Üstümüzden Geçti Bulut!

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Üstümüzden Geçti Bulut!"

Transkript

1 KARADENIZ EKOLOJI FANZINI 2014 / 3 Viya Viya, Vira, Viva Üstümüzden Geçti Bulut! 26 yıldır radyasyon sızıntısı tüm canlı Nisan 1986 da gerçekleşen Çernobil nükleer felaketinin 28. yılındayız. 28 yaşamını tehdit ediyor. Yeni doğan ölümleri, kanser vakaları, tarımda verimsizlik, ekosistemin bozulması gibi geri dönüşü olmayan sonuçlarla yaşamlarımız yok ediliyor. Sevdiklerimizi, dostlarımızı, yakınlarımızı toprağa koymaya devam ediyoruz. 28 yıl geçmesine rağmen hala her gün nükleere ve bunu başımıza bela eden sisteme lanet ediyoruz. Devlet yetkililerinin içtikleri çayları, dağıttıkları fındıkları, söyledikleri yalanları unutmadan geçen 28 yılsonunda bütün ölümlere ve bilimsel verilere rağmen, devlet tarafından üstü küstahça örtülerek yok sayılan Çernobil in ve sonrasında Fukuşima nın etkileri halen tüm dünyada sürerken, Soma daki madenin güvenliğini almayan iktidar nükleer santralleri dayatmaktadır. Karadeniz ekoloji fanzinin Viya'nın bu sayısında; 28 yıl boyunca zehirlenen yaşamları ve yalana bulanan gerçekleri derlemeye çalıştık. Bunun yanında Doğu Karadenizde yaşayan halkların kendi dillerinden yazılarına yer veriyoruz bu sayıda. Doğayı rant kapısı olarak gören şirketlerin bizlere kültürel mirasımızı, tarihimizi unutturmak ve yok etmek istediklerinin bilinciyle Gürcüce ve Romeika dilindeki yazıları sizlerle paylaşıyoruz. 1 viyaekoloji.wordpress.com

2 Metin Lokumcu nun yolunda, Gezi nin ruhuyla, Soma nın öfkesiyle mücadeleye devam! Bir salıncakta sallıyorlar bizi... Bir o tarafa bir bu tarafa Ne tarafa çarpsa bizden bir şey götürüyor. Doğadan, emekten, alınterinden, yaşamdan alıyor. Sallayanlar değişiyor, sallananlar direniyor. Salıncağın ipleri kesilmedikçe ya da kopmadıkça hiçbir şey değişmiyor Salıncak bir gün Hopa da, bir gün Gezi Parkı nda, başka bir gün Soma da, belki de yarın Sinop ve Akkuyu da Metin Lokumcu nun Hopa da çayda sömürüye son ve su haktır satılamaz dediği için polis tarafından öldürülmesinin üzerinden 3 yıl geçti. 31 Mayıs günü. Gençler inadına özgürlük dediler, Hopalılar yediden yetmişe direndiler. Hepimizin öğretmeni Metin Lokumcu da onların yanındaydı, gençleri gazla boğmak isteyenlere karşı ayaktaydı, isyandaydı. Korkmadan, yılmadan cesurca yürüdü üstlerine, Yeter be dedi Yeter, bunalttınız beni. Sonra ellerini arkasına götürdü, kendisini çocukları için feda edercesine, haykırdı: haydi alın beni, alın da kurtarın memleketi Yine 31 Mayıs, yine isyan! Hopa direnişinden 2 yıl sonra, Hopa da HES lere karşı yaşamı savunmak için horona duranları, çay üreticilerinin hakları için el ele tutuşanları gaza boğanlar, bu kez de Taksim de parklarını, ormanlarını korumak viyaekoloji.wordpress.com 2

3 için el ele tutuşanları gaza boğdular. Polis şiddeti sonucunda yüzlerce insan yaralandı. Çok sayıda hayvan gaz ve ses bombaları ile kullanılan kimyasallar nedeniyle hayatını kaybetti. Gezi Parkı için Türkiye nin farklı yerlerinde sokağa çıkan dostlarımız polis tarafından katledildi. Gezi Parkı direnişi; Loç Vadisi nin HES lere karşı duruşu, Gerze nin termik santral karşıtı çadır direnişi, Tortumlu kadınların isyanı, Fındıklılıların vadilerindeki nöbeti, Artvin de ve Kazdağları ndaki köylülerin maden karşıtı mücadelesi, Munzur un barajlara karşı ayaklanmasıdır. Kapitalizme karşı duruşunun referansı ne olursa olsun, ekolojik yıkıma direnmek için yan yana gelme refleksi köylerde olduğu gibi şehirlerde de kendini göstermiştir. Gezi Parkı nda doğanın talanına karşı yükselen itiraz, iktidara yönelen bir itiraza dönüşmüştür. Gezi Parkı direnişiyle birlikte ekolojik yıkıma karşı verilen mücadele kamuoyunda daha çok bilinir ve görünür hala gelirken, iktidar ve şirketlerin doğayı ve emeği yok eden projeleri de devam etmektedir. İş Kazası Değil Cinayet, Kaza Değil Katliam! Gözü dönmüş şirketlerin hep daha çok kar etmek için yarattığı zorlayıcı koşullar, iş kazaları diye adlandırılan, aslında hepimizin bildiği gibi, gerçek tanımı iş cinayeti olan ölümlere neden olmaktadır. Bu cinayetler, tüm işkollarında olduğu gibi, yaşam alanlarımızda uygulanmak istenen baraj, HES, termik santral, maden ve çimento fabrikası inşaatlarında da aynı vahşetle yaşanmaktadır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi nin hazırladığı rapora göre 2013 yılında en az 1235 işçi yaşamını yitirdi. Madencilik iş kolunda 93, Enerji iş kolunda 44 işçinin yaşamını yitirmesine rağmen, doğayı yok eden şirketlerin patronları, aynı zamanda da medya kuruluşlarının patronları olduklarından ya da bu kuruluşlarla yakın çıkar ilişkisinde bulunduklarından ötürü, bu cinayetler görmezden gelindi. Bütün bu cinayetler Soma daki katliamın habercisiydi. Soma artık görülmez, duyulmaz, bilinmez olamazdı. Doğanın kalbini sökmeye çalışıyorsunuz, doğa da buna tepki veriyor. Bu sözler Soma da tarım alanları yok edilip, madende çalışmaya zorunlu bırakılan bir işçiye ait. Yeryüzünün bu en verimli, en kadim tarım topraklarında bir zamanlar pamuk, tütün, incir üretimi ve hayvancılıkla geçimini sağlayan insanlar, Soma Kömür İşletmeleri nin işlettiği madenlerde çalışmak ve 1981 den beri faaliyette olan Soma Termik Santrali ne kömür sağlamak zorunda bırakıldı. 3 viyaekoloji.wordpress.com

4 Doğayı bir kaynak gibi gören ve sömüren sistem, emeği de taşeronlaşma adı altında sömürmekte ve işçilerin her türlü hakkını yok saymaktadır. Ancak asıl mesele bir madenin özel şirket elinde ya da devlet tarafından işletilmesi değil, doğayı, yaşamı ve emeği yok eden maden ocaklarının var olmasıdır. Daha fazla rant için enerji adı altında dayatılan termik santral projelerine kömür sağlayan maden ocakları var olduğu müddetçe işçi cinayetleri ve doğa katliamları kaçınılmazdır. Bugün Artvin de ve Kazdağıları nda uygulanmak istenen siyanür ile altın madeni işletilmesi projelerinin de, eğer engel olmazsak, önümüzdeki dönemde yeni birer Soma olarak karşımıza çıkacağı, doğayı ve emeği yok edeceği açıktır. Nükleer mutfak tüpü gibidir patlarsa, kader derler sonunda! Soma daki madenin güvenliğini almayan iktidar, Çernobil ve Fukuşima katliamlarına rağmen nükleer santralleri dayatmaktadır. Normal işleyişi sırasında fark edilmeyen / örtbas edilen sızıntılar nedeniyle çevresinde radyoaktif kirlilik yaratan nükleer santrallerde, deprem, sel ve tayfun gibi afetlerde kaza riski yükselmektedir. Nükleer riskliyse evdeki tüp de riskli diyen iktidar, nükleer bir felaket sonrası; kader açıklamasında bulunacağının sinyallerini vermektedir. Ne nükleer santraller mutfak tüpüdür, ne de nükleer felaket kader. Nükleer katliamdır ve derhal vazgeçilmelidir. Çernobil in izleri henüz coğrafyamızdan silinmemişken, nükleeri dayatmak doğayı ve yaşamı ölüme sürüklemektir. Hopa dan Gezi ye mücadeleye devam! Hopa derelerin özgürlüğü için isyan ettiğimiz, Gezi Parkı kepçeyle ağaç arasına girdiğimiz, Soma öfkemizi acımıza kattığımız yerdir. Nerde doğayı yok eden proje varsa oradaki direniş Hopa dır, Gezi dir. Nerde bir işçi öldürülüyorsa orası Kozlu dur, Soma dır. Ve her nerde doğanın ve emeğin sömürüsüne karşı direnen varsa Metin Lokumcu dur, Ethem Sarısülük tür, Mehmet Ayvalıtaş tır, Abdullah Cömert tir, Medeni Yıldırım dır, Ahmet Atakan dır, Ali İsmail Korkmaz dır, Hasan Ferit Gedik tir, Berkin Elvan dır! Metin Lokumcu nun yolunda, Gezi nin ruhuyla, Soma nın öfkesiyle mücadeleye devam! viyaekoloji.wordpress.com 4

5 Çernobil; 28 Yıl Nükleerle Zehirlenen Yaşamlar ve Yalana Bulanan Gerçekler Yazan/derleyen: Mustafa Cevdet Arslan Fukuşima nükleer santral kazasının yalanlara bulanarak ele alınan gerçekleri yine de halk arasında ciddi yankılar uyandırırken geçmişteki kazalarla ilgili bir derleme yapmak önem taşıyor. Çünkü, nükleer kazalar 1945 ten günümüze ortalama her üç yılda bir yaşamı yok eden kazaların olduğunu gösteriyor. Kamuoyundan gizlenen önemli nükleer kazalar (1) Kamuoyundan gizlenen ancak Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından yapılan araştırmalar sonucunda ortaya çıkan 400 nükleer kazadan bazıları şöyle: * 1952 Kanada deneme reaktörü infilak etti. * 1958 Yugoslavya: Ölümle sonuçlanan ilk 5 nükleer kaza Vinca Nükleer Santralı nda meydana geldi. Deneme reaktörü çekirdeğinin aşırı ısınması sonucu bir bilim adamı yaşamını yitirdi. * 3 Ocak 1961 ABD: Idaho Falls yakınlarındaki bir nükleer deneme reaktöründeki kazzada üç işçi öldü. * 11 Şubat 1981 ABD: Nükleer soğutma sisteminde kullanılan yaklaşık 100 bin galonluk sıvının dışarı sızması sonucunda 8 işçiye radyasyon bulaştı. *25 Nisan 1981 Japonya: Bir nükleer reaktörün onarımı sırasında 100 işçi radyasyondan etkilendi. * 6 Ocak 1986 ABD: Bir silindir dolusu nükleer maddenin yanlış ısıtılması sonucu meydana gelen patlamada 1 işçi viyaekoloji.wordpress.com

6 öldü, 100 işçi hastaneye kaldırıldı. Çernobil den sonra meydana gelen kazalar ise şunlar: * 1987: İngiltere de gaz patlaması. * 1989: İstanbul Büyükçekmece Araştırma Reaktörü nde yangın. *1989: İspanya da gaz soğutmalı reaktörde yangın. * 1991: Japonya da bir boru hattının kopmasıyla oluşan radyoaktif buhar kaçağı. * 1992 de Rusya ve 1995 te Japonya da nükleer kazalar. * 30 Eylül 1999: Japonya daki Tokaimura uranyum işleme tesislerinde gerçekleşen sızıntı sonucu çok sayıda işçi ve bölge halkı yüksek derecede radyasyona maruz kaldı. Çernobil in 15 Aralık 200 tarihinde tanıklarından örnekler Karadeniz in bu yakasındaki insanlarımızın dramının fazlasıyla yaşandığı öbür yakasında durum Çernobil tanıkları için hiç düzelmedi. Bugün artık bir çoğu aramızdan ayrılmış tanıkların durumundan bir kesit nükleer santrallerin günlük yaşamdan uzak tutulması gerektiğini ortaya koyar nitelikte. Facianın gerçek boyutu hep sır kaldı Ukrayna İstatistik Bakanlığı nın verilerine göre, Çernobil kazasından kirlenen topraklarda 17 milyon 223 bin 700 kişi yaşamakta. 12 bölge, 2 bin 905 yerleşim alanı ise radyasyondan etkilendi. Kazada 33 kişi hemen, temizlik çalışmasında koruyucu elbise olmadan çalışan 4 bin kişi de zamanla öldü, 70 bin kişi ise sakat kaldı. Başkent Kiev i de kapsayan gayri- resmi bilgiler ise 15 bin kişinin öldüğünü, 1.1 milyon çocuğun ve 3.5 milyon kişinin etkilendiğini söylüyor. Ukrayna da kanser vakaları 14 yılda 10 kat artarken WHO ya göre bölgedeki 50 bin genç tiroid kanseri tehlikesiyle karşı karşıya yılları arasında tiroid kanseri vakalarına rastlanmazken, yılları arasında aralarında ergenlik çağındaki gençlerin de bulunduğu 1217 kişi ameliyat oldu. Teneffüste kanser testi Çernobil kazasından en fazla etkilenen çocuklar oldu. Yaşları kaç olursa olsun tiroid kanseri tehlikesiyle karşı karşıya olan Belarus taki çocuklar okullarda yapılan testlerle doktor kontrolünde tutuluyor. Tek umudu ameliyat Yulia Kostina 9 yaşında. Kiev Endokrinoloji Enstitüsü nde annesiyle yaşamını sürdürüyor. Birkaç ay önce tiroid kanseri teşhisi konulan küçük Yulia nın tek umudu ameliyat olmak. Moskova bizi kandırdı Alexander Motornov 47 yaşında. Kaza sırasında otobüs şoförüydü, şimdi temizlik işçisi. Kazadan hemen sonra zırhsız araçlar kullanmış. Hiçbir doz kontrolü yapılmamış ve kişisel radyasyon kartları doldurulmamış. Motornov, Moskova hep hayali veriler yayımlayarak gerçekleri gizledi. Çocuklar bahçelerde oynamaya, insanlar sokaklarda yürümeye devam etti. Pripyat Köprüsü yakınındaki radyasyon bugün bile çok ağır. Acaba 14 yıl önce nasıldı? diye yetkililere sesleniyor. viyaekoloji.wordpress.com 6

7 Her şeye rağmen iyiyim Marina Vasilenko, 15 yaşında. Bir yıl önce tiroid kanseri nedeniyle ameliyat oldu. Çernobil kazasında henüz bir yaşındaydı. Şimdi kendini iyi hissettiğini söylüyor ve hayata sıkı sıkı bağlı. Resmi açıklamaya göre, Belarus taki her yedi çocuktan biri tiroid kanseri. Mumlar kurbanlar için Kievli Yekaterina Yarohmedova 49 yaşında. Kazadan sonra bölgede temizlik işinde çalıştırılınca yoğun radyasyona maruz kalan ağabeyi Vassily nin çektiği acılara dayanamıyor. Her gün kanser hastası Vassily nin kurtulması için mum yakıyor. Nükleer Santrallerde Kullanılan Maddeler, Yaşama Zarar Vermeden Saklaması İmkansız Atıklar ve Gerçekler Nükleer santraller çalışırken plütonyum üretmektedirler. Bir gram plütonyumun 5 milyonda birinin bir insan tarafından solunması, o kişinin akciğer kanserine yakalanması için yeterlidir. Diğer bir değişle, 1 gram plütonyum 5 milyon insanın akciğer kanserine yakalanmasına sebep olabilir. Acıdır ki, 1.5 kilo plütonyum kullanarak dünyadaki herkesi akciğer kanserli yapabilirsiniz. Nükleer atıklardaki plütonyum (evet 240 bin) yıl radyaoaktif kalmaktadır. Ne nükleer atıkların konulduğu variller nede şu andaki depolama yöntemleri nükleer atıkları yıl doğadan ve insanlardan uzak tutamaz. Ayrıca yeraltında depolanan nükeler atıklar bir deprem sonrasında kolayca yerüstüne çıkabilirler (Ülkemizde ne kadar sıklıkta şiddetli depremler olduğunu unutmamalıyız). Uzmanlardan nükleerle ilgili nükleercilerin yalan söylemeden yanıtlayamayacakları sorular * Uranyum, kömür gibi madenden çıktığı biçimde santrallarda kullanılabilir mi? Yoksa 7 viyaekoloji.wordpress.com

8 uranyum cevherinin nükleer yakıt üretimini tekelinde tutan başka ülkelerde, çok pahalı ve kirletici yöntemlerle işlenip zenginleştirilmesi mi gerekmektedir? Bu durumda petrol gibi nükleer yakıtı da dışarıdan mı alacaksınız? * Türkiye de her zaman tek örnek olarak gösterilen Fransa, nükleer santrallarda ürettiği elektrikten para kazanıyor mu? Fransız elektrik idaresi EDF, neden otuz dokuz milyar dolar borca girmiştir? Fransa nın asıl kazancı, bu santrallarda üretilen nükleer bomba hammaddesi plütonyumu Japonya ve diğer ülkelere satılmasından mı geliyor? * Nükleer reaktörlerin riskinin çok az olduğu iddiası doğru ise şu anda dünyada en riskli yatırım olduğu için hiçbir reaktörü sigortalamayan sigorta şirketleri, kömür ve petrol kartelleri için mi çalışıyorlar? Amerikan Nükleer Denetleme Komisyonu nun (USNRC) Reaktör Riski Referans Belgesi nde (NUREG- 1150, Şubat 1987, ss. ES-014) incelenen reaktörlerin koruma kabuklarının hiçbirinin, şiddetli bir kaza sırasında halkı kazanın sonuçlarından koruyacak durumda olmadığı doğru değil mi? * ABD deki reaktörlerin 80 kilometrelik çevresinde yaşayan kadınlarda ortaya çıkan meme kanserlerinin, bazı santralların yakınlarında 1950 lerdeki değerlere göre yüzde 40 arttığını gösteren araştırmalar, John Hopkins School of the Public Health ın yayın organı International Journal of Health Services in Ekim 1993, Nisan 1994 ve Temmuz 1994 sayılarında yayımlanmıştır. Bu durum nasıl açıklanır? * 17 Şubat 1990 tarihli British Medical Journal da (s. 423) yayımlanan bilimsel bulgulardan sonra, İngiliz hükümet yetkilileri, Sellafield nükleer tesisinde çalışanların çocuklarında yüksek lösemi oranına rastlanması nedeniyle, bu kişilere çocuk yapmamalarını önermiştir yılında The South East Massachussetts Health Study (Güneydoğu Massachussetts Sağlık Araştırması ) adlı raporuna göre, eyaletteki Pilgrim nükleer enerji reaktörü yakınlarında özellikle de santralın normal çalışması sırasında çevreye salınan radyoaktif gazlar rüzgârla daha çok sürüklenmiş ve bölgedeki lösemili olayları yüzde 400 artmıştır. Bu raporlar nasıl yanıtlanabilir? * Amerika daki 6 değişik bölgede faaliyet gösteren ve enerji bakanlığına bağlı nükleer santralların ve nükleer silahlara yakıt üreten nükleer tesislerin çevresinde yaşayanlarda görülen kanserden ölüm oranları, yılları arasında, lere göre yüzde 27 artmıştır. Bu artış ABD de kanserden ölüm ortalamasının, yani yüzde 2 nin kat kat üstüne çıktığının belgesidir. Bunları okumadan nükleeri savunmak ne ölçüde mümkündür? * Kaza riski olmadığı iddia edilen ve en son teknoloji ile donatılmış Japonya reaktörlerinde bile yalnızca 1992 de 22 tane kaza meydana gelmiştir. 3 Eylül 1996 tarihli New York Times gazetesindeki habere göre ABD nin Connecticut eyaletinde Millstone Point te en iyi çalıştırıldığı iddia edilen 1154 megawatlık 3 numaralı reaktörde 1200 tane makineekipman operasyon hatası bulunmuştur. Ayrıca 1 ve 2 numaralı reaktörün de aynı sebeplerden dolayı servis dışı bırakıldığı bir endüstriyel eyalette kimsenin karanlıkta kalmaması şaşırtıcı değil midir? * Nükleer santral yapılmazsa karanlıkta kalacağımız iddiası doğru olsaydı, ekonomisi, teknolojisi, endüstrisi bizden en az 50 yıl ileride olan Avusturya, Danimarka, Norveç (dünyanın kişi başına en çok elektrik viyaekoloji.wordpress.com 8

9 tüketen ülkesi) ve İtalya gibi nükleer enerji kullanmamayı seçen Batı ülkelerinin 10 yıl önce karanlıkta kalması gerekmiyor muydu? * Yirmi yıl öncesine kadar ABD de, 2000 yılına kadar en az 500 nükleer santral yapılmazsa bu ülkenin de karanlıkta kalacağını iddia eden nükleer kartelin, planlarını gerçekleştiremediği için iflas etmesi ve Amerika nın 1978 den beri yeni bir reaktör yapmadan hâlâ ayakta kalması nasıl açıklanabilir? * 1970 lerde ABD de 1000 reaktör yapılması planlanıyordu. Neden şu anda yalnızca 111 tane var? Nükleer santralların artış hızı 1980 lerde maksimum düzeye çıkmışken dünya çapında nükleer enerji kullanımının azalıyor olması nedendir? * Amerika da 1 ton nükleer santral atığının çevreden yalıtılma maliyetinin 325 bin dolar olduğundan haberiniz var mı? * Amerikan hükümeti Clinton imzasıyla 1 milyon çatının güneş pilleri ile donatılmasını kararlaştırmıştır. Almanya hükümeti, çıkardığı rüzgârdan üretilen elektriği satın alma yasası ile 8000 adet (3000 MW) rüzgâr türbini kurulmasına neden olmuştur. Bu çabalar hangi anlama gelmektedir? * Nükleer elektrik üretiminin getirdiği çevresel ve ekonomik sorunların, tesisin ömrünü tamamlamasıyla da bitmediği gerçek değil mi? ABD Nükleer Denetim Komisyonu nun bir raporuna göre (NUREG- 0586, s. 15-5) 1000 MW lık tipik bir reaktörün sökülme maliyeti 1990 fiyatlarıyla iki yüz milyon dolar olarak hesaplanmıştır. Buna, sökülme sonucu ortaya çıkan metreküp radyoaktif yakıt ve malzemenin çevreden yalıtım gideri olan yedi yüz milyon dolar eklenirse ve bir kaza olmadığı kabul edilirse, bir reaktörün yıl sonra emekliye ayrılma bedelinin yaklaşık bir milyar dolar olduğu düşünülüyor mu? * Ayrıca içlerinde yüzlerce Hiroşima ya denk radyasyon barındıran nükleer santralların bir savaş sırasında bulundukları ülkede, Irak ta olduğu gibi ilk askeri hedef, yani büyük bir ulusal risk kaynağı oluşturduğunu neden söylemiyorlar? * Kurulması düşünülen Akkuyu Nükleer Santralı tamamlandığında kurulu güç içindeki payı ancak yüzde 2 olacak. Bu yüzde 2 lik katkı Türkiye yi nasıl karanlıktan kurtaracak? Enerji iletim ve dağıtım hattında meydana gelen kayıplar yüzde 25 lere varıyor. Nükleer enerjiden umulan yüzde 2 lik katkı yerine enterkonnekte sistemin yenilenmesi ve enerji yönetiminin geliştirilmesi halinde gerçekleşecek enerji tasarrufu nükleer santraldan daha fazla enerjiyi sisteme katmayacak mıdır? * Dünyada sayıları sadece 440 kadar olan nükleer santrallardan 1960 lardan bu yana çıkarılan yüksek düzeyli atıkların miktarı 200 bin tona yakındır. Bugün yıllardır sürdürülen çalışmalar ve bir dizi girişime karşın dünyanın hiçbir yerinde yüksek düzeyli atıklar için lisans alabilmiş tek bir son depolama alanı yoktur. Sonuç; 28 yıldır devletlerin yaptıkları anlaşmaları nükleercileri söyledikleri yalanları yırt at. Felaket sana gelmeden getireni de geleceği de değiştir. Yaşamı kurtar. Not (1); Kaynak olarak çoğunlukla Nükleer Fizikçi, Prof. Dr. Hayrettin Kılıç n nükleer konulu sunumundan derlenmiştir. Teşekkürlerimizle. 9 viyaekoloji.wordpress.com

10 Kara deliğe gölge olabilmek Göksel Yılmaz Bir ses yankılanmakta.. Derin değil bir şeyler eksik.. Sadece boşluğa çarpıp geliyor kulağıma bu yankı Gölgeler nerede? Nereye kayboldu doğa? Koyunların çobanı nerede? Ağaçların gölgesine çarpıp gelirdi çobanın kavalının sesi Şimdi ise tek duyduğum, koca bir boşluk! Aydınlığa yer vermeyen kara bir boşluk.. Kara deliğe düşmüş insanların düşleri. Geleceği bu karanlıkta arar oldular. Bu karanlıkta işlemek istediler sermayelerini, bu karanlıkla kurmak istediler krallıklarını. Oysa karşılarında güneş vardı! Kendi karanlıkları için gölge bile yoktu artık. Kara elmasın efendileri onlar. Rağatsa exmianeba.. Ğrmat armodis, aklia rağaca, emotsia.. Marto sitsarielis exo mxvdeba kurze Sad aris chrdilebi? Sad daikarga bunebam? Sad aris metsxvare? Xeebis chrdilebze moxvdeboda da movidoda metsxvris salamuris xma Exla chemi nasmeni marto sitsarielea! Romelic sinatles ar argebs iseti shavi sitsariele.. Shav xvrelshi chavardnila adamianebis otsnebebi. Movavals am sibneleshi edzebian. Am sibneleshi undat chaidinon kapitali, am sibneleshi unda shekmnan imperia. Magram mze hkondat tzinaağmdeg. Mat sibnelestvis chrdili maints ağar iko ukve. Shav almaxis mepeebi arian. Shav almaxis mitzis shekmna undat. Vin moipikrebs shav almaxis ağmoachenelebs! İsini marto shav xvrelis Kara elmas diyarı kuracaklar kendilerine. Kim düşünecek kara elmasa gün yüzünü gösterenleri! Onlar sadece kara delikteki krallıklarını güçlendirmek için size kazma kürek verecekler. İlk önce kafalarının içindeki kara deliği işlemek lazım gelecektir. Kömür karası düşünceler sarmış bedenlerini. Tek çare, bu düşüncelerine gölge olabilmekte. Güneş olduğu sürece gölge de olacaktır. Son ağaç tükenene kadar umudu beklemeyelim, yalanlara sabrımız yok artık. Yaratıcılığımızı kaybetmeyelim! Bazılarına sevinç, gözyaşı döktüren ağaç, diğerlerinin gözünde sadece yolda duran yeşil bir şeydir. Bazıları Doğayı tamamen gülünç ve çirkin bulur, ve bazıları nadiren doğayı görür. Ama yaratıcı insanın gözünde, doğa yaratıcılığın kendisidir. William Blake, 1799, The Letters Shav xvrelze chrdili kopna.. imperias gadzlierebistvis shovel da nichbeb mogtsemen. Djer unda mat tvinebis shignit shav xvrelis amushaveba. Kvanaxshirad shavi azrebi akvt organizmebshi. Ertad erti sashualeba aris, chrdili kopna matis azrebze. Radgan mze ikneba, chrdilits ikneba. Arvelodot bolo xis amotzurvas, ağar gvakvs motmena tkuilebze. Nu davkargavt chven shemokmedebas! Dzogertebistvis sixaruli, dzogertebistvis tsremli namkopi xe, danarchenebistvis gzis pirze narcheni mcvane rağacaa marto. Dzogertebistvis naxinci, dzogertebistvis sasatsilo buneba, dzogertebisganac arc dainaxeba. Magram shemokmedel adamianistvis, buneba aris tavisit shemokmedeba William Blake, 1799, The Letters viyaekoloji.wordpress.com 10

11 Son Nefeste Solaklı Vadisi olabilmek İ Oçena Hadura Viy Din Pşinefe İsmet Bayram Trabzon Bayburt sınırını oluşturan Soğanlı Dağının eteklerinde yer alan, sis ve yağmurun eksik olmadığı, çağlayanların sesine kulak kesilip ladin gürgen ve kayın ağaçlarının horona dizildiği yerdir Solaklı Vadisi Gelin bu ülke topraklarında yaşayan ve varlıklarından henüz haberdar olunan yere kısa bir yolculuğa çıkalım Solaklı Vadisinde zaman, Karadenizin dik yamaçlarında yaşayan diğer köylerinden farksızdır. Uzun bir sessizlikten sonra, kardelenlerin uykudan uyanıp yeni bir güne merhaba deyişiyle, köy halkının ve bir ömür halka yoldaşlık eden geçim kaynağı; peynirini, tereyağını yoğurdunu, sütünü eksik etmeyen hayvanların tatlı telaşı ile bahar müjdelenir. Kış boyunca sessiz ve sakin bir şekilde akan; vadinin de ismini aldığı ırmağın hoyratça akıp kulakları sağır edercesine çağlama zamanı gelmiştir. Köy halkı akan ırmağın ahengine uyum sağlar gibi çapasına orağına sarılıp tarlasını sürme, mısırını ekme telaşında Sonra anlıyoruz ki bu tatlı telaşın haklı bir nedeni var Geleneklerine bağlı olarak yaşamlarını sürdüren halk, mevsimlik göçe hazırlanıyor. Geldi yayla zamanı Halkın evini paylaştığı ve geçiminde büyük katkı sağlayan hayvanların rahat ve özgür bir şekilde gözünüzün alabildiğince yeşil İsmet Bayram Sin Trabezundan çe sin Barbedin mesa doyen so Soğanlı da raşiye ebuga ; i gaximale çe i vroşi.. Do bodami dilaliyen daguy i oxseye do dezin, favnin çe dos pendami da lade so ğoreman sdegune.. Oznahar gaynis çeksernen agom har degusane son dobon elade asbame endaman. Omon do Karadenizi dala da ğoriye havucegabal enan en.da Şonare aso ibnonana eksimniğan çe ğonişefkundane umudinimeran..olon do gışın eliğon değevnan dormiye çe da bodame: din laliyenefe obi aguğun do diyeduno gofundane.iğorodi omoda maçeleduna çe omoda iftere enbenune sa ğorafeduna, xubaveduna sos sgapsimon. U çeğune bola imera sas daliye neğvenune. Senan ğronon abes doğliçinaduna dovuderonaduna doğaladuna çe do dirinaduna deberun da zaduna sabosgale sa çeyire navosgundane;domadesuna oson elebun sadobe abeşkes Narde Do Stali İmera Senan osbidin dosdegun ğorode çe daza neğvenun sasdaliye.. Senan ğronon abes driye (3) olon bola desera (4) mina sdegune sas daliye. Denan dalon ubi çi lali so 11 viyaekoloji.wordpress.com

12 meralarda otlatma zamanı. Yılın 3-4 ayını geçirdiğimiz yayla, Sadece yeşilin ve temiz havanın olduğu bir alan değildir. Küskünlüklerin, dargınlıkların özlemlerin giderildiği, insanların hiç olmadığı kadar kendilerini özgür hissedebildiği, taze aşkların başladığı, gençlerin el verip sabahlara kadar horona durdukları, geceyi sabırsızlıkla bekleyip gaz lambası altında sohbetlerin edildiği bir yaşam alanıdır. Bu kelimeler; bu dil, bu kültür o yaylalardan, sisli dağlardan, Solaklı nın en küçük deresinden, o derenin içerisinde ki her şeye inat bağıran kurbağalardan gelir. Soğanlının eteklerinden doğup Of ilçesinden denize dökülen ve uzunluğu 65 km yi bulan Solaklı Deresi nin üzerinde Karaçam, Köknar,Uzuntarla, Uzungöl, Çaykara ve Haldızen başta olmak üzere 36 adet HES projesiyle bir yıkım ve katliamla karşı karşıya Şuan Uzuntarla, Derebaşı ve Of, Çaykara sınırları içerisinde ki derelerde çalışmalar devam ediyor. Solaklının son nefesinde herkese ihtiyacı var. Solaklıda yaşananlar tüm Karadeniz de yaşanıyor. Derelerimiz, yaylalarımız, ormanlarımız talan ediliyor. Bu katliama birlikte direnmekten başka çaremiz de yok. laleman,ğaribiyen o beş di ğaribiyenat so nevazimon sdegun. Sevdaluğe obefdey grifas grifas so neron sebarinimon, da şere ubi gradi os na imeron sa ğoremada so beksimon ;iyemişi ba so gazlambasin e buğa sa baragafe stegune De ğarafan,havu i ğlosa havu do kültürin ebeçi aso parğare, banda gaximale doyeş a sa raşiye si Oçenas olon do migron sormiye ebiçe asormin abes derde do furno asi laliyen erde..65 km magrin doyen hovu so bodamin abes Oçena,Makroğorafo,Godando çe so ğaldızenin 36 dane HES e neftene çe tomara na doğrayevune e çoceyyes. Har, sin Oçenan so Makroğorafo, çaykara çe sin ofin messa HESe so bisenimun esdafane. So Karadenizi dala da ğoriye omon debigane. Dormiyemuna, dasdaliyemuna, dalademuna doğrayevun. Elade endaman as direnefgomaxin. A so şerimuna alederon dip çerde.. viyaekoloji.wordpress.com 12

13 Hamşetsiner tergitsove çure gestelçi! Harun Aksu Hemşinler komşusu ile suyunu paylaşmaz! Harun Aksu Hemşin e Dzarutsk Tuğdzovin Rize in(erza) meg kezan ellelov kidatsvi ana al, Hamşetsiner deyi kidastvoğ entniğ abruş unnoğ kovumnun Hamşetsi gastevi! Hamşetsiner Adadolusius 7.(Oğte) u 8(Ute) harur darvenin egedazin u Tuğdzovis(karadeniz) dağvortsadzin. Köçin campan İranin varanine kal, Erzurum(Kothayik/ Karin)-İspir an hasorvu Hemşin in kezan egadzin. Abruşnire, oçxar u adz hoyivitun enelov inçak hasor egadzik. Çurin şad ganatsadz dağnuk elluşan hed is polor Hopa, Makrial-Borçkai dağvortsadzik. Hamşetsik hasor anune Hamşetsnag elloğ meg lizume xosigun. 1.(meg) Aşxaris xarbin soğa, Hopa u Sakaryanivar köçemen ağadz kenatsadzin u an polor dağvortsadin. Sakaryain abroğ Hamşetsiknal Hamşetsu lizun xosigun. Aricana Hamşetsinire Rize-Hemşin Rize-Çamlihemşin, Trabzon, Erzurum, Kazakistan, Kırgızistan u Rusyain kanime dağal gabrin. Tuxdzovis anunire bila hamrel çgarnatsadz uruş kovumner gon. Can(Laz) Hamşetsi(Hemşin)Gürci(Gürcü) Poşa(Lom) Çarkaz(Çerkez) abrigun. İsa entiğ kovumnires uruntse lizvenin, uruntse abruşnire ter barigunalta ana, iser baroş şen çurna. Hamşetsiner tergitsove çure gestelçi! İnçi? Emmen okets herkuşi çag çur go Tergitse tergetsun moxirin muxtiyaca, çein ça! Aşxaris şad dağnuke çure tsankmi gu! Aşxaris xoxin gundulige şoğnuşan hed xamuşin bidatsats çure kaşvi gu, tsankmi gu. Kalikes çuris bagasitune çgannuşe abroğuk u tergetsan pox çur arnoğuk, seftaku çağhun yed devoğuk! Niyaze ça lerçudna modiga hasor çelli hekuts elloğa Latin Amerikain kovumnik gabrin çerin bagasitune. Hasor Hemşin coğrafi olarak, Doğu Karadenizin Rize ilinin bir ilçesi olarak bilinse de, Hemşin ler diye de bilenen entik yapıya sahip topluluğa da Hemşin denir. Hemşin topluluğu göç ettikleri bölgelerde, Rize-Hemşinden geldikleri içinde Hemşin-li olarak da isimlendirilir Hemşinliler Anadoluya 7.ve 8. Asırda yerleşmişlerdir. Göç yolları İran Üzerinden gelip, Erzurum-İspir ve Bugünkü Hemşin ilçesine yerleşmişlerdir. Yoğunlukla Küçükbaş Hayvacılık yaparak günümüze kadar gelmişlerdir. Suyun bol olduğu memleket Karadeniz, sırf bu yüzden tercih edilmiştir. Hopa-Kemalpaşa-Borçka bölgelerinde yaşayan Hemşinliler, adına Hemşince(Hamşetsnag) denilen bir dil konuşulmaktadır. Hemşince, 1.Dünya savaşı nedeniyle Hopadan Sakaryaya göç eden Hemşinliler de konuşmaktadırlar. Hemşinliler Rize-Hemşin, Rize-Çamlıhemşin, Trabzon Erzurum, Kazakistan, Kırgızistan u Rusya da birkaç bölgede yaşamaktadırlar! Karadenizde adını bile sayamayacağımız kadar etnik kökenler var. Laz, Hemşin Gürcü, Lom(Poşa), Rum ve Çerkezler yaşamaktadırlar. Bu etnik yapılar kendi kültürlerini, kendi dillerini hala korumakta ise de bunları koruyan şey bence sadece su dur! Hemşinler komşusu ile suyunu paylaşmaz! Neden? Çünkü herkeste yeterince su vardır Komşu komşunun külüne muhtaçtır, suyuna değil. Dünyanın bir çok yerinde su, yer kürenin ısınması nedeni ile, içeme suyu rezervlerinin tükenmekte olduğu için milyonlarca insan susuzluk tehlikesi ile karşıya Suyuna muhtaç olmadığımız komşudan, ilk yağmur yağıncaya kadar ödünç içme suyu da istenecektir. Hayal değil Latin 13 viyaekoloji.wordpress.com

14 şinvuşin ğarat devvats HES nu Barajnire çure dzaxvuşi panove memena. Ceran şinuşin ama ça, çure dzağhuşin ama a Tuğdzovusal Abrik Pubrik Çağhi duva enuşin kiç menats hemal şad kiç. Dağatunorus al lernuke hin şeer haknaguki, meges arçeve joğviya gellak, aman arçeve megaloksa edetian tur tur denire bededak, abrik pubrik yağ kuzik, Aspadzan çağharakag kuzik çana kedal kedel yağ kuzik, aspadzan çağ-arakag kuzik aselov, udişi inçigertme joğvak gu. Hast devoğe çax ta kuza hatsin varanivar gatikme çur gatetsnegur, arakag kuzer taa, hatse ergingniver pernergur! Joğvadz hats u tatsane, meçkedağ dağme gepak gudaki yarats hed. Udaki u tamnirana salino xağalov gançaki gu. Duvan xelokal çellirna kiçme oğtu hedev gelir. Hamşetsinerun çure işoğ şeie, Haşmşetsu Xağ(Hemşin Horonu) Dzove işa mezi, dzovun karun-amar-aşun-tsemerin anu dzovuşe mezigi asa gu. Hamşetsu kovumin xağnernal mezigi çurove inçes abradzik an asa gu. Coroğ medz kede mezigi asa gu, an medz kede entinitus inçves nen antsnuşe mezigi xağalov asa gu. Artvinin gannoğ anune dasnu çors(ondörtlü) xoronin xağna an xağe. Anunin Xelar çoroxi xoron a gastevi Amerikada bugün yaşanıyor! Günümüzde yoğun olarak yapılması süregelen HES ve Barajlar suyun ticarileşmesi ile alakalıdır! Elektrik üretimi ile alakalı değildir! Karadenizde de yağmur duasına çıkmaya az kaldı, hem de çok az kaldı. Hemşinlerin su ile ilişkileri, önce insani zaruri içecek olduğu için nimetten sayılır. Hemşinlerde eskiden beridir kutlana gelen ve bugün Çamlıhemşin bölgesinde kutlanan Vartivor şenliklerinde ve çeşitli şenliklerde su ile ıslatma yarışları yapılırdı! Vartivor şenlikleri aslında suyun doğaya verdiği canlılığa da şükran günüdür! Su, koyunun su içtiği dereler demektir. Köyler genelde gür akan derelerin etrafında oluşturulmuş ki, hayvanlarında rahatlıkla su ihtiyacını karşılasın diye Çocukluğumuz da Yaylalarda eski elbiseler giyinilir birimiz dilenci kılığı ile önde diğerleri de arkada kapı kapı dolaşıp, yiyecek dilenilir abrik pubrik yağ kuzik, Aspadzan çağh-arakag kuzik (Allahtan yağmur-güneş isteriz) Yada, kaşuk kaşuk yağ isteruz ellağten yağmur-güneş isteriz denir ekmek verenler eğer yağmur istiyor ise, bir damla su damlatır, güneş istiyor ise de ekmeği kapı eşiğinde göğe kaldırılırdı, öyle verilirdi! Toplanan yiyecekleri köyün viyaekoloji.wordpress.com 14

15 Çaxie! Torxuşan u goyduşe çağhun eguşin oğteve gebçi gu Cemranere gücüğin meçe kuka, Mard in 9 e(ine) Abrilin 5 e(hink) Maisin 24 e(san u çors) xoğin gundulige şoğnuşover elloğ çeeruşe, şad çax gena. Torxe kaynuşe lerniver oçxernun ertuşe, lerniver köçin ertuşe çağhoun eguş nu parduşove gebçi gu. Hamşetsikes, maisin seftaku çağhe xamigun, çure joğvin kelxenire levanangun. Hemal an çağhun çure gatnivar xarnin madzuni martsu genin. As çağhies, hemal mağunoun ama tağ gellin. Mağun urune bidatsats tağe andi garnu. Memal, abrilin amsun Komekosor(kara pazartesi) astevadz or go, an ore bed genin lobian torx enuşi ama İsa astadznires çurin gannuşove elloğ panerin Turkiyeis abroğ Hamşetsinie Hanefi meseban Muslimanin! Çur asuşe abtez arnuş lemaz enuşa. Merni ana an çurove poğvuşa. Muslimannike cennatin çur go, cehennamin ço gasin aman avdagun! An amaal dinan hed, çure baruş bidi, ijere ganna u isa aşxarsal cennat elli Torğ astak goydetsak lazut arak. Ağuş u alur enuş bidi, ağuşi ama çağatsk bidi, çağatske tartsenuşi ama zor vazoğ ked bidi. Anu ama emmen kaği kedoun cotin 5-10(henk-dase) çağatk go. Tuxdzovun altune çayna. Şadme çağhot dağe hazenoğ meg ağudmena. Tuğdzovun (ergu harur u dase hazar) çay unnoğ mart go. Çure şağe hazenoğ isa ağudes, aşxaris ekolojin averiana çaysal isti hedev arançu bes elloğça. Çayove abroğ kovumnun pana al tejrevoğa. Çur gannaoç ana takra köçemen elluşe gebçoğa. Anu ama çurin meg gatikin bila medz kiner uni. İsa kines Tuxdzovus abroğ emmen kovum kidin, Hamşetsiksal kidin, emmen hokets çurin kine kidanuşe bidi. Çure ked elli u vazaana, entame al soye gastevi sevdai gançuşe As kedes vaza gerta Sevdan put gena gerta İnçenim aman sevdan Hokisal kola gerta merkezi bir yerinde hep birlikte yeni, türküler ve horonlarla şenlik haline çevrilirdi. Ne gariptir hemen gerçekleşmese bile bir zaman sonra gerçekleşirdi duanın cevabı Hemşinlilerin suyu anlatan şeyleri! Hemşin Horonu denizi anlatır! Mevsimlere göre kıyıdaki dalgayı anlatır. Hemşin halk oyunları su ile ilişkilerimizi anlatır. Çoruh nehrini anlatır Artvinde oynanan dasnu çors 14 lü diye de bilinen çoşkun çoruh horonu Çoruh Nehrini karşıdan karşıya geçerler iken, karşılaştıkları zorlukları anlatır. Yağmurlar! Bir çok toprak işlemi ekin yada hasat, yağmurların tarihi ile başlar Cemreler, Mart 09(22), Abril 05(18) Mayis 24 (07 haziran) yer kürenin mevsimsel ısınması ile oluşan yoğuşmadan kaynaklı oluşan yağmurlara göre ayarlamak ekini göçü hasadı. Hemşinlerde mayis ayının ilk yağmur suyu içilir, saç başa sürülür, süte maya çalınıp yoğurt elde edilir. Aynı yağmurlar arı döl ve kendilerine hastalık ilacı verir. Ayrıca Nisan ayında Komekosor dedikler de Kara Pazartesi diye de bir günü beklerler ekin ekmek için. Bu anlatılanların hepsi suyun varlığına göredir Türkiye de yaşayan Hemşinler Hanefi mezhebinden Müslümandırlar! Su demek ibadet etmek için temizlik demek öldüğünde aynı su ile yıkanmak demek. Müslümanlar cennette su olduğuna inanır da, cehennemde su olmadığına inanır! O yüzden dini açıdan da suyu korumak gerekli ki bu dünya da cennet olsun Ekin dedik ektik biçtik mısır aldık. Öğütülüp un etmek gerekli, bunun içinde bir değirmen gerekli, değirmen için gür akan dere gerekli. Bu yüzden her derenin kenarına 5-10 değirmen bulunur hemen her köyde. Karadenizin yeşil altını Çay! Bol yağışı seven bu bitki, Karadenizin doğusunda üreticinin geçim kaynağı! Suyu seven bu ürün ekolojik denge bozulursa eğer çay üretimi sıkıntıya girer. Su olmayınca göçler başlar! O yüzden suyun bir damlasının bile Bu bölgede Hemşinler de dahil hemen herkes bilir, bilmeli Su, dere olup aktığında yâre türkü yakmamıza da ilham olmuştur! 15 viyaekoloji.wordpress.com

16 Doğa nın Çığlığı Lazca Adnan Avcı Bucaklişi Kültürün şekillenmesinde coğrafyanın oldukça fazla rol oynadığı Doğu Karadeniz de ekolojik tahribat beraberinde kültürel tahribatı getirecektir. Asimilasyonu devlet geleneği haline getirmiş ulus-devlet yapısı ve kar hırsı için doğayı sınırsız kaynak olarak gören sermaye Doğu Karadeniz de kültürel ve ekolojik tahribatı el ele yürütmektedir. Bu gün Doğu Karadeniz de geri dönüşü imkansız kültürel ve ekolojik tahribatlar birlikte yürümektedir, bunlara karşı yürütülen hak ve özgürlük mücadelesin de birlikte yürütülebileceğini düşünüyorum. Bu kısa tespitin ardından dil/kültür ve doğanın içiçeliğini hem anadilim Lazca hem de Türkçe dile getirmek istedim. 1. Güneşin bile ıslandığı bir coğrafyada deredeki balıklar susuz kalabiliyor. 2. Yağışlı iklim, engebeli arazi, hırçın deniz, gür ormanlar, yüksek yaylalar, vadilerce uzanan dereler; pratik zekalı insanlar, aksi ve inatçı yüzler, dağınık yerleşim, ahşap mimari, hareketli müzik ve horonlar, vadilerce farklılaşan dil ve kültürler. Doğu Karadeniz in doğasının ve insanının özeti 3. Heybetli gürgenlere destanların yazıldığı, dere sularının kutsal sayıldığı, pınarlara selam verilen, kayaların isimlerinin olduğu, kuşların insanlara rehberlik ettiği bir coğrafya Doğu Karadeniz. İnsanın doğa ile kurduğu bağ bu denli güçlü ve derin. Laz bir ozan kendini tanımlarken Yağmurun yatay yağdığı, derelerin dik aktığı bir coğrafyanın çocuklarıyız biz. diyor. Yani insanlar kendilerini ve kültürlerini tanımlarken doğadan besleniyorlar. Şimdi hem kültür hem de doğa ciddi tehlike altında. Birleşik bir mücadeleden başka seçeneğimiz yok. Lazca yı yaşatma mücadelesi verirken, doğa tahribatına karşı durmamak düşünülemez. viyaekoloji.wordpress.com 16

17 Doğa nın Çığlığı Lazca Adnan Avcı Bucaklişi 1. Mjora-ti na goitzaren ar svas, abcaşi doloxeni çxomepe utzare dosk udunan. 2. Doba orape, endra cendra svalepe, morderi mzuğa, p eci oncale, mağali golape, rubapes na celvaonen abcape, pratiği nosi na uğun k oçepe, aksi do merğuli p icepe, goşabğeri avlape, pitsariş mimari, zelbi muziği do xoronepe, rubaşa ruba na goinkturen nena do xaçkape Yulva Mzuğauça doğa do k oçepeşi ozet i 3. Gamagundzaneri tziprepes dest anepe na inç aru, abcaş çxomepe cexvameri na uşk unan, maçxapes selami na niçen, p lak epeşi yoxope na uğun, k inçepe muşik k oçepes gza na otzirams ar sva on Yulva Mzuğauça. K oçik doğa şk ala meşuşoleri on do k ap et i ar t oçite artik artis menk oreri onan. Lazi ar mat rağudalek, ti-muşis oçinapamt aşa; Mç ima akiri na mç ims, abcape diki na celulun ar svaşi berepe voret şk u. -ya it us. Edo k oçepek, tipenişi oçinapamt anuşani; doğaşen feizi eç opuman. Huy xaçka-ti doğa-ti şuri doduman. Ok ok ateri ti ezduşen gale oxenuno muti va miğunan. Lazuri şeni şuri p ç irdamtanuşani; doğaşi taxribatis ti var ezdaşa var iyen. Lazuri Nena* Lazi na voreşeni Xazi maen çonape. Ar xoloti viktare Ngolape do onape. Mapxa, doba va thkhvan do Doloxeran livadi. Bere do montaşeni Ditzamey dida badi. Hakonepe maziray Govişaşer cumape Kuçxepeti vumbonat Şkhuni Lazi nanape *Lazların dili / Rıdvan Özkurt Ançhaşi 17 viyaekoloji.wordpress.com

18 Arhavi halkı HES zaferini sokakta kutladı Melda Onur Artvin in iklimi değişti, eskiden kuru olurdu sıcaklar, bu barajlar yüzünden artık nem yoğun, bu durum tarım modelini de değiştiriyor Arhavi de Ciğani Deresi üzerine inşa edilmek istenen HES e karşı Direniş Evi kuran Arhavililer bir süredir davet ediyorlardı. Bölgede yaşanan çevre ve yaşam hakkı ihlalleri ile ilgili bir gözlem turu yapmak üzere yola çıktık. Cerattepe, Taşocakları, Çamlıhemşin, Ardeşen, İkizdere notlarımızı başka bir güne bırakıp Arhavi ye bakalım. Arhavi de Ciğani Deresi üzerinde bir süredir huzursuzluk vardı. Konaklı ve Kemerköprü Köyleri sınırları içinden akan derenin üzerine inşa edilmek istenen Kavak 1-2 Regülatörü ve HES projesine karşı temmuz ayı başında dere kenarında bir Direniş Evi kuruldu. Karadeniz İsyandadır Platformu eylemcilerinden Eren Dağıstanlı ve Arhavi Doğa Koruma Platformu üyesi Nazlı Demet Uyanık ın rehberliğinde yöreyi gezip Direniş Evi ne geldik. Gündüz boyunca nöbet tutulan ve akşamları da protestolara katılan köylülerle kalabalıklaşan Direniş Evi ne gittiğimizde birkaç gün önceki müdahalenin izleri görünüyordu. Direniş Evi ndeki birçok eşyaya el konmuş, asılı bulunan şubat ayında vefat eden HES direnişçisi Melahat Teyze nin fotoğrafı alınmış, direnişçilerin sprey boyaları kırılıp dereye atılmıştı. Yani derenin HES le taciz edildiği yetmiyormuş gibi bir de kimyasal madde içeren boyalarla kirletilmişti. Pek çok dava açıldı Ciğani Deresi ndeki HES inşaatı MNG Holding e bağlı Arhavi Elektrik Üretim Ltd. Şti. tarafından sürdürülüyor. Bölgede birçok projeye sahip olan MNG Holding in Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Nazif Günal da Arhavili. Zaten bölgede bu tür yatırımlara giren ve halkla karşı karşıya gelenler çoğunlukla ve ne yazık ki o bölgenin yetiştirdiği evlatlar. Mesela Mehmet Cengiz, Hayrettin Özaltın Kavak 1-2 Regülatörleri ve HES projesi, şehir içine yapılan ilk HES olarak belirtiliyor. Çünkü Orçi ve Sidere nin suyu 3800 metrelik ve şu anda inşası süren tünelde toplanıp Cumhuriyet Mahallesi ne, yani şehir içine aktarılacak. Santral da mahallede olacak ve inşa edeceği regülatör göl alanında biriktirip, suyun akış yönünü değiştirerek, tarım arazileri arasından tünele alıp mahallenin üstünde bir noktaya taşıyacak. Tünel viyaekoloji.wordpress.com 18

19 çalışması mayıs ayının başında başladı, hâlâ da devam ediyor. Direniş Evi kurulduğu günlerde, inşaat sırasında iş makinaları hafriyatları gelişigüzel bir şekilde dereye dökmeye başlayınca, halk iş makinelerinin önüne geçerek hukuksuz çalışmayı engellemişti. Nazlı Demet in dereye girip iş makinelerini durdurmasıyla, basın açıklamasını derede yapan halkla beraber Arhavi de direnişin sesi yankı bulmaya başladı. İnşaat hafriyatının ÇED raporunda belirtilen alanın dışında dereye dökülmesinden, ulaşım için kaçak köprü inşa edilmesine kadar Kavak HES projesinin hukuksuzluğuna karşı açılmış 10 dava var. HES projesine açılan davalar arasında ÇED raporunda hileli bir şekilde can suyu miktarının yanlış hesaplanması da bulunuyor. Kavak 1 regülatöründen bırakılacak can suyu hesabında esas olacak kesitin hangi noktadan alındığına dair koordinat bilgileri raporda bulunmuyor. Can suyu hesaplamalarını yapan ekip, aynı bölgede yapılması planlanan Taşlıkaya HES ve Orta HES projelerinde de aynı en kesitlerini kullanıyor. Yani kopyala-yapıştır yöntemiyle farklı dereler aynı hesabın içine sığdırılmaya çalışılıyor. Kaçak köprüyle HES inşaatı Direniş Evi ni ziyaretimizin ardından gerginliğin yaşandığı müdahalenin olduğu yere gittik. MNG şirketi, proje imar planının dışında izinsiz olarak Kemerköprü Köyü ile Dereüstü Köyü arasında şantiye alanına ulaşım için kaçak bir köprü inşa etmişti. Üstelik de DSİ den görüş alınmadan ve kaçak olarak inşa edilmişti. Derenin genişliği ve orada bulunan eski köprülerin konumlanışına baktığımızda köprünün felakete davetiye çıkardığı belli. Zira derenin en dar yerine yapılmış ve bir yağmur sonrası taşkına neden olacağı ayan beyan görünüyor. Derenin sürükleyebileceği bir miktar taş, odun vb. kütleyle geçişi tıkayıp baraj etkisi yaratabilecek ve taşkına neden olabilecek konumda. Köprünün yıkılması için DSİ. 26. Bölge Müdürlüğü firmaya tarihli bir yazı göndermiş ancak köprünün yıkımı hâlâ gerçekleşmemişti gittiğimizde. Oysa gönderilen yazıda açıkça Yatak kesiti daraltılarak yapılan köprü, halkın can ve mal kaybına neden olabilir. İnşa öncesi Müdürlüğümüz görüşü alınmadan yapılan mevcut köprünün kaldırılarak dere yatağının eski haline getirilmesi gerekmektedir ifadeleri bulunuyor. Bizden birkaç gün önce çıkan arbede ve jandarmanın müdahale nedeni de bu köprüydü. Kaçak köprüyü protesto eden köylülere taşeron şirketin çalışanları saldırınca jandarma da olaya karıştı. Olaylar Noğa Çay şirketinin önünde oldu. O sırada fabrikada çalışan Osman Duman, dışarıda ailesinden insanların darp edildiğini görünce dışarı fırlıyor. Ailesini ve yaşam hakkını korumak isteyen Osman Duman karıştığı olaylar yüzünden ertesi gün çalıştığı çay şirketinden çıkarıldı. Osman şirkete karşı dava açmaya hazırlanıyor. Osman ın işten 19 viyaekoloji.wordpress.com

20 çıkarılma gerekçelerinden birinin şirkette sendikalaşma çalışmaları olduğu, daha öncesinde de HES lere karşı eylemlere katılmak olduğu belirtiliyor. Kaymakam, Vali, DSİ Köprünün akıbetini sormak için platformdan arkadaşlar, CHP Artvin Milletvekillerinden Yüsel Çorbacıoğlu ve Arhavi örgütünden arkadaşlarla Arhavi Kaymakamı Muhammet Önder e gittik. Kendisinin DSİ den şirkete gelen köprü yıkım yazısından haberdar olmadığını belirterek, tarihli ve yine aynı bölge müdürün imzası bulunan köprü yapılabilir kararını gösterdi. Ancak tarihli ikinci ve yıkım gerektiren yazı Başbakanlık Genelgesine dayanıyordu ve eski yazıyı çöpe gönderiyordu. DSİ Genel Müdürü Akif Özkaldı yı arayarak konuyu sordum. Mutlaka ilgileneceklerini söyledi. Ardından yıkım konusundaki yazının Valiliğe gittiğini öğrendik, Artvin Valisi Kemal Cirit ile yıkım konusunda inisiyatif alması için konuştuğumda. Evet herkes köprü yıkılmalı diyor ama köprü hâlâ orada Derken yeni bir gelişme oldu geçen hafta. Rize İdare Mahkemesi, HES projesi hakkında yürütmeyi durdurma kararı verdi. ÇED Olumlu raporunda tespit ettiği 7 eksiği belirterek HES i durdurdu. Şimdi sıra kaçak köprünün yıkımında Bu daha başlangıç (Birgün) viyaekoloji.wordpress.com 20

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ?

HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ? HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ? Yrd.Doç.Dr. Oğuz KURDOĞLU KTÜ Orman Fakültesi Oğuz KURDOĞLU, 21.11.2013 Mövenpick-Ankara 2 Maliyetleri kim karşılayacak? Oğuz KURDOĞLU, 21.11.2013 Mövenpick-Ankara 3 Oğuz KURDOĞLU,

Detaylı

Nükleer Reaktörler. Özgür AYTAN

Nükleer Reaktörler. Özgür AYTAN Nükleer Reaktörler Özgür AYTAN Bu sunuda anlatılacak olanlar Fisyon Nedir? Nükleer Reaktörler Çalışma Prensipleri Dünyadaki Durum Neden Nükleer Reaktör? Dünyadaki Enerji Kaynakları Dünyadaki Enerji Projeksiyonu

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

Fukuşima da Neler Oldu

Fukuşima da Neler Oldu Fukuşima da Neler Oldu 1. Ulusal Radyasyondan Korunma Kongresi Ankara Doç. Dr. Şule Ergün Hacettepe Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümü 19 Kasım 2015 Sunum Özeti Fukushima Daiichi Santrali

Detaylı

ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE

ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE İÇİNDEKİLER NÜKLEER ENERJİ NEDİR? NÜKLEER ENERJİ ÜRETİMİ NASIL YAPILIR? DÜNYADA

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI

11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI 11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI MADEN DERECE MENŞEİ CFR(USD/MT) DEMİR %65 TÜRKİYE 152-154 DEMİR %60/59 TÜRKİYE 131-133 DEMİR %55/54 TÜRKİYE 112-114 11-16 ŞUBAT CEVHERİ PİYASA FİYATLARI MADEN

Detaylı

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT YÖNETİCİ ÖZETİ Düzce Valiliği ve Düzce Üniversitesi nin birlikte düzenlemiş olduğu

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Nükleer Enerji ve Nükleer Kirlilik Nükleer Enerji nedir? İlk Bomba Denemeleri

Detaylı

Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce

Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce İÇERİK Enerji Kaynakları HES Faaliyetlerinin Aşamaları Düzce İlindeki HES Faaliyetleri Karşılaşılan Çevresel Sorunlar Çözüm

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

BİLGİ NOTU. Atıl durumda bulunan Hopa Termik Santralinin de bulunduğu TAŞINMAZLAR ve üzerindeki Varlıklar (HOPA TAŞINMAZLARI) Taşınmaz

BİLGİ NOTU. Atıl durumda bulunan Hopa Termik Santralinin de bulunduğu TAŞINMAZLAR ve üzerindeki Varlıklar (HOPA TAŞINMAZLARI) Taşınmaz BİLGİ NOTU Taşınmaz Atıl durumda bulunan Hopa Termik Santralinin de bulunduğu TAŞINMAZLAR ve üzerindeki Varlıklar (HOPA TAŞINMAZLARI) Adresi / Konumu Hopa Termik Santrali, Artvin ili Hopa ilçesi Bucak

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

türkiye de nükleer santral projelerinde göz ardı edilenler

türkiye de nükleer santral projelerinde göz ardı edilenler Baran Bozoğlu TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Genel Başkanı türkiye de nükleer santral projelerinde göz ardı edilenler 69 Bilindiği üzere, 26 Nisan 1986 saat 01:23 de Ukrayna nın başkenti Kiev in 140 km

Detaylı

NÜKLEER KARŞITI PLATFORM (NKP) ETKİNLİKLERİ

NÜKLEER KARŞITI PLATFORM (NKP) ETKİNLİKLERİ NÜKLEER KARŞITI PLATFORM (NKP) ETKİNLİKLERİ 29 Mart 2012-Mersin in Gülnar İlçesi ne nükleer santral yapmak isteyen Akkuyu NGS Elektrik Üretim A.Ş. nin Akkuyu da yapılan Halkı Katılımı toplantısına Nükleer

Detaylı

MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar

MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar Bu kitabın sahibi:... Tüm zamanların insanları, bütün dünyada, her zaman içinde yaşadıkları ve barındıkları bir yaşam alanına, bir eve ihtiyaç duymuşlardır. Öncelikle, mimari,

Detaylı

Ağustos 2013 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili

Ağustos 2013 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili Ağustos 2013 FAALİYET RAPORU Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili CHP MERSİN İL-İLÇE ÖRGÜTLERİ, BELEDİYELER VE KÖYLERE YÖNELİK YAPILAN ÇALIŞMALAR 1. Mersin/Tarsus CHP İlçe Örgütünü ziyaret ederek,

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü

Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü sarsma olayıdır. Bir deprem planı hazırlamalıyız. Bu planda

Detaylı

ÖZEL MALTEPE GÖKYÜZÜ İLKOKULU 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ECO OKULLAR İKİNCİ DÖNEM RAPORU( OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI)

ÖZEL MALTEPE GÖKYÜZÜ İLKOKULU 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ECO OKULLAR İKİNCİ DÖNEM RAPORU( OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI) ÖZEL MALTEPE GÖKYÜZÜ İLKOKULU 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ECO OKULLAR İKİNCİ DÖNEM RAPORU( OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI) Anaokullarımız rüzgar enerjisi ile tanıştı. Ve grup olarak rüzgarla hareket eden bir

Detaylı

DOĞU KARADENİZ & YAYLALAR & BATUM

DOĞU KARADENİZ & YAYLALAR & BATUM ( 27 AĞUSTOS 1 EYLÜL ) DOĞU KARADENİZ & YAYLALAR & BATUM DOĞU KARADENİZ GEZİLERİNDE Yurdumuzun eşsiz mozaiğinden değişik bir bölümü izleyeceksiniz. Bu bölgede size ilginç gelecek bir kültüre, apayrı insan

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi.

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi. Bilim dünyası, yaşamı alt üst edecek yeni bir gelişmeye daha imza atarak insan DNA'sının şifresini çözmeyi başardı. Çıkarılan 'gen haritası' sayesinde kalp ve kanser hastalığı tarihe karışacak ve insan

Detaylı

ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ. Ankara da bilinçli. Çevre Gönüllüleri Yetişiyor

ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ. Ankara da bilinçli. Çevre Gönüllüleri Yetişiyor ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ 1923 Ankara da bilinçli Çevre Gönüllüleri Yetişiyor BOYAMA KİTABI İdris GÜLLÜCE Çevre ve Şehircilik Bakanı Çevreye yapılan yatırımın aslında

Detaylı

TÜRKİYE DE İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ RAPORU -Madencilik Sektörüne İlişkin Temel Veriler- DİSK/ SOSYAL-İŞ SENDİKASI

TÜRKİYE DE İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ RAPORU -Madencilik Sektörüne İlişkin Temel Veriler- DİSK/ SOSYAL-İŞ SENDİKASI TÜRKİYE DE İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ RAPORU -Madencilik Sektörüne İlişkin Temel Veriler- DİSK/ SOSYAL-İŞ SENDİKASI 25.02.2010 Giriş: Balıkesir in Dursunbey İlçesi ne bağlı Odaköy yakınlarındaki Şentaş

Detaylı

İRAN ÇAY RAPORU. 8-12 Ocak 2014. Tahran-Lahican-Tebriz İRAN. Rize Ticaret Borsası 2014

İRAN ÇAY RAPORU. 8-12 Ocak 2014. Tahran-Lahican-Tebriz İRAN. Rize Ticaret Borsası 2014 1 İRAN ÇAY RAPORU 8-12 Ocak 2014 Tahran-Lahican-Tebriz İRAN İRAN ÇAY RAPORU Rize Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan ve Meclis Başkanı Resul Okumuş un da aralarında bulunduğu 7 kişilik

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA

KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA Chp Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Kahramanmaraş ın Elbistan İlçesi nde siyaseti sadece insan için yaptıklarını, iktidara gelmeleri halinde terörü sonlandırıp ülkeye huzuru getireceklerini

Detaylı

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI 1- İtalya da etkili olan iklimler nelerdir? Yarımada İtalya sında ve adalarda, Akdeniz iklimi görülür. Kuzeyde, Po Ovası ve Alp eteklerinde karasal iklim egemendir. 2-İtalya

Detaylı

ŞANLIURFA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ Basın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü İNTERNET HABERLERİ

ŞANLIURFA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ Basın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü İNTERNET HABERLERİ Günlük Haber Bülteni 09.02.2015 İNTERNET HABERLERİ İnternet Haber Sitesi : www.sondakika.com.tr Tarih: 08.02.2015 İNTERNET HABERLERİ İnternet Haber Sitesi :www.haberler.com.tr Tarih: 08.02.2015 İNTERNET

Detaylı

Hasankeyf ve Dicle Vadisi Sempozyumu Sonuç Bildirgesi

Hasankeyf ve Dicle Vadisi Sempozyumu Sonuç Bildirgesi Hasankeyf ve Dicle Vadisi Sempozyumu Sonuç Bildirgesi 07-08 Mayıs 2016, Batman ve Hasankeyf En az 12 bin yıllık sürekliliği olan, doğa, kültür ve insanın bütünleştiği, dünyada eşi benzeri olmayan bir kültürel

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Ayşe Pınar AKLAN Kimyasallar Yönetimi Dairesi Başkanlığı Endüstriyel ve Kimyasal Kazalar

Detaylı

KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dün,bugün,yarın

KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dün,bugün,yarın KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dün,bugün,yarın Mayıs, 2014 diye çıktık yola Yollar İnsanoğlunun ortak mekanı... Yollar, insanın ileriye yolculuğudur, zamanla yarışıdır toplumların. Yol, ülke kalkınmasına,

Detaylı

Polis Taksim Meydanı'na girdi

Polis Taksim Meydanı'na girdi On5yirmi5.com Polis Taksim Meydanı'na girdi Gezi Parkı eylemlerinin 15. gününde polis, Taksim Meydanı na girdi. AKM ve Cumhuriyet Anıtı ndaki afişler söküldü, barikatlar da kaldırıldı. Yayın Tarihi : 11

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

Alev Almayan Kumaş ve Nefes Alabilen Özelliğiyle Hazır Giyim Markası

Alev Almayan Kumaş ve Nefes Alabilen Özelliğiyle Hazır Giyim Markası Alev Almayan Kumaş ve Nefes Alabilen Özelliğiyle Hazır Giyim Markası DRIFIRE ve Sonar Diving Ocak 2013 itibari ile Sonar Diving, DRIFIRE ın Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan bölgelerinde tek

Detaylı

Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı.

Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı. DOĞU KARADENİZ 1. ORGANİK TARIM KONGRESİ BAŞLADI. Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gümüşhane Valiliği, Aydın Doğan Vakfı,

Detaylı

Günaydın, Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk

Günaydın, Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk - Günaydın Günü parlatan gözler. Havayı yumuşatan nefes. Yüzlere gülücük dağıtan dudaklar. Konuşmadan anlatan kaşlar. Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk - Günaydın Günaydın...

Detaylı

Avrupa da)var)olan)kömürlü)termik)santrallerin)etkileri))

Avrupa da)var)olan)kömürlü)termik)santrallerin)etkileri)) ! KurulmasıönerilenGerzeEnerjiSantrali nin etkilerive Avrupa davarolankömürlütermiksantrallerinetkileri Gerze dekömürlütermiksantralkurulmasıplanlananalan! Gerze Enerji Santraliʼnin sağlık üzerine etkileri,

Detaylı

TMMOB Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği 41. DÖNEMDE RESİMLERLE TMMOB

TMMOB Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği 41. DÖNEMDE RESİMLERLE TMMOB TMMOB Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği 41. DÖNEMDE RESİMLERLE TMMOB 2010-2012 ISBN 978-605-01-0372-4 Baskı Mattek Basın Yayın Tanıtım Tic. San. Ltd. Şti Adakale Sokak 32/27 Kızılay/ANKARA Tel: (312)

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜNÜN 01.01.2003 TARİHİNDEN 31,12,2003 TARİHİNE AİT ÇALIŞMALARI

YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜNÜN 01.01.2003 TARİHİNDEN 31,12,2003 TARİHİNE AİT ÇALIŞMALARI YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜNÜN 01.01.2003 TARİHİNDEN 31,12,2003 TARİHİNE AİT ÇALIŞMALARI Belediyemiz Yazı İşleri Müdürlüğünün 01.01.2003 tarihinden 31,12,2003 tarihine kadar olan çalışmaları başlıklar halinde

Detaylı

Geç Kalmış Bir Yazı. Yazar Şehriban Çetin

Geç Kalmış Bir Yazı. Yazar Şehriban Çetin Bir bahar günü. Doğa en canlı renklerine büründü bürünecek. Coşku görülmeye değer. Baharda okul bahçesi daha bir görülmeye değer. Kıpır kıpır hareketlilik sanki çocukların ruhundan dağılıyor çevreye. Biz

Detaylı

VI.2.6.1.1. Mansaptaki Baraj İnşaatları Bağlamında Aşağı Akışların İlgisi

VI.2.6.1.1. Mansaptaki Baraj İnşaatları Bağlamında Aşağı Akışların İlgisi Not: Aralık 2006 tarihli bu kısım Ağustos 2006 da yayımlanmış olan Kısım VI.2.6.1 in yerine geçmiştir. Bu bağlamda, Aralık 2006 da Ek P eklenmiştir. VI.2.6.1. İnşaat ve Su Tutulması Aşamasında Aşağı Akış

Detaylı

2. ÇEVRE KİRLENMESİ 17

2. ÇEVRE KİRLENMESİ 17 2. ÇEVRE KİRLENMESİ 17 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 1) Çevre kirlenmesi nedir? 2) Çevre kirlenmesi türleri nelerdir? 3) Türkiye de çevre sorunları ve kirlenme ne zaman ortaya çıkmıştır? 4) Türkiye deki

Detaylı

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri Tarihi boyunca bağımsızlığını koruyabilmiş ve Afrika Kıtası'nın Avrupa devletlerince sömürge yapılamamış tek ülkesi olan Etiyopya (Habeşistan) dünya tarihinin en eski medeniyetlerinden biri olarak biliniyor.

Detaylı

VALİDEBAĞ KORUSU ve VALİDEBAĞ GÖNÜLLÜLERİ

VALİDEBAĞ KORUSU ve VALİDEBAĞ GÖNÜLLÜLERİ VALİDEBAĞ KORUSU ve VALİDEBAĞ GÖNÜLLÜLERİ Üsküdar ilçesi Altunizade mahallesi sınırları içinde bulunan Validebağ Korusu 354.076 m2 alanıyla İstanbul un Anadolu yakasının ikinci en büyük yeşil alanıdır.

Detaylı

Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu.

Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu. Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu.tr 0312 305 4350 Başbakanlık AFAD, KBRN yönetmelik çalışması sonucunda

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

AHIRIN İÇİNDEKİ SARAY 300 Ispartalı filmini hatırladınız mı?

AHIRIN İÇİNDEKİ SARAY 300 Ispartalı filmini hatırladınız mı? AHIRIN İÇİNDEKİ SARAY 300 Ispartalı filmini hatırladınız mı? Ve orada kötü kalpli olarak gösterilen Pers İmparatoru Darius u Diğer ismiyle Dara yı Tarih 300 lü yılları gösteriyor. Ama İsa henüz doğmamış.

Detaylı

1/1000 UYGULAMALI ve 1/5000 NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU

1/1000 UYGULAMALI ve 1/5000 NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU 1/1000 UYGULAMALI ve 1/5000 NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU Bu çalışma Isparta İli Gelendost İlçesi, Avşar köyü 17-18 pafta 1917, 7342, 7346, 7250 nolu parseller içerisinde kalan alanı kapsamaktadır.

Detaylı

Bugün kadın ve erkeğin daha eşit olacağı bir toplumda yaşamak için sen ne yapacaksın?

Bugün kadın ve erkeğin daha eşit olacağı bir toplumda yaşamak için sen ne yapacaksın? Bugün kadın ve erkeğin daha eşit olacağı bir toplumda yaşamak için sen ne yapacaksın? Çözüm Analizi Araştırma Hakkında 2 Kadın ve Erkeğin Eşit Olduğu Bir Toplum Dünyada ve ülkemizde hemen hemen tüm kurumsal

Detaylı

MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir.

MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir. Hiçbir müzisyen, bülbülün ötüşünden daha güzel bir şarkı söyleyemez. Bütün bu güzel şeyleri Allah yapar ve yaratır. Allah ın güzel isimlerinden biri de HAMÎD dir. HAMÎD, övülmeye, hamd edilmeye, şükür

Detaylı

ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ

ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ 1 SONBAHAR VE YAPRAKLAR Sonbahar Mevsimin de gözlemlediğimiz hava olaylarını isimlendirdik. Sonbahar mevsimine ait giysileri ayırt ettik. Rüzgâr

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Planlama Alanı : Bolu ili, Mengen ilçesi, Kadılar

Detaylı

ÇIRAĞAN A DOKUNMA! Tarihi Fıstıklı Meydanı dev bir beton yığını altında kalıyor.

ÇIRAĞAN A DOKUNMA! Tarihi Fıstıklı Meydanı dev bir beton yığını altında kalıyor. Tarihi Fıstıklı Meydanı dev bir beton yığını altında kalıyor. Çırağan da tarih ve yeşil alan katliamına HAYIR! Çırağan da tarih ve yeşil alan katliamına HAYIR! Beşiktaş, Yıldız Mahallesi, Yeşil Fıstık

Detaylı

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM ARILI KOVANLARININ KONULDUĞU VE ARICININ ÇALIŞTIĞI YERE ARILIK DENİR GEZGİNCİ? SABİT? Arıcılık büyük ölçüde doğa koşullarına bağlıdır! DOĞA KOŞULLARI? İKLİM BİTKİ ÖRTÜSÜ

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

KONFERANS GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİ YABANCILARIN TÜRKİYE DE ÇALIŞMASI

KONFERANS GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİ YABANCILARIN TÜRKİYE DE ÇALIŞMASI KONFERANS GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİ YABANCILARIN TÜRKİYE DE ÇALIŞMASI Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Türkiye de Çalışması Konferansı Büyük İlgi Gördü Ankara da ilk kez geçici koruma sağlanan yabancıların

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerine uygulanır.

YÖNETMELİK. MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerine uygulanır. 30 Mart 2013 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28603 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: YÖNETMELİK İŞYERLERİNDE İŞİN DURDURULMASINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMASI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMASI OYUN ETKİNLİĞİ Okul öncesi öğrencilerimiz bu ay; sınıflarında bulunan dramatik oyun, müzik, blok, kitap, kukla, fen-doğa, eğitici oyuncak ve sanat merkezlerinde serbest oyunlar oynadılar. Bu oyunlar, öğrencilerimizin

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

"medya benim ayağımın altına muz kabuğunu biraz zor koyar" vari açıklamalarda bulunuyordu ki Olanlar oldu

medya benim ayağımın altına muz kabuğunu biraz zor koyar vari açıklamalarda bulunuyordu ki Olanlar oldu - Aman ormancı, yaman ormancı Bıraktın bizde derin bir acı - Dua ile bisiklet gider mi?... - Özbek Paşa'dan AKP falı... Ve - Bush'tan "beni kimse sevmiyor" sendromu RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

ALTIN BALIK. 1. Genç balıkçı neden altın balığı tekrar suya bırakmayı düşünmüş olabilir?

ALTIN BALIK. 1. Genç balıkçı neden altın balığı tekrar suya bırakmayı düşünmüş olabilir? ALTIN BALIK Bir zamanlar iki balıkçı varmış. Biri yaşlı, diğeriyse gençmiş. İki balıkçı avladıkları balıkları satarak geçinirlermiş. Bir gün yine denize açılmışlar. Ağı denize atıp beklemeye başlamışlar.

Detaylı

NADOL. yaşam evleri. www.anadoluyasamevleri.com

NADOL. yaşam evleri. www.anadoluyasamevleri.com A yaşam evleri. www.anadoluyasamevleri.com A yaşam evleri. ... SEHIRCILIK VE KONT ALGISINI YENIDEN TANIMLIYORZ Safranbolu nun en değerli ve en büyük arazileri üzerinde hayata geçireceğimiz Anadolu Yaşam

Detaylı

KAYMAKAMA ve GAZETECİLERE SALDIRDILAR

KAYMAKAMA ve GAZETECİLERE SALDIRDILAR KAYMAKAMA ve GAZETECİLERE SALDIRDILAR Bodrum Gümüşlükte olaysız ve şenlik gibi yapılan sembolik tabela dikimini yapan Bodrum Kaymakamı Dr.Mehmet Gödekmerdan ikinci durağı Kadıkalesi Ormancılar Sitesinde

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

HAYTAP İmdat Turu Ekibi ANKARA Yenimahalle 'Toplama Merkezi'nde... Son Güncelleme Çarşamba, 25 Eylül 2013 19:37

HAYTAP İmdat Turu Ekibi ANKARA Yenimahalle 'Toplama Merkezi'nde... Son Güncelleme Çarşamba, 25 Eylül 2013 19:37 HAYTAP Akdeniz Ege İmdat Turu Ekibi olarak, turumuz da biz de bitmiş tükenmiş durumda olduğumuz halde, sokaklarından yüzlerce hayvanın yok olduğu, bakım evinin bir felaket olduğu bilgilerini kulak ardı

Detaylı