DEĞİŞİK ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVREYE ETKİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DEĞİŞİK ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVREYE ETKİLERİ"

Transkript

1 DEĞİŞİK ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVREYE ETKİLERİ Ahmet AVİNÇ Uludağ Üniversite:si, Fen-Edebiyat Fakültesi, Fizik Bölümü, BURSA ÖZET Dünya Enerji Komitesi, riski olmayan hiçbir enerji kaynağının bulunmadığını, bu yüzden enerji kaynaklarının seçimi yapılırken maliyet faktörleri ile birlikte çevresel etkilerin göz önüne alınması gerektiğinin ortaya çıktığını belirtmiştir. Günümüzde çevre kirlenmesinin önlenmesi ve çevre korunması ulusal sınırları aşan bir boyut taşımaktadır. Fosil yakıtların (petrol, kömür, gaz) artan bir biçimde kullanımından kaynaklanan risklerin de (Dünya üzerinde oluşan hava kirliliği, ozon tabakasının incelmesi, asit yağmurlarının yağması vb.) azaltılması [ekmektedir. Bu riskleri azaltmak için, enerji verimliliğinin artırılmasının yanı sıra çevreye daha az sera gazı (CO 2 gibi) yayan enerji kaynaklarının da tercihi gerekmektedir. Aksi halde ekolojik dengenin bozulması ve gelecekte bazı felaketlerle karşılaşmak kaçınılmaz olacaktır. Anahtar Kelimeler: Enerji, çevre kirliliği, çevre korunması. DIFFERENT ENERGY SOURCES AND THEIR EFFECTS ON ENVIRONMENT ABSTRACT The WorId Energy Committe is declared mat üıere is no energy resources with zero-risk carrying, therefore envıronmental effect have to be appreciated Wİth finaneuıl factors for seleetion of an energy resource. Today, environmental polhılion prevenüngand environmental proteetion has dimension vhich goes beyondfhe national limits. The risks (air pollution, getting üıinner of ozone layer. acid rains, BtC) vvhich are arising usage of fossil fııels fpetroleum. coal, gas) have to be decreased. To decrease ofîhese risks it is necessary to prefer proper energy resources which emit less greenhouse gases (carbon dioxide etc.) in addition to inerease Üıe energy efficiency. On contrary fhis, fhe ecological balance will be disturbed and some catastrophes will oecur in advance.. Kevwords : Energy, environmental pollution, environmental proteetion. 1. GlRİŞ Bizler yaradılış olarak gayretlerimizin pek çoğunu yaşamı kendimiz için daha da kolaylaştırma yönünde geliştirmekteyiz. İnsanoğlu onbinlerce yıl önce bütün aletlerini yiyecek toplamak ve avcılık için kullanıyordu; bunun için taşlan oyarak sivri uçlar, bıçaklar, mızraklar yaptı. Sonunda ok ve yayı icat etti. Oysa gittikçe artan boyutlarda gereksinim duyduğu enerjiyi doğal kaynakları kullanmadan ve içinde yaşadığı çevreyi kirletmeden üretmek, depolamak ve sonra gerektiğinde kullanmayı sağlayacak cihazı henüz geliştiremedi. Ancak çevreyi asit yağmurları, azot oksitleri, sera etkisi gibi etkenlerle bol miktarda kirleten enerji kaynaklarını kullanmak cazip geldi. Günümüzde olduğu gibi geçmiş yüzyıllarda da medeniyetlerin doğmasında, yükselmesinde ve çökmesinde enerjinin yeri çok önemliydi. Enerji, modern toplulukların hayat damarıdır. Bir ülkedeki yaşam standardının ülkede yaşayanlar tarafından tüketilen enerji miktarı ile doğrudan orantılı olduğu bir gerçektir. Gelişmiş ülkeler yaşantılarım devam ettirmek veya yaşam standartlarını artırmak İçin daha çok enerjiye gereksinme duyarlarken; üçüncü dünya ülkeleri, daha fazla enerjiyi tarımsal yapıdan endüstriyel ekonomiye geçebilmek için isterler. Sosyal ve ekonomik kalkınma için enerji birinci sırada yer almaktadır. İster endüstrileşmiş bir ülkede, ister gelişmekte olan bir ülkede yaşayalım yediğimiz yiyecekler, giydiğimin giyecekler sahip olduğumuz işimiz, eğlencelerimiz, seyahatlerimizde hep enerji kullanılır. Gerçi enerji bolluğu kararlı ve mutlu birtopluluk için ön koşullu yeterlilik olmadığı halde, onun eksikliği ciddi biryokluk ve ızdıraptır. Herkes için en azından anlamlı minimum bir enerjinin olması gereklidir. Fakat genelde Dünya'dakİ nüfusun büyük çoğunluğu bundan yoksundur. Eğer bu eksikliğin devamlı bir mutsuzluk sebebi ve anlaşmazlıkların kaynağı olmasından sakınılması ve bununlabirlikte Dünya nüfusunun gelecekte artacağı düşünülürse Dünya'da çok daha fazla enerjinin yaratılması gerekir. Fakat, bu enerji nereden sağlanacaktır? Etrafımızda çok değişik enerji kaynaklan görebildiğimiz halde, bunlardan küçük bir kısmı doğmdan yararlanılabilecek şekildedir. Bilindiği gibi enerji yaratılmaz, ancak ya odunun, kömürün, doğal gazın, petrolün yanmasıyla açığa çıkar ya da bir şekilden diğer bir şekle dönüştürülür. Enerji elde edilmesinde en çok tercih edilen 'osil yakıtlar yenilenmeyen kaynaklardır ve hâlâ çok miktarda olmalarına rağmen, gelecekte tükeneceklerdir. Çok önemli olan bir başka nokta ise bu kaynakların dağılımlarının çok düzensiz oluşudur. Bazı ülkeler doğal kaynaklardan yoksundurlar ve bu onların ekonomik gelişmeleri için büyük engeldir, hatta politik ve askerî birtakım durumlann ortaya çıkmasının nedeni olabileceklerdir. Tabiatta bilinen her süreç enerjinin korunumu pren- Nisan-Mayıs-Haziran 1998 Sayı: 27

2 A. AVİNÇ sibine uygun olarak oluşur. Katı, sıvı ve gaz gibi her madde parçasında moleküller sürekli titreşim halindedirler ve bu nedenle ısı enerjisine sahiptirler. Biz her gün enerjinin değişik türlerini kullanıyoruz Yapılan incelemelerden elde edilen verilere göre insanlığın enerji ihtiyacı yıllardır zamanla katlamalı olarak artmıştır. Gelecekte bu enerji gereksinimi nasıl kaı\ılanabilin r? Gayret gösterilirse Dünya nüfusu kısıtlanabilir mi? Bu yol hem birkaç nesli içine alacak zamana İhl ' - gösterirken hem de derin olarak kökleşmiş dini ve sosyal tavırlarla karşılanabilecektir. O halde sadece bu çözüme güvenerek beklemek veya zorlayarak enerji kullanımı alışkanlığımızdan vazgeçmeyi ümit etme durumunda olamayız ki, bu tamamıyla farklı yaşam standartlarım veya bu şeylere farklı şekillerde ulaşmayı gerektirir. Enerjinin yetersizliği gelişmiş toplumları gelişmekte olanlara göre çok daha fazla zarara sokar ve sonuç bir felaket olarak yorumlanabilir. İnsanlık başka çözüm yöntemleri geliştirmek zorundadır Bu nedenle alternatif olarak temin edilebilir enerji tercihlerini çoğaltma gayretinde olmalıyız. Ayrıca bunlar gerçekleştirilirken çevresel etkilerin göz önüne alınmasının gerekliliğini açık olarak vurgulamalıyız 2. DEĞİŞİK ENERJİ KAYNAKLARI 2.1 Fosil Yakıtları Endüstrileşmiş modern toplumların ekonomik büyümeleri fosil yakıtlardan elde edilen enerjiden faydalanma tabanına dayanmaktadır. Halihazırda Dünya enerji gereksiniminin % 80'i kömür, petrol veya doğal gaz olarak fosil yakıtlardan karşılanmaktadır. Dünyanın belirli bölgelerinde yoğunlaşmış olan bu kaynaklar değişik formlarda bulunmaktadır. İnsanoğlu bu kaynakları değişik yöntemlerle çıkarmayı ve istenilen enerjiyi elde etmeyi öğrenmiştir. Fosil yakıtların depolanabilir ve faşı- ;i ulaşım için onların mükemmel yakıt olmasını sağlar. Türkiye fosil yakıtlardan kömür için zengin kaynaklara sahiptir. Fosil yakıtlar; ulaşımda, evlerde, ticarî ve endüstri sektöründe, ısı üretiminde ve elektrik enerjisi elde edilmesinde büyük boyutlarda kullanılır. Ulaşım sektöründe daha çok petrol ürünleri (benzin, mazot, jet yakıtı vb.) tercih edilir. Isı Üretimi; uzay ısıtımı, yerleşim birimlerinde sıcak su, yemek pikinin', buhar üretimi ve doğrudan ısıtma veya birçok değişik endüstriyel ürünün kurutulmasında kullanılabilir. Bu gayeler için üç tür fosil yakıtı da kullanılabilir. Elektrik enerjisinin çok az miktarı hidro veya nükleer santrallerde üretilirken daha çok kömür ve tabiî gaz tercih edilir. Fosil yakıtların bu denli çok kullanımı yıkıcı sonuçlar yaratmaya başlamıştır. Fosil yakıtlardan başka, fosil yakıtlar kadar uygun olmasa bile temin edilebilir enerji tercihleri olarak ve çok kuvvetli olasılıkla Türkiye'de başarılı olabilecekler, jeotermal, güneş vb. düşünülebilinir. 2.2 Jeotermal Enerji Yeryüzünde değişik yerlerde meydana gelen yanardağ patlamaları gayet açık gösterir ki Dünya'nm iç bölgelerinde ısı enerjisi mevcuttur. Yeryüzü ısısını kullanacak tasarımların çoğu, sıcak su veya buharı bir Çeşme ile akıtmaktan daha çok kaya katmanlarını delerek borularla ulaşmayı tasarlamaktadır. Yeryüzünde kabuktan içeriye gidildikçe sıcaklık değişimi tecrübelere göre km başına I" 11 i() C arasında değişmektedir. Türkiye'de jeotermal enerji kullanımındaki gelişmeler kısa zaman içinde ümit verici boyutlarda ilerleme göstermiştir. Bilindiği gibi biz, Dünya'nm etrafındaki depremsel ve jeotermal bölgelerin içinde bulunmaktayız. Bursa, Denizli ve benzeri birçok bölgelerdeki sıcak su kaynaklan (ılıcalar, kaplıcalar \ insan sağlığı için ve ayrıca Denizli civarında Dİdl gibi seracılıkta kullanım bu konuda ümit vericidir. Kullanım alanları belki endüstriyel kullanımlar, bölgesel ısıtma, çiftçilik ve balıkçılığı da kapsayan konularda genişletilebilir 2.3 Güneş Enerjisi Yenilenebilir ve sınırsız bir kaynak olan güneş ^ enerjisi insanlığın gelecekteki enerji problemini çözebilecek bir potansiyel oluşturmaktadır. Çok az çevresel problem yaratması, ilk yatırım yapıldıktan sonra tekrar yakıt masrafının olmaması, hem termik, hem de elektrik enerjisi olarak kullanılabilmesi evlere ısıtma sistemleri kurulabilmesi açısından çok cazip görünmektedir. Güneş enerjisinden doğrudan (fotovoltaik paneller) veya dolaylı yoldan (termik santraller) elektrik elde etmek mümkündür. Güneş enerjisinin yaygın bir enerji kaynağı olması bakımından yoğunluğu düşüktür ve bulunduğu yere göre değişmeler göstermektedir. Bu da kurulacak tesisin kullanacağı yeryüzü parçasının çok geniş ve düz alanlar olmasını gerektirmektedir. Türkiye bulunduğu coğrafî konuma bağlı iklimi nedeniyle güneş enerjisinden yararlanmada son derece uygun koşullarda olmasına karşın, biz henüz ekonomik olarak nasıl yararlanabileceğimizi öğrenemedik. Belki «de bu anlamda şimdiye kadar yeterli gayret sarfçdilmedi. Genelde seracılık ve evlerde sıcak su temininde kullanılan güneş enerjisi özellikle elektriksel ve mekaniksel iş üretiminde çok daha büyük boyutta kullanım alanı içine alınabilir. Böyle olmasına karşın ciddî girişimlerin yapıldığı söylenemez. Hâlâ güneş enerjisiyle çalışan ısıtıcı, değişik güç kaynağı gibi düşünülmeyip, daha çok bir yakıttan tasarruf edici anlamda kullanılır. Eğer evlerimizin % 1 'i iyi dizayn edilmiş sistemlerle donatılarak, evlerin yıllık enerji gereksinimlerinin yarısını su ısıtması yoluyla sağlasalar, yıllık tasarruf ton kalorifer yakıtına (sıvı yakıt) eşit olur. 2.4 Rüzgar Enerjisi Rüzgar, Dünya üzerinde devamlı hareket halindedir; büyük boyutta ancak dağınık bir enerjiye sahiptir. Rüzgar enerjisi bugün uygun şartlarda alışılmış üretime katkıda bulunabilecek ekonomik ve temiz enerji kayna- 20 Nisan-Mayıs-Haziran 1998 Sayı: 27

3 DEĞİŞİK ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVREYE ETKİLERİ ğıdır. Rüzgar, yelkenli ve benzeri deniz taşıtları için enerji sağlayan tabiî kaynakların en iyilerinden biridir. Danimarka'da devlet yardımı ile kurulan rüzgar çiftlikleri, bugün Danimarka elektrik üretiminin yaklaşık % 2'sini karşılamaktadır. Rüzgar gücü kullanan yel değirmenlerinin tarihe geçen ilkleri 13. asırdadır. Tabiî bunun için coğrafîk konum itibarıyla ülkenin yerleşiminin uygun pozisyonda olması gerekir, özellikle sahil kenarlarında açıktan gelen çok şiddetli rüzgarlar düşünüldüğünde, okyanuslara açık ülkelerin örneğin İngiltere'nin bu özellikleri : :. görülür. Eğer rüzgar enerjisinin yıllık dağılımını düşünürsek, güneş enerjisiyle ters olduğunu farkederiz. Bu nedenle bunun iyisi rüzgar var olduğunda yararlanmaktır ki bu da kış mevsimidir. Bir yel değirmeni çok genel bir kapsamdır. Yel değirmenleri su pompalamak, öğütmek(değirmen), meka- Cnikselve elektriksel enerji elde etmek için kullanılır veya 1 kullanılabilir. Buna karşın Avrupa'daki gelişmeler rüzgar türbinleri pazarının geleceğini işaret etmektedir. Federal Almanya'da 10Ohatta200 MW'avaran, Hollanda'nın 1998'e kadar 250 MW'lık ve İspanya'nın güneyinde büyük rüzgar çiftlikleri projeleri rüzgar türbinleri imal eden firmalara cesaret vermiş ve yatırımlar yapmaya teşvik etmiştir Bugün teknik olgunluğa ulaşan kurulu gücü 300 kw'a kadar olan rüzgar enerjisi ile elektrik üreten tesislerin maliyeti DM/kW hatta kısmen daha aşağı fiyatlarla temin edilebilmektedir(l). Daha büyük boyutlu tesislerde, örneğin 3 MAV'lık Grovian Projesinde olduğu gibi bazı olumsuz sonuçlar alınmasına karşın araştırma ve geliştirme projeleri vam etmektedir Gayet tabiî uzun vadeli düşünüldüğünde, rüzgar enerjisi potansiyelinin artırılmasında ve şebekeye alınmasında büyük MW mertebesindeki rüzgar tesisleri önemli rol oynayacaktır. Halen rüzgar enerjisi ile üretilen elektriğin kwh başına maliyeti, kömürle üretilene ~ göre yaklaşık olarak 3-4 kat fazla olmasına karşın, Dünya'da rüzgar enerjisine yatırımlar yapılmakta ve bu yatırımların % 90'ı Özel sektöre aittir. Avrupa'da ise bu oran yaklaşık % 70"tir. Ortak pazar ülkelerinde 2000 yılma kadar 4000 MW'lık yatırımın gerçekleştirilmesi düşünülmektedir. Maliyeti düşürecek teknolojiler geliştirilecek olursa üretim miktarının VlW'ta çıkarılabileceği tahmin edilmektedir (3). Temiz enerji teknolojisi olan rüzgar türbinlerinin çevreyi temiz tutmaya katkılarının küçümsenmeyecek derecede artacağı aşikardır. 2.5 Su Gücü Su gücü, coğrafik konumla bağlantılı enerji kaynağı olarak düşünülür. Hepimizin bildiği gibi su kuvvetinden yararlanarak barajlarda elektrik üretilir (Hidroelektrik santraller). Suyun barajlarda toplanması, çevreyi olumsuz yönde etkilemediği gibi hidroelektrik santrallerde kullanılan türbinler de çevreyi kirletmeden elektrik üretilirler. Öyleyse su kuvvetinden yararlanarak elektrik üretimi de temiz enerji teknolojisidir. Yerel kullanımlargayesiyle olayıyla bağlantılı enerji durumu için birçok araştırma yapılmıştır. Yıllar önce ilk kez Fransa'da bu şekilde gel-git olayına yönelik düzenek kurulmuştu. İngiltere'de güney sahillerinde bu şekildeki yerlere sahiptir ve belki de bu şekilde gel-git enerjisi kullanımı geliştirilebilirdi. Ancak tekniksel ve çevresel problemler büyük boyutludur ve bu şekildeki bir gel-git enerji projesinin çizim, dizayn ve yapımı bir nesli kapsayacak kadar zaman alır. Dalgaların sahip olduğu enerjiden yararlanmak için plânlar ilerliyor. Küçük boyutta olmasına rağmen dalga enerjisinin % 90'mdan yararlanabilen makineler geliştirildi. Herhangi bir firmanın bu konuyu ele alıp uygulamaya koymasından önce bu alanda daha çok çalışmaların yapılmasına gereksinim vardır. Bu aynı zamanda deniz suyunda bulunan sıcaklık gradientinden yararlanarak enerji almayı deneyecek projeler için de söylenebilir. 2.6 Nükleer Enerji Yaşadığımız yüzyıla "atom çağı" damgasını vuran Nükleer Güç Santralleri (NGS), elektrik üretilmesinde temiz, güvenilir, kesintisiz ve yerleşmiş bir teknoloji olmasına karşın, pek çok ülkede yoğun kamuoyu tepkilerine sebep olmaktadır. NGS'lere karşı kamuoyu davranışlarının nedenleri araştırıldığında negatif tutumların kökeninde endişe ve korku bulunduğu gözleniyor. Hâlâ insanlık nükleer gücün barışçıl amaçlarla kullanılabileceğinden şüphelidir. Bu da insanlığın nükleer gücü atom bombası ile tanımış olmasından kaynaklanıyor. Türkiye'de de uzun yıllardır tartışmalar sürmektedir. İnsanoğlunun enerji krizini atlatmayı başarması nükleer enerji ile gerçekleşebilecektir. Çünkü 1 gr U235 izotopu, 2.5 ton kömürün verdiği enerjiyi sağlamaktadır. U235 nükleer yakıtının >aklaşık 200 yıl süreyle Dünya enerji ihtiyacını karşılayacağı biüıımekıed Bunun yanında füzyon reaktörlerinin yararlı enerji üretimi için potansiyel oluşları uzun yıllardan beri bilinir, fakat pratik bir füzyon reaktörünün kurulması teknik açıdan muazzam boyutta problemleri içerir. Füzyon reaktörleri konusunda da birtakım planlamalar Amerika, Rusya, İngiltere ve bazı Avrupa ülkelerinde yapılmıştır. Hatta bir ara ülkemizde de bu konuya yönelik birtakım girişimler ve basında ba/ı haberler yer almıştı. Termonükleer enerjinin kullanılabilir hale getirilmesi için K'deki plasmanın manyetiksel olarak sınırlandırılması ve kontrol edilmesi gerekir. Füzyon problemine bir başka yaklaşım ise, örneğin ve trit yum gibi füzyon materyalinden, bir çerçeve ile sarılmış küçücük peletler oluşturup, peletleri her tarafından güçlü lazer ışınlarıyla bombardıman etmektir. Gelen ışın bazı dıştaki materyal inpatl amalarına ve buharlaşmalarına sebep olur. Bu reaksiyon peleîlerin yüzeyinden büyük, çok daha büyük, yoğunluklardaki sıkıştırıl mışdöteryum Nisan-Mayıs-Haziran 1998 Sayı: 27 2]

4 A. AVÎNÇ ve trityumun merkezine doğru hareket eden şok dalgalar oluşturur. Yeteri kadar şiddetli şok dalgası çekirdekleri, füzyon reaksiyonunun oluşacağı yeterli konuma kadar getirebilir. Füzyon ürünleri pratiksel güç kaynağı olarak düşünüldüğünde, güç üretecek füzyon reaktörünün kurulmasında teknolojik açıdan bakıldığında iki ana problem vardır. Bunlardan ilki füzyon reaksiyonlarında döteryum-döteryum ve döteryum-trityum arasında üretilecek nötronlardır. Bu nötronlar yavaşlatılmalıdır, böylece onların hem kinetik enerjilerinden faydalanılabilir ve hem de bu ısı enerjisinin çıkarılmasıyla geriye tesirsiz ürünler kalır. İkincisi ise yavaşlatılmış nötronlar absorplandığmda radyoaktif reaktör materyalinin üretilecek olmasıdır. Bunlardan başka düşünülen Bor-Hidrojen reaksiyonu, füzyon reaktörleri için teklif edilenlerden esastan farklıdır. Çünkü Bor-İl ve hidrojen reaksiyonları için son ürünler helyum çekirdeğine sıkıca bağlıdırlar. Bu reaksiyon enerji açığa çıkarır. 3. TARTIŞMA Dünya enerji komitesi, sıfir-risk taşıyan hiçbir enerji kaynağının bulunmadığını, bu yüzden enerji kaynaklarının seçimi yapılırken çevresel etkilerin gözönüne alınması gerektiğinin ortaya çıktığını belirtmiştir. Fosil yakıtların (petrol, gaz, kömür) artan bir biçimde kullanımından kaynaklanan risklerinde (Dünya çapında oluşan hava kirliliği, ozon tabakasının incelmesi, asit yağmurlarının yağması vb.) azaltılması gerekmektedir. Bu riskleri azaltabilmek için enerji verimliliğinin artırılmasının yanı sıra daha az sera gazı (CO gibi) yayan enerji kaynaklarının da tercihi gerekmektedir. Gelecek için bu enerji kaynaklarının devamlılığı konusunda endişelerimiz olacaktır. Dünya enerji talebinin artışını karşılayabilmek için uygun ve sürekli kaynakların sağlanması konusunda da daha dikkatli düşünülmeye başlanılması gerekecektir. Bugün Dünya enerji kaynaklarından petrolün 40 yıl, kömürün 200 yıl kullanılabileceği tahmin edilmektedir. Bu kaynakların bitmesi durumunda insanlığın Orta Çağ biçimine geri dönmesi, vücut ısılarından yararlanabilmek için hayvanlarıyla birlikte yaşaması kaçınılmaz gibi görünmektedir. Çünkü bugünkü verilerle güneş, rüzgar gibi alternatif enerjiler çok sınırlı katkıda bulunabilecek gibi görünmekte, yakın gelecekte ise en çok kömüre güvenilmektedir. Ancak yoğun kömür kullanımının bazı ciddî sakıncaları bulunmaktadır. Çıkarma, taşıma, üretim ve özellikle yakıtların kullanımında son basmağı oluşturan yanma olayları düşünüldüğünde, fosil yakıtların çevreye etkileri sonucu doğrudan veya dolaylı ekonomiye negatif etkileri vardır. Birçok değişik araştırma raporlarının ortaya koyduğu çevresel zararlarla ilgili bilgiler gözönüne alınarak fosil yakıtların çevresel etkileri Tablo 1 Meki gibi özetlea Tablo 1: Fosil yakıtlann çevresel zararlan (1990, $/GJı Zarar tipi İnsanlar üzerine etkisi i Hayvanlar üzerine etkisi Bitkiler ve ormanlara eıki Denizlerdeki canlı hayata İnşa edilen Hava kirliliği ' ; İklimsel değişimler Maden etkiler Dem/ seviyesine etkileri Kömür (EkömüT) Petrol (Epeırol) Tabiî gaz (Egaz) nebilir (3). Bu negatif etkiler gözönüne alındığında talep sınırlamasının gerekliliğinin yanında aynı zamanda enerjinin, daha uzun ömürlüsünün çevre ve sağlık açısından daha uygun olanının bulunmaya çalışılması bir zorunluluktur. Tabiî ki kullanılan yakıt miktarı en önemli etken-, dir. Örneğin 75 % kapasiteyle enerji üretiminde kullanılan bir enerji santralinin yıllık yakıt harcaması değişik kaynaklara göre Tablo 2'de verilmektedir (4). Bu verilere göre enerji üretecek kaynak seçiminde hangisini, niçin tercih edeceğimizi detaylı biçimde düşünmek zorundayız. Bilinen ve tartışılan bu enerji kaynaklan yanında çok daha fazla egzotik türdeki enerji çeviricileri, belki mümkün olabilecek uygun bir uydu-güneş istasyonu içerebilir. Güneş ışınlan büyük boyuttaki fotovoltaik pil zenekleriyle toplanır ve üretilen elektriksel enerji mikrodalgalarla Dünya'ya yayılır. Organik maddelerin fermantasyonuyla üretilen metan gazı da keza bir olasılıktır. Orijinal organik maddelerin içerdiği ısının % 60'ından bu şekildeki fermantasyon olayı yardımıyla tekrar yararlanılabilinir. Helyum ısıtılması ve soğutulmasıyla çalışabilen basit bir elektrik jeneratörü bir alternatörü harekete geçirerek üretilmiş gazı elektrik enerjisine çevirebilir. Fakat verim sadece % 8-10 civarındadır Tasarlanan bu enerji kaynaklan için olumsuz etki ve etkenler neler olabilir? Fosil yakıtlardan en çok kullanılanı olan kömür çıkarımı toprağı mahvettiği.gibi, bu toprağın tekrar ziraate elverişli hale getirilmesi yıllarca sürer. Aynı zamanda petrol ve doğal gazın çıkarılması ve taşınması sırasında hava ve su kirliliği yaratan dökülme Tablo 2: 1000 MW"lık bir enerji santrali için yıllık yakıt har camasl Madde Uranyum Kömür Petrol Doğal gaz Güneş panelleri Çöp... Miktar 30 ton ton varil m m ton Nisan-Mayıs-Haziran 1998 Sayı: 27 j

5 DEĞİŞİK ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVREYE ETKİLERİ KAYNAKLAR ve sızıntılar meydana gelir. Ayrıca petrolün rafineri işleminin de çevreye olumsuz etkileri vardır. Güneş enerjisi santrallerinden (GES) üretilen enerji için yakıt masrafının olmamasına karşın, bakım, onarım vb. olması, doğal hayattaki hayvanlardan ve insanlardan gelebilecek zararlara karşı almacakönlemlerletesisinçalışabilir durumda tutulması, işletme masrafının artması ve işletme güçlüğünün doğması gibi negatif olgular olacaktır, Türkiye elektrik enerjisi kurulu gücünün fotovoltaik panellerle elde edilmesi halinde 1993 verileriyle Tuz Gölü alanına, 2010 yılında ise Van Golü alanına yaklaşan bir alana ihtiyaç duyulacağı hesaplanmaktadır. Ancak bu alanın güneş ışınım şiddetinin yüksek olduğu yerler için geçerli olduğu gözönüne alındığında, ülkemiz için gerekecek yeryüzü alanının daha fazla olacağı tahmin edilmektedir. Ülkemizde güneş enerjisi santrali (GES) için en uygun bölgelerin Akdeniz ve Ege Bölgesinin güney kısımları olacağı aşikardır. GES' lerin. enerji üretmediği dönemlerde (gece, sis, bulut, kar, yağmur, dolu, kırağı vb. durumlarda) enerji sağlayacak başka bir alternatifin olmaması, üretilen enerjinin talebe göre ayarlanamaması, enerji depolanma sorununun bulunması, GES'ler için kabul edilebilir teknolojilerin henüz güvenilirolmaması, Iaboratuvarşartlarımn dışında verimin 6-10 % oranında olması bu yöntem için olumsuz yönlerdir. Benzerşekilde GES'leriçin kullanılacak arazinin çorak, yerleşim yerlerinden uzak alanlarda olması, iletim kayıplarının fazla ve çorak arazide su sıkıntısının bulunması, GES'ler için yine olumsuz etki yaratan oluşumlardır. Ancak günümüzde GES'ler enerji nakil hatlarının ulaşamadığı yerlerde kurulan ikaz, haberleşme sulama sistemleri vb. istasyonlar için olumlu katkıları nedeniyle tercih sebebi olmaktadır. Bugün Dünya'nın belirli bölgelerinde jeotemıal gelişmelerle bağlantılı problemlerin kapsamında, H 3 S yayımı, balıkçılar için birtakım zararlı etkenleri taşıyan büyük hacimdeki sıcak suyun nehirlere boşaltılması, çiftçilikte sulama ve içme suyu olarak kullanılan nehirlere ve kaynaklara Bor ve Arsenik gibi zehirlerin akıtılması, çatlaklardan rüzgarla sürüklenen silis yüklü kaçan buharlardan oluşan ve bölgesel bitkilere zarar veren yerel sis tabakaları, muazzam miktardaki suyun yer altından çıkarılmasından kaynaklanan yer çökmeleri, gürültü, manzara çapulculuğu ve belki çok seneler sonra çevreyi kendi çıkarlarına kullanmaktan iklimsel etkilerin ortaya çıkma olasılıkları vardır. Benzer olumsuz etkileri belki çoğaltmak mümkündür. 4. SONUÇ Enerji üretmekten daha çok biriktirmek gayretleri balonlar hakkındaki düşüncelerin yeniden canlanmasına sebep olmaktadır. Ulaşım sahasında bisiklet etkin bir enerji koruyucu olarak düşünülebilirdi. Bu enerjiyi biriktirme veya tüketimi aşağıya indirme gayretleri, yeni güç kaynaklan keşfetmek kadar önemlidir. Fosil yakıtların enerji üretiminde ve diğer amaçlarla tüketimleri bugünkü hızıyla devam edecek olursa, Dünya'nın ekolojik dengesinin bozulacağı aşikardır. Frankfurt Üniversitesi Meteoroloji Enstitüsünün sera etkisi nedeniyle yapmış olduğu bir araştırmaya göre 2040 senesine kadar Pasifik'te 10 "C, Bering Boğazında 8 C T Japonya'da 6 C, Sibirya ve Antarük'te 4 C, Batı Afrika'da -2 C gibi sıcaklık değişikliklerinin olacağı tahmin edümektedir(l). O halde fosil yakıta dayalı enerji kaynak kullanımında kısıtlamaya giderken çevreye en az düzeyde gaz-sm-katı atık bırakarak çevreyi az kirleten veya hiçbir kirletici etkisi olmayan temiz enerji teknolojilerine yönelmek ve geliştirmek zorunluluğu vardır. Aksi halde ekolojik dengenin bozulması ve dolayısıyla insanlığın bazı felaketleri yaşamasını önlemek olanaksızlaşacaktır. Bütün olumsuz yönlerine rağmen ülkemizdeki enerji üretiminde fosil kaynaklı sistemlerin gelecekte de bugünkü gibi maalesef devam edeceği tahmin edilebilir Buna dayalı olarak fosil kaynaklı enerjinin % 40'ının ısı enerjisi üretiminde, % 30 elektrik enerjisi ve % 30 ulaşımda kullanılacağı düşünülebilir. Çoğu elektrik enerjisi üretiminde olmak üzere su ve nükleer yakıtlı enerji kaynaklan veya fosil yakıtlı olmayan diğerlerinin etkin şekilde kullanıma alınması arzulandığı halde olasılıkları azdır. 1} Alagündüz, G.. "Temiz Enerji U'kîiubjilennde Gw,v Enerjisi Uygulamalarının Yeri" Güneş Enerjisi ve Çevıe Sempozyumu, İz.mİT ) ÇNAEM Bilgiler-Haberler Sayı: 10. Temmuz ) Barbir, F-, and T.N. Veziroğlu, EnvironmenialDamage Çaused by Fossil Fuel Consumption, Int. J. Energy Hnvirı.ınrnerıtEcönorniı:s, Vo. 1, No. 4(1991). 4) Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (ÇNAEM), BiIgİfer-Haberfer Sayı: 17, Şubat, ) Veziroğlu, T.N. r F. Barbir "EffectiveCosts of ıhe Fımıre Energy Systems". Proceedings ofthe 1 st Symposiumon Environmental PoHuIion and Coıurol, Ege University. Schulz, W.", TheEconomic Costs of Air Pollution" A Seleni. ofrecent..hiıcaıions ıvol.2). Federal Environmental Agency, Berlin, ) Fulkerson, W., R.J. Judb,in$ and M.K- Sanghui. (1990). Enerji {rom Fossil Fuels. Sçıenufıc American, Vol. 263 No,3 p.p ) Robitıson, C, and E. M. Crook; Is ıhcrç a' energy National Westmin Bank Kevinr, May } AirPoilutionControl: an Integrated Approach.! reponofthe K nu.commisson on Environmental Poilution. HMSO, I.ondon(1976). 10) ÇNAEM BiIeiler-HaberlerSayı: 4, Ocak ) Altın, V.. Mersin Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Derleme Dizisi 3, Aki Nükleer Santrali Özel Sayısı, Sayı: 10 r Temrnu Nisan-Mayıs-Haziran 1998 Say\: 27 23

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ D ENERJİ KAYNAKLARI VE GERİ DÖNÜŞÜM (5 SAAT) 1 Enerji ve Enerji Kaynakları 2 Yenilenemez Enerji Kaynakları 3 Yenilenebilir Enerji

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Seralarda Isıtma Sistemlerinin Planlanması Bitki büyümesi ve gelişmesi

Detaylı

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi,

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi, ENERJİ SANTRALLERİ Enerji Enerji soyut bir kavramdır. Doğrudan ölçülemeyen bir değer olup fiziksel bir sistemin durumunu değiştirmek için yapılması gereken iş yoluyla bulunabilir. Enerjinin varlığını cisimler

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE

JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE JEOTERMAL ENERJİ NEDİR? Jeotermal yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasallar içeren sıcak su, buhar ve gazlardır. Jeotermal

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Dünya Nüfusu sürekli arttığından ve ülkelerin şu anki Batı Avrupa,Japonya,Kuzey Amerika yaşam standartlarına ulaşma çabasından dolayı daha fazla elektrik

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız!

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Ocak 2014 te Durum: Son dönemde PV panel fiyatlarında büyük düşüş:

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

YUNUS ACI 2011282001

YUNUS ACI 2011282001 YUNUS ACI 2011282001 Güneş enerjisi,güneşten yayılan ısı ve ışık enerjsine verilen gelen isimdir.güneş ışınları rüzgar ve dalga enerjisi,biyokütle ve hidroelektrik ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının

Detaylı

HİDROELTRİK SANTARALLERİ

HİDROELTRİK SANTARALLERİ HİDROELTRİK SANTARALLERİ Bir miktar yükseklik kazandırılmış akışkanın(suyun) potansiyel enerjisine hidrolik enerji denir. Bu enerjiyi önce çeşitli düzeneklerle mekanik enerjiye, ordanda elektrik enerjisine

Detaylı

RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Sebahat Akın, Orhan Zeybek* Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Balıkesir sakin@balikesir.edu.tr * Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik

Detaylı

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 H.Bülent KADIOĞLU Çevre Mühendisi Golder Associates Sunum

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE

ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE İÇİNDEKİLER NÜKLEER ENERJİ NEDİR? NÜKLEER ENERJİ ÜRETİMİ NASIL YAPILIR? DÜNYADA

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

Dalga Enerjisi. Prof. Dr. Bihrat Önöz

Dalga Enerjisi. Prof. Dr. Bihrat Önöz Dalga Enerjisi Prof. Dr. Bihrat Önöz Temiz Enerji Günleri 6-7 Mart 2013 Rüzgar Akışkan içerisindeki kütle hareketleri Deniz tabanı hareketleri Güneş ve ayın çekim kuvvetleri İnsan faaliyetleri Farklı özgül

Detaylı

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU BGT Mavi Enerji Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi ve Ticaret SU KENARI HİDROELEKTRİK SANTRALİ BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

Detaylı

mez! atura Gönder Güneş F www.urlsolar.com

mez! atura Gönder Güneş F www.urlsolar.com ! z e rm a r u t a F ş e n ü G e d n Gö hakkımızda Sizi güneşin gücü ile tanıştırmak istiyoruz. Bilge bir Kızılderili Şefi Son ağaç kesildiğinde ve son nehir de kirlendiğinde paranın yenmeyeceğini anlayacaksınız

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA.

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA. 111 Dergisi 3 TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ Celal KAMACI Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çan Meslek Yüksekokulu celal@comu.edu.tr Dr. Zeki

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma

Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma Sera ve Tavuk çiftlikleri genellikle şehir merkezlerinden uzak olduğu için doğalgaz şebekesine bağlı değildir. Bu durumda; en kolay erişilebilen ısı

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ

DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ Hasan GÜVEN Çevre Yüksek Mühendisi Çevre ve Şehircilik İl Müdürü DÜZCE ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Hava: Dünya atmosferini meydana getiren gaz karışımı. Ancak, atmosferin halk

Detaylı

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON 27 MAYIS 2015 - İZMİR Yavuz Aydın Başkan TÜRKOTED KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA GELİŞMELER VE BEKLENTİLER 2 02.06.2015 The future

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

SORULAR. 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir?

SORULAR. 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir? SORULAR 1- Termik enerji nedir? 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 3- Gaz atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir? 5- Bir termik

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Ranteko ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Çamur Bertaraf Çözümleri Yenilenebilir Enerji Projeleri Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI

GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI Canan Perdahçı Kocaeli Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Vezirçiftliği, İzmit Perdahci@kou.edu.tr Özet: Ülkelerin sosyal ve ekonomik kalkınmasının

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ Yrd. Doç. Dr. Önder GÜLER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü ÖZET Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan fosil yakıtların gelecekte tükenecek olmaları

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M E H M E T A Ş K E R, 2 5. 0 9. 2 0 1 3 I S T A N B U L TÜRKİYE'NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POLİTİKALARI : Elektrik enerjisi üretmek için yenilenebilir kaynakların kullanımını

Detaylı

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ İsken Sugözü Termik Santrali Adana Türkiye de 200 binin üzerinde iģletme, 70 bin dolayında üretim/sanayi iģletmesi bulunmaktadır. Bunlar arasında; Enerji tesisleri

Detaylı

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisine olan ihtiyaç, sanayileşme, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM- DURUMU Yusuf BAYRAK TEİAŞ APK Dairesi Başkanlığı Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme bölgelerinin

Detaylı

Nükleer Reaktörler. Özgür AYTAN

Nükleer Reaktörler. Özgür AYTAN Nükleer Reaktörler Özgür AYTAN Bu sunuda anlatılacak olanlar Fisyon Nedir? Nükleer Reaktörler Çalışma Prensipleri Dünyadaki Durum Neden Nükleer Reaktör? Dünyadaki Enerji Kaynakları Dünyadaki Enerji Projeksiyonu

Detaylı

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ Karbonsan ın fabrikası, Orhangazi Bursa da bulunmaktadır. Karbonsan ın ürün çeşitlerini genel çerçevesiyle

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI DERSĐN SORUMLUSU:Prof.Dr.Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN:S.Erman SEVDĐ DENEYĐN ADI:FOTOVOLTAĐK PĐL YAPIMI;GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK ÜRETĐMĐ DENEYĐN AMACI:GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Enerjinin Önemi? Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel unsurlarından biri olması yanısıra, yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları

Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları Halime Ö. Paksoy Çukurova Üniversitesi Mersin Kent Konseyi Toplantısı 11 Aralık 2015 Annemin Hayali 240 Yazın sıcağını saklasak da kışın kullansak

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

SERA TARIMI VE ÖNEMİ

SERA TARIMI VE ÖNEMİ 2015 SERA TARIMI VE ÖNEMİ Sera Tarımı ve Önemi 1 ÖNEMİ: Ülkemizde kırsal kesimde nüfusun tutulmasının en önemli sorunlarından biri toprak sermaye büyüklüğüdür. Nüfusun hızlı artması sonucu, gittikçe pazarlanan

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU PLANLAMA ALANININ KONUMU: Planlama Alanı Türkiye'nin Batısında Ege Bölgesinde Aydın ili,sultanhisar ilçesi

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI MAYIS 2015 1 Kojenerasyon Nedir? Bugün enerji, insanların hayatındaki en önemli olgulardan birisi haline gelmiştir. Kojenerasyon fikri, tamamen enerji verimliliği

Detaylı

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 Enerji Tasarrufunda Kombine Çevrim ve Kojenerasyon Yaşadığımız dünyada elektrik üretiminin % 80 i fosil yakıtlardan

Detaylı

ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010

ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010 ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010 Gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE M A SERA ISI POMPALARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE M A SERA ISI POMPALARI YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE M A SERA ISI POMPALARI ENERJİ SİSTEMLERİ A.Ş. İsmindeki (Can-inovate) inovasyon ruhu ile hareket eden şirketimiz, 1965 yılından beri elektronik, IT, haberleşme, enerji, inşaat,

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

Enerji kaynaklarını verimli kullanmalıyız.

Enerji kaynaklarını verimli kullanmalıyız. siz Yapamayız Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler kaynaklarını verimli kullanmalıyız. ders saati Hangi enerji kaynaklarının kullanılmasının

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Güneş Enerjisinden Elektrik Enerjisine

Güneş Enerjisinden Elektrik Enerjisine Güneş Enerjisinden Elektrik Enerjisine Dünyada Kullanılan Enerji Kaynakları Günümüzde dünya enerji üretiminde öncelikli kaynaklar petrol, doğalgaz ve kömür gibi yenilenemeyen enerji kaynaklarıdır. Şu anki

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı