LOJİSTİK REGRESYON YÖNTEMİ İLE İSTANBUL DA GELECEĞE YÖNELİK KENTSEL GELİŞİM ANALİZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "LOJİSTİK REGRESYON YÖNTEMİ İLE İSTANBUL DA GELECEĞE YÖNELİK KENTSEL GELİŞİM ANALİZİ"

Transkript

1 LOJİSTİK REGRESYON YÖNTEMİ İLE İSTANBUL DA GELECEĞE YÖNELİK KENTSEL GELİŞİM ANALİZİ ÖZET Anıl AKIN* a, Süha BERBEROĞLU* b, Filiz SUNAR* c * a Bursa Teknik Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, * a b Çukurova Üniversitesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, * c İstanbul Teknik Üniversitesi, Geomatik Mühendisliği Bölümü, Yangın, tarım ve orman tahribatı gibi insan ve doğa kaynaklı çevresel etkiler küresel sistemler üzerinde çok önemli bir etkiye sahiptir. Bununla birlikte en çarpıcı ve tahribatı geri dönüşümsüz olan arazi dönüşümü kentleşmedir. İstanbul, Avrupa da yer alan yerleşimler arasında en yoğun, dünyada ise şehrin nüfus limitleri düşünüldüğünde 5. en büyük yerleşimdir. 20 inci yüzyılın sonlarına doğru beraberinde birçok çevresel sorunu da getirerek çok hızlı bir büyümeye tanık olmuştur. Günümüzde İstanbul Boğazı nda yapımına başlanan 3. Köprü ve yeni yol rotaları ve havaalanı çalışmaları şehri sadece ekolojik ve çevresel açıdan değil, aynı zamanda plansız bir yerleşimi tetiklemesi açısından da etkilemektedir. Günümüzde uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) gibi konumsal bilgi teknolojileri kullanılarak kentsel büyümenin yersel ve zamansal bileşenleri başarılı bir şekilde modellenebilmektedir. Bu kapsamda çalışma İstanbul un 2040 yılı için kentsel gelişimini tahmin etmeyi ve bu gelişimin ekoloji üzerinde gerçekleşebilecek olası etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Cellular Automata (CA) tabanlı Lojistik Regresyon (LR) yöntemi modelleme çalışmasında tercih edilmiştir. CA modelleri kapsam olarak sade görünse de, şehirler gibi karmaşık yapı gösteren alanları tahmin etmede ve zaman aşımı sonucu şehre ait konumsal yapının geçirdiği süreci tespit etmede başarılı sonuçlar üretmektedir. LR modelleri, bağımlı bir değişken ve bağımsız kategorik ve sürekli değişkenler arasındaki ampirik ilişkiyi açıklamaya yarayan modellerdir. Tanımlanan yersel değişkenler yardımıyla kentsel gelişime ait olasılık haritaları oluşturmak için kullanılır. Yerleşim, yol ve sudan uzaklık, yükseklik, eğim ve arazi kullanım haritaları değişkenler olarak tanımlanmıştır. Çalışmada, 1972, 1986 ve 2013 yıllarına ait 30 m yersel çözünürlüğe sahip Landsat verileri kalibrasyon verisini oluşturmuştur yılına ait tahmin çalışması yapılarak mevcut ve modellenen değişim Receiver Operating Characteric (ROC) analizi ile karşılaştırılarak model validasyonu yapılmıştır. Sonuçlar 2040 yılı içinde kentsel gelişimin büyük oranda ormanlık alanlar üzerinde gerçekleşeceğini göstermiştir. Anahtar Sözcükler: İstanbul, Lojistik Regresyon, Kentsel Modelleme. ABSTRACT Human and environmental effects such as fires, agriculture and forest degradations have a massive impact on the global systems. Besides, urbanization is the most effective and irreversible land use change. Istanbul is one of the most intense city in Europe and the fifth-largest city in the world in terms of population within city limits. By the end of the 20 th century, the city faced a rapid and fast urban growth and brings out several environmental problems. Recently, Istanbul s new third bridge and proposed new routes for across the Bosphorus are foreseen to not only threaten the ecology of the city, but also it will trigger unplanned urbanization. Integration of Remote sensing, Geographical Information Systems (GIS) and spatial modeling is used to determine spatial and temporal change of urban growth successfully. In this context this study aims to analyze the urban land use change and assess the ecological threats for Istanbul City through the spatial modeling for the year For this purpose, the Logistic Regression within Cellular Automata (CA), was selected for the modelling process. CA is a simple and effective tool to capture and simulate the complexity of urban system dynamic. LR is a method to discover the empirical relationships between a binary dependent and several independent categorical and continuous variables. Spatial variables including distance from each pixel to the urban, road classes, plus the elevation, slope and land use maps (as excluded layer)were used to generate urban growth probability maps. Calibration data were obtained from remotely sensed data recorded in 1972, 1986 and Validation was performed by overlaying the simulated and observed change and Receiver Operating Characteric (ROC) was calculated. The results indicate that the urban expansion will influence mainly forest areas for the year Keywords: İstanbul, Logistic Regression, Urban modelling. 5. UZAKTAN ALGILAMA-CBS SEMPOZYUMU (UZAL-CBS 2014), Ekim 2014, İstanbul

2 1. GİRİŞ Kentlerdeki nüfus yoğunluğu ve buna eşlik eden hızlı kentsel büyüme küresel bir olaydır ve günümüzde çözümü zor dinamikler olarak karşımıza çıkmaktadır. Böyle doğrusal olmayan süreçleri daha iyi anlamak ve mevcut eğilimlerin ve plan kararlarının gelecek yerleşimler için olası etkilerini ortaya koyabilmek için geniş kapsamlı bir araca gereksinim duyulmaktadır. CBS, bu gereksinimi karşılamanın hızlı ve etkin bir yoludur. Günümüzde oldukça önem kazanan bilginin sistematik bir şekilde toplanması, uygun ortamlarda işlenmesi ve kullanıcıların istedikleri biçimlerde sunuma hazır hale getirilmesi ancak bilgi sistemlerini kullanarak mümkün olmaktadır. Sayısal veriler ve CBS kullanılarak daha hızlı ve daha doğru bilgi ve hizmet üretilmektedir. CBS, mekana yönelik bilgilerin işlendiği kapsam ve bilgi sistemleri yönünden en hacimlisidir. Özellikle uydu teknolojileri ile CBS bütünleşerek yeryüzü kaynaklarının incelenmesini ve etkin kullanımını sağlamaktadır (Tekinsoy ve ark, 2003). Kentsel modelleme yaklaşımı 1950 li yılların sonuna doğru Amerika ve Batı Avrupa ülkelerinde ortaya çıkmıştır. Endüstri ve ekonomideki büyük dönüşümler kentsel modellemeyi, 1970 li yılların sonuna doğru baskın bir planlama ve karar verme mekanizması haline getirmiştir (Sui ve Zeng, 2001). Geliştirilen modeller içerisinde hücresel özişleme (Cellular Automata, CA) temelli yaklaşım, kendi başına organize olabilen, kritik ve düzensiz sistemleri anlamada giderek önem kazanmaktadır li yıllarda karmaşık kent yapılarını modellemek için geliştirilen yöntem, günümüzde kentsel gelişim, kentsel dinamikler ve kent-toplum ilişkilerini anlamaya yönelik çalışmalarda yoğun olarak kullanılmaktadır (Turner, 1987; Clarke ve Gaydos, 1998; Wang ve Zhang, 2001). CA tabanlı şehir gelişimi modelleri, şehir uygulamalarına bağlı teknolojik gelişimler göz önüne alındığında, geliştirilen diğer modeller arasında en etkin gruptur. Hücresel özişleme (Cellular Automata, CA) geçiş kuralları, olasılık ifadeleri, kendi kendini değiştirme (self-modification) ve stokastik (olasılıklı) hesaplamalar gibi temel özelliklerinden dolayı (Torrens ve O Sullivan, 2001) son yıllarda, kentsel gelişim tahminlerine yönelik yapılan çalışmalarda güvenilir bir araç olarak kullanılmaktadır. Türkiye'nin en kalabalık ili olan İstanbul, ekonomik ve sosyo-kültürel açıdan da en önemli şehri olma özelliğine sahiptir. Diğer yandan Karadeniz ile Marmara Denizi'ni bağlayan ve Asya ile Avrupa'yı ayıran İstanbul Boğazı'nı da içerdiğinden jeopolitik açıdan da büyük önemi taşımaktadır. Bu özellikleri nedeniyle İstanbul ili birçok bölgeden sürekli göç almakta ve nüfus artışından doğan bu hızlı ve plansız şehirleşme, hava ve su kirliliği, trafik, gürültü, açık ve yeşil alanların azalımı, tarımsal alanların kaçak yerleşimler tarafından işgali gibi birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu hızlı şehirleşme sürecinde İstanbul Boğazı nda yapımına başlanan 3. köprü ve yeni yol rotaları ile havaalanı çalışmaları, şehri, plansız bir yerleşimin yanı sıra ekolojik ve çevresel açıdan da olası yeni sorunların doğmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada CA-Logistik Regresyon entegrasyonu ile İstanbul için farklı tarihlerde alınan çok-spektrumlu Landsat uydu verileri kullanılarak 2040 yılı kentsel gelişim modellemesi yapılmış ve modelleme ile İstanbul un kentsel gelişme dinamiklerinin belirlenmesi ve kentin gelecekteki gelişimine yönelik bir simülasyonunun oluşturulması hedeflenmiştir. 2. MATERYAL VE YÖNTEM 2.1 Çalışma Alanı Çalışma alanı olarak Türkiye'nin en kalabalık, ekonomik ve sosyo-kültürel açıdan da en önemli yerleşimi olan İstanbul ele alınmıştır. Yaklaşık 14 milyon nüfusu ve km²'lik yüz ölçümü ile neredeyse bir ülke büyüklüğündeki İstanbul, nüfus yoğunluğu açısından en kalabalık şehirler listesinde dünyanın en kalabalık 2. Şehridir 41 Kuzey, 29 Doğu koordinatlarında yer alan il, kuzeyde Karadeniz, doğuda Kocaeli Sıradağları'nın yüksek tepeleri, güneyde Marmara Denizi ve batıda ise Ergene Havzası'nın su ayrım çizgisi ile sınırlanmaktadır (Şekil 1). Son 50 yılda orman varlığı nüfus artışıyla paralel olarak azalmış ve özellikle Boğaz'a yapılan köprüler nedeniyle şehrin öngörülen doğu-batı doğrultusundaki genişlemesi kuzeye kayarak orman arazileri yeni yerleşim bölgeleri oluşturmak adına tahrip olmuştur (Atlas dergisi, 2008) Materyal Çalışmada mekansal çözünürlüğü 30 m olan 3 farklı tarihli (15/11/1972, 24/10/1986 ve 19/11/2013) Landsat -TM uydu görüntüleri kullanılmıştır. Bununla birlikte İstanbul için planlanan 1/ çevre düzeni planları ile 1/25000 nazım imar planları da dikkate alınarak model dışında bırakılması gerekli alanlar (askeri alanlar, sulak alanlar vb.) belirlenmiş ve aynı zamanda son dönemde alınan 3. Köprü ve havalanı gibi planlama kararları da çalışmaya entegre edilmiştir.

3 Şekil 1. Çalışma alanı haritası ve uydu görüntüsü Yöntem Çalışmada kullanılan yöntem, 5 ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla; 1. Uydu verileri ve hava fotoğraflarının geometrik olarak düzeltilmesi, 2. Farklı tarihlerdeki görüntülerin kontrollü sınıflandırması, 3. Sınıflama sonrası değişim analizi kullanılarak sınıflandırılmış görüntüler arasındaki değişimin ( ; ; ) belirlenmesi, 4. Lojistik Regresyon (LR) yöntemi için gerekli girdilerin hazırlanması, 5. CA ve LR yaklaşımları kullanılarak 2040 yılına ait İstanbul için potansiyel kentsel gelişim alanlarının tahmin edilmesi Kontrollü Sınıflandırma Sınıflandırmada Maksimum olabilirlik yöntemi kullanılmıştır. Maksimum olabilirlik yöntemi Bayesian olasılık teorisine dayalı ve istatistiksel fonksiyonlara bağlı bir sınıflandırma yöntemidir. Bu yöntemde piksellerin varyans kovaryans ve ortalama değerleri, sınıfların belirlenmesinde kullanılmaktadır (Eastman, 2001). Maksimum olabilirlik yönteminde, bantlar arası korelasyon ile sınıfların yansıma karakteristikleri ortaya konmaktadır. Bununla birlikte her sınıfa ait olan ortalama değerler, sınıflar arasındaki sınırları belirlemektedir. Buna göre, her bir piksel, parlaklık değerine göre, kendisine en yakın ortalamaya sahip sınıfa atanır Değişim Saptama Analizi Değişim saptama analizi, bir objeyi ya da olguyu farklı zamanlarda gözlemleyerek gösterdiği farklılıkların tespitini içeren bir uygulamadır. Genel olarak değişim saptama analizi farklı zamanlara ait olan veri setlerinde, meydana gelen değişimlerin nitel ve nicel olarak tespitini hedefleyen bir takım uygulamaları içerir. Geniş arşiv olanakları nedeniyle Landsat MSS/TM/ETM, SPOT, NOAA, AVHRR, radar ve hava fotoğrafları en çok kullanılmakta olan veri kaynaklarıdır. Analizde uygun bir değişim saptama tekniğinin seçilmesinde değişimin yönünün tanımlanması çok önemlidir. Çalışmada sıklıkla kullanılan sınıflandırma sonrası değişim analizi yöntemi, diğer bir ifade ile sınıflandırma sonrası karşılaştırma yapılarak değişim gösteren sınıfların saptanması yöntemi kullanılmıştır. Bu amaca yönelik olarak farklı tarihlere ait görüntüler ayrı ayrı sınıflandırılarak çakıştırılır ve bu yolla değişim haritası oluşturulur. Kentsel değişim çalışmaları için de önemli olan bu yöntem farklı tarihlere ait sınıflandırılmış görüntülerin elde edilmesi ve aynı zamanda değişime ait nereden-nereye (from-to) bilgisini vermesi açısından da önemlidir Model Giriş Katmanlarının Hazırlanması Modelleme için gereken yersel değişkenler yükseklik, eğim, kentsel alan, yol ağları, model dışı bırakılacak alanlar ve arazi örtüsü/alan kullanımı (AÖAK) kullanımı haritalarıdır. 1. Yükseklik: Model için gerekli olan eğim katmanın oluşturulabilmesi için yükseklik görüntüsü gereklidir. Sayısal topoğrafik haritalar yardımıyla, uydu görüntülerinin mekansal çözünürlüğü ile uyumlu Sayısal yükseklik Modeli (SYM) ArcGIS ortamında oluşturulmuştur. 2. Eğim: Yükseklik verisi kullanılarak ArcGIS ortamında üretilmiştir. 3. Yerleşim: Kontrollü sınıflandırma ile sınıflandırılmış görüntülerden maskelenerek çıkarılmıştır yılı kentsel alan görüntüsü, 2040 yılı simülasyonu için çekirdek yıl olarak kullanılmıştır.

4 4. Yol Ağları: 2013 yılına Landsat verisi üzerinden ArcGIS ortamında sayısallaştırılarak elde edilmiştir. Bununla birlikte İstanbul iline ait planlanmış yol haritası da bu katmana dahil edilmiştir. 5. Arazi Kullanımı: Çalışmanın ana konusu kentsel değişim ve gelişim olduğu için genel sınıfları içeren arazi örtüsü/kullanımı katmanı, modele eklenmiştir. Farklı zaman periyotları arasındaki değişim eğilimleri, gelecek dönüşümlerin hesaplanmasında temel girdi olmaktadır. 6. Model Dışı Alanlar: 2013 tarihli güncel uydu görüntüsü ve Çevre Düzeni Planları dikkate alınarak model dışı bırakılacak alanlar (örneğin su yüzeyleri) tespit edilmiştir Hücresel Özişleme Yaklaşımı ve Lojistik Regresyon CA modeller zamandan, uzaydan ve durumdan soyut dinamik modellerdir. Basit bir hücresel otomasyon A, bir kafes sistemi L, bir durum uzayı Q, komşu modeli δ ve lokal bir geçiş fonksiyonu f ile tanımlanır (Adamatzky, 1994). A = L, Q, δ, f. L deki her bir hücre Q dışında durumdan bağımsız olabilir. Basit durumlarda, yersel sıralamaya göre tek ya da iki boyutlu karesel hücre ya da altıgen plotlar gibi geometrik olarak bağlanabilirler. Hücreler durumlarını zaman basamaklarından ayrı olarak değiştirebilirler. CA genellikle senkronizedir. Örneğin hücreler durumlarını eş zamanlı değiştirirler. Bir hücrenin kaderi, komşusuna ve ilgili geçiş fonksiyonuna bağlıdır. CA nın basit yapısı olmasına rağmen, oldukça karmaşık sistemlerin modellenmesinde iyi sonuçlar vermektedir (Jackson, 1991; Wolfram, 1984). CA dinamiklerinin detaylı analizi ile sistemde ani ortaya çıkan davranışların ve sayısal kapasitenin anlaşılması sağlanmaktadır. CA modellerinin en önemli avantajları (i) interaktif olmaları (sonuçlar görsel olarak yorumlanabilir ve alansal olarak ölçülebilir), (ii) CBS ortamında kolayca ilişkilendirilebilmeleri, (iii) raster tabanlı konumsal verilerin entegre olabilmeleri ve (iv) çevresel modellerle kolayca ilişkilendirilebilir olmalarıdır. Lojistik regresyon analizinin kullanım amacı, istatistikte kullanılan diğer model yapılandırma teknikleri ile aynıdır. En az değişkeni kullanarak en iyi uyuma sahip olacak şekilde bağımlı ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi tanımlayabilen bir model kurmaktır (Bircan, 2004). Çalışmada sürekli veriler ile kentsel değişim görüntüsü kullanılarak her bir piksel için kentsel değişim olasılık görüntüsü oluşturulmuştur. LR yönteminde yersel değişkenler arasındaki ağırlıklandırma objektif olarak yapılmaktadır. LR yöntemi genellikle kategorik verileri sınıflandırma ve farklı değişkenler arasında sıralama yapma (ağırlıklandırma) gibi çalışmalarda kullanılmaktadır, ancak geleceğe yönelik kentsel modelleme çalışmalarında henüz yaygın değildir. Bununla birlikte olasılık haritalarının oluşturulması ve değişkenlerin birbirlerine önem decesinin belirlenmesi modellemedeki en önemli basamaklardan biridir. Olasılık haritaları oluşturulduktan sonra, geleceğe yönelik modelleme çalışması için bir CA yazılımına gereksinim duyulmaktadır. Bu kapsamda Dinamica yazılımı çalışma kapsamında tercih edilmiştir. Dinamica, C++ ve Java da yazılmış bir seri algoritmaları da içeren işlemcilerden oluşmaktadır. Her bir işlemci bir süreci içermektedir. Yapılan çalışmalar arasında CBS yardımıyla yapılan konumsal analizler, kalibrasyon ve validasyon işlemlerini de içeren simülasyonlar yer almaktadır. Logistik Regresyon için SYM, yerleşimden uzaklık, yoldan uzaklık, yükseklik, eğim değişkenleri bağımsız değişken olarak kullanılmıştır yılları arasındaki AÖAK değişimi ise bağımlı değişkendir. 3. UYGULAMA Çalışmanın ana amacı, Türkiye nin en yoğun yerleşimi olan İstanbul da kentsel alan kullanım değişimlerini ortaya koymak ve 2040 yılı için potansiyel gelişim alanları tespit edebilmektir. Bu kapsamda 30 m yersel çözünürlüğe sahip 1972, 1986 ve 2013 yıllarına ait Landsat verileri kullanılmıştır. Görüntüler geometrik olarak çakıştıırldıktan sonra piksel tabanlı kontrollü sınıflandırma yöntemi uygulanmıştır. Sınıflandırmada arazi örtüsü/kullanımı sınıfları olarak orman, tarım, maden alanları, açık alanlar ve yerleşim olmak üzere toplam 5 genel sınıf göz önüne alınmıştır (Şekil 2). İkinci adım olarak sınıflandırılmış görüntüler, sınıflandırma sonrası değişim analizi yöntemi kullanılarak, ve yılları arasındaki değişim nitel ve nicel olarak belirlenmiştir. Çalışmada ana hedef kentsel gelişim olduğundan, tüm arazi sınıflarından yerleşime olan dönüşümler göz önüne alınmıştır (örn; tarımdan yerleşime)(şekil 3). Sınıflandırma doğruluğu, hata matrisi yardımıyla doğru sınıflanan piksellerin toplam yüzdesi hesaplanarak bulunmuştur. Hata matrisinde sadece köşegenler dikkate alındığı için, ayrıca matristeki tüm elemanları dikkate alan çapraz Kappa istatistik hesaplaması da yapılmıştır. Yer gerçeği verisi olarak Google Earth görüntüleri, hava fotoğrafları, eski tarihli veri setleri, NDVI görüntüleri kullanılmıştır yılları için hesaplanan genel sınıflandırma doğruluğu %80 -%90 ve Kappa değeri aralığındadır yılına ait görüntünün radyometrik

5 kalitesinin düşük olması ve bu yıllara ait yer gerçeği verisinin sınırlı olmasından dolayı, 1972 sınıflandırmasında istenilen doğruluk elde edilememiştir. Elde edilen sınıflandırılmış görüntüler Şekil 2 de verilmektedir. Değişim analizi sonuçlarına göre, şehrin özellikle Avrupa yakası kentin en hızlı gelişen bölgesi olarak tespit edilmiştir. Bu bölgede yer alan mahallelere bakıldığında merkeze yakın ve yapılaşma sürecini tamamlamış yerler dışında, önemli nüfus artışlarının olduğu görülmektedir. Göç, İstanbul un en büyük problemi olarak hâlâ gündemdedir. Bununla birlikte geleneksel yapı stokunun yap-satçılar ve kooperatifler eliyle yenilenmesi ve mahalle içindeki imarlı yapılaşmanın ve kentsel dönüşüm projelerinin artması bu gelişimi tetiklemektedir ve yılları arasında toplam olarak sırayla 264 km 2 ve 663 km 2 alan yerleşime dönüşmüştür. Her iki zaman periyodu için en çok orman alanlarından yerleşime doğru bir dönüşüm olmuştur yılları arasında 182 km 2, arasında ise 411 km 2 lik orman alanları yerleşim için kaybedilmiştir. İkinci dikkat çeken değişim ise, 42 km 2 ve 205 km 2 ile açık alanlardan yerleşime olan dönüşümdür. Çalışmanın üçüncü basamağını, model için gereken katmanların hazırlanması oluşturmaktadır. Bu aşamada önemli olan nokta yersel değişkenlerin model için gerekli ağırlık değerlerinin belirlenmesidir. Mesafe görüntüleri yerleşim ve yol için uygulanmıştır. Yerleşim için kent merkezinden değil, kent sınırından olan mesafe görüntüsü dikkate alınmıştır. Farklı değer aralıklarında olan değişkenler aynı değer aralığına Fuzzy yaklaşımı ile getirilmiştir. Bu yaklaşımda her bir Fuzzy seti fonksiyonu değerlendirilerek, bu setlere ait her bir piksel için değerlendirilme yapılır. Sigmoidal, J-shaped ve doğrusal fonksiyonlar değer ölçeğindeki en yüksek ve en düşük değerlerden elde edilen kontrol noktaları ile biçimlendirilirler. İlk nokta, fonksiyonun sıfırdan yükselmeye başladığı alanı temsil etmektedir. İkinci nokta, fonksiyonun 1 değerini aldığı; üçüncü nokta, fonksiyonun yeniden 1 değerinden aşağı doğru düşmeye başladığı ve dördüncü nokta ise fonksiyonun 0 değerine geri döndüğü alandır. The Sigmoidal ("s-shaped") biçim, Fuzzy seti teorilerinde en çok kullanılan fonksiyondur ve kosinüs fonksiyonu kullanılarak üretilmiştir. Çalışmada; Yerleşimden uzaklık haritasında maksimum uzaklık m olarak bulunmuştur. Sigmoidal monoton olarak azalan fonksiyon, şehir uzaklık haritası için kullanılmıştır. Şehirden uzaklaştıkça, hücrelerde gelecekte yerleşime dönüşme olasılığı azalmaktadır. Dolayısıyla en uygun değer 0, en az uygun değer olarak da maksimum mesafe olan m seçilmiştir. Yoldan uzaklık haritasında maksimum uzaklık m olarak bulunmuştur. Lineer monoton olarak azalan fonksiyon, yol uzaklık haritası için kullanılmıştır. Yoldan uzaklaştıkça yerleşim olma ihtimali azalmaktadır. Dolayısıyla en uygun değer 100 m, en az uygun değer olarak da maksimum mesafe olan m seçilmiştir. SYM yardımı ile hesaplanmış olan eğim haritasında en eğimli alan 64 o (derece) olarak bulunmuştur. Sigmoidal monoton olarak azalan fonksiyon kullanılmıştır. Dolayısıyla en uygun değer 0, en az uygun değer olarak da maksimum eğim olan 64 o seçilmiştir. Yükseklik haritasında en yüksek alan 532 m olarak bulunmuştur. Yerleşim için Sigmoidal monoton olarak azalan fonksiyonu kullanılmıştır. Şehir için en uygun değer 0 m, en az uygun değer olarak da maksimum yükseklik olan 532 m seçilmiştir. Yersel değişkenler aynı değer aralığına getirildikten sonra (0-1) LR uygulanarak, kentsel dönüşüm olasılık haritaları oluşturulmuştur. Aşağıda belirtilen değişimler dikkate alınarak, yersel değişkenler bağımsız değişken, değişimin kendisi ise bağımlı değişken olarak regresyona girilmiştir. 1: Ormandan yerleşime olan değişim, 2: Tarımdan yerleşime olan değişim, 3: Maden alanlarından yerleşime olan değişim, 4: Açık alanlardan yerleşime olan değişim. LR, her bir belirlenen değişim için, yersel değişkenlerin yerleşime olan dönüşüm olasılığını hesaplamaktadır. Maden alanları 2013 AÖAK kullanımı haritasında ihmal edilecek kadar küçük bir alan kapladığı için yerleşim sınıfına dahil edilmiş ve olasılık hesaplamasının dışında bırakılmıştır (Şekil 3) yılı, değişim analizinde kullanılmış fakat modele dahil edilmemiştir. Bunun nedeni ise, bu tarihe ait sınıflandırılmış görüntüsünün beklenen doğrulukta elde edilememesi ve eski yıllara ait yer gerçeği verisinin olmamasıdır yılı modelleme çalışması, yılları temel alınarak yapılmıştır.

6 Şekil (a), 1986 (b) ve 2013 (c) yıllarına ait AÖAK haritaları.

7 Şekil 3. Değişim saptama analizi ( ve ) sonuç görüntüleri yılları için hazırlanan kentsel olasılık haritası (Şekil 4) sonucunda alıcı işletim karakteristiği (ROC) değerleri elde edilmiştir. Alıcı işletim karakteristiği (Receiver Operating Characteric - ROC) ya da sade biçimde ROC eğrisi yapılan tahminlerin sonuçlarını değerlendirmede kullanılan yararlı bir araçtır. Bir ROC eğrisi, farklı eşik değerleri için dikey eksen üzerinde doğru pozitiflik (duyarlılık) ve yatay eksen üzerinde yanlış pozitiflik (1- özgüllük) oranlarının gösterildiği bir eğridir. ROC eğrisi üzerindeki her nokta, farklı eşik değerlerine karşılık gelen duyarlılık ve 1- özgüllük değerlerini ortaya koyar. Genelde düşük yanlış pozitiflik oranlarını veren eşik değerleri, düşük doğru pozitiflik oranına da sahiptir. Doğru pozitiflik oranı arttıkça, yanlış pozitiflik oranı da artar (Zweih ve Camphell, 1993; Obuchowski ve Mcclish, 1997; Van Erkel ve Pattynama, 1998; Dirican, 2001). ROC altında kalan alan, etkinlik düzeyine bağlı olarak 0.50 ile 1.00 arasında değerler almaktadır. Bu alan ve daha üzerinde ise mükemmel sayılmaktadır. Çalışmada periyodu için ROC değeri elde edilmiştir (Çizelge 1). Olasılık haritaları, 2040 simulasyonu için Dinamica yazılımına entegre edilmiştir. Dinamica EGO, CA uygulamalarında iki tamamlayıcı geçiş fonksiyonu kullanır: Expander ve Patcher. Bu işlemciler değişimin konumsal örneklerini yeniden oluşturur. İlk işlem, belli bir sınıftaki geçmiş yıllara ait parçaların (patch) genişlemesini ya da küçülmesini ele alır. Fakat ikinci işlem, girilen çekirdek görüntüye göre yeni parçalar oluşturmaya çalışır. Patcher, seçilmiş bir lokasyon çevresinde geçişler için hücreler araştırır. Bu işlem ilk olarak yeni parçada bir merkez hücre seçilmesiyle başlar. Daha sonra geçiş olasılıkları fonksiyonlarına göre merkez hücre etrafından diğer hücreler seçilir. Patcher ve expander işlemcilerinde dikkat edilmesi gereken bir nokta, ortalama parça büyüklüğü (mean patch size), parça büyüklüğü varyansı (patch size variance) ve parça izometrisinin belirlenmesidir. Parça izometrisi 0 2 arasında değişmektedir. Bu sayının artması daha fazla izometrik form oluşumuna neden olmaktadır. Değişen parçaların büyüklüğü lognormal olasılık dağılımına göre ayarlanır. Bu nedenle oluşturulacak olan parçaların ortalaması ve varyansının tanımlanması gerekmektedir. Görüntülerin yersel çözünürlüğü ortalama ve varyans değerlerin belirlenmesinde belirleyicidir. Çalışmada ortalama parça büyüklüğü (mean patch size) 0.36, parça büyüklüğü varyansı 0.72 (patch size variance) ve parça izometrisine ait değerler 1,5 olarak verilmiştir yılına ait potansiyel gelişim haritası Şekil 5 te verilmiştir.

8 Şekil 4. Kentsel dönüşüm olasılık görüntüleri. Çizelge 1. Lojistik regresyon istatistikleri. Regresyon istatistikleri ( ) Gözlenen Fitted 0 Fitted 1 Doğruluk (%) ROC Şekil yılı için potansiyel gelişim alanları.

9 Modelin doğruluğunu birinci derecede etkileyen faktör, olasılık görüntülerini hesaplamadaki başarısıdır. Her bir yaklaşım, tanımlanan yersel değişkenler arasındaki ağırlıklandırmayı kendi yeteneği dahilinde belirlemektedir. LR yöntemi ile ağırlıklar objektif olarak belirlenmekte ve her bir değişken için katsayı değerleri hesaplanmktadır. Çalışmada sürekli veriler ile kentsel değişim görüntüsü kullanılarak her bir piksel için kentsel değişim olasılık görüntüsü oluşturulmuştur. Kentsel değişim olasılık görüntüleri hesaplanırken, belli dönüşümler dikkate alınmıştır. Her iki yöntemde de, her bir dönüşüm ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Lojistik regresyon kentsel gelişim olasılık tahmininde ROC değeri elde edilmiştir. Bu değer gözlemlenen ve modellenen değişim arasındaki korelasyon değerinin iyi olduğu göstermektedir yılı kentsel gelişim olasılık haritasında en dikkat çeken alan, şehrin kuzeybatısı ve güneydoğusundaki büyümelerdir. Mevcut değişim eğilimleri dikkatte alındığında 2040 yılında yaklaşık olarak 513 km 2 lik bir alanın yerleşime açılacağı öngörülmektedir. Model sonuçları, yeni yerleşim alanlarının yine orman arazilerinden dönüşüm (327 km 2 lik bir orman arazinin dönüşümü beklenmektedir) ile elde edileceği yönündedir. Tarım alanlarında büyük bir değişim beklenmemektedir (Şekil 6). Üçüncü köprü ve havalimanı gibi son dönem planlama kararları da modele entegre edilmiştir. Söz konusu projelerin belli bir miktar değişimi tetikleyecegi öngörülse de, çarpıcı bir değişim belirlenememiştir. Şekil yılları arası AÖAK değişim miktarları. 4. SONUÇLAR Çalışmada İstanbul un yılları arasındaki 68 yıllık kentsel arazi kullanımı değişimi ve gelişiminin analizi hedeflenmiş ve bu amaca yönelik CA tabanlı LR modeli şehir gelişiminin modellenmesinde tercih edilmiştir. Model, uzaktan algılanmış veri setlerinden elde edilen zaman serileri kullanılarak kalibre edilmiş ve geçmiş değişim eğilimleri dikkate alınarak, 2040 yılına ait projeksiyon yapılmıştır. Özellikle son 27 yılda çalışma alanında önemli kentsel arazi örtüsü değişimleri olmuştur. En çarpıcı değişim orman alanları üzerinde gerçekleşmiş ve gelecekte de bu eğilimin devam edeceği öngörülmektedir. İstanbul da oluşan demografik hareketlilik, ülkenin benzer durumdaki diğer kentleri ile karşılaştırıldığında oldukça yoğun ve etkili olmaktadır. Göç olgusu, kentin fiziksel büyümesinde denetimi zor bir biçimlenmenin oluşumuna yol açmaktadır. Artan nüfusun konut gereksinimi, kent çevresinde gecekondu bölgeleri yaratmakta, bu ise kentsel yayılımı sürekli bir şekilde tetiklemektedir. Uzaktan algılama, Coğrafi Bilgi Sistemleri ve konumsal modelleme entegrasyonu, değişimin ve gelişimin nitelik ve nicelik olarak belirlenmesinde güvenilir ve objektif bir araçtır. Bu çalışmada da görüldüğü gibi gelecek simülasyonları(modeller) ile üretilen geleceğe yönelik yönetim senaryoları ile bu alternatiflerin potansiyel sonuçları, karar verici mekanizmalara şehir planlamasında yardımcı olmaktadır.

10 KAYNAKLAR Adamatzky, A., Identification of Cellular Automata. Taylor and Francis, London. Atlas Dergisi, İstanbul Boğazı, Sayı 180, s.106, İstanbul: Doğan Burda. Bircan, H., Lojistik Regresyon Analizi: Tıp Verileri Üzerine Bir Uygulama, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2, Clarke, K., Gaydos, L.J., Loose coupling a cellular automaton model and GIS: long-term urban growth prediction for San Francisco and Washington/Baltimore. International Journal of Geographical Information Science, 12 7, Dirican A Tanı testi performansının değerlendirilmesi ve kıyaslanması. Cerrahpaşa Tıp Dergisi. 32, Eastman, R. J., Idrisi32 Release 2 Guide to GIS and Image Processing Volume 2. Clark Labs. United States of America. Jackson, E.A., Perspective of Non-Linear Dynamics 2. Cambridge University Press. Obuchowski N.A., Mcclish D., Sample size determination for diagnostic accuracy studies involving binormal ROC curve indices. Stat Med. 16, Sui, D. Z., Zeng, H., Modeling the dynamics of landscape structure in Asia s emerging Desakota regions: a case study in Shenzhen. Landscape and Urban Planning, 53, Tekinsoy, P., Aksaray, N., Yıldız, Y., Kandırmaz, M., Peştamalci, V., CBS nin Çukuroca Üniversitesi Kampus alanına Uygulanması, 9. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, 31 Mart-4 Nisan 2003, Ankara. Torrens, P. M., O'Sullıvan, D., Cellular automata and urban simulation: where do we go from here? Environment and Planning B: Planning and Design, 28, Turner, M.G., Spatial simulation of landscape changes in Georgia: A comparison of 3 transition models. Landscape Ecology, 1, Van Erkel A.R., Pattynama P.M.T., Receiver operating characteristic (ROC) analysis: basic principles and applications in radiology. Eur J Radiol. 27, Wang, Y., Zhang, X., A dynamic modeling approach to simulating socioeconomic effects on landscape changes. Ecological Modeling, 140, Wolfram, S., Universality and Complexity in Cellular Automata. Physica D, 10, Zweih M.H., Camphell G., Receiver-operating characteristic (ROC) plots: a fundamental evaluation tool in clinical medicine. Clin Chem.39,

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Yasemin Özdemir, İrfan Akar Marmara Üniversitesi Coğrafya Bölümü Marmara Üniversitesi

Detaylı

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ Naci YASTIKLI a, Hüseyin BAYRAKTAR b a Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Doç.Dr.Mehmet MISIR-2013 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında

Detaylı

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi T.C. EHET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi ÖĞRETİ YILI : 2015 / 2016 PROGRAI : COĞRAFYA Dersin (adı,teorik,uygulama,kredisi, toplam ve AKT değişikliklerinde; dersin kodu "15" ile başlayacak,

Detaylı

Tarımsal Meteorolojik Simülasyon Yöntemleri ve Uzaktan Algılama ile Ürün Verim Tahminleri ve Rekolte İzleme

Tarımsal Meteorolojik Simülasyon Yöntemleri ve Uzaktan Algılama ile Ürün Verim Tahminleri ve Rekolte İzleme Tarımsal Meteorolojik Simülasyon Yöntemleri ve Uzaktan Algılama ile Ürün Verim Tahminleri ve Rekolte İzleme Twente Universitesi ITC Fakultesi, Enschede, Hollanda - 2013 Dr. Ediz ÜNAL Tarla Bitkileri Merkez

Detaylı

TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ*

TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ* TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ* Determination the Variation of The Vegetation in Turkey by Using NOAA Satellite Data* Songül GÜNDEŞ Fizik Anabilim Dalı Vedat PEŞTEMALCI

Detaylı

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Su Kaynakları Ulusal Bilgi Merkezi UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Demir DEVECİGİL Alpaslan SAVACI Doç. Dr. D.Murat

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ 3D-SPATİAL ANALİZ ve MODEL BUİLDER

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ 3D-SPATİAL ANALİZ ve MODEL BUİLDER COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ 3D-SPATİAL ANALİZ ve MODEL BUİLDER http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 40 Saat

Detaylı

HAVADAN LAZER TARAMA ve SAYISAL GÖRÜNTÜ VERİLERİNDEN BİNA TESPİTİ VE ÇATILARIN 3 BOYUTLU MODELLENMESİ

HAVADAN LAZER TARAMA ve SAYISAL GÖRÜNTÜ VERİLERİNDEN BİNA TESPİTİ VE ÇATILARIN 3 BOYUTLU MODELLENMESİ Akdeniz Üniversitesi Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Bölümü Uzaktan Algılama Anabilim Dalı HAVADAN LAZER TARAMA ve SAYISAL GÖRÜNTÜ VERİLERİNDEN BİNA TESPİTİ VE ÇATILARIN 3 BOYUTLU MODELLENMESİ Dr.Nusret

Detaylı

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI 18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI SEL VE TAŞKINA DUYARLI ALANLARIN CBS İLE BELİRLENMESİ: İSTANBUL AVRUPA YAKASI ÖRNEĞİ Arş.Grv. Mustafa YALÇIN Afyon Kocatepe Üniversitesi İÇERİK Sel ve Taşkın Duyarlılık

Detaylı

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Hüseyin Fidan, Vildan Çınarlı, Muhammed Uysal, Kadriye Filiz Balbal, Ali Özdemir 1, Ayşegül Alaybeyoğlu 2 1 Celal Bayar Üniversitesi, Matematik Bölümü, Manisa

Detaylı

Muğla, Türkiye mermer üretiminde önemli bir yere sahiptir. Muğla da 2008 yılı rakamlarına göre 119 ruhsatlı mermer sahası bulunmaktadır.

Muğla, Türkiye mermer üretiminde önemli bir yere sahiptir. Muğla da 2008 yılı rakamlarına göre 119 ruhsatlı mermer sahası bulunmaktadır. Muğla, Türkiye mermer üretiminde önemli bir yere sahiptir. Muğla da 2008 yılı rakamlarına göre 119 ruhsatlı mermer sahası bulunmaktadır. İldeki madencilik faaliyetlerinin yapıldığı alanların çoğu orman

Detaylı

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı.

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı. CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr/crn/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi;

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi; Arazi İzleme CORINE WEB Portal Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr http://aris.cob.gov.tr/csa/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr Planlamada Uygulama Araçları Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM,yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr II. Ders_İçerik 6. Planlamada Veri Yönetimi Coğrafi Bilgi

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ YARDIMIYLA TÜRKİYE NİN TOPLAM YAĞIŞ HARİTALARININ OLUŞTURULMASINDA REGRESYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ YARDIMIYLA TÜRKİYE NİN TOPLAM YAĞIŞ HARİTALARININ OLUŞTURULMASINDA REGRESYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ YARDIMIYLA TÜRKİYE NİN TOPLAM YAĞIŞ HARİTALARININ OLUŞTURULMASINDA REGRESYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI Ahmet Çilek 1, Duygu Aladağ 2, Süha Berberoğlu 3 1 AEÜ, Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

Araştırma Görevlisi İSMAİL ÇÖLKESEN

Araştırma Görevlisi İSMAİL ÇÖLKESEN Araştırma Görevlisi İSMAİL ÇÖLKESEN ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : İSMAİL ÇÖLKESEN Doğum Tarihi : 1981 Ünvanı : Dr. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Lisans Yüksek Lisans Doktora Jeodezi ve Fotogrametri Müh.

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

ArcGIS for Desktop Giriş Eğitimi

ArcGIS for Desktop Giriş Eğitimi ArcGIS for Desktop Giriş Eğitimi Eğitim Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS for Desktop Giriş Eğitimi Genel Esri yazılımları

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI Ali Baran AKGÜN Egemen ÇAKIR Melike ERSOY Özlem PALABIYIK Danışman: Y. Doç. Dr. Esin ERGEN 1 İçerik CBS nedir? CBS nin inşaatta kullanım alanları

Detaylı

ZONGULDAK İLİ KİLİMLİ İLÇESİ VE TERMİK SANTRAL BÖLGESİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ KULLANILARAK İNCELENMESİ

ZONGULDAK İLİ KİLİMLİ İLÇESİ VE TERMİK SANTRAL BÖLGESİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ KULLANILARAK İNCELENMESİ ZONGULDAK İLİ KİLİMLİ İLÇESİ VE TERMİK SANTRAL BÖLGESİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ KULLANILARAK İNCELENMESİ Mustafa USTAOĞLU 1, Aycan Murat MARANGOZ 2, Murat ORUÇ 2, Aliihsan ŞEKERTEKİN

Detaylı

İçerik. Giriş 1/23/13. Giriş Problem Tanımı Tez Çalışmasının Amacı Metodoloji Zaman Çizelgesi. Doktora Tez Önerisi

İçerik. Giriş 1/23/13. Giriş Problem Tanımı Tez Çalışmasının Amacı Metodoloji Zaman Çizelgesi. Doktora Tez Önerisi İsmail ÇÖLKESEN 501102602 Doktora Tez Önerisi Tez Danışmanı : Prof.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU İTÜ Geoma*k Mühendisliği İçerik Giriş Tez Çalışmasının Amacı Zaman Çizelgesi 1 of 25 Giriş Yeryüzü ile ilgili yapılan

Detaylı

Environmental Noise Directive. Veri Yönetimi Uzmanı Saul DAVIS, Anahtar Uzman 4

Environmental Noise Directive. Veri Yönetimi Uzmanı Saul DAVIS, Anahtar Uzman 4 TR2009/0327.03-01/001 Technical Assistance for Implementation Capacity for the () Çevresel Gürültü Direktifinin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Bu Proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ 3D&Spatial Analyst ve ModelBuilder Eğitimi

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ 3D&Spatial Analyst ve ModelBuilder Eğitimi COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ 3D&Spatial Analyst ve ModelBuilder Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 40 Saat COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Taşınmaz Değerleme ve Geliştirme Tezsiz Yüksek Lisans Programı COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA 1 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama İçindekiler

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ

Detaylı

Tekirdağ&Ziraat&Fakültesi&Dergisi&

Tekirdağ&Ziraat&Fakültesi&Dergisi& NamıkKemalÜniversitesi ISSN:1302*7050 TekirdağZiraatFakültesiDergisi JournalofTekirdagAgriculturalFaculty AnInternationalJournalofallSubjectsofAgriculture Cilt/Volume:10Sayı/Number:2Yıl/Year:2013 Sahibi/Owner

Detaylı

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI Tuğçehan Fikret GİRAYHAN Orman ve Su İşleri Uzmanı 17.11.2015- ANTALYA İÇERİK Taşkın Kavramı ve Türkiye

Detaylı

Bartın Kenti Örneğinde 2000-2010 Yılları Arası Peyzaj Değişiminin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Bartın Kenti Örneğinde 2000-2010 Yılları Arası Peyzaj Değişiminin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Bartın Orman Fakültesi Dergisi 2012, Cilt: 14, Sayı: 22, 53-60 ISSN: 1302-0943 EISSN: 1308-5875 Bartın Kenti Örneğinde 2000-2010 Yılları Arası Peyzaj Değişiminin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Ercan

Detaylı

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik Emisyon Envanteri ve Modelleme İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik İçerik Emisyon Envanteri Emisyon Kaynaklarına Göre Bilgiler Emisyon Faktörleri ve Hesaplamalar Modelleme Emisyon Envanteri

Detaylı

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twiter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 4 Gün 24 Saat Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Genel

Detaylı

Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri. BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014

Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri. BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014 Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014 1 Konum ölçüleri Merkezi eğilim ölçüleri Verilerin ortalamaya göre olan gruplanması nasıl?

Detaylı

3.2. Raster Veriler. Satırlar. Sütunlar. Piksel/hücre büyüklüğü

3.2. Raster Veriler. Satırlar. Sütunlar. Piksel/hücre büyüklüğü 3.2. Raster Veriler Satırlar Piksel/hücre büyüklüğü Sütunlar 1 Görüntü formatlı veriler Her piksel için gri değerleri kaydedilmiştir iki veya üç bant (RGB) çok sayıda bant Fotoğraf, uydu görüntüsü, ortofoto,

Detaylı

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr Pilot Bölge Uygulaması Altyapı bilgi sistemlerine altlık olacak

Detaylı

ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi

ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat ArcGIS ile Su Yönetimi Genel Bir platform olarak ArcGIS,

Detaylı

ÇORUM İLİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN UZAKTAN ALGILAMA VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ YÖNTEMLERİ İLE BİTKİ ÖRTÜSÜ DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇORUM İLİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN UZAKTAN ALGILAMA VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ YÖNTEMLERİ İLE BİTKİ ÖRTÜSÜ DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ ÇORUM İLİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN UZAKTAN ALGILAMA VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ YÖNTEMLERİ İLE BİTKİ ÖRTÜSÜ DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ Özet F.E. TOMBUŞ 1, M. ŞAHİN 2 1 Hitit Üniversitesi, Çorum MYO, Harita

Detaylı

Coğrafi Bilgilerin Harita Servisleri ile Paylaşımına Yönelik Uygulama Örnekleri

Coğrafi Bilgilerin Harita Servisleri ile Paylaşımına Yönelik Uygulama Örnekleri TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 15. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, 25 28 Mart 2015, Ankara. Coğrafi Bilgilerin Harita Servisleri ile Paylaşımına Yönelik Uygulama Örnekleri Doğuş

Detaylı

Gürültü Haritalarının Amacı ve Kullanımı

Gürültü Haritalarının Amacı ve Kullanımı için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for the Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive Gürültü Haritalarının Amacı ve Kullanımı Simon Shilton Kilit Uzman 2 İçerik Kişisel

Detaylı

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI Fotg.D.Bşk.lığı, yurt içi ve yurt dışı harita üretimi için uydu görüntüsü ve hava fotoğraflarından fotogrametrik yöntemlerle topoğrafya ve insan yapısı detayları

Detaylı

Zaman Serileri. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören

Zaman Serileri. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serileri IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere sahip değișkenlere zaman serisi adı verilmektedir. Genel olarak zaman serisi,

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Olasılığa ilişkin olayların çoğunluğunda, deneme sonuçlarının bir veya birkaç yönden incelenmesi

Detaylı

FARKLI YÖNTEMLERLE SINIFLANDIRILMIŞ UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN BENZERLİK KARŞILAŞTIRMASI. Tolga BAKIRMAN 1

FARKLI YÖNTEMLERLE SINIFLANDIRILMIŞ UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN BENZERLİK KARŞILAŞTIRMASI. Tolga BAKIRMAN 1 FARKLI YÖNTEMLERLE SINIFLANDIRILMIŞ UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN BENZERLİK KARŞILAŞTIRMASI Tolga BAKIRMAN 1 1 Arş. Gör., Yıldız Teknik Üniversitesi, Harita Mühendisliği Bölümü, 34220, Davutpaşa, İstanbul, bakirman@yildiz.edu.tr

Detaylı

CBS Arc/Info Kavramları

CBS Arc/Info Kavramları Arc/Info Kavramları Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi (ESRI) Environmental Systems Research Institute Dünyadaki 50 büyük yazılım şirketinden birisidir Pazarın 1/3

Detaylı

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü GÜNDEM Büyük Melen Havzası nın Konumu ve Önemi Büyük Melen Havzası ndan İstanbul a Su Temini Projesi

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE DEĞİŞİM CBS KULLANIMI

YEREL YÖNETİMLERDE DEĞİŞİM CBS KULLANIMI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 18 22 Nisan 2011, Ankara YEREL YÖNETİMLERDE DEĞİŞİM CBS KULLANIMI Ahmet Yıldızhan 1, Emrah Türkyılmaz 2 1 İKÜ,

Detaylı

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi Kurum Adı : İstanbul Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Proje Durumu : Tamamlandı. Projenin

Detaylı

İSTANBUL ANADOLU YAKASI 2B ALANLARININ UYDU GÖRÜNTÜLERİ İLE ANALİZİ

İSTANBUL ANADOLU YAKASI 2B ALANLARININ UYDU GÖRÜNTÜLERİ İLE ANALİZİ TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 10. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 28 Mart - 1 Nisan 2005, Ankara İSTANBUL ANADOLU YAKASI 2B ALANLARININ UYDU GÖRÜNTÜLERİ İLE ANALİZİ N. Musaoğlu,

Detaylı

Boğaz Geçişlerinin İstanbul un Mekânsal Gelişimine Etkileri

Boğaz Geçişlerinin İstanbul un Mekânsal Gelişimine Etkileri Boğaz Geçişlerinin İstanbul un Mekânsal Gelişimine Etkileri İbrahim TAŞDEMİR 1, Fatmagül BATUK 2 Özet Dünya üzerindeki bir çok farklı kültürün birbiriyle etkileşim halinde bulunduğu bir köprü üzerinde

Detaylı

Gaziantep Kentinde 2040 Yılına Kadar Oluşabilecek Arazi Kullanımı/ Arazi Örtüsü Değişiminin Tahmini

Gaziantep Kentinde 2040 Yılına Kadar Oluşabilecek Arazi Kullanımı/ Arazi Örtüsü Değişiminin Tahmini Tarım Bilimleri Dergisi Tar. Bil. Der. Dergi web sayfası: www.agri.ankara.edu.tr/dergi Journal of Agricultural Sciences Journal homepage: www.agri.ankara.edu.tr/journal Gaziantep Kentinde 2040 Yılına Kadar

Detaylı

Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi

Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twiter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 4 Gün 24 Saat Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Kursu

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU *

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * Statistical Information System as a subsystem of Urban

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI

Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI FOTOGRAMETRİ II FOTOGRAMETRİK ÜRÜNLER BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz/ GİRİŞ Giriş Ortofoto Ortofoto Ürün

Detaylı

Dijital (Sayısal) Fotogrametri

Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital fotogrametri, cisimlere ait iki boyutlu görüntü ortamından üç boyutlu bilgi sağlayan, sayısal resim veya görüntü ile çalışan fotogrametri bilimidir. Girdi olarak

Detaylı

CBS Veri. CBS Veri Modelleri. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB

CBS Veri. CBS Veri Modelleri. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB Modelleri Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Objelerin temsili Raster -- Grid Piksel Konum ve değeri Uydu görüntüleri ve hava fotoları bu formatta Vector -- Linear

Detaylı

VERİ TABANI OLUŞTURULMASI VE WEB SAYFASININ HAZIRLANMASI (İP 6)

VERİ TABANI OLUŞTURULMASI VE WEB SAYFASININ HAZIRLANMASI (İP 6) VERİ TABANI OLUŞTURULMASI VE WEB SAYFASININ HAZIRLANMASI (İP 6) Bu iş paketi kapsamında, İP1, İP2 ve İP3 iş paketlerinden elde edilen bilgiler kullanılarak Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) destekli bir veri

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Epidemiyolojide Kullanımı. Raika Durusoy Haziran 2004

Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Epidemiyolojide Kullanımı. Raika Durusoy Haziran 2004 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Epidemiyolojide Kullanımı Raika Durusoy Haziran 2004 Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Uzaysal ( spatial ) verilerin; elde edilmesi, saklanması, çağrılması, analizi gösterimi için

Detaylı

UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ

UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ İbrahim SÖNMEZ 1, Ahmet Emre TEKELİ 2, Erdem ERDİ 3 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Meteoroloji Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Görüntü İşleme. Dijital Görüntü Tanımları. Dijital görüntü ise sayısal değerlerden oluşur.

Görüntü İşleme. Dijital Görüntü Tanımları. Dijital görüntü ise sayısal değerlerden oluşur. Görüntü İşleme Görüntü işleme, dijital bir resim haline getirilmiş olan gerçek yaşamdaki görüntülerin bir girdi resim olarak işlenerek, o resmin özelliklerinin ve görüntüsünün değiştirilmesidir. Resimler

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi İstatistik Bölümü Lisans Programı, Kırıkkale Üniversitesi Önlisans ve Lisans

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU İTÜ İnşaat Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü ITU Faculty of Civil Engineering Department of Geomatics Engineering http://web.itu.edu.tr/tahsin

Detaylı

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi 3.ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU 29-30 NİSAN 2013 Haliç Kongre Merkezi, İSTANBUL Cemal KAYNAK Teknik Uzman -Y.Şehir Plancısı İller Bankası A.Ş. Mekansal

Detaylı

ECAC Havaalanı Gürültüsü Hesaplama Metodunun Teknik Detayları Vitor Rosão

ECAC Havaalanı Gürültüsü Hesaplama Metodunun Teknik Detayları Vitor Rosão TR2009/0327.03-01/001 Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktinin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi ECAC Havaalanı

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ HARİTA TABANLI PLANLAMA VE YÖNETİM Prof.Dr. Vahap TECİM Dokuz Eylül Üniversitesi HARİTADAN DA ÖTE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ BİLGİ SİSTEMİ Donanım Yazılım Veriler Personel Yeryüzü

Detaylı

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir.

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir. FOTOGRAMETRİ ANABİLİM DALI Fotogrametri eski Yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+Çizim+Ölçme) kelimelerinden Eski Yunancadan bati dillerine giren Fotogrametri sözcüğü 3 kök sözcükten oluşur. Photos(ışık)

Detaylı

CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ GIS AIDED DETERMINATION OF FLOOD AREAS: KAVAKÖZÜ CREEK CASE STUDY

CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ GIS AIDED DETERMINATION OF FLOOD AREAS: KAVAKÖZÜ CREEK CASE STUDY CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ Ü. TONBUL 1 1 Devlet Su İşleri 5. Bölge Müdürlüğü, Harita Mühendisi, Çorum, umittonbul@dsi.gov.tr Özet Bu çalışmanın amacı, Osmancık

Detaylı

Uzaktan Algılama ile Büyükşehir Belediye Alanlarında Arazi Sınıflarının Belirlenmesi

Uzaktan Algılama ile Büyükşehir Belediye Alanlarında Arazi Sınıflarının Belirlenmesi Uzaktan Algılama ile Büyükşehir Belediye Alanlarında Arazi Sınıflarının Belirlenmesi Yük. Müh. M. Can İBAN Dr. Oktay AKSU Okan Üniversitesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Giriş 6360 sayılı yeni büyükşehir

Detaylı

ÇEV 361 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama. Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/

ÇEV 361 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama. Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ ÇEV 361 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) CBS, karmaşık planlama ve yönetim problemlerinin çözümü için,

Detaylı

PROJE AKUSTİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU HELİPORT

PROJE AKUSTİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU HELİPORT ÇINAR MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK A.Ş. Öveçler Huzur Mahallesi 1139. Sokak Çınar Apt. No:6/3 06460 Çankaya/ANKARA/TÜRKİYE Tel: 0 312 472 38 38 Fax: 0 312 472 38 33 Ofis GSM: 0 530 326 40 06 web: www.cinarlab.com.tr

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

GÜLSER FİDANCI ZİRAAT MÜHENDİSİ UNIVERSITY OF STIRLING 28 ARALIK 2012-27 NİSAN 2013

GÜLSER FİDANCI ZİRAAT MÜHENDİSİ UNIVERSITY OF STIRLING 28 ARALIK 2012-27 NİSAN 2013 GÜLSER FİDANCI ZİRAAT MÜHENDİSİ UNIVERSITY OF STIRLING 28 ARALIK 2012-27 NİSAN 2013 Su Ürünleri İşletmeleri İçin Yer Seçimi: Su ürünleri yetiştiriciliğinde başarıya ulaşmak ve sürdürülebilirliği sağlamak

Detaylı

URBAN AND REGIONAL PLANNING ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ARCHITECHTURE MİMARLIK ACADEMIC AKADEMİK GRAPHIC DESIGN GRAFİK TASARIM SKETCHES ÇİZİMLER

URBAN AND REGIONAL PLANNING ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ARCHITECHTURE MİMARLIK ACADEMIC AKADEMİK GRAPHIC DESIGN GRAFİK TASARIM SKETCHES ÇİZİMLER URBAN AND REGIONAL PLANNING ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ARCHITECHTURE MİMARLIK ACADEMIC AKADEMİK GRAPHIC DESIGN GRAFİK TASARIM SKETCHES ÇİZİMLER MODEL OF THE CITY OF TAVILDARA TAVİLDARA ŞEHRİN MODELİ (Tavildara

Detaylı

Uzaktan Algılamanın. Doğal Ekosistemlerde Kullanımı PROF. DR. İ BRAHİM ÖZDEMİR SDÜ ORMAN FAKÜLTESI I S PARTA

Uzaktan Algılamanın. Doğal Ekosistemlerde Kullanımı PROF. DR. İ BRAHİM ÖZDEMİR SDÜ ORMAN FAKÜLTESI I S PARTA Uzaktan Algılamanın Doğal Ekosistemlerde Kullanımı PROF. DR. İ BRAHİM ÖZDEMİR SDÜ ORMAN FAKÜLTESI I S PARTA 1 Uzaktan Algılama Nedir? Arada fiziksel bir temas olmaksızın cisimler hakkında bilgi toplanmasıdır.

Detaylı

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI ön koşul kavramsal uzlaşı niçin planlama? toplumsal-ekonomikhukuksal gerekçe plan kapsam çerçevesi plan yapımında yetkiler planın ilkesel doğrultuları ve somut koşulları plan

Detaylı

Web adresi : http://www.gislab.co MEKANSAL VERİLER İLE ÜRETİLECEK TÜM ÇÖZÜMLER İÇİN... BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ LTD. ŞTİ.

Web adresi : http://www.gislab.co MEKANSAL VERİLER İLE ÜRETİLECEK TÜM ÇÖZÜMLER İÇİN... BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ LTD. ŞTİ. MEKANSAL VERİLER İLE ÜRETİLECEK TÜM ÇÖZÜMLER İÇİN... BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ LTD. ŞTİ. Misyonumuz coğrafi bilgilerin elde edilmesinden yönetimine kadar olan tüm süreçlerde son teknolojiyi kullanarak geliştirme

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE ÇOK DEĞİŞKENLİ İSTATİKSEL ANALİZ TEKNİKLERİ İLE KADİRLİ - ASLANTAŞ (OSMANİYE) ARASININ HEYELAN DUYARLILIK DEĞERLENDİRMESİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE ÇOK DEĞİŞKENLİ İSTATİKSEL ANALİZ TEKNİKLERİ İLE KADİRLİ - ASLANTAŞ (OSMANİYE) ARASININ HEYELAN DUYARLILIK DEĞERLENDİRMESİ TMMOB COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ KONGRESİ 2013 11-13 Kasım 2013, Ankara COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE ÇOK DEĞİŞKENLİ İSTATİKSEL ANALİZ TEKNİKLERİ İLE KADİRLİ - ASLANTAŞ (OSMANİYE) ARASININ HEYELAN DUYARLILIK

Detaylı

ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU

ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU T.C... VALİLİĞİ İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü..İli, İlçesi, Beldesi.. Mevkii ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU Hazırlayanlar:. Arşiv No:.. Tarih: İÇİNDEKİLER DİZİNİ İÇINDEKILER DIZINI ŞEKILLLER DIZINI ÇIZELGELER

Detaylı

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları DÖNEM III HALK SAĞLIĞI-ADLİ TIP-BİYOİSTATİSTİK-TIP TARİHİ VE ETİK Ders Kurulu Başkanı : Prof. Dr. Günay SAKA TANI TESTLERİ (30.04.2014 Çrş. Y. ÇELİK) Duyarlılık (Sensitivity) ve Belirleyicilik (Specificity)

Detaylı

Dijital Görüntü İşleme Teknikleri

Dijital Görüntü İşleme Teknikleri Teknikleri Ders Notları, 2013 Doç. Dr. Fevzi Karslı Harita Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi KTÜ 08 Ekim 2013 Salı 1 Ders Planı ve İçeriği 1. Hafta Giriş, dersin kapsamı, temel kavramlar, kaynaklar.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA ÇİFT STANDART DAİRELİ KONFORM LAMBERT PROJEKSİYONUNDA TÜRKİYE HARİTASININ YAPILMASI Hrt. Tğm. Soner ÖZDEMİR

Detaylı

MapCodeX Web Client ELER, AKOM Modülleri

MapCodeX Web Client ELER, AKOM Modülleri MapCodeX Web Client ELER, AKOM Modülleri İçerik MapCodeX Web Client? Kullanım Alanları AKOM ELER MapCodeX Web Client MapCodeX Web Client uygulaması, MapCodeX GIS ailesinin görüntüleme, sorgulama ve gelişmiş

Detaylı

Görüntü Segmentasyonu (Bölütleme)

Görüntü Segmentasyonu (Bölütleme) Görüntü Segmentasyonu (Bölütleme) Segmentasyon, görüntüyü aynı cinsten obje ve bölgelere ayırmaktır. 20 Aralık 2014 Cumartesi 1 Görüntü Segmentasyonu 20 Aralık 2014 Cumartesi 2 Gestalt kanunları Görüntü

Detaylı

KANITA DAYALI LABORATUVAR TIBBI İLE İLİŞKİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KANITA DAYALI LABORATUVAR TIBBI İLE İLİŞKİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KANITA DAYALI LABORATUVAR TIBBI İLE İLİŞKİLİ HESAPLAMALAR Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Kanıta dayalı tıp Kanıta dayalı tıp, hekimlerin günlük kararlarını, mevcut en iyi kanıtın ışığında,

Detaylı

Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları

Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları Özel Çevre Koruma Bölgeleri K a r a d e n i z E g e A k d e n i z Toplam Alan: 12112 km 2 Top. Karasal (göllerle) Alan: 10347 km

Detaylı

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov. Sanal Küre K Üzerinde Yürüyüş Analizi Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Feyzi KANTAR, feyzi.kantar@hgk.msb.gov.tr

Detaylı

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Galatasaray Üniversitesi Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Mustafa Tekeli, Özlem Durmaz İncel İçerik Giriş Literatür Özeti Sistem Mimarisi / Metodoloji Öncül

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks ZfWT Vol. 5, No. 3 (2013) Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks NİĞDE ŞEHRİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN UZAKTAN ALGILAMA VE CBS KULLANILARAK İNCELENMESİ AN ANALYSIS

Detaylı

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara Dünya CBS Günü 2015 19 Kasım 2015, Ankara Amaç Projenin amacı; kentsel analiz, planlama, tasarım ve karar destek süreçlerinin iyileşmesine katkı sağlamak amacıyla 3 Boyutlu Kent Veri Modelinin ve örnek

Detaylı

BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU

BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU TMMOB COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ KONGRESİ 2011 31 Ekim - 04 Kasım 2011, Antalya BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU Eylem Kaya 1, M. Erkan

Detaylı

Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon Tahmini

Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon Tahmini DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA ve BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI ARAŞTIRMA ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon i 2008-2009 Kış Dönemi (Ekim, Kasım, Aralık,

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ Kırgızistan Cumhuriyeti Çevre Koruma ve Ormancılık Devlet Ajansı Key words: Kırgızistan Orman Kadastro, Kırgızistan Orman CBS SUMMARY

Detaylı

KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI ULUSAL BİLGİ SİSTEMİ VERİ TABANI TASARIMI

KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI ULUSAL BİLGİ SİSTEMİ VERİ TABANI TASARIMI İçindekiler ÖNSÖZ SUNUŞ GİRİŞ KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI I 1 - GİRİŞ 1 2 - TÜRKİYE SÜRECİ 3 3 - İDARİ YAPILANMA 4 4 - MEVZUAT YAPILANMASI 4 5 - PERSONEL YAPILANMASI 5 6 - KAMU YÖNETİMİNİN

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Veri İşçiliği Projesi

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Veri İşçiliği Projesi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Veri İşçiliği Projesi 1 Projenin Amacı ve Kapsamı Projenin Amacı Bakanlığımız bünyesinde çok çeşitli seviyelerde üretilen coğrafi

Detaylı

METOT VALİDASYONU VE VERİFİKASYONU. Sedat Abuşoğlu Konya

METOT VALİDASYONU VE VERİFİKASYONU. Sedat Abuşoğlu Konya METOT VALİDASYONU VE VERİFİKASYONU Sedat Abuşoğlu Konya İki Tanım Validasyon (CLSI): Bir sistem veya yöntemin beklendiği şekilde çalıştığını kanıtlama eylemi veya sürecidir. Validasyon (WHO-BS/95.1793):

Detaylı