ÇEKTE KABUL YASA I VE ÇEK N TEY D

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇEKTE KABUL YASA I VE ÇEK N TEY D"

Transkript

1 ÇEKTE KABUL YASA I VE ÇEK N TEY D Arfl. Gör. RAMAZAN DURGUT G R fi Kambiyo senetleri Türk Ticaret Kanunu nun (TTK) k ymetli evrak bafll - n tafl yan üçüncü kitab n n dördüncü fasl nda düzenlenmifltir. Bu senetler poliçe (TTK m ), bono (TTK m ) ve çektir (TTK m ). Poliçe ve çek üçlü bir iliflkidir (havale iliflkisi) ve keflideci taraf ndan muhatap üzerine keflide edilir ve lehdara verilir. Ancak çekte muhatap daima bir banka olmal d r (TTK m.694/1). Bono ise ikili bir iliflkidir (borç ikrar ) ve düzenleyen taraf ndan yaz larak lehdara verilir. Bir kambiyo senedinin düzenlenip lehdara verilmesinin sebebi ise; taraflar aras ndaki ço unlukla bir borçlar hukuku sözleflmesine dayanan temel iliflkidir. Her kambiyo iliflkisinin alt nda mutlaka bir temel iliflki vard r. Kambiyo iliflkisinin taraflar aras nda bir borç iliflkisinin bulunmad durumlarda bile yine bir temel iliflki vard r. Bu iliflkiye hat r iliflkisi denmektedir (1). Görüldü ü gibi kambiyo senetleri esas olarak temel iliflkiden do an borcun ödenmesi amac na hizmet etmektedir. Kambiyo senetlerinin ödeme ifllevinden baflka ekonomik bak mdan kredi ve teminat ifllevleri de vard r. Kambiyo senetlerinin ekonomik ifllevleri olan ödeme, kredi ve teminat ifllevi poliçe ve bonoda tam olarak gerçekleflmektedir. Buna karfl çekin kredi ifllevi yoktur; teminat ifllevinin bulunup bulunmad hususunda ise tart flma bulunmaktad r (2). Çek bir kredi de il bir ödeme arac oldu undan, burada kabul müessesesi geçerli de ildir ve çek üzerine muhatap taraf ndan yaz lan kabul beyan yaz lmam fl say l r (TTK m. 696). Kanun koyucu çekte, muhatap bankan n hiçbir biçimde kambiyo iliflkisine girmesini istememifltir. Ancak çekin görüldü ünde ödenecek olmas ve çek keflidecisinin muhatap bankada karfl l bulundurmadan çek keflide etmesi sebebiyle çekin ödenmemesi riskini beraberinde getirmifltir. Çekin karfl l ks z ç kma ve ödenmemesi riskini bertaraf etmek için uygulamada çeflitli çözümler düflünülmüfltür. Bu çö- (1) Hüseyin ÜLGEN (Mehmet HELVACI / Abuzer KEND GELEN / Arslan KAYA), K ymetli Evrak Hukuku, Gözden Geçirilmifl Üçüncü Bas, Vedat Kitapç l k, stanbul 2006, sayfa (s.), 67 ve devam (vd.); hat r iliflkisi ve hat r senetleri için bak n z: Nurkut NAN, Türk Hukukunda Hat r Senetleri ve Özellikle Hat r Bonolar, Ankara, (2) ÜLGEN (HELVACI / KEND GELEN / KAYA), s. 76.

2 986 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 zümlerden bir tanesi de çekin teyididir. Biz de bu çal flmam zda öncelikle çeke konulamayacak kay tlar ile çekte kabul yasa n konular n iflledikten sonra çeke konulacak teyit kayd ile bu kayd n hüküm ve sonuçlar n ö retideki görüfller ve yarg kararlar çerçevesinde ayr nt l olarak inceledik. I. ÇEKE KONULAMAYACAK KAYITLAR VE ÇEKTE KABUL YASA I A. GENEL OLARAK Çek (3), kanunen s k flekil flartlar na ba l olarak keflide edilen, para ödeme amac na özgülenmifl, yaz l ve soyut bir havaledir (4). Baflka bir ifadeyle çek, münhas ran bir bankaya yaz labilen, kanuni flekil flartlar na tabi (5), k ymetli evraktan madut ve sadece nakde taalluk edebilen hususi bir havale senedidir (6). Çek, nitelikli bir havale olmakla beraber (7) ; Borçlar (3) Çek hakk nda ayr nt l inceleme için flu monografik eserlere bak n z: Abuzer KEND GELEN, Çek Hukuku, Gözden Geçirilmifl ve Güncellefltirilmifl 2. Bas, Ar kan, stanbul 2006; Gönen Erifl, Aç klamal çtihatl Uygulamal Çek Hukuku, Geniflletilmifl Güncellefltirilmifl 5. Bask, Seçkin, Ankara 2004; Seza RE SO LU, Türk Hukukunda ve Bankac l k Uygulamas nda Çek, Gözden Geçirilmifl 3. Bask, Ankara 2003; Celal Göle, Çek Hukuku, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yay nlar, Ankara 1989; Turgut KALPSÜZ (Faruk EREM / Gürgân ÇELEB CAN), ktisadi ve Hukuki Yönden Çek, Geniflletilmifl 2. Bas m, Ankara (4) Reha POROY / Ünal TEK NALP, K ymetli Evrak Hukuku Esaslar, Geniflletilmifl 16. Bas, Ar kan, stanbul 2005, s (5) Çekte bulunmas gereken flekil flartlar TTK. m. 692 ve 693 te belirtilmifltir. Ayr ca 4814 say l Kanunla de ifltirilen Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmas Hakk ndaki Kanun un 3.maddesine göre; çek hesab sahibinin vergi kimlik numaras n n yaz lmas da kanuni flekil flart d r. Bu konuda ayr nt l inceleme için bkz.: Sabih ARKAN, 3167 Say l Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmas Hakk nda Kanun da Yap lan De ifliklikler, Batider 2003, Cilt (C.) XXII, Say (S.) 1, s. 5-22; Erdo an MORO LU, 3167 Say l Çek Kanunu nda 4814 Say l Kanun la Yap lan De ifliklikler, Prof. Dr. Necip Kocayusufpaflao lu çin Arma an, Ankara 2004, s ; fiafak NARBAY, 3167 Say l Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmas Hakk nda Kanunda De ifliklik Yapan 4814 Say l Kanunun «Çekte fiekil fiartlar» ve «Muhatab n Ödeme Yükümlülü ü» Konular Aç s ndan ncelenmesi, Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, Haziran 2003, C. VII, S. 1-2, s ; fiafak NARBAY, Çek Kanununda De ifliklik Yapan 4814 Say l Kanundan Önce Bas lan ya da Bast r lan Çeklerin Hukukî Durumu Hakk nda Bir De- erlendirme, Batider 2003, C. XXII, S. 2, s ; Tekin MEM fi, Vergi Kimlik Numaras n n Çekin Geçerlili ine Etkisi, Ticaret Hukuku ve Yarg tay Kararlar Sempozyumu XXI, Ankara 2005, Tebli metni, s. 1-12; fiükrü YILDIZ, 4814 Say l Yeni Çek Kanununun Çekin Zorunlu Unsurlar na Etkisi ve Ortaya Ç kabilecek Baz Sorunlar, syildiz1-htm. Ancak vergi kimlik numaras n n çekte zorunlu flekil flart olmas beraberinde bir tak m tart flma ve farkl uygulamalar getirmifltir. Özellikle Yarg tay Hukuk Genel Kurulunun (HGK.) Tarih (T.) , Esas (E.) , Karar (K.) say l karar nda (Legal Malî Hukuk Dergisi, Eylül 2005, s ) Çek Kanunu madde 3 düzenlemesi hatal bir flekilde yorumlanm fl ve vergi kimlik numaras n n çek aç s ndan zorunlu flekil flart olmad sonucuna var lm flt r. Bu konuda ileri sürülen görüfller ve verilen yarg kararlar n n toplu bir flekilde incelemesi ve elefltirisi için bkz.: KEND GELEN, s (6) Hayri DOMAN Ç, K ymetli Evrak Hukuku ve Uygulamas TTK fierhi IV, stanbul 1990, s (7) KEND GELEN, s. 35; KEND GELEN (ÜLGEN / HELVACI / KAYA), s. 191; POROY / TEK NALP, s. 251; DOMAN Ç, s. 529; F rat ÖZTAN, K ymetli Evrak Hukuku, 2.Bas, Ankara 1997, s. 1029; HGK.nun T , E. 3 / 30, K. 28 say l karar : Çek mahiyeti itibariyle borç ikrar n havi bir vesika de il, havale benzeri bir ödeme vas tas d r. (Erdo an MORO LU, Notlu, çtihatl Türk Ticaret Kanunu ve lgili Mevzuat, 7.Bas, stanbul 2001, s. 577); Anayasa Mahkemesinin T , E.165, K. 195 say l karar : Türk Ticaret Kanununda kambiyo senetleri aras nda düzenlenen çek, temel iliflkide bir sözleflmenin bulunup bulunmamas ndan ba ms z olarak, kambiyo hukukuna özgü borç do uran özel bir havaledir. [Resmi Gazete (RG.) , S ].

3 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut 987 Kanunu ndaki havaleden farkl d r (8). Zira keflideci, çekin muhatap banka taraf ndan ödenmemifl olmas ndan sorumludur (TTK m. 720) ve bu sorumluluktan kurtulamaz (9). Bir kambiyo senedi olan çek (10), havale hükmünde olan poliçedeki gibi üçlü bir iliflkiye sahiptir (11). Çek ile poliçe birbirine çok benzeyen senetlerdendir. Hatta TTK m. 730 atf gere i poliçeyle ilgili bir çok hüküm çek hakk nda da uygulan r. Bununla birlikte farkl olan yönleri de vard r (12). En önemli farklardan biri de, poliçede kabul müessesesinin olmas na karfl n çekte bunun söz konusu olmamas d r. TTK m. 696 da Çek hakk nda kabul muamelesi cari de ildir. Çek üzerine yaz lm fl bir kabul flerhi yaz lmam fl say l r. denilerek bu hususu aç kça belirtilmifltir. B. ÇEKE KONULAMAYACAK KAYITLAR 1. ÇEK N GEÇERL L N ETK LEYEN KAYITLAR Çeke konan baz kay tlar çekin mücerret niteli i ile hiç bir flekilde ba daflmad için ya da bu niteli i ortadan kald rd ndan, bu tür kay tlar n bulundu u senetler art k çek say lamayacakt r (13). TTK m. 692 bent 2 gere ince çekteki, muayyen bir bedelin ödenmesine iliflkin havalenin kay ts z ve flarts z olmas gerekir. Bu hükme ayk r olarak yaz lm fl, yani çek bedelinin ödenmesini bir flarta ya da as l borç iliflkisine ba layan kay tlar (14) çekin geçersizli ine sebep olacakt r (15). Ancak bu durum, çekin hangi amaçla keflide edildi inin bizzat çek üzerine yaz lmas na engel olmamal d r. Baflka bir ifadeyle tek bafl na çek üzerinde temel borç iliflkisine sadece at f yap lm fl olmas senedin geçersizli i so- (8) Çek ile havale aras ndaki farklar için bkz.: KEND GELEN, s (9) ÜLGEN (HELVACI / KEND GELEN / KAYA), s. 67; POROY / TEK NALP, s. 251; DOMAN Ç, s. 530; ÖZTAN, s ; KEND GELEN, s. 36. (10) Çekin kambiyo senedi olup olmad hususundaki tart flma için bkz.: O uz MREGÜN, K ymetli Evrak Hukuku, stanbul 2003, s. 118 dipnot (dp.) 1. (11) KEND GELEN, s. 3, 11; POROY / TEK NALP, s. 251; DOMAN Ç, s. 564; ÖZTAN, s. 1029; MRE- GÜN, s (12) Di er faklar için bkz.: KEND GELEN, s ; ÖZTAN, s ; DOMAN Ç, s (13) KEND GELEN, s. 75; RE SO LU, s. 79; GÖLE, s. 17. (14) 11. Hukuk Dairesinin (HD.) T ve E.3623, K.3581 say l karar :... Dava konusu bononun daire teslimi karfl l ödeme flart n tafl m fl olmas na göre bono vasf nda olmamas na..., Abuzer KEND GELEN / Erdo an MORO LU, Notlu çtihatl Türk Ticaret Kanunu ve lgili Mevzuat, 8. Bas, Beta, stanbul 2004, s. 620; 11. HD. nin T ve E , K say l karar : Bono bedelinin ödenmesinin kirac n n tafl nmaz n tahliye etmesi flart na ba layan ve senedin arkas na düzenlendi i s rada yaz ld anlafl lan ibare TK n n 688/No. 2. maddesine göre senedin bono say lmas na manidir., Yarg tay Kararlar Dergisi (YKD.), C.14, S. 5, s Kararlar bono hakk nda verilmifl olmas na ra men çek içinde aynen benimsenece i tereddütsüzdür. (15) KEND GELEN, s ; KEND GELEN (ÜLGEN / HELVACI / KAYA), s. 209; DOMAN Ç, s. 381; Erol ERTEK N / zzet KARATAfi, Uygulamada Ticari Senetler Hukuku, Yenilenmifl ve Gözden Geçirilmifl 2. Bas, Ankara 1996, s. 230.

4 988 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 nucunu do urmamal d r (16). KEND GELEN bu hususta flu aç klamalar yapmaktad r:... çekin örne in bir eser ya da al m sat m sözleflmesinden kaynaklanan borcun ifas, bir faturan n ödenmesi, bir borcun teminat alt - na al nmas, hatta hat r için düzenlendi inin belirtilmesi dahi, tek bafl na senedin geçerlili ini etkilemez; yeter ki çekin ödenmesi çekte yollama yap - lan bu sözleflmelerdeki bir karfl edimin yerine getirilmesi ya da baflkaca bir flart n gerçekleflmesine ba l k l nm fl olmas n. (17) 2. ÇEK N GEÇERL L N ETK LEMEYEN KABUL DIfiINDAK KAYITLAR Çeke konulmas na izin verilmeyen yasak kay tlar n birço u çekin geçerlili ini etkilememekte, sadece öngörülen bu kay tlar çeke yaz lmam fl say lmaktad r. Çeke konulan bu kay tlar amaçlanan sonuçlar do urmamaktad r (18). Geçersizli i kanunda belirtilen kabul d fl ndaki belli bafll yasak kay tlar flu flekilde belirtilebilir: Faiz kayd (TTK m. 698) (19), vade kayd (TTK m.707/1) (20), keflidecinin sorumsuzluk kayd (TTK m. 730/1- b.3 ün atf ile TTK m. 591) (21). C. ÇEKTE KABUL YASA I 1. GENEL OLARAK Çek bir kredi de il bir ödeme arac oldu undan, poliçenin aksine çekte kabul müessesesi geçerli de ildir. Çek üzerine muhatap taraf ndan yaz lan kabul beyan yaz lmam fl say l r (TTK m. 696) ve ne muhatab ba - (16) KEND GELEN, s Temel borç iliflkisine at f yapan kay tlar n senedi çek olmaktan ç kartaca fleklindeki aksi yöndeki görüfller için bkz. Talih UYAR, Çekin Geçerlilik Koflullar, Manisa Barosu Dergisi, 2000, Y l 19, S. 75, s. 86; çekte as l borç iliflkisinin yer almas n n çeki geçersiz k laca yönünde Hasan PULAfiLI, K ymetli Evrak Hukuku, Geniflletilmifl ve Güncellefltirilmifl 5. Bask, stanbul 2001 (7. Bas, Adana 2005), s. 173 [ayn yönde PULAfiLI (2005), 191]; Ahmet BATTAL, K ymetli Evrak Hukuku, Ankara 2005, s. 148; kambiyo senedinin üzerine tek bafl na tüketici senedi ibaresinin yaz lmas n n, soyutluk ilkesini zedeleyece i, bu nedenle senedin de geçersizli ine yol açaca yönünde RE SO LU, s. 79; Sevilay ERO LU-UZUNALLI, Tüketicinin Korunmas Hakk nda Kanun un K ymetli Evrak Hukukuna Etkisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2004, C. 6, S. 1, s (17) KEND GELEN, s (18) KEND GELEN (ÜLGEN / HELVACI / KAYA), s (19) TTK. m. 698 de sözü edilen faiz kavram ndan anlafl lmas gereken ana paraya iflletilecek kapital faizidir. Dolay s yla çekin süresinde ibraz edilmesine ra men ödenmemesine iliflkin olan temerrüt faiziyle alakal bir kay t konulabilir (KEND GELEN, s. 135; RE SO LU, s. 74; GÖLE, s ; DOMA- N Ç, s. 590; ÖZTAN, s. 1079). Öte yandan KEND GELEN; çekte öngörülen kapital faizine iliflkin kayd n her ne kadar geçersiz olsa da, tahvil yoluyla bu kayd n senedin ödenmemesi hali için temerrüt faizine iliflkin bir kay t oldu unun kabul edilip geçerli say lmas gerekti i kanaatindedir [KEND GE- LEN, s. 136; aksi görüfl PULAfiLI (2005), s dn. 435]. (20) Çek kural olarak görüldü ünde ödenir. Poliçede vadeyi düzenleyen TTK. m. 615 hükmü kapsam nda çekte bir vadenin bulunup bulunmad ve özellikle ileri keflide tarihli (vadeli) çek konusunda ileri sürülen görüfller ve bunlar n de erlendirilmesi hususunda bir ço u yerine sadece bkz.: KEND GE- LEN, s (21) KEND GELEN, s ; RE SO LU, s ; KEND GELEN (ÜLGEN / HELVACI / KAYA), s ; ÖZTAN, s. 1079; ERTEK N / KARATAfi, s. 231.

5 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut 989 lar ne de hamil bundan yararlanabilir (22). Her ne kadar kanun koyucu taraf ndan, kabul kayd n n yasaklanmas fleklinde aç k bir düzenleme getirilmemifl olmas na ra men, ayn sonucu do uracak muhatab n çek üzerindeki aval kayd (TTK m. 706/2) (23) ve cirosu da (TTK m. 701/4) yasaklanmakta ve yaz lmam fl say lmaktad r (24). Ancak bu kay tlar n geçersizli- i, tüm unsurlar bulunan bir çekin geçersizli ine yol açmaz (25). TTK m. 696 daki bu emredici düzenleme (26), Eski Ticaret Kanunu madde 618 de de yer almaktayd (27). Bu hükümler sviçre Borçlar Kanunu nun madde 1104 deki hükmüne denk gelmektedir. sviçre Borçlar Kanunu madde 1104 ise Cenevre Yeknesak Kanunu nun 4. maddesinden aynen al nm fl bulunmaktad r (28). Çekte kabul yasa düzenlemesi çekte muhatab n herhangi bir kambiyo taahhüdü yolu ile borç alt na giremeyece i temel ilkesinin tabi sonucudur (29). 2. KABUL YASA ININ ÖNGÖRÜLME AMACI VE BUNUNLA LG L GÖRÜfiLER Çekte kabul yasa n n öngörülmesinin amac n aç klamak için dö retide flu görüfller ileri sürülmüfltür (30) : Bir görüfle göre, kabul ile çek aynen banknot gibi bir mübadele arac haline gelecek, bu da merkez bankas n n banknot ihrac yla ilgili sahip oldu u yetkiyi ihlal edecektir (31). Ce- (22) DOMAN Ç, s. 571; Yaflar KARAYALÇIN, Ticaret Hukuku III. Ticari Senetler (Kambiyo Senetleri), 4. Bas, Ankara 1970, s ; Gönen ER fi, Gerekçeli - Adliye Komisyonu Raporlu - Madde Aç klamal - En Son çtihatl Türk Ticaret Kanunu (K ymetli Evrak ve Tafl ma), C.II, Ankara 1988 (fierh), s. 763; smail DO ANAY, Türk Ticaret Kanunu fierhi, C.II, Tümden Gözden Geçirilmifl ve Geniflletilmifl 4. Bas, stanbul 2004, s Poliçede ise muhatap poliçeyi kabul ile kambiyo sorumlulu u alt na girmektedir. Bir poliçenin keflideci taraf ndan düzenlenmesi bu poliçede muhatab n sorumlulu u için yeterli olmamaktad r. Bu poliçenin muhatap taraf ndan ayr ca kabul edilmesi gerekmektedir (TTK. m. 610/1). (23) POROY / TEK NALP, eserlerinin 308. sayfas nda karfl l ks z çekin flikayete ba l bir suç oldu unu belirtikleri bölümde avalistin banka olmas ndan bahsetmifllerse de; burada yer alan banka kavram ndan muhatap d fl ndaki bir banka olmas anlafl lmal d r. Zira muhatap bankan n aval kayd kanunen geçersiz k l nm flt r. Muhatap d fl ndaki bankalar n avalist olmalar bak mdan ise her hangi bir k s tlama yoktur (ayn yönde KEND GELEN, 321). (24) KEND GELEN, s. 132, 134; KEND GELEN (ÜLGEN / HELVACI / KAYA), s. 208; Turgut KALPSÜZ (Faruk EREM / Gürgân ÇELEB CAN), Hukuki ve ktisadi Yönüyle Çek, Türkiye Bankalar Birli i Yay nlar, Ankara 1974, s. 70; Meral SUNGURTEK N, Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyiti, Manisa Barosu Dergisi, Ekim 1990, Y l 9, S. 35, s. 25. (25) KEND GELEN, s (26) KEND GELEN, s (27) Eski Ticaret Kanunu ndaki düzenleme için bkz. Halil ARSLANLI, Ticari Senetler Dersleri, 3. Bas, stanbul 1954, s. 70. (28) SUNGURTEK N, s. 25; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 74; Edip fi MfiEK, Hukukta ve Cezada Ticari Senetler, Ankara 1982, s (29) Naci KINACIO LU, K ymetli Evrak Hukuku, 4.Bas, Ankara 1999, s (30) Doktrindeki görüfller ve elefltiriler için bkz. SUNGURTEK N, s ; KEND GELEN, s ; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s ; ÖZTAN, s vd.; fi MfiEK, s (31) POROY / TEK NALP, s. 272; KARAYALÇIN, s. 287; ÖZTAN 1125; Müge TEK L, Çekte Muhatap Bankan n Sorumlulu u, stanbul 1997, s. 12; Mertol CAN, Çek Hamilinin Muhatap Bankaya Karfl Hukuki Durumu Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1998, C. II, S. 1 2, s. 68.

6 990 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 nevre konferans s ras nda da çekte kabul yasa n n öngörülmesine a rl kl olarak bu gerekçe sebep olmufltur (32). Baflka bir görüfle göre ise, çek bir kredi vas tas de il bir ödeme arac d r ve çekte belirtilin mebla n ödemesi çekin muhatap bankaya ibraz edilmesi an nda oldu undan, çekin kabulüne gerek olmad gibi kanuna göre yer de yoktur (33). Ayr ca bir di- er görüfle göreyse, kabul yasa çekte karfl l n sa lanmas nda bir araç görevi sa lamakta, çekin tedavül süresinin s n rland rmakta ve muhatab n senet borçlusu de il sadece ödeme ile görevlendirilen bir kurum olmas n gerektirmektedir (34). Çekte kabul yasa n n olmas n elefltirenler bu yasa n kald r lmas - n n gerekti i yönünde çeflitli görüfller ortaya koymufllard r. Bu konuda ileri sürülen görüfller flunlard r: Senet karfl l n n tedavüle ç kar ld anda de il senedin ibraz an nda mevcut olmas yeterlidir ve ayr ca karfl l - n mutlaka keflideci taraf ndan sa lanmas da gerekmemektedir. Bu karfl l k muhatab n sa layaca bir krediden de oluflabilir (35). Öte yandan çekin görüldü ünde ödenecek bir senet olmas niteli i, görüldü ünde vadeli poliçelerde de kabule imkân tan nmas nedeni ile çekte kabule engel bir gerekçe olamayacakt r (36). Ayr ca Anglo-Sakson hukuk çevrelerinde çekte kabule izin verilmifl olmas, kabulün çekin hukuki niteli i ile ba daflmayaca görüflünü haks z k lmaktad r (37). Çekin tedavül süresinin k - salt lmas içinde kabul beyan na sadece ibraz süresi ile s n rl bir etki tan nmas yoluna gidilebilir (38). sviçre Türk hukukunda muhatab n kendi üzerine çek keflide edebilmesinin de aç kça öngörülmesi (TTK m.730/1- b.1, 585) karfl s nda art k muhatab n hiçbir surette kambiyo iliflkisine dahil olmas n n istenmedi i gibi bir gerekçeyi dayanaks z b rakt anlafl lmaktad r (39). (32) KEND GELEN, s. 132 ve dp. 311; KARAYALÇIN, s. 287; ÖZTAN 1125; M. TEK L, s. 12; CAN, s. 68. (33) POROY / TEK NALP, s. 272; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s ; SUNGURTEK N, s. 25 ve dp. 2 ve 3 teki yazarlar. Ayr ca çekte kabul yasa n n öngörülmesi sonucu senedin ödenip ödenmeyece i belirsizleflmekte ve bu belirsizlikten kurtulmak için hamilin senedi bir an evvel ödenmek üzere ibraz etmeye yöneltti i ve dolay s yla da çekin sadece ödeme vas tas olmas yla kabul yasa n n uyumlu oldu u belirtilmektedir (SUNGURTEK N, s ). KALPSÜZ, bu konuda ileri sürülen görüflleri belirtikten sonra; bu fikirlerden hareket eden birçok yazar n çekte kabulün onun mahiyetine ayk r oldu u sonucuna vard klar n belirtmektedir [KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 75 ve dp. 120]. (34) Jörg AUCKENTHALER, Das Verbot des Checkakzeptes, seine Problematik und Durchführung, Dissertation, Basel 1958, s. 19 vd. (naklen KEND GELEN, s. 132). (35) AUCKENTHALER, s (naklen KEND GELEN, s. 132). (36) SUNGURTEK N, s. 26; KEND GELEN, s. 133; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 75; ÖZTAN, s (37) KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 75; SUNGURTEK N, s. 26; AUCKENTHALER, s. 28 (naklen KEN- D GELEN, s. 132). (38) AUCKENTHALER, s. 28 (naklen KEND GELEN, s. 132). KALPSÜZ, bu flekilde bir uygulamayla çekin kredi arac olarak kullan lmas n n da önüne geçilebilece ini belirtmektedir [KALPSÜZ (EREM / ÇE- LEB CAN), s. 75]. (39) KEND GELEN, s. 133.

7 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut KABUL YASA ININ SONUÇLARI Çekte kabul yasa kanunla öngörülmüfl ve yapt r m da kanunda gösterilmifltir. TTK m. 696 a göre, çek üzerine yaz lm fl kabul flerhi yaz lmam fl say l r denilmek sureti ile çeke kabul flerhinin yaz lmas halinde, çekin geçerli olaca fakat kabule iliflkin beyan n yok farz edilece ini öngörülmüfltür. Dolay s ile bu yasa n, hamil, keflideci ve muhatap bak - m ndan de iflik sonuçlar olacakt r. Çek hamilinin kural olarak muhataptan bir talep hakk bulunmad gibi, muhatap bankan n hamile karfl do rudan bir yükümlülü ü yoktur. Çünkü muhatab n çek anlaflmas ndan do an yükümlülü ü hamile karfl de il keflideciye karfl d r. Bu çek anlaflmas n n taraf olmayan hamil kambiyo hukukuna dayanarak muhataptan bir talepte bulunamayacakt r. Bu sebeple muhatab n çeke dayal yal n bir sorumlulu undan söz edilemez (40). Ancak çekte kabul ile ayn sonucu do urmamak ve bir kambiyo taahhüdü niteli i tafl mamak flart yla, bu anlamda garanti, kefalet, ödeme vaadi gibi borçlar hukukuna dayal beyanlar n geçerli oldu u sonucuna var lmal d r (41). a. Hamil Bak m ndan Çek bir kredi vas tas olarak kullan lmad için muhatab n kabul flerhi hamili süresi içinde çeki ibraz etme ya da ödememe protestosu gönderme yükümlülü ünden kurtarmayacakt r. Dolay s ile bu tür yükümlülüklerini yerine getirmeyen hamil çekte imzas bulunan kiflilere müracaat hakk n kaybedecektir (42). Bu durumda hamil çekten do an alacak hakk na sahip olmak için TTK m. 644 e göre keflideciye sebepsiz zenginleflme davas açabilir veya temel borç iliflkisine baflvurabilir (43). b. Muhatap Bak m ndan Çekte kabul yasa na ra men çeki kabul eden muhatap bir yükümlülük alt na girmifl olmayacakt r. Kanun hükmüne göre yok kabul edilen (40) KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s ; fi MfiEK, s Ayr ca bu ba lam da KALPSÜZ, çekte kabul yasa n n bir sonucu olarak, çekte teknik anlamda as l borçlu olmad n, sadece müracaat borçlular bulundu unu ve netice itibariyle hamilin sadece çekte imzas bulunanlara karfl kambiyo talep hakk na sahip oldu unu belirtmektedir [KALPSÜZ(EREM / ÇELEB CAN), s. 78]. Buna karfl n muhatap, çek iliflkisi d fl nda örne in alaca n temliki, garanti sözleflmesi gibi bir ba tla hamile karfl çekin ödenmesini kabul ederse; hamile karfl çek bedelini ödeme sorumlulu u do ar ve bu yükümlülük ba lay c niteliktedir (SUNGURTEK N, s. 27; M. TEK L, s. 12; KINACIO LU, s. 321; fi MfiEK, s. 370). (41) KEND GELEN, s. 133; ÖZTAN, s (42) DO ANAY, s. 2120; fi MfiEK, s ; ERTEK N/ KARATAfi, s Çek hamilinin muhataptan provizyon sormas na binaen, muhatab n sözlü veya yaz l olarak karfl l n mevcut oldu unu bildirmesi, bu karfl l n ibraz gününe kadar hesapta bloke edilece i anlam nda muhatab yükümlülük alt na sokmaz. Provizyon verildikten sonra keflideci hesab n kapat rsa hamil muhataptan bir fley talep edemeyecektir (fi MfiEK, s. 369). (43) Ramazan DURGUT, Kambiyo Senetlerinde Sebepsiz Zenginleflme, Vedat Kitapç l k, stanbul 2005, s. 65, 66.

8 992 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 bir taahhüde dayanarak hamilin muhataptan çekin karfl l n istemesi düflünülemez (44). Çekte kabul olmad ndan muhatap çeki adresleyemez veya ödeme yeri olarak gösterilenden baflka bir yerde çek bedelini ödeyecek üçüncü kifli tayin edemez (45). Muhatap banka taraf ndan konan çek üzerine konan kabul beyan, yukar da da aç klad m z gibi, kambiyo senetleri hukuku bak m ndan bir sonuç do urmamaktad r (46). Buna karfl n bu kayd n borçlar hukuku yönünden bir hükmü olup olmayaca hususu tart flmal d r. Ö retide ço- unluk taraf ndan savunulan görüfle göre; çeke konan kabul flerhi muhatap için borçlar hukuku genel hükümler aç s ndan ne bir borç ikrar ne de keflidecinin fiilini taahhüt olarak de erlendirilemez. Bu tür durumlarda tahvil (konversiyon) esas da uygulanamayacakt r (47). Buna karfl n KEND GELEN; bu hususun ö retide tart flmal oldu unu belirtikten sonra flu aç klamalar yapmaktad r:...geçersiz olan bu kabul beyan n n çek hamili lehine bir garanti beyan olarak nitelendirilmesi mümkün görülmelidir. Zira bir kere kabul yasa ile muhatab n kambiyo hukukuna dayal bir sorumluluk üstlenmesi engellenmek istenmifltir; oysa burada t pk çekin teyidinde oldu u gibi muhatap aç s ndan sadece borçlar hukukuna dayal bir sorumluluk söz konusu olabilecektir. Öte yandan geçersiz oldu unu bile bile çek üzerine kabul kayd n koyan bir muhatab n bu beyan na bir sonuç ba lanmamas MK 2 hükmüyle de ba daflmaz. Kald ki burada bankan n sorumlulu u kambiyo hukukuna dayal olmad için, garantili ya da teyitli çeklerde oldu u gibi kabul yasa n n dolan lmas ndan da kesinlikle söz edilememelidir. (48) c. Keflideci Bak m ndan Keflideci çek üzerine kabule arz n zorunlulu u ve benzeri herhangi bir kay t yazamayacakt r. Bunun gibi araya girmek sureti ile kabul ifllemini de gerçeklefltirmesi söz konusu de ildir. Ayr ca muhatap bankaya çeki kabul etmemesi nedeni ile rücu edemeyecektir (49). Yukar da da belirtti imiz gibi çek bir kredi vas tas olarak kullan lmad için muhatab n kabul flerhi hamili süresi içinde çeki ibraz etme ya da ödememe protestosu gönderme yükümlülü ünden kurtarmayacakt r. Dolay s ile çek üzerine kabul flerhi düflülse bile yükümlülü ünü yerine getirmeyen hamil, ke- (44) fi MfiEK, s Muhatap hamil iliflkisi konusunda genifl bilgi için bkz. Nurkut NAN / Serpil KI- VANÇ, Yarg tay 11. Hukuk Dairesinin Çeke liflkin Kararlar ( ), Ticaret Hukuku ve Yarg tay Kararlar Sempozyumu, Ankara 1984, s (45) KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 79. (46) Buna karfl n zorunlu geçerlilik koflullar n içermeyen dolay s ile havale niteli inde olan bir çekin muhatap taraf ndan kabulüne bir engel bulunmamaktad r [KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 78; KA- RAYALÇIN, s. 287; fi MfiEK, s ]. (47) SUNGURTEK N, s ; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 78; ÖZTAN, s. 1127; DOMAN Ç, s. 571; KINACIO LU, s. 275; fi MfiEK, s (48) KEND GELEN, s (49) KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 78; KARAYALÇIN, s. 287; fi MfiEK, s. 370.

9 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut 993 flideciye baflvuru hakk n yitirir. Kabul flerhinin buna hiçbir etkisi olmayacakt r (50). II. ÇEK N TEY D A. TEY T KAVRAMI Çekte kabul yasaklanm fl oldu undan çek hamilinin, senette yaz l hakka ulaflmas bak m ndan durumunun poliçe hamiline oranla daha zay f oldu u bir gerçektir. Zira çek hamilinin muhatab ödemeye zorlama konusunda, kabul olunmufl bir poliçenin hamilinin aksine herhangi bir hukuki imkana sahip olmad görülür. Bilindi i üzere çekin emniyetli bir flekilde tedavül edebilmesi, ibraz süresi içinde karfl l n n olmas na ve bu karfl l n o çekin hamili lehine bloke edilmesine ba l d r (51). Çekte muhatap s fat n n güçlü birer mali kurum olan bankalara tan nmas na ra men, muhatapça yap lacak kabul, ciro ve avalin yasaklanmas ve böylece bunlar n çek borçlusu olmalar n n önlenmesi, ödeme güvenli ini tamamen keflidecinin dürüstlü ü ve mali gücüne ba l k lmaktad r. Bu durumda, birbirini tan mayan kimseler aras nda ödemelerin çek kullan lmas vas tas yla yap lmas çok risk tafl yacakt r. Ayr ca çekin piyasadaki itibar n azaltacakt r (52). Çekte kabul müessesesinin yoklu undan do an bu bofllu u gidermek amac yla Cenevre Konvansiyonunun II numaral ekinin 6. maddesinde, taraf devletlerin çekte kabul sonucunu do urmamak kofluluyla muhatab n çek üzerine teyit, tasdik, vize veya bunlara denk baflka bir beyanda bulunabilecekleri hususunu ve bu tür beyanlar n hukuki neticelerini düzenlemeye yetkili olduklar belirtilmifltir (53). Konvansiyonun bu hükmüne göre sviçre ve Türk hukukunda bir düzenleme yap lmam fl; Almanya ve Avusturya da yaln z çeklerin teyidi müessesesi düzenlenmifl ve sadece talya da bu tür kay tlar n, müflterinin banka nezdindeki karfl l ndan çek bedelinin ibraz süresince bloke edilece i anlam na geldi i kabul edilmifltir (54). Fransa ise konvansiyonun tan d bu yetkiye dayanarak flerhin yaz ld tarihte karfl l n n bulundu unu ifade eden vize ve ibraz süresi sonuna kadar karfl l n muhatab n sorumlulu u alt nda bloke edilmesi anlam ndaki teyit kurumlar - n ihdas etmifltir (55). Amerikan hukukunda çekte teyit kurumsallaflt r lm fl ve bunun çekin kabulü anlam nda oldu u kabul edilmifltir (56). (50) KARAYALÇIN, s. 287; fi MfiEK, s (51) SUNGURTEK N, s (52) KEND GELEN, s. 339; M. TEK L, s ; ÖZTAN, s (53) KEND GELEN, s. 340; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 83; TEK L, s. 106; ÖZTAN, s. 1130; KARA- YALÇIN, s. 288; Sadi ABAÇ, Çeklerde Tasdik ve Karfl l n Bloke Edilmesi, Batider, C. III, S. 1, s (54) KINACIO LU, s (55) KEND GELEN, s. 340; KARAYALÇIN, s. 288; TEK L, s. 106 dn. 30; ÖZTAN, s. 1130; KINACIO LU, s. 276; POROY / TEK NALP, s (56) KARAYALÇIN, s. 288; TEK L, s. 107 dn.33; KINACIO LU, s. 276; POROY / TEK NALP, s. 273.

10 994 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 Türk Ticaret Kanunu nda çekin teyit ve vizesi ile ilgili tek hüküm Kanunlar htilaf bölümünde, madde 734/3 te yer almaktad r: Çekin; kabul, teyit veya vize edilip edilmeyece i ve bu kay tlar n ne gibi neticeler do- uraca ; çekin ödenece i memleket kanununa göre tayin olunur. TTK m. 734 ile ilgili olan TTK m. 696 ise; çekin kabulünü yasaklam flt r. Bu iki maddeden yola ç k larak Türk hukukunda teyit ve vizenin olanakl olup olmad hususu doktrin ve uygulamada tart flmal d r. Doktrininde genel görüfl teyit ve vizenin geçerli oldu u yönündedir (57). Bu görüflün gerekçeleri ise flunlard r: Çekle ilgili düzenlemelerde kabul yasa gibi teyit ve vizenin aç kça yasaklanmam fl oldu u, Borçlar Kanunu nun 19. maddesi gere ince Türk hukukunda akit serbestisi prensibinin kabul edildi i, teyit ile kabul aras nda içerik fark oldu u, çekin teyit edilmesi gibi güven art r c araçlar n çekin tedavül kabiliyetini art raca ve çek kullan m n yayg nlaflt raca fleklindedir (58). Aksi görüfltekiler ise (59) ; teyidin kanunen düzenlenmedi ini, bu sebeple teyidin ibraz müddeti içinde olsa çekin kabulüne efl bir sonucun do mas na neden olaca ve böylece kanuna karfl hile teflkil edece ini ileri sürmektedirler. Yarg tay cra ve flas Dairesinin tarih, E , K say l karar yla teyitli çeklerin geçerli oldu unu kabul edilmifltir: Çek bedelini hamil lehine bloke etti i meflruhat n veren muhatap banka kanuni süre içinde çeki ödemekten kaç namaz. ( flbu çek bedeli bloke edilmifltir) flerhi, poliçelerde oldu u gibi bir kabul meflruhat de il, çek bedelinin banka nezdinde mevcudiyetini, hesap sahibi ile çek keflidecisi hususunda mütekaddim bir anlaflman n varl n ve çek bedelinin bloke suretiyle hamil lehine garanti edildi ini teyit edici bir muameledir. (60) Sonraki tarihli verilen çeflitli kararlarda da çekte teyidin geçerli kabul edildi i içtihad istikrâr kazanm flt r (61). Kan m zca, çekte teyit ve vize geçerlidir.yukar da lehte belirtilen gerekçelere kat lmakla birlikte flu hususlar da belirtmek gerekir. Hukuk sistemimizde çekin yayg nlaflmas ve çek hamillerinin korunmas amac yla karfl l ks z çek keflide edenlere karfl hapis cezas yapt r m bile öngörülmüflken çekte teyidi kabul etmemek düflünülemez. Çekte muhatap olma imtiyaz tan nm fl bankaya bunun ödenmesini sa lamak için keflide- (57) KEND GELEN, s. 341; RE SO LU, s. 109; ÖZTAN, s. 1131; POROY / TEK NALP, s. 273; TEK L, s.106; ABAÇ, s (58) RE SO LU, s. 109 ; ÖZTAN, s. 1131; TEK L, s. 106 dn. 32. (59) DOMAN Ç, s. 587; KINACIO LU, s. 276; KARAYALÇIN, s (60) MORO LU / KEND GELEN, s (61) Örnek kararlar için bkz: HGK. T , E.1971/T-587, K.719 ( lmi ve Kazai çtihatlar Dergisi, 1974, S. 157, s vd.); TD nin T , E. 2786, K (Batider, C. V, S. 4, s. 245); 11. HD. nin T , E. 1901, K (Kazanc çtihat Bankas ); 19. HD. nin T , E. 214, K. 110 (Kazanc çtihat Bankas ); 11. HD. nin T , E. 2232, K (Kazanc çtihat Bankas ); 11. HD. nin T , E. 185, K. 955 (YKD, C. 28, S. 1, s ).

11 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut 995 cinin hesab ndaki paray bloke etmesini ve benzeri garantileri vermesini engellemenin hukuki ve iktisadi bir mant bulunmamaktad r. Ayr ca banka çeki teyit ederek kabul yasa n bertaraf etmifl olmaz. Çünkü kendisini soyut bir borç alt na sokmamakta, sadece keflidecinin hesab ndaki paray bloke etmekte veya keflideciye rücu edip ödedi i paray geri alaca bir mebla üzerinde tasarrufta bulunmaktad r. Yani her halükarda çekin keflide edilmesinden do an borçtan keflideci sorumludur. Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmas Hakk ndaki Kanunu nun 10. maddesi gere ince bankan n her çek yapra- için belli bir mebla hamile ödeme yükümlülü ü bulunmaktad r ve bu hususun banka ile çek sahibi aras nda yap lm fl olan gayri nakdi kredi sözleflmesi hükmünde olaca belirtilmifltir. Kanunun getirdi i sistemin bu hususu destekledi i ve banka ile hesap sahibi aras ndaki çek anlaflmas na dayanarak hesap sahibinin keflide edece i çeklerin bankaca teyit edilip ödenece inin garanti edilmesi hem hamilin haklar n koruyucu, hem de çekin güvenilirli ini ve yayg nlaflmas n art r c bir ifllevi olacakt r. B. TEY D N fiekl Çekte teyit, muhatap banka taraf ndan teyit edilmifltir, blokedir veya karfl l hamilin emrindedir ifadeleri veya ifl bu çekin nat k oldu u mebla nezdimizde mevcut olup, bloke edilmifltir, ifl bu çekin muhteviyat olan... hesapta bloke edilmifltir gibi benzer ibarelerin, çekin ön veya arka yüzüne yaz lmas fleklinde yap lmaktad r (62). Buna karfl l k muhatap bankan n çek üzerine sadece karfl l vard r fleklinde bir kay t düflmesi, çekin vize edilmesi ile kar flt r lmas söz konusu oldu undan, bu beyana ilave olarak muhatab n çek karfl l n bloke etti ine iliflkin aç k bir flerh düflmesi de gereklidir (63). Teyit flerhinin banka yetkililerince imza edilmifl olmas laz md r (64). Ayr ca uygulamada teyidin yap ld tarihin de flerhe yaz lm fl olmas, bir geçerlilik flart olarak aranmaktad r (65). (62) KEND GELEN, s. 341; RE SO LU, s. 139; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 81; KINACIO LU, s. 336; ÖZTAN, s ; Halil CAN / Semih GÜNER, K ymetli Evrak Hukuku, Ankara 1999, s. 234; Mehmet BAHT YAR, K ymetli Evrak Hukuku Ders Notlar - Soru Örnekleri, stanbul 2003, s. 117; TD. T , E. 2786, K ( smail DO ANAY, Türk Ticaret Kanunu fierhi, C.II, Ankara 1990, s dn. 820). (63) KEND GELEN, s ; M. TEK L, s (64) KEND GELEN, s. 342; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 81; KINACIO LU, s. 276; TEK L, s. 112; BAHT YAR, s Buna karfl n ÇOfiKUN, bankan n sorumlu olmas için teyidin yetkili bir memur taraf ndan verilmesine gerek olmad n, yetkisiz memur taraf ndan verilen yetit kayd n n bankan n sorumlulu unundo mas ve devam etmesi için yeterli oldu unu belirtmektedir [Muzaffer ÇOfiKUN, Özel Hukukta Karfl l ks z Çek ve Hamilin Haklar ( lgili Mevzuat Yarg tay Kararlar ), Kazanc, stanbul 1994, s. 75]. (65) KEND GELEN, s. 342; 12. HD. T , E , K. 677 (Gönen ER fi, Aç klamal - çtihatl -Uygulamal Çek Hukuku, 2.Bas, Ankara 1995, s. 63).

12 996 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 Muhatap bankan n çek üzerine aval kayd düflmesi TTK m. 706/2 gere ince geçersizdir. Ancak çek üzerine böyle bir kay t düflen muhatap bankan n çeki ödeyece ine yönelik bir borçlar hukuku taahhüdü de bulundu- u ileri sürülebilir. Zira çek üzerine böyle bir kay t düflen muhatap banka çekin karfl l n n oldu u ve ödenece i hususunda hamil ve di er çek borçlular na üzerinde bir güven oluflturmaktad r. Oluflturulan bu güveni tamamen geçersiz kabul etmeyip, teyit fleklinde anlamland rmak daha faydal olacakt r. Kanaatimizce muhatap bankaca düflülen aval kayd, tahvil yoluyla çekin teyidi olarak kabul edilmelidir. Bu durum basiretli bir tacir gibi hareket etme zorunlulu unun bir gere idir. Bu durum Medeni Kanunu nun 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kural n n do al bir sonucudur. Ayn flekilde muhatap bankaca çekin çekin ön veya arka yüzüne at - lan imza da (beyaz ciro) çekin teyidi fleklinde yorumlanabilir (66). Aval kayd için ileri sürdü ümüz gerekçeler muhatab n imzas içinde geçerlidir (67). Fransa da ç kar lan Kanun Hükmünde Kararname ile teyidin flekli belirtilmifltir. Teyit beyan çekin ön yüzüne, emniyeti tam, silinmez bir bask usulü ile vazedilecek ve çek mebla, teyit tarihi, teyidi veren flubeye iliflkin bilgileri içerecek olup muhatap taraf ndan imzalanmas gerekmektedir (68). Almanya da ise teyit sadece Deutsche Bundesbank (Merkez Bankas ) üzerine keflide edilen çeklerde söz konusu olup, teyit flerhi çekin arka yüzüne yaz lmakta ve çekin ön yüzüne teyitli çek damgas vurulmaktad r (69). ngiliz ve Amerikan hukuk sistemlerinde ise, teyit flerhi çekin ön yüzüne yaz lmal d r, ancak tarih ve yer ibarelerinin belirtilmesine gerek yoktur (70). Çek üzerine muhatap bankaca teyit verilmesini keflideci talep edebilir (71). Keflidecinin teyit talebinde bulunmas özellikle çekin tedavül kabiliyeti kazanmas aç s ndan önemlidir. Birbirlerini tan mayan taraflar aras ndaki kambiyo iliflkisinde banka taraf ndan böyle bir garanti verilmesi aradaki güven problemini çözecektir (72). Teyit kural olarak, çek lehdara teslim edilmeden önce yaz lmal d r. Zira çek, tedavüle ç kt ktan sonra, hamil taraf ndan muhataba ödeme için ibraz edilir. Hamilin ödeme istemi d fl nda teyit için, muhatap bankaya baflvurmas pek olas gözükmemektedir (73). (66) KARAYALÇIN, s. 299; ÖZTAN, s (67) Çekin arka yüzüne lehdardan önce at lan yal n imza (muhatap d fl ndaki kiflilerin) bak m ndan KEN- D GELEN; keflidecinin ödeme gücünü garanti etmeyi hedefledi ini, ön yüzüne at lan imzan n keflideci lehine aval verilmesi sonucunu do urdu unu (TTK. m. 613/3), benzer yorumun arka yüze at lan imza içinde yap labilece ini ve bu yal n imzan n aval olarak nitelendirilmesi gerekti ini ileri sürmektedir (s ). (68) POROY / TEK NALP, s. 273; TEK L, s. 106 dn. 30. (69) KEND GELEN, s. 298; KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 86; ÖZTAN, s. 1133; POROY / TEK NALP, s. 273; TEK L, s. 107 dn.33. (70) ÖZTAN, s (71) KEND GELEN, s. 343; GÖLE, s ; DOMAN Ç, s. 585; TEK L s (72) ÖZTAN, s (73) KEND GELEN, s. 344.

13 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut 997 Burada üzerinde durmam z gereken bir di er konuda çekle iflleyen hesapta karfl l k olmamas na ra men, keflideci ile banka yetkililerinin aralar nda anlafl p, muhatap bankay teyit kayd ile sorumluluk alt na almak için, sahte bir teyit (bloke) kayd konulmas halidir (74). Bu durumda muhatap, banka yetkilileri ile keflidecinin anlaflarak çeke teyit (bloke) kayd koyduklar n ispatlasa bile, çek hamiline karfl bu hususu ileri süremeyecek; sadece kendi personeline rücu edebilecektir (75). Buna karfl l k muhatap banka, sahte teyit (bloke) kayd konuldu unu bilerek çeki kötü niyetli olarak iktisap eden di er kiflilere karfl sahtelik savunmas n ileri sürerek, çek bedelini ödemekten kurtulabilir (76). Teyit kayd n n sahte oldu u iddias, bu kayd tafl yan çeki iktisap eden kiflinin kötüniyetli oldu- u hususlar her türlü delille ispatlanabilir (77). Çeki elinde bulunduran hamilin de bankadan teyit flerhi istemesinde menfaati vard r. Özellikle çeki ciro etmesi halinde, ileri tarihli (postdate) çeklerde büyük faydas olacakt r (78). Bu sebeple hamilin de teyit için muhatap bankaya baflvurabilece i ileri sürülmektedir (79). Ancak hamilin çekte teyit istemesi ender rastlanan bir durumdur; çünkü çekte ibraz süreleri k sad r ve hamil, çekin ödenmesi amac yla bankaya baflvurmaktad r (80). C. TEY D N HÜKÜM VE SONUÇLARI Çekin teyidi ile banka, ibraz müddeti boyunca senet bedelinin hamil lehine bloke edildi ini, keflidecinin bu süre içinde, karfl l k üzerinde ta- (74) TEOMAN, konuyu sahte bloke kayd konulmas n n resmi evrakta sahtekarl k suçunu oluflturup oluflturmayaca yönünden incelemifl ve teyit kayd n n çekin geçerlilik unsurlar ndan biri olmad n, konulan sahte teyit kayd n n çekin geçerlili ine etki etmedi ini ve çekin hukuksal sonuçlar n kesmen ya da tamamen de ifltirmedi inden tahrifat da oluflturmad n belirtikten sonra böyle bir kay t konulmas n n resmi evrakta sahtekarl k suçunu oluflturmayaca sonuçuna varm flt r (Ömer TEOMAN, Karfl l Olmayan Çeke Sahte Bloke Kayd Konulmas Bloke Kayd n n Anlam Sahte Bloke Kayd n n Konulmas Resmi Evrakta Sahtekarl k Suçunu Oluflturup Oluflturmad, Yaflayan Ticaret Hukuku Cilt I: Hukuki Mütalaalar Kitap 1: , Kazanc, stanbul 1991, s ). (75) RE SO LU, s ; ER fi, s (76) KEND GELEN, s. 347; RE SO LU, s. 140 ER fi, s. 126 dp. 11; 11. HD. nin , E. 6703, K (ER fi, s. 129); 19. HD. nin T , E. 3348, K (ER fi, s. 129). Bu hal d fl nda karfl l mevcut olmayan veya bloke edilmeyen çek için verilen teyit kayd yla, muhatab n keflideciye bir kredi kulland rd kabul edilmelidir (KEND GELEN, s. 347). 19. HD. nin T , E. 7020, K say l karar nda da bu husus ifade edilmifltir:... hesapta bloke edilmeyen çekin banka taraf ndan bloke flerhi verilmesi, keflideciye kulland r lan kredi niteli inde kabul edilmelidir. (ER fi, s ). (77) KEND GELEN, s. 347 dp. 43. (78) ÖZTAN, s. 1133; TEK L, s (79) KALPSÜZ (EREM / ÇELEB CAN), s. 82; ÖZTAN, s. 1133; ER fi, s. 125; BAHT YAR, s. 117; HGK. T , E.1971/T-587, K.719 ( lmi ve Kazai çtihatlar Dergisi, 1974, S. 157, s vd.); TD T , E. 2786, K (Batider,C. V, S. 4, s. 245). (80) ÖZTAN, s. 1133; KEND GELEN, çekin teyidini kural olarak keflidecinin isteyebilece ini belirttikten sonra, istisnai olarak hamilin istemde bulunmas n n mümkün oldu unu belirtmektedir:...tk 730/I b.15 in göndermesiyle çekler hakk nda da uygulanacak olan TK 645/II hükmü uyar nca, keflideci, karfl l devretti ini çek üzerine yazabilece i ve bundan sonra karfl l k üzerinde tasarruf yetkisi hamile ait olaca için, bu son olas l k bak m ndan hamilin teyit talebiyle muhataba baflvurmas düflünülebilir... (s. 344).

14 998 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 sarrufta bulunamayaca n ve çekin süresinde ibraz edilmesi halinde muhatap bankaca ödenece ini taahhüt etmektedir (81). Burada önce çek karfl l n n bloke edilmesi kavram üzerinde durmak gerekir. Türk hukukunda çekin teyidi bir hukuk kural fleklinde düzenlenmedi inden dolay, bankalar n çek üzerine koydu u teyit kayd ve bunun sonucu olarak çek karfl l n n bloke bir hesaba al nmas n n hukuki de eri konusunda POROY / TEK NALP tart flma oldu unu belirtmekte ve bu husustaki görüfllerini flöyle ifade etmektedir: Bizde sorunu düzenleyen bir hukuk kural olmad na göre, uygulamada bankalar n çekleri vize etmelerinin hukuki de eri tart flma götürür. Bofllu un doldurulmas temenniye flayand r. Ancak, Türk hukukunda (da) teyit (gibi) bir çek kurumu olarak de il de bir borçlar hukuku taahhüdü fleklinde, bankan n çek bedelini her halde ödeyece ini çekin üzerinde veya ayr bir kâ tta beyan etmesine engel yoktur. Çekin bloke edilmesi hukuken yorumu gerektirir. Hesaba konulan blokaj hukuken anlam tafl maz. Zaten Türk hukukunda hesab n bankaca bloke edilmesi kurumu mevcut de ildir. Böyle bir blokaj üçüncü kiflilere karfl ileri sürülemez, onlar n haciz ve tedbir kararlar n uygulamalar na engel olamaz. Baflka birinin hesab na veya ad de iflik bir hesaba aktarma ço u zaman muvazaad r. Çekin blokaj bankan n çek bedelini ödeme taahhüdü olarak yorumlan yorsa geçerlidir. (82) Buna karfl l k doktrin ve yarg kararlar nda böyle bir tart flmaya girilmeden çekteki teyit ve bloke kayd geçerli kabul edilmektedir (83). Çekin teyidinde blokaj müessesesinin gösterdi i özellikler flöyledir: Bloke kayd, çekin karfl l n n bulundu u anlam na gelmekte ve muhatapça bu miktar n çek hesab ndan ç kar larak, muhtelif alacakl lar hesab na ya da Lehdar ad na aç lan özel bir hesaba nakledilmesini gerektirmektedir (84). Bu durumda banka, çek hamiline karfl kambiyo borçlusu haline gelmemekte; borçlar hukuku anlam nda çekten ba ms z olarak çek bedelini ödeme taahhüdü söz konusudur (85). Yarg tay da muhatap bankan n çeki (81) ABAÇ, s. 143; GÖLE, s. 54; DOMAN Ç, s. 584; ÖZTAN, s ; POROY / TEK NALP, s. 273; TEK L, s (82) PORO Y / TEK NALP(2005), s Ancak 4814 say l kanunla de ifltirilen (RG , S ) 3167 say l Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmas Hakk ndaki Kanunun 5. maddesinin 2.f kras nda Muhatap banka taraf ndan hesapta bulunan k smi karfl l k tutar, çeki ibraz eden hamil lehine on befl gün süreyle bloke edilir. fleklinde bir düzenleme getirerek, k smi karfl l n muhafaza edilmesiyle ilgili olarak hukuken çek bedelinin blokaj düzenlenmifl bulunmaktad r. Elbetteki bu düzenlemedeki blokaj ile çekin teyidindeki blokaj birbirlerinden çok farkl mahiyettedir. (83) Bkz. yukar da dp. 56 ve 60. (84) RE SO LU, s. 109; TEK L, s Buna karfl l k ER fi, teyit veya bloke kayd konulan çekin karfl l - n n ayr bir hesaba nakledilmesinin yasal bir gereklilik olmad n, ancak bunu yapmas na da bir engel bulunmad n ; bankaca çek bedeli bloke edilmesizin sadece bununla ilgili kay tlar n düflülmesinin muhatap bankan n sorumlulu unun do mas bak m ndan yeterli oldu unu belirtmektedir (s. 125). (85) RE SO LU, s. 110; TEK L, s. 113; POROY / TEK NALP, s An lan son yazarlar çekteki teyit kayd n n bankan n çek bedelini ödeyece i fleklinde yorumlanabilmesi halinde geçerli olaca n ve bu tür teyidin garanti sözleflmesi niteli ini tafl yaca n ileri sürmektedirler (s. 274).

15 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut 999 teyit ederek yüklendi i sorumlulu un çekten ba ms z bir sorumluluk oldu una karar vermifltir (86). Muhatap bankaca verilen teyit kayd n n kapsam ; çekin geçerlili ine ve süresinde ibraz na ba l d r. Yani verilen teyitle, teyit edilen çekin kanunun arad bütün unsurlar tafl d n n, çekteki imzan n keflideciye ait oldu unun kabul edilmesi anlam na gelmektedir (87). Çek ibraz süresi içinde ibraz edilmezse bankan n yükümlülü ü sona erer. Yani teyit ve bloke kayd çekte ibraz süresini uzatmayacakt r (88). Teyitli çekte bankan n ibraz süresi geçtikten sonra çeki ödeme yükümlülü ü yoktur (89). Bu durum TTK m. 711 de düzenlenen çekten cayma ve ödeme yasa- (90) ile ilgili hükümlerin sonucudur. TTK m. 711 göre: Çekten cayma ancak ibraz müddeti geçtikten sonra hüküm ifade eder. Çekten cay lmam flsa muhatap, ibraz müddetinin geçmesinden sonra dahi çeki ödeyebilir. Keflideci çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden r zas olmaks z n ç km fl oldu u iddias nda ise muhatab çeki ödemekten men edebilir. Bu hükümden yola ç karak, çekin teyit edilmesi halinde bankan n sorumlulu unun ibraz süresi sonuna kadar oldu unu anlamaktay z. Çünkü keflideci, çekten cayma beyan n bankaya bildirmiflse bunun hüküm ifade etmesi ancak ibraz süresinin sonunda mümkün olacakt r. Çekin teyit edilmifl olmas kanunun bu aç k hükmünü bertaraf edemeyece inden banka cayma beyan na uymal d r. E er uymazsa banka bundan sorumludur. Keflideci çekten caymazsa bankan n ibraz süresinin sonunda ödeme yapmas ihtiyaridir; ister öder isterse ödemez. E er banka ödeme talebini reddederse sorumlu olmaz (91). Teyitli bir çekte, keflidecinin sonradan keflide tarihini de ifltirmesi halinde, bankan n sorumlulu u keflide tarihine göre belirlenen ibraz süresince devam edece inden banka e er de iflikli i görüp onaylamam flsa eski keflide tarihinden itibaren iflleyecek ibraz süresi ile sorumlu olacakt r (92). Yarg tay n görüflü de bu yöndedir (93). Kanaatimizce de; bu durum kambiyo hukukunda imzalar n ba ms zl prensibine uygundur. (86) 11.HD. T , E. 1901, K (ER fi, s. 55 ). (87) RE SO LU, s KEND GELEN, çekin bütün zorunlu unsurlar içermesinin ve özellikle bedel k sm n n doldurulmufl olmas n n muhatab n yarar na olaca n ; aksi taktirde fleklen geçerli olmayan bir çeke konulan teyit kayd n n muhatab n genel hükümler kapsam nda sorumlulu una yol açabilece- ini ve aç k çeki miktar belirtmeksizin teyit eden muhatab n, iyiniyetli çek hamillerine karfl sonradan doldurulan çek bedelini ödemek zorunda kalaca n ifade etmektedir (s. 344). (88) TEOMAN, s. 26. (89) ÖZTAN, s. 1134; RE SO LU, s. 111; TEK L, s ; CAN / GÜNER, s. 234; ÇOfiKUN, s. 75; Hasan PULAfiLI, K ymetli Evrak Hukuku, 6. Bas, Adana 2004, s. 168; TD. T , E. 2738, K (Batider, C.V, S.4, s. 845). (90) Çekten cayma ve ödeme yasa ile ilgili ayr nt l inceleme için bkz: Abuzer KEND GELEN, Çekten Cayma ve Ödeme Yasa, stanbul Barosu Dergisi, 1990, S , s ; fiafak NARBAY, Çekten Cayma ve Ödeme Yasa, 2.Bas, stanbul (91) TEK L, s (92) TEK L, s (93) 11.HD. T , E. 3708, K (ER fi, fierh, s ).

16 1000 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 Teyitli bir çek hakk nda ödemeden men talimat verilmiflse muhatap banka bu karara uymak zorundad r ve ödeme yapamaz (94). 11. Hukuk Dairesi verdi i bir kararda bu hususu aç kça belirtmifltir: Daval bankan n, TTKnun 711/son maddesi uyar nca ald ödemeden men talimat karfl - s nda, çeki usulüne uygun bir flekilde teyid etmifl (bloke kayd vermifl) olsa bile, ödeme mükellefiyeti alt nda olmad ndan, aksine davran fl kendisine keflideciye karfl sorumlu k laca ndan, hamilin çek bedelini tahsil istemiyle muhataba karfl açt davan n, bu koflullarda dinlenmesi mümkün de ildir. (95) Muhatap banka, çeki teyit ettikten sonra çekin karfl l n bloke etmesi gerekir. Keflidecinin talebine karfl bloke ifllemini yapmazsa, banka bu davran fl ndan sorumlu olur. Muhatap bankan n sorumlulu u keflideciyle aras ndaki çek anlaflmas veya mevduat ifllemleri sebebiyle Borçlar Kanunu nun 96. maddesi uyar nca tespit edilecektir. Ancak bu durumda keflidecinin bir zarara u ramas gerekir (96). Banka ile keflidecinin anlaflmas na ba l olarak bankan n keflideci veya muhatab n talebi üzerine teyit vermesi ve keflidecinin hesab ndaki paray - çek tutar kadar olan miktar bloke etmesi halinde, bu paran n mülkiyeti hesap sahibine aittir. Banka, keflideciye ait bir yükümlülü ü göz önüne alarak hamile karfl ba ms z bir edim borcu alt na girmektedir. Ancak bu durumda da bankan n çeki ödeme yükümlülü ü, ifa engellerinin olmamas halinde söz konusudur. Örne in ödeme yasa konulmas, çekin sahte veya tahrif edilmifl oldu unun anlafl lmas, çeki getiren kiflinin meflru hamil olmad n n ciro zincirindeki kopukluk nedeniyle ortaya ç kmas vb. hallerde muhatap banka çeki ödemeyecektir (97). Bloke edilen para üzerine mahkeme karar yla ihtiyati tedbir konmas, haciz edilmesi ve rehne konu olmas hususlar ise tart flmal d r. Bir görüfl, bloke edilen hesaptaki paran n bu ifllemlere maruz kalamayaca n, bankan n çek karfl l olan miktardaki paray bloke ederek bu tür rizikolara karfl önlem ald n, aksi halde bankan n üstlendi i yükümlülü ünün bir anlam tafl mayaca n ileri sürmektedir (98). Bizim de kat ld m z di er görüfle göre ise (99), bloke edilen hesaptaki mebla sahibine aittir ve çek ibraz edilip ödenmedikçe onun say lacakt r. Çek hesab sahibi üzerinde gözüken bu mebla için mahkemeler ihtiyati tedbir koyabilir, icra daireleri haczedebilir veya hesaptaki miktar rehnedilebilir. Me er ki bloke edilen hesaptaki mebla hesap sahibince banka lehine rehin hakk tesis edilmifl olmas n (100). Aksi takdirde banka bu ifl- (94) TEOMAN, s. 26; RE SO LU, s. 112; ÖZTAN, s (95) 11. HD. nin T , E. 185, K. 955 (YKD, C. 28, S. 1, s ). (96) KEND GELEN, s. 347; TEK L, s (97) KEND GELEN, s. 346; TEK L, s (98) KEND GELEN, s ; DOMAN Ç, s. 584 ; KINACIO LU, s. 277 ; TEK L, s (99) ÖZTAN, s ; POROY / TEK NALP, s. 273; CAN / GÜNER, s (100) RE SO LU, s. 112; TEOMAN, s. 27.

17 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut 1001 lemlere karfl gelemez; çünkü taraflar n anlaflarak mahkeme karar n veya kanun koyucu taraf ndan öngörülen düzenlemeleri (rehin hakk ve haciz) bertaraf etmesi mümkün de ildir. Banka teyit vermesine karfl n bu yükümlülü üne ayk r hareket eder ve ödeme yapmazsa hamile karfl sorumlu olur (101). Bu sorumluluk sözleflmeden kaynakland için Borçlar Kanunu nun 96. maddesine tabidir (102). Sorumlulu un do mas için muhatap bankan n beyan n hukuken geçerli olmas yeterlidir. Teyit beyan na ra men çek bedelinin gerçekte bloke bir hesaba aktar lmamas ya da hamilin iyiniyetli olmas kayd ile karfl - l olmayan bir çek için teyit flerhi verilmesi muhatab n sorumlulu una engel olmayacakt r (103). Teyitli çekte, muhatab n kambiyo hukukuna yönelik herhangi bir taahhüdü bulunmad ndan, ona karfl kambiyo senetlerine özgü yolla takip yap lmas söz konusu de ildir (104). Ayr ca bu çek, bankan n taahhüdü sebebiyle karfl l olmasa da ödenece i için, karfl l ks z çek keflide edilmesi söz konusu olmayacakt r (105). Bankan n teyidi söz konusu olmasa bile bankan n karfl l olan çeki ödeme ve karfl l bulunmasa da belli bir k sm ödeme yükümlülü ü kanunen söz konusu oldu u için, banka bu yükümlülü üne uymazsa haks z fiil hükümlerince sorumlu olacakt r (106). Teyitli bir çek ancak ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilirse muhatap bankaca ödenmek zorundad r. braz süresi içinde ödenmek için muhatap bankaya baflvurulmam flsa hamil çek borçlular na karfl müracaat hakk n (TTK m. 720 vd.) kaybeder. Bu durumda hamil (101) 11. HD. nin T , E. 1901, K T say l karar :...çekin arkas na banka yetkililerince konulan bloke kayd, çeki teyitli bir çek haline getirmifl olmas nedeniyle ibraz tarihi karfl l n n bulunmamas halinde teyit veren bankan n çek hamiline karfl ba ms z olarak sorumlu bulunmas na... (Kazanc Hukuk Otomasyon çtihat Bankas ). (102) KEND GELEN, s ; RE SO LU, s. 109; TEK L, s Buna karfl n ÇOfiKUN,...teyit edilen çek süreisnde ibraz edilir ve ödenmeme hali usulüne uygun olarak tespit edilirse, hamilin muhatab dava etme hakk vard r. Zira muhatap çeki teyit etmekle, kambiyo iliflkisine taraf olmufl ve ibraz süresi içinde karfl l n varl n garanti etmifltir. fleklinde görüflünü aç klamakta ve hamilin muhatab dava etmesi halinde müracaat hakk yla ilgili TTK. m. 722 de belirtilen unsurlarla birlikte 695. maddedeki çek tazminat ve bunlara ilave olarak çekin karfl l ks z ç kmas ndan dolay u ran lacak zarar n da talep edebilece ini ileri sürmektedir (ÇOfiKUN, s. 76). Yazar burada muhatap bankan n teyit kayd n ndan do an sorumlulu unu, hatal bir biçimde kambiyo senetleri hukukuna sokmaktad r. (103) KEND GELEN, s. 347; 11. HD.nin T , E.185, K. 955 say l karar :...Poliçenin kabulünde, muhatap müstakil ve mücerret bir borç alt na girer, karfl l k olsun veya olmas n, senette yaz l mebla ödemekle mükellef olur. Buna karfl l k çekin teyidinde, muhatap ancak belli vak alar n varl na ba l olarak müsbet bir cevap verir ve dolayl olarak fer i bir borç yüklenir. Teyitte bankan n as l borcu, mevcut oldu unu bildirdi i karfl l hamil lehine ödemeye haz r olarak bulundurmakt r. (YKD., 2002, C. 28, S. 1, s ). (104) KEND GELEN, s. 348 dp. 47. Karfl görüfl ÇOfiKUN, s. 75; CAN, s Bu konudaki görüflünü CAN flöyle ifade etmifltir:...çek bedelini tediye mükellefiyeti alt na giren banka, hamile karfl çek dolay s yla borçlu oldu undan, hamil taraf ndan muhataba karfl yap lacak olan takipte de, cra ve flas Kanunu nun kambiyo senetlerine mahsus takip yollar ndan istifade edilmesi mümkündür. (CAN, s ). (105) RE SO LU, s (106) TEK L, s. 113.

18 1002 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 çekten do an alaca n elde edebilmek için ya temel iliflkiye baflvurmal ya da TTK m. 730/14 ün yollamas yla 644. maddeye göre sebepsiz zenginleflme davas açmal d r. Bu durumda baflvuraca bir di er olas l k da karfl l n intikalidir. Ancak bu imkanlardan en kolay ve faydal s sebepsiz zenginleflme davas açmakt r (107). D. TEY D N POL ÇEN N KABULÜNDEN FARKI Çekin teyidi, poliçedeki kabulden farkl d r. Kabul kambiyo hukukuna özgü bir kurumdur ve hükümleri bu hukuka tabidir. Teyit ise, kambiyo hukukuna dayanmaz, tamamen Borçlar hukukuna özgüdür ve üçüncü kiflinin fiilini taahhüt veya kefalet ya da garanti benzeri bir ifllemdir (108). Ayr ca kabul, muhatab ba ms z ve soyut bir borç alt na sokmakta iken, teyitte bulunan banka, feri borç alt na girmektedir (109). Teyit, çekteki ibraz süreleri içinde geçerlidir. Poliçedeki kabul eden muhatap, ibraz süresi geçtikten sonra da zamanafl m süresi içinde poliçeyi ödemekle yükümlüdür. Hatta baz hallerde zamanafl m geçse de sorumlulu u devam eder (110). Ayr ca poliçede muhatap borcu kendi üzerine almakta ve sorumlulu u tafl maktad r. Halbuki teyitte, banka keflidecinin borcunu keflidecinin hesab ndan keflideci ad na ödemektedir. Çekte bankan n teyit vermesi halinde çek hesab sahibi ile banka anlaflm fl oldu- undan veya banka teyit istemesi durumunda keflidecinin izniyle ve onun bilgisi dahilinde ifllem yapt ndan kabuldeki gibi muhatap (banka) ba- ms z bir borç alt na girmemektedir. Gerek banka ile çek hesab sahibi aras ndaki, gerekse banka ile hamil aras ndaki teyit iliflkisi kambiyo hukukundan kaynaklanmamakta, Borçlar Hukuku anlam nda sözleflmesel bir durum sebebiyle oluflturulmaktad r. E. V ZE Vize, muhatap banka taraf ndan verildi i tarihte çekin karfl l n n bankada bulundu u hususunun taraflara bildirilmesidir; muhatap ban- (107) Kambiyo senedini (poliçe, bono ve çek) süresi içinde ibraz etmeyip veya ibraz edip de ödememe durumunu kanunun arad flekilde tespit ettirmeyerek müracaat hakk n kaybeden ya da müracaat hakk için öngörülen zamanafl m süresini geçiren hamil bak m ndan kambiyo senedinden do an alaca na kavuflmas n sa layacak bu imkanlar hakk nda ayr nt l bilgi, karfl laflt rma ve verilen yarg kararlar için bkz.: DURGUT, s ve (108) POROY / TEK NALP, teyidin bankan n çek bedelini ödeyece i fleklinde yorumlanmas halinde bu tür bir teyit kayd n n garanti sözleflmesi niteli ini tafl yaca n belirtmektedir. Buna karfl KEND GELEN; teyit beyan n garanti sözleflmesi olarak nitelendirilemeyece ini, Zira aksine bir yaklafl m muhatap bankan n bizzat kendi fiilini garanti vermesi gibi bir sonucu beraberinde getirecektir ki; bu durum garanti sözleflmesinin üçüncü kiflinin fiilini taahhüt niteli i ile kesinlikle ba daflmayacakt r. fleklinde görüflünü belirttikten sonra Yarg tay n aksi yöndeki kararlar n elefltirmektedir (s. 347 dn. 46). (109) 11. HD. nin T , E. 3542, K say l karar :... Poliçenin kabulünde, muhatap, müstakil ve ba ms z bir borç alt na girer; karfl l k olsun ve olmas n, senette yaz l mebla ödemekle mükellef olur. Buna karfl l k çekin teyidinde, muhatap, ancak belli vak alar n varl na ba l olarak müspet bir cevap verir ve dolayl olarak fer i bir borç yüklenir. Teyitte, bankan n as l borcu, mevcut oldu unu bildirdi i karfl l hamil lehine ödemeye haz r olarak bulundurmakt r. (ER fi, s ). (110) RE SO LU,s ; DOMAN Ç, s. 584; ÖZTAN, s

19 Çekte Kabul Yasa ve Çekin Teyidi Ramazan Durgut 1003 ka bunun d fl nda hamile baflka bir hak tan mamaktad r (111). Vize flu yönlerden teyitten farkl l k (112) göstermektedir: Teyitte, karfl l n varoldu u ve ibraz süresince bloke edilece i garanti edilmektedir. Vizede ise banka böyle bir yükümlülük alt na girmemektedir. Vize verildikten sonra da hesaptan para çekilebilir; muhatap bankan n bu sebeple hamile karfl herhangi bir sorumlulu u söz konusu olmaz (113). Dolay s yla ibraz süresi içinde çek ibraz edilse bile karfl l ks z ç kma ihtimali vard r (114). Geçici nitelikte bir beyan olan vize de banka sadece kendisine karfl - l k olup olmad n n soruldu u anda karfl l n oldu unu belirtmekte ve hamile karfl bir sorumluluk yüklenmemektedir. Vize edilen karfl l k sonradan ortadan kalkabilir, bu yüzden de banka sorumlu de ildir. Bankan n, karfl l n tamamen veya k smen ortadan kalkmas halini, taraflara bildirme zorunlulu u yoktur (115). SONUÇ Teyitli çekler uygulamada genellikle temerrüdü a r sonuçlara ba lanan kamu borçlar n n ödenmesinde kullan lmaktad r (116). Buna karfl l k gerçek ve tüzel kifliler lehine düzenlene çekler de teyit kayd n n konulmas na bir engel yoktur. Öte yandan kaybolmas halinde yetkisiz kiflilere ödenmesi tehlikesi karfl s nda, bu çeklerin sadece lehine düzenlendi i kifli taraf ndan tahsil edilmesini sa lamak için menfi emre kayd konulmas sebebiyle nama yaz l k ymetli evrakla ilgili hükümler uygulanacakt r (117). Çekte teyit, özellikle ileri tarihli çek keflide edilmesi halinde, çekin kredi vas tas olarak kullan lmas n sa lamaktad r. Türk hukukunda ileri tarihli çek keflide edilmesinin yasaklanmad hatta desteklendi i bir durumda (118) teyit müessesesinin devreye girmesi karfl l ks z çek keflide etme suçunu azaltacak ve hamillerin haklar n koruyacakt r. Ayr ca bankalara aktif bir rol verilmesi ve sorumluluklar n art r lmas da çek kullan - m aç s ndan büyük bir önem arz etmektedir. Kanunen bu hususlar n düzenlenip formüle edilmesinin etkileyici, yararl ve daha isabetli olaca kanaatindeyiz (119) say l kanunla (111) KEND GELEN, s (112) PULAfiLI; çekin teyit ve vizesini birbirinden ay rmadan, ayn anlamda kullanmaktad r (2004, s. 167). (113) KEND GELEN, s. 342; CAN / GÜNER, s (114) ÖZTAN, s ; TEK L, s (115) BAHT YAR, s (116) KEND GELEN, s. 348; PULAfiLI(2004), s (117) KEND GELEN, s (118) 3167 Say l Çekle Ödemelerin düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmas Hakk ndaki Kanunun 4,8,16 ve 16 c maddeleri ileri tarihli çek keflide edilmesine dolayl olarak izin vermekte ve özellikle 8.maddede karfl l ks z çek keflide edilmesi halinde % 10 luk tazminat n hesaplanmas n n çekte yaz l keflide gününe göre hesaplanacak ibraz süresinin bitimi tarihinden itibaren olaca n n belirtilmesi çekin kredi vas tas olarak kullan lmas n ve taraflar aras ndaki çekin üzerinde belirtilen keflide tarihinden önce ibraz edilmeyece ine iliflkin anlaflmaya de er verildi ini göstermektedir. (119) POROY / TEK NLAP, çekte teyit hususunu düzenleyen bir hukuk kural n n bulunmad n, bu konuda mevcut olan bofllu un doldurulmas n n temenniye flayan olaca n ifade etmektedir (s. 273).

20 1004 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l say l Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmas Hakk ndaki Kanununun de ifltirilmesi s ras nda teyit ve benzeri güven art r c kurumlar n da düzenlenmesi yararl olurdu. Ancak böyle bir düzenleme yap lmam flt r. Ayn flekilde Türk Ticaret Kanunu Tasar s nda da çekte teyitle ilgili her hangi bir hüküm yer almamaktad r. Türk Ticaret Kanunu nun tekrar düzenlenip, yeni hükümler getirilirken özellikle çekte kabul yasa ve buna ba lanan sonuçlar n gözden geçirilmesi güncel bir ihtiyaçt r (120). Kredi kartlar, internet bankac l ve benzeri yeni ekonomik araçlar n çek kullan m n azald gerçe i karfl s nda; bir de çeklerin karfl l ks z ç kmas yeni düzenlemeler yap lmas ihtiyac n bir kat daha art rmaktad r. Bu sebeplerden dolay çek kullan m n yayg nlaflt r c, çekin ekonomik fonksiyonlar n art r c ve karfl l ks z ç kma ihmalini azalt c yeni hükümlere gereksinim vard r. Yap lacak olan muhatap bankan n çekler bak m ndan oynayaca rolü art rmakt r. Bu ba lamda çekte kabul yasa kural n n kald r lmas, çekin teyidi ve benzeri güven art r c kurumlar n, kanunun sistemati ini bozmadan, Türk Ticaret Kanunu na dahil edilmesi yararl olacakt r. (120) Ayn yönde KEND GELEN, s. 133.

YARGITAY 7. HUKUK DA RES

YARGITAY 7. HUKUK DA RES YARGITAY 7. HUKUK DA RES 2260 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/1028 K: 2006/1293 T: 24.04.2006 T CARET HUKUKU T CAR DAVA KAVRAMI HAKSIZ EYLEMDEN DO AN DAVA

Detaylı

YARGITAY 19. HUKUK DA RES

YARGITAY 19. HUKUK DA RES YARGITAY 19. HUKUK DA RES 432 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 19. HUKUK DA RES E: 2007/2009 K: 2007/5577 T: 31.05.2007 HUKUK YARAR KOfiULU SIRA CETVEL SIRA CETVEL NE T RAZ TEDB

Detaylı

ÇEKTEN CAYMA VE ÖDEMEDEN MEN

ÇEKTEN CAYMA VE ÖDEMEDEN MEN ÇEKTEN CAYMA VE ÖDEMEDEN MEN Okan ALBAYRAK GENEL OLARAK Ticaret hayat n n geliflmesine paralel olarak para yerine kullan lan tedavül araçlar n n önemi her geçen gün artmaktad r. K ymetli evraklar ticaretin

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

İÇİNDEKİLER BEŞİNCİ BASIYA ÖNSÖZ ÖNSÖZ KISALTMALAR VII XIX

İÇİNDEKİLER BEŞİNCİ BASIYA ÖNSÖZ ÖNSÖZ KISALTMALAR VII XIX İÇİNDEKİLER BEŞİNCİ BASIYA ÖNSÖZ ÖNSÖZ KISALTMALAR V VII XIX 1. GİRİŞ VE GENEL HÜKÜMLER 1 I. KIYMETLİ EVRAKIN TANIMI VE UNSURLARI 1 A. Senet 1 B. Hak 2 C. Hak İle Senedin Kaynaşması 3 II. KIYMETLİ EVRAKIN

Detaylı

YARGITAY 6. HUKUK DA RES

YARGITAY 6. HUKUK DA RES YARGITAY 6. HUKUK DA RES 354 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 6. HUKUK DA RES E: 2007/7994 K: 2007/9777 T: 24.09.2007 CRA TAK B NE VEK L TARAFINDAN YAPILAN T RAZ SONUCU C- RA MAHKEMES

Detaylı

YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI

YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI KARAR ELEfiT R S YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI KARAR ELEfiT R S Av. MEHMET BAYRAKTAR* I- G R fi 2003, 2004 ve 2005 Mali Y l Bütçe Kanunlar ile; 3095 say l Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES

YARGITAY 14. HUKUK DA RES YARGITAY 14. HUKUK DA RES 408 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2007/9988 K: 2007/10710 T: 25.09.2007 TAPU TAHS S BELGES N N N TEL MÜLK YET HUKUKU Özet: Bir mülkiyet

Detaylı

YARGITAY 15. HUKUK DA RES

YARGITAY 15. HUKUK DA RES YARGITAY 15. HUKUK DA RES YARGITAY 15. HUKUK DA RES E: 2005/6631 K: 2007/710 T: 08.02.2007 MARA AYKIRI NfiAAT ECR M S L UYGULAMASI Ö z e t : mara ayk r olarak yap lan ve y k lmas gereken tafl nmaz n ekonomik

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mali ÇÖZÜM 133 ALACA IN TEML K HAL NDE VE AYNI ÖDEMELERDE TEVS K ZORUNLULU U Memifl KÜRK* I-G R fi: T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mücadele amac yla getirilen uygulamalardan

Detaylı

YARGITAY 18. HUKUK DA RES

YARGITAY 18. HUKUK DA RES YARGITAY 18. HUKUK DA RES 2792 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 18. HUKUK DA RES E: 2007/6261 K: 2007/6898 T: 12.07.2007 KAT MÜLK YET HUKUKU ORTAK YERLER KAT MAL KLER N N VE YÖNET

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

YARGITAY 12. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 12. HUKUK DA RES KARARLARI E: 2005/9889 K: 2005/12847 T: 14.06.2005 KAMB YO TAK B NDE UYGULANACAK FA Z ORANLARI Özet: Takipten önce, alacakl n n yapt faiz hesab na borçlu itiraz etmemiflse; o faiz oran geçerlidir. Takipten sonras

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

KIDEM TAZM NATI TAKS TLE VE SENETLE ÖDENEB L R M?

KIDEM TAZM NATI TAKS TLE VE SENETLE ÖDENEB L R M? KIDEM TAZM NATI TAKS TLE VE SENETLE ÖDENEB L R M? Resul KURT* I. GENEL B LG LER flçi ve iflveren aras nda önemli sorunlara yol açt görülen k dem tazminat, iflçinin iflyerine ve iflverene sadakatle hizmeti

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN 80 ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN

Detaylı

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: Bilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanununun Verginin konusunu teflkil eden ifllemler bafll

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay mlanan 2007/13033

3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay mlanan 2007/13033 mali ÇÖZÜM 151 B NEK OTOMOB L K RALAMA fi RKETLER NDE (RENT A CAR) KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER NDE KDV ORANI %18 OLDU I-G R fi: Memifl KÜRK* 3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay

Detaylı

YARGITAY 19. HUKUK DA RES

YARGITAY 19. HUKUK DA RES YARGITAY 19. HUKUK DA RES 2380 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 19. HUKUK DA RES E: 2005/10187 K: 2005/12550 T: 15.12.2005 CRA HUKUKU FLASIN ERTELENMES FLASIN ERTELENMES NDE TEMY

Detaylı

VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1

VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1 VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1 Av. Hüseyin KARAKOÇ ÖZET Vergi Davaları idare lehine sonuçlandığı zaman davacı aleyhine

Detaylı

YARGITAY 17. HUKUK DA RES

YARGITAY 17. HUKUK DA RES YARGITAY 17. HUKUK DA RES E: 2006/4384 K: 2006/7879 T: 16.10.2006 HAKSIZ F LDEN DO AN SORUMLULU UN KAPSAMI HASARIN TESP T N N ÖZEL KURUM VE B L RK fi YE YAPTIRILMASI DURUMUNDA YARGILAMA G DERLER Özet:

Detaylı

Soru ve Cevap. ÇÖZÜM Say : 93-2009 SORU 1:

Soru ve Cevap. ÇÖZÜM Say : 93-2009 SORU 1: Soru ve Cevap SORU 1: Hisse devir sözleflmesinin noterde onaylanmas aflamas nda al nacak noter harc n n flirket sermayesinin tamam üzerinden mi yoksa sat n al - nan toplam hisse bedeli üzerinden mi tahsil

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES

YARGITAY 14. HUKUK DA RES YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2006/7776 K: 2006/10511 T: 05.10.2006 fiarta BA LI SÖZLEfiME HÂSILAT K RASI SÖZLEfiMEN N FASINDA MKÂNSIZLIK OBJEKT F VE SÜBJEKT F MKANSIZLIK TARAF KUSURU HAKSIZ FES H K RACININ

Detaylı

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Ana bilim Dalı Öğretim Üyesi.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Ana bilim Dalı Öğretim Üyesi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Ana bilim Dalı Öğretim Üyesi. 1 Makalede kısaca Kanun olarak ifade olunacaktır. 2 Kanunun 1. maddesine göre kanunun amacı, finansal kuruluş olarak faaliyet

Detaylı

1. Konu. 2. Basitle tirilmi Tedbirler. 2.1. Basitle tirilmi Tedbirlerin Mahiyeti ve S n rlar

1. Konu. 2. Basitle tirilmi Tedbirler. 2.1. Basitle tirilmi Tedbirlerin Mahiyeti ve S n rlar Maliye Bakanl ndan: Mali Suçlar Ara t rma Kurulu Genel Tebli i (S ra No: 5) (Resmi Gazete nin 9 Nisan 2008 tarih ve 26842 say l nüshas nda yay mlanm t r) 1. Konu 9/1/2008 tarihli ve 26751 say l Resmî Gazete

Detaylı

YARGITAY 6. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 6. HUKUK DA RES KARARLARI YARGITAY 6. HUKUK DA RES E: 2006/2112 K: 2006/3863 T: 19.04.2005 PAYLI TAfiINMAZ F L TAKS M ÖNALIM HAKKI DÜRÜSTLÜK KURALI EYLEML PAYLAfiMA (TMK. m. 2) Özet: Önal m davas na konu olan pay n iliflkin bulundu

Detaylı

Av. ABDULLAH ÇET N O UZO LU Av. ÖZKAN O UZO LU AÇIKLAMALI ÇT HATLI BONO VE ÇEK SORUNLARI. GEN filet LM fi 8. BASKI

Av. ABDULLAH ÇET N O UZO LU Av. ÖZKAN O UZO LU AÇIKLAMALI ÇT HATLI BONO VE ÇEK SORUNLARI. GEN filet LM fi 8. BASKI I Av. ABDULLAH ÇET N O UZO LU Av. ÖZKAN O UZO LU AÇIKLAMALI ÇT HATLI BONO VE ÇEK SORUNLARI GEN filet LM fi 8. BASKI II Yay n No : 1344 Hukuk Dizisi : 567 8. Bas - May s 2003 - STANBUL ISBN 975-295 - 225-9

Detaylı

½üpheli alacaklar, nitelik ve

½üpheli alacaklar, nitelik ve YURTDI½INDAN OLAN ALACAKLARDA ½ÜPHEL ALACAK KAR½ILI¼I UYGULAMASI Beytullah YURTTUTAN Gelirler Kontrolörü 1- G R ½: ½üpheli alacaklar, nitelik ve miktar itibariyle ¾üpheli duruma giren, fakat de ersiz hale

Detaylı

Kontratl Hofl Geldiniz Paketleri Kampanya Taahhütnamesi

Kontratl Hofl Geldiniz Paketleri Kampanya Taahhütnamesi KONTRATLI HOfi GELD N Z PAKETLER KAMPANYA TAAHHÜTNAMES TURKCELL LET fi M H ZMETLER A.fi. ye; Turkcell letiflim Hizmetleri A.fi. ( flbu Taahhütnamede k saca TURKCELL olarak an lacakt r) nin 22.06.2010 tarihinden

Detaylı

YARGITAY 12. HUKUK DA RES

YARGITAY 12. HUKUK DA RES YARGITAY 12. HUKUK DA RES YARGITAY 12. HUKUK DA RES E: 2008/2115 K: 2008/4731 T: 11.03.2008 FA Z HUKUKU YASAL FA Z REESKONT FA Z KAVRAMININ KALDIRILMIfi OLDU U (3095 SK m. 1) Özet: 3095 Say l Yasan n 1.

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminde Girifl Aidatlar n n Vergilendirilmesi. BFS - 2009/22 stanbul, 25.12.2009

Bireysel Emeklilik Sisteminde Girifl Aidatlar n n Vergilendirilmesi. BFS - 2009/22 stanbul, 25.12.2009 Bireysel Emeklilik Sisteminde Girifl Aidatlar n n Vergilendirilmesi BFS - 2009/22 stanbul, 25.12.2009 Bireysel Emeklilik Sistemi Hakk nda Yönetmeli in 24. maddesi uyar nca emeklilik flirketleri, sisteme

Detaylı

YARGITAY 20. HUKUK DA RES

YARGITAY 20. HUKUK DA RES YARGITAY 20. HUKUK DA RES 2386 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 20. HUKUK DA RES E: 2006/7421 K: 2006/10706 T: 17.07.2006 TÜKET C HUKUKU TÜKET C HAKLARINA L fik N DAVALAR HER K

Detaylı

14 May s 2014 Çar amba Günü Saat 09.30 da Yap lan Mahkeme Toplant nda Görü ülen Dosyalar ve Sonuçlar (*)

14 May s 2014 Çar amba Günü Saat 09.30 da Yap lan Mahkeme Toplant nda Görü ülen Dosyalar ve Sonuçlar (*) ra Esas Say No 1 2014/77 Kayseri 2. Sulh 2 2014/78 Karadeniz Ere li 2. Asliye Hukuk 3 2014/79 Bursa 3. cra 4 2014/80 3. 5 2014/81 kkale 1. Asliye 6 2014/82 Dan tay 5. Daire 7 2014/83 Ankara 9. 8 2014/84

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler. BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009

Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler. BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009 Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009 Bireysel Emeklilik Sistemi nden ç k flta uygulanan vergi kesintisi ile ilgili

Detaylı

S GORTA ARACILARININ BANKA VE S GORTA MUAMELELER VERG S KARfiISINDAK DURUMU

S GORTA ARACILARININ BANKA VE S GORTA MUAMELELER VERG S KARfiISINDAK DURUMU HAKEMS Z YAZILAR MAL S GORTA ARACILARININ BANKA VE S GORTA MUAMELELER VERG S KARfiISINDAK DURUMU Zübeyir BAKMAZ * G R fi Ülkemizdeki sigorta sözleflmelerini yapmaya yetkili sigorta flirketlerinin, Hazine

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2004/5475 K: 2004/9296 T: 30.12.2004 SATIfi VAAD SÖZLEfiMES N N GERÇEKLEfiME OLANA I MAR PLANLARI (3194 SK. m. 18/son) YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI Özet: Bir tafl nmazda

Detaylı

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI YAZILAR TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI PROF. DR. ERDO AN MORO LU (*) Türk Borçlar Kanunu Tasar s ndan sonra Türk Ticaret Kanunu Tasar s da Türkiye Büyük Millet Meclisi ne sunulmufl bulunmaktad

Detaylı

Y. Doç. Dr. Vural SEVEN. İzmir Gediz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı

Y. Doç. Dr. Vural SEVEN. İzmir Gediz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı Y. Doç. Dr. Vural SEVEN İzmir Gediz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı KIYMETLİ EVRAK 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda en az değişikliğe uğrayan bölüm kıymetli evrak kitabıdır. Kıymetli

Detaylı

Arkan & Ergin Uluslararası Denetim ve Y.M.M. A.Ş.

Arkan & Ergin Uluslararası Denetim ve Y.M.M. A.Ş. İstanbul, 16.02.2009 Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hekimler ile İşyeri Hekimlerinin Ne Şekilde Vergilendirileceğine İlişkin 40 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleri Yayımlandı DUYURU NO:2009/24 16.02.2009

Detaylı

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Menkul K ymet Yat r m Ortakl klar, Sermaye Piyasas Mevzuat gere ince sadece portföy iflletmecili i faaliyetlerinde bulunmakta ve buradan

Detaylı

Tüketici Hukuku Enstitüsü. I. Kentsel Dönüşüm Raporu

Tüketici Hukuku Enstitüsü. I. Kentsel Dönüşüm Raporu Tüketici Hukuku Enstitüsü I. Kentsel Dönüşüm Raporu 1 16.05.2012 tarihinde kabul edilerek 31.05.2012 tarihinde yürürlüğe giren ve halk arasında kentsel dönüşüm kanunu olarak bilinen Afet Riski Altındaki

Detaylı

S igortan n tan m Türk Ticaret Kanununda yap lm flt r. Türk Ticaret Kanununda

S igortan n tan m Türk Ticaret Kanununda yap lm flt r. Türk Ticaret Kanununda mali ÇÖZÜM 189 S GORTA ACENTELER VE KATMA DE ER VERG S KARfiISINDAK DURUMLARI Memifl KÜRK* I-G R fi: S igortan n tan m Türk Ticaret Kanununda yap lm flt r. Türk Ticaret Kanununda Sigorta " Bir akittir

Detaylı

TMSF YE GEÇEN KIYI BANKALARINDAN ELDE EDĐLEN FAĐZ GELĐRLERĐNĐN VERGĐLENDĐRĐLMESĐYLE ĐLGĐLĐ TEBLĐĞ YAYIMLANDI

TMSF YE GEÇEN KIYI BANKALARINDAN ELDE EDĐLEN FAĐZ GELĐRLERĐNĐN VERGĐLENDĐRĐLMESĐYLE ĐLGĐLĐ TEBLĐĞ YAYIMLANDI 01.07.2008/105 TMSF YE GEÇEN KIYI BANKALARINDAN ELDE EDĐLEN FAĐZ GELĐRLERĐNĐN VERGĐLENDĐRĐLMESĐYLE ĐLGĐLĐ TEBLĐĞ YAYIMLANDI ÖZET : TMSF ye geçen bazı kıyı (offshore) bankalarında mevduat hesabı bulunan

Detaylı

YARGITAY 15. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 15. HUKUK DA RES KARARLARI YARGITAY 15. HUKUK DA RES E: 2005/1273 K: 2005/6735 T: 20.12.2004 TASARRUFUN PTAL BA IfiLAMA N TEL NDE filem ( K m. 278/2, 283/2) Özet: K nun 278/2. maddesi uyar nca, akdin yap ld s rada, kendi verdi i

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

B ilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanunun 13 üncü maddesine

B ilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanunun 13 üncü maddesine mali ÇÖZÜM 165 F NANSAL K RALAMA fi RKETLER NE YAPILAN MAK NE -TEÇH ZAT TESL MLER NDE KATMA DE ER VERG S ST SNASI Hakk YILDIRIM * I. G R fi B ilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanunun 13 üncü

Detaylı

İÇİNDEKİLER. viii. ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR... xix

İÇİNDEKİLER. viii. ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR... xix viii İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR... xix GİRİŞ I - KIYMETLİ EVRAK HUKUKUNUN KONUSU... 1 II - KIYMETLİ EVRAKTA HAK VE SENET KAVRAMLARI... 3 III - KIYMETLİ EVRAKIN MEVZUATIMIZDA

Detaylı

T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2013/6-2249 K. 2015/1362 T. 15.5.2015

T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2013/6-2249 K. 2015/1362 T. 15.5.2015 T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2013/6-2249 K. 2015/1362 T. 15.5.2015 * KİRA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN ALACAĞA AYLIK %10 GECİKME FAİZİ UYGULANABİLECEĞİ (3095 S.K.'nun Akdi Faiz Oranı Yönünden Bir

Detaylı

KIYMETLİ EVRAK HUKUKU TİCARET HUKUKU - CİLT III. Tamer BOZKURT THEMIS

KIYMETLİ EVRAK HUKUKU TİCARET HUKUKU - CİLT III. Tamer BOZKURT THEMIS Tamer BOZKURT THEMIS TİCARET HUKUKU - CİLT III KIYMETLİ EVRAK HUKUKU 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu ve 6098 sayılı yeni Türk Borçlar Kanunu na göre hazırlanmış, 31.1.2012 tarih ve 6273 sayılı Kanun

Detaylı

MESLEK SORUMLULUK S GORTASI GENEL fiartlari

MESLEK SORUMLULUK S GORTASI GENEL fiartlari MESLEK SORUMLULUK S GORTASI GENEL fiartlari A. S GORTANIN KAPSAMI A.1. A.2. A.3. A.4. A.4.1. Sigortan n Konusu Bu sigorta sözleflmesi ile sigortal n n poliçede belirtilen ve ilgili taraflarca konusu tarif

Detaylı

SİRKÜLER 2013/23. : Vadesi Gelmemiş İleri Tarihli Çeklere Senetler Gibi Reeskont Uygulanabilecek

SİRKÜLER 2013/23. : Vadesi Gelmemiş İleri Tarihli Çeklere Senetler Gibi Reeskont Uygulanabilecek SİRKÜLER 2013/23 SİRKÜLERİN Tarihi : 02.05.2013 Konusu Mevzuat Yasal Dayanak : Vadesi Gelmemiş İleri Tarihli Çeklere Senetler Gibi Reeskont Uygulanabilecek : 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu : 30.04.2013 Tarih

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

KOOPERATİFLER HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ:

KOOPERATİFLER HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ: KOOPERATİFLER HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ: Soru: Bir yapı kooperatifi kaç kişi ile kurulur? Cevap: Bir yapı kooperatifi en az 7 gerçek ve/veya 1163 sayılı Kooperatifler kanununda belirtilen tüzel kişilerce

Detaylı

YARGITAY 6. CEZA DA RES KARARLARI

YARGITAY 6. CEZA DA RES KARARLARI YARGITAY 6. CEZA DA RES KARARI E: 2003/19318 K: 2004/5509 T: 5.5.2004 SAHTE BELGELERLE TRAF E TESC L SAHTE RUHSAT VE PLAKA ALINMASI EYLEM NDE TRAF K MÜfiAV RL N N SORUMLULU U Z NC RLEME SAHTEC L K SUÇLARI

Detaylı

TEŞVİK BELGELİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNE UYGULANAN KDV İSTİSNASINDA BİR SORUN

TEŞVİK BELGELİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNE UYGULANAN KDV İSTİSNASINDA BİR SORUN Emre KARTALOĞLU Gelirler Kontrolörü TEŞVİK BELGELİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNE UYGULANAN KDV İSTİSNASINDA BİR SORUN GİRİŞ Bilindiği gibi, 4842 sayılı Kanunla 1 vergi kanunlarında köklü değişiklik ve

Detaylı

ESKİ ŞEKLİ : YENİ ŞEKLİ : Madde 4 Şirketin Amaç ve Konusu :

ESKİ ŞEKLİ : YENİ ŞEKLİ : Madde 4 Şirketin Amaç ve Konusu : FENİŞ ALÜMİNYUM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ ESAS SÖZLEŞMENİN 4. MADDESİ (k) FIKRASININ, 10., 11., 15., 22., 23. ve 25. MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ, 36., 37., 38. ve 39. MADDELERİNİN TEK MADDE OLARAK

Detaylı

YARGITAY 3. HUKUK DA RES

YARGITAY 3. HUKUK DA RES YARGITAY 3. HUKUK DA RES E: 2005/2650 K: 2005/5986 T: 31.05.2005 NEDENS Z ZENG NLEfiME BORÇLUNUN TEMERRÜDÜ FA Z N BAfiLANGIÇ TAR H Özet: Nedensiz zenginleflmede, zenginleflen ister iyiniyetli ister kötüniyetli

Detaylı

Konu : Nakit Sermaye Artırımlarında Vergi Avantajı (2) 08.04.2016

Konu : Nakit Sermaye Artırımlarında Vergi Avantajı (2) 08.04.2016 SİRKÜ : 2016/09 KAYSERİ Konu : Nakit Sermaye Artırımlarında Vergi Avantajı (2) 08.04.2016 04.03.2016 tarih ve 29643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kurumlar Vergisi 1 Seri No.lu Genel Tebliğinde Değişiklik

Detaylı

GÜVENCE HESABI YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

GÜVENCE HESABI YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar GÜVENCE HESABI YÖNETMELĠĞĠ Yayımlandığı Resmi Gazete: 26.07.2007 26594 Yayımlayan Kurum: Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

YARGITAY 13. HUKUK DA RES

YARGITAY 13. HUKUK DA RES YARGITAY 13. HUKUK DA RES E: 2006/4967 K: 2006/7878 T: 15.05.2006 HAKSIZ AZ L AZ L TAR H NDE GEÇERL OLAN ÜCRET TAR FES ÜZER NDEN HESAPLAMA YAPILACA I (Avukatl k K. m. 164/4) Özet: Haks z olarak azledildi

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

SAYI: 2012/11 Ankara,14/12/2012 KONU: Kur Farklarının KDV Karşısındaki Durumu Hk. SİRKÜLER

SAYI: 2012/11 Ankara,14/12/2012 KONU: Kur Farklarının KDV Karşısındaki Durumu Hk. SİRKÜLER MASTER VERGİ DANIŞMANLIĞI VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ. SAYI: 2012/11 Ankara,14/12/2012 KONU: Kur Farklarının KDV Karşısındaki Durumu Hk. SİRKÜLER Döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak yapılan

Detaylı

1 93 say l Gelir Vergisi Kanunu nun 75 inci maddesi ile hüküm alt na al nd

1 93 say l Gelir Vergisi Kanunu nun 75 inci maddesi ile hüküm alt na al nd mali ÇÖZÜM 227 B REYSEL EMEKL L K PLANLARI VE B R K ML S GORTA POL ÇELER NDE, S GORTALININ VEFATI ÜZER NE YAPILACAK ÖDEMELER N VERG KANUNLARIMIZ KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: 1 93 say l

Detaylı

DÜNYA BANKASI İŞ ORTAMI RAPORU ÖRNEK OLAY ÇALIŞMASI

DÜNYA BANKASI İŞ ORTAMI RAPORU ÖRNEK OLAY ÇALIŞMASI DÜNYA BANKASI İŞ ORTAMI RAPORU ÖRNEK OLAY ÇALIŞMASI Olay: Buyer A.Ş. (Buyer) gıda sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olup ürünlerinin tamamını kendi üretip, dağıtmaktadır. Bay James, şirketin yönetim

Detaylı

28 Kasım 2013 PERŞEMBE. Resmî Gazete. Sayı : 28835 TEBLİĞ. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından: İŞVEREN UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK

28 Kasım 2013 PERŞEMBE. Resmî Gazete. Sayı : 28835 TEBLİĞ. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından: İŞVEREN UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK 28 Kasım 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28835 TEBLİĞ Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından: İŞVEREN UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ MADDE 1 1/9/2012 tarihli ve 28398 sayılı Resmî

Detaylı

YARGITAY 7. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 7. HUKUK DA RES KARARLARI YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2003/2233 K: 2003/2670 T: 29.9.2003 ORTAKLI IN G DER LMES DAVASI TAfiINMAZ ÜZER NDE B NA BULUNMASI A D YET N TESP T DAVASI (3561 SK. m. 13/j) YARGITAY 7. HUKUK DA RES KARARLARI

Detaylı

Ceza Mahkemesinde Yarg lanan VERG SUÇLARI

Ceza Mahkemesinde Yarg lanan VERG SUÇLARI i Prof. Dr. Süheyl DONAY Ceza Mahkemesinde Yarg lanan VERG SUÇLARI Anayasa Mahkemesi, Yarg tay ve Dan fltay Kararlar le Karfl laflt rmal Olarak ii Yay n No : 1999 Hukuk Dizisi : 933 1. Bas Haziran 2008

Detaylı

Ödettirilecek tazminat miktarı

Ödettirilecek tazminat miktarı ASKERİ OKULLARA ALINAN ÖĞRENCİLER İLE SİLAHLI KUVVETLER HESABINA FAKÜLTE VE YÜKSEK OKULLARDA OKUYAN ÖĞRENCİLER İÇİN YÜKLENME SENEDİ DÜZENLENMESİNE VE BU OKULLARDAN ÇEŞİTLİ SEBEPLERLE AYRILACAK ÖĞRENCİLERE

Detaylı

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI İlgili Kanun / Madde 818 S.BK/158-161 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/17762 Karar No. 2011/19801 Tarihi: 30.06.2011 CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI ÖZETİ Cezai şart öğretide,

Detaylı

Kıymetli Evrak Hukuku

Kıymetli Evrak Hukuku Prof. Dr. Mehmet HELVACI İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hüseyin ÜLGEN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı E. Başkanı

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. BirinciBölüm YABANCILARIN TÜRKİYE'YE GİRİŞ, İKAMET VE SEYAHATLERİ

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. BirinciBölüm YABANCILARIN TÜRKİYE'YE GİRİŞ, İKAMET VE SEYAHATLERİ İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ ÖNSÖZ KISALTMALAR III V XV GİRİŞ I. Yabancılar Hukukunun Konusu 1 II. Yabancı Kavramı 1 III. Yabancılara İlişkin Mevzuat 5 A. Türk Yabancılar Yasasının Yokluğu 5 B. İltica

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

YARGITAY 8. HUKUK DA RES

YARGITAY 8. HUKUK DA RES YARGITAY 8. HUKUK DA RES YARGITAY 8. HUKUK DA RES E: 2004/8393 K: 2005/1976 T: 15.3.2005 KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜ ÜNE VE VAKFA A T TAfiINMAZ KAZANDIRICI ZAMANAfiIMI VAKIFTA TAV Z BEDEL MUTASARRIFINA

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /2, 3, 6 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/6638 Karar No. 2014/11489 Tarihi: 07.04.

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /2, 3, 6 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/6638 Karar No. 2014/11489 Tarihi: 07.04. 452 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2015/4 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /2, 3, 6 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/6638 Karar No. 2014/11489 Tarihi: 07.04.2014 ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN

Detaylı

ECZACIBAŞI YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. nin 26 NİSAN 2016 TARİHLİ, 2015 YILINA AİT OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISINA ÇAĞRI

ECZACIBAŞI YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. nin 26 NİSAN 2016 TARİHLİ, 2015 YILINA AİT OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISINA ÇAĞRI ECZACIBAŞI YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. nin 26 NİSAN 2016 TARİHLİ, 2015 YILINA AİT OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISINA ÇAĞRI Şirketimizin Olağan Genel Kurul Toplantısı, 2015 faaliyet yılı çalışmalarını incelemek

Detaylı

YARGITAY 1. HUKUK DA RES

YARGITAY 1. HUKUK DA RES YARGITAY 1. HUKUK DA RES YARGITAY 1. HUKUK DA RES E: 2007/9740 K: 2007/11187 T: 21.11.2007 DAVADAN FERAGAT KES N HÜKÜM DAVANIN HER AfiAMASINDA FERAGAT ED LEB LECE KURALI* Özet: Feragat kesin hükmün sonucunu

Detaylı

Prof. Dr. TEKİN MEMİŞ İstanbul Şehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi SİGORTA SÖZLEŞMESİ ŞARTLARININ YARGISAL DENETİMİ

Prof. Dr. TEKİN MEMİŞ İstanbul Şehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi SİGORTA SÖZLEŞMESİ ŞARTLARININ YARGISAL DENETİMİ Prof. Dr. TEKİN MEMİŞ İstanbul Şehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi SİGORTA SÖZLEŞMESİ ŞARTLARININ YARGISAL DENETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX GİRİŞ VE PROBLEMİN ORTAYA KONULMASI...1

Detaylı

KURUMLAR VERG S KANUNUNDA YAPILAN DE fi KL KLER KURUMLAR VERGİSİ

KURUMLAR VERG S KANUNUNDA YAPILAN DE fi KL KLER KURUMLAR VERGİSİ KURUMLAR VERG S KANUNUNDA YAPILAN DE fi KL KLER KURUMLAR VERGİSİ 165 166 ndirilecek Giderler: Madde 14 - Ticari kazanç gibi hesaplanan kurum kazanc n n tespitinde, mükellefler afla daki giderleri de ayr

Detaylı

Saygıdeğer Mükellefimiz,

Saygıdeğer Mükellefimiz, Saygıdeğer Mükellefimiz, Tüm azı mükelleflerimizin, Bu vergilendirmeye nedenle, satın mükelleflerimizin aldıkları ilişkin mal ödevlerini ve hizmet vergi harfiyen mevzuatı karşılığında yerine bakımından

Detaylı

GAZ OSMANPAfiA CRA HUKUK MAHKEMES

GAZ OSMANPAfiA CRA HUKUK MAHKEMES BOZMADAN ÖNCEK KARAR GAZ OSMANPAfiA CRA HUKUK MAHKEMES E: 2004/798 K: 2004/819 T: 05.10.2004 fiikayet eden vekili: Silivri Asliye Hukuk Mahkemesi nin 2003/560 esas say l 20.02.2004 günlü ara karar gere

Detaylı

TEML K VE VERG BORÇLARINA TAKAS

TEML K VE VERG BORÇLARINA TAKAS TEML K VE VERG BORÇLARINA TAKAS Ömer KÖSE* I-G R fi Gerekli flartlar n oluflmas halinde; Devletin vergi alacaklar, vergi alaca- n n ait oldu u kiflilere olan mal ve hizmet bedeli borçlar ile takas yap

Detaylı

KAMBİYO SENETLERİNE MAHSUS HACİZ YOLUYLA İLAMSIZ TAKİP

KAMBİYO SENETLERİNE MAHSUS HACİZ YOLUYLA İLAMSIZ TAKİP (m.167-176) A)KAMBİYO SENETLERİ Alacaklının bu takip yoluna başvurabilmesi için kambiyo senetleri olan bono,poliçe veya çeke sahip olması gerekir. Kambiyo senetleri TTK m.670-823 arasında düzenlenmiştir.

Detaylı

ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU

ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU v ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU 1. leti im Bilgileri Bankan n Yönetim Merkezinin Adresi : Büyükdere Caddesi Rumelihan No:40 Mecidiyeköy- stanbul Bankan n Telefon ve Faks Numaralar

Detaylı

HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU?

HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU? HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU? Rıza KARAMAN Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı 1. GİRİŞ İdareler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına çıkarken

Detaylı

CMK 135 inci maddesindeki amir hükme rağmen, Mahkemenizce, sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespitine karar verildiği görülmüştür.

CMK 135 inci maddesindeki amir hükme rağmen, Mahkemenizce, sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespitine karar verildiği görülmüştür. Mahkememizin yukarıda esas sayısı yazılı dava dosyasının yapılan yargılaması sırasında 06.05.2014 günlü oturum ara kararı uyarınca Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı ndan sanık... kullandığı... nolu,

Detaylı

HUKUK USULÜ MUHAKEMELER KANUNUNDAK PARASAL SINIRLARIN GÖRE BEL RLENMES

HUKUK USULÜ MUHAKEMELER KANUNUNDAK PARASAL SINIRLARIN GÖRE BEL RLENMES HUKUK USULÜ MUHAKEMELER KANUNUNDAK PARASAL SINIRLARIN YEN DEN DE ERLEME ORANINA GÖRE BEL RLENMES M. ERTAN YARDIM* G R fi Ülkemiz ekonomisinin ciddi sorunlar ndan biri olan enflasyon sebebiyle, medeni usul

Detaylı