Temel Yapı. Taşları. Özel Gereks n ml Okul Önces Çocukların Öğret m nde. Susan R. Sandall Ilene S. Schwartz. Çev r Ed törü Hat ce Bakkaloğlu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Temel Yapı. Taşları. Özel Gereks n ml Okul Önces Çocukların Öğret m nde. Susan R. Sandall Ilene S. Schwartz. Çev r Ed törü Hat ce Bakkaloğlu"

Transkript

1 Kütaphanen zde mutlaka olmalı Jun per Garden ın Çocukları Projes Kansas Ün vers tes Özel Gereks n ml Okul Önces Çocukların Öğret m nde Temel Yapı 2 BASKI DAN ÇEVİRİ Taşları Susan R. Sandall Ilene S. Schwartz Mary Lou se Hemmeter n önsözü le... Çev r Ed törü Hat ce Bakkaloğlu

2 Çeviri Editörü: Yrd. Doç. Dr. Hatice Bakkaloğlu ÖZEL GEREKSİNİMLİ OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARIN ÖĞRETİMİNDE TEMEL YAPI TAŞLARI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir. Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. 1. Baskı: Şubat, 2014 Ankara Yayın-Proje Yönetmeni: Ayşegül Eroğlu Dizgi-Grafik Tasarım: Şermin Demirhan Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı Baskı: Ayrıntı Basım Yayın ve Matbaacılık Ltd. Şti. İvedik Organize Sanayi 28. Cadde 770. Sokak No: 105/A Yenimahalle/ANKARA ( ) Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: İletişim Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA Yayınevi Yayınevi Belgeç: Dağıtım: Dağıtım Belgeç: Hazırlık Kursları: E-ileti:

3 İçindekiler CD-ROM İçeriği... v Çevirenler Hakkında...vii Çeviri Editöründen...ix Yazarlar Hakkında...xi Önsöz Mary Louise Hemmeter...xv Teşekkür...xix Kısım I Temel Yapı Taşları Sisteminin Kullanımı (Çeviren: Arş. Gör. Fadime İşcen Karasu) Bölüm 1 Giriş... 3 Bölüm 2 Kanıta-Dayalı Uygulamalar ve Temel Yapı Taşları Sistemi... 9 Bölüm 3 İşbirliği İçin Anahtarlar...21 Bölüm 4 Başlarken...29 Kısım II Öğretim Stratejileri (Çeviren: Arş. Gör. Şeyda Demir) Bölüm 5 Müfredat Değişiklikleri...53 Türlerine Göre Müfredat Değişiklikleri...60 Etkinliklere ve Rutinlere Göre Müfredat Değişiklikleri...84 Bölüm 6 Gömülü Öğretim Fırsatları Bölüm 7 Çocuk-Odaklı Öğretimsel Stratejiler Kısım III Temel Yapı Taşları Sistemine İlişkin Önemli Konular (Çeviren: Arş. Gör. A. Emel Sardohan Yıldırım) Bölüm 8 Daha Fazla Bağımsızlık Bölüm 9 Dil ve Erken Okuryazarlık Bilgisinin Edinimi ve Kullanımı Bölüm 10 Arkadaşlıklar ve Sosyal İlişkiler Bölüm 11 Gelişimsel Olarak Uygun Sınıf Davranışları Bölüm 12 Sonuç Kaynaklar Ek A Boş Formlar Ek B Ek Kaynaklar Dizin...229

4 CD-ROM İçeriği CD-ROM Hakkında Müfredat Değişiklikleri Türlerine Göre Müfredat Değişiklikleri A B C Çevresel Destek Materyallerin Uyarlanması Etkinliği Basitleştirme Çocuğun Tercihleri Özel Materyal/Araç-Gereç Yetişkin Desteği Akran Desteği Gizli Destek Etkinliklere ve Rutinlere Göre Müfredat Değişiklikleri Sanat Köşesi Blok Köşesi Drama Köşesi Duyu-Motor Köşesi Kitap Köşesi Bilgisayar Köşesi Manipülatifler Çember Zamanı Küçük Grup Pişirme Zamanı Bahçe Oyunları Müzik ve Hareket Geliş-Gidiş Geçişler Temizlik/Toplanma Zamanı Kahvaltı ve Yemekler

5 vi CD-ROM İçeriği Öz-bakım Rutinleri Dinlenme Zamanı Boş Formlar Ekip Gündemi Problem-Çözme Formu Sınıf Niteliğini Ölçümleme Formu Sınıf Eylem Formu Çocuk Ölçümleme Formu Planlama Formu: I. Bölüm Planlama Formu: II. Bölüm Çocuk Etkinlik Matrisi Sınıf Etkinlik Matrisi Değerlendirme Formu Bir Bakışta GÖF Bir Bakışta Öğretim Erken Okuryazarlığı Desteklemek İçin Önemli Bileşenler Kontrol Listesi Yazarlar Hakkında

6 Çevirenler Hakkında Yrd. Doç. Dr. Hatice Bakkaloğlu Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü Cebeci-Ankara Dr. Bakkaloğlu, Gazi Üniversitesi nde Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanında 1994 yılında lisans, Ankara Üniversitesi nde Özel Eğitim alanında 1998 yılında yüksek lisans ve 2004 yılında doktora eğitimini tamamlamıştır. Araştırmacı Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü nde yılları arasında araştırma görevlisi, yılları arasında öğretim görevlisi ve 2010 yılından itibaren ise yardımcı doçent olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Küçük Adımlar Erken Eğitim Programı, erken çocukluk özel eğitimi, okul öncesinde kaynaştırma konularında lisans ve lisansüstü dersler vermektedir. Son yıllarda erken çocukluk dönemindeki geçişler, okul öncesinde kaynaştırma, özel gereksinimli çocuklarda akran kabulü ve yalnızlık ile öğretmen eğitimi konularında araştırmalar yapmaktadır. Dr. Bakkaloğlu erken çocukluk özel eğitimi, okul öncesi kaynaştırma ve öğretmen eğitimi konularındaki projelerde yürütücü ya da araştırmacı olarak görev almaktadır. Arş. Gör. Fadime İşcen Karasu Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Kampüs-Sivas Fadime İşcen Karasu, 2005 yılında Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümü nde lisans, 2008 yılında aynı üniversitenin Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Anabilim Dalı nda yüksek lisans eğitimini tamamlamıştır. Halen Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü nde Araştırma Görevlisi olarak çalışmakta ve aynı zamanda Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Anabilim Dalı nda doktora eğitimini sürdürmektedir. Araştırmacı okul öncesinde kaynaştırma, sınıf yönetimi ve öğretmen eğitimi konularında araştırmalarına devam etmekte ve projelerde görev almaktadır. Arş. Gör. Şeyda Demir Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü Cebeci-Ankara Şeyda Demir, 2005 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü nden lisans, 2009 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Anabilim Dalı ndan yüksek lisans derecesini almıştır. Halen aynı üniversitede Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Anabilim Dalı nda doktora eğitimine devam etmekte ve Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim

7 viii Çevirenler Hakkında Bölümü nde Araştırma Görevlisi olarak çalışmaktadır. Bilimsel ilgi alanları arasında otizm, sosyal beceri öğretimi, okul öncesi kaynaştırma ve öğretmen eğitimi yer alan araştırmacı, ulusal projelerde de görev almaktadır. Arş. Gör. A. Emel Sardohan Yıldırım Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü Cebeci-Ankara A. Emel Sardohan Yıldırım, 2008 yılında Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü nde lisans ve 2011 yılında yüksek lisans eğitimini tamamlamıştır. Halen Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Anabilim Dalı nda doktora öğrencisidir ve aynı üniversitenin Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü nde Araştırma Görevlisi olarak çalışmaktadır. Araştırmacı çoklu yetersizliğe sahip öğrenciler, aile eğitimi, kaynaştırma ve erken çocukluk özel eğitimi konularında bilimsel çalışmalar yürütmekte ve uluslararası projelerde görev almaktadır.

8 Çeviri Editöründen Özel Gereksinimli Okul Öncesi Çocukların Öğretiminde Temel Yapı Taşları kitabının ikinci baskısı ile 2011 yılında ilk kez vereceğim Okul Öncesi Dönemde Kaynaştırma adlı doktora dersim için kaynak taraması yaparken karşılaştım. Kitabı incelediğimde heyecanlandım. Çünkü, ülkemizde 1980 lerde başlayan kaynaştırma yolculuğunda okul öncesi öğretmenlerimizin halen pek çok sorunla yüz yüze olduklarını, hizmet-öncesi eğitimleri süresince bu konuda yeterli sayıda ders alamadıklarını, hizmet-içi eğitimlere farklı nedenlerle katılamadıklarını, deneyimlerinin sınırlı olduğunu ve sınıflarındaki sorunları tek başlarına çözmek durumunda kaldıklarını biliyordum. Ulusal alanyazınımızda ise okul öncesi kaynaştırma konusunda az sayıda araştırma vardı ve bu araştırmalarda da öğretmenlerimizin uygulamada önemli sorunlar yaşadıkları dile getiriliyordu. Öğretmenlerimizin yaşadığı en önemli sorunlardan birisi özel gereksinimli çocukları sınıf içi etkinliklere katmak, müfredatta gerekli uyarlamaları yapmak ve öğretimi bireyselleştirmekti. Ayrıca doktora dersimi alacak olan öğrencilerimle okul öncesi kaynaştırmaya ilişkin kuramsal bilgilerin yanı sıra sınıflarda karşılaşılan sorunları çözmek için sistematik bir bakış açısını paylaşmam gerektiğini düşünüyordum. İşte tam bu noktada elinizdeki kitapla karşılaşmak beni mutlu etti. Bu kitabı doktora dersimde temel kaynaklardan biri olarak öğrencilerimle paylaşmaya karar verdim. Derste öğrencilerimle kitabı paylaştığımda onlarında heyacanlandığını görmek sevindirici oldu. Kitabın bütününü dersin bir bölümünde incelemeye ve ders konuları içine almaya birlikte karar verdik. İlerleyen haftalarda ise, kitabı Türkçe ye çevirmek ve alana kazandırmak konusunda fikir birliğine vardık. Böylece bir yıllık bir süreçte sık sık bir araya gelerek çeviri işlemlerini tamamladık, daha sonra baskı işlemlerine başladık ve kitabın Türkçe çevirisi 2014 yılının başında sizlerle buluştu. Özel Gereksinimli Okul Öncesi Çocukların Öğretiminde Temel Yapı Taşları kitabını ayrıntılı olarak incelediğinizde, kitabın özel gereksinimli çocukların okul öncesi sınıflara katılımını artırmak amacıyla kullanılabilecek bir yapı sunduğunu göreceksiniz. Kitabın yazarları bu yapıyı Temel Yapı Taşları (Building Blocks) adını verdikleri bir sistem içinde ele almaktadırlar. Yazarlar bu sistemi kanıta-dayalı uygulamalara ve okul öncesinde kaynaştırma / bütünleştirme ve etkili erken eğitim uygulamaları konusundaki araştırmalara dayandırmaktadırlar. Bu sistem, bir çocuğun bireysel öğrenme hedeflerini karşılama konusunda problem ortaya çıktığı zaman öğretmenlerin, sınıftaki sorunları belirlemelerine ve çocuğun gelişim ve öğrenmesini kolaylaştıracak stratejileri planlamalarına yardım etmek için tasarlanmıştır. Temel Yapı Taşları sistemi, öğrenme hedeflerini karşılayamayan ya da çocuğun veya diğerlerinin öğrenmesini kesintiye uğratan aşırı davranışlar sergileme gibi tekrarlanan problem davranışlar sergileyen her çocuk için uygundur. Bu sistem ayrıca özel eğitim hizmetlerine uygunluğu belirlenen ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı olan özel gereksinimli çocuklarla da kullanılabilmektedir.

9 x Çeviri Editöründen Temel Yapı Taşları sistemi dört bileşenden oluşmaktadır. Bu bileşenler ardışık olarak sıralı bir sistem içinde yer almaktadır. İlk bileşen olan yüksek-nitelikli erken çocukluk programı sistemin temelini oluşturmaktadır. Sınıfın niteliği, çocuk çıktılarıyla doğrudan ilişkili olduğu için, özel gereksinimli olsun ya da olmasın tüm çocuklar için çok önemli görülmektedir. Temel Yapı Taşları sisteminde müfredat değişiklikleri, gömülü öğretim fırsatları ve çocuk-odaklı öğretimsel stratejiler gibi özelleştirilmiş uygulamalar, yüksek-nitelikli bir erken çocukluk programının temelleri üzerine inşa edilmektedir. İkinci bileşende yer alan müfredat değişiklikleri çocuğun katılımını sağlamak ya da en üst düzeye çıkarmak için var olan sınıf etkinlikleri ve materyalleri farklılaştırmayı içermektedir. Bu bileşende öğretmenlere sınıftaki özel gereksinimli çocukların katılımını artırmak için sınıf etkinliklerinde, rutinlerinde ve öğrenme köşelerinde ne tür değişiklikler ve uyarlamalar yapabileceklerine ilişkin öneriler ve örnekler sunulmaktadır. Gömülü öğretim fırsatları olarak adlandırılan üçüncü bileşende, öğretmenlerin, olağan sınıf etkinliklerine ve rutinlere, önceden planladıkları fırsatları gömerek çocukların öğrenmelerini artırabilmeleri amaçlanmaktadır. Bu bileşen kapsamında da öğretmenlere gömülü öğretim fırsatlarının planlanmasından değerlendirilmesine kadar uygulamanın her aşaması için önerilere ve örneklere yer verilmektedir. Son bileşen olan çocuk-odaklı öğretimsel stratejiler ise, çocuğun bireysel hedefleriyle eşleşen öğrenme fırsatlarının belirlenmesi ve belirli beceri, davranış ya da kavramları öğretmek amacıyla planlı, tutarlı ve sistematik öğretim sunulmasını içermektedir. Bu aşama sistemde son sırada yer almakta ve sadece müfredat değişiklikleri ya da gömülü öğretim fırsatlarının yetersiz kaldığı beceri, davranış ya da kavramlar ortaya çıktığında işe koşulmaktadır. Kitapta Temel Yapı Taşları sisteminde yer alan bileşenlere ek olarak, bütün erken öğrenme programlarının başarılı olması için önemli olduğu belirtilen dört müfredat içerik alanı tanımlanmıştır. Bunlar; bağımsız sınıf davranışları, erken okuryazarlık, arkadaşlıklar ve sosyal ilişkiler ile gelişimsel olarak uygun sınıf davranışlarıdır. Yazarlar bu alanların, hem özel gereksinimli çocuklar için özellikle problemli olabilmesi, hem de tüm küçük çocuklar için başarılı çıktılarla ilişkili olması nedeniyle yetersizlikleri olan çocuklar için ele alınmasının hayati önem taşıdığını belirmektedirler. İlgili bölümlerde kuramsal bilgilerin yanı sıra bu alanları desteklemek amacıyla kullanılabilecek önerilere ve öğretimsel strateji örneklerine de yer verilmektedir. Yazarları Özel Gereksinimli Okul Öncesi Çocukların Öğretiminde Temel Yapı Taşları kitabının, kaynaştırma / bütünleştirme yapılan okul öncesi ortamlardaki küçük çocukların başarılı olmalarını kolaylaştırmakla ilgilenen öğrenciler, öğretmenler, uygulamacılar ve personel yetiştiren uzmanlar için kullanıcı dostu bir rehber kitap olduğunu belirmektedirler. Biz de çeviri ekibi olarak bu görüşü paylaşıyoruz ve kitabın alandaki büyük bir eksikliği gidererek okuyucuya ve özel gereksinimli küçük çocuklara önemli katkılar sunmasını ümit ediyoruz.. Şubat 2014 Yrd. Doç. Dr. Hatice Bakkaloğlu Ankara Üniversitesi

10 Yazarlar Hakkında Dr. Susan R. Sandall Experimental Education Unit, Box , University of Washington, Seattle, Washington Dr. Sandall, Özel Eğitim alanında doçenttir ve Washington Üniversitesi nde Erken Çocukluk ve Aile Çalışmaları Bölüm Başkanı dır. Personel hazırlama projeleri yönetmiş, bütün yaş grupları için müfredat materyalleri geliştirmiş ve yetersizlikleri olan bebekler, yeni yürüyen çocuklar ve okul öncesi çocuklar için en üst düzey çıktıları elde etmeye yönelik eğitimsel uygulamalara ilişkin materyaller yayınlamıştır. Araştırma konuları, doğal ortamlarda etkili öğretim stratejileri; yetersizlikleri olan çok küçük çocukların oyun, etkileşim ve sosyaliletişimleri ile öğretmenlerin değişen rolleri ve personel yetiştirmede bu rollerin çıkarımlarını içermektedir. Yetersizlikleri Olan Çocuklar Konseyi nin (Council for Exceptional Children: CEC) Erken Çocukluk Birimi nde (Division for Early Childhood: DEC) uzun süre yönetim kurulu üyesi olarak ve DEC nin araştırma projesinde araştırma ve deneyim tabanlı uygulamaları sentezlemek ve alana aktarmak için araştırmacı olarak görev yapmıştır. Bu projenin bir parçası olarak, diğer ürünlerin yanı sıra Erken Müdahale/Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Önerilen Uygulamalar (DEC Recommended Practices in Early Intervention / Early Childhood Special Education) kitabında ortak yazar (Mary Louise Hemmeter, Mary McLean, Barbara J. Smith ile birlikte, DEC, 2005) olarak görev almıştır. DEC nin Young Exceptional Children Monograph Series inin kurucu editörüdür. Halen gömülü öğretim uygulamalarının kullanımında mesleki gelişimin etkililiği çalışmalarında inceleme kurulu üyesi olarak görev yapmaktadır. Dr. Ilene S. Schwartz Experimental Education Unit, Box , University of Washington, Seattle, Washington Dr. Schwartz, Washington Üniversitesi Özel Eğitim alanında profesördür ve Deneysel Eğitim Bölümü Başkanı dır. Dr. Schwartz ayrıca Deneysel Eğitim Bölümü nde yer alan okul öncesi ve anasınıfı bütünleştirme programlarının fakülte danışmanı ve otizmi olan öğrenciler için Seattle da okul-tabanlı bir erken müdahale programı olan DATA (Developmentally Appropriate Treatment for Autism) Projesi nin yürütücüsüdür. Özel gereksinimli küçük çocuklarla özellikle de otizmi ve ilişkili yetersizlikleri olan küçük çocuklarla uzun süreli bir çalışma geçmişi vardır. Dr. Schwartz, devlet okulu personelinin otizmi olan öğrencilerle çalışma kapasitelerini arttırmada ulusal hizmet içi eğitim merkezini ve bütünleştirme ortamlarındaki otizmi ve ilişkili yetersizlikleri olan çocuklarla çalışan erken çocukluk eğitimi öğretmenleri için personel yetiştirme programlarını içeren pek çok proje ve programın yürütücüsüdür. Dr. Schwartz ın erken çocukluk eğitimi ve sosyal geçerlik konularında çok sayıda kitap bölümü ve makalesi yayınlanmıştır. Halen Topics in Early Childhood Special Education ve Journal of Early Intervention dergilerinin editörler kurulundaki görevini sürdürmektedir.

11 xii Yazarlar Hakkında Dr. Gail E. Joseph 322G Miller Hall, College of Education, University of Washington, Seattle, Washington Dr. Joseph, Washington Üniversitesinde yardımcı doçenttir ve erken çocukluk ve aile çalışmaları başta olmak eğitim psikolojisi alanında çalışmaktadır. Dr. Joseph, Head Start öğretmenliği, öğretmen eğitimi, ruh sağlığı uzmanlığı ve küçük çocuklarda kanıta-dayalı sosyal-duygusal uygulamaların artırılması için ulusal danışmanlık gibi farklı konularda deneyime sahiptir yılında, hem DEC nin Yılın Doktora Öğrencisi Ödülünü hem de Head Start Bursu nu kazanmıştır. Şu anki akademik ilgi alanı, bütünleştirme ortamlarında sosyal yeterliliği geliştirmek için kanıta-dayalı müdahalelerin uluslararası uygulamalarının geliştirilmesini kapsamaktadır. Sosyal-duygusal uygulamalara yönelik çok sayıda çalıştay ve konferansta sunum yapmış ve küçük çocukların sosyal, duygusal ve davranışsal sağlıklarına ilişkin birçok makale ve kitap yazmıştır. Halen Young Exceptional Children dergisinin editörler kurulundaki görevini sürdürmektedir. Dr. Eva M. Horn 1122 West Campus Drive, University of Kansas, Lawrence, Kansas Dr. Horn, Kansas Üniversitesi Eğitim Fakültesi Erken Çocukluk Eğitimi Bölümü nde profesördür. On yıl süreyle erken çocukluk özel eğitimcisi olarak çalışmış olan Dr. Horn, gelişimsel gerilikleri ve yetersizlikleri olan bebekler, yeni yürüyen çocuklar ve küçük çocuklar için etkili öğretimsel yaklaşımların geliştirilmesine odaklanmıştır. Araştırmalarında etkili stratejilerin bütünleştirme ve doğal ortamlarda devam eden rutinler ve etkinlikler bağlamında nasıl uygulanabileceğini incelemektedir. Sayısız araştırma, sunu ve personel yetiştirme projesine öncülük etmiştir. Dr. Horn un erken müdahale ve eğitim konusunda birçok kitap bölümü ve makalesi vardır ve kendisi Young Exceptional Children dergisinin önceki editörüdür. Dr. Joan Lieber Benjamin Building, University of Maryland, College Park, Maryland Dr. Lieber, Maryland Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü nde profesördür. Araştırma konuları arasında bütünleştirme ile öğretmenlerin inançları ve uygulamaları bulunmaktadır. Devlet okulunda 8 yıllık öğretmenlik deneyimi vardır. Sayısız sunum, araştırma ve personel yetiştirme projesine öncülük etmiştir. Dr. Lieber hâlihazırda okul başarısızlığı yaşama riski olan küçük çocuklara yönelik bir müfredat geliştirme ve uygulama projesinde yürütücülük yapmaktadır.

12 Yazarlar Hakkında xiii Dr. Samuel L. Odom FPG Child Development Institute, University of North Carolina at Chapel Hill, CB-8180, 105 Smith Level Road, Chapel Hill, North Carolina Dr. Odom, Chapel Hill deki North Carolina Üniversitesi nde FPG Çocuk Gelişim Enstitüsü Müdürü dür. Küçük Çocukların Sosyal Yeterliliği: Risk, Yetersizlik ve Müdahale (William H. Brown ve Scott R. McConnell ile ortak yazarlı, Paul H. Brookes Publishing Co., 2008) kitabını da içine alan erken çocukluk müdahaleleri ve gelişimsel yetersizliklerle ilgili sayısız kitapta editörlük ya da eş-editörlük yapmış ve bir çok hakemli dergide tek veya ortak yazarlı makalesi yayınlamıştır. On yıllık Otizm Araştırmaları Yol Haritası ve Ulusal Standartlar Projesi ni geliştiren Ulusal Bilim Akademisi nin Otizmi Olan Çocukların Eğitimi Komitesi gibi pek çok ulusal çalışma grubunda görev almıştır. Doktora öğrencileriyle birlikte yayınlamış olduğu son makalelerinde, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için farklı yaklaşımlara odaklanan müdahalelerin (örneğin, akran aracılı müdahaleler, kardeş aracılı müdahaleler, ortak dikkati geliştirmek için ebeveyn-çocuk müdahaleleri, öğrenmeyi desteklemek için bağımsız çalışma sistemleri yaklaşımı gibi) etkililiğini ele almaktadır. Halen okul öncesine hazır bulunuşluğu desteklemek amacıyla çok yönlü bir müdahale çalışmasının yürütücülüğünü yapmaktadır. Dr. Odom, 2007 yılında CEC nin Seçkin Araştırma Ödülü nü kazanmıştır. Dr. Ruth A. Wolery 2201 West End Avenue, Peabody College of Education, Vanderbilt University, Nashville, Tennessee Dr. Wolery, Vanderbilt Üniversitesi Peabody Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Uygulamaları nda yardımcı doçenttir ve Çocuklar İçin Susan Gray Okulu Müdürü dür. Bütünleştirmeye Yönelik Erken Çocukluk Araştırma Enstitüsü (Early Childhood Research Institute: ECRII) ekibine katılmadan önce, devlet sisteminde uzun yıllar çalışmıştır. Hâlihazırdaki öğretim ve akademik ilgi alanları arasında, bütünleştirici okul öncesi programlarda yetersizlikleri olan küçük çocuklara yüksek-nitelikli hizmet sunmanın yanı sıra bu ortamlara personel yetiştirme de bulunmaktadır. Dr. Hsin-Ying Chou Beijing, China Dr. Chou Washington Üniversitesinde Bütünleştirmeye Yönelik Erken Çocukluk Araştırma Enstitüsü nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktadır. Taiwan ve Amerika da yetersizlikleri olan küçük çocuklarla çalışmıştır. Akademik ilgi alanları, ebeveyn-uzman ilişkileri ve karar almayı kapsamaktadır. Doktora eğitimini Washington Üniversitesi nde tamamlamıştır. Halen, erken çocukluk sınıfları ve aile programlarında gönüllü olarak çalışmakta olduğu Pekin de yaşamaktadır.

13 Önsöz 1990 ların sonlarından beri devlet ve federal hükümetler okul öncesi programlara olan ilgilerini ve bu programlara ayırdıkları kaynakları artırmıştır. Bu kitabın yayımlandığı 2008 yılında, en az 38 eyalet anasınıfı öncesinde devlet destekli anaokulu programları sağlamaktaydı. Bu programlar için uygunluk eyaletlere göre farklılık göstermekte, bazı eyaletler tüm çocuklara evrensel okul öncesi programlar sağlamaktayken, bazı eyaletler uygunluk için risk kategorileri belirlemektedir. Eyaletlerin okul öncesi programlar için kaynaklarını arttırdığı bu dönemde, hem devlet hem federal hükümetler, bu programların hesap verebilirliğine ilişkin beklentilerini yükseltmiştir. Birleşik Devletler Eğitim Bakanlığı, 2004 teki Yetersizlikleri Olan Bireylerin Eğitimini İyileştirme Yasası nın (PL ) 619. Bölümü, B ve C Kısmı kapsamında hizmet alan tüm bebekler, yeni yürüyen çocuklar ve okul öncesi çocuklar için, programların izlemesi gereken çıktıları tanımlamıştır. Aynı zamanda, Head Start için de bir çıktılar çerçevesi ve ulusal hesap verebilirlik sistemi uygulanmaya başlanmıştır. Günümüzde pek çok eyalet, devam eden eğitimsel reform etkinliklerinin bir parçası olarak, okul öncesi programlarının çocuk çıktılarını izlemesini zorunlu tutmaktadır. Bunlar, sadece son on yıl içinde gerçekleşen birkaç değişiklik olmasına karşın, programlara çocukların gelişimini belgelemeye odaklanmaları zorunluluğunu getirmesi açısından önemlidir. Bütünleştirici okul öncesi programlar yaygınlaştıkça ve hesap verebilirlik beklentileri arttıkça, çocuk çıktılarına yönelik etkili uygulamaların hayata geçiriliyor olduğundan emin olmak daha da gerekli hale gelmeye başlamıştır. Küçük çocuklara hizmet sağlayanlar için çocuk çıktıları her zaman önemli olmasına karşın, hiçbir zaman bu çıktıların belgelenmesinde hesap verebilirlik bu kadar önemli olmamıştı. Yıllardır, alanda çalışan uzmanlar, tüm çocuklar için gelişimsel olarak uygun sınıf ortamlarının nasıl tasarlaması gerektiğine yönelik tartışmalara büyük zaman ayırdılar. İstikrarlı sınıf programları ve rutinleri geliştirmeye ve uygulamaya, öğrenme köşeleri tasarlamaya, çocukların ilgilerine dayalı gelişimsel olarak uygun etkinlikler yürütmeye ve farklı grupları temsil eden duyarlı sınıflar yaratmaya odaklandık. Federal kaynakların büyük bir kısmı, okul öncesi ortamlar için farklı eğitim programları ve yaklaşımlarının uygulanmasına yönelik çalışmalara harcandı. Bu çalışmalar, erken çocukluk eğitimi programlarının tüm çocuklar için yüksek-nitelikli ortamlar sağlamasında yararlı oldu. Bu çalışmalar aynı zamanda, bu ortamlardaki yetersizlikleri olan çocuk çıktılarını destekleyen etkili uygulamaların ne ölçüde yürütülmekte olduğuna dair endişelere de yol açtı. Yetersizlikleri olan çocuklar için etkili öğretimsel yaklaşımları uygulamak, dikkatli planlama ve yönetim gerektiren karmaşık bir süreçtir. Dahası, öğretmenler bunu, sınıftaki diğer çocukların ihtiyaçlarını karşılarken aynı anda yapmak zorundadırlar. Yüksek-nitelikli erken çocukluk eğitimi ortamları bağlamında öğretim yapmak için gerekli olan bilginin derinliği ve genişliği düşünüldüğünde, sistematik ve bireyselleştirilmiş öğretimin yürütülmesinin neden zor olduğu daha iyi anlaşılacaktır.

14 xvi Önsöz Özel Gereksinimli Okul Öncesi Çocukların Öğretiminde Temel Yapı Taşları nın İkinci Baskısı, sınıftaki tüm çocuklara yüksek-nitelikli bir ortam sağlama bağlamında, yetersizlikleri olan çocuklar için öğretimi planlamada öğretmenlere yardımcı olabilecek bir sistem ile stratejiler sağlamaktadır. İkinci bölümde yazarlar bu konuyu doğrudan ele almaktadırlar: Öğretmenler her bir çocuk için değerli ve etkili çıktılar elde etmek amacıyla, uygun öğretim yöntemleri ve materyaller ile çocukların bireysel amaç ve hedeflerini eşleştirmeli, çocuğun gereksinim duyduğu yardımın ne olduğuna karar vermeli, bu yardımı sağlamalı ve yardımın yararlı olup olmadığını belirlemelidir. Ayrıca, küçük çocukların başarıyla bütünleştirilmesi, bu sistemin uygulanacağı erken çocukluk ortamlarının çocukların yetiştirildiği, temel gelişimsel ve öğretimsel gereksinimlerinin karşılandığı yüksek-nitelikli yerler olduğu varsayımına dayanmaktadır. Yazarların bütünleştirici okul öncesi ortamlarda etkili öğretim yapmaya ilişkin sorunlara bakış açıları, uzun yıllardır küçük çocuklara öğretim yapma, bu çocuklarla çalışacak öğretmenleri yetiştirme ve bu çocukların öğretimi konusunda araştırmalar yürütme sonucunda oluşan deneyimlerine dayanmaktadır. Kitabın ikinci baskısı, yazarların doğrudan küçük çocuklar ve aileleriyle çalışanlara faydalı olacak bilgilere bağlı kalmalarının yanı sıra bu deneyimlerini de yansıtmaktadır. Alanımızdaki en büyük güçlüklerden birisi, araştırmalar ile uygulamalar arasındaki boşluğu kapatmaktır. Bu kitabın yazarlarının, bunu oldukça etkili bir şekilde yerine getirdiklerine inanmaktayım. Temel Yapı Taşları nın bu baskısında, yazarlar bilgi birikimimizdeki önemli gelişmeleri, alandaki uygulamaların durumunu ve temel politika değişikliklerinin erken çocukluk programları üzerindeki etkisini ele almaktadırlar. Özel Gereksinimli Okul Öncesi Çocukların Öğretiminde Temel Yapı Taşları nın İkinci Baskısı, erken çocukluk sınıflarında öğretim sunma konusunda mevcut olan en kapsamlı kitaplardan birisidir. Yeni baskının heyecan verici yönlerinden biri, yazarların, kitabın içeriğini son dönemde çocuk çıktılarının ölçümlenmesine verilen önem bağlamında şekillendirmiş olmalarıdır. Dahası, bu bilgiyi, tüm çocuklara yönelik evrensel uygulamaları, daha yoğun doğrudan desteğe ihtiyacı olan çocuklar için ikincil uygulamalar ve diğer müdahale düzeylerine yanıt vermeyen çocuklara yönelik bireyselleştirilmiş müdahaleleri içeren sıralı modellere ilişkin güncel araştırma ve uygulamalar bağlamında sunmaktadırlar. Öğretime ilişkin gerekli olan tüm bilgileri bir yerde toplayan tek bir kitap bulmak güçtür. Bu kitapta, farklı yetenekleri ve yetersizlikleri olan çocuklarla çalışırken ihtiyaç duyulan farklı öğretim düzeylerini açık bir şekilde tanımlayarak bütünleştirme sınıflarında öğretim sunmanın karmaşıklığı kabul edilmekte ve ele alınmaktadır. Bunu yaparak yazarlar, öğretmenlerin aldıkları bilgilerin çoğunun kendi özel bağlamları veya çalıştıkları çocuklara uygun olmadığına yönelik or-

15 Önsöz xvii tak bir kaygılarını ele almada proaktif olmuşlardır. Buna ek olarak, Temel Yapı Taşları, öğretimi planlama, uygulama ve değerlendirmeye yönelik bilgi ve araçlar sağlamaktadır. Kitap aynı zamanda farklı özel gereksinimleri olan çocuklar için sınıf yönetimi ve uyarlamalar gibi etkili öğretimi sıklıkla engelleyen konularda da bilgi ve rehberlik sağlamaktadır. Özetle, kitap öğretmenler için yararlı olacak bir çerçevede öğretimle ilgili tüm bileşenleri ele almaktadır. Hem öğretim için bir sistem hem de bunun nasıl uygulanacağını anlayabilmek için gerekli olan bilgiyi sağlamaktadır. Alanımızda çalışan pek çok kişi, bütünleştirmenin faydalarını ve önündeki engelleri ve yetersizlikleri olan çocukların toplum-tabanlı programlarda anlamlı bir şekilde bütünleştirmenin ne anlama geldiğini tartışmaktadırlar. Bu tartışma, çocukların bütünleştirilme hakları ve bütünleştirmenin başarılı olabilmesi için gerekli olan hizmetler ve destekler üzerine yoğunlaşmaktadır. Bütünleştirilme hakkının evrensel olarak daha fazla kabul edildiğine inanmama rağmen, toplum-tabanlı programlarda farklı özel gereksinimleri olan çocukların başarılı ve etkili bir şekilde nasıl bütünleştirileceğini tam olarak anlamamız için önümüzde daha uzun yıllar olduğundan şüpheliyim. Temel Yapı Taşları nın yeni baskısı, birçok sebeple bu anlayış için önemli bir adımı temsil etmektedir. İlk olarak, geniş bir yelpazede yer alan özel gereksinimli çocuklarla çalışırken farklı öğretimsel yaklaşımlara olan ihtiyacı kabul etmektedir. İkinci olarak, hangi tür öğretimin uygun olduğuna ve bu öğretimin nasıl uygulanacağına karar verirken kullanılabilecek araçlar ve rehberlik sağlamaktadır. Üçüncü olarak, gelişimsel olarak uygun programlama bağlamında öğretim yapmaktadır. Böylece, etkili öğretim ile gelişimsel olarak uygun uygulamaların bir şekilde birbiriyle tutarsız olduğu şeklindeki yaygın varsayımdan kaçınmaktadır. Dördüncü ve son olarak, bu kitap farklı altyapıları olan uzmanların kullanabilecekleri bir şekilde yazılmıştır. Kavramsal olarak Temel Yapı Taşları sistemi, bir dizi farklı felsefi çerçeveye oturtulabilir. Uygulama düzeyinde, bu öğretim sistemi farklı müfredat yaklaşımları bağlamında yürütülebilir. Etkili bütünleştirmenin önündeki engeller açıkça tek bir kitapta ele alınamaz; bununla birlikte bu güncellenmiş baskıda sunulduğu gibi materyallerin geliştirilmesi ve kullanımı, toplum-tabanlı ortamlarda yetersizlikleri ve diğer özel gereksinimleri olan küçük çocukların etkili bir şekilde bütünleştirilmesinin önündeki bazı engelleri aşmada önemli bir etkiye sahip olacaktır. Dr. Mary Louise Hemmeter Vanderbilt Üniversitesi KAYNAK Individuals with Disabilities Education Improvement Act (IDEA) of 2004, PL , 20 U.S.C 1400 et seq

16 Teşekkür Bütünleştirici okul öncesi ortamlarda özel olarak desenlenmiş öğretim sunmak ne demektir? Kanıta-dayalı uygulamalar nelerdir ve bunlar yetersizlikleri olan ve olmayan küçük çocuklarla nasıl kullanılmaktadır? Bunlar, Özel Gereksinimli Okul Öncesi Çocukların Öğretiminde Temel Yapı Taşları nın ilk baskısını yazdığımız 2002 yılında sorduğumuz sorulardı ve bugün halen aynı soruları soruyoruz. Temel Yapı Taşları, bütünleştirici okul öncesi ortamlardaki küçük çocukların başarılı olmalarını kolaylaştırmakla ilgilenen öğrenciler, öğretmenler, uygulamacılar ve personel yetiştiren uzmanlar için kullanıcı dostu bir rehber kitap haline gelmiştir. Temel Yapı Taşları na gelen tepkilerden ve insanların bizim çalışmamızdan çıkardığı fikirler ve yeniliklerden çok memnunuz. Bununla birlikte, çalışmamızın tamamlanmadığını biliyoruz. İlk baskıdan bu yana, erken öğrenme alanında çarpıcı değişikliklere şahit olduk, ancak öğretmenlerin okul öncesi sınıflarda her gün karşılaştıkları öğretme ve öğrenmeye ilişkin güçlükler aynı kaldı. Öğretmenler düşük ücretle çalışmakta, sınıflarda yeterli kaynak bulunmamakta ve pek çok çocuk daha da büyük gereksinimlerle okula başlamaktadır. Ancak, erken çocukluk eğitimcilerinin genel iyimserliği azalmıyor ve biz öğrencilerimizin ve meslektaşlarımızın küçük çocukların hayatlarında oynadıkları önemli rolden dolayı gurur duyuyoruz. Temel Yapı Taşları nın yeni baskısının, benzer şekilde faydalı olacağını ve daha fazla yeniliği ve daha iyi öğretimi teşvik edeceğini ümit ediyoruz. Her kitabın pek çok yazarı vardır. Bu yazarlardan bazıları, açıkça belirtilir, bazıları ise metin üzerindeki etkilerinin farkında bile olmayabilir. İlk olarak, sürece aktif olarak katılanlara teşekkür etmek isteriz. Temel Yapı Taşları nın geliştirilmesi ve alanda test edilmesi sürecinde çok yetenekli yardımcı yazarlar, öğrenciler ve meslektaşlarla çalıştığımız için çok şanslıydık. Temel Yapı Taşları sistemi, ABD Eğitim Bakanlığı tarafından finanse edilen Bütünleştirmeye Yönelik Erken Çocukluk Araştırma Enstitüsü (Early Childhood Research Institute on Inclusion: ECRII) tarafından yürütülen çalışmalardan doğdu. Yürütücü olarak Sam Odom, yetersizlikleri olan küçük çocukların bütünleştirilmesinin önündeki engelleri ve bütünleştirmelerini kolaylaştıran faktörleri anlamak için, aradaki mesafeye ve yöntemsel sınırlılıklara karşın birlikte çalışmayı kabul eden çok farklı yetenekleri olan bir grup araştırmacıyı bir araya getirdi. Ebeveynlerin, öğretmenlerin ve çocukların bizimle bütünleştirme hakkında cömertçe paylaştığı bilgileri birikimlerini toplamak, analiz etmek ve anlamlandırmak için beş yıldan fazla bir süre birlikte çalıştık.

17 xx Teşekkür Bu çalışmanın Amerika daki küçük çocukların etnik ve kültürel çeşitliliğini yansıttığından emin olmak için, ülkenin farklı bölgelerinden bir grup araştırmacı, kitabın geliştirilmesinde işbirliği yaptılar. Bu araştırmacılar San Francisco State Üniversitesi, Maryland Üniversitesi, North Carolina Üniversitesi, Washington Üniversitesi ve Nashville deki Vanderbilt Üniversitesi ne bağlı olarak çalışmaktaydılar. Araştırmacılar, Paula Beckman, Marci Hanson, Eva M. Horn, Joan Lieber, Jules Marquart ve Ruth A. Wolery den oluşmaktaydı. Onlara, araştırmacı ruhları ve katkılarından dolayı teşekkür ediyoruz. Temel Yapı Taşları sistemindeki etkileri kolaylıkla görülebilen birçok meslektaşa, öğretmene ve danışmana sahip olduğumuz için de çok şanslıydık. En içten teşekkürlerimizi sunduğumuz bu kişileri aşağıda anmak istedik. Diane Bricker, Oregon Üniversitesi Mark Wolery, Vanderbilt Üniversitesi Phil Strain, Denver daki Colorado Üniversitesi ve ECRII nin öncüsü, önceki işyeri olan Erken Çocukluk Araştırma Enstitüsü nde birlikte çalıştığı meslektaşları; Ohio State Üniversitesi nden Diane Sainato, Minnesota Üniversitesi nden Scott McConnell ve Florida State Üniversitesi den Howard Goldstein Judy Carta ve Juniper Garden Children s Projesi ndeki meslektaşları, Kansas Üniversitesi Rebecca Fewell, Vanderbilt Üniversitesi Don Baer, Kansas Üniversitesi Susan Fowler, Illinois Üniversitesi Robert Koegel, Santa Barbara daki California Üniversitesi ve Glen Dunlap, South Florida Üniversitesi Marilou Hyson ve Delaware Üniversitesi nin laboratuvar okulundaki öğretmenler ve personel Washington Üniversitesi Deneysel Eğitim Bölümü ndeki çocuklar, ebeveynler ve öğretmenler Hem birinci hem de ikinci baskıların önsözünü yazan iş arkadaşımız ve meslektaşımız Vanderbilt Üniversitesi nden Mary Louise Hemmeter e içtenlikle teşekkür ediyoruz. Sezgileri, bu kitabın havasını tam olarak belirledi. Son olarak, pek çok kişi bu projenin notlarının basılı bir metne ve kullanıcı dostu bir kitaba dönüşmesinde bize yardım etti. Bu kişiler, Washington Üniversitesi nden Jaime Martin ve Paul H. Brookes Publishing Co dan Astrid Pohl Zuckerman, Heather Shrestha, Johanna Cantler, Leslie Eckard ve Erin Geoghegan idi.

18 Casey e Marsha ya

19 KISIM I Temel Yapı Taşları Sisteminin Kullanımı

20 2 Sistemin Kullanımı T emel Yapı Taşları, yetersizlikleri ve diğer özel gereksinimleri olan küçük çocuklar için okul öncesi sınıflarda bireyselleştirilmiş destekleri ve öğretimi planlama ve sunma amacını taşıyan bir sistemdir. Sistem, aktif ve kalabalık sınıflardaki pek çok çocuğun farklı öğrenme gereksinimlerini ele almaya çalışan öğretmenlerin engin deneyimlerinden ortaya çıkmıştır. Temel Yapı Taşları sistemi, Bütünleştirme: Erken Çocukluk Araştırma Enstitüsü araştırmacıları olarak bizlerin deneyimlerinden de filizlenmiştir. Bu kısımda Temel Yapı Taşları sistemini açıklayacağız ve sistemin temel bileşenlerini tanımlayan kanıtlara bir bakış açısı sağlayacağız. Tüm çocuklar için temel olan, nitelikli bir erken çocukluk programına katılmaktır. Nitelikli bir erken çocukluk programının temel elemanları çocukların aktif katılımını, ilgisini ve öğrenmesini artırmayı içerir. Nitelikli programlar, ilişkilerin önemini de fark eder ve destekler. Yine de bazı çocuklar ya da bu çocukların bazı öğrenme gereksinimleri için, bu nitelik temeli, gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Temel Yapı Taşları sistemi, çocukların öğrenme gereksinimlerini ele alan öğretmenlere ve ekibe yardım etmek amacıyla yoğunluğu ve özgünlüğü farklılaşan destek düzeyleri sunmaktadır. Pek çok gereksinim için, müfredat değişiklikleri ve uyarlamalar uygun destek düzeyi sağlayacaktır. Değişiklikler, çocukların öğrenme hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmada tek başına yeterli olmazsa, öğretmenler ve ekip özel olarak desenlenmiş öğretimi kullanabilirler. Öğretim, sınıftaki günlük etkinlik ve rutinlerde ortaya çıkan öğretim fırsatlarına gömülebilir. Özel olarak desenlenmiş öğretim, çocuk-odaklı öğretim olarak adlandırdığımız daha üst düzeydeki bir yoğunlukta da ortaya çıkabilir. Sistemi etkili hale getirmede iki ek bileşen gereklidir. Bu bileşenlerden ilki, bireysel olarak çocukların gelişimlerini izlemek ve öğretimsel kararlar almak için sürekli olarak veri toplamaktır. Diğer temel bileşen ise, işbirliğidir. İşbirliği, katılımı, ilgiyi, öğrenmeyi ve tüm çocuklar ve aileleri için aidiyet duygusu oluşturmayı sağlayan etkili bütünleştirme programlarının merkezinde yer almaktadır. Kitabın ilk dört bölümü size, yani okuyucuya, Temel Yapı Taşları sistemi hakkında bir bakış açısı sağlayacak ve sistemi programınızda kullanabilmeniz için gerekli olan aşamaları ana hatlarıyla açıklayacaktır.

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı MEB 2013 YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI Türkçe Sosyal Bilimler Mesleki Bilgi Genel Kültür EN SON YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERLE

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK B l şsel Yetenekler n İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Bilişsel Yeteneklerin İç Denetim Başarısı Üzerindeki Önemi ISBN 978-605-364-507-8 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI ISBN 978-605-318-260-3 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

Dünyada Ana D l Öğret m

Dünyada Ana D l Öğret m Dünyada Ana D l Öğret m -Program İncelemeler - Editör Yazarlar Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE Elif AYDIN Nuran BAŞOĞLU Tuğba DEMİRTAŞ Üzeyir SÜĞÜMLÜ Zekeriyya KANTAŞ Zeynep AYDEMİR Editör: DÜNYADA ANA DİLİ ÖĞRETİMİ

Detaylı

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 0 Özgün Parça Mehmet Serkan UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL PARÇALAR ISBN 978-60-6-60-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-364-663-1

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Doğum Tarihi: Ünvanı: Öğrenim Durumu: Akademik Ünvanlar : öğretim görevlisi öğretim görevlisi dr. yardımcı doçent.

ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Doğum Tarihi: Ünvanı: Öğrenim Durumu: Akademik Ünvanlar : öğretim görevlisi öğretim görevlisi dr. yardımcı doçent. ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Serpil ALPTEKİN Doğum Tarihi: 24-11-1974 Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Özel Eğitim, Zihinsel Gazi Üniversitesi, Gazi (1992-1996) Engellilerin

Detaylı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Kredi Derecelendirme (Rating) Kuruluşlarının Ülke Notlarının

Detaylı

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-318-010-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER Prof. Dr. İbrahim H. DİKEN Arş. Gör. Seçil ÇELİK Arş. Gör. Gözde TOMRİS Anadolu Üniversitesi Erken Özel Eğitim Hizmetleri Erken Özel Eğitim

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Gözden Geçirilmiş 15. Prof. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Doç. Dr. Ömay Çokluk Prof. Dr. Nilgün Köklü Sosyal Bilimler İçin İSTATİSTİK ISBN 978-975-6802-33-5 Kitap içeriğinin

Detaylı

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör Editör Prof. Dr. Firdevs Güneş Prof. Dr. Firdevs Güneş Doç. Dr. Çetin Semerci Yrd. Doç. Dr. Aysun Nüket Elçi Yrd. Doç. Dr. Ayşe Derya Işık Yrd. Doç. Dr. Cemal Tosun Yrd. Doç. Dr. Cengiz Özmen Yrd Doç.

Detaylı

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında...

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında... kpss 2014 ÖSYM yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK 30 DENEME Gerçek Sınav Tadında... Komisyon VATANDAŞLIK 30 DENEME ISBN 978-605-364-707-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖĞRETİM İLKE ve YÖNTEMLERİ Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI

Detaylı

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR 13 1.1. Özel Gereksinimli Bireyler 16 1.2. Özel Eğitimin Amacı ve İlkeleri 18 1.3. Özel Eğitimin Önemi 19 1.4. Engelliliğin Genel

Detaylı

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 7. Baskı Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Editör İbrahim H. Diken 11. Baskı Atilla Cavkaytar Oğuz Gürsel Tevhide Kargın E. Sema Batu Arzu Özen İlknur Çifci Tekinarslan Hasan Avcıoğlu H. Hakan

Detaylı

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri/ Fen ve

Detaylı

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu. Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.tr Uzmanlık Alanları İletişim, dil gelişimi ve sosyal etkileşim

Detaylı

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM R E D I T U S MUHASEBE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Temel Kavramlar Muhasebe Standartları Genel Muhasebe Maliyet Muhasebesi Şirketler Muhasebesi Mali Analiz KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11 İÇİNDEKİLER 1 Sınıf Yönetimine Giriş 1 Sınıflar Karmaşık Yerlerdir 2 Sınıf Yönetimini Öğrenmek 3 Sınıf Yönetiminin Öğretimin Diğer Yönleriyle İlişkisi 7 Bölümün Özeti 9 Okunması Önerilen Yayınlar 9 Önerilen

Detaylı

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay.

Detaylı

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü kpss 2013 işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m ta a m ı çö z ü 10 m lü Komisyon KPSS İŞLETME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-374-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Fakültemiz 2809 sayılı Kanunun Ek 30. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 02.06.2000 tarih ve 2000-854 sayılı kararnamesiyle kurulmuş, 2001-2002 Eğitim

Detaylı

İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA

İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA Editör: Prof. Dr. İbrahim H. Diken İbrahim H. Diken / Sema Batu / Ayşegül Ş. Öz / Osman Özokçu / Macid A. Melekoğlu Elif Sazak Pınar / Necdet Karasu / Sezgin Vuran / Oğuz Gürsel

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ A. DİL BİLEŞENLERİ VE DİL EDİNİMİ BİLGİSİ A.1. İngilizceyi sözlü ve yazılı iletişimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A.2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaşımlarını ve stratejilerini bilme A.3.

Detaylı

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Serpil UMUZDAŞ VİYOLONSEL İÇİN SOL EL TEKNİK ÇALIŞMALARI ISBN 978-605-64-46- Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU Eylül 2006 İÇİNDEKİLER Önsöz...3 TÜBİTAK Ar-Ge Anketi Soruları Analizi...4 1. Genel Bilgiler İle İlgili Sorular...4 2. Proje Sunum ve Destekler İle İlgili Sorular...12 3. Üniversite

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA 1 ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı. Sayın Milletvekili, konusunda kamuoyunda bilinç oluşturmaya gayret etmekteyiz.

Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı. Sayın Milletvekili, konusunda kamuoyunda bilinç oluşturmaya gayret etmekteyiz. Sayın Milletvekili, Otizm spektrum bozukluğu (OSB) yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan karmaşık bir nörogelişimsel bozukluk olup belirli davranış ve öğrenme özellikleri ile kendini göstermektedir. Şu an

Detaylı

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ 22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ Eğitimde Rehberlik Hizmetleri kitabına gösterilen ilgi, akademik yaşamımda bana psikolojik doyumların en büyüğünü yaşattı. 2000 yılının Eylül ayında umut ve heyecanla

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM

İÇİNDEKİLER ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM İÇİNDEKİLER ÜNİTE 1 ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM GİRİŞ...1 ÖZEL EĞİTİMİN İLKELERİ...3 YETERSİZLİĞİN NEDENLERİ...4 Doğum Öncesinde Oluşan Nedenler... 4 Doğum Anında Oluşan Nedenler...

Detaylı

ÖZEL EĞİTİM. Arş.Gör. Dr. Canan SOLA ÖZGÜÇ csola@sakarya.edu.tr 1.Hafta

ÖZEL EĞİTİM. Arş.Gör. Dr. Canan SOLA ÖZGÜÇ csola@sakarya.edu.tr 1.Hafta ÖZEL EĞİTİM Arş.Gör. Dr. Canan SOLA ÖZGÜÇ csola@sakarya.edu.tr 1.Hafta 1 GÜNDEM Özel Eğitimde Temel Kavramlar Özel Eğitime gereksinim Duyan Çocuk Kimdir? Etiketleme ve Kullanılan Dil Sınıflandırma Özel

Detaylı

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde KPSS Genel Yetenek Genel Kültür MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 100'ün üzerinde soruyu kolaylıkla

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2014 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların,

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

ÖABT. Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI.

ÖABT. Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI. ÖABT Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI Tamamı Çözümlü Komisyon ÖABT SINIF ÖĞRETMENLIĞI SORU BANKASI ISBN 978-605-318-124-8

Detaylı

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması WINTER Template Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması Doç.Dr.Serhat ODLUYURT Arş.Gör. Melih ÇATTIK Anadolu Üniversitesi Engelliler

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Dünyada bilim ve teknolojideki

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ A. DĠL BĠLEġENLERĠ VE DĠL EDĠNĠMĠ BĠLGĠSĠ A1. Ġngilizceyi sözlü ve yazılı iletiģimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaģımlarını ve stratejilerini bilme Bu alan,

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANDROİD İLE MOBİL PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Editör: Fatma Alisinanoğlu 2. Baskı İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Özlem Şimşek - Gülhan Güven - Gözde İnal Berrin Dinç - Saide Özbey - Barış Çaycı Emre Ünal - D. Neslihan Bay Editör: Prof.

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN Ersin Altıntaş Mücahit Dilekmen Sabahattin Çam Hikmet Yazıcı Yaşar Özbay İbrahim Yıldırım Ömer Üre Alim Kaya Asım Çivitçi Sibel Türküm 13. Baskı Editör:

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Dünyada bilim ve teknolojideki hızlı

Detaylı

EĞİTİMDE İYİ ÖRNEKLER KONFERANSI 2012

EĞİTİMDE İYİ ÖRNEKLER KONFERANSI 2012 EĞİTİMDE İYİ ÖRNEKLER KONFERANSI 2012 İYİ UYGULAMA/MATERYAL BAŞVURULARI İÇİN ÇAĞRI www.egitimdeiyiornekler.org Eğitimde İyi Örnekler Konferansı 2012, 31 Mart 2012 tarihinde Sabancı Üniversitesi yerleşkesinde

Detaylı

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde ezberbozan kpss serisi 2016 VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN VATANDAŞLIK SORU BANKASI ISBN 978-605-318-362-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ 0000000001 Komisyon ÖABT FEN BİLİMLERİ / FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-190-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

MAKİNE TEKNOLOJİSİ CNC FREZEDE PROGRAMLAMA - FANUC GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MAKİNE TEKNOLOJİSİ CNC FREZEDE PROGRAMLAMA - FANUC GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MAKİNE TEKNOLOJİSİ CNC FREZEDE PROGRAMLAMA - FANUC GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA 1 ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde kpss ezberbozan serisi 2016 MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN MATEMATİK - GEOMETRİ SORU BANKASI ISBN 978-605-318-360-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme 29 Nisan 2015 yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yüksek Öğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca görevde yükselme merkezi yazılı sınav duyurusuna

Detaylı

Bölüm 2 Kariyer Gelişimi Kuramlarını Anlama ve Uygulama 42

Bölüm 2 Kariyer Gelişimi Kuramlarını Anlama ve Uygulama 42 Bölüm 1 Kariyer Gelişimi Müdahalelerine Giriş 1 Zaman Boyunca Çalışmanın/İşin Anlamı 8 Çalışma ile Kendine Değer Verme Arasındaki Bağ 11 Sistematik Olarak Kariyer Gelişimi Müdahaleleri Sağlama 14 Kavramların

Detaylı

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Psikoloji Psikoloji bilimi, insanı anlamada bu bütünsel bakış açısını koruyan bir yaklaşım sergiler. Amacı insanı daha iyi anlamak ve ona yardımcı olmaktır. Psikoloji,

Detaylı

Doç. Dr. Tuncay ERGENE Türk PDR-DER Genel BaĢkanı

Doç. Dr. Tuncay ERGENE Türk PDR-DER Genel BaĢkanı Doç. Dr. Tuncay ERGENE Türk PDR-DER Genel BaĢkanı 1964 yılında Ankara da doğmuştur. Lisans eğitimini 1986 yılında Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü, Psikolojik Danışma ve

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER A. Sosyal Değişim...2 B. Öğretmenlerin İşleri ve Kimlikleri...6 C. Akademisyen-Öğretmen Ayrımı...9 D. Geleceğe Bakış...10 E. Yapılandırıcılık

Detaylı

MAKİNE TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ 3 BOYUTLU TASARIM - CATIA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MAKİNE TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ 3 BOYUTLU TASARIM - CATIA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MAKİNE TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ 3 BOYUTLU TASARIM - CATIA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TABANLI İÇERİK YÖNETİM SİSTEMLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TABANLI İÇERİK YÖNETİM SİSTEMLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TABANLI İÇERİK YÖNETİM SİSTEMLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN KOOPERATİFÇİLİK GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MUHASEBE VE FİNANSMAN KOOPERATİFÇİLİK GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MUHASEBE VE FİNANSMAN KOOPERATİFÇİLİK GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

SİNOP ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SİNOP ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar SİNOP ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Sinop Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı

Detaylı

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri 5.DÖNEM 6.DÖNEM DERSLER T U K ECTS DERSLER T U K ECTS SNF 301 FEN VE TEK. ÖĞR. 4 0 4 6 SNF 304 TÜRKÇE ÖĞRETIMI 4 0 4 6 SNF 303

Detaylı

Birlikte Çalışmak Öğretmenler ve Davranış Analistlerinin Otizmli Çocuklarla İlgili Rolleri ve Sorumlulukları

Birlikte Çalışmak Öğretmenler ve Davranış Analistlerinin Otizmli Çocuklarla İlgili Rolleri ve Sorumlulukları Birlikte Çalışmak Öğretmenler ve Davranış Analistlerinin Otizmli Çocuklarla İlgili Rolleri ve Sorumlulukları William L. Heward, Ed.D., BCBA-D The Ohio State University 1 Otizmli öğrencilerin özel eğitime

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA

DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA - YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR- DAVACI VEKİLİ DAVALI : Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği : Av Ayşegül Banker Etker Necatibey Cad. No: 19/20 Kızılay/ANKARA : Milli

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ FUAR HOST/HOSTESİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ FUAR HOST/HOSTESİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ FUAR HOST/HOSTESİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

okul öncesi eğitime giriş

okul öncesi eğitime giriş okul öncesi eğitime giriş Editör: Gülden Uyanık Balat Gülümser Gültekin Akduman / Burcu Özdemir Beceren / Hülya Bilgin Gülçin Güven / Sinan Koçyiğit / Atiye Adak Özdemir / Ahmet Sakin / Saime Çağlak Sarı

Detaylı

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ TRAFİK VE ÇEVRE ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ TRAFİK VE ÇEVRE ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ TRAFİK VE ÇEVRE ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ FOTO EPİLASYON (IPL) EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ FOTO EPİLASYON (IPL) EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ FOTO EPİLASYON (IPL) EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı