HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ"

Transkript

1 CERRAHĠ BAKIM HEDEFLER Bu üniteyi çalıģtıktan sonra; Ameliyat öncesi dönemde hemģirenin sorumluluklarını söyleyebilecek Ameliyat öncesi hasta eğitimini planlayabilecek Planlı ameliyatlarda hazırlık aģamalarını bilecek Ameliyat sırası dönemde hemģirenin sorumluluklarını söyleyebilecek Ameliyat sonrası hastanın yapması gereken egzersizleri öğretebilecek Ameliyat sonrası dönemde hemģirenin sorumluluklarını söyleyebilecek Ameliyathanede hasta ve çalıģan güvenliği için oluģturulan standartları bilecek Ameliyat sırası ve sonrasında oluģabilecek komplikasyonları söyleyebilecek Günübirlik cerrahinin avantajlarını ve dezavantajlarını sayabilecek Günübirlik cerrahi hemģiresinin sorumluluklarını bilecek Bakıma yönelik hemģirelik tanı örnekleri verebileceksiniz. HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ HAFTA 5

2 ĠÇĠNDEKĠLER AMELĠYAT ÖNCESĠ HEMġĠRELĠK BAKIMININ YÖNETĠMĠ 1. Ameliyat Öncesi Genel Hazırlık a) Ameliyat Öncesi Dönemde Fiziksel Hazırlık b) Ameliyat Öncesi Dönemde Psikolojik Hazırlık c) Ameliyat Öncesi Dönemde Yasal Hazırlık d) Ameliyat Öncesi Dönemde Eğitim 2. Ameliyattan Önceki Gece Hazırlığı 3. Ameliyat Günü Hazırlığı AMELĠYAT DÖNEMĠ BAKIMIN YÖNETĠMĠ AMELĠYAT SONRASI HEMġĠRELĠK BAKIMININ YÖNETĠMĠ 4. Ayılma Ünitesinde Bakımın Yönetimi 5. Cerrahi Kliniğinde Bakımın Yönetimi EVDE BAKIM GÜNÜBĠRLĠK CERRAHĠ SONUÇ KONU ĠLE ĠLGĠLĠ HEMġĠRELĠK BAKIM PLANI ÖRNEKLERĠ DEĞERLENDĠRME KAYNAKLAR

3 GĠRĠġ Hastalıkların tedavi yöntemlerinden biri olan cerrahi giriģimler, günümüzde anestezi tekniklerinde, ameliyat sonrası bakımdaki geliģmeler sonucunda en son baģvurulan tedavi yöntemi olmaktan çıkmıģtır. Cerrahi giriģimler acil durumlarda planlı hazırlık olmaksızın, tanısı konmuģ hastalarda önceden planlanarak yapılmaktadır. Planlanarak yapılan cerrahi giriģimlerin bir kısmı da gerek ameliyat öncesi hazırlık döneminde, gerekse ameliyat sonrası bakım döneminde hastaneye yatmayı gerektirmemektedir. Cerrahi giriģim sonrası hastanın iyileģme sürecinde, ameliyat öncesi hazırlık ve eğitim ile ameliyat sonrası bakım, en az yapılan cerrahi giriģim kadar önemlidir. Gereksinimleri uygun Ģekilde karģılanan, bakımı hakkında sorumluluk alması sağlanan hasta ameliyat travmasıyla daha iyi baģ edebilir ve komplikasyonlar geliģmeksizin kısa sürede iyileģebilir. Bu nedenle cerrahi hastasının iyileģme sürecinde cerrahi hemģireliği önemlidir. Cerrahi hemģireliği, ameliyat olacak hastanın ameliyat öncesi, ameliyat sırası ve ameliyat sonrası bakımını içerir. Bu bölümde, ameliyat öncesi, ameliyat sırası ve ameliyat sonrası bakım ve günübirlik cerrahi konularında bilgi sunulmaktadır. AMELĠYAT ÖNCESĠ HEMġĠRELĠK BAKIMININ YÖNETĠMĠ Ameliyat öncesi bakım, hastanın hastaneye giriģ anından itibaren cerrahi giriģime kadar hastanın bireysel gereksinimlerine göre saptanan psikolojik ve fizyolojik hazırlıklar, ameliyat öncesi hazırlık ve bakımı içerir. Ameliyat öncesi dönem bakım ve hazırlığı, cerrahi tedaviyi olumsuz yönde etkileyebilecek risk faktörleri erken saptamak, mümkünse durumu ameliyat öncesi düzeltmek, hastanın ameliyat sırası ve sonrası stresle baģ edebilmesini kolaylaģtırmak, hastanın ameliyat sonrası bakıma katılımını sağlayarak iyileģme sürecini hızlandırmak ve olası komplikasyonları önlemek ya da en aza indirmek için önemlidir.

4 Genel olarak planlanmış ameliyatlarda hazırlık üç aşamada uygulanır 1- Ameliyat öncesi genel hazırlık 2- Ameliyattan önceki gece hazırlığı 3- Ameliyat günü hazırlığı 1. Ameliyat Öncesi Genel Hazırlık Ameliyatın türü ne olursa olsun hasta fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik yönden etkilenmektedir. Her birey sosyo ekonomik, aile ve toplum içindeki rollerine bağlı olarak farklıdır. Aynı ameliyata iki ayrı kiģi farklı tepki gösterir. Hatta aynı birey, değiģik zamanlarda olduğu iki ameliyata farklı tepkiler gösterir. Ameliyat öncesi genel hazırlık süreci, fiziksel, psikolojik, yasal hazırlık ve ameliyat öncesi eğitimi içermektedir. a) Ameliyat Öncesi Dönemde Fiziksel Hazırlık Cerrahi giriģime iliģkin sorunların ve riskin en aza indirgenmesinde ameliyat öncesi genel durumun optimal düzeye getirilmesi önemli rol oynar. Hastanın fiziksel açıdan değerlendirilerek genel sağlık durumunun belirlenmesi, hemģirelik bakımını planlamada yol gösterici olacaktır. Ameliyat öncesi dönemde hastanın fiziksel muayenesi ve fiziksel hazırlığı önemlidir. Fizik muayene ile baģtan ayağa genel değerlendirme yapılır (Tablo 1)

5 Tablo 1. Ameliyat Öncesi Fiziksel Muayene Tanılama Faktörleri Genel Muayene Deri Göğüs ve Akciğerler Kardiyovasküler Sistem Karın Nörolojik Sistem Sorular ve YaklaĢımlar Genel sağlık durumunu kayıt et. Vücut pozisyonunu ve boyunu değerlendir. YaĢam bulgularını ölç ve kayıt et. Deriyi renk ve özellikleri yönünden değerlendi.r Varsa yaraların yer ve görünümünü değerlendir. Kemik çıkıntıları üzerindeki deriyi değerlendir. Deri turgorunu dokunarak muayene et. Göğüs simetrisini ve farklılıkları, toraksın çapını ve Ģeklini değerlendir. Solunum seslerini dinle. Herhangi bir ağrı veya hassasiyet varlığını dokunarak muayene et. Jugular (boyun veni) veni ĢiĢme yönünden değerlendir. Apikal nabız hızını, ritmini ve özelliğini steteskop ile dinle. Kalp seslerini steteskop ile dinle. Periferik ödem varlığını kontrol et Periferik nabızların özelliğini dokunarak muayene et. Son defekasyon zamanını sorgula. Karın çevresini gözle muayene et. Barsak seslerini steteskop ile dinle. BoĢaltım ile iliģkili anormal durum (Kanlı dıģkı ya da idrar vb)varlığını sorgula. Hastanın oryantasyonunu ve bilincini, farkındalık ve konuģma düzeyini belirle. Refleksleri muayene et. Motor ve duyusal yeteneği değerlendir. Görme ve iģitme yeteneğini değerlendir. Kas Ġskelet Sistemi Eklem hareketlerini incele ve değerlendir Kas gücünü elle muayene et. Hastanın yürüme yeteneğini değerlendir. Kaynak: Türgay A.S Ameliyat öncesi, sırası, sonrası bakım, Editör: Akça Ay, Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler, Nobel Tıp Kitapevleri,Ġsanbul, 2010

6 Fiziksel Hazırlık YaĢ : Çocuklar, gençler ve orta yaģtaki eriģkinler genelde ameliyatı iyi tolore ederler. Küçük bebek ve yaģlıların ameliyat riski yüksektir. YaĢlı hastalar cerrahi gerektiren hastalığa ek olarak kronik hastalıklara ve sağlık sorunlarına sahip olabilirler. YaĢlı kiģilerin kardiyovasküler, pulmoner, gastrointestinal ve renal sistemlerinde yaģlılığa bağlı olarak geliģen fizyolojik değiģiklikler ameliyat sonucunu etkileyebilir. Ateroskleroz, beslenme bozukluğu, anemi, sıvı açığı (dehidrasyon) da önemli sorunlardır. Çoğunlukla azalmıģ duyma ve görme gibi duyusal kısıtlılıklar da fiziksel değerlendirme de dikkate alınmalıdır. Ağrı: Ağrı önemli bir fizyolojik belirleyicidir ve dikkatli bir Ģekilde izlenmelidir. Hastayı değerlendirirken akut ve kronik ağrı ayırımı yapılmalıdır. Bu ameliyat sonrası ağrı ile kronik durumları ayırt edebilmeyi sağlar. Ağrıyı değerlendirmede bir ağrı ölçeği kullanılmalı ve bu hastaya anlatılmalıdır. Beslenme Durumu: Ameliyatın baģarısı ve ameliyat sonrası iyileģme, beslenme durumuyla doğrudan iliģkilidir. Ameliyat öncesi beslenmesi iyi olan hasta ameliyat stresiyle daha kolay baģ edebilir. Beslenmeyle iliģkin temel sorunlar; protein, demir ve vitaminden yetersiz olarak beslenmiģ olmak ve ĢiĢmanlıktır. Beslenme yetersizlikleri sıklıkla kronik hastalığı olan, ishal, kusma gibi sindirim sistemi sorunları bulunan ve ileri yaģlardaki hastalarda ayrıca kanser hastalarında görülür. Ameliyat öncesi beslenme yetersizliğini karģılamak, enerji ihtiyacı ve yara iyileģmesini kolaylaģtırmak amacıyla ameliyat öncesi dönemde karbonhidrat, protein, vitamin, minerallerden zengin beslemek gerekir. Vitamin C kollojen doku yapımında rol oynar, Vitamin B sellüler enzim ve normal glikoz metabolizmasında rol oynar tüm bu vitaminlerin eksikliğinde iyileģme gecikecektir. Ağızdan alamayan hastalara enteral beslenme ya da total parenteral beslenme uygulanabilir. Besinler parenteral beslenmede damar içi yolla, enteral beslenmede bir tüp aracılığı ile doğrudan gastrointestinal sisteme verilir. ġiģman hastalarda ameliyat acil değilse ameliyat öncesi dönemde normal kilolarına inmesi sağlanmalıdır. ġiģman hastalarda ameliyat riski yüksektir. Hipertansiyon, kalp

7 yetmezliği, hipoventilatasyon riski yüksek, diyabetes mellitus gibi metabolik sorunlar ĢiĢman hastalarda sık görülür. ġiģman hastalarda yağ dokunun fazla olması, teknik açıdan güçlük oluģturur ve ameliyat yarası normalden daha geniģ olur. Bu nedenle inzisyonel herni, yara açılması ve enfeksiyon riski yüksektir. ġiģman hastalarda karında gaz (abdominal distansiyon), flebit, kalp damar, endokrin, karaciğer ve safra hastalıkları daha fazla oluģur. AĢırı kilo nedeniyle ĢiĢman hastaların bakımı ve yatak içinde hareket etmelerinde zorluklar vardır. ġiģman hastalarda solunum ve dolaģım sistemine ait sorunlar ve hareket kısıtlılığına bağlı basınç yarası risklerini en aza indirmek için bu hastaların rahat hareketine izin veren özel yataklar vardır. Sıvı-Elektrolit Dengesi : Sıvı elektrolit dengesinin sürmesi cerrahi hastası için son derece önemlidir. Sıvı açığı (dehidrasyon), hastayı Ģoka ve elektrolit konsantrasyonlarında bozulmaya ve ölüme götürebilir. YaĢlılarda, kronik hastalığı olanlarda hipovolemi varsa giderilmelidir. Mümkünse ağız yoluyla sıvı alımı ( lt.) sağlanmalı veya parenteral olarak sıvı açığı giderilmelidir. Sıvı, elektrolit dengesizlikleri bedendeki tüm sistemleri etkileme özelliğine sahip olduğundan, ameliyat olacak hasta için önemli risk taģır. Sıvı ve elektrolit dengesizliğinin ciddiyetini saptamak çoğu zaman zordur. Belirgin bozuklukların ameliyat öncesi düzeltilmesi zaman gerektirmektedir. Enfeksiyon : Daha önce de belirtildiği gibi beslenme yetersizliği olan kiģilerde enfeksiyon riski yüksektir. HemĢire hastayı enfeksiyon bulguları açısından gözlemelidir. Gerek duyulursa ameliyat ertelenebilir. Kalp Damar (Kardio vasküler) Fonksiyonu : Ameliyat öncesi kalp damar sisteminin hazırlanmasında amaç, sistemin ameliyat döneminde hastanın oksijen, sıvı ve beslenme gereksinimlerini karģılayabilmesidir. Ameliyat riskini artıran kalbe iliģkin sorunlar arasında; anjina pektoris, miyokard infarktüsü, kalp yetmezliği, aritmiler, hipertansiyon, konjenital kalp hastalıkları sayılabilir. Periferik damar hastalığı olanlara ekstremitelere iliģkin ameliyat uygulanırsa, doku iyileģmesi gecikebilir.

8 Kalp damar hastalığı kuģkusu olan hastalar ameliyat öncesi kan basıncı, nabız hızı ve ritmi ödem ekstremitelerde ısı, renk değişimi, halsizlik ve nefes darlığı yönünden değerlendirilmeliler. Kalp hastalarında ameliyat öncesi düzenli bir tedavi Ģarttır. Anemi ve elektrolit bozuklukları düzene sokulmalıdır. Ameliyat öncesi dönemde hasta bakımında dinlenme önemlidir. Diyette, sodyum ( Na) ve kolesterolden fakir diyet yer almalıdır. Dijital kalp ilaçları ve sıvılar uygun Ģekilde verilmelidir Kardiyovasküler sistemin değerlendirilmesinde istenen baģlıca tektikler; Elektro Kardiyo Grafi (EKG), Santral Venöz Basınç (SVP), eritrosit sayımı, hemoglobin, hematokrit, serum sodyum (Na) ve potasyum (K) değerleridir. Solunum Fonksiyonu: Astım, Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı (KOAH), amfizem ve bronģektazi gibi pulmoner hastalıklar karbondioksit (CO2) ve Oksijen (O2) değiģimini engelleyerek ameliyat riskini artırırlar ve pulmoner enfeksiyon geliģmesine neden olurlar. Pulmoner hastalıktan kuģku duyulan hasta, tanısı kesinleģtirildikten sonra ameliyat öncesi dönemde tedavi edilerek ameliyatta ve ameliyat sonrası dönemde komplikasyon geliģmesi önlenmiģ ya da risk en aza indirilmiģ olur. Pulmoner fonksiyon bozukluklarını saptayabilmek için hasta nefes darlığı, hırıltılı solunum, çomak parmak, göğüs ağrısı ve öksürükten bol miktarda balgam çıkarması, whezing, egzersiz ve sigara içme durumu yönünden gözlenmelidir. Sigara içen hastalardan sigarayı ameliyattan iki ay önce bırakması istenir. Bu hastalara özellikle ameliyattan 24 saat önce hiç sigara içmemeleri söylenir. Yapılan çalıģmalarda pek çok hastanın sigarayı ameliyattan 24 saat önce bıraktığı belirtilmektedir. Bunun bile solunum yolu, kalp damar ve bağıģıklık sisteminde oluģturacağı riski azalttığı gösterilmiģtir. Böbrek Fonksiyonu: Ameliyat olacak hastanın böbrek fonksiyonu sıvı elektrolit dengesinin korunması ve artık ürünlerin bedenden atılabilmesi için yeterli olmalıdır. Akut nefrit, akut renal yetmezlik, anuri, oligüri, prostat hipertrofisi idrar akıģını engelleyerek üriner enfeksiyona neden olduğu için ameliyat riskini artırır. Böbrek fonksiyonu, idrar yapım ve atım bozuklukları, idrar görünümü, idrarda lökosit, eritrosit, protein, glikoz, dansite, kan üre nitrojen (BUN), nonprotein nitrojen (NPN) ve kreatin açısından izlenmelidir. BUN ve NPN

9 testleri böbreklerin üre ve diğer protein yıkım ürünlerini atma durumlarını gösterir. BUN ve NPN değerleri yüksek olan hastalarda, ameliyat sonrasında böbrek yetmezliği geliģebileceğinden bu hastaların ameliyat riski yüksektir. Özellikle uzun süren ameliyatlarda, uterus veya mesane ameliyatlarında ya da ameliyat sonrası dönemde yoğun bakım gereken hastalarda ameliyat öncesinde mesane kateterizasyonu uygulanır. Sindirim Sistemi Fonksiyonu : Sıvı elektrolit dengesizliklerinin büyük çoğunluğunun sindirim sisteminden kaynaklanması nedeniyle ameliyat olacak hastanın sindirim sistemi yönünden değerlendirilmesi önemlidir. Hastanın kusması, kusmuğun kanlı ya da yeşil olması, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik ve rektal yolla kanama olup olmadığı değerlendirilmelidir. Karaciğer Fonksiyonu : Anestezik maddelerin vücuttan uzaklaģtırılmasında karaciğer önemli rol oynar. Karaciğer hastalıkları anesteziklerin metabolize edilmesini etkiler bu yüzden de akut karaciğer hastalıkları yüksek cerrahi mortaliteye neden olur. Yine karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında ve pıhtılaģmada rol oynaması nedeniyle siroz gibi hastalık durumlarında ameliyat riski artar. Karaciğer fonksiyonları yetersizse yara iyileşmesi gecikir ve enfeksiyon riski artar. Bu nedenle ameliyat öncesi karaciğer fonksiyonlarında iyileģme amaçlanır. Alkolizm hikayesi olan ya da batında asit bulunan hastalar da karaciğer fonksiyonları yönünden dikkatli izlenmeli ve değerlendirilmelidir. Endokrin Fonksiyonu: Endokrin bezlerin fonksiyonu ameliyat öncesi dönemde iyi değerlendirilmelidir. Troid bezinin fonksiyonu cerrahi riski en aza indirmek için değerlendirilmelidir. Hipertroidizm ameliyat sırası veya sonrası tiroid krizine, hipotroidizm ise anestezi sırası hipotansiyon ve kardiak arreste neden olabilir. Bu nedenle troid bezine iliģkin sorunlar ameliyat öncesi dönemde tedavi edilmelidir. Cerrahi giriģim yapılacak diyabetli bir hasta kan Ģekerinin düģmesi (hipoglisemi) ve kan Ģekerinin yükselmesi (hiperglisemi) açısından risk altındadır. Hipoglisemi yetersiz karbonhidrat alımına veya aģırı insülin uygulanmasına bağlı olarak anestezi veya ameliyat

10 sırasında geliģebilir. Hiperglisemi ameliyat sırasında oluģan yükselen katekolamin (Adrenalin- Noradrenalin) düzeylerine bağlı oluģabilir. Ameliyat sırasında kan Ģekerinin yüksek olması yara enfeksiyonu, glikozüri ve asidoz riskini artırır. Kontrollü şeker hastalığı olan bireydeki cerrahi risk, şeker hastalığı olmayandan farksızdır. Burada amaç kan Ģekeri düzeyini 200 mg/dl altında tutmaktır. Hiperglisemi de cerrahi stres ve stres hormonlarının seviyelerinin artmasıyla oluģur. Hiperglisemi cerrahi yarada enfeksiyon için riski artırabilir. Diğer riskler asidoz ve glukozüridir. Cerrahi öncesi, sırası ve sonrası kan glikoz seviyesi takip edilmelidir. Kortikosteroid kullanan hastalar adrenal yetmezlik riski altındadır. Cerrah ve anestezistin haberi olup adrenal yetmezlik açısından kontrol edilmelidir. Nörolojik Fonksiyon : Ameliyat öncesinde nörolojik muayeneyle hastanın kraniyal sinirleri alt ve üst ekstremite refleksler, duyu refleksleri değerlendirilmelidir. Çünkü nörolojik değerlendirme hastanın ameliyat öncesi genel sağlık durumu hakkında fikir verir; anestetikler ve analjezikler santral sinir sistemini etkileyeceğinden bu ilaçlara karģı oluģabilecek reaksiyonların önceden saptanmasına izin verir; özellikle ameliyat hastanın nörolojik fonksiyonlarını etkileyecekse ameliyat sonrası durumun ameliyat öncesi nörolojik durumla karģılaģtırılmasına olanak sağlar. Ameliyat riskini artıran ciddi nörolojik durumlar arasında epilepsi ve parkinson hastalığı sayılabilir. BaĢ ağrısı, baģ dönmesi, kulak çınlaması, pupillerin eģit olmaması ve konvülsiyon hikayesi önemli nörolojik bulgulardır. Hematolojik Fonksiyon : Tüm ameliyatlarda kan kaybı olur. Ameliyat öncesi kan grubu tayini ve kan grubu uygunluk testi (cross-matchs) yapılmalıdır. Hastanın genel durumu, yaģı, ameliyat bölgesine göre doktor tarafından istenen kan hazır bulundurulmalıdır. Ameliyat pıhtılaģma sorunu olan hastalarda kanama ve Ģok riskini önemli ölçüde artırır. Bu nedenle hemotolojik açıdan hasta iyi değerlendirilmelidir. Hastanın değerlendirmesinde; kanamaya yatkın olma, diģ çekimi ve traģ sonrası aģırı kanama, burun kanaması, hepatik ya da renal hastalık, antikoagulan ilaç kullanma anormal kanama zamanı ve protrombin zamanı ya da trombosit sayısı dikkate alınmalıdır. Ameliyat öncesi yapılan rutin tarama testleri Tablo 2 de verilmiģtir.

11 Tablo 2. Ameliyat Öncesi Yapılan Rutin Tarama Testleri Test Adı Tam kan sayımı Kan Grubu ve Uygunluk Testi (cross-matching) Serum Elektrolitleri (Na+, K+, Ca+2, Mg+2, Cl-, HCO-3) Açlık Kan ġekeri Kan Üre, Nitrojen (BUN) ve Kreatinin ALT (Alanin transaminaz), AST (Asparatat aminotransferaz),ldh (Laktat dehidrogenez) ve Bilirübin Serum Albümin ve Total Protein Ġdrar Tahlili Göğüs Röntgeni Açıklama Eritrositler, hemoglobin (Hb) ve hemotokrit (Hct) kanın oksijen taģıma kapasitesi için önemlidir. Lökositler, bağıģıklık fonksiyonunun bir göstergesidir. Kan grubu tayini tüm cerrahi giriģimlerden önce belirlenmesi gereken bir testtir. Uygunluk testi ise cerrahi iģlem sırasında veya sonrasında kan transfüzyonu gerekli olan vakalarda belirlenir. Sıvı elektrolit durumunu değerlendirmek için yapılan testlerdir. Yüksek düzeyler, tanı konulmamıģ diyabetes mellitüsü gösterir. Böbrek fonksiyonunu değerlendirmek için yapılan testlerdir. Karaciğer fonksiyonunu değerlendirmek için yapılan testlerdir. Beslenme durumunu değerlendirmek için yapılan testlerdir. Ġdrar bileģimini ve olası anormal bileģenleri (Protein ve glukoz) veya enfeksiyonu saptamak için yapılan testlerdir Solunum durumunu ve kalp boyutunu değerlendirmek için yapılan testlerdir. Elektrokardiyogram Kalp problemlerini ya da hastalığı önceden tanımlamak için yapılan testtir. Kaynak: Türgay A.S Ameliyat öncesi, sırası, sonrası bakım, Editör: Akça Ay, Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler, Nobel Tıp Kitapevleri,Ġsanbul, 2010

12 Ġmmun Fonksiyon: Hastanın ilaçlara karģı var olan herhangi bir hassasiyeti ve bunun neden olduğu önceki tepkiler saptanmalı ve belgelenmelidir. Hastadan daha önceki alerjik reaksiyona neden olmuģ olabilecek bütün maddeleri tanımlaması ve oluģan tepkileri anlatması istenmelidir. Hastalarda immün sistemi baskılayan kortikosteroid tedavisi, böbrek nakli, AIDS ve lösemi gibi hastalıklar da olabilir. Bu durumda en hafif bulgular veya en küçük ısı değiģimleri bile araģtırılmalıdır. İmmün sistemi baskılanmış kişiler enfeksiyona daha yatkın olduklarından asepsinin sağlanmasında daha dikkatli olunmalıdır. Alkolizm : AĢırı miktarlarda alkol kullanarak akut alkol intoksikasyonuna giren bir çok kiģi acil nedenlerle ameliyata alınmaktadır. Acil cerrahi gerekiyorsa küçük ameliyatlar için lokal, spinal veya blok anestezi kullanılır. Anestezi ile cerrahi giriģim uygulanırken, genel anesteziye de gereksinim duyulabilir. Eğer mümkünse alkol intoksikasyonu geçinceye kadar cerrahi giriģim ertelenir. Genel anestezi kullanılacaksa kusmayı ve olası aspirasyonu engellemek için önce nazogastrik sonda uygulanabilir. Böylece anestezi sırasında meydana gelebilecek komplikasyonların önüne geçilmiģ olacaktır. Uzun süre alkol alan hastalarda malnütrisyon ve A vitaminoz geliģebilir. Kullanılan Ġlaçlar : Bireyin düzenli kullandığı tüm ilaçlar ya da son bir hafta içinde aldığı ilaçlar sorgulanarak listelenmelidir. Konvülsyonları durduran veya engel olan ilaçlar gibi bazı ilaçların kandaki düzeyini sürdürmek yaģamsal öneme sahiptir. Antikoagülanlar gibi düzenli kullanılan bazı ilaçlarda ameliyat açısından risk yaratır. Var ise, hastanın kullandığı bitkisel ilaçlar da sorgulanarak kayıt edilmelidir. Ayrıca hastanın, herhangi bir ilaca alerjisi olup olmadığı da öğrenilmelidir. Antikoagulanlar; kanamaya neden olabilir, ameliyattan önce kesilmelidir. Antibiyotikler; bazı anesteziklerde istenmeyen etki oluģturabilirler. Örneğin neomisin, kanamycin, daha az sıklıkla streptomisin kas gevģeticilerle beraber kullanıldığında sinir iletimini keserek solunum paralizisi ile sonuçlanabilir. Tranklizanlar; kan basıncını düģürerek Ģoka neden olabilir. Thiazid diüretikler; potasyum ve sıvı kaybına neden olabilir.

13 Steroidler; uzun süre kullanıldıysa, adrenal bezlerin korteksi baskılanır. Stres durumunda yeterince steroid hormon salınamaz ve hastanın anestezi ve ameliyat sonrası stresiyle baģ etmesi zorlaģır. Antihipertansifler; anestezide hipertansiyona neden olabilir. Digital, insülin ve kortikostroidlere devam edilmeli, ameliyat ve ameliyattan sonra bunların dozları dikkatle ayarlanmalıdır. b) Ameliyat Öncesi Dönemde Psikolojik Hazırlık Ameliyat öncesi psikolojik hazırlık, hastanın ve yakınlarının stres ve endiģesini azaltan ve en az fizyolojik hazırlık kadar önemli bir hazırlıktır. Ameliyatı yapacak cerrahın hasta ve ailesine tedavinin gerekliliğini ve tedavinin çıkabilecek komplikasyonlarını açıklamasıyla hazırlık dönemine baģlanmıģ olur. Ameliyat öncesinde anksiyete nedenlerinin en önemlilerinden birisi belirsizlik korkusudur. KiĢilerde korku yaratan durumlarsa anestezi tehlikesi, ameliyat sonrası ağrı, kanser olma, organ kaybı, sevdiği kiģi ve iģten uzak kalma gibi nedenlerdir. Operasyonun küçük ya da büyük olması korkuyu pek etkilemez. Ameliyat hasta için sadece fizyolojik bir stres kaynağı olmayıp aynı zamanda güçlü bir psikolojik stres kaynağıdır. Bu nedenle ameliyat öncesi iyi bir psikolojik hazırlık gerekir iyi hazırlanmamıģ hastalarda paranoya, depresyon ameliyat stresine uygun gösterememe ve buna bağlı komplikasyonlar ve hastanın iyileģmesi gecikebilir. HemĢire; hastalarla iletiģimini daima açık tutmalıdır. Hastayı duygularını açıklaması için cesaretlendirmeli ve hastanın anlamadıklarını tekrar etmelidir. Ameliyat öncesi ve sonrası yaģayacağı evreleri hasta ve ailesine anlatmalıdır. Hastanın ameliyat odasına dönüģünde araç ve gereçlere bağlı olabileceği aile ve hastaya neden ve sonuçlarıyla önceden söylenmelidir. Aile üyeleri ile hastaya birlikte nasıl destek olabilecekleri konularını tartıģmalıdırlar. Ameliyat öncesi iyi bir psikolojik hazırlık; - Anksiyeteyi gidermeye, - Ameliyatta az anastezik, ameliyat sonrası az analjezik kullanımına, -Ameliyat sonrasında yaģam bulgularının kısa sürede düzene girmesine,

14 - Strese tepki olarak salınacak kortikostroidlerin az salınımına, - Ameliyat sonrası hızlı iyileģme ve erken taburcu olmaya yardımcı olur. AraĢtırmalar, iyi bir psikolojik hazırlıkla hastaların ameliyat travmasıyla daha iyi baģ edebildiklerini, komplikasyonların daha az geliģtiğini, hastaların kısa sürede iyileģtiklerini göstermiģtir. Ġyi bir psikolojik hazırlık içinde hastanın inançlarına da saygı gösterilmeli ve inançları desteklenmelidir. Ruhsal inançların insanların korku ve anksiyete ile olan mücadelesinde önemli rolleri vardır. Ġstendiği zamanlarda hastanın ruhsal destek almasına yardım edilmelidir. Hastaya ait bu konudaki bilgiler ve bakıģ açıları günlük bakım ve konuģmalar sırasında alınabilir. Tablo 3. Ameliyat Öncesi Dönemde Hastada Ortaya Çıkabilecek Sorunlar Problem Bilgi Eksikliği Korku Uyku Örüntüsünde Bozulma Beklenen Yas Etkisiz baģ etme ĠliĢkili Olduğu Faktörler Ameliyat öncesi rutinlere ve ameliyat sonrası bakıma iliģkin Genel rolleri yerine getirmede fonksiyon yeteneğini kaybetme Kötü cerrahi sonuç Ölüm riski Anestezi sırasında kontrol kaybı veya anestezi sırasında uyanma Ameliyat sonrası yetersiz analjezi hissetme Hastane rutinleri Psikolojik stresle iliģkili Planlanan ameliyatla iliģkili vücut parçasının kaybını hissetme BaĢ etmeye yönelik değer yargıları Cerrahi sonucun açıklığında eksiklik ÇözümlenmemiĢ geçmiģteki negatif enerji deneyimi Kaynak: Türgay A.S Ameliyat öncesi, sırası, sonrası bakım, Editör: Akça Ay, Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler, Nobel Tıp Kitapevleri,Ġsanbul, 2010

15 c) Ameliyat Öncesi Dönemde Yasal Hazırlık Herhangi bir cerrahi iģlem öncesinde hastalar genellikle kuruma özel olan bir izin formu imzalamalıdır. Böylece hasta, anlamadığı ya da istemediği herhangi bir cerrahi iģlemin yapılmasından korunacağı gibi aynı zamanda hastane ve sağlık bakım profesyonelleri de hasta ve ailesi tarafından yöneltilecek herhangi bir suçlamadan korunur. İzin formu hasta kayıtlarının önemli bir parçasıdır ve mutlaka hasta ile birlikte ameliyathaneye gönderilmelidir. Ġzin imzalatmadan önce hastaya ameliyat hakkında yeterli açıklama yapılmalı, olası komplikasyonlar, geliģebilecek Ģekil bozuklukları da söylenmelidir. Bilinçsiz ve 18 yaģından küçükler içinde izin formu ebeveynlerine imzalatılmalıdır. Çocuk doğurma fonksiyonunu olumsuz yönde etkileyen tedavi düģükleri eģlerin yazılı izninden sonra gerçekleģtirilmelidir. Yalnız hayat kurtarıcı ameliyatlar acil olduğu durumda izin almadan yapılabilir. Bireyin kendisinden alınan bilgilendirilmiģ izin; hastanın bilinci / akli dengesi yerinde, verilen bilgiyi anladığını ifade ediyorsa ve sakinleģtirici ilaç / uyuģturucu madde almadığı zaman geçerlidir. Hiçbir hasta ameliyat onay formunu imzalattırmak için zorlanmamalı ve acele ettirilmemelidir. Ameliyata girmek istememek bir hastanın en doğal ve yasal hakkıdır. Ancak bu tip bilgiler belgelenmelidir. AAmeliyat Öncesi Alınan BilgilendirilmiĢ Ġzin Formu - Ameliyat türü ve amacını - Ameliyatı yapan cerrahın adını - Ameliyat risklerini (doku hasarı, biçimsizliği veya hatta ölümü) - Ameliyatın baģarı Ģansını - Olası alternatif yöntemleri - Hastanın izini reddetme veya sonra izni geri çekme hakkı olduğu bilgisini içermelidir Kaynak: Türgay A.S Ameliyat öncesi, sırası, sonrası bakım, Editör: Akça Ay, Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler, Nobel Tıp Kitapevleri,Ġsanbul, 2010

16 d) Ameliyat Öncesi Dönemde Eğitim Hasta eğitimi, bilgilendirme ve destek sağlama, yanlıģ anlamaları düzeltme ve hastanın bireysel bakımdaki rol ve sorumlulukları kavramasına yardımcı olmayı amaçlar. Ameliyat öncesi dönemde hasta eğitimi, cerrahi giriģim öncesi, hastanın mental olarak hazırlanmasına ve yapılacak uygulamaları anlamasına yardım etmeyi kapsar. Hasta ve hasta yakınları ameliyat öncesi anksiyete yaģarlar. Anksiyete kalp hızını ve kan basıncını arttırır, cerrahi giriģim sonrası komplikasyonların ortaya çıkmasına ve kanamaya neden olabilir. Yine ameliyat öncesi dönemde eğitim ameliyat sonrası komplikasyonları azaltır, hasta memnuniyetini arttırır. Ġyi planlanmıģ eğitim, hastanın iģine ve diğer günlük yaģam aktivitelerine daha erken dönmesini sağlar. Ameliyat öncesi dönemde bakımı planlama hasta ve bakım veren bireyi kapsamalıdır. Ameliyat öncesi dönemin uzunluğu ameliyat öncesi bakımı ve planlamayı etkiler. Hasta ameliyattan birkaç gün önce hastaneye kabul edildiği zaman, bakım ve eğitim planı geliģtirilebilir. Hasta ameliyat günü kabul edildi ise, bakım ve eğitim planı ayaktan tedavi edilen hasta esasına göre yapılır. Ameliyat öncesi eğitim için en uygun zaman, ameliyattan önceki gün öğleden sonra ya da ameliyat gecesidir. Cerrahi hastası için taburculuk planı, hastaneye kabul sırasında veya öncesinde baģlamalıdır. Hastanın taburculuk gereksinimlerini erken planlama, iyileģmenin ve uyumun hızlandırılması açısından özellikle önemlidir. Taburculuk planında, hastanın ve bakım verenin yetenekleri ve bakım kaynakları, finansal kaynakları ve evde sağlık hizmetlerine yönelik veriler birleģtirilmelidir. Ameliyat öncesi dönemde eğitimin temel ilkeleri, hastayı bilgilendirme, anksiyeteyi azaltmak için psikososyal destek, cerrahi hastası (perioperatif hasta) ve hastaya bakım verenin rolleri ve beceri öğretimidir. Hastayı Bilgilendirme: Hastaya neyin ne zaman yapılacağı ve beklenen duruma ya da rahatsızlıklara yönelik hastanın ne deneyimleyeceğini kapsayan bilgilendirme yapılmalıdır. Hastanın gereksinimleri / istekleri dikkatlice dinlenmeli, hastanın merak ettikleri açıklanmalı, korkularını belirlemek için hastanın sözlü ya da sözlü olmayan tepkileri değerlendirilmelidir.

17 -Ameliyat öncesi işlemler hakkında bilgilendirme: Cerrahi kliniğin yeri Ameliyat için bekleme alanının yeri Derlenme veya yoğun bakımın yeri Ameliyat sonrası ünite ve bekleme alanının yeri Yara yeri Ameliyat ile ilgili anatomik ve fizyolojik değiģiklikler -Ameliyat öncesi yapılan rutin işlemlerin tanımlanması veya açıklanması: Tanı için gereken iģlemler EKG Ameliyat öncesi laboratuar testleri Beslenme ve açlık durumu Barsak hazırlığı Ġdrar yapma cilt hazırlığı Ameliyat öncesi sedasyon Anestezi Takam diģler ve protezlerin çıkarılması Ameliyathane Anestezi -Ameliyat sonrası rutin işlemlerin tanımlanması: Ameliyat sonrası drenler Sıvılar Ġlaçlar Pansumanlar Diyet ve beslenme Ameliyat sonrası hemģirelik değerlendirmeleri Taburculuk eğitimi

18 -Ameliyat öncesi eğitimde duyularla ilişkili bilgiler Ameliyat öncesi, ameliyathane ve derlenme ünitesinde görecekleri, hissedeceği ve koklayacakları konusunda bilgi Lokal veya genel anestezi uygulaması esnasında hissedecekleri Ameliyat öncesi verilen ilaçların oluģturduğu hisler Genel anestezi giriģiminde kullanılan ilaçların tadı ve kokusu Ameliyat sonrası ağrı Ameliyat masasından sedyeye nakilde hissedilecekler Ameliyat sonrası bazı iģlemlere bağlı hissedecekleri (Örneğin entübasyona bağlı boğaz ağrısı) -Zamanla ilgili bilgiler Ameliyatın tarih ve saati Hastanın kliniğe gelme zamanı Ameliyat öncesi bekleme zamanı Ameliyatın süresi Ameliyat sonrası derlenme ünitesinde kalma süresi Hastanede kalma süresi Beslenme hakkında bilgi (en son yemek yeme zamanı) Dren, alçı, pansuman vb malzemelerin ne zaman çıkarılacağı Ailenin ziyaret edebileceği zamanlar Anksiyeteyi Azaltmak İçin Psikososyal Destek: Hasta aktif olarak dinlenmeli, duygusal destek sağlanmalı ve doğru bilgilendirme yapılmalıdır. Duygusal destek sağlanarak hastanın endiģe ve korkularla baģ etme mekanizmaları kuvvetlendirilir. Cerrahi Hastası (Perioperatif Hasta) ve Hastaya Bakım Verenin Rolleri ve Beceri Öğretimi: Ameliyat sonrası evrede endiģeyi azaltabilecek, iyileģmeyi hızlandırabilecek ve yan etkilerin önlenmesine yardımcı olacak hasta tarafından yapılacak özel uygulamalara iliģkin sorumlulukları kapsar.

19 Hasta öğretiminde temel ilkeler Ģunlardır: Cerrahın hastaya açıklama yaptığı öğrenilerek hastayı kuģkuya düģürecek farklı açıklamalar yapılmamalıdır. Gerektiğinden fazla bilgi verilmesi hastada anksiyete yaratabileceğinden hastayla bir ön görüģme yapılarak ne kadar bilgiye ihtiyacı olduğu belirlenmeli ve bu yönde açıklama yapılmalıdır. Hastanın anlayabileceği terimler kullanılmalıdır. Hastaya bir kerede fazla bilgi verip bunaltmamak için öğretimi kısa süreler ve sık aralıklı yapılmalıdır. Hastaya soru sorabilmesi için yeterli zaman ayrılmalıdır. Öğretimde tüm görsel-iģitsel araçlardan faydalanılmalıdır. Hastaya öğretilen yeni beceri veya tekniği yaparak göstermesi istenilmelidir. Hasta ailesi ve yakınları ameliyat öncesi hazırlık ve eğitim aktivitelerine katılmalıdır. Ameliyat öncesinde yapılan eğitimin baģarısı ameliyat sonrasında hastanın kendi bakımına aktif olarak katılmasıyla ve sorun geliģmeksizin kısa sürede iyileģmesiyle değerlendirilebilir. Ameliyat olacak hastalara derin solunum, öksürük, dönme ve ekstremite egzersizleri öğretilmeli ve bunlar için en uygun zaman ameliyattan önceki günün öğleden sonrası ya da gecesidir. Açıklamalar ameliyattan birkaç gün önce yapılırsa hasta unutabilir ya da ameliyattan hemen önce yapılırsa endiģeli olduğu için dinleyemeyebilir. Derin Solunum-Öksürük Egzersizlerini Öğretmek Bu egzersizler akciğerlerin geniģlemesini sağlamak ve kanın oksijenlenme kapasitesini artırmak için yapılır. Derin solunum ve öksürme egzersizleri hastanın iyileģme hızını arttıracak ve solunum komplikasyonlarını azaltacaktır. Bu egzersizler akciğerlerdeki kollabe alveollerin geniģlemesine ve ameliyat sonrası pnömoni ve atelektazi geliģiminin önlenmesine yardımcı olur. Derin Solunum Egzersizleri Derin soluk almada karın kaslarını kullanarak burun yoluyla yavaģça içeriye alınan hava, dudakların arasından yavaģça dıģarıya verilir. Doğru Ģekilde derin soluyabilmek için sadece göğüs kafesi kasları değil, diyafram ve karın kasları da kullanılmalıdır.

20 Tablo 4. Derin Solunum Egzersizleri DERĠN SOLUNUM EGZERSĠZLERĠ ĠġLEM MANTIKSAL GEREKÇESĠ BASAMAKLARI (Büzük Dudak -Pursed Lip ve Diyafragmatik Solunum) 1. Hastaya uygulama hakkında bilgi ver. Böylece hastanın endiģeleri giderilir, iģ birliği yapması sağlanır. 2. ĠĢlem için hastadan izin al. Hasta olarak kiģisel haklarının farkına varmasını sağlar. 3. Hastaya pozisyon ver. Göğüs kafesinin rahat olmasını sağlar ve abdominal kasların gergin olmasını engeller. Pursed Lip Solunum Ġçin; hastayı oturt ya da yatak içinde dik oturur pozisyon ver. Diyafragmatik Solunum Ġçin; hastaya sırt üstü yatar pozisyon ver. Dizlerinin baģının altına bir yastık yerleģtir. 4. Kağıt mendi ve atık kutusunu kolay ulaģılabilir Ģekilde yerleģtir. 5. Hastanın elerini göğüs kafesi ve karın üzerine yerleģtir. Pursed Lip Solunum Ġçin;hastaya ellerini kaburga kemikleri altına, orta parmaklar birbirine dokunacak biçimde diyafragma üstüne yerleģtirmesini söyle Diyafragmatik Solunum Ġçin; sağ el üst karın bölgesine, sol el göğsün üst tarafına yerleģtirilir. 6. a. Hastadan, içinden dört sayana kadar burundan yavaģ ve derin bir nefes almasını iste. Egzersiz sırasında sekresyon çıkıģı ya da kusma olabilir. Hasta soluk alıp verdiğinde göğüs kafesindeki yükselmeyi hisseder. Sağ el altındaki karın bölgesinin yukarıya doğru hareketi hissedilmelidir. Sol el altındaki üst göğüs bölgesinin hareketi minimal olmalıdır. Nefes alma ve verme sürelerinin kontrolünü kolaylaģtırır. b. Diyafragmatik solunumda da dört sayıncaya kadar burun yoluyla nefes alırken, sağ el altındaki karın bölgesinin yukarıya doğru hareketi hissedilmelidir Nefes Al 7. Nefes alınan süre kadar, havayı içinde tutmasını söyle (Hasta isterse içinden dörde kadar sayabilir) Nefes Ver Alveollerde gaz değiģimi gerçekleģir

Elif KILINÇ. Gaziantep Üniversitesi araştırma ve Uygulama Hastanesi Üroloji Servis Hemşiresi

Elif KILINÇ. Gaziantep Üniversitesi araştırma ve Uygulama Hastanesi Üroloji Servis Hemşiresi Elif KILINÇ Gaziantep Üniversitesi araştırma ve Uygulama Hastanesi Üroloji Servis Hemşiresi Genel olarak, planlanmış ameliyat için hazırlık üç aşamada uygulanır: Hastanın kliniğe yatırılmasından, ameliyat

Detaylı

Prostat Ameliyatı Öncesi Hemşirelik Bakımı

Prostat Ameliyatı Öncesi Hemşirelik Bakımı Prostat Ameliyatı Öncesi Hemşirelik Bakımı Yrd.Doç.Dr.Sevban ARSLAN İçerik: 1. Ameliyat gecesine kadar olan hazırlık 2. Ameliyattan önceki gece hazırlığı 3. Ameliyat günü hazırlık Hastanın cerrahi kliniğe

Detaylı

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ SUNU PLANI Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik bakım amacı Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik

Detaylı

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir.

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Böbreğin tam fonksiyone olmaması nedeniyle; SIVI-ELEKTROLĠT DENGESĠZLĠĞĠ

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMI Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMI Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMI Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 PREOPERATİF BAKIM ve Hazırlık 2 Genel olarak, planlanmış ameliyat için hazırlık üç aşamada uygulanır: Hastanın kliniğe yatırılmasından,

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması Bölüm 11 Astım ve Cerrahi İşlemler Astım ve Cerrahi İşlemler Dr. Gözde KÖYCÜ ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Enfeksiyon yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan her hastanın vital organ fonksiyonlarının desteklenmesi; organ

Detaylı

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 )

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Slayt No : 48 4 ENTERAL BESLENME (Gavaj) Besin ve sıvıları ağız yoluyla yeterli alamayan veya hiç alamayan

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Ayfer ÖZBAŞ

Yard. Doç. Dr. Ayfer ÖZBAŞ Yard. Doç. Dr. Ayfer ÖZBAŞ İ. Ü. Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu Y Cerrahi Hastalıklar kları Hemşireli ireliği i Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 1 Cerrahi tedavi seçimi hastanın genel durumu, hastalığın

Detaylı

GÜNÜBİRLİK CERRAHİ. Doç. Dr. Ümran DAL. Günübirlik cerrahide prosedür azami 60 dk. yaklasık 30 dk. sürmektedir.

GÜNÜBİRLİK CERRAHİ. Doç. Dr. Ümran DAL. Günübirlik cerrahide prosedür azami 60 dk. yaklasık 30 dk. sürmektedir. GÜNÜBİRLİK CERRAHİ Günübirlik cerrahide prosedür azami 60 dk. yaklasık 30 dk. sürmektedir. Doç. Dr. Ümran DAL Örneğin bademciklerin alınması, sünnet, kulak tüpü yerlestirilmesi, bazi endoskopik ameliyatlar,

Detaylı

Postüral Drenaj Uygulama

Postüral Drenaj Uygulama Postüral Drenaj Uygulama AMAÇ Akciğerlerdeki sekresyonun yer çekimi yardımıyla drenajının gerçekleştirilmesidir. TEMEL İLKELER Spontan solunumda veya ventilatöre bağlı hastada akciğerlerin tüm bronş ve

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 1. YIL ilk yarıyıl (güz dönemi) BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 09.00-09.50 SHMY101 ANES-101 ANES-101

Detaylı

ACİL SERVİS HEMŞİRESİ BİRİM ORYANTASYON DEĞERLENDİRME FORMU

ACİL SERVİS HEMŞİRESİ BİRİM ORYANTASYON DEĞERLENDİRME FORMU ACİL SERVİS HEMŞİRESİ BİRİM ORYANTASYON DEĞERLENDİRME FORMU Adı-Soyadı: Kadrosu: İşe Başlama i: Bölümü: ACİL SERVİS HEMŞİRESİ Oryantasyıon Bitiş i: Formun İnsan Kaynaklarına Geliş i: Uygulama Puanları

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI. Grup D ( 8 Hafta)

T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI. Grup D ( 8 Hafta) T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI Grup D ( 8 Hafta) (02 Eylül 2014-28 Ekim 2014 ) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim BaĢ Koordinatörü

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İşe Giriş Muayeneleri Aralıklı kontrol muayeneleri (periyodik muayeneler) Sağlık Eğitimi 1 İşe Giriş

Detaylı

Adı Soyadı: Yatış Tarihi:../../20.. Prot. No: Yatış Saati:..:.

Adı Soyadı: Yatış Tarihi:../../20.. Prot. No: Yatış Saati:..:. 1 /6 Adı Soyadı: Yatış Tarihi:../../20.. Prot. No: Yatış Saati:..:. Bölüm: Cinsiyeti: K E Kullandığı Lisan: Yaş: Eğitimi: Kilo: Mesleği: Boy: Çıkış Tarihi: Geldiği Yer: Ev Yoğun Bakım Acil Kliniği Diğer

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Sedasyon Uygulamaları Günübirlik Anestezi Sonrası Derlenme Safhaları Modifiye Aldrete Skoru Nedir ve Nerede Kullanılır? Modifiye

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

KANAMA. Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar. dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır.

KANAMA. Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar. dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır. KANAMALAR KANAMA Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır. KANAMANIN CĠDDĠYETĠNĠ BELĠRLEYEN DURUMLAR Kanamanın ciddiyetini belirleyen durumlar

Detaylı

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ KOAH VE EGZERSİZ KOAH kalıcı nefes darlığı ile kendini gösteren, geri dönüşü olmayan bir akciğer hastalığıdır. Sigara ve cevre kirliliği gibi faktörlerin etkisiyle hasta sayısı hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU

AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU Anabilim Dalı / Klinik Adı: Hastanın Adı, Soyadı: Baba adı: Doğum tarihi: Ana adı: TC Kimlik No: Planlanan girişimin adı: MİRİNGOTOMİ (Kulak zarının çizilmesi) veya VENTİLASYON

Detaylı

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 1. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 49 yaşında kadın hasta, ev hanımı Yakınması: Öksürük, balgam Hikayesi: Yaklaşık 2 aydır şikayetleri olan hasta akciğer grafisinde lezyon görülmesi üzerine merkezimize

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

ADIYAMAN DA YARA BAKIM MERKEZĠ

ADIYAMAN DA YARA BAKIM MERKEZĠ ADIYAMAN DA YARA BAKIM MERKEZĠ Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi Hastane Yöneticisi Yrd. Doç. Dr. Fatih DOĞAN Sorumlu HemĢire Binnur Yıldırım Adıyaman E.A.Hastanesi Yara Bakım Merkezi

Detaylı

T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU

T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU Öğrencinin Adı-Soyadı: Staj Tarihi:./ /20 Öğrenci No:...Staj Birim Adı: T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU Hastanın; Adı-

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

HEMŞİRELİK ÖĞRENCİ UYGULAMA DEĞERLENDİRME DOSYASI

HEMŞİRELİK ÖĞRENCİ UYGULAMA DEĞERLENDİRME DOSYASI HEMŞİRELİK ÖĞRENCİ DOSYASI ÖĞRENCİ TANITIM Öğrencinin Adı ve Soyadı: Öğrenci Numarası: I: Bu bölüm İl Uygulama Koordinatörü tarafından öğrencinin uygulama hastanesine sevki için doldurulacaktır. Uygulama

Detaylı

ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI)

ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI) ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI) No: Dersin Adı: DEĞERLENDIRME KRITERLERI Klinikler ı. PROFESYONEL DAVRANıŞLARıN 1 GELIŞTIRILMESI

Detaylı

TRAKEOSTOMİ REVİZYONU (CİLDE AĞIZLAŞTIRILAN SOLUK BORUSU GİRİŞİNİN GENİŞLETİLMESİ) AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

TRAKEOSTOMİ REVİZYONU (CİLDE AĞIZLAŞTIRILAN SOLUK BORUSU GİRİŞİNİN GENİŞLETİLMESİ) AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU TRAKEOSTOMİ REVİZYONU (CİLDE AĞIZLAŞTIRILAN SOLUK BORUSU GİRİŞİNİN GENİŞLETİLMESİ) AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi:

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ I. İLKYARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...3 A. İLKYARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...3 1. İlkyardımın Tanımı...3 2. Acil Tedavinin Tanımı...3 3. İlkyardım ve

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/5 TANISAL VE GİRİŞİMSEL DİZ ARTROSKOPİSİ AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat Yöntem: Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm'lik kesi deliklerinden artroskopinin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda iltihabi kist

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür 500 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR İNSUFOR, tip 2 diabetes mellitus tedavisinde, özellikle fazla kilolu

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda tümör olduğu

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI Dekan Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu Dekan Yardımcıları Prof. Dr. Ferruh Niyazi Ayoğlu Prof. Dr.

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları Basınç Yaraları (Dekübütüs Ülserleri ) Basınç Yaralarının Nedenleri Basınç Yarası Oluşmasında Risk Faktörleri Basınç Bölgeleri Basınç Yaralarının Oluşumu ve Evreleri Basınç Yaralarının Önlenmesi Bası Yarası

Detaylı

T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANELERİ ENFEKSİYON KONTROL KURULU. Ameliyathane Organizasyonu ve Giriş Çıkışlarda Uyulması Gereken Kurallar

T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANELERİ ENFEKSİYON KONTROL KURULU. Ameliyathane Organizasyonu ve Giriş Çıkışlarda Uyulması Gereken Kurallar T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANELERİ ENFEKSİYON KONTROL KURULU Ameliyathane Organizasyonu ve Giriş Çıkışlarda Uyulması Gereken Kurallar Mekan: Ameliyathanelerin yoğun bakım ünitelerinden

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI Yrd. Doç.Dr. Vesile ŞENOL Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Böl. Bşk Paramedik Program Koordinatörü E.Ü. H.B.S.H.M.Y.O 1 Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Beynin normal

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

PERİOPERATİF DÖNEM. Ameliyat Öncesi ve Sonrası Bakım 18.11.2015. PREOPERATİF DEĞERLENDİRME Amaç:

PERİOPERATİF DÖNEM. Ameliyat Öncesi ve Sonrası Bakım 18.11.2015. PREOPERATİF DEĞERLENDİRME Amaç: Ameliyat Öncesi ve Sonrası Bakım PERİOPERATİF DÖNEM Doç. Dr. Ümran Dal Tüm cerrahi süreç perioperatif dönem olarak adlandırılır. Bu dönem preoperatif, intraoperatif ve postoperatif dönemleri kapsar. En

Detaylı

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri;

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Aile Sağlığı Merkezlerinde Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezlerinde Toplum Sağlığı Merkezlerinde ÜCRETSİZ verilmektedir. Temizlik, genel vücut

Detaylı

HEMŞİRELİK ALANI IX. SINIF MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

HEMŞİRELİK ALANI IX. SINIF MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI HEMŞİRELİK ALANI IX. SINIF MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI GENEL AMAÇ: Temel insan gereksinimlerine yönelik, hasta bakımı ilke ve yöntemlerini bilmek ve uygulama becerisine sahip olmak.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Acil Tıp Hekimliği Uygulama Dilimi (Zorunlu) Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Ahmet UYSAL

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA Doç. Dr. Pemra C.ÜNALAN Ast. Dr. Özge Doğan Marmara Üniversitesi Pendik EAH Evde Sağlık Birimi EVDE SAĞLIKTA HASTA TAKİBİ... Evde sağlık hizmeti alan hastaların ayaktan

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI HEMŞİRELİK AMELİYAT ÖNCESİ HAZIRLIK

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI HEMŞİRELİK AMELİYAT ÖNCESİ HAZIRLIK T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI HEMŞİRELİK AMELİYAT ÖNCESİ HAZIRLIK Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

YENİDOĞANDA MEKANİK VENTİLASYON KURSU OLGU SUNUMU-1

YENİDOĞANDA MEKANİK VENTİLASYON KURSU OLGU SUNUMU-1 YENİDOĞANDA MEKANİK VENTİLASYON KURSU OLGU SUNUMU-1 BAŞVURU ÖZELLİKLERİ 28 yaşındaki gebe suyunun gelmesi nedeniyle acil servise başvurdu. İlk gebelik, gebelik takipleri yok Gebelik yaşı 39 hafta Amniyon

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, karaciğer ana

Detaylı

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI Çocukların büyüme gelişmesi sırasında düzenli muayene, laboratuvar testleri ve gelişme kayıtlarının tutulması gereklidir. Bkz: çocukluk çağı aşıları ve testleri. Çocuk Check up

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından safra yollarımda tümör

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZLİ)

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZLİ) HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZLİ) HEM 501 Sıvı-Elektrolit Dengesi ve Hemşirelik Uygulamaları (3 0 3) Bu ders, vücut sıvılarının içeriği ve dağılımı, düzenlenme mekanizması, sıvı ve elektrolit dengesini

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı