GENEL CERRAHİ UZMANLIK EĞİTİMİ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GENEL CERRAHİ UZMANLIK EĞİTİMİ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI"

Transkript

1 GENEL CERRAHİ UZMANLIK EĞİTİMİ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI 1

2 2 Sürekli eğitim gereksinimini yaşamlarının vazgeçilmezi sayan tüm asistanlara ve onları eğitenlere Türk Cerrahi Yeterlik Yürütme Kurulu

3 3 ÖNSÖZ Genel cerrahi uzmanlık eğitiminde temel hedef, asistanların mesleki yeterliği kazanmalarını sağlamaktır. Bu anlamda eğitim programları bir uzmanın mesleğini uygularken gereksinimi olan bilgi, beceri ve tutumu kazanmasını sağlayacak biçimde düzenlenmelidir. Diğer yandan verilen eğitim, yaşam boyu öğrenme ve yeterliği sürdürme ile, bilgiye ulaşma ve kullanma becerilerinin kazanılmasını da sağlamalıdır. Bu donanımlarla yetişerek, her koşulda etik davranmasını bilen, dürüst, adil ve başkalarına her zaman saygılı olabilen, mesleki kurallara uymanın esas olduğunu benimseyen cerrahlar, hastalarını en uygun biçimde tedavi edebilecek ve topluma hizmet etmenin mutluluğunu ve onurunu yaşayacaklardır. Türk Cerrahi Derneği Cerrahi Yeterlik Yürütme Kurulu ülkemizde genel cerrahi uzmanlık eğitimi veren tüm kurumlara genel cerrahi eğitimi için uyguladıkları eğitim etkinliklerinde rehber olmak üzere bir çekirdek program hazırlanması gerektiğini düşündü. Cerrahi Yeterlik Üst Kurulu ve Cerrahi Yeterlik Genel Kurullarında Mayıs 2004 de öneri görüşüldü. Kurullar böyle bir programın hazırlanmasının gerekli olduğunu ve yaşama geçirildiğinde Türk cerrahi eğitimine önemli katkıları olacağını saptadı. Yapılan çalışmalardan sonra hazırlanması düşünülen eğitim programına esas olmak üzere konu başlıkları belirlendi ve Cerrahi Yeterlik Yürütme Kurulu bu başlıklarla ilgili olarak ayrıntılı içerik hazırlamakla görevlendirildi. Cerrahi Yeterlik Yürütme Kurulu çeşitli alanlarda bazı meslekdaşlarımızın da katkılarıyla temel konular, genel cerrahinin özel konuları ve genel cerrahi ile ilgili dalları da kapsayacak şekilde bilgi, beceri ve tutum hedeflerini ayrıntılı olarak belirlenerek Genel Cerrahi Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Programı taslağı hazırlandı. Taslak Cerrahi Yeterlik Genel Kurulunda kabul edildi ve Programın tüm eğitim kurumlarına gönderilmesine karar verildi. Düzenlenen bu program asistanların her aşamada kazanmaları gereken yeterlik hedeflerini belirlemektedir. Tüm boyutları ile zaman içindeki gelişmeler de dikkate alınarak revize edilmesi gereken dinamik bir çerçeve çizmeye çalışan bu programın, klinik uygulama programlarıyla bağdaştırılarak izlendiğinde, uzmanlık eğitimi için ve eğitimde gelinen düzeyin değerlendirilmesi için önemli bir rehber olacağanı düşünüyoruz.. EKİM 2006 Türk Cerrahi Yeterlik Yürütme Kurulu * KATKIDA BULUNANLAR Yeterlik Yürütme Kurulu (Dr.Ragıp Çam, Dr.Ercüment Kuterdem, Dr.İskender Sayek, Dr. Semih Baskan, Dr.Ertan Tatlıcıoğlu, Dr.Settar Bostanoğlu, Dr.Dursun Buğra, Dr. Mahir Özmen, Dr. Cem Terzi, Dr.Sadık Kılıçturgay) tarafından ve büyük ölçüde Cox SS., et al. Surgical Resident Curriculum 2nd ed. Arlington, Virginia : The association of Program Directors in Surgery, 1995 den yararlanılarak hazırlanan bu Genel Cerrahi Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Programı Yeterlik Üst Kurulunda değerlendirilmiş ve tarihinde toplanan Türk Cerrahi Derneği Yeterlik Genel Kurulunda kabul edilmiştir.

4 4 İÇİNDEKİLER A- PROGRAM İÇERİĞİ / AMAÇLAR A-1. Tanım. 7 A-2. Amaçlar.. 7 A-3. Mesleki Yeterlik 7 A-4. Çekirdek Yeterlikler A-5. Programın Kullanılması... 8 A-6. Genel Cerrahide Öğretme ve Öğrenme. 10 A-7. Eğitim Sonuçlarını Ölçme ve Programı Değerlendirme.. 10 B- TEMEL KONULAR B-1. Anatomi. 13 B-2. Fizyoloji 16 B-3. Beslenme..18 B-4. Metabolizma 20 B-5. Yara İyileşmesi 23 B-6. Hematoloji 26 B-7. Asepsi Antisepsi.29 B-8. Cerrahi Enfeksiyonlar.31 B-9. Sıvı ve Elektrolit Dengesi.34 B-10. Asit Baz Dengesi.36 C- RESÜSİTASYON VE KRİTİK HASTA BAKIMI C-1. Şok ve Resüsitasyon 39 C-2. Travma.43 C-3. Acil Tıp 46 C-4. Cerrahi Yoğun Bakım 51 C-5. Yanıklar.. 59

5 5 D- GENEL CERRAHİ D-1. Cerrahi İmmünoloji 63 D-2. Organ Nakli..66 D-3. Cerrahi uygulamada Etik va Yasal Konular...68 D-4. Cerrahi Onkoloji. 72 D-5. Cerrahi endoskopi 76 D-6. Minimal İnvaziv Cerrahi. 80 D-7. Araştırma ve Biyoistatistk Yöntemleri 83 D-8. Ameliyat Öncesi Hasta Hazırlama ve Bakım..87 D-9. Ameliyat Sonu Hasta Bakımı 91 D-10. Akut Karın 94 D-11. Abdominal cerrahi 99 D-12. Sindirim Sistemi 104 D-13. Karaciğer-SafraYolları ve Pankreas D-14. Kolon-Rektum ve Anüs 115 D-15. Endokrin Cerrahi..118 D-16. Meme Cerrahisi..121 D-17. Deri ve Yumuşak Doku.125 D-18. Vasküler Cerrahi 130 E- GENEL CERRAHİYLE İLGİLİ DİĞER ALANLAR E-1. Kadın Hastalıkları ve Doğum 137 E-2. Üroloji. 140 E-3. Göğüs Cerrahisi 144 E-4. Ortopedi.148 E-5. Anesteziyoloji.149 E-6. Patoloji 154

6 A- PROGRAM İÇERİĞİ / AMAÇLAR 6

7 7 A-1. TANIM Bir uzmanlık eğitimi programı, asistana rehberlik eden, asistanın uygun gözetim altında çalışmasını, mesleki ve kişisel gelişimini sağlayan, bu sırada hastaların güvenli ve uygun sağlık hizmeti almalarını garanti altına alan düzenlemedir. A-2. AMAÇLAR Genel cerrahi uzmanlık eğitimini düzenlemek için akademik, klinik ve teknik kriterlerin kurumsal yapısını oluşturmak. Ülkemizde Genel Cerrahi uzmanlık eğitimi veren klinikler ve anabilim dalları için bir eğitim planı oluşturmak. Tıpta uzmanlık tüzüğü, Türk Cerrahi Yeterlik Kurulu ve Türk Cerrahi Yeterlik Eşyetkilendirme Kurulunun belirlediği ilkelere uygun eğitim kriterleri sağlamak. Asistanların/tıpta uzmanlık öğrencilerinin kendi kendilerine çalışmasını kolaylaştırmak için rehber oluşturmak. Genel cerrahinin kapsamının ve diğer bilim dalları ile etkileşiminin geniş bir şekilde kavranmasını sağlamak. Genel cerrahi asistanlarının eğitim sürecinde, hasta bakım ve tedavisinde giderek artan biçimde sorumluluk kazanmalarını sağlamak. Araştırmaları yürütürken bilimsel yöntem ve teknikleri uygun bir şekilde kullanmaları için genel cerrahi asistanlarına rehberlik etmek. Genel cerrahi asistanlarının liderlik ve yöneticilik yeteneklerini kazanmalarına yardım etmek. Ulusal sağlık sisteminin ekonomik, hukuki ve sosyal özellikleri ile genel cerrahinin bu noktadaki yerinin anlaşılmasını sağlamak. Yaşam boyu sürdürülmesi gereken sürekli eğitimi teşvik etmek. A-3. MESLEKİ YETERLİK Mesleki yeterlik için, hastaların ve toplumun, mesleğini uygularken bir hekimden beklediği bilgi, beceri ve tutumların kazanılması, yaşam boyu öğrenme ve yeterliği sürdürme ile bilgiye ulaşma ve kullanma becerilerinin kazanılması, her koşulda etik davranılması ve başkalarının düşünülmesi, dürüst ve adil olunması ve başkalarına saygılı olma yetisinin içselleştirilmesi, mesleki kurallara uymanın ve topluma hizmet etmenin esas olduğunun benimsenmesi gereklidir. Yeterlik asistanlık süresince belirli aralıklarla değerlendirilmelidir. Değerlendirme süreçleri eğitimin aksayan yanlarını düzeltme fırsatı yaratacaktır. Genel cerrahi uzmanlık eğitimini tamamlayanların Türk Cerrahi Derneği Yeterlik Kurulu tarafından düzenlenen yeterlik sınavlarına katılmaları özendirilmeli ve mesleki yeterlik değerlendirmesinin cerrahlar için mesleği gereğince uygulamanın bir kuralı olduğu benimsetilmelidir.

8 8 A-4 ÇEKİRDEK YETERLİKLER Genel cerrahi uzmanlık eğitimi asistanın bilmesini, yapabilmesini ve uygun tutum geliştirmesini sağlamalıdır. Bu çerçevede eğitimin sonunda, asistan aşağıdakileri yapabilmelidir. * Yetkin bir cerraha uygun, kusursuz etik ve hukuki muhakeme yapmak. * Cerrahi bakım ve tedavilerde hasta ve ailelerinin sosyal ve kültürel değerlerine saygı göstermek. * Cerrahi hastalıkların tedavisinde temel ve özel konularda kazandığı kapsamlı ve yeterli bilgileri uygulamak. * Cerrahi teknikleri uygularken yetkin bir cerrahtan beklenen beceriyi göstermek. * Hasta veya ailesinin yaşamını etkileyen kararlar verirken çok yönlü düşünmek. * Toplum sağlığı ve koruyucu hekimliğin geliştirilmesine katkıda bulunmak. * Meslektaşları ve diğer sağlık çalışanları ile etkin bir şekilde işbirliği yapmak. * Meslektaşları, asistanlar, öğrenciler ve diğer sağlık çalışanlarıyla bilgilerini paylaşmak ve onlara öğretmek. * Hastalarının sağlığıyla ilgili gereksinimleri konusunda kendilerini ve ailelerini eğitmek. * Hastalarının bakım ve cerrrahi tedavilerinin uygun maliyetlerle yapılması için çaba göstermek. * Yaşam boyu öğrenimi, cerrahi bilgi ve becerinin devamlılığı için bir şart olarak görmek. Kıdem Tanımlamaları Genel cerrahi uzmanlık eğitiminde, A 1, A 2 ve A 3 olmak üzere üç ara kıdem söz konusudur. Her yeni başlayan asistan, A 3 kıdemindedir. 1.yılını dolduran asistan değerlendirme toplantısında görüşülür; uygun kriterleri karşıladığı belirlenirse A 2 kıdemine yükseltilir. A 2 kıdeminde 2 yıl kalınır. 2.yılın sonunda değerlendirme toplantısında uygun kriterleri karşıladığı belirlenenler A 1 kıdemine yükseltilir. A 1 kıdeminde 2 yıl kalınır. A-5. PROGRAMIN KULLANILMASI Çekirdek eğitim programının kullanılmasında aşağıdaki yöntemlerin uygulanması önerilir. 1. Eğiticiler ve asistanlara Çekirdek Eğitim Programı verilmelidir. 2. Program yöneticisi (Anabilim Dalı Başkanı ya da Klinik Şefi), eğiticiler ve asistanlar arasında bu programın uygulanmasına yönelik bir iletişim ve işbirliği oluşturmalıdır. Bu iletişim, asistan eğitim komisyonları ya da benzeri kurulların gündemlerinde, eğitici toplantıları veya asistan eğitim programları sırasında sağlanabilir. Bu ortamlarda programın gereklilikleri, asistanların neleri ne zaman yapmaları gerektiği ve belirlenen uygulamaları yaptıklarının nasıl denetleneceği ayrıntılı bir şekilde gözden geçirilmelidir. 3. Çekirdek eğitim programı, eğiticiler tarafından vizitler, seminerler ve diğer eğitim-öğretim etkinlikleri sürecinde kontrol listesi olarak kullanılmalıdır. * Eğiticiler kendi klinikleri ve hastanelerinin uygulama ve öğretim koşulları doğrultusunda bu programın ana amaçlarına ulaşabilmesi için neler yapılabileceğini belirlemelidir.

9 9 * Programın hangi kısımlarının kendi kendine, hangilerinin eğiticilerin katkılarıyla öğrenilebileceği, öğrenilenlerin nasıl ve hangi kapsamda sınanabileceği belirlenmelidir. * Hedefleri açıklayan kriterlerin basitçe listelenmesi yararlı olacaktır. Böylelikle öğrenilmesi gereken teorik bilgi ve yapılması gereken pratik uygulamalar belirlenebilecektir. 4. Programın amaçlarına yönelik dersler ve konferanslar düzenlenmelidir. * Bu toplantılarda işlenen konularla asistanların eğitimleri sırasında teorik bilgi ve pratik uygulama arasındaki ilişkinin öneminin kavraması sağlanmalıdır. 5. Yeterlik için düzenli ölçme ve değerlendirme yaparak bilgi ve beceri arasındaki bağlantılar kurulmalıdır. * Bazı eğiticilerin özel olarak görevlendirilmesi, çekirdek eğitim programının asistanlar tarafından en iyi şekilde kullanılmasını kolaylaştırabilir. * Genel cerrahi eğitim programının sonunda, öğrenim hedeflerine ulaşılmalı ve tüm yeterlikler yerine getirilmelidir. Çekirdek eğitim programı içinde sunulan her bir alan için asistanların hangi zamanda yeterliğe ulaşması gerektiğini, eğitim programının kendisi belirleyecektir. * Çekirdek eğitim programı, giderek artan seviyelerde asistan sorumluluğu gerektirecek şekilde oluşturulmuştur. Bu programın pek çok yerinde kıdemli ve kıdemsiz asistanların eğitim amaçları ayrı ayrı gösterilmemiştir. Bunun nedeni, asistanlık programlarına göre rotasyonların farklı zamanlarda yapılmasıdır. Oysa yeterliği esas almış olan tüm hedefler, temelden başlayıp daha karmaşığa doğru ilerleme fikri ile geliştirilmiştir. * Sözlü ve yazılı sınavlar, beceri değerlendirmeleri ve/veya vizitler sırasındaki olgu sunumları kullanılarak asistan nitelikleri belirlenebilir. Böylece, kazanılmış olan bilgi, beceri ve tutumların önceden belirlenmiş program hedeflerine uyup uymadığı gözlemlenebilecektir. 6. Program resmi olarak birimin klinik uygulama protokolleri ile bağdaştırılmalıdır. * Asistan eğitiminde önceden belirlenmiş noktalarda ulaşılması istenen beceri eğitimi sürdürülmelidir. * Ulaşılan beceri düzeyi, programda ortaya konmuş olan asgari standartları karşılamıyorsa, durum belgelenmeli ve düzeltilmesi sağlanmalıdır. * Asgari standartları karşılamayan asistanlar için eksik olan yönlere odaklanılmalı ve destek eğitimi için bir program belirlenmelidir. 7. Bu eğitim programı, her eğitim kurumunun koşulları ve amaçları doğrultusunda kısmen ya da tamamen uyarlanabilmelidir. 8. Programa ait uyuşmazlık, fazlalık veya yetmezlikleri değerlendirmek için bir uygulama /değerlendirme yöntemi yaratılmalıdır. * Programı tanımlayan eğitim kaynakları, hizmet zorunlulukları ve rotasyon özellikleri değerlendirilmelidir. * Saptanan bir dönem içinde (yıllık ya da iki yıllık) eğitimin ne kadarının uygulanabileceği belirlenmelidir. * Amaçlara ulaşmayı sağlayacak en iyi öğretme stratejileri ve yöntemleri belirlenmelidir. * Öğrenme için kaynakların yeterli olup olmadığı incelenmeli ve yeterli kaynak sağlanmalıdır.

10 10 * Çekirdek eğitim programının yapısının, içeriğinin ve değerlendirme yöntemlerinin işlerlik kazanmasında eğiticilerin bilgi ve uyumunu en üst düzeye çıkartmak için resmi bir rehberlik/eğitim gerekip gerekmediği belirlenmelidir. * Eğiten, ölçen ve değerlendiren eğiticilere destek olmak amacıyla, eğiticilerin eğitimi programları düzenlenmelidir. A-6. GENEL CERRAHİDE ÖĞRETME VE ÖĞRENME Öğretme teknikleri Her ne kadar yaratıcı öğretimin sonsuz olanakları bulunsa da bazı standart teknikleri benimsemede yarar vardır. 1. Özellikle temel bilimler konularındaki beklentiler konusunda, haftalık olarak eğiticiler ile asistanlar arasında yapılan öğretici toplantılar ilk yıllarda kritik önem taşır. Bu oturumlarda okuma ödevleri değerlendirilmelidir. İlgili konularda klasik ver-al tekniğiyle asistanlardan bilgi almak şeklinde de bilgi düzeyleri yoklanabilir. 2. Öğretim vizitleri haftalık olarak yapılmalıdır ve özellikle anatomi ve fizyopatoloji konuları ayrıntılı olarak tartışılmalıdır. Asistanlar daha katılımcı olmalı ve edilgen kalmamalıdırlar. Eğitim oturumları sorun çözme yöntemleri ve interaktif tartışma teknikleriyle sürdürülmelidir. 3. Klinik senaryoların haftalık morbidite ve mortalite konferanslarının bir parçası olması asistan katılımını teşvik etmek için çok etkin bir yöntemdir. Bu tip etkinlikler asistanların aktif katılımını sağlar. 4. Konferanslar öğretici dersler için gerekli ortamı sağlar. Ancak eğiticiler asistan katılımının önemini bilmeli ve sunumlarını soru-yanıt tekniklerini uygulayarak sürdürmelidirler. Bazı konferansların asistanlar tarafindan sunulması da bu amaca hizmet eder. Güncel yayınların tartışıldığı oturumlar düzenlenmesi önerilir. 5. Kadavra çalışmaları, hayvan modelleri, laparoskopi ve endoskopi simülasyon cihazlarının yer aldığı beceri laboratuvarlarının kurulması önerilir. Otopsi ve kadavra diseksiyonu ve modeller üzerinde yapılan ameliyatlar becerinin gelişmesini sağlar. 6. Her rotasyon için mümkün olduğunca fazla sayıda ameliyatı asiste etmek, özellikle kıdemsiz seviyeler için önerilmektedir. Basit cerrahi manevralar, gerekli becerilerin temelini oluşturacaktır. 7. Tedavi girişimlerini planlama ve değerlendirmede ilgili dallarla doğrudan iletişim önemlidir. 8. Kılavuzlar, özellikle cd-rom teknolojisini kullanan bilgisayar destekli eğitim kılavuzları, önemli birer eğitsel yardımcıdır. A-7. EĞİTİM SONUÇLARINI ÖLÇME ve PROGRAMI DEĞERLENDİRME Sonuçların ölçülmesi Ölçme, bireyin mesleki uygulamadaki yeterliğinin ölçülmesi için kullanılan gereç ve işlemlerdir. Bir ölçme işlemi yaparken göz önünde bulundurulması gereken üç özellik vardır. 1- Veri toplama: Asistanın ulaştığı bilgi ve beceri durumunu gösterecek bilgiler, eğitim süresi içindeki sınav sonuçlarının, asistan sunumlarının ve seminerlerinin içerik analizleri, ameliyat sırasında muhakeme ve becerinin doğrudan gözlemlenmesi ve asistan karnesi gibi kaynaklardan elde edilebilir. 2- Verilerin analizi: Ölçme sürecindeki ikinci adımdır. Bu analiz diğer eğitim birimlerinin verileri ve varsa ulusal veri tabanları ile karşılaştırılarak yapılır.

11 11 3- Bulgu ve yorumların bilinmesi: Eğitim uygulamalarının uygunluğunu ya da düzeltilmesi gereken durumları belirler. Sonuçların ölçülmesi için öneriler: * Çalışma başlamadan önce asistanlara ölçme yöntemleri açıklanmalıdır. * Bir asistanı değerlendirirken, o asistanın çalışmasını daha yakından izleyen eğiticilerin ve kıdemli asistanların görüşleri alınmalıdır. * Eğiticilerin raporlarında asistan beceri ölçümlerinin kaydedildiği bölüm olmalıdır. * Puanlama formları ile asistanın beceri düzeyi izlenmelidir. * Ölçme bütünüyle eğiticilerin sorumluluğundadır. Eğiticiler birlikte çalıştıkları cerrahi asistanlarının yetenek düzeyilerini gerektiği gibi belgelendirmelidirler. * Vizitlerde asistanın hastalarını ve tedavi planlarını sunması değerlendirilmelidir. * Asistan tarafından gerçekleştirilen işlemler için bir asistan karnesi oluşturulmalıdır. Böylece asistanın yaptığı işlemlerin devamlı kaydı tutulmuş olur ve düzeltme yapılması için eksıklikler zamanında belirlenebilir. * Asistanın verdiği tedavi istemleri ve tuttuğu hasta gözlem notları değerlendirilmelidir. * Asistanın sözlü sunumlarına ait bir içerik değerlendirmesi sistemi hazırlanmalı ve puanlanmalıdır. * Düzenli yazılı sınavlar yapılmalıdır. Bu sınavlar çoktan seçmeli ya da kısa-uzun raporlandırma şeklinde olabilir. * Beceri ve tutum ölçmeye yönelik olarak nesnel örgün klinik sınavlar yapılabilir. * Olgu verileri kullanılarak eğiticiler ile karşılıklı etkileşimli dersler hazırlanmalıdır. * Asistanlara vizitlerde, ameliyatlarda sorular sorulmalı, asistanın ulaştığı bilgi ve becerileri düzeyleri kaydedilmelidir. * Asistanların eğitim programı ve uygulanması hakkında görüş ve önerilerini, periyodik olarak önceden yapılandırılmış bir biçimde eğitim programı sorumlusuna vermeleri sağlanmalıdır. Bu geri bildirim eksikliklerin giderilmesi için kullanılmalıdır. * Asistanların temel hasta başı işlemleri uygulamasındaki başarı düzeyileri, ameliyatlardaki becerileri, karmaşık cerrahi girişimler sırasındaki asistans ve liderlik yetenekleri belirlenmelidir. * Uygulanan eğitim programı sürecinde kıdem ilerlemelerinde asistanların yeterlik düzeyleri belirleyici olmalıdır.

12 B- TEMEL KONULAR 12

13 13 B-1. ANATOMİ TEMEL HEDEFLER Cerrahi uygulama için gerekli düzeyde anatomi bilgisinin kazanılması. Anatomi bilgisinin ameliyathane içinde ve dışında hastaların tanı ve tedavisinde kullanılması. BİLGİ HEDEFLERİ Kıdemsiz Düzeyi 1. Aşağıdaki başlıklar kapsamında anatominin genel kavramlarının bilinmesi. a. Makroskopik anatomi b. Hücresel anatomi c. Moleküler biyoloji 2. Organlara ait dokuların ve bileşenlerinin yapısının, özelliklerinin ve işlevlerinin bilinmesi. a. Deri b. Dolaşım sistemi c. Sinir sistemi d. Kas-iskelet sistemi e. Solunum sistemi f. Sindirim sistemi g. Üriner sistem h. Genital sistem i. Duyu organları 3. Aşağıdaki örneklerde olduğu gibi sık uygulanan cerrahi girişimler ile ilgili anatomik yapıların bilinmesi. a. Santral kateter yerleştirilmesi b. Mesane kateteri yerleştirilmesi c. Kolonoskopi d. Trakeostomi e. Mastektomi f. Fıtık onarımı g. Kolesistektomi h. Swan-Ganz kateteri yerleştirilmesi i. Toraks tüpü yerleştirilmesi j. Bacakta alçı uygulaması k. Apendektomi l. Peptik ülser ameliyatı m. Kolektomi n. Tiroidektomi o. Kist hidatik ameliyatı p. Anal ameliyatlar 4. Diğer cerrahi birimlerde sıkça karşılaşılan anatomik yapıların tanınması. a. Ortopedi

14 b. Göğüs Cerrahisi c. Kadın Hastalıkları ve Doğum d. Üroloji e. Nöroşirurji Organların değişik tekniklerle elde edilen farklı görüntülerinin bilinmesi. a. Direkt grafiler b. Kontrastlı incelemeler c. Bilgisayarlı tomografi d. Ultrasonografiografi e. Manyetik rezonans görüntüleme f. Anjiyografi g. Pozitron Emisyon Tomografisi 6. Anatomik referanslar, cerrahi girişimlerde önemli olan anatomik noktalar ile ilgili kaynakların listelenmesi. 7. Genel cerrahide karşılaşılan gelişim anomalilerinin, insan gelişiminin ve normal embriyolojinin anatomik özelliklerinin tanımlanması. a. Hamilelikte apandisit b. Plasenta previa c. Omfalomezenterik kalıntılar d. Diyafragma hernisi e. Vater sendromu f. Trakeoözofageal fistül g. Biliyer atrezi h. Malrotasyon i. Gastroşizis j. Urakus kisti k. İmperfore anüs l. Trizomi Aşağıdaki anatomik terimlerin ayırt edilmesi. a. Topografik anatomi b. Radyografik anatomi c. Supinasyon d. Pronasyon e. Dorsal f. Ventral g. Medyan plan h. Midsagital plan i. Koronal plan 9. İnsan anatomisinin laboratuvarda sıklıkla kullanılan fare, sıçan, köpek, domuz gibi hayvanlarla ve protozoa, bakteri ve virüsler dahil olmak üzere daha ilkel canlı türleriyle karşılaştırılması. Kıdemli Düzeyi 1. Sık karşılaşılan major doğumsal anomaliler için embriyolojik açıklamaların bilinmesi. 2. Aşağıda sıralanan major ameliyatlar da dahil olmak üzere anatominin tanımlanması ve açıklanması a. Aort anevrizması b. Whipple ameliyatı c. Pnömonektomi d. Abdominoperineal rezeksiyon e. Karaciğer nakli

15 f. İki taraflı radikal boyun diseksiyonu Farklı radyolojik teknikler üzerinde anatomik bilginin öğrenilmesi. BECERİ HEDEFLERİ 1. Anatomi bilgisinin aşağıdaki durumlara uygulanması. a. Genel cerrahi hastalıklarının tanısı. b. Hastalara ve ailelerine aşağıdaki konularda açıklama yapılması. (1) Hastalığın embriyolojik nedeni (2) Cerrahi işlemin planlanması (3) Hastalığın seyri (4) Komplikasyonların açıklanması c. Kıdeme göre planlanan cerrahi uygulamalarda bu bilgilerin kullanılması. d. Uzun dönem izleme dahil olmak üzere ameliyat sonrası bakım.

16 16 B-2. FİZYOLOJİ TEMEL HEDEFLER Cerrahi hastalıklara yol açan normal fizyoloji ve fizyopatoloji bilgisinin öğrenilmesi. Fizyoloji bilgisinin cerrahi hastalıkların değerlendirilmesi ve tedavisinde kullanılması. BİLGİ HEDEFLERİ 1. Aşağıdaki kavramları da kapsayarak normal fizyolojinin açıklanması. a. Hücre büyümesi ve diferansiyasyon işlemleri b. Genetik ve büyümenin endokrin ve otokrin kontrolü c. Normal hamilelik, embriyoloji, doğum d. Homeostazis ve hücresel medyatör kavramları e. Normal beslenme ve metabolizmanın biyokimyası f. Sıvı mekaniği ve dinamiği g. Hemostaz, koagülasyon, trombogenez, fibrinolizis h. Salgısal ve regülatör böbrek fonksiyonları i. Normal solunum ve gaz değişiminin biyomekaniği j. Yara iyileşmesi ve inflamatuar yanıt k. Onkogenez l. İkincil seks karakterlerinin gelişiminin nöroendokrin kontrolü m. Ağrının nörofizyolojisi n. Sepsise yanıt o. İmmün yanıt 2. Sık uygulanan klinik testlerin normal değerlerinin bilinmesi. 3. Geriatrik, pediatrik, bağışıklığı baskılanmış hastaların ve hamilelerin fizyolojik değişikliklerinin bilinmesi. 4. Aşağıdaki kavramları da kapsayarak fizyolojik ilkelerin cerrahi izlem ve tedaviye uygulanmasının bilinmesi. a. Swan-Ganz kateteri uygulanması b. Yapay solunum desteği c. Böbrek fonksiyon incelemeleri d. Girişimsel olmayan damarsal incelemeler e. Elektrokardiyografi ve ekokardiyografinin değerlendirilmesi f. Beslenme durumunun değerlendirilmesi g. Endokrin fonksiyon çalışmaları 5. Karmaşık hastalıklardaki anormal fizyolojinin açıklanması. a. Kalp yetmezliği b. Böbrek yetmezliği c. Solunum yetmezliği d. Bağışıklık baskılanması e. Malign hastalıklar f. Barsak tıkanıklıkları g. Beslenme bozukluğu

17 17 BECERİ HEDEFLERİ 1. Fizyolojik kavramlara dayanarak laboratuvar testlerinin ve klinik bulguların yorumlanabilmesi. 2. Cerrahi hastalığı ya da ağır fizyolojik bozukluğu olan hastaların değerlendirilmesi. a. Karaciğer yetmezliği b. Beslenme bozukluğu c. Böbrek yetmezliği d. Kanama e. Kalp-akciğer yetmezliği f. Elektrolit denge bozukluğu g. Multipl endokrin neoplazi (MEN) gibi endokrin hastalıklar h. Sepsis i. Şok j. Bağışıklık baskılanması 3. Pediatrik, geriatrik yaş grubunda ve hamilerdeki fizyolojik değişikliklere göre tedavi planlarının değiştirilmesi. 4. Hastanın fizyolojik değişikliklerine göre klinik bulguların, laboratuvar testlerinin ve hemodinamik ölçümlerin kullanılması. 5. Anormal fizyolojik değerlere göre tedavi planının değiştirilmesi. 6. Mevcut ve olası beslenme desteği için tedavi planının tanımlanması ve oluşturulması. 7. Hemodinamik izlemin yorumlanması ve homeostazı sağlamak üzere tedavinin değiştirilmesi. 8. Fizyolojiye dayalı bir araştırma projesi yürütülmesi. 9. Normal hemostaz ile etkileşen sorunların çözümlenmesi. 10. Solunum fonksiyon testlerinin incelenmesi ve anormal solunuma neden olan sorunların çözümlenmesi.

18 18 B-3. BESLENME TEMEL HEDEFLER Cerrahi hastalığın metabolik sonuçlarının ve beslenme desteği ihtiyacının anlaşılabilmesi. Beslenme değerlendirme yöntemlerinin ve beslenme desteği verme yollarının bilinmesi. Özel klinik durumlar için özgün beslenme sorunlarının anlaşılabilmesi. BİLGİ HEDEFLERİ 1. Yatan hastada beslenme bozukluğuna katkıda bulunan etkenlerin bilinmesi. a. Beslenme desteği b. Ameliyat öncesi tetkikler c. Altta yatan hastalığa bağlı olarak oral alımın kıstılanması d. Yüksek stres durumları 2. Beslenme değerlendirmesi yöntemlerinin bilinmesi. a. Vücut ağırlığının % 10 undan fazlasının kaybı b. Serum albümin değerinin 3.4 mg/dl altında olması c. Bağışıklık yanıtının bozukluğu, anerjik yanıt ve total lenfosit sayısının 1500 den düşük olması d. Belirli fizik bulgular 3. Beslenme değerlendirilmesinin yapılabilmesi. a. Anamnez b. Sübjektif global değerlendirme, MUST, NRS-2002 c. Antropometrik ölçümler d. Laboratuvar mekanizmaları e. Bağışıklık ölçümleri 4. Aşağıdakileri kullanarak enerji ihtiyacının hesaplanabilmesi. a. Basit tahmin (dinlenme 25 kcal/kg-gün, orta stres 30 kcal/kg-gün, ağır stres 40 kcal/kggün) b. Harris Benedict formülü c. Azot dengesi d. Bazal metabolik tablo 5. Açlık, stres ve travmaya metabolik yanıtın incelenebilmesi. 6. Beslenme içeriğini belirlemek için genel kuralların belirtilmesi. a. Protein dışı kalorinin proteine oranı b. Protein ihtiyacı c. Karbonhidrat/yağ dengesi d. Ventilasyon sorunu (solunum katsayısı üzerine etkisi) 7. Enteral beslenmenin endikasyonlarının, kontrendikasyonlarının ve yararlarının tartışılması, verilme yollarının ve olası komplikasyonlarının ve tedavilerinin bilinmesi.

19 19 8. Parenteral beslenmenin endikasyonlarının, kontrendikasyonlarının ve zararlarının tartışılması, total parenteral beslenme yapılmasının, izlenmesinin ve olası komplikasyonlarına yaklaşımın ayrıntılı olarak bilinmesi. 9. Aşağıdaki hastalarda özel formüller kullanmanın gerekçesinin açıklanması. a. Konjestif kalp yetmezliği b. Karaciğer yetmezliği c. Böbrek yetmezliği d. Solunum yetmezliği e. Glukoz intoleransı 10. Cerrahi beslenmedeki güncel değişikliklerin açıklanması. a. Glutaminin rolü b. Argininin rolü c. Büyüme faktörleri 11. Belirli hastalık durumlarında oluşan beslenme bozukluklarının olası bulgularının, kazanılmış ve malign hastalıkları önlemede beslenmenin rolünün tartışılması. BECERİ HEDEFLERİ 1. Yatan hastaların beslenme durumlarının değerlendirmesi. 2. Beslenme desteği için uygun yöntemlerin seçilmesi ve gerekli izlemelerin yapılması. 3. Aşağıdaki hastalıklar için beslenme gereksinimlerinin hesaplanması. a. Malign hastalıklar b. Stres, travma c. Pankreatit d. Enterokütan fistül 4. Enteral ve parenteral beslenme gereçlerinin yerleştirilmesi. 5. Yukarıda bahsedilen durumdaki hastalar için beslenme desteği sağlanması.. 6. Total Parenteral Beslenme (TPN) alan hastalardaki kalori ve vitamin dengesizliklerinin tanı ve tedavisinin bilinmesi. 7. Cerrahi gastrostomi, jejunostomi ve perkütan endoskopik gastrostomi yapılabilmesi. 8. Enteral ve parenteral beslenmenin komplikasyonlarının tanı ve tedavisinin bilinmesi. a. Diare b. Dehidratasyon c. Kateter sepsisi d. Karaciğer yağlanması e. Glukoz intoleransı

20 20 B-4. METABOLİZMA TEMEL HEDEFLER Besin maddelerinin kullanımının metabolik temellerinin kavranması ve ara metabolizmadaki belirli değişikliklere bağlı oluşan hastalıkların anlaşılması. Metabolizma bilgisini hastaların bakım ve tedavilerinde uygulayabilme yeteneğinin kazanılması. BiLGİ HEDEFLERİ I. Enerji 1. Enerjinin mekanik işe dönüşümünün, enerji döngüsünün ve ısı dengesinin ve kalori ve kilokalori gibi temel enerji birimlerinin tanımlanması. 2. Sıcaklık kaybı yollarının ve enerji dengesi ile ilişkisinin bilinmesi. 3. Oksijen tüketimi ve karbondioksit üretimini termogenez, enerji üretimi ve indirekt kalorimetri ile enerji dengesi ölçümünün bilinmesi. 4. Solunum katsayısının substrat kullanım şeklini belirlemedeki öneminin ve solunum ile ilişkisinin bilinmesi. 5. Bazal ve dinlenme halindeki metabolik hızın ve bunların vücut ağırlığı, yaş ve cinsiyetle olan ilişkisinin bilinmesi. 6. Metabolik hız formülleri kullanarak günlük enerji ihtiyacının ayarlanması. 7. Değişken ısı, hasar, yanık, enfeksiyon, ağrı, korku, anksiyete ve açlığın enerji ihtiyacı üzerine etkilerinin bilinmesi. 8. Yukarıdaki bilgileri ve öngörü formüllerini kullanarak kritik hastanın metabolik gereksinimlarının tahmin edilebilmesi (örnek Harris-Benedict formülü). II. Sıcaklık ve Yakıt Homeostazı 1. Beynin vücut sıcaklığını nasıl kontrol ettiğinin ve stres ve benzeri faktörlere karşı sıcaklık değişikliğini nasıl düzenlediğinin bilinmesi. 2. Sıcaklık ve febril yanıt düzenlemesinde yer alan medyatörlerin ve oksijen tüketimine göre değişikliklerin bilinmesi. 3. Endojen, eksojen ve bakteriyel pirojenlerin farklarınının bilinmesi. Posttravmatik ateş ve diğer hastalıklara bağlı ateş ile ilişkilerinin bilinmesi. III. Vücut yakıtlarının hormonal kontrolü 1. Enerji depolanması ve mobilizasyonundan sorumlu hormonların bilinmesi ve etkilerinin açıklanması.

21 2. Glukagon ve insülinin protein, yağ ve karbonhidrat metabolizması üzerindeki etkilerinin bilinmesi. 3. Strese yanıt olarak katekolamin salgılanmasının etkilerinin ve bu etkilerin glukoz, yağ ve protein ile birlikte ısı üretim metabolizması üzerindeki sonuçlarının bilinmesi. 4. Hasar sonrası negatif azot dengesi nedenlerinin bilinmesi ve protein metabolizması üzerinde glukokortikoidlerin etkisinin bilinmesi. 5. Vücudun hasar ve enfeksiyona karşı yanıtında kortikosteroidlerin sistemik etkilerinin bilinmesi. 6. Anabolik ve katabolik medyatör olarak büyüme hormonu ve tiroid hormonunun görevinin tanımlanması. 21 IV. Ara metabolizma 1. Glukojen sentezi, yıkımı, glukoliz ve glukoneogenez dahil olmak üzere karbonhidrat metabolizmasında yer alan işlemlerin açıklanması. 2. Aşağıdaki metabolik süreçlerin tanımlanması. a. Protein sentezi ve yıkımı b. Deaminasyonda alanin ve glutamatın rolü c. Üre siklusu 3. Lipid metabolizmasının açıklanması. a. Sentez b. Katabolizma c. Keton cisim oluşumu d. Trikarboksilik asit sıklusu 4. Stres ve metabolizmada makrofajların ve sitokinlerin rolünün bilinmesi. 5. Öglisemi korunan kısa süreli açlıkta metabolik yanıtın açıklanması. 6. Açlık sırasında substrat kullanımı ve yakıt oksidayonundaki değişikliklerin açıklanması. 7. Alanin ve Cori siklusunun tanımlanması, uzun dönem açlığa adaptasyon olarak renal, hepatik ve kardiyopulmoner fonksiyonlardaki değişikliklerle ilişkisinin kurulması. 8. Açlık, hasar ve enfeksiyon sırasında azot kaybı yollarının bilinmesi. Bu durumların glukoz, yağ ve proteinin karbonhidrat mekanizmasındaki etkilerinin bilinmesi. 9. Aşağıdaki durumlarda vücutta oluşan değişikliklerin bilinmesi. a. Yatak istirahati b. Komplike ve komplike olmayan ameliyatlar c. Travma d. Sepsis 10. Protein metabolizmasının hormonal regülatörlerle nasıl düzenlendiğinin açıklanması. Oksijen tüketimi, ısı düzenlenmesi ve enerji dengesi ile ilişkisinin bilinmesi. 11. Travma sonrası ve kritik hastalık sırasında glukoneogenezin hormonal düzenlenmesinin bilinmesi.

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 104: KLİNİK BİLİMLERE GİRİŞ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 104: KLİNİK BİLİMLERE GİRİŞ Ders Kurulu Başkanı: Prof. Dr. Ayşen Bayram / Tıbbi Mikrobiyoloji Başkan Yardımcıları: Yrd. Doç. Dr. Necla Benlier / Tıbbi Farmakoloji Yrd. Doç. Dr. Betül Kocamer Şimşek / Anesteziyoloji ve Reanimasyon

Detaylı

Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği

Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği DERSİN ADI DERSİN KATEGORİSİ SÜRE Perfüzyon I Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Perfüzyon Teknikleri Programı 1. Yarıyıl ZORUNLU DERS MESLEK DERSİ SEÇMELİ DERS Anatomi

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans ( x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM IV Entegre Cerrahi Bilimler Stajı Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Fatih Köksal BİNNETOĞLU Yrd. Doç.

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 15.07.2014 Madde 5.5 teki Konsültasyon Formu yerine CureMed te 01 ilgili haneye kayıt edilmesi gerektiği, madde 5.16 daki Hasta Tedavi Takip ve İzlem

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI 1. SINIF I. DÖNEM Matematik Z 2 0 2 2 Sayılar, cebir, denklemler, trigonometri ve logaritma Fizik Z 2 0 2 2 Maddenin mekanik özelliklerini, sıcaklık

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI Dekan Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu Dekan Yardımcıları Prof. Dr. Ferruh Niyazi Ayoğlu Prof. Dr.

Detaylı

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları Basınç Yaraları (Dekübütüs Ülserleri ) Basınç Yaralarının Nedenleri Basınç Yarası Oluşmasında Risk Faktörleri Basınç Bölgeleri Basınç Yaralarının Oluşumu ve Evreleri Basınç Yaralarının Önlenmesi Bası Yarası

Detaylı

TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMI ve UZMANLIK ÖĞRENCİSİ ÇALIŞMA KARNESİ

TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMI ve UZMANLIK ÖĞRENCİSİ ÇALIŞMA KARNESİ T.C. CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMI ve UZMANLIK ÖĞRENCİSİ ÇALIŞMA KARNESİ Tıpta Uzmanlık Öğrencisinin: Adı ve Soyadı: Tıpta Uzmanlık

Detaylı

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 20

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 20 3/06/00 tarih ve 8 sayılı Karar Sayfa / 0 a Gönderen Alanı Yılı Acil Tıp Anesteziyoloji ve Reanimasyon Genel Cerrahi Göğüs Hastalıkları İç Hastalıkları Kardiyoloji 3 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 3 Kadın

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Uygulama Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim

Detaylı

İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.

İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09. 1 İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ Saat 10.30-11.20

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri Doç. Dr. Onur POLAT Toraks Travmalarında Temel kuralın tanı ve tedavinin aynı anda başlaması olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır. Havayolu erken entübasyon ile sağlanmalı, eğer entübasyonda zorluk

Detaylı

ACİL TIP UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI

ACİL TIP UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI ACİL TIP UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI GİRİŞ Acil Tıp uzmanlık eğitim programı (eğitim programı, rotasyonlar, pratik uygulamalar...) hekimleri acil tıp pratiğine hazırlamaya yönelik tasarlanmalıdır. Acil Tıp

Detaylı

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II IV. KURUL 2009 2010

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II IV. KURUL 2009 2010 IV. Kurul Gastrointestinal Sistem ve Metabolizma IV. Kurul Süresi: 5 hafta IV. Kurul Başlangıç Tarihi: 17 Şubat 2010 IV. Kurul Bitiş ve Sınav Tarihi: 22 23 Mart 2010 Ders Kurulu Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.10.0.THG.0.10.0.THG.012.00.03-216/99/ Konu : Yoğun Bakım Hemşireliği 13.05.2008/ 17438 Eğitim Programı Uygulama Yönergesi BAKANLIK MAKAMINA

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık veya Hemşirelik Yüksekokulları, Hemşirelik, Sağlık Memurluğu ve Ebelik Programları mezunu

Detaylı

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER VE TEKNİKLER BÖLÜMÜ TIBBİ LABORATUVAR TEKNİKLERİ PROGRAMI DERS PLANI DÖNEM KOD DERSİN ADI TEORİK UYG. AKTS

TIBBİ HİZMETLER VE TEKNİKLER BÖLÜMÜ TIBBİ LABORATUVAR TEKNİKLERİ PROGRAMI DERS PLANI DÖNEM KOD DERSİN ADI TEORİK UYG. AKTS TIBBİ LABORATUVAR TEKNİKLERİ PROGRAMI DERS PLANI 6703101 ANATOMİ 2 0 3 6703109 TÜRK DİLİ I 2 0 2 6703110 YABANCI DİL I 2 0 2 6703114 ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I 2 0 2 6703121 GENEL BİYOLOJİ 3

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma 10.00-10.45 Cerrahi Anamnez T.KÜÇÜKKARTALLAR 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM MÜFREDATI GELİŞİM SÜRECİ VE İÇERİĞİ. Dr. Canan Ağalar SB FSM EAH

ÇEKİRDEK EĞİTİM MÜFREDATI GELİŞİM SÜRECİ VE İÇERİĞİ. Dr. Canan Ağalar SB FSM EAH ÇEKİRDEK EĞİTİM MÜFREDATI GELİŞİM SÜRECİ VE İÇERİĞİ Dr. Canan Ağalar SB FSM EAH TARİHÇE Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin (TUEY-2009) yürürlüğe girdi TUK tarafından oluşturulan

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyak Yoğun Bakım Sertifika Programı Tanım: Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara Hastanesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalında uygulanacak olan 2 yıllık kardiyoloji

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Bütünleme Sınav Tarihleri ANESTEZİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Bütünleme Sınav Tarihleri ANESTEZİ ANESTEZİ Yabancı Sistem Hastalıkları Klinik Anestezi-II Reanimasyon-II Meslek Etiği Biyoteknoloji Girişimcilik II Anestezi Cihaz ve Ekipmanları Anestezi Uygulama-II Enfeksiyonların Önlenmesinde Prensipler

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Final Sınav Tarihleri ANESTEZİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Final Sınav Tarihleri ANESTEZİ ANESTEZİ Yabancı Sistem Hastalıkları Klinik Anestezi-II Reanimasyon-II Meslek Etiği Biyoteknoloji Girişimcilik II Anestezi Cihaz ve Ekipmanları Anestezi Uygulama-II Enfeksiyonların Önlenmesinde Prensipler

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Katlandur

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Katlandur MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM III IV. DERS KURULU GASTROİNTESTİNAL VE ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI 22 Aralık 2014 23 Ocak 2015 (5 hafta) Yönetim Dekan Dönem III Koordinatörü

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Bütünleme Sınav Tarihleri ANESTEZİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Bütünleme Sınav Tarihleri ANESTEZİ YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ANESTEZİ 08.00-08.50 Sistem Hastalıkları MYHST 120 Klinik Anestezi-II Anestezi Cihaz ve Ekipmanları Sınıfların Reanimasyon-II Biyoteknoloji Anestezi Uygulama-II Girişimcilik II

Detaylı

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD GT, 62 y, kadın Nüks tiroid papiller CA Kitle eksizyonu (özefagus ve trake den sıyırılarak) + Sağ fonksiyonel; sol radikal

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI. Grup D ( 8 Hafta)

T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI. Grup D ( 8 Hafta) T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI Grup D ( 8 Hafta) (02 Eylül 2014-28 Ekim 2014 ) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim BaĢ Koordinatörü

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 12

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 12 Sayfa 1 / 12 Acil Tıp 1 1 Kardiyoloji 2 2 3 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 3 3 1 Radyoloji 1 2 İç Hastalıkları 1 1 Genel Cerrahi 2 1 Ortopedi ve Travmatoloji 2 1 Kadın Hastalıkları ve Doğum 1 1 Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten DERS KURULU 1 KLİNİK BİLİMLERE GİRİŞ

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten DERS KURULU 1 KLİNİK BİLİMLERE GİRİŞ Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten DERS KURULU YÜRÜTME KURULU DÖNEM I KOORDİNATÖRÜ: KURUL I KOORDİNATÖRÜ: 214 215 EĞİTİM ÖĞRETİM

Detaylı

T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2015-2016 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI

T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2015-2016 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2015-2016 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI Prof.Dr. Füsun Zeynep AKÇAM Doç.Dr. Onur KAYA Doç.Dr.

Detaylı

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU AMELİYATHANE HİZMETLERİ PROGRAMI 1.YARIYIL GÜZ DÖNEMİ DERS İÇERİKLERİ DERSİN DİLİ

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU AMELİYATHANE HİZMETLERİ PROGRAMI 1.YARIYIL GÜZ DÖNEMİ DERS İÇERİKLERİ DERSİN DİLİ ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU AMELİYATHANE HİZMETLERİ PROGRAMI 1.YARIYIL GÜZ DÖNEMİ İÇERİKLERİ AHP101 ADI Ameliyathane Teknolojileri Türkçe 6 0 6 6 TÜRÜ: Mesleki Ders İdeal

Detaylı

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Kalsinörin İnhibitörleri Siklosporin Takrolimus Antiproliferatif Ajanlar Mikofenolat Mofetil / Sodyum Azathiopurine Kortikosteroidler Sirolimus

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2014-2015 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI

T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2014-2015 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI 2014-2015 YILI DÖNEM V DERS PROGRAMI Prof.Dr. Füsun Zeynep AKÇAM Doç.Dr. Onur KAYA Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ Yoğun Bakım Bir ya da daha fazla organ veya organ sistemlerinde oluşan, ciddi işlev bozuklukları veya yetmezliklerinin ve altta yatan nedenlerin izlem, tanı ve

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ Yoğun Bakım Bir ya da daha fazla organ veya organ sistemlerinde oluşan, ciddi işlev bozuklukları veya yetmezliklerinin ve altta

Detaylı

HUMAN ALBÜMİN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Finansal Analiz Daire Başkanlığı Mali Hizmetler Kurum Başkan Yardımcılığı

HUMAN ALBÜMİN  Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Finansal Analiz Daire Başkanlığı Mali Hizmetler Kurum Başkan Yardımcılığı HUMAN ALBÜMİN 2013 yılında Stok Takip ve Analiz Daire Başkanlığınca ilaç tasarrufuna teşvik etmek ve maliyetini azaltmak amacıyla Human Albümin çalışması yapılmıştır. ALBUMİN NEDİR? Albumin karaciğerde

Detaylı

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD Kan Transfüzyonu Emre Çamcı Anesteziyoloji AD Kan Dokusu Neden Var? TRANSPORT Doku ve organlara OKSİJEN Plazmada eriyik kimyasallar ISI Damar dokusu bozulduğunda pıhtılaşma kabiliyeti Diğer.. Kan Transfüzyonu

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi...

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... HEMOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... xiii I. BÖLÜM HEMOFİLİ TANI

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

PEDİATRİK KEMİK İLİĞİ TRANSPLANTASYON HEMŞİRELERİNİN EĞİTİM GEREKSİNİMLERİNİN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN ANKET

PEDİATRİK KEMİK İLİĞİ TRANSPLANTASYON HEMŞİRELERİNİN EĞİTİM GEREKSİNİMLERİNİN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN ANKET Pediatrik kemik iliği transplantasyon hemşirelerinin eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla tasarlanan Anket Alanına hoş geldiniz. Anketi tamamlamak ve ekibimize değerli geri bildiriminizi iletmek

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönergenin amacı; Sağlık

Detaylı

2012 YILI SÖKE FEHİME FAİK KOCAGÖZ DEVLET HASTANESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI

2012 YILI SÖKE FEHİME FAİK KOCAGÖZ DEVLET HASTANESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI 0 YILI SÖKE FEHİME FAİK KOCAGÖZ DEVLET HASTANESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI KONULAR AMAÇLAR YÖNTEM VE TEKNİKLER KNAK, ARAÇ VE GEREÇLER 0.0.05.0. 0.0 TÜBERKÜLOZ VE SOLUNUM İZOLASYONU Tüberküloz tanı, belirti

Detaylı

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 2 / 14

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 2 / 14 Eğitimi Yılı /0/00 tarih ve 8 sayılı Karar Sayfa / a Gönderilen Alanı ( Uzmanları için) Acil tıp (Toplam eğitim süresi ay) (0.0.0 tarih ve 7 No lu TUK Kararıyla ( Uzmanları için ) Acil tıp (Toplam eğitim

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

VAN SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU VİZE TARİHLERİ

VAN SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU VİZE TARİHLERİ ANESTEZİ 1 Tür Atlayan Hastalıklar Kinetik Gaz Kuramı Enzimoloji Toksikoloji İlkyardım, 3, 5, 6 Enfeksiyon Hastalıkları Temel Afet Bilinci Spor si İlaç Uygulamasıyla İlgili ANESTEZİ 2 Stres Sıvı Elektrolit

Detaylı

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda iltihabi kist

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (15 ARALIK 2014 17 OCAK 2015) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ DEKANLIĞI

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DIS- 201 PROTETİK DİŞ TEDAVİSİ TEORİK AKTS: 3 Diş Hekimliği 30 hafta- haftada 2 saat teorik Dersin Amacı: Protetik tedavi türleri ve uygulamaları hakkında bilgi vermek, sabit ve hareketli protezlerin klinik

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik İç Hastalıkları (Zorunlu) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN

Detaylı

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur.

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. TYBD SEPSİS ÇALIŞMASI ENFEKSİYON TANIMLARI Derin Cerrahi Alan Enfeksiyonu(DCAE) Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. 1.Cerrahi girişimden sonraki

Detaylı

1. Ulusal Viroloji Günleri ve Kursu, Şubat 2015, Ankara

1. Ulusal Viroloji Günleri ve Kursu, Şubat 2015, Ankara Selda ERENSOY Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Ne e KAKLIKKAYA Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1. Ulusal Viroloji Günleri ve

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER (HEM 701

Detaylı

TRAVMA. Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

TRAVMA. Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı TRAVMA Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı HEDEFLER Travmanın tarihçesi Travmanın tanımı Travma çeşitleri (Künt, Penetran, Blast,

Detaylı

HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI

HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI DOKTORA PROGRAMINA GİRİŞ KOŞULLARI Hemşirelik, Ebelik, Sağlık Memurluğu Programlarında Lisans eğitimi alarak Hemşirelik veya herhangi bir programda yüksek lisans yapmış olmak.

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

GENEL CERRAHİ KLİNİĞİ 2013-2014 YILI EĞİTİM PLANI

GENEL CERRAHİ KLİNİĞİ 2013-2014 YILI EĞİTİM PLANI Hazırlayan Kontrol Eden Onaylayan Klinik Eğitim Sorumlusu Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi TARİH SAAT EĞİTİMCİ KONU 02.09.2013 07:00-08:00 Dr. S. Yüksekdağ Cerrahi Hastada Anestezi 06.09.2013

Detaylı

CERRAHİ SERVİS HEMŞİRESİ

CERRAHİ SERVİS HEMŞİRESİ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Eşit Tevfik Candan Öngün Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5 1. ÇALIŞTIĞI BÖLÜM

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PLASTİK VE REKONSTRÜKTİF CERRAHİ STAJ PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PLASTİK VE REKONSTRÜKTİF CERRAHİ STAJ PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PLASTİK VE REKONSTRÜKTİF CERRAHİ STAJ PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI Dersin Adı: Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Dersin Kodu: MED 512 AKTS Kredisi: 3

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III SİNDİRİM VE HEMOPOETİK SİSTEMLERİ III

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III SİNDİRİM VE HEMOPOETİK SİSTEMLERİ III T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III SİNDİRİM VE HEMOPOETİK SİSTEMLERİ III. DERS KURULU ( 15 ARALIK 2014 16 OCAK 2015 ) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM

Detaylı

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR? DERS : KONU : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU 1.) Kanın en önemli görevini yazın : 2.) Kan transfüzyonunu tanımlayın : 3.) Kanın içinde dolaştığı damar çeşitlerini yazın : 4.)

Detaylı

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Tıkanma Sarılığı Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Normal serum bilirubin düzeyi 0.5-1.3 mg/dl olup, 2.5 mg/dl'yi geçerse bilirubinin dokuları boyamasıyla klinik olarak sarılık ortaya çıkar. Sarılığa yol

Detaylı

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda tümör olduğu

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Travma Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( ) Diğer (

Detaylı

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Doç. Dr. Turgut GÜLMEZ CALILIK (hayat) NEDİR? FİZYOLOJİ Yaşamın başlangıcı- gelişimi ve ilerlemesini

Detaylı

KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI

KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI Dr. Ömer USLUKAYA DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI Karın travması Karın travmaları, baş, boyun ve toraks travmalarından sonra üçüncü en

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 203: KALP-DAMAR SİSTEMİ VE HASTALIKLARI

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 203: KALP-DAMAR SİSTEMİ VE HASTALIKLARI Ders Kurulu Başkanı: Prof. Dr. Zarema Karben / Kardiyoloji Başkan Yardımcıları: Yrd. Doç. Dr. Hakan Darıcı / Histoloji ve Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Alper Serçelik / Kardiyoloji Üyeler: Prof. Dr. Lütfi

Detaylı

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 17

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 17 Eğitimi Yılı 1 Süresi (Ay) Sayfa 1 / 17 a Gönderen Alanı a Gönderilen Alanı Acil Tıp 1 1 Genel Cerrahi 1 1 Göğüs Hastalıkları 1 2 İç Hastalıkları 1 1 Kardiyoloji 2 2 3 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 3 2

Detaylı