T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ"

Transkript

1 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ SERVO MOTORUN MEKANİK BAKIMI ANKARA 2007

2 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

3 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR...ii GİRİŞ...1 ÖĞRENME FAALİYETİ SERVO MOTORLAR Servo Motorların Tanımı Servo Motorun Yapısı Servo Motorun Çeşitleri DC Servo Motor Fırçasız DC Servo Motor AC Servo Motor...12 UYGULAMA FAALİYETİ...15 ÖLÇME DEĞERLENDİRME...16 ÖĞRENME FAALİYETİ SERVO MOTORUN BAKIMI Servo Motorun Çalışma Şartları Servo Motorlarda Kullanılan Aktarma Organları...20 UYGULAMA FAALİYETİ...23 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...24 MODÜL DEĞERLENDİRME...25 CEVAP ANAHTARLARI...26 KAYNAKÇA...27 i

4 AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL MODÜL MODÜLÜN TANIMI AÇIKLAMALAR 522EE0066 Elektrik Elektronik Teknolojisi Bobinajcılık Servo Motorun Mekanik Bakımı Servo motorların tanımı, yapısı, servo motor çeşitleri, servo motor çalışma şekilleri, servo motorlarda kullanılan aktarma organları, servo motorların bakımını anlatan öğrenme materyalidir. SÜRE 40 /24 ÖN KOŞUL YETERLİLİK MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Servo motorun bakımını yapmak. Genel Amaç Uygun ortam sağlandığında, gerekli ekipman ile donatılmış atölye ortamında servo motor ve sistemleri ile ilgili arıza tespitini yapabileceksiniz. Amaçlar 1. Bobinajcı meslek standardına uygun olarak servo motoru sökebileceksiniz. 2. Bobinajcı meslek standardına uygun olarak servo motorun bakımını yapabileceksiniz. Ortam Elektrik makineleri sarım atölyesi, Donanım: Araç bakım kataloğu, yıldız toravida, havya, lehim emici pompa, maket bıçağı, ölçü aletleri (Avometre, vb.). Her öğrenme faaliyetinden sonra hazırlanan ölçme araçlarıyla kendi kendinizi değerlendirebileceksiniz. Modül sonunda öğretmeniniz tarafından hazırlanacak ölçme araçlarıyla modülle kazandığınız bilgi ve beceriler değerlendirilecektir. ii

5 GİRİŞ Sevgili Öğrenci, GİRİŞ Sanayi devrimi neticesinde otomasyon sistemleri hemen her alanda yer almıştır. Aslında SERVO MOTOR diye bir şey yoktur. Servo bir sistemdir, Motor bir makinedir. Mekanik servo sistemlerinin doğal olarak bir motoru olmak zorundadır; ama bu motorlar "servo motor" değil günümüzde en yaygın kullanılan şekilleriyle sıradan DC motorlarıdır. Motor herhangi bir enerjiyi harekete dönüştüren araçtır. Motor kelimesi motorious - move - motion kelimelerinden türemiştir hareket eden anlamındadır Servo ise servant serv den gelir hizmet eden demektir. Bir motora yaptığı işi kontrol edebileceğiniz bir mekanizma ekleyip bir şekilde kontrol mekanizması yaptığınızda servo elde edersiniz. Bir işi kendi başına ve yüksek doğrulukla yapan tüm elektronik veya mekanik nesneler birer "servo" dur. Genel amaçlı "servo" lar da vardır. Bunların en yaygını modelcilikte kullandığımız servolardır. Bugün "Direct Drive" diye satılan pikaplar, çamaşır makineleri, teypler, video kafaları, otomatik cam motorları, duracağı katı bilen asansörler birer servo sistemdir. Sanayide kullanılan montaj bantları, sayaçlar, şişeleme makineleri, dokuma tezgahları, özetle otomasyon gerektiren her türlü makine birbirine benzemeyen farklı yapıda ama aynı şekilde çalışan "servo" lar içerir. Servo kendisinden beklenen işe göre tasarlanır. Dolayısıyla kesin bir tarifi yoktur. Ama işleyişinin tarifi kesindir. Makine iş yapar, yaptığı işi kontrol eder, istendiği gibi değilse istenen sonuca ulaşana kadar yeniden yapar. Değerli öğrenciler servo motor ve sistemleri modülünü başarı ile tamamladığınızda; sanayimizde oldukça fazla kullanılan servo motor ve sistemlerinde, bakım ve onarım işlemlerini talimatlara uygun olarak yapabileceksiniz. 1

6 2

7 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-1 Bu öğrenme faaliyetinde kazandığınız bilgi ve beceriler doğrultusunda uygun araç gereç sağlandığında, bobinajcı meslek standardına uygun olarak servo motoru sökebileceksiniz. ARAŞTIRMA Servo motorların kullanma alanlarını araştırınız. Sizin için en ilginç olan kullanma alanıyla ilgili bilgileri sınıfa getiriniz Servo Motorların Tanımı 1. SERVO MOTORLAR Servo motor aslında bir motor kontrol yöntemidir. Pozisyon ve hız kontrolünün gerektiği uygulamalarda, pozisyon ve hız bilgisi geri besleme (feed back) ile bir karar verme ünitesine gönderilerek sistemin davranışı ayarlanmaktadır. İçinde step motor kullanılmayan kapalı devre sistemler de servo sistem diye adlandırılmaktadır. Bu yüzden hız kontrolü yapılan basit bir AC indüksiyon motoru da servo motor olarak adlandırılabilir. Servo motorları normal motorlardan farklı kılan çok geniş bir hız komutunu yerine getirecek şekilde tasarlanmış olmalıdır. Servo motorlar kullanıcının komutlarını yerine getiren motorlardır. Bu komutlar pozisyon, hız ve hız ve pozisyonun bileşimi komutlar olabilir. Bir servo motor şu özelliklere sahip olmalıdır: Geniş bir hız yelpazesinde kararlı olarak çalışabilmelidir. Devir sayısı, hızlı ve düzgün bir şekilde değiştirilebilmelidir. Küçük boyuttan büyük moment elde edilebilmelidir. Resim 1.1: Örnek servo motorlar 3

8 Servo motorlar, dijital (sayısal) kontrollü makineler, pozisyon belirleme sistemleri, bilgisayar donanımları, bellekli makineler, askerî cihazlar, büro makineleri, alternatör devir ayar mekanizmaları vb. yerlerde kullanılmaktadır 1.2. Servo Motorun Yapısı Servo motorlar prensip olarak bir motor ve geri bildirim ünitesinden meydana gelir. Motor DC ya da AC olabilir. Geri bildirim ünitesi de tako genaratörü ya da kodlayıcı olabilir. Şekil 1.1: Servo motor prensip şeması Servo motorlar AC ya da DC olabilir. İlk zamanlarda genelde DC motorlar tercih edilirdi. Çünkü uzun yıllar yüksek akımlar için tek kontrol yöntemi tristörler kullanmaktaydı. Transistörler yüksek akımları kontrol etme yeteneği kazandıkça AC servo motorlar daha sık kullanılmaya başlandı. Resim 1.2: Çeşitli servo motor ve parçaları Servo motorları ile diğer motorlar arasında birinci fark, çok hızlı ivmelendirme ve frenleme yapabilmeleridir. Bunun için döndürme momentinin büyük, eylemsizlik momentinin olabildiğince küçük olması gerekir. Bunu sağlamanın da iki yöntemi vardır. 4

9 Birincisi; eylemsizlik momenti bir silindirde çapa bağlıdır. O halde rotor çapını küçük tutmak zorundayız. Gerekirse uzunluğu arttırabiliriz. Çünkü eylemsizlik momentine uzunluk orantılı etki yaparken çap üssel etkiler. Bu yüzden tüm servo motorların ortak özelliği çaplarının küçük, boylarının uzun olmasıdır. İkincisi; eylemsizliği etkileyen diğer husus rotorun ağırlığıdır. Servo motorların rotorları hafif yapılır. Rotor demir yerine, daha hafif yalıtkan bir malzemeden yapılırsa, eylemsizlik momenti 8-10 defa azalır. Hızlanma-yavaşlama normal motorda saniyelerle ölçüldüğü halde, servo motorlarda milisaniye ile ölçülür. Servo sistemlerde ihtiyaca göre değişik tipte motor kullanılabilir. DC motor, fırçasız DC motor ve sincap kafesli AC motor servo motorun tercih edilenleridir Servo Motorun Çeşitleri DC Servo Motor Bu motorlar klasik DC motorlar gibi üretilir. Fakat boyutları küçüktür ve ataleti küçültmek için uzunluk/yarıçap oranı yüksektir. Alan sargısı (Endüktör) kullanılabilir. Alternatif olarak alan sistemi sabit mıknatıslarla (Genelde Ferit) kurulabilir, bu durumda motor sabit mıknatıslı DC motor (PMDC) olarak bilinir ve sadece endüvi kontrol edilebilir. PMDC motorlar küçük yüklerde kullanılır. Resim 1.3: Sabit mıknatıslı DC servo motor parçaları Alan sargılı DC servo motorlar çok büyük yükler için kullanılır. Sabit bir kutup manyetik alanı elde etmek için DC kaynak kullanılır. Endüviye ise değişken bir gerilim verilir. Bu iki gerilimin dolaştırdığı akımların oluşturduğu manyetik alanlar birbirini iterek dönüşü başlatır. Motor servo sistemde çalıştığında, alan ya da endüvi kontrollü olabilir. 5

10 Resim 1.4: Alan sargılı DC servo motor Resim 1.5: Sabit mıknatıslı ve alan sargılı DC motor gövdeleri DC servo motorların kontrol karakteristikleri AC servo motorlardan daha üstündür. DC servo motor ağır yükleri değişen hızlarda kontrol edebilir. DC servo motorun diğer bir üstünlüğü de düşük hızlarda yüksek tork üretmesidir. DC motorun dönme yönü ve hızı endüvi akımı ile belirlenir. Endüvi akımındaki artış, hızı da artırır. Endüvi akımının yönünü değiştirmek motorun dönüş yönünü de değiştirir. DC motorların çoğu ya küçük yükler için kullanılan sabit mıknatıslı tiptir ya da ağır yükler için kullanılan şönt alan sargılı tipidir. Bunlardan başka, disk rotorlu servo motorlar kısa ve hafif oldukları için robot mafsallarında kullanılır. Hareket elemanı olarak ince ve uzun rotorlu servo motorlar kullanılır. Boyutları çok küçük olduğu için her ortama montajı kolay olduğundan, çan tipi rotorlu servo motorlar ise 3000 d/d gibi yüksek hızlara çok çabuk ulaşabilme özelliğine sahip olduğundan kullanılır. 6

11 Şekil 1.2: Sabit mıknatıslı, disk rotorlu ve çan tipi motor prensip şemaları Resim 1.6: Sabit mıknatıslı bir DC servo motorun içyapısı 7

12 Resim 1.7: Disk şeklinde servo motorun parçaları DC servo motorlarda geri bildirim tako genaratörü ile sağlandığı gibi nadiren sensörlerle de yapılabilir. Bu sensörlere enkoder ya da kodlayıcı denir. Kodlayıcılar pahalı ve yedeği zor bulunan elemanlardır. Bu yüzden motorun sökülmesi ve bakım aşamalarında azami dikkatin gösterilmesi gereklidir. Resim 1.8: Elektronik kodlayıcılı, sensörlü bir PMDC motor Resim 1.9: Mile bağlanan tako genaratörü ve milden bağımsız tako genaratörü Tako genaratörünün de normal bir DC dinamodan hiçbir farkı yoktur. Motor miline akuple olabildiği gibi motor milinden farklı bir yere de takılabilir. Tako genaratörü ürettiği gerilimi karşılaştırıcı adı verilen elektronik devreye gönderir. Eğer üretilen gerilim olması gerekenden az ise motor hızlandırılır; fazla ise motor yavaşlatılır. Böylece hız sürekli kontrol edilmiş ve sabitlenmiş olur. 8

13 Fırçasız DC Servo Motor Bu motorlara fırçasız denemesinin nedeni adından da anlaşıldığı üzere fırçaların ve kolektörün bulunmamasıdır. Brushless DC nin kısaltması BLDC olarak da anılır. Temel prensip ve çalışma şekli fırçalı DC motorla aynıdır. Şekilde açıkça görüldüğü gibi tek fark bobinlerin motorun gövdesinde, sabit mıknatısların ise rotorda bulunmasıdır. Şekil 1.3 Bu motorda rotor ve stator yer değiştirmiştir. Bunun avantajı, fırça ve kolektör sisteminin kalkması, dolayısı ile sürtünmeden ve fırça/kolektör ikilisinin oluşturduğu dirençten dolayı oluşan elektrik/mekanik kayıpların ortadan kalkmasıdır. Şekil 1.4: BLDC prensip şeması Aynı zamanda bu tasarım, mekanik olarak kontrol edilmediği için bobinlerin sayısının arttırılmasına da izin verdiğinden, bu motorlardan çok yüksek tork almak mümkündür. Dezavantajı ise kolektörün yerini elektronik bir devrenin alması; yani motorun çalışabilmesi için ek donanımlar gerektirmesidir. Kolektör/Fırça sistemi ile kolayca elde edilen bobinlerin sıralı enerjilendirilmesi, elektronik devreler tarafından yapılmalıdır. Bu da motoru kullanmak isteyen kişilere ek maliyet getirmektedir. 9

14 Aynı güçteki bir motora oranla daha küçük, daha hafif olması, sağlıklı devir kontrolü yapılabilmesi, ek maliyeti affettirebilir. Buna rağmen elektronik sensörlerin fırça/kolektör ikilisi kadar hassas olamaması bu tip motorların kullanım alanını kısıtlamıştır. Resim 1.10: Fırçasız DC motor parçaları Fırçasız servo motorlarda rotorun nerede olduğunun bilinmesi için sensörler kullanılır. Servo motorlarda şaftın nerede olduğunun; doğru sargıya doğru zamanda ve doğru yönde enerji uygulanması yönünden bilinmesi şarttır. Şaftın nerede olduğunun bilinmesi için genel de 2 tip sensör kullanılır. Alan etkili sensörler ( Hall effect sensors) Foto sensörler Alan etkili bir sensöre manyetik bir gereç yaklaştırıldığında çıkışında bir gerilim üretilir. Bu gerilim 1 ya da 0 dır. Alan etkili sensörler genellikle pahalı elemanlar olduklarından daha ziyade küçük gerilim ve küçük güçlü uygulama alanlarında kullanılırlar. 10

15 Resim 1.11: Alan etkili sensörün BLDC motordaki yeri ve yedekleri Şekil 1 5 ten anlaşılacağı gibi ışık kaynağının ışığı şaft miline bağlı özel bir biçimde şekillendirilmiş bir parça ile kesilir. Bu düzenek sayesinde uygun transistor uygun zamanda iletken yapılarak uygun bobinden gerekli akımın geçişi sağlanır. Şekil 1.5: Foto transistörlü motorun şaft görünüşleri Üç kutuplu bir servo motorun foto sensörlerle çalıştırılmasına ait devre Şekil 1.6 da verilmiştir. Bu devrede 3 adet foto transistör, motor arka kapağına 120 şer derece aralıklarla yerleştirilmiştir. Kaynaktan gelen ışığı kesen parça motor miline her halükarda 2 transistörün ışığını kapatacak, sadece birine ışık gönderecek biçimde monte edilmiştir. Foto transistörlerde kutup sargılarının enerjisini temin edecek diğer transistörleri iletime geçirir. 11

16 Şekil 1.6: Fırçasız DC servo motorun foto transistörlerle çalıştırılması AC Servo Motor AC servo motorların çoğu ya iki fazlı ya da bölünmüş fazlı indüksiyon tipindedir. Temel olarak her ne kadar gerilimin genliğini belirli sınırlar içinde değiştirmek suretiyle hızı değiştirilebilse de bu motorlar sabit hızlı cihazlardır. Resim 1. 12: AC servo motorlarda kullanılan parçalar a..b c 12

17 Resim 1.13: AC servo motorun iç yapısı Bir AC servo motor esas olarak ayrık fazlı AC motorla aynıdır. Aralarında bir tek önemli fark vardır. Servo motorun sincap kafesli rotorunda daha ince çubuklar vardır. AC servo motorun iki sarımı ana sargı ve kontrol sargısı olarak bilinir. Servo motorun iki farklı alan sargılarının tanımlanmasında sabit faz ve kontrol fazı terimleri de kullanılır. Kontrol sargısına uygulanan gerilim kuvvetlendiricinin çıkışından alınır. Kuvvetlendiricinin girişi ise hata gerilimidir ki bu da nesnenin istenen konumdan ne kadar uzak olduğuna bağlıdır. Sabit sargı şekilde görüldüğü gibi sabit gerilim kaynağından güç almaktadır. Faz farkı oluşturmak için sabit sargıya seri bir kondansatör yerleştirilir. Şekil 1.7: AC servo motorun bağlantı şeması 13

18 AC Servo motorun çalışmasını anlamak zor değildir. Eğer istenen konumla mevcut konum arasındaki fark çok büyükse Ve (kontrol sargısı gerilimi) büyük olur. Ve büyükse Vc de büyüktür ve kontrol sargısı akımı da büyüktür. Bu servo motorun yüksek hızda hareket etmesini sağlar. İstenen konumla mevcut konum arasında fark azaldıkça hata gerilimi Ve de azalır bu da kontrol sargısının akımını azaltır ve motor daha yavaş hareket etmeye başlar. Nesnenin konumu tam istenen yerdeyse Ve ve Vc sıfır olur. Böylelikle nesne istenen konuma geldiğinde motor hareket etmez. Ancak Ve sıfır olduğunda servo motor durması için; AC servo motorun iletken çubuklarında yüksek direnç oluşturulmalıdır. Hatırlarsanız bir fazlı yardımcı sargılı motorlarda motor yol aldıktan sonra yardımcı sargı devreden çıkarıldığında motor ana sargıdaki gerilim sayesinde dönmesini sürdürmekteydi. Yüksek dirençli çubuklar yalnızca sabit sargıda gerilim olduğunda motorun durmasını sağlar. Vs ve Ve gerilim kaynağının aynı olması gerekir. Böylelikle sabit ve kontrol sargı akımları birbirleriyle yaklaşık olarak 90 derece faz farklı olur. Bu sağlamak için C kondansatörü sabit sargı önüne konulur. Motorun dönüş yönü: Eğer hata gerilimi Ve, Vs ile aynı fazdaysa, kontrol sargısı akımı sabit sargı akımını 90 derece geriden takip eder ve motor bir yönde döner (Örneğin, saat yönü.). Eğer hata gerilimi Ve, Vs ile 180 derece fazdaysa, kontrol sargısı akımı sabit sargı akımının 90 derece önündedir ve motor diğer yönde döner (Saat yönünün tersi). AC servo motorun avantajları: Yüksek güvenilirliği Bakımının az olması Hareket halinde elektrik kontaklarının olmayışı AC servo motorun dezavantajları Düşük verimlilik Yüksek ısı yayılımı - kafes ısısını düşük tutmak için bir fan motoru şarttır. AC kare dalga güç kaynağı ihtiyacı Bu motorlar 1kW a kadar büyüklükte yapılır ve genelde servo sistemlerde kullanılır. 14

19 UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İşlem Basamakları Servo motorun tipini belirleyiniz. Servo motoru aktarma organlarından sökünüz. Öneriler Servo motorun üzerindeki etiket değerlerine bakınız. Servo motorun bilgi kataloğuna bakınız. Sökme işlemini yaparken bilgi sayfalarından yardım alınız. 15

20 ÖLÇME ÖLÇME DEĞERLENDİRME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki cümlelerin baş kısımlarında bırakılan boşluklara, cümleler Doğru ise D ve Yanlış ise Y harflerini yazınız. 1. ( )Fırçasız motorlarda sargılar rotora açılmış oyuklara yerleştirilir. 2. ( )Fırçasız motorlarda rotorun nerede olduğunun bilinmesi için şaft sensörleri kullanılır. 3. ( )Servo motorlar genel olarak bir doğru akım motorudur. 4. ( ) Servo motorlarda şaftın nerede olduğunun; doğru sargıya doğru zamanda ve doğru yönde enerji uygulanması yönünden bilinmesi şarttır. 5. ( )Sabit mıknatıslı doğru akım motoru servo motor olarak kullanılamaz. 6. ( )Servo motorlar döndürme momentlerinin büyük eylemsizlik momentlerinin küçük olması için çapları büyük, boyları küçük yapılır. 16

21 ÖĞRENME FAALİYETİ 2 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-2 Bu öğrenme faaliyetinde kazandırılacak bilgi ve beceriler doğrultusunda uygun araç gereç sağlandığında bobinajcı meslek standardına uygun olarak servo motorun bakımını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Servo motorların kullanma alanlarını araştırınız. Sizin için en ilginç olan kullanma alanıyla ilgili bilgileri sınıfa getiriniz. 2. SERVO MOTORUN BAKIMI 2.1. Servo Motorun Çalışma Şartları Servo motorlar tek bir motordan oluşan basit sistemlerden onlarca motorun aynı merkezden kumandasının yapıldığı karmaşık sistemlere kadar birçok alanda kullanılabilir. Basit sistemlerde genellikle bir elektronik sürücü devresi yeterlidir. Model uçak gibi bir sistemde elektronik sürücü motorun hızını istenen değerde ayarlar. Resim 2.1: Basit bir servo motor uygulaması 17

22 Karmaşık sistemlerde ise bilgisayarlardan faydalanılır. İplik fabrikası gibi bir sistemde birden fazla servo motordan oluşan sistemin kontrolü bilgisayar ile yapılabilir. Resim 2.2: Bilgisayar kontrollü servo motor sistemi Servo motorlar çok çeşitli sistemlerde kullanılır. Robotlarda, nümerik kontrollü makinelerde, otomatik kaynak makinelerinde, pres makinelerinde, paketleme makinelerinde, ölçüm makinelerinde, sargı makinelerinde, yarı iletken üretim ünitelerinde, yüksek hızlı çip yerleştirmede, tıbbi cihazlarda, anten sürücüleri, CD sürücüleri, tekstil makineleri gibi birçok yerde servo motor kullanılmaktadır. Resimlerde bunlardan bir kaçının örnekleri verilmiştir. Resim 2.3: Etiketleme bandı 18

23 Resim 2.4: Parçaları eşit boyda kesme işleminde Resim 2.5: a)yazıcılarda b) Çanak antende Resim 2.6: Bobin sarma makinesinde 19

24 Resim 2.7: CD sürücülerde Resim 2.8: Tekstil makinelerinde Kısacası servo motorlar hız ve konum kontrolü istenen her yerde kullanılabilir Servo Motorlarda Kullanılan Aktarma Organları Servo motorlarda kullanılan aktarma organları genellikle tork arttırma amaçlı kullanılır. Motor gövdesine vidalarla tutturulur. Aktarma organları genellikle dişli sistemlerden oluşur. Bakıma ihtiyaç gösterir. Zamanla dişlilerin aşınması gibi sorunlar nedeniyle aktarma organlarının yenisi ile değiştirilmesi gerekebilir. 20

25 Resim 2.9: Aktarma organlarının iç yapısı Aktarma organlarında kullanılan dişliler plastik ya da metalden olabilir. Resimlerde bunlara birkaç örnek gösterilmiştir. Resim 2.10: Aktarma organlarında kullanılan çeşitli dişliler Aktarma organını motordan sökmek ve motora bağlamak için gerekli talimat şekillerle anlatılmıştır. 21

26 Şekil 2.1: Aktarma organı sökme işlemi Talimata uygun bir şekilde sökülen aktarma organın da arıza varsa yenisi ile değiştirilir. Motora gerekli bakım yapıldıktan sonra veya yeni bir aktarma organı takılacaksa aşağıda şekillerle anlatıldığı gibi takma işlemi gerçekleştirilir. Şekil 2.2: Aktarma organını motora takma işlemi 22

27 UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İşlem Basamakları Servo motorun kontrollerini yapınız. Öneriler Kolektör ve fırça kontrollerini yapınız. Enkoder kontrolünü yapınız. Servo motorun montajını yapınız. Takma işlemi sırasında bilgi sayfalarından yardım alınız. 23

28 ÖLÇME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki cümlelerin boş bırakılan kısımlarına doğru kelimeleri yazınız. 1. Fırça ve kolektörü olmayan doğru akım motorlarına motor denir. 2. Sabit mıknatıslı doğru akım motorlarında sargılar.. açılmış oyuklara yerleştirilmelidir. 3. Sabit mıknatıslı DC motorun dönme yönü ve hızı. akımı ile belirlenir. 4. Servo motorlar prensip olarak bir motor ve... ünitesinden meydana gelir. 5. Alan etkili bir sensöre manyetik bir gereç yaklaştırıldığında çıkışında bir üretilir. 24

29 MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ Evet Hayır 1 Servo motorun tipini belirleyebiliyor musunuz? 2 Servo motorun aktarma organlarını sökebiliyor musunuz? 3 Servo motorun kısa devre kontrolünü yapabiliyor musunuz? 4 Servo motor sargı kopukluk kontrolünü yapabiyor musunuz? 5 Servo motorun aktarma organını takabiliyor musunuz? 25

30 CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 CEVAP ANAHTARI 1 Doğru 2 Doğru 3 Yanlış 4 Doğru 5 Yanlış 6 Yanlış 7 Fırçasız 8 Endüviye 9 Endüvi 10 Geri bildirim 11 Gerilim ÖĞRENME FAALİYETİ 2 CEVAP ANAHTARI 1 Fırçasız 2 Endüviye 3 Endüvi 4 Geri bildirim 5 Gerilim DEĞERLENDİRME Sorulara verdiğiniz cevaplar ile cevap anahtarınızı karşılaştırınız, cevaplarınız doğru ise bir sonraki modüle geçmek için öğretmeniniz ile iletişim kurunuz. Yanlış cevap verdiğiniz soruların ilgili kısmına giderek konuyu tekrar ediniz. 26

31 KAYNAKÇA KAYNAKÇA OKUMUŞ M. Tuncer, Ahmet GÜMÜŞOLUK, Elektrik Makineleri 3 Ma-ki, HUBAR Abdullah, Ders Notları, Bursa ULU Fatih Mehmet, Ders Notları, Ankara ORMO Yün iplik San. ve Tic. / Bursa Omak bobinaj / Bursa

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME SOĞUK SU HAZIRLAMA (CHİLLER) GRUBU MONTAJI ANKARA 2008 Milli Eğitim

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR Step (Adım) Motorlar Elektrik enerjisini açısal dönme hareketine çeviren motorlardır. Elektrik motorlarının uygulama alanlarında sürekli hareketin (fırçalı

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

Elektrik Motorları ve Sürücüleri

Elektrik Motorları ve Sürücüleri Elektrik Motorları ve Sürücüleri Genel Kavramlar Motor sarımı görüntüleri Sağ el kuralı bobine uygulanırsa: 4 parmak akım yönünü Başparmak N kutbunu gösterir N ve S kutbunun oluşumu Manyetik alan yönü

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MATBAA TİFDRUK SİLİNDİR TEMİZLİĞİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MATBAA TİFDRUK SİLİNDİR TEMİZLİĞİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MATBAA TİFDRUK SİLİNDİR TEMİZLİĞİ ANKARA 2008 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KONAKLAMA VE SEYAHAT HİZMETLERI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KONAKLAMA VE SEYAHAT HİZMETLERI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KONAKLAMA VE SEYAHAT HİZMETLERI BİLGİSAYARDA DÖKÜMAN HAZIRLAMA ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ YASTIK DİKİMİ ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) İNŞAAT TEKNOLOJİSİ CAM VE CAM ÇITASI ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) İNŞAAT TEKNOLOJİSİ PVC ORTA KAYIT ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim

Detaylı

DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ

DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ 1 DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ Doğru Akım Motor Çeşitleri Motorlar; herhangi bir enerjiyi yararlı mekanik enerjiye dönüştürür. Doğru akım motoru, doğru akım elektrik enerjisini mekanik enerjiye

Detaylı

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI 6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI KONULAR 1. Doğru Akım Jeneratörleri (Dinamolar) 2. Doğru Akım Jeneratörlerinin Paralel Bağlanması 3. Doğru Akım Motorları GİRİŞ Bir iletkende

Detaylı

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR 22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR KONULAR 1. YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 2. YOL VERME YÖNTEMLERİ 3. KULLANILDIĞI YERLER Herhangi bir yükü beslemekte olan ve birbirine paralel bağlanan iki altematörden birsinin

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ DOĞRU AKIM MOTORLARI 522EE0123 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı AC makinelerde üretilen üç fazlı gerilim, endüstride R-S-T (L1-L2- L3) olarak bilinir. R-S-T gerilimleri, aralarında 120 şer derece faz farkı

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KADIN SPOR PANTOLON KALIBI ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel Genel ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir. Genellikle sanayide kullanılan

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler AKTÜATÖRLER Bir sitemi kontrol için, elektriksel, termal yada hidrolik, pnömatik gibi mekanik büyüklükleri harekete dönüştüren elemanlardır. Elektromekanik aktüatörler, Hidromekanik aktüatörler ve pnömatik

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME PELERİN VE BERE KALIPLARI ANKARA 2008 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ASENKRON (İNDÜKSİYON)

ASENKRON (İNDÜKSİYON) ASENKRON (İNDÜKSİYON) Genel MOTOR Tek fazlı indüksiyon motoru Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir.

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ FİLTREN DÖNDÜKÇE ELEKTRİK ELDE ET

ÖZEL EGE LİSESİ FİLTREN DÖNDÜKÇE ELEKTRİK ELDE ET ÖZEL EGE LİSESİ FİLTREN DÖNDÜKÇE ELEKTRİK ELDE ET HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER: Öykü Doğa TANSEL DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Gökhan TUFAN İZMİR 2016 İÇİNDEKİLER 1. Projenin amacı.. 2 2. Projenin hedefi.. 2 3. Elektrik

Detaylı

Asenkron Makineler Tartışma Soruları 1 Dr.Mustafa Turan - Sakarya Üniversitesi. İlk olarak İkinci olarak Üçüncü olarak

Asenkron Makineler Tartışma Soruları 1 Dr.Mustafa Turan - Sakarya Üniversitesi. İlk olarak İkinci olarak Üçüncü olarak Asenkron Makineler Tartışma Soruları 1 Dr.Mustafa Turan - Sakarya Üniversitesi İlk olarak İkinci olarak Üçüncü olarak 1) Asenkron makineler rotor yapısına göre kaça ayrılır? Bunlar nelerdir? Asenkron makineler

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Bölümü Elektrik Makinaları Projenin Adı : DC Servo Motor Hazırlayanın : Adı : Alper Soyadı : KIZIL Numarası : 0011703006

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

Şekil1. Geri besleme eleman türleri

Şekil1. Geri besleme eleman türleri HIZ / KONUM GERİBESLEME ELEMANLARI Geribesleme elemanları bir servo sistemin, hızını, motor milinin bulunduğu konumu ve yükün bulunduğu konumu ölçmek ve belirlemek için kullanılır. Uygulamalarda kullanılan

Detaylı

18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR

18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR 18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR KONULAR 1. DOĞRU AKIM MOTORLARI, YAPILIŞLARI VE ÇEŞİTLERİ 2. ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 3. BİR FAZLI ASENKRIN MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIŞMA

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak

Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak öğrencilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmış bireysel

Detaylı

DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ

DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ Dersin Modülleri Dizel Motorları Yakıt Sistemleri 1 Dizel Motorları Yakıt Sistemleri 2 Kazandırılan Yeterlikler Dizel motorları yakıt sistemlerinin bakım ve onarımını Dizel

Detaylı

ISITICI VE PİŞİRİCİ EV ALETLERİ

ISITICI VE PİŞİRİCİ EV ALETLERİ ISITICI VE PİŞİRİCİ EV ALETLERİ Dersin Modülleri Elektrikli Sobalar Ekmek Kızartıcılar Tost Makineleri ve Fritözler Elektrikli Su Isıtıcılar Elektrikli Ütüler Kazandırılan Yeterlikler Elektrikli sobaların

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) SERAMİK VE CAM TEKNOLOJİSİ TIRNAKLI YAPRAK -2 ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ TEORİK BİLGİ: BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ MANTO - KABAN KALIBI II ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı İLERI MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 4 Motor Denetimi Adım (Step) Motorunun Yapısı Adım Motorlar elektrik vurularını düzgün mekanik harekete dönüştüren elektromekanik

Detaylı

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlilikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler Eğitim Öğretim

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları 10. MOTORLARIN FRENLENMESİ Durdurulacak motoru daha kısa sürede durdurmada veya yükün yer çekimi nedeniyle motor devrinin artmasına sebep olduğu durumlarda elektriksel frenleme yapılır. Kumanda devrelerinde

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ERKEK BERMUDA KALIBI ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ

BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ Genellikle üç fazlı alternatif akımın bulunmadığı yerlerde veya küçük güçlü olduklarından işyerlerinde bir fazlı kolon hattına bağlanırlar

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ MOTORLAR Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

I-D.C. SERVO MOTORLAR

I-D.C. SERVO MOTORLAR I-D.C. SERVO MOTORLAR D.C servo motorları, genel olarak bir D.C. motoru olup, motora gerekli D.C. aşağıdaki metotlardan elde edilir. 1- Bir elektrik yükselteçten. 2- A.C. akımın doyumlu reaktörden geçirilmesinden.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ İNŞAAT TEKNOLOJİSİ PVC KEPENK ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

1.Endüksiyon Motorları

1.Endüksiyon Motorları 1.Endüksiyon Motorları Kaynak: John Storey, How real electric motors work, UNIVERSITY OF NEW SOUTH WALES - SYDNEY AUSTRALIA, http://www.phys.unsw.edu.au/hsc/hsc/electric_motors.html Her modern evde endüksiyon

Detaylı

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları Elektrik Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 2 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 3 Buton/Anahtar / Limit Anahtarı Kalıcı butona basıldığında, buton

Detaylı

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 12. Motor Kontrolü Motorlar, elektrik enerjisini hareket enerjisine çeviren elektromekanik sistemlerdir. Motorlar temel olarak 2 kısımdan oluşur: Stator: Hareketsiz dış gövde kısmı Rotor: Stator içerisinde

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME SÜVETER KALIPLARI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME SÜVETER KALIPLARI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME SÜVETER KALIPLARI ANKARA 2008 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ TEMEL MESLEKİ HESAPLAMA ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

ELEKTROMEKANİK VE DİJİTAL KOL SAATLERİ TAMİRİ. Elektromekanik Saatlerin Tamiri. Dijital saatlerin tamir işlemlerini yapabilecektir.

ELEKTROMEKANİK VE DİJİTAL KOL SAATLERİ TAMİRİ. Elektromekanik Saatlerin Tamiri. Dijital saatlerin tamir işlemlerini yapabilecektir. ELEKTROMEKANİK VE DİJİTAL KOL SAATLERİ TAMİRİ Dersin Modülleri Elektromekanik Saatlerin Tamiri Kazandırılan Yeterlikler Elektromekanik saatlerin tamir işlemlerini yapabilecektir. Dijital Saatlerin Tamiri

Detaylı

T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) DENİZ ARAÇLARI YAPIMI FAUNDEYŞIN ÖN İMALATI ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Dönen Elektrik Makinaları nın önemli bir grubunu oluştururlar. (Üretilen en büyük güç ve gövde büyüklüğüne sahip dönen makinalardır) Generatör (Alternatör) olarak

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Haftalık Ders Saati. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Haftalık Ders Saati. Okul Eğitimi Süresi DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA GÖRE DAĞILIMI)

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ STEP VE SERVO MOTORLAR ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

ELEKTRİK- ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK- ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK- ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ STEP VE SERVO MOTORLAR 522EE0096 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında

Detaylı

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iv GİRİŞ...v BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR 1. ASENKRON MOTORLAR... 1 1.1. Üç Fazlı Asenkron Motorlar... 1 1.1.1. Üç fazlı asenkron motorda üretilen tork... 2 1.1.2. Üç fazlı asenkron motorlara

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KADIN İŞÇİ TULUMU KALIBI ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ DANIŞMAN Mustafa TURAN HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT 0101.00001

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ MİSİNALI TAKILAR

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ MİSİNALI TAKILAR T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ MİSİNALI TAKILAR ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) METAL TEKNOLOJİSİ SAÇLARIN KENARLARINI BÜKME ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

MATBAA PAKETLEME VE SEVKİYAT

MATBAA PAKETLEME VE SEVKİYAT T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MATBAA PAKETLEME VE SEVKİYAT 213GIM178 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

AKILLI BİNA OTOMASYON SİSTEMLERİ PROGRAMINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR : ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MESLEK : MESLEK SEVİYESİ :

AKILLI BİNA OTOMASYON SİSTEMLERİ PROGRAMINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR : ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MESLEK : MESLEK SEVİYESİ : AKILLI BİNA OTOMASYON SİSTEMLERİ PROGRAMINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR ALAN : ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MESLEK : MESLEK SEVİYESİ : MESLEK ELEMANI TANIMI Binalara ait yangın algılama ve ihbar sistemleri,

Detaylı

Step- Servo motor çeşitlerini ve sürücü bağlantılarını yapmak Step motorun bakımını yapmak. Servo motorun bakımını yapmak

Step- Servo motor çeşitlerini ve sürücü bağlantılarını yapmak Step motorun bakımını yapmak. Servo motorun bakımını yapmak ELEKTRİK MAKİNALARISARIM TEKNİKLERİ 3 Dersin Modülleri Alternatör Sarımı Step- Servo Motorlar Step Motorun Mekanik Bakımı Servo Motorun Mekanik Bakımı Kazandırılan Yeterlikler Alternatör sarımını yapmak

Detaylı

Bu modül, Makine Halıcılığı sektöründe hazırlanmış olan sertifika/kurs müfredat programlarındaki yeterlikleri kazandırmayı amaçlayan bireysel öğrenme

Bu modül, Makine Halıcılığı sektöründe hazırlanmış olan sertifika/kurs müfredat programlarındaki yeterlikleri kazandırmayı amaçlayan bireysel öğrenme Bu modül, Makine Halıcılığı sektöründe hazırlanmış olan sertifika/kurs müfredat programlarındaki yeterlikleri kazandırmayı amaçlayan bireysel öğrenme materyalidir. Makine Halıcılığı ile ilgili eğitim alan

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİNGÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİNGÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİNGÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME EV TİPİ SOĞUTUCULARIN DEVRE BAĞLANTI ŞEMALARI ANKARA 2008 Milli Eğitim

Detaylı

Ders Adı : Özel Tasarımlı Motorlar Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2. Ders Bilgileri. Ön Koşul Dersleri.

Ders Adı : Özel Tasarımlı Motorlar Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2. Ders Bilgileri. Ön Koşul Dersleri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : Özel Tasarımlı Motorlar Ders No : 0690220130 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ TEL VE ÇİVİ TAKILARI ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar Üniversal motorlar 1.1. Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar 1.1.3. Yardımcı Sargıyı Devreden Ayırma Nedenleri Motorun ilk kalkınması anında

Detaylı

Öğrencinin Adı - Soyadı Numarası Grubu İmza DENEY NO 1 ÖN HAZIRLIK RAPORU DENEYİN ADI SERBEST UYARMALI D.A. GENERATÖRÜ KARAKTERİSTİKLERİ a) Boşta Çalışma Karakteristiği b) Dış karakteristik c) Ayar karakteristik

Detaylı

Doğru Akım Motorları

Doğru Akım Motorları 08.05.2012 Doğru Akım Motorları Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik Doğru Akım Elektrik Motorları Doğru Akım Motorlarının Kısımları ve Özellikleri Güç Hesabı Adım (Step) Motorlar Servo Motorlar Lineer Servo

Detaylı

MOTOR SÜRÜCÜLERİ VE ROBOTİK. Dersin Modülleri Süre Kazandırılan Yeterlikler Servo Motor ve

MOTOR SÜRÜCÜLERİ VE ROBOTİK. Dersin Modülleri Süre Kazandırılan Yeterlikler Servo Motor ve MOTOR SÜRÜCÜLERİ VE ROBOTİK Dersin Modülleri Süre Kazandırılan Yeterlikler Servo Motor ve Servo motor ve sürücülerin bağlantısını ve 40/32 Sürücüleri kontrolünü yapmak Step Motor ve Step motorun sürücü

Detaylı

ELSANATLARI TEKNOLOJİSİ

ELSANATLARI TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELSANATLARI TEKNOLOJİSİ TIĞ ÖRÜCÜLÜĞÜNDE KROŞE ÇEŞİTLERİNDEN FARKLI DOKULAR OLUŞTURMA 215ESB482 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve

Detaylı

Bobin Gövdesi. Flanşı Tork Ayar Vidası. Balata. Dişli. Montaj Vidası

Bobin Gövdesi. Flanşı Tork Ayar Vidası. Balata. Dişli. Montaj Vidası Kompakt bir yapıya sahip olan serisi frenler kontrollü veya kontrolsüz elektrik kesilmelerinde devreye giren kolay montajlı sistemlerdir. Vinç ve otomasyon sistemlerinde, asansörlerde, tekstil, tarım,

Detaylı

METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ENERJİ DAĞITIM TESİSLERİ BAKIM ONARIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ENERJİ DAĞITIM TESİSLERİ BAKIM ONARIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ENERJİ DAĞITIM TESİSLERİ BAKIM ONARIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2011 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK GÖSTERİ GİYSİLERİ ÜRETİMİ ANKARA 2009 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ TEORİK BİLGİ: BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON SİNCAP KAFESLİ TAM KAPALI IEC ELSAN Elektrik San. ve Tic. A.Ş.

ÜÇ FAZLI ASENKRON SİNCAP KAFESLİ TAM KAPALI IEC ELSAN Elektrik San. ve Tic. A.Ş. KAT.NMXF.12.11 FRENLİ ELEKTRİK MOTORLARI ÇİFT HIZLI FRENLİ ELEKTRİK MOTORLARI ÜÇ FAZLI ASENKRON SİNCAP KAFESLİ TAM KAPALI IEC 90-200 ELSAN Elektrik San. ve Tic. A.Ş. www.elsanas.com.tr Etiler Mah. 1458.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME ETEK KALIPLARI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME ETEK KALIPLARI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME ETEK KALIPLARI ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

PLASTİK EKSTRÜZYON DERSİ

PLASTİK EKSTRÜZYON DERSİ PLASTİK EKSTRÜZYON DERSİ Dersin Modülleri Ekstrüzyon Makinelerinde Üretim 1 Ekstrüzyon Makinelerinde Üretim 2 Ekstrüzyon Makinelerinde Üretim 3 Kazandırılan Yeterlikler Plastik profil ekstrüzyon kalıplama

Detaylı

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri 7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri Hareketli ölçü aletleri genellikle; 1. Sabit bir bobin 2. Dönebilen çok küçük bir parçadan oluşur. Dönebilen parçanın etkisi statik sürtünme (M ss ) şeklindedir. Bunun

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME KADIN PANTOLON KALIPLARI 542TGD518

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME KADIN PANTOLON KALIPLARI 542TGD518 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME KADIN PANTOLON KALIPLARI 542TGD518 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

PLASTİK ENJEKSİYON DERSİ

PLASTİK ENJEKSİYON DERSİ PLASTİK ENJEKSİYON DERSİ Dersin Modülleri Enjeksiyon Makinelerinde Üretim 1 Enjeksiyon Makinelerinde Üretim 1 Enjeksiyon Makinelerinde Üretim 1 Kazandırılan Yeterlikler Plastik enjeksiyon kalıplama makinelerinde

Detaylı