ANALOG SERVO MOTOR DEVRESİ TASARIMI VE SİMULASYONU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANALOG SERVO MOTOR DEVRESİ TASARIMI VE SİMULASYONU"

Transkript

1 ANALOG SEVO MOTO DEVESİ TASAIMI VE SİMULASYONU Caner BEYONT, Çağata ÇAI, İlker ALTAY İtanbul Teknik Üniveritei Makina Fakültei, Makina Mühendiliği Bölüü, İSTANBUL ÖZET Bu çalışa, ülkeizdeki kontrol ihtiaçlarını gözönüne alarak pratik bir ugulaala dc otorların taarlanan bir elektronik kartla kontrollü hale getirilei için apılıştır. Birçok otoaon iteinde kullanılan ervootorların en büük dezavantajı he kendilerinin he de kontrol kartlarının pahalı oluşudur. Analog ervo devre taarıı ile pratik ve ucuz bir çalışa öz konuu olabilir. Teel hedefiiz birçok otoaon itei büneinde kullanabilecek bir ervootor taarıı için he ekonoik he de pratik bir önte geliştirek ve bu taarıı daha başka otoaon itelerinde tet etektir. Bu çalışada öncelikle otorun ekanik odelleei ADAMS prograı ile gerçekleştiriliştir. Daha onra MATLAB/SIMULIN ortaında otorun elektrikel bileşenlerinin eklenei ve ADAMS prograı ile eş zaanlı çalıştırılaı aeinde gerçeğe akın bir benzeti odeli elde ediliştir. Hazırlanan bu odel üzerine ugulanaı düşünülen ervo-kontrol algoritaının elektronik devre eleanları ile taarıı ELECTONIC WOBENCH prograında apılıştır. Motor kontrolündeki haalığın aıal değerleri grafikler halinde veriliştir. Yapılan bu çalışalar neticeinde gerçek bir fizikel itede kullanılacak bileşenler eçiliş ve ervootor taarıı gerçekleştiriliştir. Anahtar elieler: Servo Motor, Analog ontrol ANALOG SEVO MOTO CICUIT DESIGN AND SIMULATION ABSTACT Thi tud,taking the control te need of our countr into conideration, ha been prepared to realize a ervo-dc otor fro a direct DC-Motor a a practical application. Although the have been ued in an autoation te,ervo otor have oe diadvantage including their own and their control card price. With the Analog Servo Ste Deign ore practical and inexpenive contruction will be available for pecific purpoe. Our ain target i to a develop a ethod to deign a practical and inexpenive ervo otor that can be ued in appropriate autoation te and to tet thi deign in other autoation te. In thi tud the echanical odelling of the otor ha been etablihed in ADAMS oftware package. With the contribution of MATLAB-SIMULIN iulation oftware package, the odel created i iulated with ADAMS and MATLAB/SIMULIN working coordinatel giving out a odel that i ver cloe to practical ituation. On thi odel the ELECTONIC control equipent ha been deigned and teted b MULTISIM/ELECTONIC WOBENCH oftware package. The iulation reult of the poition of otor ha been illutrated in graph. A a reult of the work, the equipent to be ued in a practical phical te ha been elected and the deign of the ervo otor ha been realized..giiş Otoaon; itenen işlerin otoatik olarak eri, hızlı ve düzgün bir şekilde tekrarlanarak apılaıdır. Bu aaçla çok çeşitli önteler teknikler ve proeler geliştiriliştir. Otoaon denince akla otorlar, robotik iteler, ekatronik devre ve eleanlar gelektedir. Bu eleanlar araında en çok göze çarpan ve günüüzde

2 kullanılan parçalar ervo otorlardır. Bir itei vea proei otoatik hale getirek için başlıca apılaı gereken itein içinde kuanda edilecek parçaları gözleleektir. ontol çevrii, bir itein çıkışını, belirli bir değişi aralığı içinde çeşitli değerler alabilen bir referan değeri etrafında tutak için taarlanş ie bu kontrol çevriine ervoekaniza çevrii denir []. Eğer öz konuu olan bir DC otor ie bunu ervo kontrollü hale getirdiğiizde ortaa ervo otor denen kuanda edilebilir ite çıkaktadır. Bu çalışada teel hedefiiz birçok otoaon ve kontrol iteinde kullanılabilecek, pratik ve ekonoik bir ervo otor üretii gerçekleştirek ve bunu daha onradan taarlanacak otono bir itede kullanaktır.. SEVO MOTOLA Servo otorlar belirli bir kuanda inali ile itenilen referan konua gelen otorlardır. Bunların kontrol ugulaalarında ıkça kullanılan tep otorlardan farkı, devalı olarak kapalı çevri kontrollerinin olaıdır. Step otorlarda kapalı çevri kullanılaabilir çünkü bu otorlarda atılan adıa karşılık gelen döne açıı bellidir fakat bu otorların dezavantajı adı atlaa olaının olabileidir. Bu olura pozion bilgii kabolur. Oa kontrol algoritaı ve çevre birileri ii dizan ediliş bir ervokontrol iteinde böle bir orunla karşılaşılaz [,]. Devalı olarak kapalı çevri kontrol bilgiinin gönderilei ervootora daha üt eviede bir kontrol ağlanabileine ikan tanır. Eğer gerekli aarlaalar apılıra bu otorlar kontrolcüde belirlenen bir kuanda inali ile itenen konua itenen ürede gelebilirler. 3. POJENİN GENEL OLAA TANIMI ugun ateatikel forulaonlar ve taarlanan kontrol çevrileri ile göterilecektir. Bu çalışada 3 arı paket progra kullanılıştır. Bunlardan ilki elektronik devre iülaonlarını gerçekte naıl ugulanabileceğini göteren MULTISIM- ELECTONIC WOBENCH prograıdır. Elektrik devreleri bu prograda kuruluştur. İkinci olarak kullandığıız progra MATLAB-SIMULIN ite odellee ve iulaon prograıdır. Bu progra ile abit ıknatılı bir dc otorun kontrol çevrii gerçekleştiriliş ve kullanılan eleanların ite tranfer fonkionları çıkarılıştır. Üçüncü olarak kullandığıız progra Mc. ADAMS dinaik ite iülaon prograıdır. Bu progra ile otorun eknik odeli çıkarılış ve ileride kullanılabilecek başka ite odellerine bir altapı oluşturuluştur. ADAMS prograında oluşturulan otor odeli MATLAB prograı altında çalıştırılış ve kontrol çevrii gerçekleştiriliştir. Bununla eş zaanlı olarak anı çevri MULTISIM prograı ile de gerçekleştiriliş ve gerçek koponentlerin kullanııla ortaa çıkabilecek zorluklar öngörülee çalışılıştır. 4. SİSTEM TANIMA VE MODELLEME Site teelde Maxon arka bir DC otor, çevri oranı 00 olan bir dişli kutuu ve konu enörü olarak kullanılan bir potanioetre ile analog konu kontrolü için taarıı anlatılacak olan elektronik devreden oluşaktadır. Motor üzerine bir robot kolu, bir keici uç takıı vea bir ük bağlanıp konuun kontrol edilei düşünülebilir. Taarı paraetreleri içeriindeki ük eleizlik oenti otorun ürebileceği ınırlar içeriinde bir değer alınıştır. Daha onra taarlanan bu çekirdek itein farklı bir üke bağlanaı ihtiacı belirire, heaplar bait bir biçide bu eni ük duruu için apılabilir. Bu projede abit ıknatılı bir dc otorun naıl ervo otor olarak kullanılabileceği

3 V r() v V() + - Dc Motor Y ( ) Şekil. Sitein Blok Diagraı Bait biçide tü itein blok diagraı Şekil-deki gibi göterilebilir [3,4]. Burada itein baaak cevabı daha onra göterileceği gibi / e akınaaktadır. Sitee ugulanacak referan cevabının karakteritiğini belirleek için öncelikle v ana ürücü elean olan DC otorun odelinin çıkarılaı gereklidir. Motor odeli elektrikel ve ekanik kıı olarak ikie arılabilir. Mekanik kıı için ateatik odel çıkarıldığı gibi ADAMS paket benzetilerde he ADAMS he ateatik odel arı arı kullanılıştır. Şekil. DC Motor Modeli Motor hızlandıkça ter elektrootor kuvveti denilen ve büüklüğü Ve b ifadei uarınca otor için karakteritik bir özellik olan ter ek abiti, otor açıal hızı b ( ) ile değişen, işareti otora verilen voltaja zıt bir potaniel ortaa çıkartır. Bu tanı ile beraber devre için potaniel denklei azılabilir. [5] di V Ve i L () dt V () e b d di (3) dt dt V b i L Son denklede Laplace dönüşüü apılıra V ( ) ( ) I( ) L I ( ) (4) b V ( ) I( )[ L ] ( ) (5) b 4.. Mekanik ıı Motor ili (rotor) etrafında oent dengei azılıra T i J B T (6) t Laplace tranforu alınıra I J B T ( ) t ( ) ( ) ( ) (7) ve den Şekil 3 deki blok diagraı çizilebilir.

4 Şekil 3. DC Motor MATLAB Modeli Şekil. ve Şekil 3 den hareketle ük oenti T J B (8) olarak tanılanıp dişli oranı da dikkate alınıra itein topla blok diagraı Şekil 4 deki gibi çizilebilir. Şekil 4. DC Motor MATLAB Modeli L endüktanı etkii çok küçük olduğundan ihal edilir. Sitein kontrolcü otor dişli ve ük etkileri ve dinaikleri de dahil olak üzere voltaj ve ük konuu araında tranfer fonkionunu şu şekilde azılır: V t t b t n ( J B ) * n ( J B ) (0) t ( V ) b n J B * J B n (9) V t n J n B J B t b t n () V t ( n J J ) b t n t n B B ()

5 V t btn t ( n J J ) n B B (3) V r vt btn t ( n J J ) n B B (4) Buradan V r ifadei denklede diğer tarafa geçirilip biri baaak fonkionu olarak alınıra vt n t (5) b t ( n J J ) n B B olur. Bu ifadee de on değer teorei ugulanıra: li 0 * vt n (6) b t ( n J J ) n B B t v li (7) 0 çıkaktadır. Yani itee biri baaak referanı ugulandığında on değer teoreine göre otor rotor açıı değeri akınaaktadır. v ifadeine polinou belirler ve polino eşitliğinden kontrol kataıının ( ) aıal değeri için bir ifade bulunabilir. Sönü kataıı ile belirlenen ve birçok ite için ideal önü oranı olarak kabul edilen duru için kökleri ve karakteritik denklei heaplanabilir. İdeal önülü bir ite hızlıdır ve fazla aşı apaz (aşı % 4 civarındadır). Ancak haa işlee tezgahlarında vea aeliat robotları gibi ugulaalarda kullanılaaz. Bu ugulaalar için aşırı önülü bir ite taarlanalıdır. İtenen karakteritik polino ( j )( j ) (8) Bu polino itein karakteritik polinou ile eşitlenire: b t t ( n J J ) b t n B B n ( n J J ) t ( n J J ) Buradan n B B n n J J (9) (0) () b t n B B n t ( n J J ) ( n J J ) () Gerekli adeleştireler ve işleler apılıra: 4. ontrol ataıları Heabı Sitein topla tranfer fonkionu ikinci dereceden itediğiiz karakteritik

6 b t n B B n n B B ( n J J ) t n B B n ( n J J ) b t b t t (3) ite paraetreleri cininden kontrol kataıı ifadeine ulaşılır. ullanılan otor, ürücü ve dişli paraetreleri için bu değer: =.45 çıkaktadır. Sitein MATLAB ortaında iulaon onuçları Şekil 5. ve Şekil 6. da veriliştir. Siulaonlardan da görüldüğü gibi otor 4 anie onra itenen konua ulaşaktadır. ve v kataılarının.45 olarak ugulanaı pratik olarak zor olduğundan bu kataılar. alınış ve dolaıı ile iulaonlarda otorun itenen konua aşırı önülü halde ve daha geç bir ürede oturuştur. Şekil 5. Motor onuu Şekil 6. Motor Akıı

7 5. ADAMS-MATLAB OTA SİMÜLASYONLAI Bir elektrik otorunu kontrol edebilek için otorun ve ükün karakteritiğini bilek gerekir. Bu karakteritiği belirten ie otor ve ük tranfer fonkionudur. Eğer kontrol edilecek itein tranfer fonkionunu bulak zor ie dinaik analiz progralarından ararlanılabilir. Bu çalışada elektrik otorunun dinaik denkleleri, kola çıkarılabilir olaına rağen ADAMS prograı kullanılarak MATLAB-SIMULIN ortaına aktarılıştır. Burada hedeflenen ie ileride apılacak ugulaalarda elektrik otoru ile örneğin bir robot kolunun kontrol edileini kolalaştıraktır. ADAMS prograında elekrik otoru ve ük, bağlantı eleanları ile afallar ve ataklar belirlenerek çiziliştir. Arıca kütleler ve kütleel atalet oenti değerleri bu odel üzerine ekleniştir [6]. Bu verilerin ışığında MATLAB dan SIMULIN e ADAMS bloğu şeklinde veri aktarıı apılarak MATLAB SIMULIN ile kontrol gerçekleştiriliştir. DC otorun ADAMS odeli ve MATLAB kontrol çevrii Şekil 7. ve Şekil 8. de görülektedir.. Şekil 7. DC Motor ADAMS Modeli

8 Şekil 8. ADAMS-MATLAB Motor Modeli Şekil 9. ADAMS-MATLAB Motor Akıı

9 Şekil 0. ADAMS-MATLAB Modeli Motor Açıı (ef = 6 rad) Şekil 9. ve Şekil. 0 da MATLAB ile ADAMS paket progralarının çalışa onuçları görülektedir. Motor voltajı ve akıı MATLAB iulaonları ile anı değerlerdedir. Bu da ADAMS prograı ile dinaik açıdan daha karaşık odellerin itee kazandırılaına olanak ağlaacaktır. 6. ONTOLÖ DEVESİ TASAIMI ontrol iteinde teel aaç, otor ile kontrolör kapalı çevri tranfer fonkionunun itenilen kutuplarda olaını ağlaaktır. Servo otor kontrolör devrei Şekil. de görüldüğü gibi hazırlanıştır. Burada bir kontrol çevri bloğunun elektronik eleanlar kullanılarak naıl ugulandığı göterilecektir. Öncelikle blok içinde gözüken toplaa ve çıkara işleleri ile kazanç olarak gözüken eboller taaen işleel ükelteçler denen (opap-operational aplifier) devre eleanlarıla ağlanıştır. Bu eleanlar ile he voltaj kazancı he de voltaj toplaa çıkara işleleri apılabilektedir. Şekil. Genel ontrol Çevrii Şekil. de B, B ve B 3 ile göterilen devreler kazanç ve kontrolör devreleridir. B, B blokları ile göterilen kıılar ıraı ile, kontrolör kazancı devreleridir. v B devreinin MULTISIM ile çiziliş elektrikel şeaı Şekil. de görülektedir. Burada 5 V luk referan voltajı 5. Ω luk dirence gelektedir. Voltaj inali opap

10 pot devreinden geçerek Vçıkış Vpot 8 kazancı ile çıkaktadır. Bu kazanç potanioetre aarının değiştirilei ile itenilen eviee getirilebilektedir. Şekil. B Devrei v kazancı apifikatöründen çıkan inal forülden de anlaşılabileceği gibi negatif işaretlidir. Bu işaretin pozitife dönüştürülei için abit kazançlı işaret eviren (değiştiren) aplifikatör devrei de taarlanıştır. B devrei de B devrei ile anı özellikleri taşıakta ve burada da kazancı aarlanaktadır. B devreinin arıntılı biçii Şekil 3. de görülektedir. Şekil 3. B Devrei B ve B devrelerinden çıkan inaller Şekil 4. de görüldüğü gibi, B 3 devreine gireden, bir çıkarta işleinden geçektedirler.

11 Şekil 4. Fark Ala Devrei Bu kııda voltaj inali 8 8 V0 V V inali ile 6 5 çıkaktadır. Burada elde edilee çalışılan ie V0 V V ( B devreinden gelen voltaj - B devreinden gelen voltaj). Bunu gerçekleştirek için V voltajı önce işaret değiştire devreine okuluş ve dirençlerin hepi =5, k eçiliştir. Bölece V0 V V voltajı elde ediliştir. Şekil 4. de görülen 3. devrede ie çıkarta devreinden gelen voltajın işareti tekrar değiştiriliş ve bölece V00 ( V V ) = V V değerine ulaşılıştır. En on olarak fark ala devreinden çıkan inal otor üre devreine girektedir. Şekil. 5 de görülen LM-675 ükek akı verebilen bir güç aplifikatörüdür. Bu aplifikatörün girişi ve çıkışı araında inal kuvvetlendire olaakta ani kazanç kataıı olakta fakat ükek akı çekilerek otor ürülebilektedir. Şekil 5. B 3 Motor Süre Devrei

12 Bu devredeki kapaitörlerin teel aacı otoru ilk çalışa anında gerili dalgalanalarına karşı koruak ve ükek frekanlı inal bileşenlerini toprağa aktaraktır. Önceki iulaonlarda v değerinin.45 çıktığı görülüştür. Pratikte ugulaaa geçilebilei için bu kazancı ağlaacak ükek voltaj değerlerine ihtiaç vardır. MULTISIM prograında kontrolör devreini taarlarken alınabilecek en ükek kazanç değerleri kullanılış ve bölece gerçek ugulaada bu nedenle çıkabilecek hataların önüne geçiliştir. Elde edilen onuçlarda otor konuunun itenen referan konua ulaştığı görülüştür. Şekil 6. MULTISIM Siulaon Sonucu Şekil 6. da görüldüğü gibi otor voltajı elektronik eleanların üzerindeki akı ve voltaj kaıplarından dolaı referan noktaına ta olarak ulaşaaaktadır fakat bu değer %.8 civarında bir hata paıla abitlenektedir. Bu iulaon, kurulan elektronik devre eleanlarıla pratikte çalışılabileceğini ancak bu hali ile çok haa ugulaalarda kullanılaaacağını göterektedir. Daha haa ugulaalar için özellikle LM74 tipi opalarda görülen ıfır hataını kopanze edecek ek elektronik devre taarıına ihtiaç vardır. Bu çalışada anlatılan devrelerin kurulaındaki teel aaç bir kontrol itei taarıı ıraında teori ile pratiğin naıl buluşturulabileceğini ve kapalı çevri bir itein pratikte naıl taarlanabileceğini göterektir. Bu aklaşıla her türlü klaik ve ileri evie kontrol çevrii blok diagraları elektronik eleanlar ile gerçeklenebilir ve gerçek bir ite üzerinde ugulanabilir. 7. SONUÇ Bu çalışada bir DC otorun ervo otor haline getirebilebilei için pratik bir önte unuluş, ADAMS ve MATLAB paket prograları ile iulaonlar gerçekleştiriliş ve MULTISIM paket prograı ile elektronik devrei çiziliştir. Siulaonlarda otorun MATLAB altında ADAMS paket prograının çalıştırılaıla itenen konua ulaştığı görülüştür. MATLAB prograı ile ADAMS prograının ortak çalıştırılarak başarılı onuçlar elde edilei, ileride dinaik olarak farklı koponentlerin de itee eklenerek iulaonlarının apılaını ve pratikte ugulanaını kolalaştırıştır. Arıca MULTISIM paket prograı aeinde çizilen devre ile elektrikel açıdan çıkabilecek probleler öngörülüş ve devre eleanları eçiliştir. 8. SEMBOLLE VE ISALTMALA Sebol J J Açıklaa otor kütleel atalet oenti Yük kütleel atalet oenti

13 B T T t b n V V V I r, Sürtüne kataıı Yük oenti Motor oenti Motor tork abiti Geri voltaj belee kazancı Sürücü kazancı Motor rotor hızı Yük dönüş hızı Dişli oranı Motor iç direnci Motor voltajı eferan voltajı Motor akıı 9. AYNALA. Özdaş, M. Niet, Dinibütün, A. Talha, uzucu, Ahet, Biren Yaınevi, İtanbul, Bolton, W., Mechatronic-Electronic Control Ste in Mechanical Engineering, Longan, Warwick,., Control te : An Introduction, Prentice Hall, New York, Ogata,., Modern Control Engineering, Prentice Hall, Pearon Education International, Neculecu, Dan., Mechatronic, Prentice Hall, Upper Saddle iver, New Jere, ADAMS, MSC.ADAMS Baic Full Siulation Package Training Guide, eleae 003 Verion.0.

2. BENZERLİK ve MODEL TEORİSİ, BOYUT ANALİZİNİN DENİZ ARAÇLARININ DİRENCİNE UYGULANIŞI

2. BENZERLİK ve MODEL TEORİSİ, BOYUT ANALİZİNİN DENİZ ARAÇLARININ DİRENCİNE UYGULANIŞI . BENZEİK e MODE TEOİSİ, BOYUT ANAİZİNİN DENİZ AAÇAININ DİENCİNE UYGUANIŞI.1 Benzerlik e Model Teorii Benzerlik e odel teorii ile farklı büyüklükteki ciilerin ekanik bir olay karşıındaki daranışlarının

Detaylı

BETONARME TAŞIYICI SİSTEMLERDE KAPASİTE TASARIMI

BETONARME TAŞIYICI SİSTEMLERDE KAPASİTE TASARIMI etonare taşııı itelerde kapaite taarıı ETONRE TŞIYICI SİSTELERDE KPSİTE TSRII Zekai Celep Prof.Dr. İtanbul Teknik Üniveritei İnşaat Fakültei elep@itu.edu.tr http://www.in.itu.edu.tr/zelep/z.ht İnşaat ühendileri

Detaylı

PASİF ve YARI AKTİF SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN TİTREŞİM YALITIM PERFORMANSININ İNCELENMESİ

PASİF ve YARI AKTİF SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN TİTREŞİM YALITIM PERFORMANSININ İNCELENMESİ 9. Ululararaı Makina Taarı ve İalat Kongrei 3 5 Eylül 000, ODTÜ, Ankara, Türkiye PASİF ve YARI AKTİF SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN TİTREŞİM YALITIM PERFORMANSININ İNCELENMESİ Meut ŞENGİRGİN, Uludağ Üniveritei

Detaylı

ÇİFT ETKİLİ LiBr-H 2 O AKIŞKANLI ABSORPSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNDE TERMODİNAMİKSEL BÜYÜKLÜKLERİN SİSTEM PERFORMANSINA ETKİLERİ

ÇİFT ETKİLİ LiBr-H 2 O AKIŞKANLI ABSORPSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNDE TERMODİNAMİKSEL BÜYÜKLÜKLERİN SİSTEM PERFORMANSINA ETKİLERİ Çift Etkili LiBr-H 2 O Akışkanlı Aborpiyonlu Soğuta Siteinde Terodinaikel Büyüklüklerin Site Perforanına Etkileri HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ OCAK 20 CİLT SAYI (9-26) ÇİFT ETKİLİ LiBr-H 2 O

Detaylı

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ 5. MODEL DENEYLEİ İLE GEMİ DİENİNİ BELİLEME YÖNTEMLEİ Gei projeinin değişik erelerinde iteatik odel deneylerine dayalı yaklaşık yöntelerle gei topla direnci e dolayııyla gei ana akine gücü belirlenektedir.

Detaylı

KENDİNDEN TETİKLEMELİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSEL UYGULAMASI

KENDİNDEN TETİKLEMELİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSEL UYGULAMASI Gazi Üniv. Müh. Mi. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 6, No 4, 77-776, 0 Vol 6, No 4, 77-776, 0 KENDİNDEN TETİKEMEİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSE UYGUAMASI Güngör BA, Seli ÖNCÜ* ve

Detaylı

ESM 406 Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü 4. TRANSFER FONKSİYONU VE BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME

ESM 406 Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü 4. TRANSFER FONKSİYONU VE BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME . TRNSFER FONKSİYONU VE BLOK DİYRM İNDİREME. Hedefler Bu bölümün amacı;. Tranfer fonkiyonu ile blok diyagramları araındaki ilişki incelemek,. Fizikel itemlerin blok diyagramlarını elde etmek, 3. Blok diyagramlarının

Detaylı

Otomatik Kontrol. Fiziksel Sistemlerin Modellenmesi. Prof.Dr.Galip Cansever. Elektriksel Sistemeler Mekaniksel Sistemler. Ders #4

Otomatik Kontrol. Fiziksel Sistemlerin Modellenmesi. Prof.Dr.Galip Cansever. Elektriksel Sistemeler Mekaniksel Sistemler. Ders #4 Der #4 Otomatik Kontrol Fizikel Sitemlerin Modellenmei Elektrikel Sitemeler Mekanikel Sitemler 6 February 007 Otomatik Kontrol Kontrol itemlerinin analizinde ve taarımında en önemli noktalardan bir tanei

Detaylı

BİR BUHARLI GÜÇ SANTRALİNİN ENERJİ ve EKSERJİ ANALİZİ. Reşat Selbaş b. Isparta

BİR BUHARLI GÜÇ SANTRALİNİN ENERJİ ve EKSERJİ ANALİZİ. Reşat Selbaş b. Isparta Selçuk Üniveritei ISSN 1/6178 Journal of Technical-Online Volue 1, Nuber:1-11 Cilt 1, Sayı:1-11 BİR BUHARLI GÜÇ SANTRALİNİN ENERJİ ve ESERJİ ANALİZİ Hili Yazıcı a,, Reşat Selbaş b a Paukkale Üniveritei,

Detaylı

2.3 Ötelemeli Mekanik Sistemlerin Transfer Fonksiyonları

2.3 Ötelemeli Mekanik Sistemlerin Transfer Fonksiyonları Bölü : Frekn-doeninde Modellee yf 4. Öteleeli Meknik Sitelerin rnfer Fonkiyonlrı Meknik itelerin dvrnışlrı kütle, yy ve vikoz ürtüne ile odelleneilir. ütle ve yy, elektrik devrelerindeki kondntör ve endüktör

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ KONTROL VE OTOMASYON MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL SİSTEMLERİ TASARIMI

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ KONTROL VE OTOMASYON MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL SİSTEMLERİ TASARIMI YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ KONTROL VE OTOMASYON MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL SİSTEMLERİ TASARIMI LABORATUAR FÖYÜ 1 İÇİNDEKİLER KONTROL SİSTEMLERİ TASARIMI LABORATUARINA GİRİŞ...

Detaylı

Frekans Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri

Frekans Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri Frekan Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri Prof.Dr. Galip Canever 1 Frekan cevabı analizi 1930 ve 1940 lı yıllarda Nyquit ve Bode tarafından geliştirilmiştir ve 1948 de Evan tarafından geliştirilen kök yer

Detaylı

ÇOKLU ALT SİSTEMLERİN SADELEŞTİRİLMESİ

ÇOKLU ALT SİSTEMLERİN SADELEŞTİRİLMESİ 73 BÖLÜM 5 ÇOKLU ALT SİSTEMLERİN SADELEŞTİRİLMESİ 5. Blok Diyagramları Blok diyagramları genellikle frekan domenindeki analizlerde kullanılır. Şekil 5. de çoklu alt-itemlerde kullanılan blok diyagramları

Detaylı

BETONARME KOLON KESİTLERİNİN HESABI İÇİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE GELİŞTİRİLEN YENİ FORMÜLLER

BETONARME KOLON KESİTLERİNİN HESABI İÇİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE GELİŞTİRİLEN YENİ FORMÜLLER PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİL İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 005 : : : 83-9 BETONARME

Detaylı

ÖRNEKLEME VE NİCEMLEME

ÖRNEKLEME VE NİCEMLEME ÖNEKLEME VE NİCEMLEME Eliizde ürekli bir işaret yada onun graiği olduğunu, bu işareti teleonla arkadaşııza tari edip onun da aynı işareti üreteini/çizeini ağlaak itediğiizi varayalı. Örneğin böyle bir

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA ELASTİK VE PLASTİK YÖNTEM ÇÖZÜMLERİ VE BİRLEŞİMLER

ÇELİK YAPILARDA ELASTİK VE PLASTİK YÖNTEM ÇÖZÜMLERİ VE BİRLEŞİMLER Omangazi Üniveritei Müh.Mim.Fak.Dergii C.XVII, S.1, 2003 Eng.&Arch.Fac.Omangazi Univerit, Vol.XVII, o: 1, 2003 ÇELİK YAPILARDA ELASTİK VE PLASTİK YÖTEM ÇÖZÜMLERİ VE BİRLEŞİMLER Selim ŞEGEL 1, evzat KIRAÇ

Detaylı

GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Hesaplanması

GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Hesaplanması MMOB Harita ve Kadatro Mühendileri Odaı, 14. ürkiye Harita Biliel ve eknik Kurultayı, 14-17 Mayı 013, Ankara. GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Heaplanaı İlke

Detaylı

Ders #10. Otomatik Kontrol. Sürekli Hal Hataları. Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr.

Ders #10. Otomatik Kontrol. Sürekli Hal Hataları. Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr. Der #0 Otomatik ontrol Sürekli Hal Hataları Prof.Dr.alip Canever Prof.Dr.alip Canever Denetim Sitemlerinin analiz ve taarımında üç kritere odaklanılır:. eçici Rejim Cevabı. ararlılık 3. Sürekli Hal ararlı

Detaylı

DOKTORA TEZİ Y. Müh. İbrahim GİRGİN. Anabilim Dalı : MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ. Programı : ENERJİ

DOKTORA TEZİ Y. Müh. İbrahim GİRGİN. Anabilim Dalı : MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ. Programı : ENERJİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TERMOAKUSTİK SOĞUTUCU ANALİZİ DOKTORA TEZİ Y. Müh. İbrahi GİRGİN Anabili Dalı : MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ Prograı : ENERJİ KASIM 007 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Şekil 1. Bir oda ısıtma sisteminin basitleştirilmiş blok diyagram gösterimi. 1. Kontrol Sistemlerindeki Blok Diyagramlarının Temel Elemanları:

Şekil 1. Bir oda ısıtma sisteminin basitleştirilmiş blok diyagram gösterimi. 1. Kontrol Sistemlerindeki Blok Diyagramlarının Temel Elemanları: Blok yaraları: araşık teler, rok alt ten rrne uyun şeklde ağlanaından oluşur. Blok dyaraları, her r alt te araındak karşılıklı ağlantıyı öterek n kullanılır. Blok dyaralarında her r alt ten fonkyonu ve

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ-MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ-MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1 MK371 ISI TRANSFERİ (2+2) DERSİ

EGE ÜNİVERSİTESİ-MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ-MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1 MK371 ISI TRANSFERİ (2+2) DERSİ EGE ÜNİVERSİESİ-MÜHENDİSİK FAKÜESİ-MAKİNA MÜHENDİSİĞİ BÖÜMÜ 1 MK371 ISI RANSFERİ (+) DERSİ-ÖZE BİGİER: (8.6) EGE ÜNİVERSİESİ-MÜHENDİSİK FAKÜESİ MAKİNA MÜHENDİSİĞİ BÖÜMÜ MK371 ISI RANSFERİ (+) DERSİ.BÖÜM

Detaylı

DALGACIK PAKET TABANLI HARMONİK ANALİZİ WAVELET PACKET BASED HARMONIC ANALYSIS

DALGACIK PAKET TABANLI HARMONİK ANALİZİ WAVELET PACKET BASED HARMONIC ANALYSIS 5. Ululararaı İleri eknolojiler Sepozyuu (IAS 9), 3-5 Mayı 9, Karabük, ürkiye DALGACIK PAKE ABALI HARMOİK AALİZİ WAVELE PACKE BASED HARMOIC AALYSIS Fahri VAASEVER a, *, Yılaz UYAROĞLU a, Ayhan ÖZDEMİR

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüü EEM 316 Haberleşe I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU 4.1 Aaçlar 1. Genlik odülasyonunun genel prensiplerinin anlaşılası.. Diyot Algılayıı ile

Detaylı

EKSANTRİK YÜK ALTINDA ÖNGERİLMELİ BETON KOLONLARIN ANALİZİ

EKSANTRİK YÜK ALTINDA ÖNGERİLMELİ BETON KOLONLARIN ANALİZİ ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MİM.FK.DERGİSİ CİLT.25 SYI.1-2 Haziran/ralık June/Deceber 2010 Ç.Ü.J.FC.ENG.RCH. VOL.25 NO.1-2 EKSNTRİK YÜK LTIND ÖNGERİLMELİ BETON KOLONLRIN NLİZİ Serkan TOKGÖZ M.Ü., İnşaat Mühendisliği

Detaylı

Dört Rotorlu İnsansız Hava Araçlarının Bağ Grafik Yöntemi ile Modellenmesi ve Model Teyidi

Dört Rotorlu İnsansız Hava Araçlarının Bağ Grafik Yöntemi ile Modellenmesi ve Model Teyidi Dört Rotorlu İnsansız Hava Araçlarının Bağ Grafik Yöntei ile Modellenesi ve Model Teyidi Vasfi Ere Öürlü, Ahet Sağırlı 2, Ertan Hasköy 3, M. Nurullah Turgut 4, İbrahi Yıldız 5,4 Mekatronik Mühendisliği

Detaylı

H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H03 ontrol devrelerinde geri belemenin önemi Yrd. Doç. Dr. Aytaç ören MA 3026 - Der apamı H0 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H02 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 ontrol devrelerinde geri belemenin

Detaylı

BİR BUHARLI GÜÇ SANTRALİNİN ENERJİ ve EKSERJİ ANALİZİ. Reşat Selbaş b. Isparta

BİR BUHARLI GÜÇ SANTRALİNİN ENERJİ ve EKSERJİ ANALİZİ. Reşat Selbaş b. Isparta Selçuk-Teknik Dergii ISSN 13-6178 Journal of Selcuk-Technic Cilt 1, Sayı:1-11 Volue 1, Nuber:1-11 BİR BUHARLI GÜÇ SANTRALİNİN ENERJİ ve EKSERJİ ANALİZİ Hili Yazıcı a,, Reşat Selbaş b a Paukkale Üniveritei,

Detaylı

Ders #9. Otomatik Kontrol. Kararlılık (Stability) Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr.

Ders #9. Otomatik Kontrol. Kararlılık (Stability) Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr. Der #9 Otomatik Kontrol Kararlılık (Stability) 1 Kararlılık, geçici rejim cevabı ve ürekli hal hataı gibi kontrol taarımcıının üç temel unurundan en önemli olanıdır. Lineer zamanla değişmeyen itemlerin

Detaylı

TOPRAKLAMA AĞLARININ ÜÇ BOYUTLU TASARIMI

TOPRAKLAMA AĞLARININ ÜÇ BOYUTLU TASARIMI TOPRAKLAMA AĞLARININ ÜÇ BOYUTLU TASARIMI Fikri Barış UZUNLAR bari.uzunlar@tr.chneider-electric.com Özcan KALENDERLİ ozcan@elk.itu.edu.tr İtanbul Teknik Üniveritei, Elektrik-Elektronik Fakültei Elektrik

Detaylı

Afyon Kocatepe Üniversitesi 7 (2) Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ

Afyon Kocatepe Üniversitesi 7 (2) Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ Afon Kocatepe Üniveritei 7 (2) Afon Kocatepe Univerit EN BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL O SCIENCE YERALTI ENERJİ KABLOLARINDA MEYDANA GELEN ARIZALARDA ARIZA MESAESİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI KULLANILARAK İNCELENMESİ

Detaylı

DENEY.3 - DC MOTOR KONUM-HIZ KONTROLÜ

DENEY.3 - DC MOTOR KONUM-HIZ KONTROLÜ DENEY.3 - DC MOTOR KONUM-HIZ KONTROLÜ 3.1 DC MOTOR MODELİ Şekil 3.1 DC motor eşdeğer devresi DC motor eşdeğer devresinin elektrik şeması Şekil 3.1 de verilmiştir. İlk olarak motorun elektriksel kısmını

Detaylı

Kontrol Sistemleri. Kontrolcüler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç GÖREN

Kontrol Sistemleri. Kontrolcüler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç GÖREN ontrol Sitemleri ontrolcüler Doğrual Sitemlerin Sınıflandırılmaı: Birinci Mertebeden Gecikmeli BMG Sitemler: x a T 1 x a t x e t Son değer teoremi : x x x adr adr adr lim xa 0 lim 0 T 1 t T t 2T t 3T t

Detaylı

R A. P=67 kn. w=100 kn/m. 3,0 m. İstenenler. 550 mm 70mm. 550 mm. 660 mm. 590mm. 590mm. 660 mm

R A. P=67 kn. w=100 kn/m. 3,0 m. İstenenler. 550 mm 70mm. 550 mm. 660 mm. 590mm. 590mm. 660 mm Soru-1 Kirişe etkien kataılarla artırılmış ükler şekilde verilmiştir. (Kiriş öz ağırlığı dahil edilmiştir). Kiriş keiti tüm boda abittir. Çit ıra donatı durumunda pa paı 70 mm, tek ıra donatı durumunda

Detaylı

DİNAMİK DEVRELERİN FREKANS DOMENİNDE İNCELENMESİ, FREKANS KARAKTERİSTİKLERİ VE BODE DİYAGRAMLARI

DİNAMİK DEVRELERİN FREKANS DOMENİNDE İNCELENMESİ, FREKANS KARAKTERİSTİKLERİ VE BODE DİYAGRAMLARI DENEY NO: 9 DİNAMİK DEVRELERİN FREKANS DOMENİNDE İNCELENMESİ, FREKANS KARAKTERİSTİKLERİ VE BODE DİYAGRAMLARI Deneyin Amacı: Lineer-zamanla değişmeyen -kapılı devrelerin Genlik-Frekan ve Faz-Frekan karakteritiklerinin

Detaylı

İMALAT SÜREÇLERİNDEKİ PROBLEMLERE OPTİMUM ÇÖZÜM ARAMA VE BİR UYGULAMA

İMALAT SÜREÇLERİNDEKİ PROBLEMLERE OPTİMUM ÇÖZÜM ARAMA VE BİR UYGULAMA Uludağ Üniveritei Mühendilik-Miarlık Fakültei Dergii, Cilt 4, Sayı, 009 İMALAT SÜREÇLERİDEKİ PROBLEMLERE OPTİMUM ÇÖZÜM ARAMA VE BİR UYGULAMA Şaban ŞAHİ * Ferruh ÖZTÜRK ** Özet: Artan rekabet ortaı ile

Detaylı

BÖLÜM 10 SONLU KANATLAR İÇİN LANCHESTER-PRANDTL TAŞIYICI ÇİZGİ TEORİSİ

BÖLÜM 10 SONLU KANATLAR İÇİN LANCHESTER-PRANDTL TAŞIYICI ÇİZGİ TEORİSİ BÖÜM SONU KNTR İÇİN NCHESTER-PRNDT TŞIYICI ÇİZGİ TEORİSİ.. Giriş.. Kanat etrafındaki akımın fizikel apıı. Uç girdabı. Kaçma girdabı.3. Taşııcı çizgi modeli.3.. Bir girdapla er değiştirmiş kanat.3.. Girdap

Detaylı

Rüzgar Türbininde Kullanılan AC/DC Çeviricilerde Uzay Vektörü Modülasyonu Yöntemi ile Kontrol

Rüzgar Türbininde Kullanılan AC/DC Çeviricilerde Uzay Vektörü Modülasyonu Yöntemi ile Kontrol Rüzgar ürbininde Kullanılan AC/DC Çeviricilerde Uzay ektörü Modülayonu Yöntemi ile Kontrol Cenk Cengiz Eyüp Akpınar Dokuz Eylül Üniveritei Elektrik ve Elektronik Mühenliği Bölümü Kaynaklar Yerleşkei, Buca-İzmir

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal o Engineering and Natural Science Mühendilik ve Fen Bilimleri Dergii Sigma 004/1 YAPI ELEMANLARININ ANALİZİNDE ŞERİT-LEVHA VE KAFES SİSTEM BENZEŞİMİ MODELİ M. Yaşar KALTAKCI *, Günnur YAVUZ Selçuk

Detaylı

Fiziksel Sistemler. Fiziksel Sistemler. ELKE 405 Automatic Control Systems. Fiziksel Sistemler. Sistem 1 Endüvi denetimli motor. T d (s) ω m (s) U(s)

Fiziksel Sistemler. Fiziksel Sistemler. ELKE 405 Automatic Control Systems. Fiziksel Sistemler. Sistem 1 Endüvi denetimli motor. T d (s) ω m (s) U(s) : Fizikel Sitemler www.alta alta.org Elül 7 imail.h. altaş 5..7 : www.alta.org b : U() Gerilim (V) m R a Ω L a H Sitem Endüvi denetimli motor J B.5 b. m R L a b B J imail.h. altaş 5..7 : www.alta.org a

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 1. Konu VEKTÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 1. Konu VEKTÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ 11. SINI SOU BANKASI 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAEKET 1. Konu VEKTÖLE TEST ÇÖZÜMLEİ 1 Vektörler Test 1 in Çözümleri 3. 4 N 1. 1,2 = 2 3 2 3 120 4 N 4 N 6 N 4 N Şekil I Şekil II A Şekil I Şekil II A 3 Değeri

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 3 GENLİK (AM) MODÜLASYONU

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 3 GENLİK (AM) MODÜLASYONU Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüü EEM 316 Haberleşe I DENEY 3 GENLİK (AM) MODÜLASYONU 3.1 Aaçlar 1. Genlik (AM) odülasyon prensiplerinin anlaşılası 2. Genlik (AM) sinyalinin

Detaylı

YERALTI ENERJİ KABLOLARINDA MEYDANA GELEN ARIZALARDA, ARIZA MESAFESİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI (YSA) KULLANILARAK BELİRLENMESİ

YERALTI ENERJİ KABLOLARINDA MEYDANA GELEN ARIZALARDA, ARIZA MESAFESİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI (YSA) KULLANILARAK BELİRLENMESİ ERALTI ENERJİ KABLOLARINDA MEDANA GELEN ARIZALARDA, ARIZA MESAESİNİN APA SİNİR AĞLARI (SA) KULLANILARAK BELİRLENMESİ * edat GÜN, ** Sedi akka ÜSTÜN *Celal Baar Ünv., **Celal Baar Ünv. Müh. ak. vedat.gun@baar.edu.tr,

Detaylı

2011-2012 Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı Karayolu Dersi (0423412) Grup 4 Uygulama-I -Çözümler

2011-2012 Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı Karayolu Dersi (0423412) Grup 4 Uygulama-I -Çözümler 011-01 Öğreti Yılı Bahar Yarıyılı Karayolu Der (04341) Grup 4 Uygulaa-I -Çözüler Soru 1 (MSY-3+4)- Topla kütle 1,5 ton olan bir otoobil 80 k/a hızla %6,5 eğili bir yol keinde eyrederken yarıçapı 350 olan

Detaylı

Taşıtın hareket etmesi, üretilen tahrik kuvvetinin zemine

Taşıtın hareket etmesi, üretilen tahrik kuvvetinin zemine MAKALE TİCARİ KARAYOLU TAŞITLARINDA KULLANILAN YAVAŞLATICI (RETARDER) FRENLERİN ARACIN TAHRİK SİSTEMİNE DİNAMİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ Zafer Güler * BMC San. ve Tic. A.Ş. Pınarbaşı, İzir zafer-guler@hotail.co

Detaylı

2. AKIŞKAN STATİĞİ Bir Noktadaki Basınç

2. AKIŞKAN STATİĞİ Bir Noktadaki Basınç 2. AKIŞKAN STATİĞİ 2.1. Bir Noktadaki Baınç Hareketli ve durgun akışkanın herhangi bir noktaındaki baınç, viko kuvvetlerin olmamaı (kama gerilmeinin ihmal edilmei) koşulunda, hareket doğrultuundan bağımıdır.

Detaylı

UYGULAMALAR ÇIKIŞ OLSAYDI!!

UYGULAMALAR ÇIKIŞ OLSAYDI!! UYGULAMALAR ( Duruş Görüş Uzunuğu, Fren Eniyet Meaei, Stopping Sight Ditance ) PROBLEM: 90 k/a' ik hıza uygun, % 3 eğii bir yo üzerinde tairat (onarı) ebebiye işaret ( uyarı) evhaı konuacaktır. Bu evha

Detaylı

d K d6 m Karışımın özkütlesini bulalım. (1) 6m kütleli sıvının özkütlesini bulalım.

d K d6 m Karışımın özkütlesini bulalım. (1) 6m kütleli sıvının özkütlesini bulalım. 1.. Karışıın özkütleini bulalı. d K 6 v v v d 9 3v (1) 6 kütleli ıvının özkütleini bulalı. O noktaına göre oent alırak şekildeki T niceliğinin büyüklüğünü bulabiliriz. 7P. = P.1 + T.4 Bu ifade yardııyla

Detaylı

Bir Uçağın Yatış Kontrol Sistem Tasarımında Klasik ve Bulanık Denetleyici Etkileri

Bir Uçağın Yatış Kontrol Sistem Tasarımında Klasik ve Bulanık Denetleyici Etkileri Makine Teknolojileri Elektronik Dergii Cilt: 7, No: 1, 010 (31-4) Electronic Journal of Machine Technologie Vol: 7, No: 1, 010 (31-4) TENOLOJĐ ARAŞTIRMALAR www.teknolojikaratirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ The Journal of Acadeic Social Science Studies International Journal of Social Science Volue 6 Issue 3, p. 1217-1230, March 2013 ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ THE SIGNIFICANCE

Detaylı

H09 Doğrusal kontrol sistemlerinin kararlılık analizi. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H09 Doğrusal kontrol sistemlerinin kararlılık analizi. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H09 Doğrual kontrol itemlerinin kararlılık analizi MAK 306 - Der Kapamı H01 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H0 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 Kontrol devrelerinde geri belemenin önemi H04

Detaylı

Mekatronik Mühendisliğinde Karmaşık Dinamik Sistemlerin Matlab/Simulink Kullanılarak Eğitim Amaçlı Çözümü ve Sistem Simülasyonu

Mekatronik Mühendisliğinde Karmaşık Dinamik Sistemlerin Matlab/Simulink Kullanılarak Eğitim Amaçlı Çözümü ve Sistem Simülasyonu Otoatik Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK'05, 0- Eylül 05, Denizli Mekatronik Mühendisliğinde Karaşık Dinaik Sistelerin Matlab/Siulink Kullanılarak Eğiti Aaçlı Çözüü ve Siste Siülasyonu Coplex Dynaical Systes

Detaylı

Şekil 5: Doğru akım motoru modeli

Şekil 5: Doğru akım motoru modeli 3. SĐSTEMĐN MODELLENMESĐ Sisein odellenesi esnasında sisee asaak gerili girişleri uygulanış ve sisein hız cevaına ilişkin grafikler paralel por yazılıı ile çizdiriliş ve incelenişir. Moorun eylesiziğini

Detaylı

Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi, İstanbul, Türkiye, E-posta: herdal@marmara.edu.tr, baris@marmara.edu.tr

Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi, İstanbul, Türkiye, E-posta: herdal@marmara.edu.tr, baris@marmara.edu.tr 5. Ululrrı İleri Teknolojiler Sepozyuu (IATS 9), 13-15 Myı 29, Krük, Türkiye DC MOTOR PARAMETRELERİNİN BİLGİSAYAR TABANLI BELİRLENMESİ, SİMULASYONU ve PARAMETRE İYİLEŞTİRMESİ COMPUTER BASED DC MOTOR PARAMETER

Detaylı

Aktif süspansiyon sistemli çeyrek araç modelinin gözlemleyiciyle optimal kontrolü

Aktif süspansiyon sistemli çeyrek araç modelinin gözlemleyiciyle optimal kontrolü SAÜ. Fen Bil. Der. 17. Cilt,. Sayı, s. 181-187, 13 SAU J. Sci. Vol 17, No, p. 181-187, 13 Aktif süspansiyon sisteli çeyrek araç odelinin gözleleyiciyle optial kontrolü Ayhan Özdeir 1*, Dinçer Maden 1*

Detaylı

ESM406- Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü. 2. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü

ESM406- Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü. 2. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü ESM406- Elektrik Enerji Sitemlerinin Kontrolü. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü.. Hedefler Bu bölümün hedefleri:. Komplek değişkenlerin tanıtılmaı.. Laplace Tranformayonun tanıtılmaı..

Detaylı

Otomatik Kontrol. Blok Diyagramlar ve İşaret Akış Diyagramları. Prof.Dr.Galip Cansever. Ders #3. 26 February 2007 Otomatik Kontrol

Otomatik Kontrol. Blok Diyagramlar ve İşaret Akış Diyagramları. Prof.Dr.Galip Cansever. Ders #3. 26 February 2007 Otomatik Kontrol Der # Otomatik Kontrol Blok Diyagramlar ve İşaret Akış Diyagramları ProfDralip Canever 6 February 007 Otomatik Kontrol ProfDralip Canever Karmaşık itemler bir çok alt itemin bir araya gelmeiyle oluşmuştur

Detaylı

G( q ) yer çekimi matrisi;

G( q ) yer çekimi matrisi; RPR (DÖNEL PRİZATİK DÖNEL) EKLE YAPISINA SAHİP BİR ROBOTUN DİNAİK DENKLELERİNİN VEKTÖR-ATRİS FORDA TÜRETİLESİ Aytaç ALTAN Osmancık Ömer Derindere eslek Yüksekokulu Hitit Üniversitesi aytacaltan@hitit.edu.tr

Detaylı

ÇĐFT SARKAÇ SĐSTEMĐNĐN KAYAN KĐPLĐ KONTROLÜ

ÇĐFT SARKAÇ SĐSTEMĐNĐN KAYAN KĐPLĐ KONTROLÜ ÇĐFT SARKAÇ SĐSTEMĐNĐN KAYAN KĐPLĐ KONTROLÜ Yuuf ALTUN Metin DEMĐRTAŞ 2 Elektrik Elektronik Mühendiliği Bölümü Mühendilik Mimarlık Fakültei Balıkeir Üniveritei, 45, Cağış, Balıkeir e-pota: altuny@balikeir.edu.tr

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü HAZIRLIK ÇALIŞMALARI İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER VE UYGULAMALARI 1. 741 İşlemsel yükselteçlerin özellikleri ve yapısı hakkında bilgi veriniz. 2. İşlemsel yükselteçlerle gerçekleştirilen eviren yükselteç, türev

Detaylı

Kök Yer Eğrileri ile Tasarım

Kök Yer Eğrileri ile Tasarım Kök Yer Eğrileri ile Taarım Prof.Dr. Galip Canever Kök Yer Eğriinden Kazanç ın Belirlenmei Kök yer eğrii K nın pozitif değerleri için denkleminin muhtemel köklerini göteren eğridir. KG ( ) Taarımın amacı

Detaylı

Prof. Dr. Metin GÖKAŞAN

Prof. Dr. Metin GÖKAŞAN İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AKTİF SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNDE HATA TESPİTİ VE ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Elk. Müh. Nadiye Gülkan TÜRKDOĞRU 544 Tein Entitüye Verildiği Tarih : 5 Nian

Detaylı

DĐYOTLARIN DOĞRULTUCU DEVRELERDE KULLANILMASI

DĐYOTLARIN DOĞRULTUCU DEVRELERDE KULLANILMASI DENEY NO : 4 DĐYOLARIN DOĞRULUCU DERELERDE KULLANILMASI Bu deneyde, diyotun teel kullanı alanlarından biri olan doğrultucu devreleri tanıtak ve çalışalarını pratik olarak anlatak, birbirlerine olan üstünlüklerinin

Detaylı

DİELEKTRİK ÖZELLİKLER

DİELEKTRİK ÖZELLİKLER 0700 ENEJİ HATLAINDA ÇAPAZLAMA! zun meafeli enerji taşıma hatlarında iletkenler belirli meafelerde (L/) çarazlanarak direğe monte edilirler! Çarazlama yaılmadığı durumlarda: Fazların reaktan ve kaaiteleri

Detaylı

TEK-FAZLI TRANSFORMATÖRÜN PARAMETRELERİNİN BULUNMASI DENEY 325-02

TEK-FAZLI TRANSFORMATÖRÜN PARAMETRELERİNİN BULUNMASI DENEY 325-02 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜENDİSİK FKÜTESİ EEKTRİK-EEKTRONİK MÜ. BÖ. 325 EEKTRİK MKİNRI BORTURI I TEK-FZI TRNSFORMTÖRÜN PRMETREERİNİN BUUNMSI DENEY 325-02 1. MÇ: Tek fazlı tranformatörün çalışmaını incelemek

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Paukkale Üniversitesi Mühendislik Bilileri Dergisi Paukkale University Journal of Engineering Sciences Sakarya Üniversitesi için rüzgâr enerjisi potansiyel belirlee çalışası Study to deterine wind energy

Detaylı

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ P A M U K K A E Ü N İ E R İ T E İ M Ü H E N D İ İ K F A K Ü T E İ P A M U K K A E U N I E R I T Y E N G I N E E R I N G F A U T Y M Ü H E N D İ İ K B İ İ M E R İ D E R G İ İ J O U R N A O F E N G I N E

Detaylı

Department of Electrical and Electronics Engineering - Electrical and Control Area. ELKE 405 Automatic Control Systems

Department of Electrical and Electronics Engineering - Electrical and Control Area. ELKE 405 Automatic Control Systems Department of Electrical and Electronic Engineering Electrical and Control Area 0:30 Fizikel Sitemler Eylül 007 imail.h. altaş 7..009 0: www.alta.org 3b Department of Electrical and Electronic Engineering

Detaylı

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa ELECO ' Elektrik - Elektronik ve Bilgiayar Mühendiliği Sempozyumu, 9 Kaım - Aralık, Bura Zaman Gecikmeli Yük Frekan Kontrol Siteminin ekaiu Yöntemi Kullanılarak Kararlılık Analizi Stability Analyi of Time-Delayed

Detaylı

HİDROLİK SİSTEMLERDE ENERJİ KAYIPLARI VE YÜK DUYARLI SİSTEMLERE GEÇİŞ

HİDROLİK SİSTEMLERDE ENERJİ KAYIPLARI VE YÜK DUYARLI SİSTEMLERE GEÇİŞ 17 HİDROLİK SİSTEMLERDE ENERJİ KAYILARI VE YÜK DUYARLI SİSTEMLERE GEÇİŞ İmail OBUT ÖZET Hidrolik itemlerde ea olu itenen; yükü hareket ettirmek için kullanılan gücün, hidrolik omayı tahrik eden elektrik

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

- 2-1 0 1 2 + 4a a 0 a 4a

- 2-1 0 1 2 + 4a a 0 a 4a İKİNCİ DERECEDEN FNKSİYNLARIN GRAFİKLERİ a,b,c,z R ve a 0 olmak üzere, F : R R f() = a + b + c şeklinde tanımlanan fonksionlara ikinci dereceden bir değişkenli fonksionlar denir. Bu tür fonksionların grafikleri

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NON SİBSON YÖNTEMİ İLE LOKAL KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ. YÜKSEK LİSANS TEZİ Elif CEYLAN

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NON SİBSON YÖNTEMİ İLE LOKAL KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ. YÜKSEK LİSANS TEZİ Elif CEYLAN İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NON SİBSON YÖNTEMİ İLE LOKAL KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Elif CEYLAN Anabili Dalı: Jeodezi ve Fotograetri Mühendisliği Prograı: Geoatik Mühendisliği

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ. AMAÇ Klia sistelerini sınıflandırarak, tipik bir klia tesisatında kullanılan eleanların incelenesi, yaz ve kış kliasına etki eden paraetrelerin deneysel ve teorik olarak gözlenesidir.

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü PEM ipi Yakıt Hüresi Sisteinde Kullanılan Kopresör Modelinin Adaptif Denetleyii ile Kontrolü Yavuz Eren, Levent Uun, Haluk Görgün, İbrahi Beklan Küçükdeiral, Galip Cansever Elektrik Mühendisliği Bölüü

Detaylı

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir AĞIRLIK MERKEZİ Bir cise etki eden yerçekii kuvvetine Ağırlık denir. Ağırlık vektörel bir büyüklüktür. Yere dik bir kuvvet olup uzantısı yerin erkezinden geçer. Cisin coğrafi konuuna ve yerden yüksekliğine

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLER ADI SOYADI: ÖĞRENCİ NO: GRUBU: Deneyin

Detaylı

problem 111) s+1=0 koku nedir s=-1 s+5=0 koku nedir s=-5

problem 111) s+1=0 koku nedir s=-1 s+5=0 koku nedir s=-5 problem ) +=0 koku nedir =- +5=0 koku nedir =-5-5=0 koku nedir =+5 -------------------------- -------------------------- problem ) +=0, ifirdan onuza kadar degiire kok nail degiir. +=0 kokleri 0 0 - -

Detaylı

FPGA Tabanlı Kaotik Osilatör Tasarımı ve Gerçeklenmesi. FPGA-Based A Chaotic Oscillator Design and Implementation

FPGA Tabanlı Kaotik Osilatör Tasarımı ve Gerçeklenmesi. FPGA-Based A Chaotic Oscillator Design and Implementation FPGA Tabanlı Kaoti Oilatör Taarımı ve Gerçelenmei * Imail Kouncu, Ahmet Turan Ocerit and 3 Ihan Pehlivan * Control and Automation Technolog Program, Duce Vocational High School, Duce Univerit, Ture Facult

Detaylı

Havacılık ve uzay yapılarında esneklik, hafiflik ve dayanıklılık

Havacılık ve uzay yapılarında esneklik, hafiflik ve dayanıklılık MAALE Ce Onat, Melin Şahin PZT EYLEYİCİ VE ALILAYICI İÇEREN ESNE BİR ONSOL İRİŞ İÇİN ROBUST ONTROLCÜ TASARIMI VE SİMÜLASYONU Ce Onat * Doç Dr, İnönü Üniveritei, Mühendilik Fakültei, Makina Mühendiliği

Detaylı

Bölüm 7 - Kök- Yer Eğrisi Teknikleri

Bölüm 7 - Kök- Yer Eğrisi Teknikleri Bölüm 7 - Kök- Yer Eğrii Teknikleri Kök yer eğrii tekniği kararlı ve geçici hal cevabı analizinde kullanılmaktadır. Bu grafikel teknik kontrol iteminin performan niteliklerini tanımlamamıza yardımcı olur.

Detaylı

EĞİLME. Düşey yükleme. Statik Denge. M= P. x P = P. M= P.a (eğilme momenti, N.m) 2009 The McGraw-Hill Companies, Inc. All rights reserved.

EĞİLME. Düşey yükleme. Statik Denge. M= P. x P = P. M= P.a (eğilme momenti, N.m) 2009 The McGraw-Hill Companies, Inc. All rights reserved. 009 The Graw-Hill Copanies, n. All rights reserved. - ifthechancs OF ATERALS EĞİLE Basit eğile Eksantrik üklee Beer Johnston DeWolf aurek Düşe üklee Statik Denge P.a (eğile oenti, N.) P. P P 009 The Graw-Hill

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 5-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 5-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ KM 05-BÖÜM 5-UYGUM SRU E ÇÖZÜMERİ. Bir iara içe alon 0 iara tiryakiine hiet verecektir. Siara içe alon için ini tae hava ihtiyacı kişi başına 0 olarak belirleniştir SRE, Stanart 6, 989. Bna öre alona verilei

Detaylı

Rüzgar Enerjisi İçin Sayısal Denetimli Asenkron Generatörün RBF Ağı İle Modellenmesi

Rüzgar Enerjisi İçin Sayısal Denetimli Asenkron Generatörün RBF Ağı İle Modellenmesi Rüzgar Enerisi İçin Sayısal Denetili Asenkron Generatörün RBF Ağı İle Modellenesi Erkan DEMİRCİ İrfan ŞENLİK Ali Ekber ÖZDEMİR 3 Güven ÖNBİLGİN 4 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sasun M.Y.O. Elektrik Prograı,

Detaylı

MOSFET BSIM3V3 EŞİK GERİLİMİ VE MOBİLİTE PARAMETRELERİNİN GENETİK ALGORİTMA İLE ÇIKARTILMASI

MOSFET BSIM3V3 EŞİK GERİLİMİ VE MOBİLİTE PARAMETRELERİNİN GENETİK ALGORİTMA İLE ÇIKARTILMASI MOSFET BSIM3V3 EŞİK GERİLİMİ VE MOBİLİTE PARAMETRELERİNİN GENETİK ALGORİTMA İLE ÇIKARTILMASI M.Emin BAŞAK 1 Ayten KUNTMAN Hakan KUNTMAN 3 1, İtanbul Üniveritei,Mühendilik Fakültei, Elektrik&Elektronik

Detaylı

PORLA METODU İLE TAHMİN EDİLEN ARMA MODEL PARAMETRELERİ ÜZERİNDE PENCERE FONKSİYONLARININ ETKİSİ

PORLA METODU İLE TAHMİN EDİLEN ARMA MODEL PARAMETRELERİ ÜZERİNDE PENCERE FONKSİYONLARININ ETKİSİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ ESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLESİ PAMUKKALE UNIVERSIY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİL SAYI SAYFA : 2002 : 8 : 2 : 173-178 PORLA

Detaylı

DERS 2. Fonksiyonlar

DERS 2. Fonksiyonlar DERS Fonksionlar.1. Fonksion Kavramı. Her bilim dalının önemli bir işlevi, çeşitli nesneler vea büüklükler arasında eşlemeler kurmaktır. Böle bir eşleme kurulması tahmin ürütme olanağı verir. Örneğin,

Detaylı

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ Havalandıra kanallarını tasarlayabile ve fan seçiine esas olacak basınç kaybı ve debi değerlerini esaplayabile.. HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI.1. Standart

Detaylı

TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ( )

TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ( ) SÜ İİBF Sosyal ve Ekonoik Araştıralar Dergisi 63 TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ (992-23) Doğan UYSAL * Savaş ERDOĞAN ** Mehet MUCUK *** Özet Bu çalışa turiz gelirleri

Detaylı

Otomatik Kontrol I. Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi. Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü

Otomatik Kontrol I. Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi. Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü Otomatik Kontrol I Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü Mekanik Sistemlerin Modellenmesi Elektriksel Sistemlerin Modellenmesi Örnekler 2 3 Giriş Karmaşık sistemlerin

Detaylı

DEFORMASYON AĞLARINDA DATUMUN DUYARLILIĞA ETKİSİ EFFECT OF GEODETIC DATUM ON SENSITIVITY OF DEFORMATION NETWORKS

DEFORMASYON AĞLARINDA DATUMUN DUYARLILIĞA ETKİSİ EFFECT OF GEODETIC DATUM ON SENSITIVITY OF DEFORMATION NETWORKS DEFORMASYON AĞLARINDA DATUMUN DUYARLILIĞA ETKİSİ N. TEKİN 1, C. AYDIN 2, U. DOĞAN 2 1 Erciye Üniveritei, Mühendilik Fakültei, Harita Mühendiliği Bölümü, Kayeri, nihaltekin@erciye.edu.tr 2 Yıldız Teknik

Detaylı

BÖLÜM VIII SERİ VE PARALEL REZONANS

BÖLÜM VIII SERİ VE PARALEL REZONANS Devre Terisi Ders Ntu Dr. Nurettin ACI ve Dr. Engin Ceal MENGÜÇ BÖLÜM III SEİ E PAALEL EZONANS Şu ana kadar sinüzidal kaynaklar tarafından uyarılan devrelerde kararlı duru gerili ve akıları sabit kaynak

Detaylı

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP Amaç: Bu deneyin amacı, öğrencilerin alternatif akım ve gerilim hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır. Deney sonunda öğrencilerin, periyot, frekans, genlik,

Detaylı

YAĞLAMA VE KAYMALI YATAKLAR

YAĞLAMA VE KAYMALI YATAKLAR YAĞLAMA TĐPLERĐ YAĞLAMA VE KAYMALI YATAKLAR Yağlamanın beş farklı şekli tanımlanabilir. 1) Hidrodinamik ) Hidrotatik 3) Elatohidrodinamik 4) Sınır 5) Katı-film VĐSKOZĐTE τ F du = = A µ dy du U = dy h τ

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 04

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 04 EELP1 DERS 04 Özer ŞENYURT Nian 10 1 ELEKTRĐK MOTORLARI Özer ŞENYURT Nian 10 ELEKTRĐK MOTORLARI Özer ŞENYURT Nian 10 3 ASENKRON MOTORLAR Endütride en azla kullanılan motorlardır. Doğru akım motorlarına

Detaylı

KENAR TETİKLEMELİ D FLİP-FLOP

KENAR TETİKLEMELİ D FLİP-FLOP Karadeniz Teknik Üniversitesi Bilgisaar Mühendisliği Bölümü Saısal Tasarım Laboratuarı KENAR TETİKLEMELİ FLİP-FLOP 1. SR Flip-Flop tan Kenar Tetiklemeli FF a Geçiş FF lar girişlere ugulanan lojik değerlere

Detaylı

İş, Enerji ve Güç Test Çözümleri. Test 1 Çözümleri 4. F = 20 N

İş, Enerji ve Güç Test Çözümleri. Test 1 Çözümleri 4. F = 20 N 3 İş, nerji e Güç Test Çözüleri Test Çözüleri. = 30 N s = 5 4. = 0 N = kg 37 = 5 /s kuetinin yaptığı iş, cisi üzerinde kinetik enerji olarak depolanır. ani kuetinin yaptığı iş, cisin kinetik enerjisine

Detaylı

UYGULAMALI DİFERANSİYEL DENKLEMLER

UYGULAMALI DİFERANSİYEL DENKLEMLER UYGULAMALI DİFERANSİYEL DENKLEMLER GİRİŞ Birçok mühendislik, fizik ve sosal kökenli problemler matematik terimleri ile ifade edildiği zaman bu problemler, bilinmeen fonksionun bir vea daha üksek mertebeden

Detaylı

ADI: SOYADI: No: Sınıfı: A) Grubu. Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:...

ADI: SOYADI: No: Sınıfı: A) Grubu. Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:... ADI: SOYADI: No: Sınıfı: A) Grubu Tarih.../.../... ADIĞI NOT:.... Boşluk doldura a) uetin büyüklüğünü ölçek için... kullanılır. b) Uyduların gezegen etrafında dolanasını sağlayan kuet... c) Cisilerin hareket

Detaylı