ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ Bihter PEKCAN YÜKSEK LSANS TEZ YAZILIM ERGONOMS VE BR LETME YAZILIMI ÜZERNE UYGULANMASI ENDÜSTR MÜHENDSL ANABLM DALI ADANA, 2007

2 ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ YAZILIM ERGONOMS VE BR LETME YAZILIMI ÜZERNE UYGULANMASI Bihter PEKCAN YÜKSEK LSANS ENDÜSTR MÜHENDSL ANABLM DALI Bu tez./ /2007 Tarihinde Aaıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oybirlii le Kabul Edilmitir. mza... Yar.Doç.Dr.S Noyan OULATA Danıman mza. Doç.Dr.Rızvan EROL Üye mza... Yar.Doç.Dr.Turgay BRKÇ Üye Bu tez Enstitümüz Endüstri Mühendislii Anabilim Dalı nda hazırlanmıtır. Kod No: Prof. Dr. Aziz ERTUNÇ Enstitü Müdürü mza-mühür Not: Bu tezde kullanılan özgün ve baka kaynaktan yapılan bildirilerin, çizelge, ekil ve fotorafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

3 ÖZ YÜKSEK LSANS TEZ YAZILIM ERGONOMS VE BR LETME YAZILIMI ÜZERNE UYGULANMASI Bihter PEKCAN ÇUKUROVA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ ENDÜSTR MÜHENDSL ANABLM DALI Danıman : Yrd. Doç. Dr. S. Noyan OULATA Yıl : 2007, Sayfa 73 Jüri : Yrd. Doç. Dr. S. Noyan OULATA Doç. Dr. Rızvan EROL Yrd. Doç. Dr. Turgay BRKÇ Bilisel ergonomi, insanların çeitli i ve çevre koullarına ilikin bedensel eilimlerini, özelliklerini, yeteneklerini, sınırlılıklarını aratırarak, elde ettii verilerle, gelitirdii ilkeler makine sistemlerinin tasarlanması ve düzenlenmesini yapmaktadır. Bu çalımada bu düzenlemeler, insan faktörleri bakımından deerlendirilecektir. Uygulamadaki çeitli zorluklar ve bölgesel özellikler açısından deikenliklerin söz konusu olmasına ramen genel bir biliim ergonomisi yaklaımının ana hatları oluturulacaktır. Anahtar Kelimeler: Yazılım Ergonomisi, Arayüz Tasarımı, Biliim Teknolojileri. I

4 ABSTRACT MSc THESIS SOFTWARE ERGONOMICS AND APPLICATION ON AN ENTERPRISE SOFTWARE Bihter PEKCAN DEPARTMENT OF INDUSTRIAL ENGINEERING INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Asist. Prof. Dr. S. Noyan OULATA Year : 2007, Pages: 73 Jury : Asist. Prof. Dr. S. Noyan OULATA Assoc. Prof Dr. Rızvan EROL Asist. Prof. Dr. Turgay BRKÇ Cognitive Ergonomics designs and arranges the designs of machine systems with the developed rules by searching physical properties, inclinations, abilities and limits of human. In this study, these arrangements will be considered in point of human factors. Although there are some difficulties in the aplication and in terms of regional properties there are some differencies, a general cognitive ergonomics approach will be built. Keywords: Software Ergonomics, Interface Design, Informatics. II

5 TEEKKÜR Yüksek lisans eitimimde beni destekleyen ve yönlendiren danımanım Yrd. Doç. Dr. S. Noyan OULATA ya teekkürlerimi sunarım. Hocalarım Doç. Dr. Rızvan EROL ve Ör. Gör. rfan MACT e deerli fikirleriyle bana yol gösterdikleri için teekkür ederim. Tüm eitim ve örenim hayatım boyunca beni daima destekleyen, sıkıntılarımı gideren aileme sabırları, destekleri ve anlayıları için sonsuz teekkür ederim. Ayrıca yüksek lisans örenimim boyunca yanımda olan ve desteini her zaman hissettiim eime teekkür ederim. III

6 ÇNDEKLER ÖZ...I ABSTRACT... II TEEKKÜR... III ÇNDEKLER...IV TABLOLAR DZN...VI EKLLER DZN...VII KISALTMALAR DZN... VIII 1. GR Problemin Tanımı Yazılım Ergonomisi Çalımanın Önemi Çalımanın Amacı ve Kapsamı Çalımanın Adımları Çalımanın Organizasyonu Orijinal Katkılar ÖNCEK ÇALIMALAR ERP, Kurumsal Kaynak Planlaması ve Entegrasyon Tedarik Zinciri Yönetimi ve Yardımlama Gelimi Teknolojiler ve birlii Bireylerin Önemi Deer Zincirleri MATERYAL VE METOD Materyal Metod Kullanılılıın Tanım ve Kapsamı Kullanılılıın Amaçları Biliim Ergonomisi Standartlarının Oluturulmasında Balıca Kriterler nsan-sistem Ara Kesit Teknolojisi (HSIT) IV

7 Yazılım Ergonomisinin Deerlendirilmesine Yönelik Kontrol Listesinin Oluturulması Örnek Yazılım ncelemesi (Telekom Arıza ve Müteri Sistemi TAS, TMS) Arıza Sistemi Arayüz Standartları Kullanıcı Yönetim lemleri Arıza Kodları Tanımlama lemleri zleme Ekranları Ekip-Kullanıcı Performans BULGULAR VE TARTIMA Kullanıcı Merkezli Yazılım Tasarımı Kullanıcı Merkezli Tasarım Prensipleri Kullanılabilirlik Deerlendirmesi Üretim Yönetimi Yazılımları Üretim Sistemleri Telekom Müteri ve Arıza Sistemi Anket Uygulanması Anket Sorularının Deerlendirilmesi SONUÇ VE ÖNERLER Sonuçlar Mevcut Durum ile Sonuçların Karılatırılması Öneriler KAYNAKLAR ÖZGEÇM EKLER V

8 TABLOLAR DZN SAYFA NO Tablo 2.1. Ergonomide Uygulama Alanları Tablo 3.1. Yazılımlarda Biliim Ergonomisinin Deerlendirilmesine Yönelik Tasarlanan Yazılım Ergonomisi Kriterleri Kontrol Listesi Tablo 4.1. Fonkjsiyonalite Grupları ve Aırlıklar Tablo 4.2. Ankete Katılan Kii Sayısı ve Unvan Daılımı Tablo 4.3. Sorulara Verilen Cevaplar ve Baarı Puanları Tablo 4.4. Fonksiyonalite Grupları Baarı Puanları VI

9 EKLLER DZN SAYFA NO ekil 1.1. Sistemin gücü en zayıf halkanın gücü kadardır... 6 ekil 1.2. Kullanıcıları içeren faktörler, görevleri ve çevreleri ile donanım ve yazılım uygulamasında projenin ana hatlarının biçimlendirilmesi ve seçilmesinin yönetimi... 7 ekil 2.1. Klasik Tedarik Zinciri ekil 2.2. Entegre Deer Zinciri ekil 3.1. ISO 9241 Uygunluun deerlendirilmesi, sürecin akı eması ekil 3.2. Kullanıcı yönetim sistemi anasayfası ekil 3.3. Kullanıcı yönetim sistemi giri sayfası ekil 3.4. l müdürlüü bazında yetkilendirme sayfası ekil 3.5. Arıza nedeni sorgulama ekil 3.6. Arıza nedeni ayrıntı ekranı ekil 3.7. listesi sorgulama ilk ekranı ekil 3.8. listesi sorgu sonucu ekil 3.9. Ön muayene sonucu giri sayfası ekil Muayene sonucu arıza bilgileri ekil Muayene sonucu abonelik bilgileri ekil Muayene sonucu ilem durumu ekil Muayene sonucu tamamlanan ilem ekil Son muayene sonucu giri ekil Son muayene ele alındı ekranı ekil Son muayene tamamlandı ekranı ekil Devam eden arıza listeleme ekranı ekil Arıza listesi ekil Devam eden arıza detayları ekil Performansı izleme ekranı ekil 4.1. UCD Döngüsel Süreci ekil 5.1. Ergonomik Yazılım Neden-Sonuç likisi VII

10 KISALTMALAR DZN IEA : The International Ergonomics Association, Uluslararası Ergonomi Kurumu ERP : Enterprise Resource Planning, Kurumsal Kaynak Planlaması SAP : Systems Applications and Process IS : Informations Systems, Biliim Sistemleri ASP : Application Service Provider, Uygulama Servis Salayıcı HSIT : Human System Interface Technology, nsan-sistem Arakesit Teknolojisi HFS : Human Factors Society, nsan Faktörleri Topluluu HFES : Human Factors and Ergonomi Society, nsan Faktörleri ve Ergonomi Topluluu CRM : Customer Relationship Management, Müteri likileri Yönetimi BCPE : Kuzey Amerika Profesyonel Sertifika Kurulu SCM : Supply Chain Management VIII

11 1. GR Bihter PEKCAN 1. GR Günümüz i yaamının 1940 larda teknoloji devriminin etkisinde kalmasıyla birlikte, tekrarlı ilerin otomasyonunu salayan bilgisayarlar, insanların i yapı eklini deitiren ve yeni ekonominin domasında etkili olan cihazlar olmulardır. Klasik anlamda i yapan irketler elektronik i fırsatlarını deerlendirmeye balamı, üretim yönetimi ve ibirlii uygulayan irketler deer zincirleri oluturup elektronik pazarda yerlerini almılardır. Teknoloji devriminde baı çeken Amerika Birleik Devletleri, ilk olmanın avantajlarını kullanmaktadırlar. Türkiye, bu anlamda hiç de geri kalmamı, öncelikle yurtdıı kaynaklı firmaların teknolojilerini Türkiye deki firmalara uygulamaları ile dünyada hatırı sayılır bir konuma gelmitir. Peki çalıanlar yani insan bu deiimde nerededir? Bilgisayar çalıanlara verdii sözü tutup üretkenlii artırmı, i çevresini zenginletirmi ve i tatminini artırmıtır; bunun yanında çalıanlara saladıı yararlar ne durumdadır? Bilgisayar teknolojisi gelitikçe insanların çalıma eklini belirlemeye balamı ve çalıanları i süreçlerini deitirmeye zorlamıtır. Sonuç artan stres ve harcamalar olmutur. Bunu engellemenin ve teknolojiyi tümüyle insanların yararına kullanmanın yolu; yazılımların, çalıanı yeni i yapı ekillerine adapte olmaya zorlamak yerine beraberce çalımayı salayacak kadar esnek olarak yapılmasıdır lerde yeni bir disiplin olarak ortaya çıkan Ergonomi, günümüzde bilgisayar teknolojisinde de Yazılım Ergonomisi olarak kendini göstermektedir (Yılmaz, 2002). Bir insanın bir makineyi kullanması, o insanın makine ile iletiim kurması bir baka ifade ile etkileimi sonucu ortaya çıkmaktadır. Kurulacak bu etkileim kullanıcılar açısından fiziksel ve bilisel ergonomi olmak üzere temelde iki farklı açıdan ele alınmaktadır. Fiziksel ergonomi makinenin amacına uygun bir ekilde kolay ve etkin kullanılabilmesi için fiziksel olarak tasarlanması ile ilgilenirken, bilisel ergonomi yine aynı amaca yönelik ancak makineyi kullanmak için gerekli olan programın uygun tasarlanmasıyla ilgilenmektedir. Kavramsal olarak bilisel ergonomi II. Dünya Savaı sırasında pilotların hatalarının analiz edilmesinden sonra ortaya çıkan ve 1970 li yılların sonunda kiisel bilgisayarların kullanılmaya 1

12 1. GR Bihter PEKCAN balamasıyla birlikte ergonominin bilisel psikolojiyle kesitii bir uygulama alanıdır. Bilisel ergonomi, zihinsel kavrama ve algılama dorultusunda çalıanların bilgiyle, araçla ve çevreyle nasıl etkileim içerisine girdikleriyle ilgilenerek sistemlerin tasarım ve düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Çalıanlar ve yaptıkları iin uyumunun salanarak verimliliin artması, etkili kullanım için insan makine etkileimi ve insan-makine etkileimi ve bilgisayar kullanıcıları tarafından hissedilen zorlukların ortadan kaldırılması uygulama ve arayüz tasarımı- gibi alanlarda bilisel ergonomiden faydalanılmaktadır. Teknolojik gelimeler, özellikle de bilgi teknolojisinde, insanın çalıma eklinde radikal deiikliklere yol açmıtır. Bireyin zihinsel çalıması bedensel çalımasından çok daha önemli olmaya balamıtır. Dolayısıyla Yazılım Ergonomisi yeni bir disiplin olarak ortaya çıkmıtır çünkü bu çalıma alanı insan olunun sadece fiziksel yetenekleriyle deil aynı zamanda bilisel kapasitesi ve sınırlarıyla ilgilenmektedir (Kurunlu, 2000). Teknolojik gelimelerin bir iletmeye salayacaı faydaları sıralayacak olursak: a- Zamandan ve maliyetten tasarruf, b- Hataların azaltılması ve doruluun artması, c- Kaıt kullanımı ve ariv yükünün azaltılması, d- nsan kaynaının etkin kullanımı, e- Egüdüm salaması, f- Müteri sadakatinin artması, g- Sipari süresinin kısalması, h- Nakit akıını hızlandırması, i- Stok kontrolünün optimizasyonu, j- Karar almayı etkinletirme, k- Karlılıın artması, eklinde sıralanabilir. Ergonominin temel hedefi, istenmeyen sonuçların oluumunu azaltarak sistemin performansını artırmaktır. nsan hataları bu istenmeyen sonuçların en önemli nedeni olarak tanınmaktadır. nsan hataları sorununda yazılım ergonomisi 2

13 1. GR Bihter PEKCAN çok yerinde bir yaklaımdır ve bu balamda insan performansını artırmada da en uygun yol olduu savunulmaktadır Problemin Tanımı Bilisel ergonomiyle, insanların çeitli i ve çevre koullarına ilikin bedensel eilimlerini, özelliklerini, yeteneklerini, sınırlılıklarını aratırarak, elde ettii verilerle, gelitirdii ilkeler makine sistemlerinin tasarlanması ve düzenlenmesi yapılmaktadır. Bilisel ergonomi, kiinin bilgiyle, araçla, ortamla etkileimlerini salamaya yönelik karmaık sistemlerin tasarımı ve düzeltilmesinde kullanılmaktadır. Kullanıcı arayüzleri bilgi igörenlerinin verimliliini etkileyen en önemli faktörler arasında yer aldıından algılama, renk, bilginin görsel olarak sembolizasyonu, grafik tablolama, biçim gibi unsurlar kullanıcı açısından bilgilerin anlaılmasını kolaylatırmaktadır. Dolayısıyla bilisel ergonomi özellikle karmaık ve ileri teknoloji gerektiren sistemlerin tasarlanmasına yardımcı olmaktadır. Bu balamda bilisel ergonomi mesaj tasarımı ilkelerini kapsamakla beraber, kiilerin bireysel algıları, bilisel yapıları, teknoloji kültürü gibi psikolojik özelliklerin de tasarımda önemli olduunu ve bu unsurların analiz edilerek sistemlerin bunlara uygun olarak tasarlanması gerektiini vurgulamaktadır. Örnein cep telefonları yazılımlarının ve iletim sistemlerinin renk, yazı tipi, metin büyüklüü ve biçimi gibi öeleri uygun bir ekilde tasarlanması bilisel ergonominin mesaj tasarımı ile ilgili iken, kullanıcılara farklı renk ve ayar seçenekleri sunması, iletim sistemlerinin farklı tema seçenekleri veya menü yapılandırma olanaı sunması bilisel ergonominin psikolojik algı düzenlenmesi boyutuyla ilgilidir. Ergonomi disiplinler arası bir çalıma deil, insan sistem arakesit teknolojisini kullanan balı baına bir disiplindir. nsan sistem arakesit teknolojisinin 5 ana bileeni bulunmaktadır ve bu bileenlerden biri insan yazılım arakesit teknolojisidir (HFES, 1999). Üretim yönetimlerinde yazılım ergonomisinin deerlendirme kriterleri aaıdaki gibidir (Aydın, 2002): 3

14 1. GR Bihter PEKCAN 1-levsellik: Sistem, kullanıcılar görevlerini yerine getirirken, yapılan görevin gerektirdii ihtiyaç ve gereksinimleri karılamalıdır. 2-Kontrol Edilebilirlik: Sistem mümkün olduu kadar, kullanıcının kontrol edebilmesine olanak tanımalıdır. 3-Esneklik: Kullanıcı arayüzü, yapısı, bilginin sunulması ve deiik potansiyel kullanıcıların ihtiyaç ve gereksinimlerine uygunluk bakımından yeterli esneklie sahip olmalıdır. 4-Hata Yönetimi: Sistem, hataların önlenmesi, hata olasılıının azaltılması, hataların tolere edilmesi ve hata olutuunda giderilmesi amacıyla kullanıcı ile interaktif iliki kurabilecek ekilde tasarlanmı olmalıdır. 5-Kullanıcıya Uygunluk: Sistemin yapısı ve çalıma ekli kullanıcının fiziksel, zihinsel ve psikolojik özelliklerine uygun olmalıdır. 6-Kendi Kendini Betimleme: Sistem, kullanıcıya geri-besleme, kılavuzluk ve destek salayacak ekilde tasarlanmı olmalıdır. 7-Tutarlılık: Sistemin çalıma ekli, yer, biçim ve format olarak kendi içinde tutarlılık arz etmelidir. 8- Yükü: Sistem, kullanıcının, fiziksel ve zihinsel i yükünü kabul edilebilir sınırlar içinde tutmalı ve etkileim hızını artırmak için mesajlar kısa, öz ve anlaılır olmalıdır. 9-Örenilebilirlik: Kullanıcının sistemi kullanırken örenme süreci hızlı olmalı ve zaman içinde benzer uygulama adımlarını rahatlıkla hatırlayabilmelidir. Üretim yönetimi yazılımlarında ergonomik olarak yerli seviyeye ulamak ancak yukarda belirtilen kriterlere uymakla ve aaıdaki sorulara tasarımcı ve kullanıcı açısından en uygun cevapları bulmakla olmalıdır. 1. Hangi amaç için hangi yazılım kullanılmalıdır? 2. Kullanılacak yazılımdan beklentiler ne dorultuda olmalıdır? 3. Yazılım Ergonomisi kurallarına uygun bir üretim yönetimi yazılımı kuruma neler kazandırabilir? 4. Kullanıcılara kendi çalıma alanlarının görünümünü veya içeriini deitirebilmeleri için olanak salanmalı mıdır? 4

15 1. GR Bihter PEKCAN 5. Kullanıcılar içeriin yaratılması ve tasarımın oluturulması aamalarında ne kadar aktif olmalıdır? 1.2. Yazılım Ergonomisi Ergonomi disiplini anlatılırken, en sık kullanılan yöntem onun tanımlayıcı bir ifadesini kullanmak seklinde olmaktadır. Örnein, son zamanlarda Uluslararası Ergonomi Kurumu (IEA) ergonomiyi u ekilde tanımlamaktadır: Ergonomi ya da nsan Faktörleri Mühendislii, insanın refahını, mutluluu ve genel sistem performansını gelitirecek bilgi ve teoriyi bulmayı, uygun yöntemlerin uygulanmasını, ve bir sistemin dier elementler ve insanlar arasındaki etkileimlerini temelde anlamaya çalıan bilimsel bir disiplindir (IEA, 1997). Yazılım Ergonomisi yardımıyla uygulamalarda istenmeyen hatalar engellenerek planlanan kullanım kolaylıı gerçekletirilebilmektedir. Kuzey Amerika Profesyonel Ergonomi Sertifika Kurulu (BCPE) ise Ergonomiyi, insanın yetenekleri, sınırları, ve dier tasarımla ilgili insan karakteristiklerine ilikin bir bilgi bütünü olarak tanımlamaktadır. Baka bir deyile, Ergonomik Tasarım ya da Mühendislii, etkili insan ilevleri ile güvenli ve konforlu çevreler, ürünler, sistemler, iler, görevler, makinalar, ve aletlerin tasarımı bilgisinin kullanılmasıdır (BCPE, 1999). Benzer tanımlayıcı ifadeler dünya çapında dier ergonomi kurulularınca da kullanılmaktadır. Kullanıcılar için hazırlanan her türlü arayüz gözününe alındıında; teknolojinin ulatıı insan sayısı, bu dorultuda yazılım, donanım ve insan kaynaı maliyeti arttıı sürece, salık alanı, askeri alanlar gibi kritik alanlarda teknoloji kullanımı yaygınlatıı sürece kullanılabilirliin önemi artacaktır. Tasarımcı merkezli deil, kullanıcı merkezli tasarımlar teknoloji çaının olmazsa olmaz yaklaımıdır. Emeklilerin ATM cihazlarını, görme engellilerin web sayfalarını kullanamaması, avuçiçi bilgisayarları kullanırken karılatıımız güçlükler, televizyon kumandalarını kullanırken bileimizin arıması, bu arayüzleri tasarlayan tasarımcıların eksik yaklaımından kaynaklanmaktadır. te nsan Bilgisayar Etkileimi (Human Computer Interaction) çalıma alanı; Ergonomi, Bilisel 5

16 1. GR Bihter PEKCAN Psikoloji, Yazılım Mühendislii, Grafik ve Endüstriyel Tasarım, Eitim Bilimleri, Organizasyonel Psikoloji gibi disiplinleri bir araya getirmekte, kullanılabilirlik kavramını bilimsel ölçütlerle deerlendirilebilir hale getirmektedir. Yazılımlar çalıma zincirlerinin sadece bir halkasıdır ve sistemin gücü en zayıf halkanın gücü kadardır (ekil 1.1). Yönetimin Katılımı Eitim Yazılım Hedefler Planlar Çalıanlar Organizasyon Donanım Politikalar Prosedürler ekil 1.1. Sistemin gücü en zayıf halkanın gücü kadardır (Baı, 2003). Yazılımların ana kullanılabilirlik standardı olan ISO Standardı 9241 in 11. Bölümü ne göre Kullanılabilirliin Ana Hatları dır ve bu bölüm kullanılabilirliin ana hatlarını u ekilde belirtmektedir: i- Kullanım Genel Durumu (kullanıcılar, ekipman, çevre, amaçlar, görevler), ii- Kullanılabilirlik Ölçütleri (etkinlik, verimli çalıma, tatminiyet), iii-tasarım sürecinde kullanılabilirliin tanımlaması ve deerlendirilmesi. ISO 9241 bölüm 10 a göre, Tasarım Prensipleri yazılımın kullanılabilirliini gelitirmek için kullanıcının ihtiyaçlarına tasarımcıyı yönlendirerek yedi genel tasarım prensibi ortaya koymaktadır: a- Göreve uygunluk, b- Kendi kendini tanımlayıcılık, c- Kontrol edilebilirlik, d- Kullanıcı beklentileri ile uyumluluk, e- Hata toleransı, f- Kiisel tercihlere uyumlandırabilirlik, g- Örenime uygunluk. 6

17 1. GR Bihter PEKCAN Bununla birlikte, kullanılabilirlik kriteri kullanıcıya hitap etmeden önce, sistem gelitiricilerini tatmin edecek düzeyde olmalıdır. ekil 1.2. de kullanıcıları içeren faktörler, görevleri ve çevreleri ile donanım ve yazılım uygulamasında projenin ana hatlarının biçimlendirilmesi ve seçilmesinin yönetimi verilmitir. ekil 1.2. Kullanıcıları içeren faktörler, görevleri ve çevreleri ile donanım ve yazılım uygulamasında projenin ana hatlarının biçimlendirilmesi ve seçilmesinin yönetimi (Aydın,2002) Çalımanın Önemi Günümüz dünyası teknolojideki gelimeler ııında birçok yenilik ve deiim yaamaktadır. UNESCO (2002) nun hazırladıı rapora göre gelien teknolojiyle birlikte dünyanın bilgi birikimi her 2-3 yılda ikiye katlanmaktadır. Her gün binlerce akademik yayın yayınlanmakta ve milyonlarca veri insanolunun kullanımına sunulmaktadır. Teknolojide yaanan gelimelerle birlikte ortaya çıkan bu büyük bilgi birikiminden üretimden eitime kadar tüm sistemler etkilenmitir. Teknolojideki gelimelerle birlikte artan insan makine etkileimi nedeniyle fiziksel olarak yapılan tasarımların görsel tasarım boyutu ön plana çıkmaktadır. 7

18 1. GR Bihter PEKCAN Özellikle bilgisayar ve Internet teknolojilerinin yaygın kullanımıyla yazılım ve web sayfaları arayüz tasarımı giderek önem kazanarak etkili ve kullanımı kolay yazılımlar ve web sayfaları hazırlamak için çaba harcanmaktadır. Örnein, WINDOWS iletim sistemi kullanım kolaylıı nedeniyle ergonomik prensipler dikkate alınarak ve özellikle görsel etkileim salanarak tasarlanmı bir yazılımdır. Kullanıcı ara yüzü yazılımları bilgisayar kullanıcılarını bir çok tekrardan oluan ilem dizilerinden kurtararak tek bir komut simgesi veya sözcüü ile ilem sürelerinde zaman tasarrufu salamaktadır. Ayrıca bilisel ergonominin bir alt boyutu olan psikolojik algı boyutu da bilisel yükün azalması sayesinde bireylerin zihinsel yorgunluunu azaltmaktadır. Bu balamda ele alınan bilisel ergonomi bilimi çoklu ortam alanında sadece bilginin düzenlenmesi ve planlanmasını yapmakla kalmamakta ayrıca renklerin ve arayüzün kiilerin psikolojik algılarına göre iyiletirilmesine de yardımcı olmaktadır (Murata, 2000) Çalımanın Amacı ve Kapsamı Kullanıcı ara yüzü bilgisi ve teknolojisi sürekli gelimekte ve ilerlemektedir ve pek tabi ki standartlar da gelimektedir. Buna ramen, bazı insan karakteristiklerine dayalı ana hatlar aynı kalmaktadır, dierleri ise yeni geliime ayak uydurmak durumundadır ve yeni aratırmalara ve gelitirilen tekniklere uygun olarak gelitirilmelidir. Öyle durumlar vardır ki standartlar olumadan önce tasarımcı geliime yönelik çözüm yöntemleri oluturmalıdır. Bu çalımanın çözüm yöntemlerini gelitirmeye yönelik bazı amaçları bulunmaktadır. Bunlar: a-bilinen görünü ve his uyandıran bir tasarım salamak sureti ile kullanıcıların bir yazılımdaki becerilerini dier yazılıma transfer etmesini salamak ve eitim maliyetini en aza indirmek, b-standardizasyon pek çok alanda meydana gelebilir. Örnekler uygulamanın çeitli bileenlerini içerir, birlikte kullanılacak uygulamalar, iletim sistemi ve dier kullanılan tüm yazılımlar gibi. Daha geni bir alanda standartlar uygulamak ve daha fazla fayda salamak, 8

19 1. GR Bihter PEKCAN c-standartları; insan faktörleri bulgularının ve kabul edilmi uygulamaların sonuçlarından yararlanarak gelitirmek, d-ürünün kullanılabilirliini ölçmek için bir temel standart salamak. nsan bilgisayar etkileim standardını karılayan ürün daha kullanılı iken dierlerinin tamamı eit düzeyde olabilir. e-nsan-bilgisayar etkileimi standartları, platformlardan baımsız tasarlanmıtır. Platformdan baımsız olması sayesinde, standartlara patentsiz kullanım ve daha geni uygulama alanı salanmıtır; ancak, ana hatlar daha geneldir ve yorumlama güç olabilir. Ana hatlarda yol gösterici yöntemler gelitirmek. f-tasarım durumları çeitlidir ve verilen bir öneri her durum için optimal deildir. Kullanıcı için optimal olduu düünülen tasarımı belirleyebilmek için bir yol haritası hazırlamak (Prece, 1994) Çalımanın Adımları Yapılan tez çalımasında izlenen adımlar aaıda belirtilmitir: 1- Problemin Tanımlanması: lk olarak, ele alınan üretim yönetimi yazılımlarında ergonomi konusunda yapılmı çalımalar hakkında detaylı bir literatür aratırması yapılmıtır. 2- Yazılım Ergonomisinin Deerlendirilmesi: Kullanılılıın tanımlanması, deerlendirilmesi, amaçları, biliim ergonomisi standartlarının oluturulmasında balıca kriterler incelenmitir. 3- Verilerin Toplanması: Kullanıcı merkezli yazılım tasarımı ve üretim yönetimi yazılımları ile ilgili yapılan aratırmalar ve sonuçları. 4- Sonuçların Yorumlanması: Elde edilen sonuçlar, var olan durum ile karılatırılmıtır. 9

20 1. GR Bihter PEKCAN 1.6. Çalımanın Organizasyonu Tez çalımasının giri bölümünü, literatür aratırmasının yapıldıı önceki çalımalar bölümü izlemektedir. Yazılım ergonomisi konusunda yapılmı çalımalar ayrıntılı biçimde incelenmitir. Üçüncü bölümde çalımada kullanılan materyal ve metod hakkında bilgi verilmitir. Dördüncü bölümde, kullanıcı merkezli yazılım tasarımı ve üretim yönetimi yazılımları ile ilgili yapılan aratırmalar ve sonuçları yorumlanmıtır. Son bölümde, yapılacak çalımalara öneriler bulunmaktadır Orijinal Katkılar Üretim yönetimi yazılımları ergonomik açıdan incelendii zaman kriterlerin daha çok tasarımcılar tarafından gelitirildii tespit edilmitir. Bu çalıma, yazılım ergonomisinin oluturulabilmesi için gerekenlerin bir listesini sunmaktadır. lk aamada biliim ergonomisinin salanması konusunda ana hatlar belirlenmi ve uygulamada kabul görmü bazı biliim ergonomisi yaklaımlarına deinilmitir. Çalımanın ilerleyen bölümlerinde kullanılabilirlik üzerine odaklanarak kullanılabilirliin deerlendirilmesi incelenmektedir. Son olarak oluturulan bir kontrol listesi aracılıı ile bir üretim yönetim sistemine yönelik tasarlanmı malzeme bilgisi veri giri ara yüzleri biliim ergonomisi yönünden deerlendirilmektedir. 10

21 2. ÖNCEK ÇALIMALAR Bihter PEKCAN 2. ÖNCEK ÇALIMALAR nternet teknolojisi, irketleri, i sistemlerini ve organizasyonlarını deitirmeye zorladı. Kurumsal entegrasyonun kritik baarı faktörü olduu anlaılınca da lider konuma gelmek isteyenler stratejilerini tekrar gözden geçirmeye baladılar. Web bazlı teknolojilerin ortaya çıkması ve hem irket içi hem de irketler arası iletiimi radikal olarak deitirmesi, i modellerinin ortaklık stratejisine göre kurulması gerektiini ortaya çıkardı. Aaıda yazılım ergonomisinin geliiminde önemli adımlar ve tanımlar sıralanmıtır. Ergonomi disiplini anlatılırken, en sık kullanılan yöntem onun tanımlayıcı bir ifadesini kullanmak eklinde olmaktadır. Örnein, son zamanlarda Uluslararası Ergonomi Kurumu (IEA) ergonomiyi u ekilde tanımlamaktadır: Ergonomi ya da nsan Faktörleri Mühendislii, insanın refahını, mutluluu ve genel sistem performansını gelitirecek bilgi ve teoriyi bulmayı, uygun yöntemlerin uygulanmasını, ve bir sistemin dier elementler ve insanlar arasındaki etkileimlerini temelde anlamaya çalıan bilimsel bir disiplindir. Eski IEA tanımı ise Ergonomiyi leri, sistemleri, ürünleri ve çevrelerini insanların sınırları ve zihinsel-fiziksel yetenekleri ile uyumlatıran insan bilimlerinden çıkarılan bütün bir bilgi (IEA, 1997) eklinde tanımlamaktadır. Yaygın olarak kullanılan gelitirme süreçlerinden biri Rational Unified Process (RUP) dir. RUP çekirdek i akıları olarak i modelleme, ihtiyaç tanımı, analiz, tasarım, uygulama, test ve kullanıma balangıç olarak isimlendirilir (Rational Software Corporation, 2000). RUP kullanıcı merkezli tasarım prensiplerini iç modellemeden, kullanıma balangıç i akıına kadar uygular. Sonuç olarak kullanıcı merkezli tasarım tüm sistem geliim sürecinde rol alır. Kullanıcı merkezli tasarım hem sistem gelitirmede hem de sistemin yaam döngüsünde kullanıcıların gözönünde bulundurulduunu gösteren prensipler ve davranılardır. Kuzey Amerika Profesyonel Ergonomi Sertifika Kurulu (BCPE) ise Ergonomiyi, insanın yetenekleri, sınırları, ve dier tasarımla ilgili insan karakteristiklerine ilikin bir bilgi bütünü olarak tanımlamaktadır. Baka bir deyile, 11

22 2. ÖNCEK ÇALIMALAR Bihter PEKCAN Ergonomik Tasarım ya da Mühendislii, etkili insan ilevleri ile güvenli ve konforlu çevreler, ürünler, sistemler, iler, görevler, makinalar, ve aletlerin tasarımı bilgisinin kullanılmasıdır (BCPE, 1999). BCPE nin bu tanımı 1988 yılında Chapanis tarafından orijinal olarak gelitirilmitir. Benzer tanımlayıcı ifadeler dünya çapında dier ergonomi kurulularınca da kullanılmaktadır. Bu tanımlayıcı ifadelerin bir kaçının içeriini analiz eden BCPE, ergonominin pratik faaliyetlerle yakından ilgili olan, analiz, test ve deerlendirmeyle insanın yetenekleri, sınırları ve dier karakteristik özelliklerine ilikin tasarım bilgisinin uygulanmasını, ergonomi pratiinin temel odak noktası olduunu belirtmitir. Daha çok son zamanlarda HFES, ileride burada tanımlanacak bazı çalımaların yeniden incelemeleri ve üyelerinin faaliyetlerinden, ergonomi teknolojisinin uygulamaları olarak ergonominin tanımına, sistemlerin kontrol ve standartlatırılması da eklenmitir. Böylece ergonomi teknolojisi, sistemlerin kontrolü, standartlatırılması, test edilmesi, deerlendirilmesi, ve analizi ile tasarımına uygulanması eklinde tanımlanmıtır (HFES, 1999). HFES in 1999 yılındaki stratejik planında teknoloji terimi, bir bilimsel disiplince gelitirilen ve uygulayıcıların baarı ile kullandıkları araçlar, yöntemler, spesifikasyonlar, kılavuzlar, tasarım prensipleri olarak anılmaktadır. Bu da burada kullanılan ilevsel teknoloji tanımı ile aynıdır. Tablo 2.1 de IEA nın 1992 yılında 25 üye topluluuna yaptıı aratırmasındaki ergonomide uygulama alanlarının sayısal deerleri görülmektedir. 12

23 2. ÖNCEK ÇALIMALAR Bihter PEKCAN Tablo 2.1. Ergonomide Uygulama Alanları (IEA nın 1992 yılında 25 üye topluluuna yaptıı aratırmasından) Konu Yanıtlar % Konu Yanıtlar % Güvenlik 84 Test ve Deerlendirme 64 Endüstri Mühendislii 84 Kurumsal Psikoloji 62 Biomekanik 76 Gösterge Kontrol 62 yükü 76 Tüketici Ürünleri 56 nsan-bilgisayar 76 Medikal Aletler 56 Çevre-mobilya Tasarımları 76 Havacılık Endüstrisi 52 Eitim 72 letiim 44 Antropometri 72 Zaman/Hareket 36 Psikoloji 68 Taıma 32 Görsel Performans 64 Fizyoterapi 8 Fizyolojisi 64 Psikofizik ERP, Kurumsal Kaynak Planlaması ve Entegrasyon Kurumsal kaynak planlaması veya letme Kaynak Planlaması (Enterpise Resource Planning-ERP) iletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken igücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir ekilde kullanılmasını salayan bütünleik yönetim sistemlerine verilen genel addır. Kurumsal kaynak planlaması (KKP) sistemleri, bir iletmenin tüm veri ve ilemlerini biraraya getirmeye veya bir araya getirilmesine yardımcı olmaya çalıan ve genelde kullanımı kolay olan sistemledir. Klasik bir KKP yazılımı ilem yapabilmek için bilgisayarların çeitli yazılım ve donanımlarını kullanır. KKP sistemleri temel olarak deiik verilerin saklanabildii bütünleik bir veritabanı kullanırlar (Hollnagel, 1997). Kurumsal kaynak planlaması anlam olarak, iletmenin tüm kaynaklarının birletirilip, verimli olarak kullanılması için tasarlanmı sistemlere denilmektedir. KKP kavramı ilk olarak üretim çevrelerinde kullanmaya balanmıtır. KKP sistemleri, bir iletmenin i alanına ya da ismine bakmaksızın iletmenin tüm temel ilevlerini kendi yapısı altında toplayabilir. 13

24 2. ÖNCEK ÇALIMALAR Bihter PEKCAN Gerçekte komple bir KKP sisteminden bahsetmek çok zordur. KKP sistemlerini satın alarak, bünyelerinde uygulamak isteyen büyük iletmelerin özel ihtiyaçları vardır ve bazı özel ihtiyaçlar u an hiçbir KKP sistemi üreticisi tarafından karılanamamaktadır. Bu ihtiyaçları karılamak için güçlü bir kiiselletirme ilemi oluturma ve deiik üreticilerden farklı modüller satın almanın yanı sıra, iletme bu modüller üzerinde tekrar mühendislik çalıması yapmalıdır. Günümüzde ideal olarak, üretim alanında faaliyet gösteren bir iletme, alanıyla ilgili tüm konularda aynı KKP sistemini kullanmaktadır. Bir ERP sisteminde üretim yönetimi modülü aaıdaki ilemleri gerçekletirir: a- Mühendislik ilemleri, b- Malzeme listeleme ilemleri, c- Çizelgeleme, d- Kapasite analizi, e- emri yönetimi, f- Kalite kontrol, g- Maliyet yönetimi, h- Üretim ilemleri, i- Üretim projeleri, j- Üretim akıları. Entegrasyonun balıca yararı, i süreçlerini standardize ve tahmin edilebilir hale getirerek maliyeti düürmesidir. ERP yazılımı tüm bilgileri birletirip bir irketin i süreçlerini entegre eder. ERP tek bir merkezi veri modeli ve süreç modeli kullanarak standardizasyonu salarken irkete özel uyarlama ile de deiimi destekler Tedarik Zinciri Yönetimi ve Yardımlama Birden fazla irketin rol aldıı i süreçlerinde merkezi kontrol SCM in ERP nin saladıı yararları birden fazla irket için geçerli kılar. Bu yarar irketler 14

YAZILIM ERGONOMİSİ VE BİR İŞLETME YAZILIMI ÜZERİNE UYGULANMASI* * Software Ergonomics And Application On An Enterprise Software

YAZILIM ERGONOMİSİ VE BİR İŞLETME YAZILIMI ÜZERİNE UYGULANMASI* * Software Ergonomics And Application On An Enterprise Software YAZILIM ERGONOMİSİ VE BİR İŞLETME YAZILIMI ÜZERİNE UYGULANMASI* * Software Ergonomics And Application On An Enterprise Software Bihter PEKCAN Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı S.Noyan OĞULATA Endüstri

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS)

WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS) WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS) Hale ALTINOVA, Yasemin YALÇIN, ve Serdar ARSLAN Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgi lem Daire Bakanlıı, ANKARA altinova@metu.edu.tr,

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU 14 Aralık 1960 tarihli ktisadi birlii ve Gelime Tekilat Anlamasının, özellikle 1b), 1 c), 3 a) ve 5 b) maddeleri uyarınca; 23 Eylül

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

Fatih Emiral. Deloitte

Fatih Emiral. Deloitte Bilgi güvenlii bilincinin genele yayılması Fatih Emiral Deloitte nsan faktörü bilgi güvenlii programlarındaki en zayıf halka olarak nitelendirilmektedir. Kullanıcılar kasıtlı veya kasıtsız olarak, bilgi

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 02.01.2005 KATILIMCI YEREL YÖNETM ANLAYIINDA E-BELEDYECLN YER VE ÖNEM H.Burçin HENDEN Özet 21. yüzyılın yönetim felsefesi Verimlilik,

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii

Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii Amaç Madde 1. Bu Yönetmeliin amacı; Bilgi lem Müdürlüünün tekilat yapısını, hukukî statüsünü, görev, çalıma usul ve esaslarını belirleyerek, hizmetlerin daha

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Sayfa No 1 / 145 TANIMI ve N GEREKLER 1. N KML Kadro Unvanı Müfetti Fiili Görev Unvanı Müfetti stihdam Türü (Statü) Memur Tarih Kod No 2. E LKN BLGLER 2.1. in Özeti...belediyesi; faaliyet ve ilemlerinde

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM BEYANI Kordsa Global Endüstriyel plik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.. (bundan böyle Kordsa Global veya irket diye anılacaktır) 01

Detaylı

ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler

ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler Kalite Eitim Danımanlık Ltd.ti. ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler 1 Aralık 2005 -ANKARA KORE EHTLER CAD. NO. 36 D. 2 ZNCRLKUYU L-STANBUL Tel: 0212-274 15 63-64 Fax: 0212-274 15 66 E-mail

Detaylı

Etik lkeler. Genel lkelere likin Esaslar

Etik lkeler. Genel lkelere likin Esaslar Etik lkeler Genel lkelere likin Esaslar Genel lkeler Sermaye piyasası faaliyetlerinin, toplumsal ve ekonomik yararın artırılması, aracılık mesleinin saygınlıının korunması ve gelitirilmesi, dier aracı

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Ergonomi Türkçe anlamı ile iş bilim olarak adlandırılan ergonomi, insan çalışmasına ilişkin bilim

Detaylı

E-Beyanname* *connectedthinking

E-Beyanname* *connectedthinking E-Beyanname* Neden E-beyanname? Maliye Bakanlıı, Tüm dünyada hızla gelien bilgi ilem teknolojilerinden yararlanmak, Vergi beyannameleri ile bildirim ve eklerinin hızlı, kolay bir ekilde beyanını salamak,

Detaylı

Eitim ve Öretim Bakanlıı. Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI

Eitim ve Öretim Bakanlıı. Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI Eitim ve Öretim Bakanlıı Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI Victoria Hükümetine ait okullarda i yapmaya devam etmek veya yeni i almak isteyen temizlik

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul TÜRK SANAYCLER VE ADAMLARI DERNE TÜSAD YÖNETM KURULU BAKANI ARZUHAN DOAN YALÇINDA IN BAHÇEEHR ÜNVERSTES GLOBAL LDERLK FORUMU AÇILI KONUMASI 11 Mayıs 2007 Bahçeehir Üniversitesi, stanbul Deerli katılımcılar,

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi INTOSAI KAMU KESMÇ KONTROL STANDARTLARI REHBER Özet Çeviri Baran Özeren Sayıtay Uzman Denetiçisi 2 Haziran 2004 Çevirenin Notu Denetim meslei ile ilgili kamu ve özel sektör organizasyonları, son yirmi

Detaylı

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu ette tüketim endeksi, ekonomideki tüketim eilimlerini kartla yapılan tüketimi baz alarak incelemektedir. Bu nedenle, endeks

Detaylı

ERP MPLEMENTASYONU PROJELERNDE DENETM SÜRECNN ÖNEM ve KARILAILAN RSKLER. Uur Kaan DNÇSOY

ERP MPLEMENTASYONU PROJELERNDE DENETM SÜRECNN ÖNEM ve KARILAILAN RSKLER. Uur Kaan DNÇSOY Giri ERP MPLEMENTASYONU PROJELERNDE DENETM SÜRECNN ÖNEM ve KARILAILAN RSKLER Uur Kaan DNÇSOY ERP (Enterprise Resource Planning - Kurumsal Kaynak Planlaması), bilgi sistemleri profesyonelleri tarafından

Detaylı

Kazandran Uygulamalar

Kazandran Uygulamalar Kazandran Uygulamalar Tantm Filmimiz Yönetim Yaklammz Vizyoner Hedefler Kaynak Yönetimi Hedeflenen Sonuca Planlanan Kaynaklarla Ulama Modern Yönetim Araçlar Süreklilik/Sürdürülebilirlik Modern Yönetim

Detaylı

Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalı ması: STANBUL - 2010

Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalı ması: STANBUL - 2010 Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalıması: Set Üzerinde Kullanılacak Ekipman: 1 Motor sürücü ve çıkı potansiyometresi, 1 Ayarlama amplifikatörü, 1 Türevsel amplifikatör, 1 Toplama amplifikatörü,

Detaylı

Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi

Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi Deniz KARATOPRAK 1 Meltem Turhan YÖNDEM 2 1 Meteksan Sistem, Simülasyon ve Görsel Sistemler 1,2, Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendislii, Ankara,

Detaylı

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES ! "#$#%$#%&$#' #$$ ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES Ar. Gör. Burcu ÇABUK Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri Fakültesi lköretim Bölümü Okulöncesi Eitim Anabilim Dalı Öretim Elemanı

Detaylı

Cadem CATIA Kitabı Cadem CAD/CAM Destek Merkezi A.. nin sertifikalı CATIA uzmanları tarafından hazırlanmıtır.

Cadem CATIA Kitabı Cadem CAD/CAM Destek Merkezi A.. nin sertifikalı CATIA uzmanları tarafından hazırlanmıtır. infrastructure 1 Cadem CATIA Kitabı Cadem CAD/CAM Destek Merkezi A.. nin sertifikalı CATIA uzmanları tarafından hazırlanmıtır. Kitaptan azami seviyede yararlanılması amacıyla Cadem CATIA Kitabı Türk CAD/CAM

Detaylı

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK UYGULAMASI

Detaylı

Bilgi savunmasının cepheleri

Bilgi savunmasının cepheleri Bilgi savunmasının cepheleri Fatih Emiral Deloitte. Etkin ve güçlü kurumlar için bilgi varlıkları (halen bilançolarında bu adla görülmeseler de) büyük deerlere ulamı ve vazgeçilmez konuma gelmitir. Bu

Detaylı

DELTA MENKUL DEERLER A..

DELTA MENKUL DEERLER A.. sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2008 31 Mart 2008 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. 3. Dönem çinde

Detaylı

MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES

MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES T.C. EGE ÜNVERSTES FEN FAKÜLTES KMYA BÖLÜMÜ MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES Danıman: Doç. Dr. H. smet

Detaylı

TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN

TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN ÖZEL EGE LSES TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN HAZIRLAYAN ÖRENC: Zeynep ÇALANDA 63 6B DANIMAN ÖRETMEN: Özgem Ayça BEKTUR ZMR (2011) ÇNDEKLER Sayfa Konu, Özet, Giri.3 Projenin Amacı, Projenin Hedefleri

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

ALTERNATF BR ENERJ KAYNAI ÜRETELM

ALTERNATF BR ENERJ KAYNAI ÜRETELM ALTERNATF BR ENERJ KAYNAI ÜRETELM Hazırlayanlar Cannur KURUOLU 6B Pırıl ALP 6B Danıman Öretmen Demet EROL 2011 ÇNDEKLER Projenin Amacı.....1 Projenin Hedefi.1 Proje çalımaları sırasında gerçekletirilen

Detaylı

Koullar Bu kursun baarı ile tamamlanaması için gerekenler: Eitim Yaı Düzeyi (RAL) en az 13 CCNA 2 nin baarıyla tamamlanması

Koullar Bu kursun baarı ile tamamlanaması için gerekenler: Eitim Yaı Düzeyi (RAL) en az 13 CCNA 2 nin baarıyla tamamlanması CCNA 3: Anahtarlama Temelleri ve Orta Düzey Yönlendirme Hedef Kitle Hedef kitle, a oluturma alanına pratik ve teknik bir giri yapmak isteyen lise örencileri, üniversite örencileri, a teknisyeni, a mühendisi,

Detaylı

! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )

! #$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) ! %2.* ) 3.%$&(' 01 0 4 *) / )/ ( +) ) ( ) ! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )! )! ) 1 87 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Teblii Resmi Gazete Sayısı 27737 Resmi

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

- 1. www.f1teknoloji.net. ... tarafından hazırlanan bu iyeri yönetmelii tüm irket çalıanları için geçerlidir.

- 1. www.f1teknoloji.net. ... tarafından hazırlanan bu iyeri yönetmelii tüm irket çalıanları için geçerlidir. - 1 Bilgisayar Kullanma Taahütnamesi AMAÇ Bu i talimatının amacı aaıdaki gibidir : -- Çalıanlara irket bilgisayarlarının kullanımı için gerekli yol gösterici bilgiyi salamak. -- irkete ait bilgisayar ve

Detaylı

Bilgi Notu ARA TIRMA VE TASN F GRUBU 30.05.2002. " ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumlulu u çin Bir Yapı Olu turulması" Hk.

Bilgi Notu ARA TIRMA VE TASN F GRUBU 30.05.2002.  ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumlulu u çin Bir Yapı Olu turulması Hk. Bilgi Notu ARATIRMA VE TASNF GRUBU 30.05.2002 "ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluu çin Bir Yapı Oluturulması" Hk. ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluu çin Bir Yapı Oluturulması Kamu Kurumlarındaki

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor?

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? Sayıtay Dergisi Sayı: 44-45 Performans Denetimi Raporu: stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor Raporu, Sayıtay Bakanlıınca 6.5.2002 tarihinde TBMM Bakanlıına gönderilmitir.

Detaylı

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU Sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2009 31 Mart 2009 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. irket in Merkezi

Detaylı

ENDÜSTRİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK)

ENDÜSTRİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK) İŞLETME MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK) Endüstri İşletme Mühendisliği Meslek Dalı Ana Komisyonu (EİM MEDAK), TMMOB Makina Mühendisleri Odası nda Endüstri ve İşletme Mühendislerinin (EİM) örgütlenerek

Detaylı

İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar

İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar İşletmenize Modern iş çözümleri, kurum içerisindeki insanların verimliliğini arttıracak yeni perspektifler sağlayarak onların tüm potansiyellerini kullanmalarına imkan

Detaylı

T.C. BÜYÜKÇEKMECE BELEDYES

T.C. BÜYÜKÇEKMECE BELEDYES Sayfa No 1 / 23 Sayfa No 2 / 23 PERFORMANS YÖNETM Gözlem ve Takip (kontrol ) Hedefleri konusunda nereye kadar ulatıklarını, gelitiklerini düzenli olarak sorun, takip edin htiyaçlarını belirleyin Gözlem

Detaylı

Çada nternet Yönetimi

Çada nternet Yönetimi Çada nternet Yönetimi Yazar: Dr. Yaman AKDENZ, Siber Hukuk Öretim Üyesi, Leeds Üniversitesi, Birleik Krallık, Direktör, Siber Haklar & Siber Özgürlükler (Birleik Krallık) Cyber-Rights & Cyber-Liberties

Detaylı

KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A..

KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.. KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.., 01 Ocak 2009 31 Aralık 2009 döneminde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)

Detaylı

Yüksek Lisans Çalımalarının Yürütülmesinde Aday Örencinin Sorumlulukları

Yüksek Lisans Çalımalarının Yürütülmesinde Aday Örencinin Sorumlulukları ANKARA ÜNVERSTES BLGSAYAR MÜHENDSL BÖLÜMÜ YÜKSEK LSANS PROGRAMI Yüksek Lisans Çalımalarının Yürütülmesinde Aday Örencinin Sorumlulukları Bölümümüzde yürütülmekte olan Tezli Yüksek Lisans Programı, YÖK,

Detaylı

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi 04.11.2010 Mine Berker IBTech A.Ş. Gündem İş Süreçleri Yönetimi (BPM) Modeli Yaşam Döngüsü 1 BPM e Neden İhtiyaç Duyduk? BPM Çözüm Araçlarının

Detaylı

Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi. Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1

Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi. Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1 iv Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi K onular Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1 Bölüm 2 Yeniden Yapılanma ve KKP Sistemleri 17 Bölüm 3 KKP Sistemlerinde Planlama,

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

ALMANYA VE AVRUPA BRL NDE TÜRK GRMCL TURKISH ENTREPRENEURSHIP IN GERMANY AND EUROPE UNION

ALMANYA VE AVRUPA BRL NDE TÜRK GRMCL TURKISH ENTREPRENEURSHIP IN GERMANY AND EUROPE UNION ALMANYA VE AVRUPA BRL NDE TÜRK GRMCL TURKISH ENTREPRENEURSHIP IN GERMANY AND EUROPE UNION Prof. Dr. Faruk en Yunus Ulusoy Cem entürk Özet Almanya daki Türk kökenli nüfus arasında 1990 lı yıllarda kendi

Detaylı

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 654 -

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 654 - Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 INTEL ÖRETMEN

Detaylı

Bu dönemde daha önce belirttiim gibi yatırımlarımızla ilgili almı olduumuz kararlarımızın yanı sıra;

Bu dönemde daha önce belirttiim gibi yatırımlarımızla ilgili almı olduumuz kararlarımızın yanı sıra; BORYAD / Aralık 2009 1. 2009, finansal anlamda fırtınalı bir yıldı. Kısaca iecam ın 2009 yılını deerlendirebilir misiniz? Öncelikli konularınız neler oldu, kârlılık hedefleriniz de büyük amalar görüldü

Detaylı

SINIF ÖRETMENLERNN MOTVASYONUNUN TATMN ÜZERNE ETKS The effect on job satisfaction of the motivation of class teachers

SINIF ÖRETMENLERNN MOTVASYONUNUN TATMN ÜZERNE ETKS The effect on job satisfaction of the motivation of class teachers SINIF ÖRETMENLERNN MOTVASYONUNUN TATMN ÜZERNE ETKS The effect on job satisfaction of the motivation of class teachers Cavit YAVUZ* 1 Cemile B. KARADENZ** 2 Özet Eitimin kalitesini ve niteliini etkileyen

Detaylı

Enterprise Resource Planning - ERP - Kurumsal kaynak planlaması ya da iş letme kaynak planlaması,

Enterprise Resource Planning - ERP - Kurumsal kaynak planlaması ya da iş letme kaynak planlaması, Enterprise Resource Planning - ERP - Kurumsal kaynak planlaması ya da iş letme kaynak planlaması, işletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken işgücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir şekilde

Detaylı

AX5000 KONTROL PANELLER

AX5000 KONTROL PANELLER AX5000 KONTROL PANELLER ÜRÜN SPESFKASYONU UYGULAMA AX5000 serisi, farklı modellerde kontrol panellerinden oluur. Bazı AX5000 panelleri tek baına ya da bir haberleme aı içinde baka panellerle kullanılabilirler.

Detaylı

Bileen Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli

Bileen Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli Vedat BAYAR Havelsan A.. Eskiehir yolu 7.km ANKARA vbayar@havelsan.com.tr Özet Yönelimli Yazılım Mühendislii (BYYM) yaklaımı için bir süreç modeli gelitirildi.

Detaylı

Kurumsal Yapısı, Yasal Çerçevesi ve Göstergeleriyle Ula tırma Sektörü

Kurumsal Yapısı, Yasal Çerçevesi ve Göstergeleriyle Ula tırma Sektörü 28 ubat 2007 TS/BAS-BÜL/07-20 Kurumsal Yapısı, Yasal Çerçevesi ve Göstergeleriyle Ulatırma Sektörü Özet Bulgular Türk Sanayicileri ve adamları Dernei (TÜSAD), ulatırma yöntemlerinin sürdürülebilir büyümeye

Detaylı

ÜNVERSTELERN GÖREVLER

ÜNVERSTELERN GÖREVLER ÜNVERSTELERN GÖREVLER VE YENDEN YAPILANMA Günümüz Türkiye sini gelecee taıyanlar i adamlarıdır. Ancak, i hayatının gayretleri Türkiye yi belli bir sınıra kadar ilerletebilir. Eer Türkiye, kaybettii bilimin

Detaylı

T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ

T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ STANBUL LNDE FALYET GÖSTEREN GIDA LETMELERNDE TOPLAM KALTE YÖNETM ve BUNA BALI OLARAK ISO VE HACCP SSTEMLERNN ETKNL ÜZERNE BR ÇALIMA BLGE GÜNEL GÖKDA GIDA MÜHENDSL

Detaylı

2005 yılı sonu itibarı ile 76,760 adet geçerli alan adı bulunmaktadır. Alt alan adı uzantılarına göre sayısal bilgi aaıda yer almaktadır.

2005 yılı sonu itibarı ile 76,760 adet geçerli alan adı bulunmaktadır. Alt alan adı uzantılarına göre sayısal bilgi aaıda yer almaktadır. NIC.TR (.tr ALAN ADI) YÖNETM.tr Alan Adı Yönetimi kapsamında; yurt çapında ve yurt dıından ".tr" uzantılı alan adı almak isteyen tüm kurum, kurulu ve ahısların; alan adı bavuruları deerlendirilmekte, alan

Detaylı

ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI

ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI Edip ÖRÜCÜ (*) Sedat YUMUAK (**) Özet: Bu aratırmanın amacı kamu kurulularında verilen hizmet içi eitimin çalıanlar üzerindeki etkilerinin hangi faktörlere

Detaylı

Femsoft, kolay kullanımı ve genileyebilen esnek yapısı ile ilerinizi çok kolaylatıracak!

Femsoft, kolay kullanımı ve genileyebilen esnek yapısı ile ilerinizi çok kolaylatıracak! Femsoft Ticari Paket Programı küçük ve orta ölçekli iletmelerin optimum seviyede ilemlerini yapabilmesi için tasarlanmıtır ve ileri teknoloji içermektedir. Femsoft Ticari Paket Programı destekledii SQL

Detaylı

1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7.

1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7. 1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7. Sağlık Kurumlarında Entegre Kalite Yönetim Sistemleri 8.

Detaylı

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur.

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur. AVUSTRALYA NIN YEN GÜNEY GALLER EYALET SAYITAYI PERFORMANS DENETM RAPORU Yıllık Raporlardan Hareketle Performansın Deerlendirilmesi: Sekiz Kuruluun Yıllık Raporlarının ncelenmesi (Özet Çeviri) Sacit Yörüker

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES. hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması

SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES. hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması This project is organised with the financial support of the European Commission 1. Giri hayatında stres, uluslararası, Avrupa ve

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ LSANS ETMLERNN ÖZEL ALAN YETERLKLERN KAZANDIRMASINA YÖNELK GÖRÜLER * THE OPINIONS OF PROSPECTIVE ELEMENTARY SCHOOL TEACHERS REGARDING THEIR UNDERGRADUATE EDUCATION EFFECTIVENESS

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Deniz Akkahve Devlet Planlama Tekilatı Müstearlıı Bölgesel Gelime ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüü AB Bölgesel Programları Dairesi Bakanı zmir de düzenlenen 2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumunun

Detaylı

Eitim Notu. Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM

Eitim Notu. Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM Eitim Notu Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM Hazırlayan : Dr. M. Talat MD Sayfa 1 / 93 Giri...lerin baarısı, içinde bulunulan sektör veya i alanında baarıyı salayan faktörler, unsurlarla ilgilidir. Söz konusu alanlarda

Detaylı

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 673 -

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 673 - Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 INTEL ÖRETMEN

Detaylı

TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI

TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI Tekstil Bankası Anonim irketi nin 2009 yılına ait Olaan Genel Kurul Toplantısı 15 Mart 2010 tarihinde,

Detaylı

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan.

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. Yavuz HEKM Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. 8. Mükemmelli+i Aray$ Sempozyumu Ana Tema, Yerellikten Küresellie EGE Oturum

Detaylı

Çok Katmanlı WEB Tabanlı Uygulamalarda Yetkilendirme Problemi

Çok Katmanlı WEB Tabanlı Uygulamalarda Yetkilendirme Problemi Çok Katmanlı WEB Tabanlı Uygulamalarda Yetkilendirme Problemi Yenal Göebakan cybersoft, Ankara, TURKEY yenal.gogebakan@cs.com.tr Abstract Yetkilendirme amaçlı gelitirilmi bulunan çeitli çözümler kaynaa

Detaylı

Kurumsal Risk Yönetimi

Kurumsal Risk Yönetimi Kurumsal Risk Yönetimi TÜSAD Risk ve Deer Yönetimi Çalıma Grubu Aralık 2006 çindekiler çindekiler... 1 Yönetici Özeti... 5 Giri... 9 1. Risk ve Risk Yönetimi... 10 1.1 Risk... 10 1.2 Risk Yönetimi Kavramı...

Detaylı

Yazılım Takımlarında Baarı

Yazılım Takımlarında Baarı Yazılım Takımlarında Baarı Tunca SELBES Meteksan Sistem, Simülasyon ve Görsel Sistemler Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendislii, Ankara, Türkiye e-posta: tunca.selbes@sgs.meteksan.com.tr e-posta:

Detaylı