Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "http://alikoker.name.tr"

Transkript

1 1. ÖNSÖZ Gerçeklikle karşılaştırıldığında, bilimde vardığımız düzey ilkeldir, çocuk oyucağıdır. Ama sahip olduğumuz en değerli şey de odur. ALBERT EINSTEIN ( ) Daha önce matbaanın, radyonun ve televizyonun gündelik yaşamda yarattıkları devrimlerin bir benzerini bugün internet gerçekleştiriyor. İnternet henüz emekleme aşamasında, ama daha şimdiden dünyayı değiştiriyor. Bugün, ABD deki 1000 den fazla kasabanın ve kentin homepage i, internet de bir sitesi var. 200 den fazlasının şimdiden, birbirine bağlanmış bilgisayarlar kullanarak hayata geçirmeyi planladıkları yerel siyasi enformasyon yurttaş ağı ( civic networking) projeleri var. Sadece Hollanda da, altmış kasaba bilgisayar aracılığıyla iletişimi benimsemiş durumda ve bir çeşit yurttaş ağına sahip. Database firmalari her geçen gün daha fazla veri depolamak, verileri hiçbir durumda kaybetmemek, verilere kolayca ve daha hızlı ulaşabilmek adina birbirleriyle yarışıyorler. Peki ama neden verilerle uğraşıyoruz? Çünkü verileri topladiğimizda bir sonuca ulaşmak ve raporlar elde etmek çıkan sonucu görerek geleceği tahmin etmek istiyoruz. Verileri değerlendirme aşamasinda ise işin içine istatistiksel yöntemlerin girmesi kaçınılmaz oluyor. Database firmalarının bugün hemen hepsinin hedefi ınternet uzerinde databaselerini kullanmak ve degerlendirmek. Database i internet üzerinden çalıştırımayan, uygulamalarını internet e taşıyamayan firmalar, ürünlerini pazarlayamıyacaklarını biliyorlar.bu nedenle hem internet hem de database kavramları gelecekte son derece önemli olacaktır. Okul sırasında ekonomik nedenlerden dolayı piyasadaki bilgisayar firmalarinda çalışmak zorunda kaldık. Bu hem ekonomik anlamda bir rahatlama getirdi hem de okulda ogrendiklerimizi piyasada kullanma olanagı verdi. Çoğu öğrenci okuldaki bilgilerinin iş hayatinda hiç yararli olmadığı düşüncesindedir. Biz bu düşüncede değiliz. İstatistik bolumunde değerli hocamiz Prof.Dr Aziz Bener in bizlere bilgisayar programlama dersinde, iki donem boyunca gosterdiği C programlama dili sayesinde, programlama ve database ile ilgili temel kavramları çok daha hızlı ve çabuk kavradığımızı söyleyebiliriz. Piyasadaki nesneye yönelik programlama araçları ve dördüncü kuşak dilleri kolayca öğrenebiliyorduk çünkü hepsinin mantiği ayni idi ve C programlama dilini bilen bir öğrenci için diğer dillerde uygulama geliştirmek su içmek gibi bir şeydi.

2 Internet ve database uzerine bir bitirme odevi hazırlamak oldukça zordu ve bu odevin hazırlanması ile bildiklerimizin uzerine yeni bilgiler katmış olduk. Oyle bir odev hazırlamalıydık ki bizden sonra bölüme girecek öğrenciler bu ödevi okuyarak internet üzerinde bir veritabanı uygulaması geliştirebilmeliydi.umarız bu konuda başarılı olabilmişizdir.bu ödevin hazırlanması sırasında yardımlarını bizlerden esirgemeyen Progress ve Oracle firması yetkililerine ve değerli hocamiz Sayin Prof.Dr Aziz Bener e sonsuz teşekkürler. Reşat Bayraktar. Baran Ertaş.

3 2. Veritabanı 2.1 Veritabanı ve Akılcı Düşünce Üzerine Veritabanı bir yazılımdır. Veritabanı bilginin hammaddesinin depolandığı yerdir. Bilgiyi oluşturan bileşenleri sınıflara ayırarak ama aralarındaki ilişkileri de dikkate alarak depolar, istendiği zaman birleştirerek sunar. Bilgi teknolojileri ile ilgili hemen her konunun bileşenlerden birini veritabanı oluşturmaktadır.kişisel fax yazılımlarından, en gelişmiş fax sunucu sistemlerine kurumsal kaynak planlamasına (Enterprise Resources Planing-ERP) yazılımlarından, döküman arşiv sistemlerine, CAD/CAM uygulamalarından, OT/VT sistemlerine ve nihayet veri ambarı uygulamalarına kadar her sistemin içerisinde mutlaka bir veri tabanı bulunmaktadır. Hatta işletim sistemleri bile sistem bilgilerini özel yapıları olan veritabanlarında tutmaktadır. Geçmişten günümüze yaklaşımlar ve yapısal özellikler değişime uğramış olsa bile, onlardan beklenen hizmet hep aynı kalmıştır ki o da Hemen şimdi bilgi olarak ifade edilebilir. Veritabanı dendiğinde yalnızca verilerin depolandığı bir kavram algılamak çok doğru bir yaklaşım olmayacaktır. O verinin bilgiye dönüştürülerek diğer verilerle işlendiği koca bir fabrika gibidir. Bugün teknoloji üretenlerin pek anlamlı olmayan düşünce biçimlerinin bir sonucu olarak bazı benzer kavramlar istemeden de ayrı ayrı ele alınıyor olsa bile, (daha fazla ürün satmak adina uygulanan pazarlama stratejilerinin bir sonucu bu belki de!) gelecekte bugünün veri ambarı olarak adlandırılan yaklaşımları da aslına dönerek, veritabanı kavramı içerisindeki olması gereken yere oturacaktır. Veritabanı kavramını tek başına ele almak kurumsal bilgi teknolojileri profesyonelleri için pek anlamlı olmayacaktır. Çünkü veritabanı mimarileri, algoritmaları, bellek ve kaynak kullanımı gibi konular kimi zaman oldukça ağdalı bir dilin kullanılmasını gerektirecektir. Bu dili anlayacak mühendislik eğitimi almış teknik elemanlar, çoğunlukla bu bilgiler sahiptirler (sahip olmaları gerekir) ve profesyonel yöneticiler, yanlarında çalıştırdıkları bu çalışanlardan dilerlerse bu bilgileri alabilirler. Yanlarında personel çalıştırmayan ve bu tip hizmetleri dış kaynaklı firmalardan alan kurumlar içinde bu hizmeti sağlayan danışmanlık şirketleri mevcuttur. Veritabanı kullanarak kurumlar hangi katma değeri sağlayabileceklerini çok iyi bilmelidirler. Eğer bir profesyonel kurum kullanacağı veritabanı ile teknik ayrıntıları detaylı olarak öğrenmek isterse, bu onun tercihidir. Ancak bu bir zorunluluk değildir. Devlet kurumlarında ya da yerel yönetimlerin yazılım ve donanım ihalelerine katılan ve bilirkişi olduğunu söyleyen kişiler kendi aralarında veritabanı sistemlerinin üzerine tartışırken içlerinden biri Benim veritabanım 10 yıllık bilgiyi saklar derken diğeri

4 Ama benim veritabanım renkli ekranda çalışıyor demişti. Dünyaca kabul görmüş veritabanı sistemleri arasında yaptıkları tartışmada sonucun ne olduğunu tahmin etmek zordu, çünkü hangi kriterlere göre karar verildiğini anlamak veritabanı kavramını anlamaktan daha da zordu. Teknolojiyi takip edenler, eski dergileri karıştırdıklarında daha birkaç yıl öncesine kadar yere göğe sığmayan teknolojilerin bugün anlamını yitirdiğini kavramakta güçlük çekmeyeceklerdir. Birkaç yıl öncesine kadar sözü edilen Client/Server (İstemci/ Sunucu) mimarisi bugün gözden düşmüş durumda. Teknoloji firmalarının profesyonel kurumlara şöyle bir dayatması oluyor.eğer yeni çıkan teknolojiyi satın almazsan dünyanın gerisinde kalırsın ve bunu satın alan diğer rakip kuruluşlar senin 5 yıl önünden gidecektir. Bu dayatma veya tehdit diyelim bir pazarlama ya da satış staretejisi olarak görülebilir ama bazı durumlarda doğru da olabilir. Bu yüzden kavram kargaşaları yerine yeni teknolojilerin kurumsal katma değerini firmaya uygulanabilirliğini ayırt etmek en doğru yaklaşım olacaktır. Bugün kullanılan veri tabanları ve geliştirme araçları bazı çekirdek algoritmalarda farklılık gösterse bile, birbirlerine yakın ölçüm değerleri veriyorlar. Bir veritabanı bir test işleminde belli bir kritere göre en yüksek değeri verirken diğeri aynı test işleminde farklı kriterler kullanarak kendisinin en yüksek değeri verdiğini söylemekte. Önemli olan teknik personelin bu bilgileri yorumlayabilme becerisine sahip olmasıdır.çalıştığı kurum hangi tür işlemleri daha fazla kullanıyor? Bugün yoğun olarak kullanılan sistem gelecekte neler ihtiyaç duyacak? Son zamanlarda büyük mağaza ve alışveriş merkezlerinde local ya da internet müşteri bilgi formları dolduruluyor. Bazı müşterilere o mağazaların manyetik kartları veriliyor.manyetik kartla mağazadan alışveriş yapan ya da internet üzerinden alışveriş yapan müşteri bilgisini ele geçirdikten sonra o müşterinin hangi saatte, hangi ürünü aldığını, promosyon satışlarından yararlanıp yararlanmadığı gibi bilgiler veri tabanına aktarılıyor. Aslında başlangıçta bir sayfalık form ve döküman arşiv sistemi ile başlayan bilgiler, bir anda veritabanı ve nihayet veri ambarı sistemine dönüşüyor. Eğer bu dönüşüm planlı değilse veritabanı ve sistem değişikliğinin yarattığı lisans ücreti, yazılım ve donanım maliyeti başlangıçta düşünülmeyen pahalı yatırımların yapılmasına neden olur. Kurumsal firmaların kullandıkları veri tabanları bazen gömülü bazen de açık olmaktadır. Kuruluşun ihtiyaçlarına göre veritabanı üzerinde yeni yazılımlar geliştirmek mümkündür. Çok gelişmiş bir uygulama geliştirme aracınız olabilir ama veritabanı sisteminiz iyi değildir ya da veritabanı sisteminiz çok iyi olmasına rağmen uygulama geliştirme aracınız istediklerinizi karşılamayabilir.

5 1986 yılında ANSI ( American National Standart Institute) tarafından kabul edilen SQL(Structure Query Language -Yapısal Sorgulam Dili) ile tüm veri tabanları tek bir dil ile ortak sorgulanabilmesi ve belli standart sağlanması hedeflendi. İlerleyen yıllarda veritabanlari giderek daha fazla bilgiyi depolamaya başladı.başlangıçta düşünülen veri yapılarından çok daha fazlası ile çalışıyordu ve herşey veri olarak saklanabiliyordu. Ses, resim, harita, video,hesap tabloları gibi pek çok veri vardı ve bu verilerle uğraşmak için her veritabanının kendi özel yazılım geliştirme araçları ortaya çıktı. Bu araçlar ortaya çıkarken her ne kadar yalnızca kendi veritabanları ile değil, tüm sistemlerle uyumlu olduklarını savunsalarda, bazı istisnalar dışında her veritabanı en iyi sonucu kendi uygulama geliştirme aracında veriyordu. Sonuç olarak SQL tüm veri tabanları için ortak bir dil olmasına rağmen günümüzde yalnızca belli başlı basit sorgulamalar için kullanılmakta. Karmaşık uygulamalarda, veritabanı şirketleri kendi yazılım geliştirme araçlarını ve kendi programlama dillerini kullanmaktadır. Veritabanlarını genel anlamda üç değişik grupta toplanabilir.birincisi kişisel diyebileceğimiz veritabanı sitemleri. MS-Office Proffessional paketi içerisinde bulunan Access bunun dışında dbase, FoxPro, Paradox ve çok küçük de olsa Excel. Bu veritabanı sistemleri diğerleri ile karşılaştırıldığına dezavantajları olduğu tartışma götürmez. Ancak hataları nedeniyle değil kapasitelerinin yetersizliği nedeniyle böyle. Örneğin xbase tabanlı bu sistemlerde dbspace adı verilen özel bir disk bölümü yoktur ve veritabanı dosyaları geleneksel dosya yapılarıyla aynı güvenlik yapısına sahiptir. İkinci grup İlişkisel veritabanları (Relational Database) adiyla bilinen uygulamalar ve bu uygulamalar bugün ve gelecek stratejilei karşılamaktadır.ilişkisel veritabanları bilgiyi saklama, işleme, yedekleme, raporlama ve geri getirme konularında çözümler getirmektedir. Kurumsal firmaların tercihi bu sistemlerdir.bugün bilinen popüler ilişkisel veritabanları arasında Oracle, DB2, Sysbase, Informix, Progress, Ms SQL Server bulunmakta.veritabanı ile ilgili üçüncü ve son grup kurumların çok büyük ve boyutlu veri tabanı analizlerine dayalı gereksinimlerini karşılamak amacıyla kurduğu Veriambarı (Datawarehouse) türü teknolojilerdir. Karmaşık veriler ve bu veriler arasındaki analize dayalı teknolojiye OLAP ( On line Analytical Processing) işlemleri veriambarında kullanılmaktadır.ilişkisel veri tabanı kuruluşlarının neredeyse tamamının veri ambarı çözümü bulunmaktadır. Geleneksel anlamdaki veri ambarı projeleri yalnızca veritabanı sistemlerinin değil, donanım ve işletim sistemini de içine almaktadır. Ancak günümüze gelindiğinde tüm eğilimler, veri ambarı kavramının ortam bağımsız bir şekilde günden güne Internet e dayalı teknolojilere üzerinde çalıştığını gösteriyor. Internet üzerinden veriye ulaşabilen, bu verileri saklayabilen, gerektiğinde istediği raporları bu veriler üzerinden alabilen kuruluşlar güçlü veri tabanı sistemlerine sahip

6 olduklarında kurumsal yapılanmaları ve gelişmeleri çok daha hızlı olacaktır. Günümüzde güç bilgi ile, bilgi de veri ile sağlanmaktadır.bilgi kimin elindeyse gücün de sahibinin o olması kaçınılmaz görünüyor. 2.2 VERİTABANI HAKKINDA GENEL BİLGİLER Bilgisayar programları, seçilen bir bilgisayar dilinde, bir konu ile ilgili verilerin girildiği ve değerlendirildiği komutlar topluluğudur. Programlamayı öğrenirken bir programcının ilgilenmesi gerekli olan konuları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz. 1. Girilecek verilerin yapılarını tanımlayabilmek(veritabanı) 2. Kullanıcı ile irtibatı sağlayan ekranların görüntüsünü (Ekran Dizaynı) ve çıktıların şeklini (Rapor Dizaynı) tasarlayabilmek 3. Bu iki şık arasındaki bağlantıları gerektiren program parçalarını yazabilmek Yeni windows tabanli nesneye yönelik programa dilleri ile yukarıda belirtilen 3 şıkkı gerçekleştirmek çok basittir. Veritabanı tasarımı ve tanımı için, Data Dictionary hizmet programı kulllanılır. Ekran dizaynları ve bağlantılar, SMARTOBJECTS (Programlanabilir Akilli Nesneler) tanımlama ve onları programlama işlemini gerçekleştiren APPBUILDER (Uygulama Geliştiricisi) hizmet programı ile sağlanır Çıktılar için ise REPORT BUILDER (Çıktı Formları Düzenleyicisi) kullanılır.. Yukarida belirtilen Data Dictionary, Smart Objects, AppBuilder, ReportBuilder programlari her database de aynı isimde olmayabilir.veritabaninin ozelliklerine gore farkli isimler alabilirler, işleyişleri ve database e ulaşma mantıkları aynıdır. Netice olarak biz; veritabanı, basit nesne ve SMARTOBJECTS kavramlarını iyi öğrenirsek buna da nesneye dayali proglama dillerin komutlarını eklersek, veritabani uzerinde programlamayı öğrenmiş oluruz. 2.3 Veritabanı Bugün kullanılmamakla beraber, kartoteks sistemini hatırlamayan yoktur. Örneğin müşterilerimizle ilgili bilgileri, aşağıda gösterildiği gibi, kartonlar üzerine kaydederdik. Sonra da bu kartonları çekmecelerde saklardık. Siparişler ve stoklar için aynı yöntem kullanılırdı. Bunu yaşayanlar, karşılaştıkları problemleri çok iyi hatırlarlar (Müşteri bulmak, değişiklikleri yansıtmak,müşteri-stok-sipariş bağlantısını kurmak ve bunu güncelleştirmek vs.)

7 Müşteri Adı Borcu Telefonu Ali Uyanık Bilgisayarda da veritabanı zihniyetini kullanan diller bu yöntemi, tabiyatıyla problemleri ortadan kaldırarak, devam ettirmişlerdir. Fakat bilgisayarın gözü olmadığı için bir kartoteksi görerek değil, ismi ile tanıyabilir, müşteri adı için ayrılan yerin adını ve niteliğini önceden bilmesi gerekir, müşteri-stok-sipariş bağlantılarını kurabilmesi için bu bağlantıları ona önceden tanımlamak gerekir vs.. Kısaca; programcının veritabanı dediğimiz müşteri-sipariş-stok bilgilerinin nereye ve nasıl depolanacağını yani kalıbını tanımlayarak bu veriler arasındaki bağlantıları da bilgisayara bildirmesi gerekir. Bu tanımların nasıl yapıldığını az sonra göreceğiz. 2.4 Veritabanının bilgisardaki avantajları Veritabanının bilgisayarda sağladığı avantajları sıralayalım. Ortaklaşa kullanım : Çekmecelerdeki bir kartotekse, aynı anda iki kişinin yerlerinden kalkmadan bakabilmesi adeta olanaksızdır. Ayrıca, yoğun çalışan kişilerden bazıları iş yerlerindeki dosyaları yüklenerek evlerine taşırlar. Bilgisayar ortamında, birden fazla kişi farklı terminallerden aynı veriye erişebildiği gibi, evde çalışması gereken kişinin de dosyaları eve taşımasına gerek yoktur. Yerden tasarruf: Kağıt, dosya, klasör gibi çok yer tutan veri depolama ortamlarını büyük ölçüde ortadan kaldırarak yerden tasarruf edilir. Kolay güncelleştirmek: Örneğin gerçekleşen bir siparişin bilgilerini anında ve otomatik olarak stok ve müşteriye yansıtmak mümkündür. Kolay erişim: Bir veriyi bulmak, sıralamak, istenen bilgileri ve toplamlarını yazıcıdan almak kartoteks örneği ile kıyaslanmayacak kadar kolaydır. Emniyet: Girilen verilerin geçerliliğini kontrol etmek, bazı kişilere erişimde kısıtlamalar koymak mümkündür. Analiz imkanı: Özellikle üretimde çok büyük bir avantajdır. Fakat maalesef genelde, bilgisayardan sadece takip ten (ne gitti, ne geldi) yararlanılmaktadır. 2.5 Relational Database ya da İlişkili(Bağlantılı) veritabanı Müşterimizin yaptığı bir ödeme, doğal olarak müşteriyi etkiler. Kartoteks devrinde, bu ödemeyi müşterinin borcundan elle düşüyorduk. Bilgisayarda ise bunun otomatik olarak yapılması gerekir. Bunun için, müşteri bilgilerinin müşteri hareket bilgileri ile

8 bağlantılı olarak tanımlanması gerekir. Diğer bir deyimle, veritabanımızı iyi tanımlarsak, programlamayı çok basit bir şekilde halledebiliriz. Örneğin, tasarımı tamamlanmış bir veritabanında, aşağıdaki kısa program: Tüm müşterileri listeler(müşteri numarası, Unvanı) Kullanıcının gireceği birkaç harfle başlayan müşteriyi bulur, gösterir Bu müşteri ile ilgili tüm sipariş bilgisini gösterir(sipariş ana bilgileri:sipariş numarası, sipariş tarihi, gerçekleşen tarih vs.) Bu siparişle ilgili tüm detay bilgilerini gösterir (Sipariş detay bilgileri.:stok numarası, fiyatı, indirim oranı, miktarı, tutarı vs.) 2.6 İlişkili(bağlantılı) veritabanını tasarlamak Bir veritabanında: müşteri, sipariş, stok vs. ile ilgili tüm bilgilerin bulunduğunu söyledik. Bu kadar çok veriyi içeren bir bütünün içerisinden istenen verileri bulabilmek ve bu verilerin birbirleri ile bağlantılarını kurmak için veritabanını oluştururken, bazı ek tanımların yapılması gerektiği açıktır. Örneğin; sadece muşteri bilgilerine ulaşabilmemiz gerekir, müşterilerden sadece istenen bir müşteriye hızlı bir şekilde erişebilmemiz gerekir, bu müşterinin siparişlerine erişebilmemiz için bir müşteriye göre müşteri-sipariş bilgilerini ilişkilendirmemiz gerekir. Bu sebeplerden dolayı, ilişkili bir veritabanı aşağıdaki tanımlardan oluşur: 1. Veri Tablosu (Table) 2. Sütun (Column) veya alan (Field) 3. Satır (Row) veya kayıt (Record) 4. Anahtar (Key) 5. İndeksler(Indexes) Mus-adi Borcu Telefonu Ali Uyanık Satır, Kayıt (Row,Record) 2.Satır 3.Satır 4.Satır 1.Sütun,Alan (Column,Field) 2.sütun 3.Sütun

9 Veri Tablosu Yukarıda gördüğümüz gibi çok basit düzeyde bir müşteri veri tablosu tasarlanmıştır. Bunun gibi sipariş, stok ve uygulamada gerekli olan diğer tablolar aynı çatı altında tasarlanarak bu uygulamanın veritabanını oluşturabiliriz. Anahtar (Key) Ana anahtar (Primary Key), iç anahtar Bağlantı anahtarı (Foreign Key), dış anahtar Ana anahtar, bir veri tablosunda bir kaydı tamamen, ve sadece o kaydı, temsil edebilecek sütun veya sütunlardır. Belirlenen bir kaydı ve sadece onu temsil edebilmesi için tek olmalıdır. Örneğin, isme göre bir müşteriye erişmeyi düşünürsek, aynı isimli birden fazla müşteri olabileceği için, erişimde ve bağlantılarda karışıklıklar doğabilir(istemediğimiz bir AHMET in telefonu veya siparişleri ile kaşı karşıya kalabiliriz).bundan dolayı müşteri kayıtlarını temsil etmek için her bir müşteriye ayrı bir numara vermek uygundur. Ana anahtarın özelliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz. Tek olma özelliği: İki ayrı müşteri, boş bilgi dahil, aynı bilgiyi içeriyorsa, verdiğimiz anahtarın hangi müşteriyi temsil ettiğini bilemeyiz. Değişmemesi gerekir: Bir müşteriye bir numara verdikten sonra o numarayı değiştirirsek, müşteriyi temsil eden iki ayrı numara elde ederiz. Kısa olmalıdır: Çok yer almamalı, ayrıca ne kadar kısa olursa ona erişim daha hızlı olur. Bu bilgilerin ışığı altında yukarıda tanımlanan musteri veri tablosu aşağıdaki şekli alır. MUSNO MUS-ADI BORCU TELEFONU 1 Ali Uyanık Aynı şekilde stok veri tablosunda, stok numarası ana anahtar olarak tasarlanabilir. Bağlantı anahtarı(dış anahtar), adından da anlaşılacağı gibi, veritabanındaki diğer veri tablolarıyla irtibat kurmaya yarayan bir anahtardır. Tabloları birleştirmek için de kullanılır.bu anahtar, irtibat kurulan veri tablolarının bir tanesinin de ana anahtarıdır.

10 Anahtar kavramının önemini daha iyi anlamak amacıyla; Stok, Sip-Detay, Siparis ve Musteri veri tablolarının tanımlandığını varsayalım ve bu tablolar arasında bazı ilişkiler kuralım. İlişki kurarken, amaç çok önemlidir. Amaç, verilen bir maldan hangi müşteriye satış yapıldığını bulmak olsun. Bunun için, Stok musteri ilişkisini ve dolayısıyla ara ilişkiler de dahil olmak üzere, Stok Sip-Detay Siparis Musteri ilişkisini gerektiği gibi kurmamız lazımdır. Önemli Not: İlişkiler sadece anahtarlarla kurulmayabilir. Başka metodlar da vardır. Tablo Adı Ana anahtar Bağlantı Tablosu Bağlantı anahtarı Musteri MusNo Siparis MusNo(Siparis te) Siparis SipNo Sip-Detay SipNo(Sip-detay da) Sip-Detay SatNo Stok StokNo(Sip-Detay da) Stok StokNo Ana anahtarlar, bulundukları veri tablosu haricinde, bu tablo ile ilişkili tabloda da dış anahtar(bağlantı anahtarı) olarak tanımlanmalıdır. Burada görüldüğü gibi, müşteri (Musteri) tablosunda MusNo ana anahtar olmasına karşın, bağlantı kurmak istediğimiz sipariş (Siparis ) tablosunda bağlantı anahtarı olarak tekrar tanımlanmıştır. Aynı şekilde; SipNo hem sipariş(ana anahtar) hem de Sipariş detay(dış anahtar), StokNo da hem Sipariş detay (dış anahtar) hem de Stok tablolarında (ana anahtar) olarak tekrar tanımlanmışlardır. Basit bir örnek, bunu daha iyi açıklayacaktır. Kayak botu alan tüm müşterilerimizi görelim.. Bunun için: M ü ş te r i T a b lo s u S i p a r i ş T a b lo s u S i p a r i ş D e ta y T a b lo s u S to k T a b lo s u ( M u s te r i ) ( S i p a r i s ) ( S i p - D e ta y ) ( S to k ) M u s N o i s i m S i p N o M u s N o S a t N o S t o k N o S i p N o S t o k N o C i n s i C1 K e m a l Ö z 01 C1 O L 1 I1 01 I1 K a y a k B o tu C2 A li K a r a 02 C1 O L 1 I2 02 I2 E ld i v e n C3 O y a Ş a f a k 03 C2 O L 2 I3 02 I3 K a y a k C4 F i li z S a r ı 04 C3 O L 1 I4 03 I4 K a z a k 05 C3 O L 1 I2 04 O L 2 I1 04 O L 1 I4 05 Stok tablosundan kayak botunun stok numarasını buluruz(i1). Stok ile sipariş detay tabloları ilişkili olduğu için, I1 ile ilgili sipariş numaraları (SipNo) sipariş detay tablosundan bulunur. (01 ve 04)

11 Sipariş detay ile sipariş, SipNo ile ilişkili olduğundan, hangi müşterilerin bu stokları aldığını bulmak için (müşteri numaraları önemli) sipariş tablosundan 01 ve 04 e denk gelen müşteri numaralarını buluruz (C1 ve C3). Müşteri tablosundan C1 ve C3 ün karşılığındaki müşteri isimlerini buluruz (Kemal Öz ve Oya Şafak). Netice olarak tabloları ilişkilendirmek için, ilişki kurulan tablolarda ortak bir alan (sütun) tanımlanacak ve bu sütun; bir tabloda ana anahtar olarak, diğerinde ise dış anahtar olarak tanımlanacaktır. Başka bir deyimle, ana anahtar olarak tanımlanan sütun (alan) diğer tabloda da tanımlanacak ve bu sütun, bu tabloda dış anahtar görevini üstlenecektir Indeks (index) Bir kitabın sonundaki indeksi hepimiz biliriz. Aranan kelimeyi belirledikten sonra, indeksten bakarak hangi sayfada olduğunu bularak, o kelime ile ilgili tüm bilgileri kitaptan alabiliriz. Bir veritabanındaki indeks de buna benzer. Örneğin müşteri arama ve sıralamalarında, müşteri adını içeren sütunu indeks olarak tanımlarsak, arama çok çabuk gerçekleşir. Bir sütuna göre indeks oluşturabileceğimiz gibi, birden fazla sütunu birleştirerek birleşik indeks adını verdiğimiz indeksler de oluşturabiliriz. Ana anahtarı içeren sütünla indeks oluşturmak, çok doğaldır(yukarıdaki örnekte, MUSNO sütunu indeks oluşturmak için iyi bir örnek teşkil edebilir). Her tabloda bir indeks olmalıdır. Birinci indeks her zaman tablonun ana indeksi olarak otomatik olarak tanımlanır. Örneğin, sipariş veri tablosunda SipNo ana indeks, Sip- Tarih ise tarihe göre bir indeks şeklinde tanımlanabilir. İndeks oluşturmanın faydalarını aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz. Hızlı kayıt arama: Veri tablosu sıralı ise istenen bilgiye erişim daha hızlı olur.örneğin sayfası belli olmayan bir kitapta bir bilgiyi aramak zordur.fakat, sayfası ve aranan bilginin hangi sayfada olduğu belli olan bir kitapta arama doğal olarak kolaydır. Kayıtların sıralanması: Tüm kayıtlar seçilen indekse göre otomatik olarak sıralanır. Örneğin, bir müşteri veri tablosunu alfabetik sırada listelemek için, müşteri ismini içeren alanın indeks olarak seçilmesi yeterlidir.

12 İlişkili erişim: Veritabanı içerisindeki veri tabloları birbirleri ile ilişkili oldukları takdirde, bir veri tablosundan itibaren diğer veri tablolarındaki ilgili kayıtlara erişim kolay ve hızlıdır. Çoklu sütun: Birleştirilmiş bir indeks kullanılırsa, gruplandırma kolaylaşır. Örneğin Türkiye deki tüm bilgisayar firmalarını içeren bir veritabanında İSTANBUL un tüm semtlerindeki firmaların listesini alfabetik sırada almak için, indeksi, şehir + semt e göre yapmamız yeterlidir. (Şehirler ve onun içerisinde semtler otomatik olarak alfabetik sıraya sokulurlar). Tabloları birleştirmek: İki farklı tablodan bir çıktı alınacaksa, ortak sütunu indeks olarak tanımlamak faydalıdır. Tabloları ilişkilendirmek: Bir tablodaki bir sütun değeri ile diğer bir tablodaki bir kayda (satıra) erişilebiliyorsa, bu iki tablo ilişkilidir. İkinci tablodaki aramnın hızlı olması için, aranan değere göre indeksli olması arzulanan bir durumdur. NOT: İki tablo arasındaki ilişkiyi kuran sütunların aynı ismi taşıması gerekmez. İndeks oluşturmanın bazı zararları da vardır. 1. Her bir indeks için, diskte bir yer ayırımı yapılır. İndeksin değeri ve bu değeri içeren kayıt numarası ROWID, ağaç yapısını andıran biçimde diskte depolanır. İndeks bölümünden, aranan indekse denk gelen kayıt numarası bulunduktan sonra, bu kayıt numarasını içeren kayıt ana dosyadan bulunur. 2. Yeni bir kayıt eklendiği veya bir kayıt silindiği zaman, ilişkisel veritabanı indeks bölümünü otomatik olarak yeniden düzenlediği için bir zaman kaybına neden olur. Ne zaman indeks kullanmalıyız? sorusu aklımıza gelebilir. Sıkça silme veya ilave yapılan küçük tablolarda indeks kullanmamalıyız; sıralama yapmalıyız. Veri aramada, aranan veri oranı tüm verilere oranla büyükse, indeks kullanma yerine sıradan arama yaptırmalıyız(örneğin, arama neticesinde kayıttan kayıt bulunacaksa sıradan arama, kayıttan kayıt bulunacaksa indeks kullanımı tercih edilmelidir). NOT: Tüm ilşkisel veritabanı sistemleri işletim sistemine göre 1024, 2048, 4096, 8192 byte lık bloklara ayrılmıştır. Veri erişiminde, sadece bulunan kayıdı içeren blok diğer

13 kullanıcılara kapalıdır(genelde, diğer dillerde erişim şekline bağlı olarak tüm indeks dosyası kilitlenerek, o anda diğer kullanıcılara kapalıdır). Hatalı tasarım örnekleri: MusNo İsim Sehir SipNo 101 Kemal Öz İSTANBUL M31, M98, M Ali Kara İSTANBUL. M Oya Şafak ANKARA. M37, M Filiz Sarı BURSA. M41 Doğrusu: Müşteri ana tablosu ve bu müşteri ile ilgili sipariş hareketlerini ayrı ayrı tablolar şeklinde düzenlemektir. Müşteri tablosu MusNo İsim Sehir 101 Kemal Öz İSTANBUL 102 Ali Kara İSTANBUL. 103 Oya Şafak ANKARA. 104 Filiz Sarı BURSA. Sipariş tablosu SipNo(Ana anahtar) MusNo (Dış, bağlantı anahtarı) M M M M M M M Not: Aynı mantıkla, tüm bilgileri bir dosyada toplamak yerine, güncel değişmeyen bilgileri içeren bir ana bilgi dosyası ve güncel değişen hareket dosyası oluşturmak ve ikisini bağlayan bir anahtar kullanmak en doğal tasarım şeklidir Veri tasarımı için pratikte izlenen yol Kağıt üzerinde veya akıldan: 1. Uygulamada gerekli olan veriler ortaya dökülür 2. Bu verilerin veri tablosu şeklinde, paylaşımları tasarlanır (Tablo adedi ortaya dökülür) 3. Veri tabloları arasındaki bağlantılar tasarlanır 4. Veri tablolarının kalıbı tasarlanır

14 5. Her bir tablo için ana anahtar ve gerekiyorsa, her bir alan için geçerlilik kuralları tasarlanır Bu aşamadan sonra, veri yapısının daha ayrıntılı tasarımına geçilir. 1. Ortak kullanılan veriler hangileridir? 2. İndeks, hangi sütuna göre seçilecek? 3. Optimizasyon (En verimli durum) nasıl sağlanır? 4. Performans için, yapı değişikliği gerekir mi? (Örneğin, KDV her zaman miktar ve KDV oranından hesaplanabilir. Normalde, tabloda KDV sütunu açmaya gerek yoktur.fakat KDV miktarının sıkça istendiği bir şirkette, her defasında, KDV yi yeniden hesaplatmak performansı düşüreceği için KDV sütunu tabloya eklemek daha mantıklıdır) Bu bilgilerin işiği altında veritabanını oluşturmadan önce; hangi veriler girilecek, veriler bağlantılı olarak nasıl işlenecek ve hangi raporlar alınacak sorularına yanıtlar verebileceğimiz bir veritabanı kalıbının hazırlanması gerektiğini aklımızdan asla çıkarmamalıyız. Veritabanlari sistemlere install edildiğinde içlerinde ilişkisel veritabanının özelliklerini sağlayan küçük bir prototip bulunmaktadir. Örnek standart ilişkisel veritabani genellikle müşteri, sipariş ve sipariş detay gibi table lar içerir.. Bu veritabanında maçlananlardan bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz. Müşteri, sipariş ve stok bilgi girişlerinin sağlanması. Kayıt eklemek, silmek ve değiştirmek Müşteri adreslerini şehir koduna göre sıratmak Bakiyesi belirli bir miktarı geçen müşterileri alfabetik sıraya göre listelemek Bir bölgedeki müşterilerin belirli bir tarihe kadar, tüm senelik satiş ve borçlarının listelerini alabilmek Verilen bir stokla ilgili tüm siparişleri görebilmek Stoklarımızın son durumlarını görebilmek. Gerekiyorsa, sipariş vermek. Satılan malların satış tutarlarını gözleyebilmek Müşterilerimizle ilgili borç alacak takibini yapabilmek

15 Müşterilerimizle ilgili sipariş bilgilerini gözleyebilmek Veritabanının özelliğine göre diğer seçenekler

16 3. HTML (HyperText Markup Language) 3.1 HTML Nedir? HTML (HyperText Markup Language / Hareketli-Metin İşaretleme Dili) basitçe, browserlarla görebileceğimiz, internet dökümanları oluşturmaya yarayan bir çeşit dildir. Örneğin okuduğunuz bu sayfa HTML dili kullanılarak hazırlandı. Siz de browser'ınızı (Internet Explorer, Netscape Navigator,..) kullanarak bu sayfayı ekranınızda görüntülüyorsunuz. Tanımda geçen "internet dökümanı" ifadesinin yanısıra HTML ile oluşturduğunuz belgeleri harddiskinize kaydedebilir ve internet bağlantınız olmasa bile bu belgeleri görüntüleyebilirsiniz. HTML, programlama dilleri (pascal, basic,..) gibi bir programlama mantığı taşımadığından öğrenilmesi gayet kolay bir dildir. Dilden ziyade kabaca metinleri ya da verileri biçimlendirmek, düzenlemek için kullandığımız komutlar dizisi bile diyebiliriz HTML için. 3.2 HTML'de Temel Unsurlar HTML nispeten kolay bir dildir dedik. Bu dilde binary veya hexadecimal kodlar yok. Herşey metin tabanlı ve bir HTML dökümanı oluşturmak için ihtiyacınız olan şey bir editör. Hatta sizde herhangi bir HTML editörü bulunmuyorsa bu işi Windows'un Notepad'i ile dahi halledebilirsiniz. Piyasada iki tip editör bulunuyor. Birisi metin tabanlı, kod yazmayı gerektiren fakat bunun yanısıra rutin bazı işlemleri kolaylaştıran editörler (HotDog, HomeSite..) diğeri WYSIWYG (What You See Is What You Get / Ne görürsen onu alırsın) tarzı denen kısaca görsel, kodlamayla uğraştırmayı gerektirmeyen editörler (FrontPage, Dreamweaver, NetObjects Fusion,..). Benim yeni başlayanlara tavsiyem Windows'un Notepad'i. Bu işlerin nasıl yapıldığını öğrendikçe ilerde siz de görsel editörlere geçebilirsiniz. Çünkü bir yerde istenmedik sonuçlar çıkabilir ve kodlara müdahele etmeniz gerekebilir. Üstelik görsel editörler bazen istenmeyen kodlar ekliyorlar, bu da döküman boyutunun büyümesi demek. Burada şunu da belirtmek gerekiyor; browserlar arasındaki yorum farklarından dolayı sayfanız bir browser'da iyi görünürken bir başka browser'da hiç istemediğiniz bir şekilde görüntülenebilir. Hele yeni bazı teknikleri (css, dhtml gibi) sadece MS Internet Explorer 4 ve üstü desteklerken Netscape henüz bu teknikleri tam olarak desteklemiyor. Yine de piyasayı neredeyse yarı yarıya paylaşan bu iki browser'ın birbirlerine üstün olduğu yönleri var. Sonuçta, ne kadar fiyakalı bir sayfa da yapsanız elde ettiğiniz başarı sayfanızı ziyaret eden kişinin kullandığı browser'a mahkum. Hatta ziyaretçiniz browser'ına verdiği bir talimatla "yalnız şu fontu kullan", "grafikleri görüntüleme" şeklinde bir ayar yapmışsa emekleriniz boşa gitti demektir. Yine de bu kadar karamsar olmayalım.

17 3.3 İlk sayfam İşte ilk HTML sayfamızı yapıyoruz. Öncelikle çalışmalarınızı saklamak için kullanacağınız boş bir klasör oluşturup uygun bir ad verin, mesela html_ders olsun. Daha sonra bu ad bize lazım olacağından kolaylık olması için siz de yeni klasöre bu adı verebilirsiniz. Şimdi de bu klasörü açıp yeni bir metin belgesi oluşturun (sağ fare/yeni/metin belgesi). Dosyayı çift tıklayarak açın ve şunları yazın: <head> <title>ilk Sayfam</title> </head> <body> Sayfama Hoşgeldiniz </body> </html> Şimdi dosyayı kaydedin (Dosya/Farklı Kaydet...). Dosya adı kısmına şöyle yazın: "sayfa1.htm" (tırnaklar dahil) ve Tamam'a basın. Notepad'i kapatın, metin dosyasını silin ve oluşan yeni dosyayı açın. Dosya varsayılan browser'ınız (Internet Explorer, Netscape Navigator gibi) tarafından açılacaktır. Şöyle bir görüntü elde edeceksiniz: Tebrikler ilk HTML sayfanızı yaptınız. Şimdi de bu belgeyi nasıl oluşturduğumuzu birlikte inceleyelim. Birşey dikkatinizi çekti mi? İngilizce bir takım kelimeler var ve bu kelimeleri küçük < ve büyük > sembolleri arasına yazdık. Bu ifadelere tag (etiket) deniyor. Etiketler etki etmesi istenilen metnin önüne ve arkasına yazılıyor. Önce etiketi yazıyoruz, sonra metni yazıyoruz daha sonra aynı etiketi önüne bir bölü işaretiyle tekrar yazıyoruz. Bu son yaptığımız etiketi sonlandırıyor. Bir kaç istisna dışında tüm etiketler belge içerisinde sonlandırılmak zorunda.

18 Burada kullandığımız etiketler ve anlamları şöyle: <html>...</html> <head>...</head> <body>...</body> <title>...</title> Tarayıcıya HTML dosyasının başladığını ve bittiğini belirtiyor. Diğer tüm kodlar bu iki etiket arasına yazılır. Bir HTML belgesi iki bölüme ayrılıyor: head(baş) ve body(gövde). <head>...</head> etiketleri arasına sayfa hakkında bilgiler yazıyoruz. meta ve title gibi etiketler burada yeralıyor. Meta etiketlerine ileride değineceğiz. <body>...</body> arası ise sayfamızın gövde bölümü. Ekranda gösterilecek kısımlar bu tagler arasında yeralıyor. Title sayfanın başlığını belirtiyor. Burada yazılanlar browser'ın üst tarafında browser adıyla beraber gösteriliyor. Hazırladığımız sayfada dikkat ederseniz sadece temel etiketleri kullandık. Yani metin biçimlendirmeye yarayan hiçbir etiket kullanmadık. Bu yüzden <body>...</body> arasına yazdığımız Sayfama Hoşgeldiniz yazısı browser'ın varsayılan metin ayarlarıyla gösteriliyor. İşin ilginç tarafı hiçbir kod yazmadan sadece Sayfama Hoşgeldiniz yazıp kaydetsek ve browser'da böyle görüntülesek de aynı neticeyi elde edecektik. 3.4 Metin Biçimleme Bu bölümde öğreneceğimiz etiketler: Başlık etiketleri Paragraf etiketi Ortalama Diğer etiketler : <h1>...<h6> : <p>...</p> : <center>...</center> : <b>...</b>,<i>...</i>,<u>...</u> HTML'de metin stillerini üç şekilde belirleyebiliriz: Düzenlemek istediğimiz metnin hemen önüne koyacağımız bir etiketle biçimleme stili. Buna in-line (satır içi) biçimlendirme denir. Sayfanın head (baş) kısmına koyulan stillere body (gövde) bölümden atıf yapılarak metin biçimleme. (Embedded-Gömülü biçimlendirme) HTML dosyasının dışında başka bir stil dosyası oluşturarak stil için bu dosyayı kullanma. Buna Cascading Style Sheets-Yığılmalı Stil Kağıtları deniyor. Kısaca CSS. Bu teknik bize örneğin yüzlerce sayfanın stilini tek bir stil dosyası ile belirleme gibi geniş imkanlar veriyor. Birinci metotta her metin için ayrı ayrı stil belirtirken ikinci ve üçüncü metodlarda stil bir defa belirleniyor ve bu stilleri istediğimiz metne uygulayabiliyoruz. Burada önemli olan bir diğer husus da ilk metodu tüm browserlar sorunsuz yorumlayabiliyor fakat 2. ve 3. metodu Internet Explorer ve Netscape'in son sürümleri (yorum farklılıkları ile beraber) destekliyorlar.

19 Burada konumuz birinci metoda göre biçimlendirmeyi öğrenmek. Başlık etiketlerinden başlıyoruz. Notepad'i açıyor ve şu kodları yazıyoruz; <html> <head> <title>başlık Etiketleri</title> </head> <body> <h1>başlık 1</h1> <h2>başlık 2</h2> <h3>başlık 3</h3> <h4>başlık 4</h4> <h5>başlık 5</h5> <h6>başlık 6</h6> </body> </html> Sayfanın işleyişine baktığımızda, önce her zaman yapmamız gerektiği gibi <html>, <head>, <title> etiketlerini yerleştirdik. Sayfa başlığı olarak "Başlık Etiketleri"ni seçtik ve sayfanın gövde <body> kısmına istediğimiz metinleri yazdık ve bu metinleri <h1>'den <h6>'ya kadar olan biçimlendirme etiketlerinin arasına aldık. Browser metin biçimleme etiketleri olan <h1>...<h6> etiketleri arasındaki kelimelere belirli büyüklükler verdi. Şimdi de kendiniz <h1>...<h6> etiketlerinin yerlerini değiştirerek alıştırma yapın ve tam olarak bu işin nasıl olduğunu kavrayın. Hatta iyi bir deneme-yanılma olması açısından örneğin her seferinde değişik bir etiketi veya sonlandırma etiketini HTML kodundan silerek ne gibi etkiler oluşturduğunu gözlemleyin. Denemelerinizin bir

20 kısmında hiçbir değişiklik olmadığını gözlemleyeceksiniz bunun sebebi, browser'ınızın otomatik olarak hatayı algılayıp düzeltmesidir. Diğer etiketleri toplu olarak kullanarak yeni bir HTML dosyası oluşturalım. Kodlar şu şekilde olsun: <html> <head> <title>başlık Etiketleri-2</title> </head> <body> <h1><center>sayfama Hoşgeldiniz</center></h1> <p>html etiketleri ile, </p> Yazıları <b>koyu </b> <i>italik </i> ve <u>altı çizili </u> olarak yazabiliyorum </body> </html> Etiketleri kullanma mantığını anladınız herhalde. Biçimlendirmek istediğimiz metnin başına ilgili etiketi yazıyoruz ve metnin sonunda da ilgili etiketi sonlandırıyoruz. Etiket biz sonlandırmadığımız müddetçe etkisini göstermeye devam ediyor. Eğer hala tereddütleriniz varsa örnekler üzerindeki kodların yerlerini değiştirerek kaydedin ve diğer taraftan browser'ınızın reload/yenile tuşuna basarak değişiklikleri gözlemleyin. Yeni öğrendiğimiz kodlara bir göz atalım: <center>...</center> Aradaki metinleri sayfaya göre ortalar. (center) <b>...</b> Aradaki metni koyu (bold) yazar. <i>...</i> Aradaki metni eğik (italic) yazar. <u>...</u> Aradaki metni altı çizili (underline) olarak yazar. <h1>...<h6> Başlık (heading) etiketi. h1 en büyük, h6 en küçük. <p>...</p> Aradaki metin paragraf özelliği kazanır.

21 Sonlandırıldığında, takib eden metin bir satır boşluk bırakılarak ve satır başına yazılır. Burada bilmeyenler için küçük bir bilgi; bir html dökümanını açtığımızda ve ekran üzerinde farenin sağ tuşuna tıklayıp kaynağı görüntüle/view source'u seçtiğimizde Internet Explorer için Notepad, Netscape için kendi Source Viewer'ı açılacak ve bize o sayfanın kodunu gösterecektir. 3.5 Fontlar Font etiketinin kullanımı; <font face="..." size="..." color="...">...</font> face= yazıtipinin adı (arial, tahoma, verdana,...) size= yazının büyüklüğü (1-7 arası) color= yazının rengi (red, green gibi renklerin ingilizce karşılığı yada RGB renk değeri) Bunlara font etiketinin parametreleri diyoruz. <font> etiketinin yanısıra öğreneceğimiz bir diğer etiket <br> etiketi. Önce bu etiketin kullanımını göreceğiz. <br> etiketi bir bakıma enter tuşunun görevini görüyor. Bunu biraz açıklayalım; HTML'de metinleri yazarken kullandığımız editörde bir alt satıra geçmek için Enter tuşunu kullanırız. Fakat HTML dilinde bunun hiçbir anlamı yoktur, tüm kodları ve metinleri tek satırda dahi yazsanız browser açısından farketmeyecektir. Bu yüzden metinleri bölmek, yani ikinci satıra atmak için <br> etiketini kullanıyoruz. İstisnai etiketlerden birisi bu, <br> etiketi sonlandırılmıyor. Buna bir örnek verelim; <html> <head> <title>br etiketi</title> </head> <body> pazartesi salı çarşamba <br>ocak<br> şubat<br> mart<br> nisan </body> </html>

22 Yukarıdaki örneğimizde "pazartesi, salı ve çarşamba"yı yazarken Enter tuşu ile bir alt satıra geçmemize rağmen browser bunu gözönüne almayarak tüm metni bir satırda yazdı. Fakat ikinci sefer ay adlarını tek bir satıra yazdığımız halde bu kez browser aradaki <br> etiketine bakarak bir sonraki metni satır başına aldı. Buradan da anlaşıldığı üzere Enter tuşu etkisini <br> etiketiyle veriyoruz. Bu etiketin bir özelliği de sonlandırılmaması. Şimdi font etiketinin kullanımını bir örnekle inceleyelim. Eğer kullanmak istediğiniz font bilgisayarınızda yüklü değilse font etiketi ile biçimlemek istediğiniz metin browser'ın varsayılan fontu ile gösterilecektir. Bu yüzden önce sisteminizde yüklü olan fontları inceleyin (Başlat/Ayarlar/Denetim Masası/Yazıtipleri). Buradan yazıtiplerini açarak inceleyebilir ve beğendiklerinizi kullanabilirsiniz. Eğer benim örnekte kullandığım yazıtipleri (tahoma, comic sans ms, verdana, arial) sisteminizde yüklü değilse bunun yerine sizde olan istediğiniz fontu kullanabilirsiniz. <html> <head> <title>renkler ve Mevsimler</title> </head> <body> <font face="tahoma" size="5" color="#008000">ilkbahar</font> <br> <font face="verdana" size="5" color="#ff0000">yaz</font> <br> <font face="arial" size="5" color="#ffff00">sonbahar</font> <br> <font face="comic sans ms" size="5" color="#0000ff">kış</font> <br> </body> </html>

23 Her zamankinden farklı olarak ve ilk defa sayfamızda renk kullandık. Örnekte de gördüğünüz gibi bu işi renk kodlarıyla yaptık. Aslında bunun bir yolu daha var o da renk kodu yerine rengin ingilizce adını yazmak (color="red" gibi). 3.6 Listeler HTML bize üç tip liste hazırlama imkanı veriyor. Bunlar; Sıralı Listeler (ordered list) Sırasız Listeler (unordered list) Tanımlama Listeleri (definition list) Sıralı listeler rakam veya harf yada her ikisini içiçe kullanarak liste oluşturmamızı, sırasız listeler rakam/harf yerine madde imleri koyarak liste oluşturmamızı sağlar. Tanımlama listeleri ise bir listeden çok kalabalık metinlerde okumayı kolaylaştırmaya yardımcı olabilecek bir araçtır. 3.7 Sıralı Listeler Liste içine alınacak metinler <ol>...</ol> etiketleri arasına alınarak yazılır. Bu etiketler listenin başladığını ve bittiğini belirtir. Listenin maddelerinin başına ise <li> (list item) etiketini getiriyoruz. Bu etikette tıpkı <br> etiketi gibi sonlandırılmıyor. <ol> etiketine parametreler ekleyebiliyoruz. Bunlarla listemizin rakamla mı harfle mi başlayacağını (type) yada hangi rakam/harfle başlayacağını (start) belirtebiliyoruz. Compact parametresi ise listenin mümkün olan minimum satır aralığına sahip olmasını sağlıyor. Bundan sonraki örneklerimizde sayfa kodunun yalnız body (gövde) bölümünü vereceğiz. Kodun geri kalan kısımlarını kendi sayfanızda tam olarak yazmayı unutmayın. <ol type="1"> <li>kimya 1. Kimya

24 <ol type="a"> <li>inorganik <li>analitik </ol> <li>fizik <ol type="a"> <li>dinamik <li>statik </ol> <li>matematik <ol type="a"> <li>sayılar <li>diğer <ol type="i"> <li>türev <li>integral </ol> </ol> </ol> a. Organik b. İnorganik c. Analitik 2. Fizik a. Dinamik b. Statik 3. Matematik a. Sayılar b. Diğer i. Türev ii. İntegral Listeleri buradaki örnekte olduğu gibi iç içe hazırlamak ta mümkün. Dikkat edeceğimiz nokta, işe <ol> etiketi ile başlayıp liste maddelerinin her birisinin başına <li> etiketini getirmek ve listelemeyi bitirmek istediğimiz yerde </ol> etiketini yazmak. Liste içinde yeni bir liste oluşturmak istediğimizde listelenecek maddeden sonra tekrar <ol> etiketini yazıyoruz ve bahsedilen kuralları aynen uyguluyoruz. Type parametresinde kullanabileceğimiz değerler şunlar olabilir; sayılar,harfler (küçük/büyük) ve romen rakamları (i,ii,iii gibi) 3.8 Sırasız Listeler Bu tip listede de mantık aynı. Fark, listeleme yaparken maddelerin başına harf, rakam gibi unsurlar yerine küçük yuvarlaklar,kareler kullanabilmemiz. <ol> etiketi yerine <ul> etiketini kullanıyoruz, liste maddeleri için kullandığımız <li> etiketi burada da geçerli. <ol> için kullanılabilecek parametreler ise şöyle; type için disc (içi dolu daire), circle (içi boş daire), square (içi dolu kare). Compact parametresi sırasız listelerde de kullanılabiliyor. <ul type="disc"> <li>kimya <ul type="square"> <li>inorganik <li>analitik </ul> <li>fizik <ul type="square"> <li>dinamik <li>statik </ul> <li>matematik <ul type="square"> Kimya Organik İnorganik Analitik Fizik Dinamik

25 <li>sayılar <li>diğer <ul type="circle"> <li>türev <li>integral </ul> </ul> </ul> Statik Matematik Sayılar Diğer o Türev o İntegral 3.9 Tanımlama Listeler Bu listelemede kullanılan etiketler şöyle; <dl>...</dl>, <dd>, <dt> Listenin maddelerini belirtmek için kullandığımız <li> etiketinin yerini burada <dd> ve <dt> etiketleri alıyor. Aynı şekilde <ol>...</ol> veya <ul>...</ul> etiketleri arasına aldığımız listeyi bu sefer <dl>...</dl> arasına yazıyoruz. Yine parametre olarak <dl> etiketi içinde compact ifadesini kullanabiliriz Renkler Metin renklendirmeyi yüzeysel olarak fontlar konusunda öğrendik. Şimdi daha ayıntılı olarak ve bu işin mantığına inerek yeniden ele alacağız. Aynı zamanda sayfamıza artalan rengi vermeyi öğreneceğiz. Bu bölümde öğreneceğimiz konular: Renk Kodları Fontlar konusunda, metnin rengini belirlerken <font color="..."> etiketini kullanmıştık ve color komutunun karşısına rengin ingilizce karşılığını yazabiliriz demiştik. Fakat bunun daha karmaşık olan bir başka yolu vardı; o da 16'lık sayı düzeninde renk kodu girmek. Önce sayı düzenleri nedir nasıl olur ona bakalım. Günlük hayatımızda kullandığımız sayı sistemine 10'luk sayı sistemi deniyor, tüm sayıları 0-9 arası toplam 10 rakamdan oluşan sembollerle ifade ediyoruz. 10'luk sayı sisteminin yanısıra diğer sayı sistemleri de vardır. Bunlardan bilgisayar alanında kullanılan iki tanesi ikili (binary) ve onaltılı (hexadecimal) sayı sistemleridir. İkili sayı sistemi nasıl olur? Bildiğiniz gibi günlük hayatta kullandığımız 10'lu sayı sisteminde 0-9 arası toplam 10 rakam vardır. Aynı şekilde ikili sayı sisteminde de toplam 2 rakam var (bunlar 0 ve 1) ve tüm sayılar bu iki rakamı kullanarak ifade edilebilir, nasıl mı? İşte burada işin içine

görüntüleyebilirsiniz. HTML, programlama dilleri bir programlama mantığı taşımadığından öğrenilmesi gayet kolay bir dildir.

görüntüleyebilirsiniz. HTML, programlama dilleri bir programlama mantığı taşımadığından öğrenilmesi gayet kolay bir dildir. 1. HTML NEDİR? HTML (HyperText Markup Language / Hareketli-Metin İşaretleme Dili)basitçe, browserlarla görebileceğimiz, internet dökümanları oluşturmaya yarayan bir çeşit dildir. Örneğin okuduğunuz bu

Detaylı

HTTP & HTML BİRİNCİ BÖLÜM. HTTP Nedir? HTTP Safhaları Nelerdir? Protokol ve Eklentiler. HTTP Servisleri. HTTP Nedir? HTML Nedir?

HTTP & HTML BİRİNCİ BÖLÜM. HTTP Nedir? HTTP Safhaları Nelerdir? Protokol ve Eklentiler. HTTP Servisleri. HTTP Nedir? HTML Nedir? HTTP & HTML Seval ÖZBALCI Bilgisayar Programcılığı Bölümü Ders 3 HTTP ve HTML Kullanarak İlk Web Sayfasının Oluşturulması BİRİNCİ BÖLÜM HTTP Nedir? HTML Nedir? Temel Unsurlar Editör Türleri İlk Sayfanın

Detaylı

HTML (Hyper Text Markum Language)

HTML (Hyper Text Markum Language) HTML (Hyper Text Markum Language) HTML nedir? Hyper Text Markup Language'in kısaltması olan HTML; anlamı hiper metin işaretleme dilidir, bir programlama dili değildir. Metin, resim ve diğer nesnelerin

Detaylı

Temel Bilgisayar Terimleri Yrd. Doç. Dr. Devkan Kaleci

Temel Bilgisayar Terimleri Yrd. Doç. Dr. Devkan Kaleci 1 2 HTML, Hyper Text Markup Language kelimelerinin kısaltılmışıdır. HTML (Hareketli-Metin İşaretleme Dili) basitçe, browserlarla görebilen, internet dokümanları oluşturmaya yarayan bir çeşit dildir. HTML

Detaylı

2. HTML Temel Etiketleri

2. HTML Temel Etiketleri 2. HTML Temel Etiketleri Bu bölümü bitirdiğinizde, HTML ve etiket kavramlarının ne olduğunu, HTML komut yapısını, Örnek bir HTML dosyasının nasıl oluşturulduğunu, Temel HTML etiketlerinin neler olduğunu,

Detaylı

HTML. HTML tagleri bir çok farklı şekilde sınıflandırıalabilir. Bir sınıflandırma şu şekildedir:

HTML. HTML tagleri bir çok farklı şekilde sınıflandırıalabilir. Bir sınıflandırma şu şekildedir: HTML HTML nedir? Herşeyden önce bazen yanlış anlaşıldığı gibi HTML bir programlama dili değildir. HTML bir mark-up (~işaretleme) dilidir, yani tag denen özel işaretlerle bir yazının tümünü ya da sadece

Detaylı

BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I. Ders 2

BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I. Ders 2 BTP 207 İNTERNET PROGRAMCILIĞI I Ders 2 HTML 2 Hyper Text Markup Language = Yüksek/İleri Metin İşaretleme Dili Web sayfaları oluşturmak için kullanılan içerik biçimlendirme dilidir. Yüksek/ileri metin

Detaylı

Bo lu m 7: Hesap Tabloları

Bo lu m 7: Hesap Tabloları Bo lu m 7: Hesap Tabloları Konu 1: Dosya, Tablo ve Grafik Oluşturma Hazırlayan: S.Engin Koç Bu konu bittiğinde; Dosya oluşturma ve tabloya şekil verme Tabloya sütun, satır ekleme ve hücreleri biçimlendirme

Detaylı

4. Bağlantı (Köprü) Oluşturma

4. Bağlantı (Köprü) Oluşturma 4. Bağlantı (Köprü) Oluşturma Bu bölümü bitirdiğinizde, HTML dosyalarında nasıl bağlantı oluşturulduğunu, Bağ etiketinin ne olduğunu, Yerel dosyalara nasıl bağlantı kurulduğunu, İnternet üzerindeki dosyalara

Detaylı

INTERNET. Fırat Üniversitesi Enformatik Bölümü

INTERNET. Fırat Üniversitesi Enformatik Bölümü INTERNET 3 INTERNET Internet, Uluslararası arası ağ (International Network) demektir. Web, Internet'e bağlanan tüm bilgisayarların oluşturduğu bir ağ sistemidir. Internet, binlerce omurgalar arası bağ,

Detaylı

Uluslararası arası ağ (International Network) bağlanan tüm bilgisayarların ortak bir dil konuşur ortak iletişim diline TCP/IP

Uluslararası arası ağ (International Network) bağlanan tüm bilgisayarların ortak bir dil konuşur ortak iletişim diline TCP/IP INTERNET 3 INTERNET Internet, Uluslararası arası ağ (International Network) demektir. Web, Internet'e bağlanan tüm bilgisayarların oluşturduğu bir ağ sistemidir. Internet, binlerce omurgalar arası bağ,

Detaylı

http://www.microsoft.com/visualstudio/eng/downloads

http://www.microsoft.com/visualstudio/eng/downloads Visual Studio 2012'nin kurulumunu, Visual Studio'nun kullanımını ve Windows Store'da basit bir proje hazırlanmasını anlatacağım. Hepsinden önce Visual Studio ortamından biraz bahsedelim. Visual Studio

Detaylı

TEMEL HTML DERS NOTLARI -

TEMEL HTML DERS NOTLARI - HTML Nedir? HTML (HyperText Markup Language / Hareketli-Metin Isaretleme Dili) basitçe, browserlarla görebilecegimiz, internet dökümanlari olusturmaya yarayan bir çesit dildir. Tanimda geçen "internet

Detaylı

T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi. ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU

T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi. ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU 1 1. Sisteme Giriş Nokta Üniversite Otomasyonu sistemini kullanabilmek için öncelikle Windows işletim sisteminde bulunan

Detaylı

2-Hafta Temel İşlemler

2-Hafta Temel İşlemler 2-Hafta Temel İşlemler * Html Komutlarının Yapısı * Açıklamalar * Htm Sayfasının Oluşturulması * Temel Html Komutları * Html Sayfalarının Düzenlenmesi * Html Sayfalarının İncelenmesi Html Komutlarının

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

İNTERNET PROGRAMLAMA II. Tanımlar

İNTERNET PROGRAMLAMA II. Tanımlar İNTERNET PROGRAMLAMA II Tanımlar WWW( World Wide Web) Dünya üzerindeki bütün bilgisayarların bağlı olduğu bir ağdır. Çoğunlukla Web olarak adlandırılır. Web üzerindeki bilgisayarlar standart protokolleri

Detaylı

1.1 Web Kavramlar. 1.1.1.3 URL terimini tanımlayınız ve anlayınız.

1.1 Web Kavramlar. 1.1.1.3 URL terimini tanımlayınız ve anlayınız. 1.1 Web Kavramlar 117 Anahtar 7erim/er 1.1.1.1 Web ve Internet terimlerini tanımlayınız. Her birinin anahtar özelliklerini tanımlayınız. Web bir Internet hizmetidir. Web Internet üzerinde bağlantılı html

Detaylı

Microsoft FrontPage 2003. Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça

Microsoft FrontPage 2003. Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça Microsoft FrontPage 2003 Web Sitesi Hazırlama Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça Microsoft FrontPage 2003 Web Sitesi Hazırlama Birinci Bölüm Microsoft FrontPage 2003 i Yeni Web Sitesi Oluşturmak 2 Dosyanın Kaydedilmesi

Detaylı

12. Tanımlama Listeleri
,
,

12. Tanımlama Listeleri <dl> </dl>, <dt> </dt>, <dd> </dd> 12. Tanımlama Listeleri , , Terimler ve açıklamalarını içeren listeler oluşturmakta kullanılırlar. Bir uygulamanın komut satırı seçeneklerini listelemek ve altlarında açıklamalarını

Detaylı

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1 Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net http://www.serkanaksu.net/ 1 JavaScript JavaScript Nedir? Nestcape firması tarafından C dilinden esinlenerek yazılmış, Netscape Navigator 2.0 ile birlikte

Detaylı

Hazırlayan Mustafa ULAŞ mulas@firat.edu.tr

Hazırlayan Mustafa ULAŞ mulas@firat.edu.tr HTML ve Uzaktan Eğitim Materyali Hazırlama Teknikleri Hazırlayan mulas@firat.edu.tr INTERNET 3 INTERNET Internet ağlar arası ağ demektir. Web, Internet'e bağlanan tüm bilgisayarların oluşturduğu bir ağdır.

Detaylı

BİLGİSAYAR 4 MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK BÖLÜMÜ YARD. DOÇ. DR. MEHTAP YALÇINKAYA 08.04.2011

BİLGİSAYAR 4 MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK BÖLÜMÜ YARD. DOÇ. DR. MEHTAP YALÇINKAYA 08.04.2011 BİLGİSAYAR 4 MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK BÖLÜMÜ HTML DERS NOTLARI 6. DERS YARD. DOÇ. DR. MEHTAP YALÇINKAYA 08.04.2011 HYPERLINKS - KÖPRÜ Sayfalara link (bağlantılar) oluşturmak için kullanılır.

Detaylı

Samsun Çocuk Hizmetleri İ l Koordinasyon Sekretarya Birimi

Samsun Çocuk Hizmetleri İ l Koordinasyon Sekretarya Birimi Samsun Çocuk Hizmetleri İ l Koordinasyon Sekretarya Birimi Veri Giriş Sistemi Klavuzu Amaç Veri Giriş Sistemi, koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının takibinde ve uygulamasında ilgili kurumları daha

Detaylı

Web Programlama Kursu

Web Programlama Kursu Web Programlama Kursu Bu kurs ne değildir? Neyi amaç edinmiştir? Bilgisayar Programcısı? Web Tasarımcısı? Web Programcısı? Neler öğreneceğiz? Kurs sonunda neler yapılabileceğiz? Örnek siteler Örnek Projeler

Detaylı

2. HAFTA KBT204 İNTERNET PROGRAMCILIĞI II. Öğr.Gör. Hakan YILMAZ. hakanyilmaz@karabuk.edu.tr

2. HAFTA KBT204 İNTERNET PROGRAMCILIĞI II. Öğr.Gör. Hakan YILMAZ. hakanyilmaz@karabuk.edu.tr 2. HAFTA KBT204 İNTERNET PROGRAMCILIĞI II Öğr.Gör. Hakan YILMAZ hakanyilmaz@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve AraştırmaMerkezi 2 İçindekiler 2. ASP'nin Dili... 3 2.1 YAZILIM

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ 1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Bilindiği gibi internet üzerindeki statik web sayfaları ziyaretçinin interaktif olarak web sayfasını kullanmasına olanak vermemektedir. Bu yüzden etkileşimli web sayfaları oluşturmak

Detaylı

1. HAFTA KBT204 İNTERNET PROGRAMCILIĞI II. Öğr.Gör. Hakan YILMAZ. hakanyilmaz@karabuk.edu.tr

1. HAFTA KBT204 İNTERNET PROGRAMCILIĞI II. Öğr.Gör. Hakan YILMAZ. hakanyilmaz@karabuk.edu.tr 1. HAFTA KBT204 İNTERNET PROGRAMCILIĞI II Öğr.Gör. Hakan YILMAZ hakanyilmaz@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve AraştırmaMerkezi 2 İçindekiler 1. GİRİŞ... 3 1.1 ASP NEDİR?...

Detaylı

HTML - 8 Hypertext takıları iki ana değişik şekilde karşımıza çıkar: Anchors ve Images. Anchors, resim veya yazıya bir olay eklemek için kullanılır.

HTML - 8 Hypertext takıları iki ana değişik şekilde karşımıza çıkar: Anchors ve Images. Anchors, resim veya yazıya bir olay eklemek için kullanılır. HTML Ders 5 HTML - 8 Hypertext takıları iki ana değişik şekilde karşımıza çıkar: Anchors ve Images. Anchors, resim veya yazıya bir olay eklemek için kullanılır. Kullanıcı ilgili resim veya yazı üzerine

Detaylı

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA Google Docs yani Google Dokümanlar hizmeti bir süre önce Google Drive adlı bulut depolama hizmetinin içerisine alındı ve çok daha gelişerek yoluna devam etti. Google

Detaylı

FATURA Fatura kayıtları sekmesinden Alış Faturası- Satış Faturası- Alış İade Faturası- Satış İade Faturası ve Hızlı Satış Faturasını girebilirsiniz.

FATURA Fatura kayıtları sekmesinden Alış Faturası- Satış Faturası- Alış İade Faturası- Satış İade Faturası ve Hızlı Satış Faturasını girebilirsiniz. FATURA Fatura kayıtları sekmesinden Alış Faturası- Satış Faturası- Alış İade Faturası- Satış İade Faturası ve Hızlı Satış Faturasını girebilirsiniz. Şimdi Fatura nın içindeki sekmeleri ve sekmelerin içindeki

Detaylı

13 Aralık 2007. Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. Đlgili Modül/ler : Raporlar. Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz

13 Aralık 2007. Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. Đlgili Modül/ler : Raporlar. Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz 13 Aralık 2007 Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL Đlgili Modül/ler : Raporlar KULLANICI TANIMLI RAPORLAR Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz Kendi isteklerinize özel rapor tasarımları

Detaylı

2005-2009 Tarihleri Arasında Avkom da Yazdığım Programlar 1 Avkomix Başlama Tarihi: Haziran 2007 Database LKS (Muhasebe Programından Gelen Veriler, Fatura, Konsinye, Banka, vb.) AvkomERP.mdb (Kendi veritabanımız,

Detaylı

Html temelleri. Ders 4

Html temelleri. Ders 4 Html temelleri Ders 4 1 Giriş World Wide Web (Kısaca web) uygun protokoller kullanarak haberleşen yazılımların çalıştırıldığı internet üzerindeki sistemlerin bir koleksiyonudur. Çoğu sistem gününüzde en

Detaylı

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU Üniversitemiz Webmail servisi yenilenmiş olup Roundcube webmail üzerinden servis vermeye başlamıştır. Daha önce kullanılan SquirrelMail servisi https://oldwebmail.cankaya.edu.tr/

Detaylı

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek.

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek. Amaçlarımız 2 Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. programı hakkında temel bilgileri öğrenmek. da metin biçimlendirmek. 1 Kelime İşlemcilerin İşlevleri 3 Kelime

Detaylı

sayfa Başlığı Bu benim ilk sayfam bu metin koyu

<html> <head> <title>sayfa Başlığı</title> </head> <body> Bu benim ilk sayfam <b>bu metin koyu</b> </body> </html> HTML'e Giriş 1. HTML dosyası nedir? HTML'in açılımı Hyper Text Markup Language (Bunun tam Türkçe'si bulunmamakla beraber "çok yere açılan metin" denebilir. Bir HTML dosyası bir text dosyası olmakla beraber

Detaylı

TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI

TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI TSOFT FACEBOOK STORE UYGULAMASI GEREKSİNİMLER VE KURULUM YARDIMI GİRİŞ Facebook, insanların arkadaşlarıyla iletişim kurmasını ve bilgi alış verişi yapmasını amaçlayan bir sosyal paylaşım web sitesidir,

Detaylı

Çözüm Bilgisayar. Çözüm İntSite

Çözüm Bilgisayar. Çözüm İntSite Çözüm Bilgisayar Çözüm İntSite Çözüm İnternet Site Programı (intsite.exe) Firmamızca geliştirilen ve Çözüm HBYS programının ana modülü olan Hasta Takip modülünü kullanan tüm hastanelerin kullanabileceği

Detaylı

AKINSOFT NetFoto. Yardım Dosyası. Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 27.12.2010. Sayfa-1. Copyright 2010 AKINSOFT

AKINSOFT NetFoto. Yardım Dosyası. Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 27.12.2010. Sayfa-1. Copyright 2010 AKINSOFT AKINSOFT Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 27.12.2010 Sayfa-1 1- ÇALIŞMA ŞEKLİ HAKKINDA KISA BİLGİ AKINSOFT programı tüm fotoğraf sütüdyolarına hitap etmektedir. A-) Güvenli hızlı ve çok

Detaylı

PERKON PDKS Kurulum ve hızlı başlangıç rehberi

PERKON PDKS Kurulum ve hızlı başlangıç rehberi Oluşturma 02.11.2015 Revizyon: 19.01.2016 Rev. No: 03 Yazan: Süleyman FAKİR Düzenleyen: F. DELİRİ PERKON PDKS Kurulum ve hızlı başlangıç rehberi 1) PDKS Kurulumu, Lisans Onaylaması Ve Veri Tabanı Ayarları

Detaylı

Microsoft Excel. Çalışma Alanı. Hızlı Erişim Çubuğu Sekmeler Başlık Formül Çubuğu. Ad Kutusu. Sütunlar. Satırlar. Hücre. Kaydırma Çubukları

Microsoft Excel. Çalışma Alanı. Hızlı Erişim Çubuğu Sekmeler Başlık Formül Çubuğu. Ad Kutusu. Sütunlar. Satırlar. Hücre. Kaydırma Çubukları Microsoft Excel Microsoft Excel yazılımı bir hesap tablosu programıdır. Excel, her türlü veriyi (özellikle sayısal verileri) tablolar ya da listeler halinde tutma ve bu verilerle ilgili ihtiyaç duyacağınız

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ ÜNİTE 2 VERİ TABANI İÇİNDEKİLER Veri Tabanı Veri Tabanı İle İlgili Temel Kavramlar Tablo Alan Sorgu Veri Tabanı Yapısı BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR II HEDEFLER Veri tabanı kavramını

Detaylı

DAO İLE SQL KOMUTLARI. Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım.

DAO İLE SQL KOMUTLARI. Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım. DAO İLE SQL KOMUTLARI Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım. SQL-1 SELECT En basit SQL cümleciği oluşturmak için SELECT sözcüğü

Detaylı

Doç. Dr. İsmail Rakıp Karaş www.ismailkaras.com irkaras@gmail.com. Hazırlayan: İdris Kahraman

Doç. Dr. İsmail Rakıp Karaş www.ismailkaras.com irkaras@gmail.com. Hazırlayan: İdris Kahraman 7. Doç. Dr. İsmail Rakıp Karaş www.ismailkaras.com irkaras@gmail.com Hazırlayan: İdris Kahraman Dreamweaver Dreamweaver en iyi web editör yazılımlarından biridir. Biz tasarım modunda çalışırken,dreamweaver

Detaylı

Google Dokümanları Kullanmak

Google Dokümanları Kullanmak Google Dokümanları Kullanmak 1. Kullanıcı Girişi ve Genel Ayarlar Google ana sayfasındaki Dokümanlar bağlantısından veya docs.google.com web bağlantı adresinden kullanıcı girişi yapabilir ve Dokümanlar

Detaylı

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları Microsoft Office Word Kelime işlemci, görsel nesnelerin veya çizimlerin resim ya da arka plan olarak kullanıldığı metinler oluşturabilen, harita ve tablo gibi şekiller

Detaylı

İNTERNET PROGRAMCILIĞI - II

İNTERNET PROGRAMCILIĞI - II 0 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 PHP İle Web Programlamaya Giriş 1 Bölüm 2 PHP Kodlama Standartları 5 Bölüm 3 PHP Değişken Kullanımı 17 Bölüm 4 IF Yapısı 32 Bölüm 5 Döngüler ve Diziler 64 1 BÖLÜM 1 PHP İLE WEB PROGRAMLAMAYA

Detaylı

Aşağıdaki örnekte, aynı düzen tablosu ve hücreleri içerikle birlikte gösterilmektedir.

Aşağıdaki örnekte, aynı düzen tablosu ve hücreleri içerikle birlikte gösterilmektedir. 12 DÜZEN TABLOLARI Microsoft Office FrontPage 2003 programında düzen tabloları ve hücrelerini kullanarak, profesyonel görünümlü Web sayfası düzenleri oluşturabilirsiniz. Düzen tablosu, sayfa düzeni için

Detaylı

1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA

1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA BÖLÜM15 D- VERİ TABANI PROGRAMI 1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA 1.1. Veri Tabanı Kavramları Veritabanı (DataBase) : En genel tanımıyla, kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler

Detaylı

1 Organizasyon Tanımlama

1 Organizasyon Tanımlama İçindekiler 1 Organizasyon Tanımlama... 3 1.1 Şirket Tanımlama... 3 1.2 Kullanıcı Tanımlama... 3 1.3 İş Akışında Kullanılacak Grup/Birimlerin Oluşturulması... 3 1.4 Oluşturulan Grup/Birim Altına Kullanıcı

Detaylı

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI BİÇİMLENDİRME

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI BİÇİMLENDİRME BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI BİÇİMLENDİRME Büro Yönetimi Öğretmeni Fatma GEZ BİÇİMLENDİRME Yazmış olduğumuz metinleri farklı boyut, renk, yazı tipi vb. özelliklerde yazabilmek için biçimlendirme işlemi

Detaylı

İnternet Programcılığı

İnternet Programcılığı 1 PHP le Ver tabanı İşlemler Yaptığımız web sitelerinin daha kullanışlı olması için veritabanı sistemleri ile bağlantı kurup ihtiyaca göre verileri okuyup yazmasını isteriz. 1.1 Veritabanı Nedir? Veritabanı

Detaylı

7. Çerçeveler. Bu bölümü bitirdiğinizde,

7. Çerçeveler. Bu bölümü bitirdiğinizde, 7. Çerçeveler Bu bölümü bitirdiğinizde, Çerçevelerden oluşan bir WEB sayfası tasarlamayı, İç içe çerçeveler oluşturmayı ve Çerçeveleri isimlendirmeyi, Bağ kurulan dosyaları belirtilen çerçeve içerisinde

Detaylı

www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu

www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu İnternet tarayıcınıza(internet Explorer vb.) www.wikispaces.com adresini yazıp enter tuşuna bastığınızda yukarıdaki ekranla karşılaşacaksınız. Önceden oluşturmuş olduğunuz

Detaylı

Bu işleçlerin dışında, aşağıda belirtilen karşılaştırma işleçlerinden de yararlanılır.

Bu işleçlerin dışında, aşağıda belirtilen karşılaştırma işleçlerinden de yararlanılır. 18 SQL SORGU DİLİ SQL (Structured Query Language) yapısal sorgu dili, veritabanı yönetim sistemlerinin standart programlama dili olarak bilinmektedir. SQL dilinin Access içinde sorgu pencerelerinde veya

Detaylı

Merkezi İşlem. Birimi

Merkezi İşlem. Birimi VERİ: Kullanıcı veya bilgisayar tarafından sağlanırlar. Sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır.. Veriler bilgisayarın giriş birimleri tarafından toplanırlar. Giriş İşlem Çıkış Önbellek

Detaylı

Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM 206 - Web Programlama ÖDEV 1

Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM 206 - Web Programlama ÖDEV 1 Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM 206 - Web Programlama ÖDEV 1 Son Teslim Tarihi: 5 Mayıs 2014-09:00 (ÖRGÜN) - 19:00 (İKİNCİ) Ödevi Teslim Alacak Olan Asistan:

Detaylı

DENEME SINAVI. ECDL BAŞLANGIÇ Hesap Tablosu

DENEME SINAVI. ECDL BAŞLANGIÇ Hesap Tablosu DENEME SINAVI ECDL BAŞLANGIÇ Hesap Tablosu 1. Hesap Çizelgesi (Microsoft Office - Excel) uygulamasını açınız. Başlat > Programlar > Microsoft Office > Microsoft Office Excel 2003 yolu izlenerek Excel programı

Detaylı

MS Publisher Kullanım Hatırlatmaları

MS Publisher Kullanım Hatırlatmaları MS Publisher Kullanım Hatırlatmaları Publisher bültenler, broşürler, Web siteleri, kartvizitler, kartpostallar, tebrik kartları, ortam etiketleri ve daha fazlasıyla ilgili tasarımlar içerir. Yayına başlamak

Detaylı

MEBİS Kullanım Kılavuzu. Öğretim Elemanı Yeni. 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi

MEBİS Kullanım Kılavuzu. Öğretim Elemanı Yeni. 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi MEBİS Kullanım Kılavuzu Öğretim Elemanı Yeni 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi İçindekiler 1. Uzem 1. Uzem mebis.medipol.edu.tr adresine girdiğinizde sol alt tarafta bulunan seçeneklerden "Muzem

Detaylı

Barkomatik. Stok Yönetimi. Ürün Yönetimi. Kullanım Kılavuzu

Barkomatik. Stok Yönetimi. Ürün Yönetimi. Kullanım Kılavuzu Barkomatik Stok Yönetimi Ürün Yönetimi Kullanım Kılavuzu A- Ürün Menü İşlemleri... 4 1- Ürün Ekleme... 4 2- Ürün Silme... 6 3- Ürün Değiştirme... 6 4- Azalanlar... 7 5- Hareketler... 7 7- Barkod Yazdırma...

Detaylı

ASSAM YÖNERGESİNE EK-T ASSAM WEB SİTESİ YÖNERGESİNE LAHİKA-2 WEB SİTESİ MAKALE EKLEME KILAVUZU 8.4.2014. www.assam.org.tr ASSAM

ASSAM YÖNERGESİNE EK-T ASSAM WEB SİTESİ YÖNERGESİNE LAHİKA-2 WEB SİTESİ MAKALE EKLEME KILAVUZU 8.4.2014. www.assam.org.tr ASSAM YÖNERGESİNE EK-T ASSAM WEB SİTESİ YÖNERGESİNE LAHİKA-2 WEB SİTESİ MAKALE EKLEME KILAVUZU 8.4.2014 ASSAM İçindekiler Önsöz... 3 ASSAM Web Sitesinde Makale Yayınlamak... 4 ASSAM Web Sitesine Nasıl Girerim?...

Detaylı

OPERATÖR SERVİSLERİ. Kullanıcı Kılavuzu

OPERATÖR SERVİSLERİ. Kullanıcı Kılavuzu OPERATÖR SERVİSLERİ Kullanıcı Kılavuzu Versiyon Tarih Yazan Tanım 1.0 01-08-2013 Burcu Kayacık Yalman Turkcell Servisleri 2.0 08-10-2014 Burak Şanlı Vodafone Servisleri 2.1 17-10-2014 Gül GÖNLÜBEYAZ Düzenlemeler

Detaylı

NAZMİYE DEMİREL ORTAOKULU BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERSİ 1. DÖNEM 6. SINIFLAR DERS NOTU EXCEL 2007 DERS NOTLARI

NAZMİYE DEMİREL ORTAOKULU BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERSİ 1. DÖNEM 6. SINIFLAR DERS NOTU EXCEL 2007 DERS NOTLARI EXCEL 2007 DERS NOTLARI Bir hesap tablosu programıdır. Excel, her türlü veriyi (özellikle sayısal verileri) tablolar ya da listeler halinde tutma ve bu verilerle ilgili ihtiyaç duyacağınız tüm hesaplamaları

Detaylı

Dinamik Kodlama. [X] Fusion@6. [X] Yeni Fonksiyon

Dinamik Kodlama. [X] Fusion@6. [X] Yeni Fonksiyon Dinamik Kodlama Ürün Grubu Kategori Versiyon Önkoşulu [X] Fusion@6 [X] Yeni Fonksiyon @6 Uygulama @6 Serisi ürünlerde, kullanıcı arabirimlerinin her yerine eklenen dinamik kodlama özelliği ile, programın

Detaylı

WEB TASARIMI. Đnternet Nedir?

WEB TASARIMI. Đnternet Nedir? ĐÇĐNDEKĐLER İÇİNDEKİLER... 1 WEB TASARIMI... 2 İnternet Nedir?... 2 HTML (Hypertext Markup Language)... 4 (Hareketli Metin İşaretleme Dili)... 4 KLASÖR VE DOSYA İSİMLERİNDE... 5 STANDART TAKILAR... 5

Detaylı

PHP 1. Hafta 2.Sunum

PHP 1. Hafta 2.Sunum PHP 1. Hafta 2.Sunum Hello World Bu derste görülecekler WAMP ve PHP Hosting kavramı ve bizi neden ilgilendirmediği Domain ve localhost kavramları www klasörü İlk PHP kodunun

Detaylı

Elektra Raporlama Sistemi Sunumu

Elektra Raporlama Sistemi Sunumu Elektra Raporlama Sistemi Sunumu Raporlama Araçları Açıklamaları: 1-Seçilen nesneyi raporlar. 2-Yeni boş bir rapor eklemeyi sağlar. 3-Seçilen raporları düzenlemeyi sağlar. 4-Seçilen raporu siler. 5-Seçilen

Detaylı

Script. Statik Sayfa. Dinamik Sayfa. Dinamik Web Sitelerinin Avantajları. İçerik Yönetim Sistemi. PHP Nedir? Avantajları.

Script. Statik Sayfa. Dinamik Sayfa. Dinamik Web Sitelerinin Avantajları. İçerik Yönetim Sistemi. PHP Nedir? Avantajları. Script Statik Sayfa Dinamik Sayfa Dinamik Web Sitelerinin Avantajları İçerik Yönetim Sistemi PHP Nedir? Avantajları Dezavantajları Script HTML kodları arasına yerleştirilen küçük kodlardır. Web sayfalarında

Detaylı

YEDEKLEME PROGRAMI KURULUM VE KULLANIMI

YEDEKLEME PROGRAMI KURULUM VE KULLANIMI YEDEKLEME PROGRAMI KURULUM VE KULLANIMI Kurulum 1..zip dosyasını açınız. 2. Açılan dosyanın içindeki Yedekleme klasörünü açınız. 3. Yedekleme.exe dosyasını açınız. 4. Üst pencerede ki ekran gözükecektir.

Detaylı

SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı

SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı Kurulum 1. SQL Uyarı.zip dosyası açılır. 2. SQL Uyarı.exe programı çalıştırılır. 3. Üstteki ekran açılır ok. Butonuna basılır. 4. Ayarlar ekranı seçilir. 4.1 Server

Detaylı

Yedek Nasıl Alınır? "Veri Tabanı Yedekleme ve Geri Alma" butonunu tıklayınca aşağıdaki gibi bir ekran açılacaktır.

Yedek Nasıl Alınır? Veri Tabanı Yedekleme ve Geri Alma butonunu tıklayınca aşağıdaki gibi bir ekran açılacaktır. Yedek Nasıl Alınır? Yedek almak için bir çok yöntem uygulanabilir. Biz yazımızda iki farklı yöntemi anlatacağız. Bunlardan birincisi; programın içinden alınan yedektir ki bu yöntemde; diğer kullanıcıların

Detaylı

AKINSOFT Çiftçi Koruma Yardım Dokümanı

AKINSOFT Çiftçi Koruma Yardım Dokümanı AKINSOFT Çiftçi Koruma Yardım Dokümanı Doküman Versiyon: 01.02.02 Tarih: 07.03.2015 1 1. ÇALIŞMA SİSTEMİ HAKKINDA BİLGİ Belediye ve Koruma Başkanlıklarına hitap eden Çiftçi Koruma programı sayesinde üye

Detaylı

Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. / 25

Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. / 25 Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. 2 Bakım yerleri Android uygulama Ödemeler Raporlama Arızalar Faturalar Aylık bakım

Detaylı

LOGO için Online Mutabakat Kullanım Kılavuzu

LOGO için Online Mutabakat Kullanım Kılavuzu LOGO için Online Mutabakat Kullanım Kılavuzu LOGO Windows Ürünleri için Online Mutabakat LOGO Java Ürünleri için Online Mutabakat Microsoft Excel veri kaynağı için Online Mutabakat Microsoft SQL Server

Detaylı

İnternet,artık hayatımızın önemli bir parçası. Her gün interneti programlar aracılığı ile ya da internet siteleri aracılığı ile kullanıyoruz.

İnternet,artık hayatımızın önemli bir parçası. Her gün interneti programlar aracılığı ile ya da internet siteleri aracılığı ile kullanıyoruz. Mahmut BORA KARAKUŞ İnternet,artık hayatımızın önemli bir parçası. Her gün interneti programlar aracılığı ile ya da internet siteleri aracılığı ile kullanıyoruz. Peki internet nasıl çalışıyor ve internet

Detaylı

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile POWERPOINT PROGRAMI Powerpoint bir sunu hazırlama programıdır. Belirli bir konu hakkında bilgi vermek için, derslerle ilgili bir etkinlik hazırlamak için, dinleyicilere görsel ortamda sunum yapmak için

Detaylı

EKLEME SORGUSU. 2) ornekveritabani.accdb isimli veritabanınızı çift tıklayarak açınız. Sorarsa, İçeriği Etkinleştir komutunu uygulayınız.

EKLEME SORGUSU. 2) ornekveritabani.accdb isimli veritabanınızı çift tıklayarak açınız. Sorarsa, İçeriği Etkinleştir komutunu uygulayınız. EKLEME SORGUSU 1) Web sayfasından ornekveritabani.mdb isimli dosyayı Masaüstü ne indiriniz çift tıklayarak açınız ve DOSYA > Veritabanını Farklı Kaydet komutunu uygulayarak Masaüstü ne ornekveritabani.accdb

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YENİ WEB SİTESİ BİRİM YETKİLİSİ WYS (WEB YÖNETİM SİSTEMİ) KULLANIM KLAVUZU

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YENİ WEB SİTESİ BİRİM YETKİLİSİ WYS (WEB YÖNETİM SİSTEMİ) KULLANIM KLAVUZU YENİ TASARIM KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YENİ WEB SİTESİ BİRİM YETKİLİSİ WYS (WEB YÖNETİM SİSTEMİ) KULLANIM KLAVUZU WYS : WEB YÖNETİM SİSTEMİ Wys yetkili olduğumuz birimin web sayfası ile ilgili her

Detaylı

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 Öğr.Gör.Ali ATALAY EXCEL PAKET PROGRAMI Günümüzde hesap tablosu, veri analizi, kod yazımı, grafik çizimi, veri tabanı oluşturma gibi bir çok özelliği olan

Detaylı

Ecofont Yazılım Kullanıcı Rehberi

Ecofont Yazılım Kullanıcı Rehberi Ecofont Yazılım Kullanıcı Rehberi Ecofont Yazılım, baskılarınızı yaparken %50 ye, ve hatta resimsiz yazdırma seçeneğini kullandığınızda çok daha fazlasına varan tasarruf yapmanızı sağlar. Sadece tek bir

Detaylı

ESO Lojistik Merkezi Bilgi Sistemi

ESO Lojistik Merkezi Bilgi Sistemi ESO Lojistik Merkezi Bilgi Sistemi Tanım : Eso Lojistik Merkezi Bilgi Sistemi, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesindeki firmaların lojistik ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla Lojistik Merkezi ve ESO üyeleri

Detaylı

AKINSOFT E-Mutabakat. Yardım Dosyası

AKINSOFT E-Mutabakat. Yardım Dosyası AKINSOFT Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.02.01 Tarih : 22.01.2015 1 WOLVOX 1. E-MUTABAKAT HAKKINDA 1.1. Nedir? Carilerinizle mutabakat sağlamak artık AKINSOFT'la çalışmanın verdiği avantajla tek tuş

Detaylı

VERİ TABANI NEDİR A. TABLO OLUŞTURMA

VERİ TABANI NEDİR A. TABLO OLUŞTURMA VERİ TABANI NEDİR Belli bir amaca dayalı ortak alanlara (ad soyad, ürün adı, fiyatı gibi) sahip kişilerin ve nesnelerin bilgilerinin tutulduğu, istendiğinde bu bilgiler için arama, düzeltme, silme, kayıt

Detaylı

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş Yard. Doç. Dr. Alper Kürşat Uysal Bilgisayar Mühendisliği Bölümü akuysal@anadolu.edu.tr Ders Web Sayfası: http://ceng.anadolu.edu.tr/ders.aspx?dersid=101

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI KÜTÜPHANE OTOMASYONU

FIRAT ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI KÜTÜPHANE OTOMASYONU FIRAT ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI KÜTÜPHANE OTOMASYONU Erhan Akbal Gürkan Karabatak Aytuğ Boyacı Mustafa Ulaş Ayhan Akbal Hasan H. Balık Fırat Üniversitesi Fırat Üniversitesi Fırat Üniversitesi Fırat Üniversitesi

Detaylı

08.11.2015 WORD KULLANIMI

08.11.2015 WORD KULLANIMI KELİME İŞLEMCİ-MİCROSOFT OFFİCE OFFICE DÜĞMESİ HIZLI ERİŞİM ARAÇ ÇUBUĞU MENÜLER ŞEKİL, RESİM EKLEME TABLO EKLEME ETKİNLİKLER 1 OFFICE DÜĞMESİ: Çalışmamız ile ilgili dosya işlemleri yapmamızı sağlar. Yeni

Detaylı

LOGO için Online Mutabakat Kullanım Kılavuzu

LOGO için Online Mutabakat Kullanım Kılavuzu LOGO için Online Mutabakat Kullanım Kılavuzu SQL Bağlantı Bilgileri Server : Kullanıcısı : Şifre : Veri Tabanı : LOGO ürünü veri tabanının barındırıldığı MS SQL sunucu adı. LOGO ürünü veri tabanına bağlantı

Detaylı

EndNote Web Hızlı Başvuru kartı

EndNote Web Hızlı Başvuru kartı EndNote Web Hızlı Başvuru kartı THOMSON SCIENTIFIC Web öğrencilere ve araştırmacılara çalışmalarını yazarken yardımcı olacak şekilde tasarlanmış Web tabanlı bir servistir. ISI Web of Knowledge, EndNote,

Detaylı

SATIŞ EKRANININ KULLANIMI:

SATIŞ EKRANININ KULLANIMI: , Teperes KULLANIM PROGRAMI ÇALIŞTIRMAK: Programı çalıştırmak için masa üstündeki, Teperes Sale simgesine çift tıklayınız. Açılan pencerede işlem yapılacak P.O.S u ( point tof sale) seçiniz ve satış görünümüne

Detaylı

Stok Modülü Muhasebeleştirme İşlemleri

Stok Modülü Muhasebeleştirme İşlemleri Stok Modülü leştirme İşlemleri 1- Stok girişlerinin(tesellüm/faturalar) muhasebeleştirilmesi Stoktan muhasebeleştirme işlemi için öncelikle tanımlamaların tam ve doğru şekilde yapılması gerekmektedir.

Detaylı

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ VERİ TABANI ve YÖNETİMİ Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2 BÖLÜM -12- TETİKLEYİCİ (TRIGGER) 3 Giriş Trigger lar Trigger lar Ne Zaman Kullanılmalıdır? Klasik Trigger ların Özellikleri

Detaylı

RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı

RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı RotamNet ; Kolay kurulumu ve kullanımıyla ön plana çıkan, teknolojik alt yapısıyla işletmelere pratik çözümler sunan ve büyük avantajlar sağlayan tam bir

Detaylı

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak MS POWERPOINT 2010 1.Giriş: PowerPoint, Windows ortamında çalışan bir sunu paket programıdır. Metin, taslak, çizim ve grafikler kullanılarak sunular, slaytlar, broşürler, bildiriler, konuşmacı notları

Detaylı

ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma

ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma 29,30 Eylül 2011 ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma ASP.NET sitesi oluşturmak için File menüsündeki, New açılır listesindeki, Web Site komutuna tıklıyoruz Açılan pencereden C# içindeki ASP.NET Web Site

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI V. Ünite VERİ TABANI UYGULAMALARI A. BAŞLANGIÇ B. BİR VERİ TABANI YARATMA C. FORMLARIN KULLANIMI D. BİLGİYE ERİŞİM E. RAPORLAMA 127 A BAŞLANGIÇ Konuya Hazırlık 1. Veri tabanı programları hangi amaç için

Detaylı