İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ELEKTRİK

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ELEKTRİK"

Transkript

1 YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ELEKTRİK Bitirme Projesi Selim KUZ Bölüm: İş Sağlığı ve Güvenliği Danışman Doç. Dr. Oğuz ÖZYARAL Bitirme Tarihi (Şubat, 2014)

2 Özgünlük Bildirisi 1. Bu çalışmada, başka kaynaklardan yapılan tüm alıntıların, ilgili kaynaklar referans gösterilerek açıkça belirtildiğini, 2. Alıntılar dışındaki bölümlerin, özellikle projenin ana konusunu oluşturan teorik çalışmaların ve yazılım/donanımın benim tarafımdan yapıldığını 3. Araştırma ve/veya anket çalışmaları için etik kurul onay yazısı alındığını bildiririm. İstanbul, Şubat, 2014 Selim Kuz

3 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ELEKTRİK ÖZET Elektrik enerjisinin günümüzdeki önemi çok büyük olmakla birlikte evlerimizde, sanayimizde ve hatta artık ulaşım araçlarımızda bile bu enerji kaynağını kullanmaktayız. Bu projemde ilk başta elektrik kavramı üzerinde durup, tanımını, özelliklerini, nasıl iletildiğini, insan sağılığı ve güvenliği açısından tehlike çeşitlerini anlatmaya çalışacağım. Her türlü ekonomik faaliyetin arkasında olan elektrik enerjisinin kullanım alanının artması, en küçük yerleşim birimine kadar uzanan iletim ve dağıtım şebekesinin, tüketiciye sağladığı kullanım kolaylığı, yadsınamaz ölçüdedir. Bu önemli enerji çeşidinin artıları olduğu gibi, doğru kullanılmadığı veya yanlış yaklaşımlar sonucu çok riskli iş kazaları da meydana gelmektedir. Projede bu iş kazalarından örnekler verilip, bu kazalardan sakınmanın yolları anlatılacaktır..

4 İÇİNDEKİLER İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ELEKTRİK i Özgünlük Bildirisi... ii ÖZET...iii GİRİŞ...4 ELEKTRİKTEN KORUNMA ELEKTRİK VE TANIMLAR ELEKTRİK ARIZALARI VE KORUNMA YÖNTEMLERİ ELEKTRİK AKIMI VE İNSAN VÜCÜDUNA ETKİLERİ TESİSLERDE ELEKTRİK ÜZERİNE RİSK DEĞERLENDİRMESİ İLK YARDIM.16 6.SONUÇ VE ÖNERİLER...21 KAYNAKLAR...22

5 4 GİRİŞ Elektrik kazalarının hem maddi hem de manevi kayıpları büyüktür, elektrik enerjisinin devre dışı kalması sonucunda çevredeki faaliyet alanlarına bu enerji gitmeyecek ve ekonomik açıdan da negatif bir durum oluşacaktır. Elektrik enerjisini depolama imkânı olmadığından, üretilen enerjinin anında kullanılması gereklidir. Bu da üretim iletim ve dağıtım şirketlerinin önemini ortaya çıkarmaktadır. Elektrik enerjisi üretildikten sonra iletim yoluyla trafo merkezlerine, oradan da voltaj ayarı yapıldıktan kullanıma sunulur yıllarına ait kaza verileri incelendiğinde, bu dönemde EÜAŞ (Türkiye Elektrik Üretim A.Ş.) a ait Termik ve Hidrolik Santrallerde 869, TEİAŞ(Türkiye Elektrik İletim A.Ş.) da 171, TEDAŞ (Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.) da 1438 iş kazasının meydana geldiği görülmüştür. Bu kazaların önemli bir kısmının sonuçları itibariyle büyük kazalardır. EÜAŞ da oluşan 869 kazanın %69,9 u, TEİAŞ da oluşan 171 kazanın %52,1 i ve TEDAŞ da oluşan 1438 iş kazasının %32,1 i ya ölümle ya da ağır yaralanmalarla sonuçlanmıştır.[1,2,3] Bu değer Türkiye geneli için % 4 civarındadır. Ayrıca elektrik sektöründeki ölümlü kaza sıklığı Türkiye ortalamasının çok üzerinde olmakla birlikte elektrik sektöründe İş Güvenliği çalışmalarının ne denli önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Gerek kaza sayısına düşen ölüm oranının yüksek olması, gerekse bu kazaların dolaylı maliyetlerinin çok yüksek olması, elektrik kazalarının özellikle incelenmesi gereğini ortaya koymaktadır.

6 ELEKTRİKTEN KORUNMA 5 1.ELEKTRİK VE TANIMLAR Elektrik; sözcüğü Latince kehribar anlamına gelen elektron kelimesinden türetilmiştir. Elektrik enerjisini oluşturan akımı sağlayanlar elektronlardır. Elektrik, elle tutulmayan, gözle görülmeyen ancak yapılan iş ile ortaya çıkan enerjidir. Dünyada en yaygın kullanılan enerji türüdür. serbest ortamda bulunan "özgür elektronların" (herhangi bir atoma esir olmamış elektronların) çekim alanı yaratılarak bir noktaya doğru toplanması sonucunda oluşan enerji biçimidir. Akım; 'Akım' terimi, elektriğin akış oranını belirtmek için kullanılmaktadır. Kararlı akış durumunda akım, verili bir noktadan bir saniyede geçen elektrik miktarı olarak tanımlanmaktadır. Elektrik olmadan akım ortaya çıkamaz ve akım devre tamamlanmadan meydana gelemez. Birimi Amper olup, A harfi ile gösterilir. Ampermetre ile ölçülür. Gerilim; serbest elektronların harekete geçmesini sağlayan enerjidir. Birimi Volt olup, V veya U harfi ile gösterilir ve voltmetre ile ölçülür. Direnç; elektrik akımına karşı gösterilen zorluk şeklinde tanımlanır. Maddelerin iletkenlikleri (geçirgenlikleri),fiziksel kimyasal özelliklerine göre az veya çok olacak şeklinde değişir. Değeri yapıldığı madde, kalınlığı ve uzunluğu ile belirlenir. Birimi Ohm olup Ω ile gösterilir. Ohmmetre ile ölçülür. George S. Ohm temel üç elektriksel büyüklük arasında önemli ilişkiler bulmuş, elektrik akımının, uygulanan gerilim ile doğru orantılı, direncin büyüklüğü ile ters orantılı olduğunu ispatlamıştır. İletken madde, atomların dış yörüngelerindeki elektron sayısı dörtten az olan elementlere denir. Bu elementler elektrik akımını iyi iletirler en iyi iletkenler altın, gümüş, bakırdır. İyonlara sahip sıvılar da iyi iletken olup en iyi örneği insan vücududur. Bunlara elektrolit adı da verilir. Yalıtkan madde; atomların dış yörüngesindeki elektron sayısı 8 olan tüm elementlerdir. Yalıtkan maddeler elektriği iletmezler, atomların son yörüngedeki elektron sayısı 5, 6, 7, olan maddeler ise bir noktaya kadar yalıtkandırlar. Bunlara örnek olarak cam, bakalit, kauçuk, pamuk gösterilebilir. Yarı yalıtkan madde; Atomların dış yörüngelerindeki elektron sayısı 4 olan elementlerle imal edilen malzemelere denir. Silisyum, Germanyum gibi maddeler örnek olarak gösterilebilir. Yarı iletken maddeler yalıtkan olup, belli şartlarda iletken gibi davranırlar. Kısa Devre; Bir elektrik devresinde, farklı gerilimli iki ya da daha fazla noktanın, kaza veya kasıt ile birbirine değmesine denir. Kısa devrede akım maksimum (idealde sonsuz) düzeye ulaşır. Hata Akımı; Bir yalıtkanlık hatası sonucunda gecen akımdır. Hata akımı ya bir kısa devre akımıdır ya da toprak teması akımıdır. Aşırı gerilim; Genellikle kısa sureli olarak iletkenler arasında ya da iletkenlerle toprak arasında meydana gelen, işletme geriliminin izin verilen en büyük sürekli değerini aşan, fakat işletme frekansında olmayan bir gerilimdir. Elektriğin kısaca özelliklerine bakacak olursak da, tüm enerji çeşitlerinden elde edilebilir ve başka enerji türlerine dönüştürülerek kullanılır. Taşınması kolay ve ucuzdur.

7 2. ELEKTRİK ARIZALARI VE KORUNMA YÖNTEMLERİ 6 Hizmet sırasında hiçbir zaman arıza yapmayacak bir elektrikli ekipmanın dizayn edilmesi ve üretilmesi ekonomik açıdan uygun değildir. Ekipmanlar arıza yaparlar ve yapacaklardır ve ekipmanın daha çok zarar görmesini önlemenin ve insan hayatının tehlikeye girmesini önlemenin tek yolu hızlı, güvenilir bir elektrik koruma sisteminin sağlanmasıdır. Arızaların yerini belirler ve arızalı ekipmanı uygun şekilde devreden çıkartırken devre kesici olarak koruyucu roleler kullanılır. Bu roleler sistemin arızalı parçalarının bağlantısının kesilmesini sağlamak ve böylelikle sistemin diğer bölümlerinin daha çok zarar görmesini önlemek amacıyla kullanılmaktadır. Bu ekipmanların genel özelliklerini 5 temel prensipte birleşir. Bunlar; Personel güvenliğini garanti etmek Bütün sistemi emniyet altına almak Besleme sürekliliğini garanti etmek Hasarı en aza indirmek Sonuç olarak ortaya çıkan onarım maliyetlerini azaltmak Bütün bu ihtiyaçlar, elektrik arızaların önceden belirlenmesi, konumlandırılması ve hızla yalıtılmasının ve arızalı ekipmanın güvenle hizmetten alınmasının garanti altına alınmasını zorunlu duruma getirmektedir. Yukarıdaki ihtiyaçların karşılanabilmesi için koruma işlevinin aşağıdaki özelliklere sahip olması gereklidir: GÜVENİLİRLİK: Elektrik arızası belirlendiğinde önceden belirlenmiş şekilde çalışmak. SEÇİCİLİK/AYIRDETME: Yalnızca arızalı parçaların/parçanın belirlenmesi ve güvenli şekilde uzaklaştırılması. KARARLILIK/GÜVENLİK: Çalışan devrelerin tümünü müdahale etmeden ve zor duruma sokmadan bırakmak ve beslemenin sürekliliğini garanti etmek. DUYARLILIK: Arızalı akımındaki veya sistem anormalliklerindeki en küçük değer sapmalarını belirlemek ve önceden belirlenmiş ayar değerlerinde doğru şekilde çalışmak. HIZ: Gerekli durumlarda hızla çalışmak ve böylelikle hasarı önlemek, personel güvenliğini garanti etmek. Elektrik arızaları genellikle, yüklü iletkenler veya yüklü iletken veya toprak arasındaki yalıtım ortamındaki bozuklukların sonucu olarak ortaya çıkar. Bu arıza, aşağıda verilen birkaç faktörün birinin veya birkaç tanesinin bir sonucu olarak ortaya çıkar; örneğin, mekanik arıza, aşırı ısınma, (ışımanın veya anahtarlamanın yol açtığı) gerilim şokları, iletim ortamının birbirine karışması, havanın iyonizasyonu, kötü ortam veya eskime nedeniyle yalıtım ortamının bozulması veya ekipmanın kötü kullanılması. Kaçak akımlar çok büyük miktarda termal enerji salınmasına neden olur ve hızla durdurulmaması durumunda yangın hasarlarına, ekipmanda yoğun hasarlara ve insan yaşamına yönelik risklere neden olabilir. Geçici arızalar, yalıtıma sürekli olacak şekilde zarar vermeyen ve bu durumuyla devreye kısa bir zaman sonrasında yeniden güvenle enerji verilebilecek arızalardır. Bu tür arızaların tipik bir örneği, yıldırım düşmesinden sonra yalıtkanın yeniden çakıp atlamasıdır. Daha sonra otomatik olarak yeniden kapanacak olan devre kesicinin açılması sonucunda etkileri başarıyla ortadan kaldırılabilir. Geçici arızalar, esas olarak, havanın ana yalıtım ortamını oluşturduğu harici ekipmanlarda ortaya çıkar.

8 7 Diğer bir arıza çeşidi sürekli arızalar, iletim ortamının veya bu ortama bağlı ilgili ekipmanın yalıtımında ortaya çıkan sürekli arızaların sonucudur. Muhtemelen, en eski, en kolay, en ucuz ve en sık kullanılan koruma cihazı sigortalardır. Sigortanın çalışma ilkesi son derece basittir: Aşırı akım sonucu ortaya çıkan aşırı akım sigorta elemanının erimesine neden olur ve bunun sonucunda akımın yolu kesilir. Teknolojik gelişmeler, sigortaların tepkilerinin daha kestirilebilir, hızla ve güvenli (patlamamanın sağlanması) olmasına yardımcı olmuştur. Sigortalar hakkındaki ortak bir yanlış anlayış, sigorta anma değerine (yani, etiket üzerinde basılı değere) erişir erişmez sigortanın atacağı şeklindedir. Bu anlayış, gerçek durumdan oldukça uzaktır. Bir sigortanın, tipik bir tersine zaman-akım karakteristiği vardır. Toplama değeri (pickup value) yaklaşık olarak anma değerinin iki katında başlar ve akım değeri yüksek oldukça sigorta daha çabuk atacaktır. Doğal olarak, sigortalar yalnızca aşırı akımlarla ilgili hataları belirleyebilir. Buna göre, bir sigorta yalnızca arıza durumundaki akım bir kez aşırı akım değerinin üzerine eriştikten sonra topraklama koşullarında atacaktır. Bu nedenle, sigortalar topraklama hatalarına karşı yeterli koruma sağlamaz. Bir sigortanın yalnızca bir zaman-akım özelliği vardır ve sigorta değerlerinde ayarlama yapılması mümkün değildir. Ek olarak, her bir operasyondan sonra sigortaların değiştirilmesi gereklidir. Son olarak, sigortalar devreden çıkış için harici bir komut olarak düşünülemez. Sigortalar son derece ucuzdur. Buna göre, sigortalar kritik olma düzeyi az olan devrelerde kullanılmak için uygundur ve güvenlik koruması doğal olarak güvenilir akım sınırlayıcı özellikleri sunan ana koruma hatası olmalıdır. Günümüzdeki en kullanışlı ve bilinmiş koruma tipi, kuşkusuz röle-devre kesici bileşimidir. Röle, ağla ilgili bilgileri asıl olarak ölçü transformatörlerinden (gerilim ve akım transformatörleri) alır, bu bilgiyi önceden belirlenmiş değerlerle karşılaştırarak anormal koşulları belirler ve bu türden bir anormal koşul belirlendiğinde devre kesiciye devreden çıkma komutu verir. Röle, diğer enstrümanlardan, SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) kumandasından veya insan müdahalesinden gelen harici bir devreden çıkma sinyaliyle de çalıştırılabilir. Röleye dışarıdan yardımcı güç sağlamanın en güvenilir yolu, Bataryalı Devreden Çıkarma (BTU) sistemidir. Birim, esas olarak röleye ve kesici sisteme DC güç sağlayan pil kümesinden oluşmaktadır. Piller, gücü, bağlantı donanımı panelinin (rölenin yardımcı gücü, gösterge lambaları, vb.) durgun yükünü karşılamak için yeterli kapasiteyi içerecek şekilde belirlenmiş bir pil şarj cihazıyla şarj edilmiş durumda tutulmaktadır. Geçici yüksek akım ihtiyacı duyulduğunda, genellikle devre kırıcı beslemeyi beslemek amacıyla piller bu birimi besleyecek ve olaydan sonra yeniden şarj edilecektir. Daha sonra bu piller aynı zamanda toptan güç kesintisi sırasında tam bir destekleme sistemi olarak işlev görecektir. Başlangıçta, devre kesiciler yalıtım ortamı olarak havayı kullanmış, daha sonra yalıtım yağı (aynı zamanda soğutma ortamı olarak da kullanılan yağ) ve günümüzde de SF6 (kükürt hegzaflorür) gazı kullanılmaya başlanmıştır. Elektrik arızalarında ortaya çıkan sonuçları engellemek için yukarıda belirttiğimiz enstrümanları kullanmak zorundayız ve bunların bakımlarını düzenli bir şekilde yaparak, gözlem altında tutmalıyız. Bu bakımlarda en önemli dikkat edilecek unsurlardan bir tanesi toz olmakla birlikte, çok iyi bir iletkenlik görevi de görmektedir. Bu yüzden elektrik atlamaları, büyük kazalara sebebiyet verebilir. Tabii tozun yanında elektriğin izlediği yolda oluşan arklar sonucu yalıtımın bozulması veya iletken maddenin zarar görmesi sonucunda, ark noktasında ısı artışları söz konusu olacaktır. Bazen gözle görülebildiği gibi, fark etmediğimiz ısı artışları da olabilir. Bu gibi konularda mutlaka termal kamera ile kontroller yapılmalı ve bu kontroller sonucu arızalı parça değiştirilmelidir.

9 8 Kaçak akım rölesi devamlı olarak fazdaki akımı nötrdeki akımla kıyaslar. İkisi arasındaki fark (kaçak akım) toprağa akar, sağlıklı bir devrede izolasyondan ve kayıplardan dolayı her zaman azda olsa bir miktar kaçak akım mevcuttur. Kaçak akım rölesi faz ve nötr arasındaki farkın daha önceden belirlenen seviyeye geldiğinde devreyi kesmeye yararayarak can ve mal kaybını önler. Yerel mevzuatımıza baktığımızda elektrikle ilgili birçok dolaylı veya doğrudan madde bulunmaktadır. Kaçak akım rölesi ilgili maddelerin genellikle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı nın mevzuatında yer almaktadır. Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği nin 18. Maddesi nde elektrik ana dağıtım noktalarına yangından korumaya yönelik kaçak akım rölesinin (300 ma anma kaçak akım değerine sahip kaçak akım rölesi) kullanılması, tali dağıtım noktalarına ise hayat korumaya yönelik kaçak akım rölesinin (30 ma anma kaçak akım değerine sahip kaçak akım rölesi) düzeneği ile birlikte termik manyetik şalter veya otomatik sigorta (ayrı ayrı veya birlikte) konulması ve tüm koruma düzenleri arasında seçicilik sağlanması yer almaktadır. Rölenin kullanımında dikkat edilecek hususlar ve nasıl kullanılacağı Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği nde söz edilmektedir. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nün 315. Maddesi nde kaçakların belli seviyenin üstüne çıkmasını engelleyen kaçak akım rölesi aynı şekilde topraklı cihazlarda topraklamada bir sıkıntı yaşandığında devreyi kesen elemanın bulunması uygun bulunmuştur. Çeşitli mevzuatlarda elektrikten kaynaklanan iş kazası ve yangınların engellenmesi için birçok hüküm mevcuttur. Kaçak akım röleleri elektrikten kaynaklanan iş kazaları ve yangınların engellenmesinde önemli rol oynaması sebebiyle bu hükümlerle dolaylı yoldan ilişkilendirilebilir. Kaçak akım rölelerinde sık yapılan hatalardan biride piyasada bulunan bazı rölelerin anma kaçak akım değeri üzerinde bulunan tuşlarla 30 ma den 300 ma e kadar deriştirilebilmektedir. Bu tür röleler işverene maddi olarak daha uygun gelmektedir ama iş güvenliği açısından bir risk oluşturmaktır. İşveren, işçilerin keyfi olarak bu tür rölelerin anma kaçak akım değerinin değiştirilmesini engelleyecek tedbirler almalıdır. Yargıtay kararı çok açıktır tedbir kişinin kendi dikkatine ve inisiyatifine bırakılamaz [5] Genellikle iş güvenliğine yapılan yatırımlar işveren tarafından bir külfet ve mevzuattan kaynaklanan bir zorunluluk olarak görülmektedir. Bundan dolayı alınan tedbirler bazen göstermelik olarak yapılmaktadır. İş güvenliğinin ilk adımı olarak işverene ve iş güvenliğinde sorumlu bütün çevrelere iş güvenliğine yapılacak yatırımın aslında bir külfetten ziyade iş kazasından korunmayla can ve mal güvenliği sayesinde elde edilecek yarar gösterilmelidir. Ülkemizde iş kazalarında elektrikle temas önemli bir risk oluşturmaktadır. İşverenler ve iş güvenliğinden sorumlu personelin kaçak akım rölesi seçimi yaparken öncelikle kaçak akım rölesinin yapılan işe ve işletmeye uygun özelliklerde olması sağlanmalıdır. Güvenilir markalardan gerekli standartları taşıyan kaçak akım röleleri temin edilmelidir. Kaçak akım rölesi seçiminde öncelik fiyattan ziyade kalite ve güvenebilirlik olmalıdır.

10 3. ELEKTRİK AKIMI VE İNSAN VİCUDUNA ETKİLERİ 9 İş kazasının dünyada yapılan tanımlarında ortak noktasının çalışanların ruh ve beden sağlığını özre uğratan veya ölüme sebebiyet veren bir olay olduğu görülmektedir. İş kazalarının büyük kısmı ise elektrik kazalarından meydana gelmektedir yılı SGK verilerine göre 465 elektrik akımından ileri gelen iş kazası olmuştur ve bu kazaların hepsi can ve uzuv kayıplı kazalardır. Hafif yaralanma ve mal kaybına sebebiyet veren kazaları da bu istatistiğin içine alırsak, bu oran çok yükseklere çıkmaktadır. Elektrik şuan hayatın vazgeçilmezi olurken bazı tehlikeleri de yanında getirmiştir. Özellikle elektrik akımı ile temas ağır yaralanmalara hatta ölümlere dahi sebep olmaktadır. Elektrik akımının vücuttan geçmesi öncelikle sinir sistemine hasar vermektedir. Bunun yanı sıra kalp ritminin bozulmasına hatta durmasına bile sebep olmaktadır. Elektrik akımının vücuda temas ettiği yerlerde, girdiği ve çıktığı noktalarda, ciltte ve derin dokularda yanıklar oluşturur. Ciltteki yanık yarasının küçük olmasına karşın derin dokularda şiddetli hasar olabilir. Elektrik akımı vücuda girdiği ve çıktığı noktalarda her zaman birer yaraya sebep olur. Giriş yarası oldukça küçük olabilir ama çıkış yarası geniş ve derindir. Elektrik akımının oluşturacağı hasar; Maruz kalınan gerilimin büyük veya küçük voltaj olmasına Vücut direncine Ortam şartlarına Elektrik akımının kaynağı ile geçen temas süresine Akımın vücutta izlediği yola bağlıdır. Elektrik akımının insan vücudu üzerinde etkisi incelendiğinde bir kısmının doğrudan, bir kısmının ise dolaylı bir şekilde olduğu görülmektedir. Elektrik akımı ile meydana gelen kazalar, etki bakımından üç ana gruba ayrılabilir: Elektrik akımının doğrudan doğruya sinirler, adaleler ve kalbin çalışması üzerine etkisi. Elektrik akımının sebep olduğu ısınmanın yaptığı zararlar, mesela arkın sebep olduğu yanmalar. İnsan için zararlı olmayan çok küçük akımlarda, korku sebebi ile (düşme, çarpma vb...) mekanik zararlar. Elektrik akımının insan vücudu üzerinde ektisi incelendiğinde kadın ve erkeklerde görülen tepkiler farklı akımlarda ortaya çıkmaktadır. Elektrik çarpmasında hissedilen gıdıklanma kadınlarda 0,25mA-0,5mA iken erkeklerde 0,5mA-1mA dir. Bu bölgeye hissetme sınırı da diyebiliriz. Uyuşma sınırında temas eden yerde rahatsızlık duygusu oluşur. Buda kadın ve erkeklerde 1mA-2mA dir. Elektrik akımı arttıkça insan vücuduna verdiği hasarda artmaya başlar. Elektriğe tutulan bir insanın en son bırakabilme derecesi kadınlarda 9mA, erkeklerde 15 ma dir. Kalpte bozukluk ve bilinç kaybı da 500mA altında 0,2 saniye veya 75mA altında 0,5 saniyedir. Daha yüksek derece olarak bilinç kaybı, kasların kontrolü kaybetmesi, kas kasılmaları akım kesilene kadar devam eder ve akciğer şişer bu olayın olması içinde 3A-8A olması yeterlidir. Elektrik akımının etkisi ortamın nemlilik derecesine, kazalının elektrik akımına yakalandığı vücut pozisyonuna hatta yukarıda görüldüğü gibi cinsiyete göre bile değişmektedir. Akımın insan vücudundaki etki süresinin önemi büyüktür. Kalp üzerinden 0,3 saniyeden daha uzun süre 80 mili amper (ma) mertebesinde bir akım geçerse kalp kaslarının kasılması ve tehlikeli fibrilasyon başlar ve olay çoğu zaman ölümle sonuçlanır. Kalbin normal çalışma periyodu 750 mikro saniye (ms)dir. Eğer akımın kalp üzerindeki etki süresi 200 ms mertebesinde ise bunun zararı yoktur. Özellikle 750 ms den daha uzun süre etki eden akımlar tehlikelidir

11 10 4. TESİSLERDE ELEKTİRİK ÜZERİNE RİSK DEĞERLENDİRMESİ Günümüzde yaklaşık her üç dakikada bir iş kazası, her 90 dakikada bir kişinin sakat kalması ve her 4 saatte bir kişinin hayatını kaybetmesi iş sağlığı ve güvenliği konusunda henüz yeterli bilince erişilmediğinin sayısal ifadesidir. Hiçbir kaza durup dururken veya nedensiz meydana gelmez. Kazaların oluşumunun iki temel nedeni vardır; emniyetsiz ortam ve emniyetsiz hareket. Kaza risklerinin araştırılıp değerlendirilmesi ile bu riskler büyük oranda ortadan kaldırılabilir. TS (OHSAS) de olay, kaza, tehlike, iş sağlığı ve güvenliği, İSG yönetim sistemi, risk,risk değerlendirmesi, katlanılabilir risk çok net açıklanmıştır. Bunlar aşağıda belirtilmiştir. Olay: Kazaya sebep olan veya kazaya sebep olacak potansiyele sahip oluşum. Kaza: Ölüme, hastalığa, yaralanmaya, hasara veya diğer kayıplara sebebiyet veren istenmeyen olay. Tehlike: İnsanların yaralanması, hastalanması, malın veya malzemenin zarar görmesi, işyeri ortamının zarar görmesi veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olan kaynak veya durumu İş sağlığı ve güvenliği: Çalışanların, geçici işçilerin, yüklenici personelinin, ziyaretçilerin ve çalışma alanındaki diğer insanların sağlık ve güvenliğini etkileyen faktörler ve şartlar. İSG Yönetim Sistemi: Kuruluşun faaliyetleri ile ilgili İSG risklerinin yönetimini kolaylaştıran tüm yönetim sisteminin bir parçası. Bu kuruluş yapısını, planlama faaliyetlerini, sorumluluklarını ve uygulamalarını, prosesleri, prosedürleri ve kuruluşun İSG politikasının geliştirilmesi, uygulanması, iyileştirilmesi, başarılması, gözden geçirilmesi ve sürdürülmesi için gerekli kaynakları kapsar. Risk: Tehlikeli bir olayın meydana gelme olasılığı ile sonuçlarının bileşimi. Risk Değerlendirmesi: Tüm proseslerde, riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve riske tahammül edilip edilemeyeceğine karar vermek Katlanılabilir risk: Kuruluşun yasal zorunluluklarla ve kendi İSG politikasına göre, tahammül edebileceği düzeye indirilmiş risk Çalışma hayatında iş kanunu madde 78 gereği risk değerlendirmesi yapmalıdır. Risk değerlendirmelerinde; işyerlerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin, işçilere, işyerine ve çevresine verebileceği zararların ve bunlara karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaların yapılması mecburidir. Risk değerlendirmesi beş ana adım olarak tanımlanıp tamamlanabilir. Bilgi toplamak, Tehlikeleri belirlemek, Tehlikelerden doğan riskler (risklerin ortaya çıkma olasılıklarını ve sonuçların ciddiyetini tahmin etmek ve riskin kabul edilebilir olup olmadığına karar vermek), Risklerin ortadan kaldırılmasına ya da azaltılmasına yönelik eylemleri planlamak ve değerlendirmeyi gözden geçirmek, Yapılan risk değerlendirmesini belgelendirmek. İşyeri bina ve eklentilerinde alınacak sağlık ve güvenlik önlemlerine ilişkin yönetmelik (RG 25369) gereğince; Elektrik tesisatı yangın ve patlama tehlikesi yaratmayacak şekilde projelendirilip tesis edilecek ve çalışanlar doğrudan veya dolaylı temas sonucu kaza riskine karşı korunacaktır. Elektrik tesisatı ve koruyucu cihazlar kullanılan voltaja, ortam şartlarına ve yürürlükteki mevzuata uygun olacak, yetkili kişiler tarafından işletilecektir.

12 11 ÖRNEK RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU Kocaeli ili İzmit ilçe sınırları içinde yer alan mekanik üretim ağırlıklı işlev gösteren (sac, demir işleme-büküm) bir sanayi tesisinde elektriksel riskler başlıklı olarak hazırlanan projede elektriksel noktalara ağırlık verilmiştir. Çalışmanın uygulandığı tesis mekanik üretim yapan 3200 m² kapalı alana sahip 1. sınıf ağır sanayi kapsamındadır. Tesis kurulu güç olarak; 34,5/0,4 kv, 400 kva harici tip trafo tesisi ile beslenmektedir. Tesise ait müşavirlik sözleşmesinde trafo eş zamanlılık katsayısı 0,6 olarak seçilmiş olup tesiste çekilen güç 220 kva olarak izlenmektedir. Kompanzasyon panosu gelecek yatırımlar göz önüne alınarak 400 kva gücünde hesaplanarak imal edilmiştir. Tesis içinde önemli güç çeken 3 adet makine mevcuttur. Sırasıyla güç değerleri; 60 kw, 43 kw, 38,5 kw olarak tespit edilmiştir. Ana dağıtım panosundan bu üç makine için harici hatlar çekilmiş olup aynı besleme tavasından farklı hiçbir güç için aktarım yapılmamıştır. Tesis içi makine enerji dağıtım sistemi olarak havai kablo taşıma sistemleri (tava) kullanılmıştır. Ağır sanayi kablo taşıma sistemleri olarak tırnaklı tava uygulaması yapılmıştır. Tesiste üretim sahasına yönelik aydınlatma sistemlerinde Metal Halide ampuller kullanılmış olup armatürler koruma sınıfına uygun olarak tasarlanmıştır. Makine beslemeleri ise makine yerleşim planı doğrultusunda çevrede enerji besleme kabloları bulunmayacak şekilde sık aralıklarla kombinasyon kutuları montajı yapılmıştır. Tesis kurulumu yapılırken temel topraklaması uygulamaları projeye uygun olarak inşa edilmiştir. Tesisteki tüm çelik konstrüksiyon aksam temel topraklaması ile irtibatlandırılmıştır. Tesis temel topraklaması her 10 metre ara ile topraklama elektrotları kullanılarak sabitlenmiştir. Her makineye acil durum esnasında tamamen devre dışı bırakılarak emniyetin tam anlamıyla sağlanabilmesi için acil stop butonları yerleştirilmiştir. Bant sistemlerinde ise bant boyunca gerek operatör gerekse de müdahaleye yakın kısımlarda ilave olarak acil stop takviyesi yapılmıştır. Yanıcı ve parlayıcı uygulamaların tesis içinde önem teşkil etmemesine rağmen yangın ihbar ve acil siren uygulamaları mevcuttur. Yine aynı bağlamda tesiste, yaşam mahalleri öncelikli olmak üzere yaya güzergâhlarında sık aralıklarla yangın söndürme tüpleri yerleşimi yapılmıştır. Üretim sahasında ise yaklaşık 30 m² alana en az bir adet (12 kg) yangın söndürme tüpü yerleşimi yapılmıştır.

13 12 Kısaltmalar; TRP: Trafo postası, ADP: Ana Dağıtım Panosu, KTS: Kablo taşıma sistemleri, AYD aydınlatma sistemleri Tablo 1 de tesisteki komple elektrifikasyon sistemleri dahilinde oluşabilecek tehlikeler yer almaktadır. 1. Trafo Postası: Tesise ait 400 kva direk tipi trafo postası tesis ön sahasında inşa edilmiş olup çevresi müdahaleye kapalı, uyarı levhaları ve tel örgü ile donatılmıştır. Olası acil durumlarda yetkisiz manevraların önüne geçmek için yetkili isim ve fotoğraflarının bulunduğu uyarı levhaları yer almaktadır. Trafo tesisine ait seksiyoner müdahalesi için tesisteki mevcut vardiya durumları göz önünde bulundurularak her vardiyaya en az iki yetkili olmak üzere acil durum görev tanımları yapılıp gerekli eğitimler verilmiştir. Yetkili dışında müdahalenin önüne geçebilmek için ayrıca uyarı levhaları ile ceza tanımları ve yasaklayıcı kuralların tanımları yapılmıştır. Tesis dahilinde oluşabilecek ve en fazla riske sahip elektriksel aksam olan trafo arıza ve bakım durumları için detaylı renk tanımı gösterilmiştir. 2. Ana Dağıtım Panosu: Tesis içine yerleşimi sağlanmış ana dağıtım panosu; ölçü/koruma/kompanzasyon olarak tasarlanmıştır. Pano çevresinde, trafo postası çevresinde olduğu gibi tel örgü ile muhafaza sağlanmıştır. Yetkisiz müdahalenin önlenmesi amacıyla muhafaza kısımlarının üzerine yetkili isim ve yetki tanımları açıklanan levhalar yerleştirilmiştir. Üretim sahasında ve özellikle ana dağıtım panosuna yakın alanlarda görevli olan, ilgili bilgilendirme eğitimleri müşavir firma tarafından sağlanmış personel sadece ADP panosuna müdahale etme yetkisi verilmiştir. Böylelikle tesis içinde olası acil durumlarda elektrifikasyon sistemlerinin tesise ve canlılara zarar vermesinin önüne kısmen geçilebilmektedir. İzole halı pano önleri, makine önleri ve trafolarda iş sağlığı ve güvenliği açısından yasal olarak zorunluluk teşkil etmekte olup, tesiste bu yasal zorunluluğun yükümlülükleri yerine getirilmiştir. Ana dağıtım panosu önündeki çalışma alanlarında elektrik izolasyonunu sağlayan kauçuk esaslı izole halı kullanılmaktadır. Yapılan incelemede izole halının ilgili standartlara uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca izole halı paspas yalıtkan olup, ısı ve neme dayanıklıdır.

14 13 Teknik özellikleri incelenen izole halının, 5 mm kalınlığında ve 40 kv a dayanıklı olduğu test sonuçlarının bulunduğu dosyada incelenmiştir. İlgili dosyada izole halıya ait di elektrik dayanım testi ; (TS 5119 Madde 1.5) sonucunda 5 mm kalınlıktaki halının 40 kv deney gerilimine 1 dakika süreyle atlama ve delinme olmaksızın dayandığı sonucuna varılmıştır. Ana dağıtım panosunu yetkisiz müdahale ve diğer etkenlerden koruyan topraklaması yapılmış tel örgü çevresinde suyun söndürme etkisinin kullanılamayacağı düşünülerek kuru tozlu sabit söndürme sistemleri mevcuttur. Tesisin iş güvenliği uzmanı tarafından belirlenen yangın söndürme donanımları, periyodik kontrol ve bakım talimatlarının yer aldığı çizelge ile gerek sabit, gerekse de taşınabilir olmak üzere tahkiki yapılmıştır. Söndürme tüplerinde dikkat çeken bir diğer madde ise, tüplere ulaşma mesafelerinin azami 25 metre olmasıdır. Bu mesafe keyfi olmamakla birlikte Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (2007/12937) gereğince tespit edilmiştir. Aynı yönetmelik kapsamında, yangın söndürücülerin periyodik kontrolü ve bakımı TS standardına göre yapılmaktadır. Pano içindeki şalt malzemelerin yalıtım sınıflarının, pano iç tasarımının ve özellikle pano havalandırma tasarımının da risk önleyici ve özellikle yangından korunma amaçlı seçilip düzenlendiği görülmektedir. Pano dış kapaklarında, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği (İkinci Bölüm) gereğince de belirtildiği üzere; herhangi bir kimsenin dikkatsizlikle de olsa yaklaşabileceği uzaklıktaki gerilim altındaki bölümlerine (aktif bölümler) dokunulması olanaksız kılınmış ve emniyet mesafeleri ile koruma önlemleri alınmıştır. Kilitli açma anahtarları bu kapsamdaki önemli koruma faktörlerini teşkil etmektedir. Son müdahale pano üstündeki çizelgelerde kayıt altında tutulmaktadır. 3. Kablo Taşıma Sistemleri: Ana dağıtım panosundan makine ve diğer güç çekerlerin besleme hatları, ilgili tesiste havai tava uygulamaları ile sağlanmıştır. Ağır sanayi tip uygulamada seçimi yapılan tavalarda sık aralıklarla montaj ekipmanları kullanılarak tavların sabitlenmesi sağlanmıştır. Kablo taşıma sistemlerinde, kabloların nizami aktarımını sağlamak için dışı dişli kablo bağları kullanılmıştır. Kablo bağları -55ºC ve +260ºC ye dayanabilmektedir. Kablo taşıma sistemlerindeki mesafelerin uzun olması gerekçesiyle her kablo için plastik kablo etiketleri kullanılmıştır. Üzerlerine yazılan bilgisayar tabanlı baskı sayesinde kabloları veya tel desteklerini tanımlama işlemi kolaylık bulmaktadır. DIN 4102 Bölüm 12 ye uygun olarak yangından korunma sınıfları E30 ve E90 için standart taşıma konstrüksiyonu ve kabloya özel taşıma konstrüksiyonu olarak kullanımları gerekli şartlara bağlanmış malzemeler için tavsiye edilen şartlara uygunlukları sağlanmıştır. Yangından korunması istenen bölgede kullanılacak sistemde dikkat edilecek hususlar aşağıdaki şekilde tavsiye edilmektedir; Kullanılacak kablo kanalları veya merdivenlerinde taşıyıcı profil yüksekliği (kenar yüksekliği) h: 60 mm.yi geçmemelidir. Merdiven tipi kablo taşıyıcılarda kullanılan merdiven basamak aralığı 150 mm.den daha büyük olmamalıdır. Kullanılacak kablo kanalları genişliği asgari 300 mm, merdivenlerinde ise asgari 400 mm olmalıdır. Askı sisteminde duvar tipi için I demirler üzerine asılacak konsollar kullanılmalıdır. Konsolların bittiği noktadan salınacak şekilde M12 tij ile tavandan her katta rijit bağlantı yapılacak şekilde sabitlenmelidir. Kullanılan tüm aksesuar yangına dayanıklı metal üretimlerden seçilmelidir. Askı aralığı 1200 mm.yi geçmemelidir. Katlı askı sistemlerinde katlar arasındaki aralıklar 250 mm olarak seçilmelidir.

15 14 Kablo kanallarının taşıyacağı yük asgari 10 kg/mt, kablo merdivenlerinde asgari 20 kg/mt.yi geçmemelidir. Değerlendirmenin yapıldığı tesiste, kablo taşıma sistemlerine ait uygulamalarda tespiti yapılan hatalı koşullar müşavir tarafından belirlenerek iyileştirmeye gidilmiştir. İlgili maddeler tam uyumluluk içinde uygulanmıştır. 4. Aydınlatma Sistemleri: Enerji verimliliği esas alınarak iyi bir aydınlatma hesabı yapılmış tesiste gün ışığından yeter derecede yararlanılmaktadır. Üretim sahasında gün içinde suni ışıkla yeterli aydınlatma sağlanmaktadır. Tesis kurulum aşamasındayken müşavir tarafınca belirlenen etkin aydınlatma koşulları tesis inşaatında belirgin özellikler gösterirken hem enerji tasarrufu hem de yeter derece aydınlatma sağlayacak şekilde etkin aydınlatma için çatı tasarlanmıştır. Tesis içindeki üretim birimleri başta olmak üzere tüm tesiste aydınlık ölçümleri yapılarak raporlama yapılmıştır. Müşavir tarafından, tesisteki aydınlık seviye tespitleri teorik olarak hesaplanıp yetersiz aydınlatmanın uygulandığı birimlerde iyileştirmeler yapılmıştır. Aydınlatmanın önem arz etmediği bölgelerde Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği gereğince, aydınlatma gücü m² başına en az W alınarak belirlenmiştir. Tesiste 250 V dan yüksek şebeke gerilimi kullanılmamıştır. Ortamdaki tozuma ve ilgili yönetmelikler göz önüne alınarak armatür seçimleri; suya ya da toza karşı koruma düzeni bulunması ve ortam sıcaklığına dayanıklılığı göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Aydınlatma aygıtlarının yerleşimleri, çıkardıkları ısının kendi içlerindeki ve yakınlarındaki cisimlere zarar vermeyecek biçimde tesis edilmesine önem verilmiştir. Özel Uygulamalar: Tesisteki tüm panolarda kilitli sisteme geçilmiştir. Enerji odasında toplanan kompanzasyon ve ana dağıtım panolarına ulaşmak için açılacak kapılar dışa açılmaktadır. Kapı kilidi görevli olmayan personelin girişine engel olacak fakat tesiste bulunan personelin giriş-çıkışına engel olmayacak biçimde dizayn edilmiştir. Yangın tehlikesi olan yerlerde tüm sistem exproof malzeme kullanılmıştır. Yangın algılama sistemleri tesise proje uygulamaları dahilinde belirlenen yerlere uygulanmıştır. Yangın ihbar sistemleri ve yangın müdahale ekipmanları sürekli test edilerek eğitilmiş ekip tarafınca kontrol edilmektedir. Tesise ait en büyük elektriksel iyileştirme kaynak atölyelerinde yapılmıştır. Kaynak atölyesinde dokunmaya karşı koruma yapılmıştır. Bunun yanında tesisin uygun yerlerinde uyarma levhaları bulunmaktadır. Bakım ve Onarım Ġşleri Sırasında Alınması Gereken Önlemler: Tesise gelen besleme kaynakları ayrılmalıdır. Gerekli uyarı levhaları asılmalıdır. Gerilim yokluğu kontrol edilmelidir. Topraklama ve kısa devre yapılmalıdır. Çalışma yeri sınırlandırılmalıdır. Koruyucu işaret ve levhalar asılmalıdır. Çalışma müsaadesi düzenlenmelidir. Tesisten sorumlu olan görevlilerle görüşme yapılmalı ve anlaşma sağlanmalıdır. Yetkililer tarafından hazırlanmış yazılı veya sözlü talimatlar göz önünde bulundurulmalıdır. Alınmış olan önlemleri izlemek ve gözetlemek amacıyla sorumlu bir şahıs görevlendirilmelidir. Bütün bu işlemler sırasında gereğinden fazla dikkatli olunmalıdır.

16 15 Elektrik İşlerinde Alınması Gereken Güvenlik Önlemleri Mutlaka koruyucu malzemeler kullanılmalıdır. El aletlerinin yalıtımlı olmasına ve bozuk olup olmadığına dikkat edilmeli. Çalışılan makine üzerine arızalı levhası asılmalı mutlaka topraklama yapılmalıdır. Pano veya tablodaki besleme sigortası sökülmeli üzerine dikkat tamirat var levhası asılmalı. Yüksek yerlerdeki çalışmalarda emniyet kemeri kullanılmalı Kullanılan ölçüm aletlerinin doğruluğundan emin olunmalı Mümkün olduğunca arızalara 2 veya daha çok kişi çıkmalıdır. Maddeler halinde açıklanan bakım talimatları gözle görülür şekilde bakım çalışmalarının yapılacağı bölgelere asılmıştır.[6]

17 5. İLK YARDIM 16 İlkyardım herhangi bir kaza yada hastalık durumunda tıp profesyonelleri olay mahalline ulaşıncaya dek, olay yerinde bulunanların hasta yada kazazedeye yaptığı uygulamalardır. İşyerlerinde kazalar açısından artmış olasılıktan söz etmek mümkündür. Elektrik çarpması, organ kopmaları, yüksekten düşme, kanamalar ve yanıklar işyerlerinde sık karşılaşabileceğimiz kazalar arasında sıralanabilir. Ayrıca işyerlerinde olay mahalline ulaşım açısından zorluklar da söz konusudur. Sonuç olarak işyerlerine ilkyardım organizasyonu vazgeçilmez bir gereksinimdir. İşyerinde ilkyardımla ilgili düzenlemeleri yapmak işverenin yasal sorumluluğudur. İşveren işyerinde çalışanların yaralanması veya hastalanması halinde ilk yardım hizmetinin uygun koşullarda ve yeterli düzeyde verilmesini sağlayacak ekipman ve personele sahip olduğunu garantilemelidir. İşyerinde ilkyardımla ilgili çalışmaları planlarken her bir çalışma alanının koşullarına uygun ilkyardım gereksinimleri önceden belirlenmelidir ve bu gereksinimler belirlenirken aşağıdakiler göz önünde bulundurulur: a. İşyeri Riskleri: İşyerinde ilk yardım organizasyonunda işin yapısına göre planlama yapılır. Büro, satış mağazası, kütüphane gibi düşük risk kategorisinde yer alan işyerleriyle, ağır sanayi, inşaat, kimyasal maddeler imalatı gibi yüksek riskli işyerlerinde farklı gereksinimler söz konusudur. Ağır ve tehlikeli işlerin yapıldığı işyerlerinde belli sayıda ilkyardımcı personele ve ek ilkyardım ekipman ve malzemesi gibi kapsamlı hazırlıklara ihtiyaç varken, düşük risk grubunda yer alan işyerlerin için ilkyardım dolabı ve tedarikçisinden oluşan hazırlık yeterli olabilir. b. İşyerinin Büyüklüğü: İşyeri tek bir binada yerleşimli veya geniş bir sahada farklı bina komplekslerinde bulunabilir, binalar arası uzaklık söz konusu olabilir ya da büyük bir iş merkezinin farklı katlarında yer alabilir. Bu durumda her bir bina ya da kat için ayrı ilkyardımcı personel yetiştirilmeli, ekipman ve malzeme ayrı hazırlanmalıdır. c. İşyerinin Kazalar Açısından Geçmişi: İşyerinde ilkyardım gereksinimlerini belirlerken geçmişte görülmüş kazaların sayısının, sıklığının, nedenlerinin ve sonuçlarının incelenmesinde yarar vardır. Bu inceleme çok yönlü ve büyük organizasyonlar için hangi ekipman ve malzemenin gerektiğinin ve ayrıca ilkyardımcıların öncelikle hangi alanlardan sorumlu olacağının belirlenmesinde yardımcı olur. d. İş Gücünün Yapısı ve Dağılımı: Tedarik edilecek ilkyardımın düzeyi çalışanların vardiya usulü veya tek başına çalışıp çalışmadığına göre değişir. Ayrıca özürlü çalışanlar, genç işçiler, çırak veya stajyerler olup olmadığı gözden geçirilmeli, acil durumlarda binaların tahliye edilmesi söz konusu olduğunda tahliye sırasında özel gözetilmesi gereken ya da refakat ihtiyacı olan çalışanlar olabileceği dikkate alınmalıdır. e. İşyerinin Lokalizasyonu: Acil tıp hizmetlerine uzak sahalarda bulunan işyerlerinde hasta ya da kazazedelerin uygun transportunu olanaklı kılacak özel düzenlemeler yapılmalıdır. f. İşyerinin Haberleşme Olanakları: İşyerinin dahili telefonlarının, acil çağrılar için ayrılmış özel telefonlarının olup olmaması, telsiz sisteminin harici ya da dahili kullanımı gözden geçirilmeli ve varsa acil durumlarda bunlardan nasıl yararlanılabileceği, yoksa bunların nasıl

18 geliştirilebileceği planlanmalıdır. 17 g. Uzakta ve Yalnız Çalışan İşlerin Varlığı: İşletmede yalnız çalışan veya tek başına sahaya giden işçiler varsa, bu işçilerin herhangi bir kaza veya hastalanma durumunda kendi kendine ilkyardım uygulayabilmeleri için bu konuda eğitim almış olmaları gerekir. Ayrıca yanlarında ilkyardım malzemeleri bulundurmaları ve haberleşebilmek veya yardım çağırabilmek için bireysel iletişim araçlarıyla donatılmış olmaları önemlidir. h. Farklı İşverenlerce Paylaşılmış İşin Yapıldığı Yerler: İşyerinde farklı işverene bağlı çalışan işçiler bulunabilir. İşverenler ilkyardım organizasyonuyla ilgili düzenlemeler konusunda uzlaşma sağlamalı, paylaşılan alanlarda ilkyardım tedarikinin sağlanmasında uygun ve yeterli olunduğundan emin olmalıdırlar. ı. İlkyardımcı Personellerin Yıllık İzin veya Diğer Nedenlerle Bulunmayışları: İşveren ilkyardımcı personelin planlanmış yıllık izin gibi işyerinde bulunamayış dönemlerini kapsayacak şekilde düzenleme yapmalıdır. Hastalık gibi plansız mazeretler nedeniyle istisnai yokluk durumlarında açığın nasıl kapatılacağı göz önünde bulundurmalıdır. İşyerlerinde çalışanların bir kısmı ilkyardımcı personel olarak seçilir ve ilkyardım eğitimi almaları sağlanır. Ülkemizde bu sayı her 20 çalışandan en az birinin ilkyardımcı olması, ağır ve yüksek riskli işler için 10 çalışandan en az birinin ilkyardım uygulama becerisine sahip olması şeklinde yasayla belirlenmiştir. Esas olarak her işletmede bütün çalışma mekânlarında ve bütün çalışma saatlerinde ilkyardım bilgi ve becerisine sahip yeterli eleman bulunmalıdır. İlkyardımcı personelin seçilmesinde psikolojik ve fiziksel uygunluğu, idare ve iletişim becerilerine sahip olması, gerektiğinde işini bırakabilmesi ve işletmede kalıcı olması göz önünde bulundurulmalıdır. İlkyardım eğitimleri erişkin eğitimi ilkelerine uygun, interaktif, uygulamalı ve beceri kazandırmaya yönelik olmalıdır. Eğitimin yeterliliği ilk ve son değerlendirme testleriyle sınanmalı ve sonrasında yapılacak tatbikatlarla katılımcıların uygulama becerileri izlenmelidir. Eğitimler periyodik olarak yenilenmelidir. İlkyardım dolapları, işyerlerinde her çalışma biriminde kolay ulaşılabilir bir yerde en az bir ilkyardım dolabı bulunmalı ve içerisinde sadece ilkyardım için gerekli malzemeler bulunmalıdır. İlkyardım dolaplarında başlıca; sargı bezi, üçgen sargı, büyük ped, çengelli iğne, plastik eldiven yer almalıdır. Ek ilkyardım materyalleri ve ekipmanları arasında sedye, battaniye, göz irrigasyonu için su, seyahat ilkyardım kitleri sayılabilir. Kimyasallarla çalışılan işyerlerinde kimyasalların göze kaçması halinde, göz irrigasyonu için uygun yıkama solüsyonları olmalıdır. Ayrıca kimyasal yanıklara karşı kolay ulaşılabilir mesafede tüm vücut için duşlar hazır bulunmalıdır. Bunların periyodik bakımı yapılmalı ve sürekli, istenen tazyikle, bol ve uygun nitelikte su sağladığından emin olunmalıdır. Çalışanlarla aralıklı tatbikatlar yapılarak kimyasallarla yanık söz konusu olduğunda tüm giysilerini çıkarması ve vücut duşu uygulaması gerektiği kavratılmalıdır. Gerek deprem, sel gibi doğal olaylara bağlı olsun, gerekse patlama, yangın, bombalama gibi teknolojik nedenlerle veya insan eliyle oluşsun yaralanma, can ve mal kaybına yol açan, birden çok kişiyi veya çevreyi etkileyen olaylara olağandışı durum denir. Her işletmenin

19 18 olağandışı durumlara yönelik kurumsal hazırlığı bulunması gerekir. Bu hazırlıklar hem kayıpları azaltır ve hem de iyileşmeyi hızlandırır. İşyerlerinde olağandışı durumlarda birimlerin birbiriyle, birimlerin sağlık ekibiyle ya da birimlerin karar noktasındaki yöneticilerle iletişiminin nasıl gerçekleşeceği önceden belirlenmelidir. Olası olağandışı durumlar için senaryolar belirlenmeli ve bunlara uygun hareket planları hazırlanmalıdır. Acil durumlarda binaların boşaltılması gerekebilir, tahliye rotaları ve toplanma noktaları önceden belirlenmeli ve bu noktalarda sayımları kimlerin yapacağı tespit edilmelidir. Bunların öncedenbelirlenmesi, tatbikatlarla benimsetilmesi ve herkesçe kavrandığının güvence altına alınması gerekir. Olağandışı durumlar için her bir görev açık olarak tanımlanmalı, kimlerin sorumlu olduğu belirlenmelidir. Eylemlerin kimin tarafından hangi sonuçla yapılacağı prosedür haline getirilmelidir. Bu prosedürlerde hangi araçların kullanılacağı ve yeterlilik-uygunluk kriterlerinin neler olduğu tarif edilmelidir. Eylemlerin akım şemaları hazırlanmalıdır. Tüm olağandışı durumlara hazırlık çalışmaları kayıt altına alınmalıdır. Tüm çalışmalar belirli aralıklarla izlenmeli, tatbikatlarla sınanmalı, aksadığı yönleri tespit edilirse, revize edilmelidir. İşyerinde çalışanların yararlanabileceği kaynaklardan haberdar olması ve ulaşabileceği yapılandırılmış sistemi tanıması için duyurular yapılmalıdır. İşletmede herkesin görebileceği yerlere kolay anlaşılır akış şemaları ve işaretler konmalıdır.

20 ELEKTRİK ÇARPMALARINDA İLKYARDIM 19 Elektrik yanıkları görünürde küçük olabilir ama elektrik akımı deri altındaki dokuda daha yaygın hasar oluşturur. Eğer vücuttan geçen elektrik akımın miktarı yüksekse, kalp ritmi ve solunum kasları etkilenir, kalp durması ve/veya solunum durması olabilir. Elektrik akımı kazazedenin bazen de savrulup düşmesine yol açar ve bunun sonucunda vücutta kesi ve kırıklara neden olabilir. Yapılması gerekenler: 1. Öncelikle kazazedenin elektrik kaynağıyla temasının sürmediğinden emin olunmalıdır. Mümkünse elektrik kaynağından kesilmeli, değilse iletken olmayan bir cisim (plastik) yardımıyla kazazedenin kaynakla olan teması sonlandırılmalıdır. 2. Elektrik teması olmadığından emin olduktan sonra değerlendirmeye geçilir. Kazazede omuzlarından hafifçe sarsılarak yüksek sesle iyi misin? diye sorulur, yanıt yoksa ciddi bir şey olabileceği düşünülerek hemen yardım çağrılır. 3. Daha sonra solunumun ve dolaşımın değerlendirilmesine geçilir. Solunumu ve dolaşımı olmayan kazazedeye solunum desteği ve kalp masajı uygulanır. Bu uygulamaları daha önce bu konuda yeterlik kazanmış ilkyardımcılar gerçekleştirebilir. 4. Kazazedenin solunumu ve dolaşımı varsa iyileşme pozisyonuna (yan yatış) getirilerek, yanık yerleri steril gazlı bezlerle örtülür ve sağlık ekibinin gelmesi beklenir. Battaniye ya da havlu lifleri zarar verebileceği için örtü olarak tercih edilmez. 5. Kazazedede şok bulguları gelişmeye başlarsa (baygınlık hali yüzde soluklaşma, solgunluk, ellerde soğuk terleme gibi) ayaklar yükseğe kaldırılır. Bu pozisyon beyne kan gitmesine yardımcı olur.[7]

ELEKTRĠK TESĠSLERĠNDE RĠSK DEĞERLENDĠRME

ELEKTRĠK TESĠSLERĠNDE RĠSK DEĞERLENDĠRME ELEKTRĠK TESĠSLERĠNDE RĠSK DEĞERLENDĠRME Elektrik Mühendisi Mehmet Ferit PEKEROĞLU Mavi Bilge Mühendislik Eğitim Danışmanlık Ltd. Şti. feritpekeroglu@yahoo.com ÖZET Günümüzde yaklaşık her üç dakikada bir

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 1 İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ 2.3. Tesisatlar 2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı RİSK DEĞERLENDİRMESİ Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı YASAL DAYANAK İşyerinde Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin 12.06.1989

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yıldırımdan korunma 1 Yıldırımdan korunma 2 Yasal Mevzuat BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yıldırımdan Korunma Tesisatı, Transformatör ve Jeneratör Yıldırımdan

Detaylı

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler DİŞ PROTEZ LABORATUVARI DEĞERLENDİRMESİ Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım ÖNCEKİ TEHLİKE ŞİDDET OLASILIK 1.1. İşyerinde acil çıkış yönlendirmesinin yapılmamış olması. 1.2. İşyerinde bulunan yangın

Detaylı

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/6 1. AMAÇ KAPSAM: Hastanede yeni bir bölüm açarken veya devam eden bölümlerin tehlikelerinin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, İSG programlarının oluşturulması ve gerekli kontrol ölçümlerinin

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Tanımlar 1 İçerik 1. Giriş Temel tanım ve kavramlar Enerji şebekesi (Üretim, iletim ve dağıtım aşamaları) Temel bileşenler (İletkenler, elektrik tesisat ekipmanları, anahtarlama

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesisat kontrolleri

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesisat kontrolleri ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesisat kontrolleri 1 Topraklama ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMALAR YÖNETMELİĞİ (R.G. 21.08.2001 24500) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Alçak Gerilim Tesislerinde Topraklama Topraklama

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ Elektrik Tesisatı cins ve hacmine göre ehliyetli elektrikçiler tarafından tesis edilerek bakım ve işletmesi sağlanmalıdır. Bu hususta Elektrik

Detaylı

TOPRAKLAMA Topraklama,

TOPRAKLAMA Topraklama, TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine Topraklama denilmektedir.

Detaylı

ACİL DURUM ASANSÖRÜ ( İTFAİYE ASANSÖRÜ ) M. KEREM FETULLAHOĞLU MAKİNE MÜHENDİSİ

ACİL DURUM ASANSÖRÜ ( İTFAİYE ASANSÖRÜ ) M. KEREM FETULLAHOĞLU MAKİNE MÜHENDİSİ ACİL DURUM ASANSÖRÜ ( İTFAİYE ASANSÖRÜ ) M. KEREM FETULLAHOĞLU MAKİNE MÜHENDİSİ Acil durum asansörü nedir? Acil durum asansörü; bir yapı içinde yangına müdahale ekiplerinin ve bunların kullandıkları ekipmanın

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından en uygun tehlike tanımıdır? a) Büyük zarara yol açabilecek durum b) Malın, malzemenin ya da işyeri

Detaylı

Otomatik Yük Ayırıcı

Otomatik Yük Ayırıcı Otomatik Yük Ayırıcı Teknik Özellikler: IEC standartlarına göre - E3 M2 Anma gerilimi (kv rms) 36 Anma akımı (A) 630 Anma kısa devre akım (ka) 12,5 Anma yalıtım düzeyi kv rms, 50Hz/1 dak. faz - toprak

Detaylı

RİSK ANALİZ PROSEDÜRÜ

RİSK ANALİZ PROSEDÜRÜ 1.AMAÇ Karacabey Devlet Hastanesi faaliyetleri sırasında oluşabilecek potansiyel tehlikelerin ve bunlara ilişkin risklerin belirlenmesi, böylelikle beklenen veya olası risklerin kontrol altına alınmasına

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği AMAÇ ve KAPSAM AMAÇ:, Kazaların en sık görüldüğü iş kollarından biri olan İNŞAAT SEKTÖRÜNDE, meydana

Detaylı

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU Risk Değerlendirme No: Tarih: İşveren: İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? (Kısaca açıklayınız) İşçi sayısı: Erkek Kadın Çocuk Çırak Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi; işyerlerinde çalışanların maruz kalabilecekleri endüstriyel kirlenmelerin (Ör: gürültü, kimyasal gazlar, tozlar vb.) iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları

Detaylı

TOPRAKLAMA RAPORU. 7 (Ekler Hariç) BARIŞ EREN 23605

TOPRAKLAMA RAPORU. 7 (Ekler Hariç) BARIŞ EREN 23605 FİRMANIN ADI FİRMANIN ADRESİ RAPOR KONUSU KONTROLÜN YAPILDIĞI TARİH RAPORUN DÜZENLENDİĞİ TARİH RAPOR NUMARASI RAPORUN SAYFA SAYISI RAPORU DÜZENLEYEN EMO SİCİL NUMARASI TOPRAKLAMA RAPORU 7 (Ekler Hariç)

Detaylı

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ 7.Hafta: Risk ve Risk Analizi DYA 114 Çevre Koruma BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ RİSK ve RİSK ANALİZİ Risk Belirli bir tehlikeli olayın meydana gelme olasılığı

Detaylı

APARTMANLAR KONTROL FORMU

APARTMANLAR KONTROL FORMU SORU E H ÖNERİ 1. Apartmanın sokak numarası gece ve gündüz görülebilecek durumda mı? 2. Apartman dairelerinin numaraları var mı? 3. Apartmana giren kişiler için geçiş kontrolü var mı? 4. Apartman, site

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı

Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı Yrd. Doç. Dr. Bedri KEKEZOĞLU & Yrd. Doç. Dr. Altuğ BOZKURT Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı Güvenlik Donanımları Yasal Mevzuatlar Güvenlik Donanımları Hat üzerinde gerilimin bulunup bulunmadığının kontrolü,

Detaylı

Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım

Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım Hizmetleri TRANSFORMATÖR Elektrik enerjisinin gerilim ve akım

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir.

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ Eğitimin Amacı Çalışma ortamı gözetiminin tanımı ve kapsamı, İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi;

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI

ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI CAN CAMCI ZENİT ENERJİ GENEL MÜDÜR 7 NİSAN 2016 İçerik 1-TS EN 62446 Tanımı 2-TS EN 62446 Kapsamı ve Yardımcı Standardları 3-Denetim

Detaylı

MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com

MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com 1 P a g e MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com 4. 1. Solunumla akciğerlere ulaşmasına rağmen akciğerlerde yapısal ve/veya fonksiyonel bozukluk yapmayan tozlara

Detaylı

AG DAĞITIM PANO VE MALZEMELERİ

AG DAĞITIM PANO VE MALZEMELERİ AG DAĞITIM PANO VE MALZEMELERİ Ana dağıtım panosu ile tesisin enerjisi tek bir panodan kontrol edilebilir. Fabrika, atölye ve iş yerlerinde elektrik enerjisinin ana dağıtımının yapıldığı panolardır. Trafosuz

Detaylı

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011)

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011) ELEKTRİK 1. Bir orta gerilim (OG) dağıtım sisteminin trafodan itibaren yüke doğru olan kısmının (sekonder tarafının) yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( A Sınıfı 02.07.2011) A)

Detaylı

Radyo Frekansı-Elektromanyetik Alanlara Maruz Kalma

Radyo Frekansı-Elektromanyetik Alanlara Maruz Kalma Radyo Frekansı-Elektromanyetik Alanlara Maruz Kalma STANDARD LME-12:001904 Utr Dzl. A İçindekiler 1 Giriş... 3 2 Gereksinimler... 3 3 RF EMF Prosedürü... 4 4 Eğitim... 5 5 Kişisel Koruyucu Ekipman... 5

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI Konu Başlıkları 1. Temel Kavramlar ve Tanımlar 2. İlgili Mevzuat 3. Risklerden Korunma Yöntemleri

Detaylı

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU İşveren Büro Adresi Yapılan İş Çalışan Sayısı Toplam: Hukuki Danışmanlık, Dava ve İcra İşlemleri Takibi Erkek Kadın Çocuk Stajyer Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ. AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme.

BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ. AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme. BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme. Elektrik Enerjisi 33 BÖLÜM-3 ELEKTRİK ENERJİSİ 3.1 ELEKTRİK ENERJİSİNİN

Detaylı

İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh.

İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. YAPI İŞYERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ne göre ÇOK TEHLİKELİ sınıftadır Yapı işyerlerinde

Detaylı

SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ

SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ GÜVENLİK VE SAĞLIK İŞARETLERİ Özel bir amaç, faaliyet veya durumu işaret eden - levha, - renk, - sesli ve/veya ışıklı sinyal, - sözlü iletişim ya da el kol işareti yoluyla

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI

SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI KONU VE KAPSAM: Alçak gerilim dağıtım panoları, bina içinde kullanılan, zemine montajlı, serbest dikili tip olarak prefabrik standart fonksiyonel

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Y r d. D o ç. D r. Fu a t Y I L MAZ G a z iantep Ü n i versitesi M a k ine M ü h endi sliği B ö lümü PATLAYICI ORTAM Patlayıcı

Detaylı

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç Madde 1 Bu Yönetmelik, işverenlerce, işyerlerinde

Detaylı

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 ELEKTRİĞİN İLETİMİ Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 Elektrik Nedir? Günümüzde evlerin aydınlatılması, televizyon, radyo, telefon, çamaşır makinesi gibi araçların çalıştırılmasında elektrik kullanılmaktadır.

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Burhanettin KURT, İSG Uzmanı Mayıs, 2013 Büyük zarar veya yok olmaya yol açabilecek durum; gerçekleşme ihtimali bulunan

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

B. EMNİYET ÖNLEMLERİ A. MONTAJ

B. EMNİYET ÖNLEMLERİ A. MONTAJ İÇİNDEKİLER Otomatik Akü Şarj Redresörü A. MONTAJ... 3 B. EMNİYET ÖNLEMLERİ... 4 C. KULLANMA TALİMATI... 5 D. CİHAZIN ÇALIŞTIRILMASI... 6 E. CİHAZIN TAŞINMASI VE DEPOLANMASI... 7 F. GARANTİ ŞARTLARI...

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ Ne zaman değil 2 Nerede değil 3 Her zaman ve her yerde Herkes için ilkyardım 4 İLKYARDIM HAYAT KURTARIR TÜM KAZALARDA ÖLÜMLERİN YÜZDE 10 U İLK BEŞ DAKİKADA, YÜZDE 50 Sİ İLK

Detaylı

ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ

ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ Elektrik tesisatının, kaçış yolları aydınlatmasının, acil durum aydınlatma ve yönlendirmesinin ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinin, ilgili tesisat yönetmeliklerine

Detaylı

Profesyonel, verimli, yenilikçi çözümler...

Profesyonel, verimli, yenilikçi çözümler... www.mekatromuhendislik.com.tr Profesyonel, verimli, yenilikçi çözümler... www.mekatromuhendislik.com.tr çözüm üretiyoruz... Hakkımızda 2012 yılında endüstriyel otomasyon sektöründe yenilikçi ve kaliteli

Detaylı

ENERJİ DAĞITIMI-I. Dersin Kredisi 4 + 0 + 0

ENERJİ DAĞITIMI-I. Dersin Kredisi 4 + 0 + 0 ENERJİ DAĞITIMI-I Dersin Kredisi 4 + 0 + 0 Panolar: OG AG Panolar: 1 Devre kesici kompartmanı 2 Ana bara kompartmanı 3 Kablo kompartmanı 4 Alçak gerilim kompartman1 5 Ark gaz tahliye kanalı 6 Akım trafoları

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ 2014 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ PARS DANIŞMANLIK 20.02.2014 5763 Sayılı Kanun ( İş Kanunu ve bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) Kabul Tarihi:15.05.2008 İçerik 4857 sayılı İş kanunu dahil

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici. (Recloser)

Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici. (Recloser) Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici (Recloser) Üç kutuplu iki konumlu (açık - kapalı) Anahtarlama (kesme - kapama) vakum ortamında (vacuum interrupter) da hızlı tekrar kapamaya uygun tasarlanmıştır. Kesiciye

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP:

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? 1 İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tanımı. 2 İş Sağlığı ve Güvenliği faaliyetlerinin yürütülmesi.

Detaylı

GÜNDEM. Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi

GÜNDEM. Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi 1 GÜNDEM Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi 2 RİSK ANALİZİNDE YASAL DURUM 6311 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Risk değerlendirmesi, kontrol,

Detaylı

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Genel olarak kaynak teknolojisinden, bina kurulmasından, cihaz onarımlarına, ağır sanayiden

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI 1 2 3 Enfeksiyon risklerinin Sağlık taramaları Koruyucu ekipman ve giysilerin kullanılması -El yıkama alışkanlıklarının, el hijyeninin artırılması -Kesici delici alet yaralanmalarını önlemeye yönelik düzenlemeler

Detaylı

SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER

SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER Denizler ve Karalarda Yapılacak Çalışmalar İçin Ortak Hükümler 1. Acil durumlarda uzaktan kumanda 1.1. Sağlık ve

Detaylı

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ 14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ KONULAR 1. GERİLİM DÜŞÜMÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ 2. ÇEŞİTLİ TESİSLERDE KABUL EDİLEBİLEN GERİLİM DÜŞÜMÜ SINIRLARI 3. TEK FAZLI ALTERNATİF AKIM (OMİK) DEVRELERİNDE YÜZDE (%) GERİLİM

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ

RİSK DEĞERLENDİRMESİ SKORU SINIFI DEĞERLENDİRMESİ DEĞ. TARİHİ İLK DEĞ. BÖLÜM FAALİYET İLK FOTOGRAF TANIMI M-1 Kıyma makinesinde Kıyma çekilmesi Kıyma Makinesi Et Besleme Noktası El Girecek Genişlikte Olması Kıyma Makinesine

Detaylı

ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ Sinan Akduman İSG UZMANI

ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ Sinan Akduman İSG UZMANI ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ İSG UZMANI 1 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İş Sağlığı ve Güvenliği Semineri Programı Programın İçeriği Tanışma ve Program Hakkında Bilgilendirme Okullarımızdaki

Detaylı

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ BASİT RİSK DEĞERLENDİRMESİ METODU (HSE/COSHH-Control of substances hazardous to health ) 1 TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM

Detaylı

RİSK ANALİZİ TALİMATI

RİSK ANALİZİ TALİMATI AĞRI İL AMBULANS SERVİSİ BAŞHEKİMLİĞİ RİSK ANALİZİ TALİMATI DÖK. KOD NO : AĞRI-112-YÖN-TL- 22 YAY. TRH: 31.02.2014 REV.TRH: REV.NO: SA YFA NO: 5 1. AMAÇ: Ağrı İl Ambulans Servisi Başhekimliğinde hizmet

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA

TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA TARIM İLAÇLARI AMBARLARINDA YANGINA KARŞI KORUMA A. Teknik tedbirler B. Organize edilebilecek tedbirler C. Yangında alınacak tedbirler D. Yangın sonunda alınacak tedbirler Dr. Selami

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com I.BÖLÜM www.ankaraisguvenligi.com TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli. (6331 sayılı İSG Kan.) TEHLİKE: Bir

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

Laboratuar Tasarımı. Genel Gereksinimler. Yrd. Doç. Dr. Emrah TORLAK

Laboratuar Tasarımı. Genel Gereksinimler. Yrd. Doç. Dr. Emrah TORLAK Laboratuar Tasarımı Genel Gereksinimler Yrd. Doç. Dr. Emrah TORLAK 1. Genel Tehlikeli materyallerin kullanımı ve muhafazasının oluşturduğu riskler nedeni ile laboratuarlar ve laboratuar dışı aktivitelerin

Detaylı

7. İGY Zirve Ankara 2014. Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü

7. İGY Zirve Ankara 2014. Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü 7. İGY Zirve Ankara 2014 Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü Yüksekte Çalışmanın Temel Prensipleri Yüksekte Çalışma Kontrol Hiyerarşisi

Detaylı

AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU FULYA MAH.MEVLUT PEHLİVAN.SOK.NO8/1 D.10 ŞİŞLİ-İSTANBUL

AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU FULYA MAH.MEVLUT PEHLİVAN.SOK.NO8/1 D.10 ŞİŞLİ-İSTANBUL Risk Değerlendirme No: 1 S.M.M.M AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU Tarih: 31.12.2012 İşveren: Risk Değerlendirilmesinin Geçerlilik Tarihi İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? AHMET DEMİR ÖRTÜN

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Faaliyet Değerlendirilmesi. Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ocak-Kasım 2015

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Faaliyet Değerlendirilmesi. Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ocak-Kasım 2015 İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Faaliyet Değerlendirilmesi Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ocak-Kasım 2015 O İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirilmesi Yönetmeliği

Detaylı

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ 10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ KONULAR 1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri 2. Şebeke Çeşitleri 10.1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri Elektrik enerjisini üretmeye,

Detaylı

Bu aşırı gerilimlerin, işletmede izin verilen yalıtım gerilimi seviyesini aşmaması gerekir.

Bu aşırı gerilimlerin, işletmede izin verilen yalıtım gerilimi seviyesini aşmaması gerekir. GENEL TANIM Akım sınırlayıcı sigortalar, arıza akımının ortaya çıkardığı ısı enerjisi ile eriyerek devreden akabilecek büyük kısa devre akımlarının kesilmesini sağlayan ve aynı zamanda ayırma işlemi yaparak

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

Güvenli Balya Makineleri İmalatında Gözönüne Alınacak Kriterler. Mesut Gölbaşı UTEM Antalya İmalatçı Eğitimi

Güvenli Balya Makineleri İmalatında Gözönüne Alınacak Kriterler. Mesut Gölbaşı UTEM Antalya İmalatçı Eğitimi Güvenli Balya Makineleri İmalatında Gözönüne Alınacak Kriterler Mesut Gölbaşı UTEM Antalya İmalatçı Eğitimi Ezme veya ezilme Makaslama Kesme veya koparma Dolanma veya takılma Kapma veya yakalama Daha geniş

Detaylı

LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU)

LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU) LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU) DİNAMİZM / SÜREKLİLİK / PERFORMANS / TECRÜBE ULUSOY ELEKTRİK A.Ş. 1985 yılında bir mühendislik şirketi olarak kurulmuştur. Ulusoy

Detaylı

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri A 1 B 2 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SORUMLULARININ TESPİTİ İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve Bağlı bulunan Okul/Kurumların işveren vekillerinin tespit edilerek, makam onayının alınması İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜKLERİ

Detaylı

kurumsal Necati ALOĞLU Entepe OSGB En Tepe Sağlık ve İş Güvenliği Hiz. Tic. Ltd. Şti

kurumsal Necati ALOĞLU Entepe OSGB En Tepe Sağlık ve İş Güvenliği Hiz. Tic. Ltd. Şti kurumsal 2001 yılından beri kurumsal firmalara Kalite, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri başta olmak üzere Eğitim, Yönetim ve Danışmanlık hizmetleri sunduk. MEB onaylı mesleki eğitimler verdik.

Detaylı

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve

Detaylı

biz kimiz. Simtes / Ostim

biz kimiz. Simtes / Ostim biz kimiz. Simtes Elektrik olarak bizler; enerji iletimi, dağıtımı ve kontrolu konularında şirketinizin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamak üzere hizmet vermekteyiz. 1975 yılından günümüze kadar Simtes,

Detaylı

SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ Dünyada Her Yıl Milyonlarca Çalışan İş Kazasına Maruz Kalmaktadır..Toplam Çalışan Sayısı : 2,8 Milyar kişi.çocuk İşçi Sayısı: 246 milyon.iş Kazası Sayısı : 270 Milyon.Meslek Hastalıklarından

Detaylı

ELEKTRĠKSEL RĠSK ANALĠZĠNDE PERĠYODĠK KONTROL ve ÖLÇÜMLERĠN TEHLĠKE ÖNLEYĠCĠ ETKĠLERĠ

ELEKTRĠKSEL RĠSK ANALĠZĠNDE PERĠYODĠK KONTROL ve ÖLÇÜMLERĠN TEHLĠKE ÖNLEYĠCĠ ETKĠLERĠ ELEKTRĠKSEL RĠSK ANALĠZĠNDE PERĠYODĠK KONTROL ve ÖLÇÜMLERĠN TEHLĠKE ÖNLEYĠCĠ ETKĠLERĠ Elektrik Mühendisi Mehmet Ferit PEKEROĞLU Mavi Bilge Mühendislik Eğitim Danışmanlık Ltd. Şti. peker@elpekmuhendislik.com

Detaylı

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System)

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) Kuruluşlarda karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, çalışanların emniyetli ve sağlıklı bir çalışma

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ AALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri ve topraklamalar yönetmeliğine

Detaylı

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ Dr. Fatma IŞIK COŞKUNSES İSG Uzmanı / İSGÜM Kimyasal maddeler sanayimizin ve günlük yaşantımızın içinde bir çok alanda

Detaylı

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler TORAKLAMA - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler Genel Bilgi Topraklama Nedir? Elektrik Topraklama Nedir? tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir

Detaylı

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

ACİL DURUM MÜDAHALE EKİBİ (ADME) V. İSG KONGRESİ

ACİL DURUM MÜDAHALE EKİBİ (ADME) V. İSG KONGRESİ ACİL DURUM MÜDAHALE EKİBİ (ADME) V. İSG KONGRESİ 1 SUNUM İÇERİĞİ Neden Acil Durum Müdahale Ekibi ne (ADME) ihtiyaç var? ADME nin görev ve sorumlulukları ADME elemanlarının seçilme aşamasında aranacak kriterler

Detaylı

Kullanım kılavuzu. LD-PULS Sinyal Jeneratörü

Kullanım kılavuzu. LD-PULS Sinyal Jeneratörü Kullanım kılavuzu LD-PULS Sinyal Jeneratörü 2 Kullanım kılavuzu LD-PULS Sinyal Jeneratörü İçindekiler 1. Üretici ve ithalatçı firmanın ünvanı, adres ve telefon numarası 3 2. Bakım, onarım ve kullanımda

Detaylı

Hem OHSAS 18001 yönetim sisteminde hem de iş güvenliği mevzuatlarında Acil durum hazırlığı ve bu durumda yapılması gerekenler tanımlanmıştır.

Hem OHSAS 18001 yönetim sisteminde hem de iş güvenliği mevzuatlarında Acil durum hazırlığı ve bu durumda yapılması gerekenler tanımlanmıştır. ACİL DURUM Afet olarak değerlendirilen olaylar ve dikkatsizlik, tedbirsizlik, ihmal, kasıt ve çeşitli amaçlarla meydana getirilen olayların tümünün yol açtığı hallerdir. Hem OHSAS 18001 yönetim sisteminde

Detaylı

Tesisinizde yapılan ölçüm ve değerlendirmeler sonucu ekteki Elektrik İç Tesisat Muayene Raporu düzenlenmiştir.

Tesisinizde yapılan ölçüm ve değerlendirmeler sonucu ekteki Elektrik İç Tesisat Muayene Raporu düzenlenmiştir. United Industrial Management and Engineering Services 0216 452 89 56-0262 751 45 25 Tarih : Sayı : Konu : Elektrik İç Tesisat Muayene Raporu FİRMA: Sayın, Tesisinizde yapılan ölçüm ve değerlendirmeler

Detaylı

24.10.2012. Öğr.Gör.Alkan AKSOY. Hazırlayan: Öğr.Gör. Alkan AKSOY -Sürmene

24.10.2012. Öğr.Gör.Alkan AKSOY. Hazırlayan: Öğr.Gör. Alkan AKSOY -Sürmene Öğr.Gör.Alkan AKSOY Elektrik enerjisini ileten bir veya birden fazla telden oluşan yalıtılmamış tel veya tel demetlerine iletken eğer yalıtılmış ise kablo denir. Ülkemizde 1kV altında genellikle kablolar

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

TEDAŞ-MLZ(GES)/2015-060 (TASLAK) TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ FOTOVOLTAİK SİSTEMLER İÇİN DC ELEKTRİK KABLOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ

TEDAŞ-MLZ(GES)/2015-060 (TASLAK) TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ FOTOVOLTAİK SİSTEMLER İÇİN DC ELEKTRİK KABLOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ FOTOVOLTAİK SİSTEMLER İÇİN DC ELEKTRİK KABLOLARI TEKNİK ŞARTNAMESİ.. - 2015 İÇİNDEKİLER 1. GENEL 1.1. Konu ve Kapsam 1.2. Standartlar 1.3. Çalışma Koşulları

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALİ İŞLETME VE BAKIMI

RÜZGAR ENERJİ SANTRALİ İŞLETME VE BAKIMI 135 RÜZGAR ENERJİ SANTRALİ İŞLETME VE BAKIMI Levent İSHAK ÖZET Uzun uğraşlardan sonra devreye alınan rüzgar enerji santrallerinde, maksimum verim ve karlılığa ulaşabilmek için yapılması gereken çalışmalar

Detaylı

Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045

Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045 Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045 Amaç : Makine ve ekipmanlarla yapılan çalışmalarda güvenlik sistemlerinin tanıtılması ve uygulamada dikkat edilmesi gereken önemli

Detaylı

HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ. Çevre & İş Güvenliği

HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ. Çevre & İş Güvenliği HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ Çevre & İş Güvenliği MEVZUATIN ADI : ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE GÖREVLENDİRİLEBİLECEK (C) SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI HAKKINDA TEBLİĞ R. G. TARİHİ / SAYISI : 14.06.2013 / 28677

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı