İçindekiler F1 F2 F3 F4 F5 F6 ESC SFT CE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İçindekiler F1 F2 F3 F4 F5 F6 ESC SFT CE"

Transkript

1

2 F1 F2 F3 F4 F5 F6 ESC SFT CE İçindekiler Uzay Teknikleri GNSS nedir GPS İN tarihçesi GPS Nasıl Çalışır? GPS in Bölümleri Uzay Bölümü Kontrol Bölümü Kullanıcı bölümü GLONASS Uydu sistemi GALİLEO Uydu sistemi Diğer GNSS Uydu Sistemleri

3 Kaynaklar GPS Ölçmeleri, Kamil Eren Turgut Uzel, Yıldız Teknik Üniversitesi Yayınları, Yayın no: 301, İstanbul,1995 GPS/GNSS Uydularla Konum Belirleme Sistemleri, Muzaffer Kahveci, Ferruh Yıldız, Nobel Yayınları, İstanbul, 2009 Kinematik GNSS ve RTK CORS Ağları, Muzaffer Kahveci, Nobel Yayınları, İstanbul, 2009 Inroduction to GPS: The Global Positioning System,Ahmed El Rabbany, Artech House Inc., 2002 GPS Theory and Practice,, B. Hofmann Wellenhof, H. Lichtenegger and J. Collins, Springer Verlag, 4th edition, GPS Satellite Surveying, Alfred Leick, John Wiley & Sons Inc.3rd. Edition, 2004, Global Positioning System : Theory and Applications, Volume I & Volume 2.., Edited by Bradford W. Parkinson & James J. Spilker, American Institute of Aeronautics and Astronautics, Inc., GPS for Geodesy by P.J.G. Teunissen and A. Kleusberg, 2nd edition, Springer, Linear Algebra, Geodesy, and GPS by Gilbert Strang & Kai Borre, Wellesley Cambridge Pres 1997 Understanding GPS : Principles and Applications by Elliott D. Kaplan, Artech House Publishers., GPS Positioning Guide, Caroline Erickson, Natural Resources Canada, Geodetic Survey Division Information services,july 1995, Third Printing

4 Uzay Teknikleri Pek çok uzay tekniği vardır Yeryüzünden uzaklığı (km) Uydu Tipleri 150-1,500 Uzaktan algılama lama 1,500-20,000 Geodezik >36,000 İletişimim

5 Uzay teknikleri

6 Uydu Lazer Uzaklık Ölçmeleri Satellite Laser Ranging (SLR) t d =. c 2 Ölçü Prensibi: Dünya üzerine dağılm ölçme istasyonları tarafından, ger yansıtıcı (retro reflector) taşıya uydulara gönderilen kısa lazer pulsunu çıkış ve geri dönüş zamanları arasında farkın ölçüldüğü tekniktir. Çift yol uzunluk ölçümüdür.

7 Uydu Lazer Uzaklık Ölçmeleri Satellite Laser Ranging (SLR) Jeodinamik araştırmalar amacıyla geliştirilen SLR uydu tekniği, dünya referans ağının oluşturulmasında kullanılmaktadır. SLR ağları, dünyanın dönme parametreleri değerlerinin incelikle belirlenmesini sağlamıştır. Bu teknikte nokta konumu cm doğrulukta belirlenebilmektedir.

8 SLR Yer İstasyonları

9 Lunar Laser Ranging LLR Ölçü Prensibi: Dünya üzerine dağılmış ölçme istasyonları tarafından, ay üzerinde bulunan geriyansıtıcılara (retro reflector) gönderilen kısa laze pulsunun çıkış ve geri dönüş zamanları arasındak farkın ölçüldüğü tekniktir. Çift yollu uzunluk ölçümüdür. Apache Point Observatory Lunar Laser Ranging Operation (APOLLO)

10 Çok Uzun Bazlı Enterferometri Very Long Baseline Interferometry (VLBI) Ölçü Prensibi Kuasardan* yayılan sinyallerin iki veya daha fazla sayıdaki radyo teleskoplarının antenleriyle alınmasındaki zaman farkını ölçer. Kuasar: çok uzakta olan ve radyo dalgala yayan gök cismi

11 Çok Uzun Bazlı Enterferometri Very Long Baseline Interferometry (VLBI) Çok sayıda kuasardan dünya üzerine dağılmış birçok antene gelen sinyallerdeki zaman farkını ölçtüğünden, antenlerin eş zamanlı hassas konumlarını tanımlar. En prezisyonlu tekniktir. Dünya dönme parametrelerinin belirlenmesi, tektonik plaka hareketlerinin izlenmesi, uzaysal referans ağlarının tanımlanması, yersel referans ağlarının sürdürülmesi, Dünya üzerindeki güneş ve ayın çekimsel kuvvetlerinin ölçümü, atmosferik modellerin geliştirilmesinde kullanılır.

12 VLBI Yer İstasyonları

13 DORIS (Doppler Orbitography and Radio positioning Integrated by Satellite) Hassas konum belirleme ve uydu yörüngesi belirleme için Fransa tarafından geliştirilmiş b sistemdir. Belli frekanslarda sinyal gönderen ve yörüngesi bilinen uydunun yer noktasına olan uzaklık değişiminin neden olduğu Doppler etkisinden yer uydu uzaklıkları belirlenmektedir. Uluslararası Doris Servisi CLS tarafından işletilmektedir. Doris sisteminin temeli, Doppler Etkisi prensibine dayanmaktadır. Hareket etmekte olan bir cisme gönderilen ve geri alınan dalgaların frekansları cismin hızına göre değişmekte ve bu farklılık belirlenebilmektedir. Uluslar arası Yersel Referans ağların sürdürülmesinde katkısı vardır. Topex/Poseidon ve Jas altimetre uydularına katkısı vardır. Bu uydular okyanus yüzeyinde yüzey akıntısı ve dalga yüksekliklerini gözlemler.

14 DORIS (Doppler Orbitography and Radio positioning Integrated by Satellite)

15 InSAR (Radar Uydu Enterferometresi) Aynı alanın (<1000) görüntüsünün birbirine yakın iki veya daha fazla uydudan elde edilmesi Yüzey değişimlerini cm doğrulukla belirlemeye imkan verir. SAR sistemi konumu 2D koordinat sisteminde belirlerken, insar 3. boyutun ölçülmesini sağlıyor.

16 Tekniklerin Doğruluklarının Karşılaştırılması

17 Uzay tekniklerinde kullanılan uyduların bir kısmı

18

19 GPS nedir? NAVSTAR/GPS (Navigation Signal Timing And Ranging Global Positioning System) ABD savunma bakanlığı tarafından geliştirilen elinde GPS alıcısı olan bir kullanıcının uydu sinyalleri yardımıyla dünyanın her hangi bir yerinde ve her hangi bir zamanda her türlü hava koşullarında küresel bir koordinat sisteminde yüksek duyarlıkta ekonomik olarak anında ve sürekli konum, hız, rota ve zaman belirlemesine imkan sağlayan bir radyo navigasyon sistemidir.

20 GPS in Üstün Tarafları Noktalar arası görüş zorunluluğu kalmış olup GPS alıcı anteninin uydu sinyalinin izleyebilmesi için gökyüzünü görmesi yeterlidir. Nokta yer seçiminde noktaların en yüksek yerlerde durması gibi zorunluluklar ortadan kalkmıştır. Gereksinim duyulan ve GPS ölçüsünün yapılmasına olanak veren her yerde nokta tesisi yapılmaktadır. (BÖHveHBUY göre AGA nokta yer seçiminde dikkat edilecek hususlar gözetilerek) Gece gündüz ölçüm yapılabilmektedir. GPS ölçümlerinin yapılması hava koşullarından bağımsız hale gelmiştir. GPS ölçülerinin hızlı yapılması ve aletlere kullanım kolaylığı, ölçücü hatalarının olmaması (anten yüksekliği ölçümü hariç) nedenleriyle ekonomik bir yöntemdir. Gerçek zamanlı (anlık) konum, hız ve zaman bilgisi sağlayabilmektedir. Üç boyutlu nokta koordinatları elde edilebilmektedir. Doğruluk derecesi klasik tekniklerle (total station ile uzunluk ve doğrultu ölçümü, uzun mesafe nivelman, trigonımetrik nivelman gibi) edilenlere göre eşit yada daha iyidir.

21 GPS in Tarihçesi 1957 de Sputnik uydusunun atılması GPS in başlangıçı kabul edilir. Bilim adamları radyo sinyalleri ile Uydu yörüngesi üzerinde çalışarak uyduları izlemeye başladılar. Araştırmalar sayesinde Dünya üzerinde bir kişi yörüngesi tam olarak bilinen bir uyduya bağlanarak uydudan gelen sinyali okumak suretiyle kendi konumunu belirleme imkanına sahip olduğu ortaya çıktı yılında, ABD denizaltıları bu yöntemle konum belirleme için GPS in TRANSIT olarak bilinen sistemi kullanmaya başladı. Tek bir uydu gerekliydi fakat dakikada bir erişe biliniyordu. Denizaltı bu süre boyunca sabit kalmalıydı.

22 GPS in Tarihçesi 31 mayıs 1967 de ABD donanması uydu üzerinde atomik saat bulunan TIMATION 1 uydusunun TRANSIT sistemini geliştirmek amacıyla fırlattı. Atomik saat kullanıcıya uydundan ayrılan sinyalin alıcıya ulaşma zamanının uzunluğunu çok iyi bildirecekti. Kullanıcı uydu mesafesini bilebilecekti. En önemlisi navigasyon aracı durmak zorunda değildi. TRANSIT sistemi GPS teknolojisinde belirgin sıçrama yaratmasına rağmen düşük doğruluğu ve bazen yetersiz kalması sonucunda 1970 lern başında ABD NAVSTAR GPS programını başlattı.

23 GPS in Tarihçesi 1973 yılında NAVSTAR sisteminde araştırma ve geliştirme çalışmaları başladı. Transitin bir uydusuna karşılık navigasyon için pek çok uydunun atılmasına gereksinim vardı. Sinyal edinimi kolaylaşacak harekeli araçlar durmak zorunda kalmayacaktı yılında NAVSTAR uydu burçu için ilk uydu uzaya fırlatıldı. Bugün GPS uydu sistemi dünyanın herhangi bir yerinde ve herhangi bir zamanda en az 4 uydu en fazla 12 uydu görülebilecek şekilde çalışmakta, dünya çevresini yaklaşık 12 saatte bir tur atan 31 adet uydudan müteşekkil bir sistemdir. Hatta uydular ufka yakın hizada bile görülebilmekte, sinyal alınabilmektedir.

24 Uydularla konum belirleme sistemleri (GNSS) GPS (ABD) GLONASS (RUSYA) BEIDOU/COMPASS (ÇİN) QZSS (JAPONYA) IRNSS/GAGAN (HİNDİSTAN) GALLILEO (AVRUPA BİRLİĞİ) V.d İle Uydu bazlı sistemleri (SBAS) birlikte GNSS olarak adlandırılmaktadır.

25 NAVSTAR/GPS TRANSIT sistemin gelişmiş bir biçimidir. Herhangi bir yer ve zamanda Her türlü hava koşullarında Global bir koordinat sisteminde Yüksek duyarlıkta Ekonomik olarak Anında ve sürekli konum, hız ve zaman belirlemesine olanak veren bir radyo navigasyon sistemidir.

26 GNSS İN UYGULAMA ALANLARI a. Askeri Kullanım Alanları Kara, deniz ve hava araçlarının navigasyonu Arama Kurtarma *Hedef bulma *Füze güdümü *Uçakların görüşün sınırlı yada hiç olmadığı hava koşullarında iniş ve kalkışı

27 Asayiş GNSS İN UYGULAMA ALANLARI b. Sivil Kullanım Alanları Kara, deniz ve hava araçlarının navigasyonu Jeodezik ve Jeodinamik ölçmeler Kadastral Ölçmeler Kinematik GPS destekli fotogrametrik çalışmalar Yerel ve global deformasyon ölçmeleri (baraj, yol, viyadük v.b) Araç Takip sistemleri Uçakların görüşün sınırlı yada hiç olmadığı hava koşullarında iniş ve kalkışı Aktif kontrol ağları (CORS) CBS veri tabanlarının geliştirilmesi Turizm, tarım, ormancılık, spor, arkeoloji

28 GPS in Dezavantajı ise, Alıcı anteni mutlaka açık gökyüzünü görmelidir. Başka bir deyişle, GPS sinyalleri radyo sinyalleri gibi kuvvetli olmadığından kapalı yerlerde, çok sık ağaçlıklı bölgelerde ve madenlerde kullanılamamaktadır.

29 GNSS Sistemi Herhangi bir zamanda, dünyanın herhangi bir yerinde bulunan bir kullanıcının konumunu belirleyen ve en az 4 uydudan kod faz varış zamanının ölçülmesi esasına dayanan bir uydu ölçme sistemidir.

30 Sistem, temel olarak jeodezideki en eski tekniklerden biri olan geriden kestirme esasına dayanır. Geriden kestirme, konumu bilinmeyen bir noktadan konumu bilinen noktalara yapılan gözlem ve hesapları kapsar. Konumu bilinen noktalar GPS uydularıdır. Bilinmeyenler, bulunulan noktanın yer merkezli (earth fixed) kartezyen koordinatlarıdır (X,Y,Z). Matematik kuralı olarak bu 3 bilinmeyenin çözümü için 3 ölçü değeri yetiyor gibi gözükse de, saat hatalarını ortadan kaldırmak için en az 4 tane konumu bilinen uyduya ihtiyaç vardır. GPS, 4 boyutlu bir sistemdir (3D+zaman).

31 GPS İN BİLEŞENLERİ 31

32 .. * Yerden km zaklıkta kta 21 uydu (+3 yedek) * Ekvatorla 55 eğimli e.. 6 yörünge y düzlemi, d * 11saat 58 dakika/devir, ufkun üstünde 5 saat * Her an, her yerde en az 4 uydu

33 Uydu yörünge zamanı (ortalama yıldız zamanı) ile yer dönmes (ortalama güneş zamanı)arasındaki yaklaşık 4 dakika/gün fark nedeniyle, yeryüzündeki bir gözlemci aynı uyduyu her gün dör dakika erken gözlemektedir. 33

34 Her bir GPS uydusu; Senkronize zaman sinyallerini Tüm diğer uydulara ait konum bilgilerini Yörünge parametrelerine ilişkin bilgileri iki taşıyıcı frekanstan yayınlar. Kontrol bölümü tarafından yayınlanan bilgileri alır.

35 GPS UYDULARI BLOK-I UYDULARI BLOK-II UYDULARI BLOK-IIA BLOK-IIR/IIR-M BLOK-IIF

36 Bu uydulara; Tasarım aşamasında olan ve 2012 yılından itibaren yörüngelere yerleştirilmeleri beklenen BLOCK IIIA tipi uyduları da ekleyebiliriz.

37 Block I uyduları yılları arsında yörüngeye oturtulmuş olup kullanım ömürleri 7.5 yıldır. Hiçbirisi şu anda yörüngede değildir. Block II/GPS II uyduları, ekvatorla 55 derecelik açı yapmaktadır. İlk olarak, 1989 yılında yörüngeye oturtulmuştur. Block II uyduları, askeri güvenlik gerekçesiyle Seçimli Doğruluk Erişimi (SA) ve Aldatmaya Karşı Koyma (A S) özellikleri ile donatılmış ve böylece sivil kullanıcılara kısıtlamalar getirilmiştir. Block IIA/GPS IIA uyduları(1990), uydular arası haberleşebilme olanaklarına sahip olup, bazılarında lazer ölçümlerine olanak veren reflektörler bulunmaktadır. Block IIR/ Block IIR M/GPS IIR uydularının en önemli özelliği, saatlerinin atomik olmasıdır. Block II ve Block IIA uyduları iki rubidyum, iki sezyum atomik saate sahipken, Block IIR ve Block IIR M üç rubidyum atomik saate sahiptir. Block IIR uydularının sekiz tanesi modernize edilerek Block IIR M adını almıştır.

38 Block IIF uyduları yılları arasında yörüngeye oturtulması planlanmış ançak, mevcut uydular ömürlerini henüz tamamlamadıkları için yılları arasında yörüngeye yerleştirilmesi planlanmaktadır. Bu durumda L5 sinyalinin getireceği üstünlüklerde tam olarak 2016yılından sonra olacaktır. Block IIIA uyduları henüz tasarım aşamasındadır. Block IIM uydularından kaynaklanan gecikme nedeniyle 2014 yılından sonra yörüngeye yerleştirilmesi planlanmaktadır.

39 Uyduları nasıl tanıyacağız? Yörüngeye yerleştirilme sıra numarasına Uydu PRN kod numarasına Yörünge konumundaki numarasına NASA katalog numarasına göre uyduları isimlendirebiliriz. En yaygın kullanılanı PRN kod numarası ve uydunun yörüngeye oturtulduğu sıraya göredir.

40 Kontrol Bölümü Bu istasyonların amacı, günlük olarak uyduların sağlıklı biçimde çalışmalarını sağlamak, toplanan verilerin irdelenmesi ile uydu yörüngelerinin belirlenmesi, uydu saatlarinin düzeltmelerinin hesaplanması ve yeni hesaplanan yörünge saat düzeltmesi bilgilerinin uydulara yüklenmesidir.

41 Kontrol Bölümü Ana Kontrol istasyonu, yer antenleri ve izleme istasyonlarını içeren İşletim Kontrol Sisteminden meydana gelir. Tüm uydular dünya üzerinde uygun dağılmış, çok hassas saatlerle donatılmış, konumu iyi bilinen 6 sabit izleme istasyonundan izlenmektedir. Ana Kontrol istasyonu: tüm sistemin kontrolünden, her bir uydu için uydu efemeris bilgilerinin ve saat düzeltmelerinin hesabından sorumludur.

42 42 Kontrol Bölümü CAPE CANAVERAL

43 Kontrol Bölümü Uydulara bilgi yükleme işlemleri günde bir veya iki defa yapılmaktadır. Efemeris parametrelerinin GPS uydu yörüngelerine olan uyuşumu 4 6 saat kadar geçerli olup, bu süreden sonra bozulma zamanla orantılı olarak artmaktadır.

44 KULLANICILAR

45 Kullanıcı Bölümü

46 GPS alıcıları

47 GPS SİNYALİ ÖZELLİKLERİ Uydulardan yararlanılarak yapılan GPS ölçmelerinde, elektromanyetik dalgalar kullanılarak uydulardan kullanıcılara veri akışı sağlanmaktadır. Her GPS uydusu konum belirleme amaçlı olarak iki temel frekansa sahip olup bunlar L1(Link1) ve L2(Link2) dir. L1 ve L2 frekansları MHz olan temel frekansın 154 ve 120 tam katları alınarak elde edilmiş olup, L1 frekansı MHz ve L2 frekansı MHz.dir yılından itibaren Block IIF uyduları üzerinden L5 sinyali yayınlanmaya başlandıktan sonra üç frekanslı alıcılar kullanılamya başlanacaktır. Frekansı, MHz dir. Bunlara ek olarak, S Bantı ile Kontrol Bölümü ile uydular

48 GPS sisteminde çift frekans olmasının nedeni; L1 frekansının herhangi bir nedenle kesilmesi ya da elektronik karıştırmaya maruz kalması durumunda L2 frekansının yedek frekans (backup) görevi görmesi Çift frekans özelliğinden yararlanarak iyonosferik düzeltme olanağı sağlaması olarak sıralanabilir.

49 49 GPS Uydu Sinyali Bileşenleri Bileşenin Adı Frekansı (MHz) Dalga Boyu (λ) Temel Frekans L1 Taşıyıcı L2 Taşıyıcı P-Kod C/A-Kod W-Kod Navigasyon Mesajı f o = xf o = xf o = f o =10.23 f o /10=1.023 f o /20= f o /204600= ~19.0 cm ~24.4 cm 29.3 m 293 m

50 L1 taşıyıcı frekansı üzerine iki PRN kodu ve navigasyon mesajı verileri modüle edilmiştir. Bu PNR kodları C/A (Coarse/Acquisition) kod P (Precise/Protected Code) kod olarak isimlendirilmektedir. L2 taşıyıcı frekansı ise yalnızca tek bir (P kod) ve navigasyon mesajı verileri modüle edilmiştir.

51 GPS UYDU SİNYALS NYALİ

52 C/A Kod Özellikleri C/A kod L1 taşıyıcısı üzerine modüle edilmiştir. Her bir uydu için farklı bir C/A kod PRN tahsis edilmiş olup bu kodlar Gold Codes adı verilen kodlar arasından seçilmiştir. C/A kod un dalga boyu (chip uzunluğu) 293 metre, çözünürlüğü yaklaşık 3 metredir. C/A kod tüm kullanıcılara açıktır ve özellikle sivil standart konum belirleme hizmeti (SPS:Standart Positioning Service) için temel oluşturmaktadır.

53 C/A Kod Özellikleri Her 1023 bitlik kod sonunda (milisaniyede bir) tekrar etmektedir. C/A kod periyodunun çok kısa seçilmesinin amacı GPS alıcılarının uyduları en kısa sürede kilitlenmesini sağlamaktır.

54 P Kod Özellikleri P Kod, L1 ve L2 taşıyıcıların her ikisinde de modüle edilmiştir. P kod chip uzunluğu 29.3 metre olup, çözünürlüğü yaklaşık 30 cm.dir. P Kodu nu elektronik karıştırmaya (jamming) ve aldatmaya (spoofing) karşı korumak için, bu kod A S (Anti Spoofing) özelliği kullanılarak kriptolanmıştır. Kripto kodu W Kod olarak bilinmekte olup, kriptolanmış P Kodu na Y Kod adı verilmiştir. Dolayısıyla, Y Kod kullanımı yalnızca yetkili (askeri ve sivil güvenlik) kullanıcılara açık hale gelmiştir.

55 Navigasyon Mesajı Her bir GPS uydusunun sürekli olarak yayınladığı navigasyon mesajı hem P kodunda hem de C/A kodunda 50 Mhz hızında bir iletidir.

56 GPS ALICI VE ANTEN SİSTEMLERİ GPS alıcısı uydu sinyalini kaydeder, kaydedilen sinyali işler (signal processing), anlık (realtime) uygulamalar için koordinat dönüşümleri yapar, ihtiyaç anında navigasyon için gerekli bilgileri hesaplar.

57 Farklı yapılarda anten tipleri mevcut olup bunlardan en çok kullanılan choke ring, microstrip dipole ve helix modelleridir. Microstrip anteni uzun süre en çok tercih edilen anten modelidir. Bunlar tek ve çift frekanslarda ölçü yapabilmekte, küçük boyutlu, dayanıklı ve basit yapıdadır. Günümüzde, özellikle gerçek zamanlı ulusal sabit GNSS ağlarında choke ring antenler tercih edilmektedir. Dipole antenler tek frekanslı konfigürasyona sahip anten modelidir. Helix anten tipi microstrip antenler gibi L1 ve L2 frekanslarının her ikisinde de sinyal toplayabilmesine karşılık yüksek profilli bir görünüme sahiptir. 57

58 58

59 GPS sisteminin kullanıcı bölümü

60 Kullanıcı Bölümü

61 Kullanıcı Bölümü

62 TOPCON TEK FREKANSLI GPS ALICISI

63 TRIMBLE ÇİFT FREKANSLI ALICI ANTEN

64 LEICA ÇİFT FREKANSLI ALICI ANTENİ

65 ASHTECH ÇİFT FREKANSLI ALICI ANTENİ

66 ZEİSS RTK-24 GPS ALICI ANTENLERİ

67 GPS ALICI TİPLERİ Günümüzde GPS alıcılarını farklı şekillerde sınıflandırmak (kanal sayısına göre, kullanım amacına göre, izlenen uydu sinyaline göre vb.) olanaklıdır. 1 ) Frekans sayısına göre ; Tek frekanslı alıcılar (L1) Çift frekanslı alıcılar(l1,l2) Çok frekanslı alıcılar (L1/L1C, L2/L2C,L5 v.b) 2) Gözlenen ve kaydedilen veri tipine göre; C/A kod kaydeden alıcılar, C/A kod + L1 fazı kaydeden alıcılar, C/A kod + L1,L2 fazlarını kaydeden alıcılar, C/A kod + P kod/y kod+ L1,L2 fazlarını kaydeden alıcılar

68 a. C/A kod ölçen alıcılarla yalnızca L1 pseudorange ölçüsü yapılır. Bu tip alıcılar genellikle batarya ya da pil ile çalışan el GPS leridir. Bunlar 1 ile 6 kanallı olabilmektedir. Ekranda anlık olarak 3-boyutlu konum (enlem, boylam, yükseklik) görülebilir. İçindeki datum ve projeksiyon seçenekleri ile her ülkenin kendi koordinat sisteminde ±2-3m hassasiyetinde konum elde edilebilir.

69 b. C/A kodlu taşıyıcı dalga fazı ölçen alıcılar, yalnızca L1 frekansında kod ve faz ölçüleri (tek frekanslı alıcılar) ya da L1 frekansında kod ve faz ölçüleri ile L2 frekansında yalnızca faz ölçüleri yaparlar. Bunlar 4 kanaldan başlayıp 12 kanala kadar olabilmektedir. Bu alıcılarla, jeodezik amaçlı her türlü ölçü 20 km ye kadar (statik, hızlı statik, kinematik vb.) yapılabilmektedir. Ashtech Promark2, L1 faz ve C/A kod ölçüsü alan GPS alıcısı 69

70 3. Alıcı kanallarının teknik özelliklerine göre; Çok kanallı (multi channel) alıcılar Sıralı izlemeli (sequential) alıcılar. Hızlı sıralı izlemeli (Multiplex) alıcılar.

71 4. Kullanım amacına göre; Askeri amaçlı, Sivil amaçlı, Navigasyon amaçlı, Zaman transferi amaçlı, Jeodezik amaçlı.

72 Koordinat sistemleri Jeodezinin en önemli görevlerinden birisi de yeryüzü noktalarının 3 boyutlu koordinatlarının belirlenmesidir. Söz konusu koordinatlar belirli bir koordinat sistemine göre belirlenmektedir. Genel olarak iki temel koordinat sistemi mevcuttur. Bunlar; 1. Uzay sabit (Inertial space fixed) 2. Yer sabit (Earth fixed) Sistemidir. Günümüzde referans sistemleri, Uluslararası Geodezi Birliği (IAG) organizasyonunda, Uluslar arası Astronomi Birliği (IAU) işbirliği ile Uluslararası Yer dönme servisi (IERS) tarafından sürdürülmektedir.

73 GPS uydu yörüngelerinin ölçülmesinde ve belirlenmesinde kullanılır ECI başlangıç noktası yeryüzü kitle merkezidir XY düzlemi yer Ekvator düzlemiyle çakışık +X eksenin Gök Küreye göre belirli bir yönde sabit +Z ekseni kuzey kutbu doğrultusunda XY düzlemine dik +Y ekseni sağ el koordinat sistemini oluşturur Z X

74 Z Kuzey Kutbu Uydu Konumu (X s, Y s, Z s ) Alıcı Konumu (X u, Y u, Z u ) Yer Merkezi X İlkbahar noktası doğrultusu Ekvator Y ECI Koordinat Sistemi

75 Yeryüzünün hareketleri düzensizdir. Ay ve Güneşin Ekvator üzerindeki çekim etkileri nedeniyle Ekvator düzlemi GÖK Küreye göre hareket halindedir. +X ekseni Gök Küreye +Z ekseni de Ekvator düzlemine göre tanımlanmıştır. ECI tam anlamıyla inersiyal olamamaktadır. Koordinat eksenleri yönlendirilmesi belirli bir an veya epoğa (zamana) göre tanımlanır. ECI 01 Ocak 2000 saat 12:00 UTC zamanındaki (J ) ortalama Ekvator ve Ekinoks ile çakışık kabul edilmektedir. Ortalama Gök Referans Sistemi (MCRS) veya Geleneksel Gök Referans Sistemi (CCRS) denilir

76 Eğer koord eksenleri J epoku yerine her hangi bir t anı için (örn. Gözlem anı için) tanımlanırsa bu anlık koord sisteminine de Gerçek Gök Referans Sistemi (TCRS) denir. TCRS ile MCRS (CCRS) arasındaki ilişki presesyon ve nutasyon ile açıklanır. Güneş ve Ay ın yer ekvatoru üzerindeki çekim etkileri nedeniyle yer dönme ekseni ve ekvator düzlemi uzayda sabit olmayıp inersiyal bir sisteme göre dönmektedir. Bu şekilde oluşan toplam hareket ortalama seküler bileşen (presesyon) ve periyodik bileşen (nutasyon) olmak üzere iki bileşenden oluşur.

77 Presesyon ve Nutasyon NEP k CEP k 23º,5 Ekliptik NEP k 15,6 18,6 yıl 23º,5 Ekvator CEP s NEP s

78 Presesyon Yer dönme eksenini ifade eden Kuzey Gök Efemeris Kutbunun (CEP k ), Kuzey Ekliptik Kutbu (NEP k ) etrafında inersiyal bir sisteme göre yavaş dairesel hareketi olup yaklaşık periyodu yıldır. Buradaki presesyon Gök Ekvatoru ile ilişkili olduğundan Luni Solar presesyon da denilir. NEP k in hareketi ekliptik sisteminin hareketi olup buna gezegenler presesyonu denmektedir. NEP k 23º,5 CEP k Ekliptik Ekvator CEP s NEP s

79 utasyon Presesyon üzerine bindirilmiş daha hızlı bir harekettir. Periyodu 5 gün ile 18,6 yıl arasında değişmektedir. Presesyon etkisiyle yeryüzündeki bir noktanın gök koordinat sistemindeki boylamı yılda yaklaşık olarak 50 yay saniyesi kadar değişmektedir. Nutasyon ise aynı noktanın enlem ve boylamının her ikisini de etkilemekte olup bu etkinin büyüklüğü en fazla 20 yay saniyesi kadardır. NEP k 15,6 23º,5 18,6 yıl

80 YER MERKEZLİ YER SABİT KOORDİNAT SİSTEMİ (ECEF) (Earth Centered Earth Fixed Coor. Sys.) ECI (TCRS ve CCRS) yıldızlara göre sabit inersiyal koord sistemi olduğundan uydu yörüngelerinin ve uydu koord hesaplanmasında kullanılır. Bu sistemlerin yıldızlara göre sabit olmasının anlamı, yeryüzü ile birlikte dönmemesidir. Üzerinde ölçü yapılan nokta koord yeryüzü ile birlikte dönen bir koordinat sisteminde tanımlanmalıdır. Buna Yer Merkezli Yer Sabit Koord Sistemi, aynı zamanda CTRS (Conventional Terrestrial Reference System) de denilmektedir. GPS alıcı anteni koord inatları ECEF koord inat sisteminde belirlenmelidir.

81 ECEF ya da CTRS Merkezi yerin kitle merkeziyle çakışık Z ekseni, coğrafi kuzey kutbu doğrultusunda Ekvator düzlemine diktir. Yani Z ekseni CIO (Conventional International Origin) tarafından tanımlanan ortalama yer dönme ekseniyle aynıdır. ( yılları arasındaki yer dönme ekseninin ortalama konumu) X ekseni Ortalama Greenwich meridyeni ile çakışık, doğrultusu sıfır derece boylamıdır. Y ekseni 90º Doğu boylamı doğrultusundadır ve sağ el koord inat sistemini oluşturur. X ve Y eksenleri yer ile dönmekte bu nedenle uzayda sabit doğrultular değildir. X İlkbahar noktası doğrult usu Greenwich 0 Z Kuzey Kutbu Ekvator

82 Z Greenwich Kuzey Kutbu Alıcı Konumu (X u, Y u, Z u ) Uydu Konumu (X s, Y s, Z s ) 0 İlkbahar noktası doğrultusu X Ekvator Y ECEF Koordinat Sistemi

83

84

85 GPS İLE ELDE EDİLEN YÜKSEKLY KSEKLİK h=h+n h= ELIPSOIDAL YÜKSEKLİK H= GEOID YÜKSEKLİĞİ N= GEOID ONDÜLASYONU

86 DATUM TRANSFORMASYONU s WGS-84 KOORDİNAT SİSTEMİNE GÖRE KONUMU L ED-50 KOORDİNAT SİSTEMİNE GÖRE KONUMU 0 DÖNÜŞÜM PARAMETRELERİ X, ω y, ω Z DÖNME AÇILARI ÖLÇEK FAKTÖRÜ

87 Yeryüzündeki sabit bir noktanın ECEF sistemindeki koordinatları sürekli sabit olacaktır. GPS ölçüsü yapan kullanıcının ulaşabileceği uygun bir referans sistemi oluşturur. CTRS ifadesi gerçekte soyut bir kavram olup bunun uygulamadaki adı CTRF (Convetional Terrestrial Reference Frame) dir. CTRF yeryüzünde tesis edilmiş ve referans (sabit) fiziksel nokta olarak bilinen çok sayıda yer kontrol noktasında yapılan ölçüler sonucu belirlenmiş jeosantrik (yer merkezli) koordinatlar (X,Y,Z) ile tanımlanmıştır.

88 DÜNYA JEODEZİK SİSTEMİ 1984 (WGS 84) ABD Savunma Bakanlığı (DoD) GPS ile konumlamada yersel referans sistemi olarak WGS 84 (World Geodetic System 1984) sistemini kullanmaktadır. GPS Uydularından yayınlanan Navigasyon Mesajı içindeki uydu yörünge bilgileri (efemeris) WGS 84 sistemindedir. WGS 84 ile ITRF sistemleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve WGS 84 sisteminin doğruluğunu artırmak için 24 IGS ve 10 DoD noktasında yapılan eşzamanlı GPS ölçüleri ile 8 IGS noktasının ITRF91 koordinatları sabit alınarak DoD noktalarının koordinatları yeniden hesaplanmıştır. Böylece ITRF e göre hesaplanmış WGS 84 koordinatları yaklaşık 10 cm doğrulukla belirlenmiştir.

89 89 Tablo 1: WGS-84 Parametreleri Parametre Adı Sembolü Büyüklüğü Dönel elipsoidin büyük b k yarı ekseni a ,0 m Yerçekimi ekimi sabiti GM ,418x10 8 m 3 sn -2 Yerin ortalama açısal a hızıh w ,0x10-11 rad sn -1 Basıkl klık f 1/298,

90 GPS UYDU YÖRÜNGELERİ (EFEMERİSLER) Anlık (real time) konum belirleme uygulamalarında GPS Navigasyon Mesajının bir parçası olarak yayınlanan yayın (broadcast) efemerisi ve saat bilgileri kullanılmaktadır. Diğer taraftan, GPS verilerinin ölçü sonrası büroda değerlendirilmesi (post process) aşamasında duyarlı GPS yörünge ve saat bilgilerinin kullanılması tercih edilmektedir.

91 Hassas Efemeris (Precise Ephemeris) Duyarlı yörünge ve saat bilgileri çok sayıda devlet kurumu ve bilimsel kuruluşlar tarafından hesaplanarak interne aracılığı ile tüm kullanıcılara ücretsiz olarak sunulmaktadır Bu duyarlı yörünge ve saat bilgilerini üreten kurum v kuruluşlardan en çok bilinenleri verilmiştir. Bunların dışında duyarlı yörünge bilgisi üreten çok sayıda kurum ve kuruluş saymak olanaklıdır

92 Yayın Efemerisi (Broadcast Ephemeris) Yayın efemeris bilgileri GPS Kontrol Bölümü izleme istasyonlarından toplanan kod (pseudorange) gözlemlerine dayalı olarak üretilmektedir. Yayın efemerisi anlık olarak (anında) yayınlanmakta olup yaklaşık 12 ile 36 saatlik bir süre için geçerlidir. Yalnızca 6 izleme istasyonunda toplanan verilerle üretildiği düşünüldüğünde elde edilen doğruluğun (5 10 m) oldukça yüksek olduğu görülmektedir.

93

94 NGS hassas efemerisi NGS Hassas Efemerisinin üretilmesinden A.B.D. NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) sorumludur. NGS Hassas efemerisi gözlem anından itibaren 2 ile 6 gün arasında kullanıcıların hizmetine internet aracılığı ile UNIX sıkıştırılmış formatta sunulmaktadır. NGS efemerisi ITRF sisteminde ve IERS noktalarına ait duyarlı koordinatlar kullanılarak hesaplanmakta olup, SP3 (Standart Product 3) formatında ASCII olarak üretilmektedir. NGS, SP3 formatındaki dosya isimlendirilmesinde NGSOwwwwn.aaa genel tanımlanması kullanılmaktadır.

95 NGSOwwwwn.aaa wwww : GPS haftasını, örn n : Haftanın gününü örnek; n = 0 Pazar n = 1 Pazartesi n = 6 Cumartesi aaa : Dosya türünü, örnek; SP3 (efemeris) SUM (özet bilgi) ERP (yer dönme parametreleri)

96 IGS hassas efemerisi IGS (International GPS Service for Geodynamics) yörünge bilgilerinin (efemerisleri) üretimi 21 Haziran 1992 tarihinde gerçekleştirilen deneme amaçlı bir GPS ölçü kampanyası ile başlatılmıştır. Daha önce açıklanan yayın ve NGS duyarlı efemerislerinin tersine IGS yörüngeleri, duyarlı P Kod alıcılarının kurulu olduğu yoğun bir global ağda yapılan faz gözlemlerinden yararlanılarak oluşturulmaktadır.

97 Günümüzde IGS, bilimsel çalışma ve mühendislik uygulamalarında yeterli doğrulukta kullanılabilecek GPS ölçülerinin toplanması, arşivlenmesi ve dağıtımından sorumludur. IGS ürünleri, ITRF sisteminin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, yer kabuğu hareketlerinin belirlenmesi, deniz düzeyindeki değişimlerin belirlenmesi ve iyonosferik çalışmaların gerektirdiği yüksek doğruluğu sağlamaktadır. IGS üç farklı yörünge bilgisi üretmekte olup bunlar; IGS Sonuç (IGS Final), IGS Hızlı (IGS Rapid; IGR) IGS Ultra Hızlı (IGS Ultra Rapid; IGU) efemerisleridir.

98 Yörünge Doğruluk(metre) Elde etme süresi Yayın Efemerisi ~1.000 Gerçek zamanlı IGS Ultra Hızlı ~ saat sonra IGS Hızlı ~ saat sonra IGS Sonuç ~ gün sonra

99 GPS İLE GÖZLENEN BÜYÜKLÜKLER GPS ile gözlenmekte olan iki temel büyüklük şunlardır: l Kod (Pseudorange) l Taşıyıcı Dalga Fazı (Carrier Beat Phase)

100 Kod Pseudorange Gözlemi Pseudorange, uydudan yayınlanan sinyalin uydudan çıkış anı il alıcıya ulaştığı ana kadar arada geçen zamanın ışık hızıyl ölçeklendirilmesiyle elde edilen uydu alıcı uzaklığıdır. Uydu ve alıcı saatindeki kaçınılmaz hatalardan dolayı ölçülen uzunluk gerçek geometrik uzunluktan biraz farklı olacaktır. Bu nedenle modellendirilemeyen saat hatalarının neden olduğu sapmalar (bias) nedeniyle elde edilen uydu alıcı uzaklığın pseudorange (ham uydu alıcı uzaklığı) adı verilmektedir. Pseudorange C/A ve P kodlarının her ikisi kullanılarak belirlenebilmektedir.

101 Sinyalin uyduyu terk ettiği andan itibaren alıcıya ulaşana kadar arada geçen zaman, alıcı ve uydu tarafından üretilen PRN kodlarının karşılaştırılması ile elde edilmektedir. Başka bir deyişle, uydudan yayınlanan PRN kodunun aynısı alıcı saati tarafından da üretilmektedir. Dolayısıyla, alıcı içerisindeki kod izleme lupu alıcı içerisinde üretilen PRN kod ile uydudan yayınlanan PRN kod arasında maksimum korelasyon sağlanana kadar, alıcıda üretilen kodu kaydırır. Bu işlem sonucunda arada geçen zaman bulunmuş olur

102 Saat hatasının olmadığını yani uydu ve alıcı saatlerinin GPS zamanı ile çakışık olduğu ve uydudan alıcıya ulaşan sinyalin atmosferik etkilerinin olmadığı bir ortamda yayıldığı kabul edilirse, sinyalin uydudan alıcıya ulaşana kadar geçen zaman kaba kenar (pseudorange) olarak tanımlanır ve D = c.(δt) eşitliği ile ifade edilir.

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI Gözlem noktasına baglı yöntemler: Yerden uyduya Uydudan yer noktasına Uydudan uyduya Ölçünün cinsine baglı yöntemler: Dogrultu ölçmeleri (geometrik yöntem) Çift

Detaylı

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme Mutlak Konum Belirleme Bağıl Konum Belirleme GPS ile Konum Belirleme büroda değerlendirme (post-prosessing) gerçek zamanlı (real-time) statik hızlı statik kinematik DGPS (kod) gerçek zamanlı kinematik

Detaylı

Uydu Jeodezisi ve GNSS. Öğr.Gör. Yener TÜREN. Arazi Ölçmeleri IV Dersi

Uydu Jeodezisi ve GNSS. Öğr.Gör. Yener TÜREN. Arazi Ölçmeleri IV Dersi Arazi Ölçmeleri IV Dersi Uydu Jeodezisi ve GNSS Öğr.Gör. Yener TÜREN Trakya Üniversitesi Edirne Teknik Bilimler MYO Mimarlık ve Şehir Planlama Bl. Harita ve Kadastro Prg. Jeodezi Nedir? Jeoloji Yer Bilimi

Detaylı

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS HİZMET İÇİ EĞİTİM MART 2015 İSTANBUL TAPU VE KADASTRO II.BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ SUNUM PLANI 1- Jeodezi 2- Koordinat sistemleri 3- GNSS 3 JEODEZİ Jeodezi; Yeryuvarının şekil, boyut, ve gravite alanı ile zamana

Detaylı

1. GİRİŞ 2. GNSS SİSTEMLERİ

1. GİRİŞ 2. GNSS SİSTEMLERİ 1. GİRİŞ İnsanoğlu daha kaliteli ve güvenli bir yaşam amacıyla, bulunduğu bölgeleri terk edip daha uygun yaşam alanları bulmak için geçmişten günümüze sürekli bir arayış içerisinde olmuştur. Bunun için

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü JDF 459 GPS Uygulamaları Ders Notları

Bülent Ecevit Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü JDF 459 GPS Uygulamaları Ders Notları Bülent Ecevit Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü JDF 459 GPS Uygulamaları Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Kurtuluş Sedar GÖRMÜŞ Kısaca GNSS Jeodezik amaçlı konum belirleme teknikleri tarih

Detaylı

GLOBAL KONUM STEMİ GPS

GLOBAL KONUM STEMİ GPS GLOBAL KONUM BELİRLEME SİSTEMS STEMİ GPS BÜ KRDAE JEODEZİ ANABİLİM DALI Herhangi bir zamanda, dünyanın herhangi bir yerinde bulunan bir kullanıcının konumunu belirleyen ve en az 4 uydudan kod-faz varış

Detaylı

olmak üzere 4 ayrı kütükte toplanan günlük GPS ölçüleri, baz vektörlerinin hesabı için bilgisayara aktarılmıştır (Ersoy.97).

olmak üzere 4 ayrı kütükte toplanan günlük GPS ölçüleri, baz vektörlerinin hesabı için bilgisayara aktarılmıştır (Ersoy.97). 1-) GPS Ölçülerinin Yapılması Ölçülerin yapılacağı tarihlerde kısa bir süre gözlem yapılarak uydu efemerisi güncelleştirilmiştir. Bunun sonunda ölçü yapılacak bölgenin yaklaşık koordinatlarına göre, bir

Detaylı

KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ

KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ SUNUM ÖZETİ GPS Nedir? DGPS ve RTK Kavramları VRS Nedir? VRS Nasıl Çalışır? VRS de Modellenmesi Gereken Hata Kaynakları Sonuç ve Öneriler ANTALYA AKHİSAR MİHALIÇÇIK EŞME YUNAK

Detaylı

TUSAGA AKTİF (CORS TR) SİSTEMİNİN TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE KATKILARI

TUSAGA AKTİF (CORS TR) SİSTEMİNİN TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE KATKILARI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 18 22 Nisan 2011, Ankara TUSAGA AKTİF (CORS TR) SİSTEMİNİN TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE KATKILARI ÖZET

Detaylı

GPS Nedir? Nasıl Çalışır?

GPS Nedir? Nasıl Çalışır? GPS Nedir? Nasıl Çalışır? Atalarımız kaybolmamak için çok ekstrem ölçümler kullanmak zorunda kalmışlardır. Anıtlar dikerek yerler işaretlenmiş, zahmetli haritalar çizilmiş ve gökyüzündeki yıldızların yerlerine

Detaylı

Küresel Konumlama Sistemi (GPS)

Küresel Konumlama Sistemi (GPS) Küresel Konumlama Sistemi (GPS) Yersel konum belirleme sistemlerinin uygulanmasında çıkan sakıncaları ortadan kaldıran, en az 4 uydudan kod faz varıģ zamanının ölçülmesi esasına dayanan üç boyutta yüksek

Detaylı

Sistemin işletilmesi TKGM ye aittir. İlk olarak sistem Haziran 2011 e kadar ücretsiz olaraksunuldu Şimdi, BHİKPK tarafından belirlenen ücrete tabidir

Sistemin işletilmesi TKGM ye aittir. İlk olarak sistem Haziran 2011 e kadar ücretsiz olaraksunuldu Şimdi, BHİKPK tarafından belirlenen ücrete tabidir The World Cadastre Summit, 21.04. PLANIN ESAS OLDUĞU KADASTRO ÇALIŞMALARINDA TUSAGA-AKTİF İN YERİ VE ÖNEMİ The World Cadastre Summit Congress&Exhibition İstanbul- 1 / 29 Nisan/ Sunum İçeriği 1- TUSAGA-AKTİF

Detaylı

Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi

Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi Soner ÖZDEMİR, Yasin ERKAN, Bahadır AKTUĞ, Mustafa KURT, Onur LENK Harita Genel Komutanlığı, 06100 Cebeci ANKARA 18-11 Nisan 2011 ANKARA

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 2004/1 RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI Ömer AYDIN, Ercenk ATA *, Atınç PIRTI Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ

GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ Nihat ERSOY*. ÖZET Ülkemizde sanayileşmenin getirdiği kentleşme toprak rantını da beraberinde getirmiştir. Böylece toprağın kullanımı, planlaması ülke menfaatleri

Detaylı

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Kasım 2013 Sedat BAKICI

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Kasım 2013 Sedat BAKICI İhtiyaç; Araziye yönelik Coğrafi Konum Bilgilerin; hızlı, hassas, güvenilir ve ekonomik biçimde toplanması amacıyla anlık arazi konum bilgisinin (koordinatlarının) elde edilmesi gerekmektedir. Böylece,

Detaylı

1. GLOBAL POSITONING SYSTEM HAKKINDA GENEL BİLGİLER

1. GLOBAL POSITONING SYSTEM HAKKINDA GENEL BİLGİLER 1. GLOBAL POSITONING SYSTEM HAKKINDA GENEL BİLGİLER Global Positioning System (GPS), A.B.D. Savunma Dairesi tarafından geliştirilen, konumlama ve navigasyon amaçlı kulanılan uydular kümesidir. Bu uydu

Detaylı

EK-11 TUTGA Koordinat ve Hýzlarýnýn Jeodezik Amaçlý Çalýþmalarda Kullanýlmasýna Ýliþkin Örnek -235- -236- Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliði EK - 11 TUTGA KOORDÝNAT VE HIZLARININ

Detaylı

GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları

GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları Hassas tarım değişken oranlar ilkesiyle gerekeni, gerektiği yere, gerektiği zaman, gerektiği kadar kullanımı temel almış olan bir teknoloji olduğu için, konumsal bilgi

Detaylı

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Temel Haritacılık Kavramları_Ders#4 Yrd.Doç.Dr. H.Ebru ÇOLAK KTÜ. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TEMEL HARİTA BİLGİLERİ Çevre Düzeni Planı: Ülke ve

Detaylı

GPS ağlarının dengelenmesinden önce ağın iç güvenirliğini artırmak ve hataları elimine etmek için aşağıda sıralanan analizler yapılır.

GPS ağlarının dengelenmesinden önce ağın iç güvenirliğini artırmak ve hataları elimine etmek için aşağıda sıralanan analizler yapılır. 13. GPS AĞLARININ DENGELENMESİ 13.1 GPS ÖLÇMELERİ GPS ( Global Positioning System ) alıcıları kullanılarak yer istasyonu ile uydu arasındaki uzunluklar ölçülür ve noktaların konumları belirlenir. GPS ile

Detaylı

hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2005/2 Sayý 93 www.hkmo.org.tr Klasik Yöntemlerle Üretilmiþ Kontrol Noktalarýnýn (Poligon Noktalarýnýn) GPS Koordinatlarý ile Karþýlaþtýrýlmasýna Ýliþkin

Detaylı

GPS/INS Destekli Havai Nirengi

GPS/INS Destekli Havai Nirengi GPS/INS Destekli Havai Nirengi GPS/INS (IMU) destekli hava nirengide izdüşüm merkezi koordinatları (WGS84) ve dönüklükler direk ölçülür. İzdüşüm merkezi koordinatları kinematik GPS ile ölçülür. GPS ile

Detaylı

JEOİD ve JEOİD BELİRLEME

JEOİD ve JEOİD BELİRLEME JEOİD ve JEOİD BELİRLEME İÇİNDEKİLER GİRİŞ JEODEZİDE YÜKSEKLİK SİSTEMLERİ Jeopotansiyel Yükseklikler (C) Dinamik Yükseklikler (H D ) Normal Yükseklik (H N ) Elipsoidal Yükseklik Ortometrik Yükseklik Atmosferik

Detaylı

GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI

GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI H. Kemaldere 1, H. Kutoğlu 2, Ç. Mekik 3 1 Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Jeodezi ve Fotogrametri Müh.Bölümü, Jeodezi

Detaylı

küresel astronominin konusu zaman ve uydu konumlama sistemleri (gps- glonass)

küresel astronominin konusu zaman ve uydu konumlama sistemleri (gps- glonass) küresel astronominin konusu zaman ve uydu konumlama sistemleri (gps- glonass) ÖZET Doç. Dr. Burhan C. IŞIK (YTÜ Öğretim Üyesi) Bu yazıda küresel astronominin konusu olan zaman için Dünya Zamanı UT, Astronomik

Detaylı

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu TOPOĞRAFYA Topoğrafya, bir arazi yüzeyinin tabii veya suni ayrıntılarının meydana getirdiği şekil. Bu şeklin kâğıt üzerinde harita ve tablo şeklinde gösterilmesiyle ilgili ölçme, hesap ve çizim işlerinin

Detaylı

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME BİLGİSİ II Poligon İstikşafı ve Yerüstü Tesisleri, Poligon Ölçüsü ve Türleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF120 ÖLÇME BİLGİSİ II DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz

Detaylı

KISALTMALAR GPS : GNSS : GLONASS

KISALTMALAR GPS : GNSS : GLONASS ÖNSÖZ Lisans hayatımız boyunca gerek mesleki gerekse sosyal anlamda her türlü konuyu konuşabildiğimiz, bize her konuda doğru yolu gösteren, vizyonunu ve tecrübesini bizden esirgemeyen tasarım projesi danışman

Detaylı

Sistemin Bileşenleri

Sistemin Bileşenleri International Terrestrial Reference System (ITRS) International Terrestrial Reference Frame (ITRF) Sistemin Bileşenleri International Terrestrial Reference System International Terrestrial Reference Frame

Detaylı

JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON

JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON Yrd. Doç. Dr. HÜSEYİN KEMALDERE Jeodezik Noktaların Sınıflandırması (BÖHHBÜY-Md:8) Noktaların sınıflandırılması aşağıdaki şekildedir: a) Uzay ve uydu

Detaylı

TUSAGA-Aktif, CORS-TR (Continuously Operating Reference Stations) SİSTEMİ VE IGS ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI

TUSAGA-Aktif, CORS-TR (Continuously Operating Reference Stations) SİSTEMİ VE IGS ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI TUSAGA-Aktif, CORS-TR (Continuously Operating Reference Stations) SİSTEMİ VE IGS ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Öğr.Gör. İbrahim TİRYAKİOĞLU Afyon Kocatepe Üniversitesi 2010 CORS-TR nedemektir CORS-TR projesi Katılımcı

Detaylı

Uydu Jeodezisi. Lisans Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Aydın ÜSTÜN. Konya, 2010. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi

Uydu Jeodezisi. Lisans Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Aydın ÜSTÜN. Konya, 2010. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Uydu Jeodezisi Lisans Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Aydın ÜSTÜN Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü Konya, 2010 A. Üstün (Selçuk Üniversitesi) Uydu Jeodezisi (v.02.11.10)

Detaylı

Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi

Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi TUJK 2011 Sabit GNSS İstasyonları Ağı ve Analizi 23-25 Kasım 2011, İstanbul Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi Sefa Yalvaç 1*, Aydın Üstün 1, Ekrem Tuşat

Detaylı

ProMark 800 ve GNSS Teknolojisindeki Büyük Gelişmeler. Türkiye Tek Yetkili Temsilcisi

ProMark 800 ve GNSS Teknolojisindeki Büyük Gelişmeler. Türkiye Tek Yetkili Temsilcisi ProMark 800 ve GNSS Teknolojisindeki Büyük Gelişmeler Türkiye Tek Yetkili Temsilcisi 10.Eylül.2012 ProMark 800 ü Tanıtmak Spectra Precision dan yeni GNSS Alıcısı Trimble Firması Ashtech Firmasını kendi

Detaylı

GPS Hata Kaynakları GPS hataları, gürültü (noise; karışıklık, tesadüfi hata), sapma (bias; kayıklık) ve kaba hatanın (blunder) bir tertibinden oluşur.

GPS Hata Kaynakları GPS hataları, gürültü (noise; karışıklık, tesadüfi hata), sapma (bias; kayıklık) ve kaba hatanın (blunder) bir tertibinden oluşur. GPS Hata Kaynakları GPS hataları, gürültü (noise; karışıklık, tesadüfi hata), sapma (bias; kayıklık) ve kaba hatanın (blunder) bir tertibinden oluşur. GPS Hata Kaynakları Gürültü hatası, PRN kod gürültüsü

Detaylı

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu ÖZET Yük. Müh. Uğur DOĞAN -Yük. Müh Özgür GÖR Müh. Aysel ÖZÇEKER Bu çalışmada Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Jeodezi

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1305-631X Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi 2005 (2) 47-52 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Global Konum Belirlemede Hata Kaynakları Saffet ERDOĞAN, Mevlüt GÜLLÜ,

Detaylı

Gerçek Zamanlı Ulusal Sabit GNSS (CORS) Ağları ve Düşündürdükleri

Gerçek Zamanlı Ulusal Sabit GNSS (CORS) Ağları ve Düşündürdükleri hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2009/1 Sayı 100 www.hkmo.org.tr Gerçek Zamanlı Ulusal Sabit GNSS (CORS) Ağları ve Düşündürdükleri Muzaffer KAHVECİ 1 Özet Gerçek zamanlı sabit GNSS

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter5.htm http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter4.htm Gök küresinde bulunan önemli yıldızların ekvatoral koordinatları

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA YENİ BİR TEKNİK (GPSSİT) İN UYGULANABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA YENİ BİR TEKNİK (GPSSİT) İN UYGULANABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA YENİ BİR TEKNİK (GPSSİT) İN UYGULANABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI İbrahim KALAYCI DOKTORA TEZİ JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ ANABİLİM

Detaylı

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli CEV 361 CBS ve UA Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli 1 Yerin Şekli Ekvator çapı: 12756 km Kuzey kutuptan güney kutuba çap: 12714 km

Detaylı

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN AÇIK İŞLETME MADENCİLİĞİ UYGULAMALARINDA GNSS ÖLÇÜLERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARININ GEOMETRİK NİVELMAN ÖLÇMELERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARI YERİNE KULLANIMI ÜZERİNE DENEYSEL BİR ARAŞTIRMA Hakan AKÇIN* SUNU Ali

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

Datum. Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1

Datum. Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1 Datum Farklı datumlar haritalanacak yeryüzü bölümüne bağlı olarak geoide göre değişik elipsoid oryantasyonları (referans elipsoid) kullanırlar. Amaç seçilen elipsoide göre en doğru koordinatlama yapmaktadır.

Detaylı

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS KİNEMATİK PPP VE POST PROCESS KİNEMATİK YÖNTEMLERİNİN KIRSAL VE MESKUN ALANLARDAKİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI A. CEYLAN 1, C.Ö. YİGİT 2, S. ALÇAY 1, B. N. ÖZDEMİR 1 1 Selçuk Üniversitesi, Mühendsilik

Detaylı

Uygulamada Gauss-Kruger Projeksiyonu

Uygulamada Gauss-Kruger Projeksiyonu JEODEZİ12 1 Uygulamada Gauss-Kruger Projeksiyonu Gauss-Kruger Projeksiyonunda uzunluk deformasyonu, noktanın X ekseni olarak alınan ve uzunluğu unluğu koruyan koordinat başlangıç meridyenine uzaklığının

Detaylı

Sabit GNSS Referans İstasyonları

Sabit GNSS Referans İstasyonları Sabit GNSS Referans İstasyonları Sabit GNSS Referans İstasyonları Standart uygulamalar veya özel uygulamalar için; Farklı fonksiyonlar sunan alıcı çeşitleri Doğru, güçlü, güvenilir Bir referans istasyonundan

Detaylı

TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri

TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Data Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1 Veri toplama -Yersel Yöntemler Optik kamera ve lazer tarayıcılı ölçme robotu Kameradan gerçek zamanlı veri Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN

Detaylı

Fotogrametride işlem adımları

Fotogrametride işlem adımları Fotogrametride işlem adımları Uçuş planının hazırlanması Arazide yer kontrol noktalarının tesisi Resim çekimi Değerlendirme Analitik değerlendirme Dijital değerlendirme Değerlendirme Analog değerlendirme

Detaylı

1. TÜBİTAK KAMU KURUMLARI AR GE PROJELERİ (Kod No: 1007)

1. TÜBİTAK KAMU KURUMLARI AR GE PROJELERİ (Kod No: 1007) CORS TR PROJESİ (Özet) ULUSAL CORS SİSTEMİ KURULMASI VE DATUM DÖNÜŞÜM PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİ K. EREN, T. UZEL İstanbul Kültür Üniversitesi (Mayıs 2006) 1. TÜBİTAK KAMU KURUMLARI AR GE PROJELERİ

Detaylı

Öğr.Gör. Yener TÜREN

Öğr.Gör. Yener TÜREN İletişim Dersi NAVİGASYON ve KİNEMATİK KONUMLAMADA VERİ İLETİMİ ve VERİ FORMATLARI Öğr.Gör. Yener TÜREN Trakya Üniversitesi Edirne Teknik Bilimler MYO Mimarlık ve Şehir Planlama Bl. Harita ve Kadastro

Detaylı

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov. Sanal Küre K Üzerinde Yürüyüş Analizi Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Feyzi KANTAR, feyzi.kantar@hgk.msb.gov.tr

Detaylı

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Noktalar arasındaki düşey mesafelerin ölçülmesine yükseklik ölçmesi ya da nivelman denir. Yükseklik: Ölçülmek istenen nokta ile sıfır yüzeyi olarak kabul edilen

Detaylı

GLOBAL KONUM BELÝRLEME SÝSTEMÝ (GPS)

GLOBAL KONUM BELÝRLEME SÝSTEMÝ (GPS) PAMUKKALE ÜNÝVERSÝTESÝ MÜHENDÝSLÝK YIL FAKÜLTESÝ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING CÝLT COLLEGE MÜHENDÝSLÝK BÝLÝMLERÝ SAYI DERGÝSÝ JOURNAL OF ENGINEERING SAYFA SCIENCES : 1996 : 2 : 2 : 103-108 GLOBAL KONUM

Detaylı

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 11 15 Mayıs 2009, Ankara HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI M. Yakar

Detaylı

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Elipsoid şeklindeki dünyanın bir düzlem üzerine indirilmesi ve koordinatlarının matematiksel dönüşümleridir. Harita üç şekilde projeksiyonu

Detaylı

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2 ULUTAŞ DÜNYA'NIN HAREKETLERİ ve SONUÇLARI Dünya'nın iki çeşit hareketi vardır. Dünya bu hareketlerin ikisini de aynı zamanda gerçekleştirir.

Detaylı

HASSAS ORMANCILIK. Prof.Dr. Abdullah E. Akay. BTÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Osmangazi-Bursa

HASSAS ORMANCILIK. Prof.Dr. Abdullah E. Akay. BTÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Osmangazi-Bursa HASSAS ORMANCILIK Prof.Dr. Abdullah E. Akay Osmangazi-Bursa HASSAS ORMANCILIK Son yıllarda artan tüketici talepleri doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı artırmış ve bu durum özellikle orman kaynaklarının

Detaylı

Global Navigasyon Uydu Sistemleri (GNSS) ve Uydu Bazlı Alan Büyütme Sistemleri (SBAS)

Global Navigasyon Uydu Sistemleri (GNSS) ve Uydu Bazlı Alan Büyütme Sistemleri (SBAS) Global Navigasyon Uydu Sistemleri (GNSS) ve Uydu Bazlı Alan Büyütme Sistemleri (SBAS) Global Navigasyon Uydu Sistemleri GPS GLONASS Galileo Compass (GNSS) Uydu Bazlı Alan Büyütme Sistemleri (SBAS) WAAS

Detaylı

DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ

DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ Ölçme Bilgisi DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ Çizim Hassasiyeti Haritaların çiziminde veya haritadan bilgi almada ne kadar itina gösterilirse gösterilsin kaçınılmayacak bir hata vardır. Buna çizim

Detaylı

İyonosfer TEİ Hesabında Uydu Alıcı Bağıl Geometrisine Uygun Yeni Bir Ağırlık Fonksiyonu Wgeo

İyonosfer TEİ Hesabında Uydu Alıcı Bağıl Geometrisine Uygun Yeni Bir Ağırlık Fonksiyonu Wgeo TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 15. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, 25 28 Mart 2015, Ankara. İyonosfer TEİ Hesabında Uydu Alıcı Bağıl Geometrisine Uygun Yeni Bir Ağırlık Fonksiyonu

Detaylı

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava Kameralarının Sağlayacağı Faydalar.7 Pramit Oluşturma.10 Kolon

Detaylı

YILDIZLARIN HAREKETLERİ

YILDIZLARIN HAREKETLERİ Öz Hareket Gezegenlerden ayırdetmek için sabit olarak isimlendirdiğimiz yıldızlar da gerçekte hareketlidirler. Bu, çeşitli yollarla anlaşılır. Bir yıldızın ve sı iki veya üç farklı tarihte çok dikkatle

Detaylı

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ KONYA ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ 1 NECMETTİN E İ ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 11 Fakülte 4 Enstitü 2 Yüksekokul 1 Konservatuar 50 yıllık İlahiyat ve Eğitim Fakültesi 30 yıllık Tıp Fakültesi ile yeni bir

Detaylı

Geometrik nivelmanda önemli hata kaynakları Nivelmanda oluşabilecek model hataları iki bölümde incelenebilir. Bunlar: Aletsel (Nivo ve Mira) Hatalar Çevresel Koşullardan Kaynaklanan Hatalar 1. Aletsel

Detaylı

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği Öğretim Üyesi Mehmet Zeki COŞKUN Y. Doç. Dr. İnşaat Fak., Jeodezi ve Fotogrametri Müh. Ölçme Tekniği Anabilim Dalı (212) 285-6573 coskunmeh@itu.edu.tr http://atlas.cc.itu.edu.tr/~coskun Adres Öğrenci görüşme

Detaylı

KASIM / 2015 Sedat BAKICI

KASIM / 2015 Sedat BAKICI PARSEL BAZLI KONUMSAL SERVİSLER TKGM NiN GÖREVLERİ TAPU VE KADASTRO HİZMETLERİNİ HAZİNENİN SORUMLULUĞU ALTINDA YERİNE GETİRMEK, TAPU PLANLARININ YENİLENMESİNİ VE GÜNCELLENMESİNİ SAĞLAMAK, BÜYÜK ÖLÇEKLİ

Detaylı

Uzay Geriden Kestirme

Uzay Geriden Kestirme Uzay Geriden Kestirme (Eğik Uzunluklarla veya Düşey Açılarla Üçboyutlu Konum Belirleme ) Sebahattin BEKTAŞ* GİRİŞ Konum belirleme problemi günümüzde de jeodezinin en önemli problemi olmaya devam etmektedir.

Detaylı

GPŞ Sistemi İle Şehir Nirengi Ağlarının Analizi

GPŞ Sistemi İle Şehir Nirengi Ağlarının Analizi GPŞ Sistemi İle Şehir Nirengi Ağlarının Analizi Nihat ERSOY* ÖZET Şehir nirengi ağlarının değerlendirilmesinde, 1987 yılında klasik ölçme yöntemleri ile ülke nirengi ağına dayalı 3. derece bir yatay kontrol

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM 1950 yılında kurulan Karayolları Genel Müdürlüğü Otoyollar, devlet ve il yolları

Detaylı

MEKANSAL VERİ TOPLAMA TEKNOLOJİLERİ VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA VE HARİTA BİLGİLERİ ÜRETİM YÖNETMELİĞİ

MEKANSAL VERİ TOPLAMA TEKNOLOJİLERİ VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA VE HARİTA BİLGİLERİ ÜRETİM YÖNETMELİĞİ TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 10. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 28 Mart - 1 Nisan 2005, Ankara MEKANSAL VERİ TOPLAMA TEKNOLOJİLERİ VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA VE HARİTA BİLGİLERİ

Detaylı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü Yıldırım Tespit ve Takip Sistemi (YTTS)

Meteoroloji Genel Müdürlüğü Yıldırım Tespit ve Takip Sistemi (YTTS) 1 Meteoroloji Genel Müdürlüğü Yıldırım Tespit ve Takip Sistemi (YTTS) Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Ülkemiz için yeni bir yatırım olan Yıldırım Tespit ve Takip Sistemi projesinin

Detaylı

GPS? de Kullanılan Navlgasyoit Amaçlı Doğruluk Ölçütleri

GPS? de Kullanılan Navlgasyoit Amaçlı Doğruluk Ölçütleri GPS? de Kullanılan Navlgasyoit Amaçlı Doğruluk Ölçütleri Muzaffer KAHVECİ* ÖZET GPS ile iki büyüklük gözlenmekte olup bunlar kod ve taşıyıcı dalga faz farkı gözlemleridir. Genellikle yüksek doğruluk isteyen

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları

MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları 18 19 Kasım 2015, ATO Congresium, Ankara MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları Dr. Engin Öncü SÜMER, Dr. Erol TİMUR, Yıldız NURLU, Pemra KUMTEPE ve Dr. Türkan

Detaylı

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir.

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir. FOTOGRAMETRİ ANABİLİM DALI Fotogrametri eski Yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+Çizim+Ölçme) kelimelerinden Eski Yunancadan bati dillerine giren Fotogrametri sözcüğü 3 kök sözcükten oluşur. Photos(ışık)

Detaylı

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI 0010070001 Ölçme Bilgisi-1 3+1+0 3,5 6 0010070002 Harita Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 3 0010070003 Matematik-1 4+0+0 4 7 0010070004 Fizik-1 4+0+0 4 6 0010070005 Türk Dili-1 2+0+0 2 2 0010070006 Atatürk

Detaylı

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI Fotg.D.Bşk.lığı, yurt içi ve yurt dışı harita üretimi için uydu görüntüsü ve hava fotoğraflarından fotogrametrik yöntemlerle topoğrafya ve insan yapısı detayları

Detaylı

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Galatasaray Üniversitesi Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Mustafa Tekeli, Özlem Durmaz İncel İçerik Giriş Literatür Özeti Sistem Mimarisi / Metodoloji Öncül

Detaylı

Lineer Pivot Sulama ve Center Pivot Sulama Sistemlerinde Uzaktan RF Kontrol & İzleme & Pozisyon Kontrol Sistemleri

Lineer Pivot Sulama ve Center Pivot Sulama Sistemlerinde Uzaktan RF Kontrol & İzleme & Pozisyon Kontrol Sistemleri Lineer Pivot Sulama ve Center Pivot Sulama Sistemlerinde Uzaktan RF Kontrol & İzleme & Pozisyon Kontrol Sistemleri 1 -Makineların sulama oranı 2-Nem oranı 3-PIVOT Çalış / Dur 4- Pivot Enerjisini Aç / Kapat

Detaylı

GNSS VE ÇEVRE BİRİMLERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ

GNSS VE ÇEVRE BİRİMLERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ Sayfa:1#5 GNSS VE ÇEVRE BİRİMLERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. AMAÇ 1.1. Kadastro hizmetlerinin merkez ve taşra birimlerince daha ekonomik, verimli ve kaliteli bir şekilde verilmesini sağlamak amacıyla 50 adet

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Uydu ağları Uydu parametreleri Uydu yörüngeleri GEO uydular

Detaylı

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr Pilot Bölge Uygulaması Altyapı bilgi sistemlerine altlık olacak

Detaylı

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ Naci YASTIKLI a, Hüseyin BAYRAKTAR b a Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

3.2. Raster Veriler. Satırlar. Sütunlar. Piksel/hücre büyüklüğü

3.2. Raster Veriler. Satırlar. Sütunlar. Piksel/hücre büyüklüğü 3.2. Raster Veriler Satırlar Piksel/hücre büyüklüğü Sütunlar 1 Görüntü formatlı veriler Her piksel için gri değerleri kaydedilmiştir iki veya üç bant (RGB) çok sayıda bant Fotoğraf, uydu görüntüsü, ortofoto,

Detaylı

A RESEARCH ON DIFFERENT QUANTITY CHANGES ON GPS MEASUREMENTS IN RESPECT OF MEASUREMENT DURATION

A RESEARCH ON DIFFERENT QUANTITY CHANGES ON GPS MEASUREMENTS IN RESPECT OF MEASUREMENT DURATION GPS ÖLÇMELERİNDE FARKLI BÜYÜKLÜKTEKİ DEĞİŞİMLERİN ÖLÇÜM SÜRELERİNE GÖRE ARAŞTIRILMASI F. POYRAZ, E. GÜLAL, H. ERDOĞAN, B. AKPINAR Yıldız Teknik Üniversitesi, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü.,

Detaylı

Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Şebekesi Veri Tabanının Uluslararası Ölçütlere Göre Derlenmesi

Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Şebekesi Veri Tabanının Uluslararası Ölçütlere Göre Derlenmesi Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Şebekesi Veri Tabanının Uluslararası Ölçütlere Göre Derlenmesi Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kamu Kurumları Destek Başvurusunda Bulunan (Öneren) Kurum Araştırma

Detaylı

E.Ömür DEMİRKOL, Mehmet Ali GÜRDAL, Abdullah YILDIRIM

E.Ömür DEMİRKOL, Mehmet Ali GÜRDAL, Abdullah YILDIRIM AVRUPA DATUMU 1950 (EUROPEAN DATUM 1950: ED-50) İLE DÜNYA JEODEZİK SİSTEMİ 1984 (WORLD GEODETIC SYSTEM 1984: WGS84) ARASINDA DATUM (KOORDİNAT) DÖNÜŞÜMÜ VE ASKERİ UYGULAMALARI ÖZET E.Ömür DEMİRKOL, Mehmet

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının 2. FREKANS TAHSİS İŞLEMLERİ 2.1 GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının yapılması

Detaylı

GÜÇ KALİTESİ ÖLÇÜM SİSTEMİ

GÜÇ KALİTESİ ÖLÇÜM SİSTEMİ GÜÇ KALİTESİ ÖLÇÜM SİSTEMİ Ölçüm Parametreleri ve Gerekli Ölçüm Doğruluğu Tesis edilecek ölçüm cihazları Tablo 1 de verilen güç kalitesi parametrelerinin aşağıda belirtilen standartlara uygun olarak kesintisiz

Detaylı

HARİTALAMA ESASLARI VE GPS. www.muratciftci.net

HARİTALAMA ESASLARI VE GPS. www.muratciftci.net HARİTALAMA ESASLARI VE GPS 1 İÇERİK -GİRİŞ -ÖLÇEK, GEOİD VE ELİPSOİT -KOORDİNAT SİSTEMLERİ -PROJEKSİYON -UTM SİSTEMİ -GPS KULLANICI ARABİRİMİ 2 GİRİŞ Harita, konu aldığı bölgenin topografyası ya da bu

Detaylı