Geçen gün televizyonda vahşi yaşamın hep varolduğu ve bazı hayvanların av bazılarının avcı oldukları anlatılıyordu.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Geçen gün televizyonda vahşi yaşamın hep varolduğu ve bazı hayvanların av bazılarının avcı oldukları anlatılıyordu."

Transkript

1 Ö L Ü M C Ü L A V C I L A R - V İ R Ü S L E R Yazan:Uçar Demirkan Geçen gün televizyonda vahşi yaşamın hep varolduğu ve bazı hayvanların av bazılarının avcı oldukları anlatılıyordu. Gerçekten de doğada bir doğa yasası olarak bu vardır.ancak,doğa bazı avcıları av durumuna getirerek bu doğadaki varlık kırımını dengelemektedir.örneğin,kişioğulları başlangıçtan beri avcı durumundayken,çağımızda virüslerin avı durumuna düşmüştür. Yüzyıllardır bu doğa yasasının tek istisnası kişioğullarıdır.doğadaki en acımasız ve en dengesiz avcılar kişioğullarıdır.gerçekten de; kişioğulları yeryüzünde ortaya çıktıkları andan itibaren toplayıcılık ve avcılık yapmağa başlamışlardır.bu durumu, mağara duvarlarına çizilmiş mamut avlayan kişiler çizimlerinden anlamaktayız. Geçirdikleri evrim sonucunda edindikleri yeni silahlar ve tekniklerle, kişioğulları yerkürenin en etkili ve aynı zamanda en vahşi avcıları durumuna gelmişlerdir.gerçekten de en usta avcılar olan aslanları, kaplanları, timsahları neredeyse soylarını tüketecek ölçüde avlamışlardır. Günümüzde; soyu tükenmiş hayvanlardan söz edilmektedir.dinozorlar 65 milyon yıl önce yok olmuşlardır.gökten gelen büyük bir göktaşının buna neden olduğu ileri sürülmektedir.ancak; dinozorların ortadan kalkması, kişioğullarının yerküreye egemen olmasında önemli olmuştur. Mamutlar;MÖ 1700 yıllarında yok olmuşlardır.nedeni,buzul çağı ve aşırı avlanma olarak belirtilmektedir.en büyük kuş olan Yeni Zelenda kuşları Moa ların da soyu tükenmiştir.avlanma sonucu olduğu açıktır. Tazmanya kaplanı ve kurdu 1930 larda tükenmişlerdir.hazar kaplanı 1970 lerde,anadolu parsı ve Anadolu kaplanı 1970 lerde, Anadolu aslanı 1890 yılında tükenmiştir. Dünya Doğayı Koruma Birliği raporuna göre yerkürede 784 türün bütünüyle yok olduğu saptanmıştır.diğer yandan; hayvan türü de giderek tükenmektedir.örneğin; 1976 da 13 milyon fil varken bugün fil kalmıştır.2012 yılında 745 gergedan-cinsel gücü arttırıyor diye boynuzlarından yararlanmak için-öldürülmüştür.her yıl; 10 milyondan fazla köpek balığı da çorbası yapılacak diye-yüzgeçleri için öldürülmektedir.kanadalılar her yıl fok ve kutup ayısı katliamı yapmaktadırlar. Birçok hayvan türü soyu tükenmekte olanlar listesine alınmışlardır.başlıcaları; Mersin balığı, çizgili sırtlan, altın başlı langur-yetmiş adet kalmış-, pandalar-2000 adet kalmış-, kutup ayıları adet kalmış-,penguenler, kısa gagalı yunuslar, su samurları, javan gergedanı-60 adet kalmış-, dev Mekong yayın balığı-200 adet kalmış-, Cross River gorili-300 adet kalmış-, Vakita(Meksika yunusu)-300 adet kalmış-, Sumatra kaplanı-600 adet kalmış-olmaktadır. Ayrıca; dağ gelincikleri, pigme Borneo filleri, yaban eşekleri ve atları, oklu kirpiler, balinalar da soyu tükenmekte olan canlılardandır. Ülkemizde ise kafkas öküzleri, kelaynaklar, deniz kaplumbağaları, Akdeniz foku, ceylan, yırtıcı kuşlar, iç su balıkları, dağ horozu, Van kedisi soyu tükenmekte olan hayvanlardır. 1

2 Kişioğulları aşırı ve dürbünlü tüfek gibi gelişmiş silahlarla avlanmalar sonucu, bu canlıların soyunu tüketmişler ya da tükenme noktasına getirmişlerdir. Kişioğulları yalnız hayvanların değil, bitkilerin de soylarını tüketmişler ve tüketmektedirler.örneğin;likya orkidesi, maymun çıkmaz ağacı, canavar ağacı, Venüs sinekkapanı, Rafflesia çiçeği:et çiçeği,baobab ağacı, Titanarium:ceset çiçeği, Yarasa çiçeği gibi bitkiler soyu tükenmişlerdendir. Ülkemizde yok olma tehdidi altında olan 42 bitki vardır.başlıcaları;sevgi çiçeği, sığla, yabani sıklamen, çan çiçeği, çöven, kardelen, yabani karanfildir. Kişioğlulları yalnız hayvanları değil, bitkileri de avlamışlar,toplamışlar ve onları da tüketmişlerdir.günümüzde de; ayrıca yollar açmak, köprüler kurmak, sanayi alanları yaratmak, oturma yerleri yapmak için bitki katliamı da sürmektedir. Ancak;doğada ve uzayda kişioğullarından daha etkili avcılar da bulunmaktadır.bunların en ünlüleri virüslerdir.çağımızda kişioğulları için birincil düşman virüsler olmaktadır. Virüsler;mikrop diye anılan gözle görülmeyen ve çeşitli sayrılıklara-hastalıklara-neden olan varlıklardır. Yerkürede yaşayan en küçük canlılardır.milyarlarca yıldır,yerkürede yaşamaktadırlar.neredeyse yerkürenin gerçek sahipleridirler. Kişioğulları mikropları ancak 1683 yılında,ilk basit mikroskopun yapılmasından sonra öğrenebilmiştir.ancak; sayrılık yaptıklarının anlaşılması için 200 yılın geçmesi gerekmiştir. Mikroplar;dört grup canlıları kapsamaktadır. Virüsler:Sadece genlerden oluşan,hücre bile olmayan varlıklardır. Bakteriler:3,5 milyar yıl önce yerkürede görünmüşlerdir.virüslerden çok büyüktürler(bin katı kadar). Tek hücreli canlılardır. Protozoalar:2 milyar yıl önce ortaya çıkmışlardır.bakterilerden bin kez daha büyük asalaklardır. Funguslar:Mantarlar ve mayalardır.hayvanlarda ve bitkilerde konakçılık yaparlar.bunun sonucunda mantar hastalıklarına neden olurlar. Şimdi can düşmanımız olan virüsleri tanımaya başlayabiliriz.. V İ R Ü S L E R Virüsler;canlı hücreleri enfekte eden-onlarda sayrılıkların ortaya çıkmasına yol açan-mikroskopik taneciklerdir.kapsit adlı bir protein örtü içinde genetik malzemelerden bu özelliği onu canlılar sınıfına sokmaktadır-oluşur.virüsler;hayvanları,mantarları,bitkileri ve bakterileri ve arkealarıbakteriler gibi olan ve fakat onlar gibi çekirdeği bulunmayan tek hücreliler-enfekte hastaedebilirler.latince de zehir anlamına gelmektedir. Virüslerin canlı varlıklar mı cansız varlıklar mı oldukları günümüzde de tartışmalıdır.virüslerin hücre için zorunlu olan hücre zarı yoktur.ayrıca virüslerin kendi metobolizmaları-canlı 2

3 organizmada ya da canlı hücrede meydana gelen yapıcı ya da yıkıcı kimyasal olayların tümüyoktur. Virüsler,bakteri süzgeçlerinden geçebilen,bakteri ortamlarında üremeyen,biyolojik özellikleri kesin olarak saptanamamış olan ve bilinmeyen mikroorganizmalardır nanometre-metrenin milyarda biri-büyüklüğündedir.bir karşılaştırma yapmak istersek tipik bir hayvan hücresi, nanometredir.ilk kez Coffler ve Frosh adlı biyologlar varlıklarını kanıtlamışlardır.1933 yılında ilk elektron mikroskopun yapılması ile kesin virüs görüntüleri elde edilebilmiştir. Virüsler belli sıcaklıklarda, bazı canlı dokularda üremektedirler. Asalak varlıklardır.virüsler;tek nükleik asit zincirinin(dna ya da RNA olabilmektedir)çevresini saran protein kılıfından-bir tür plazma- oluşur.yapısında normal hücrelerde bulunan büyüme ve üreme bölümleri yoktur.ancak,konakçılık yaptıkları hücrelerde üreyebilmektedirler.o nedenle de canlı sayılmaktadırlar.virüs,konakçılık yaptığı hücrenin DNA sına ya da RNA sına girerek kendi yapısındaki proteinleri oluşturur.hasar büyükse içine girilmiş olan hücre ölmektedir.virüs ise kılıflanarak üremeyi sürdürür.virüslerin bir kesimi de,atipik dev hücreler durumuna dönüşmektedir. Yerkürede yaşamın yaklaşık 4 milyar yıl önce tek hücrelilerle(bakteriler gibi) başladığı düşünülmektedir.virüsler ise,canlılarla cansızlar arasında sınırı oluşturmakta ve bir geçiş dönemi gibi olmaktadırlar.çünkü,rna yı ve DNA yı aynı anda bulunduramamaktadırlar. Bu nedenle de bakterilerden de önce yerkürede ortaya çıkmış olmaları büyük bir olasılıktır.ancak;bu halleri ile günümüze dek yaşamışlar ve yaşamlarını sürdürmektedirler.bu nedenle;yerkürenin ilk sahiplerinin onlar olduğunu söyleyebiliriz.bu egemenliklerini de çağımızda sürdürdükleri anlaşılmaktadır. Virüsler iki türdeki yapıdadır.çeşitli üçgenlerin üst üste binmesi ile oluşmuş kabaca küresel görüntülü virüsler ve çubuk biçimli virüsler. Yaşadıkları ortamlara göre ise virüsler; bitkisel virüsler, hayvansal virüsler, bakteriofajlar (bakterilerde yaşayan virüsler) olmaktadır. Yapılarına gore DNA lı virüsler ve RNA lı virüsler olmaktadır. DNA varsa RNA yoktur.rna varsa DNA olmamaktadır. Virüslerin neden oldukları sayrılıklar çok fazla ve çeşitlidir.başlıcaları ve en yaygın olanları şunlardır: Hafif soğuk algınlıkları-sarı humma-bazı kanser türleri(serviks-rahim-kanseri ve karaciğer kanseri)-solunum sistemi hastalıkları(her tür gripler)-uçuk-gözde kertit-zona(sinir uçları iltihabı)- rahim kanseri(muhtemelen)-burkit lenfoma(kız çocuklarında görülen bir hastalık)-frengi. MS hastalığı(multiple skleroz)(muhtemelen)-su çiçeği-kabakulak-kızamık-sspe hastalığı(kızamığın yol açtığı beyin hastalığı-ölümcül kızamık)-ensefalit(beyin iltihabı-bazen menenjit ile birlikte görülür)-aids(bedenin bağışıklık sisteminin çökmesi hastalığı)-c hepatit(ölümcül karaciğer hastalığı)-kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı(kenelerden geçen ve ölümcül olan hastalık) da virüslerin yol açtığı hastalıklardır. 3

4 Diğer yandan;genellikle bedenin bağışıklık sistemi ile ilgili birçok sayrılığın da virüslerle ilgili olabilecekleri düşünülmektedir.her türden romatizma hastalıkları,romatoit artrit(eklem iltihaplanmaları),yumuşak doku iltihaplanmaları,kalp romatizması,behçet hastalığı,lupus(damar iltihabı)hastalığı gibi sayrılıkların nedeni bilinememekte ve virüslerin bu hastalıklara neden olabilecekleri düşünülmektedir.bu türlü hastalıklarda bağışıklık sistemi hücrelerinin bir bölümü diğerlerini düşman hücre gibi görmekte ve onlara saldırmaktadır.bunun sonucunda bağışıklık sistemi çökmekte ya da zayıflamakta ve bu türden nedeni henüz bilinemeyen sayrılıklar ortaya çıkmaktadır. HUIHUUHU Virüslerin yol açtığı bazı hastalıklara karşı aşı geliştirilmiştir.nezle,grip,su çiçeği,kızamık,(deneme aşamasında olduğu söylenen )AİDS aşısı bu tür aşılardır. Virüslerin bulaşma yolları şunlardır: Hepatit virüsleri:yiyecek içecekler,her türlü beden sıvıları;kan,alkol,ilaç kullanımı,bazı kimyasal maddeler kullanımı ile bulaşmaktadır. HPV virüsleri:üreme organlarında siğiller oluşur.cinsel ilişki,genel tuvaletleri kullanma,kirli duşlarda ve havuzlarda yıkanma ve yüzme ile bulaşır.daha çok kadınlarda olur.kansere yol açan türleri de vardır. HİV virüsü:kişilerin bağışıklık sistemini çökertir.cinsel ilişki ile ve hasta kişilerin kullandıkları iğneleri(enjektör)kullanmak ile bulaşmaktadır. İnflüenza virüsleri:öksürük ve hapşırmalarla bulaşmaktadır. Herpes(simplex) virüsleri:uçuklara neden olur.bunlar genital bölgelerde de ortaya çıkabilir.bulaşma yolları ve nedenleri stress,yiyecekler,travmalar,diş macunu içindeki bazı kimyasallar,sigara içme,tütün çiğneme,uçuklu kişilerin eşyalarını kullanmak,onlarla öpüşmek,başkasının uçuğuna dokunmaktır. Hantavirüs:Böblekleri tahrip etmektedir.fare pisliği ve çişiyle bulaşmaktadır.çiftçiler,hayvancılıkla uğraşanlar,liman işçilerinde sıklıkla görülür.fare ısırması,bulaşık yiyecekleri yeme ve havaya yayılmış virüsleri soluma yoluyla da bulaşmaktadır. Ebola virüsü:kişioğullarında ve bunlara yakın canlılar olan primatlarda görülür.ishal,kanama,deri döküntüsü,yüksek ateşle ortaya çıkar.ölümcüldür.adını Afrika daki bir ırmaktan alır.80 nanometre boyunda bir virüstür.her türden dokunmalarla bulaşır. B A K T E R İ L E R Virüslerin biraz daha gelişmişi olan bakteriler, tek hücreli organizmalar grubuna dahildir.tipik olarak birkaç mikrometre-metrenin milyonda biri-boyundadırlar.toprakta, deniz suyunda, okyanusların derinliklerinde, yer kabuğunda, deride, asitli sıcak su kaynaklarında, radyoaktif atıklarda ortaya çıkarlar ve büyürler. Bir gram toprakta yaklaşık 40 milyon, bir mililitre suda yaklaşık 1 milyar bakteri vardır.yerkürede yaklaşık 5 nonnilyon(5x 10 - otuz)bakteri olduğu hesaplanmaktadır.yerküredeki biyolojik kütleninvarlıklar topluluğunun- çoğunluğunu bakteriler oluşturur. 4

5 Atmosferdeki azot fiskasyonu-atmosferdeki azotun amonyum formuna-yararlı-dönüşmesi olayıbakterilere bağlıdır.yerküredeki yaşamın temelinde de bu oluşum vardır. Bakterilerin büyük çoğunluğu henüz tanımlanamamıştır.buna karşılık, virüslerin tanımında hiç yol alınamamıştır. Kişioğlunun organizmasında, bedenindeki hücre sayısının on katı kadar çeşitli bakteri vardır.deride ve sindirim yollarında yaygındırlar.bedenimiz adeta bir bakteri istilası-baskını- altındadır. Eskiden bitki sayılan bakteriler,günümüzde prokaryot(zarla çevrilmiş organelleri ve gerçek çekirdeği olmayan bir tür hücre)olarak sınıflandırlmaktadırlar.hücrelerinde hücre çekirdeği yoktur.hücre organelleri ve uzantıları da yoktur.bakterilerde tek bir dairesel(bazen doğrusal)kromozom bulunur.kromozomdaki genler,tek bir sürekli DNA parçası yapısındadır. Bakteriler ilk kez 1676 yılında Leeuwenboek tarafından tek mercekli ilkel bir mikroskopla gözlenmiştir.bakteria terimini 1830 yılında ilk kez Ehrenberg kullanmıştır. Bakteriler de virüsler gibi, yaklaşık 4 milyar yıl önce ortaya çıkmış tek hücreli yaşam biçimleridir.virüslerin bir basamak gelişmişleri olmaktadır.çünkü, DNA ları vardır.virüslerle birlikte yerkürede görülen-belki de uzayda ortaya çıkan-ilk yaşam biçimleri olmaktadırlar. Bakteriler önce büyümekte sonra ikiye bölünerek üremektedirler.uygun koşullarda bir bakteriden 7 saat içinde yaklaşık 2 milyon, 12 saat içinde ise 1 milyar bakteri üremektedir. Bakteriler;besinlerde, sıcak ortamlarda, nemde, asitsiz ortamlarda oksijenli-bazı bakteriler oksijensiz ortamda ürerler-ortamlarda uygun sürelerde ürerler. Bakteriler bulundukları ortamlarda kamçılı, seğirmeli, yüzmeli ve yuvarlanmalı devinimlerle devinirler. Bazı bakteriler, uygun olmayan koşullara karşı spor denilen özel yapılar oluştururlar.kaynamaya, donmaya ve bazı dezenfektanlara-bakterileri yoke den ilaçlar-direnirler.koşullar değiştiğinde ise tekrar eski durumlarına dönerler.bu davranışları nedeniyle bakterileri-hiç değilse bazılarını-akıllı varlıklar olarak düşünmek olanaklıdır.bakterilerin çeşitli biçimleri vardır.bunlar;küresel, spiral ve çubuksu biçimler oılmaktadır.bakteriler 1977 yılında Carl Wrese tarafından bacteria ve arkeaealar hücre sıvılarının ve hücre zarlarının yapısının bakterilerden değişik olduğu tek hücreliler-olarak iki gruba ayrılmışlardır.sonradan bu sınıflandırmaya öbakteriler iyi,düzgün yapılı bakteriler-de eklenmiş ve üçlü bir sınıflandırma ortaya çıkmıştır. Endosporlar denilen-uyuşuk-bakteri türleri bulunmakta olup bu türler, milyonlarca yıl canlı kalabilmektedirler.uzaydaki boşluklara ve radyasyona dayanıklıdırlar. Bakteriler kişioğullarında bazı sayrılıklara neden olurlar.bunların çoğu salgın biçiminde ortaya çıkmakta ve ölümcül olmaktadır.kolera-frengi-şarbon-cüzzam-veba bu türden sayrılıklardır.en yaygın olan ölümcül bakteriyel sayrılıklar, solunum yolları hastalıklarıdır.en yaygın olan veremdir. Bitkilerde yaprak beneği, ateş yanıklığı, solma gibi sayrılıklara yol açarlar. 5

6 Hayvanlarda ise yaygın olarak pastüberküloz, mastit, salmonella, şarbon gibi hastalıklara neden olurlar. Son zamanlarda birçok sayrılığın bakteri kaynaklı olduğuna ya da olabileceğine dair bulgular vardır.örneğin mide ülseri,deri enfeksiyonu, menenjit ve sistemik sepsis(kan zehirlenmesi), diş apsesi, difteriye bağlı idrar yolları enfeksiyonu, koroner kalp hastalıkları ile ilişkili olabilen immun yetmezliği- yaklaşık 500 kişide bir görülen bağışıklık sisteminin yetmezliği- böyledir. Diğer yaygın bakteri sayrılıkları ise şunlardır: Menenjit-beyiniltihabı-,ortakulak iltihabı, zatürre(pnömani)-akciğer iltihabı-,boğmaca,bruselloz- Malta humması,akdeniz humması,halk arasında peynir hastalığı-,difteri,heliobakterpylori-ülser olup 1982 de bulunmuştur-, kedi tırmığı hastalığı-kedi tırmalaması ve ısırması ile oluşur-,kazıklı humma-tetanoz-,klomaya-her türlü cinsel ilişki ile ortaya çıkar,abd de yaygındır- Kolit-ülseratif kolit-kalın bağırsakta iltihaplanma olup nedeni tam olarak bilinmemektedir-, lejyoner hastalığı ya da virüsü-split klimalardaki bakterilerden oluşmaktadır-,piyemi-bedenin bir yerindeki iltihabın kan dolaşımına karışması-,pnömökok-menenjit,zatürree,orta kulak iltihabı, kan iltihaplanması,sinüzit gibi sayrılıkları yapmaktadır-,salmonelle-hayvan dışkısı ile alınan bir bakterinin yol açtığı sayrılıktır-,sıtma-malarya-, Tularemia-tavşan,fare,sincaplarda görülen ve hayvanlarla temastan geçen hastalıktır,tavşan ateşi ya da avcı hastalığı olarak da anılır,sinek ve keneeler de taşıyabilir-,şarbon-sığır koyun ve atlarda görülür,kişilere de geçer,kara çıban ya da kan zehirlenmesine yol açar,halk kara çıbancık demektedir-,şigelloz-midede ve bağırsaklarda görülür,basil dizanteri olarak bilinir.bedenin susuz kalması,kimyasal dengesinin bozulması,şoka yol açar-tifo-salmonella typhi adlı bakteri neden olur,kalp,beyin,böbrekler,göz ve kulaklar,karaciğer etkilenebilmektedir-olmaktadır. Lise ikideyken okulun önünde seyyar satıcıdan bir ayva almış ve yıkamadan yemiştim.bir hafta sonra bağırsak tifosu sayrılığına yakalanmıştım. Hastalık başladığında 60 kiloydum.bir aylık bir tedavinin sonunda 50 kiloya düşmüştüm ve çok güçsüzdüm. Bağırsaklarımsigara kağıdı inceliğine dek inmişlerdi.o nedenle, üç ay boyunca sebze ve meyvaları ve etleri pişirip sularını tülbentten süzüp beni onunla beslemişlerdi.böylece,bu ölümcül hastalıktan kurtulmuştum. Ailemin durumu,1950 li yıllarda bu türden bir sayrılığın tedavisine yeterli değildi.ağabeyimin anlattığına gore; sayrılığa yatmadan önceki milli piyango çekilişinde bilete tam ikramiye isabet etmiş ve tam ikramiyenin dörtte biri olan lirayı almışlar.o zamanlar bu parayla İzmir de iki katlı ev alınırdı.işte o parayı benim sayrılığıma harcamışlar.böylece yaşamda kalmışım.benim için ne büyük bir şansmış! Buna karşılık;eğer bu hstalığa yatmasaydım,türkiye Atletizm yarışmalarında lisemi 5000 metre koşusunda temsil edecektim.o denli zayıf düşmüştüm ki,bu olanaklı olmamıştı.çok üzülmüştüm. Bakterilerin neden oldukları sayrılıkların bulaşma kaynakları çeşitlidir: Toz,toprak,haşereler,kemirgen hayvanlar,diğer hayvanlar,su,çöpler Her türden kişioğlu atığı-ter,boşaltım sistemleri 6

7 Yüksek sesle konuşma,öksürme,hapşırma olmaktadır. Geçmiş yıllarda ve çağlarda bakterilerin neden oldukları büyük sayrılık salgınları ortaya çıkmıştır.en ünlüleri şunlar olmaktadır: İspanyolların Amerika kıtasına adım atmalarından sonra yerli halk arasında üst solunum yolları hastalıkları ve frengi gibi hastalıklar salgın halinde yayılmıştır. Kara veba: yılları arasında tüm yerküreye yayılmıştır.75 milyon dolayında kişi ölmüştür vebasında Avrupa da 25 milyon kişi ölmüştür Bunlardan önce yıllarında Antuan vebası Roma da patlak vermiş ve 5 milyon kişi ölmüştür yıllarında Jüstinyen vebası ortaya çıkmış ve nufusun % 40 kadarı ölmüştür. Ülkemizde İstanbul da 1591 yılında veba ortaya çıkmıştır.günde 500 dolayında kişi ölmüştür.padişah III.Murat,sayrılıktan kurtulmak için Edirne ye kaçmıştır.1625 yılında ikinci salgın olmuş ve ölü sayısı ilkini geçmiştir. Londra,Paris ve Moskova da kolera salgınları yaşanmış ve binlerce kişi ölmüştür.istanbul da 1970 yılında kolera salgını yaşanmış ve yine binlerce kişi ölmüştür Bu salgını ben de yaşamıştım.tüm sebze ve meyveleri sirke ile iyice yıkadıktan sonra yiyorduk.bazı hastanelerde karantina uygulanıyordu.kayın biraderim de evlenmek için sağlık raporu almak zorundaydı.karantina hastanesine duvardan atlayarak girmiş ve derdini anlatıp sağlık raporunu almıştı.sonra birkaç yıl daha benzer salgınlar görüldü.zamanın hükümeti,turistler kaçmasın diye bunların bağırsak enfeksiyonu olduğunu söylemişti. Kalkınmış ülkelerde,kişioğullarını ve hayvanları bakterilerden ortaya çıkan sayrılıklardan korumak için antibiyotikler kullanılmıştır.ancak,zaman geçtikçe bakterilerin kullanılan antibiyotikleri tanıdıkları ve onlara direnç geliştirdikleri gözlenmiştir.bu nedenle de,bakterileri de akıllı varlıklar olarak düşünmek olanaklıdır. Robert Koch ilk kez, veremin mikrobunun bakteri olduğunu bulmuştur.bundan sonra 1910 yılında Treporemar ilk antibiyotiği geliştirmiştir. Diğer yandan kişioğulları bakterileri kendi yararlarına kullanmayı da öğrenmişlerdir.büyük kentlerdeki atık suların arıtılması, peynir ve yoğurt üretimi,biyoteknoloji(bakterilerle elektrik üretimi), antibiyotikler ve diğer bazı kimyasallar(haşere denetiminde kullanılanlar)üretiminde bakterilerden yararlanılmaktadır. S A V A Ş S Ü R Ü Y O R Evrim kuramına göre bitkiler ve hayvanlar, aarkealardan gelişmişlerdir.tek hücreli arkealar bir araya gelerek çok hücreli canlıları oluşturmuşlar ve onlardan tüm bitkiler ve hayvanlar-bu arada kişioğulları-ortaya çıkmıştır. 7

8 Yerküremizde yaşamın başlamasıyla ilgili üç kuram bulunmaktadır.birine göre yaşamı tanrı başlatmıştır.bakteri bakteri olarak,kişioğlu kişioğlu olarak yaşama başlamıştır.evrim kuramı doğru değildir. İkinci kurama göre yaşam maddelerin canlılara dönüşmesi, canlıların evrimleşmesi ile ortaya çıkmıştır.tüm yaşamın temelinde bakteriler-onlardan önce de var olan virüsler-vardır.buna göre, mağara adamı ile çağımızın kişioğlusu arasında çok farklılıklar vardır.bu da en azından kişioğullarının evrimleştiğinin bir kanıtı olmaktadır. Üçüncü görüşe göreyse yerküremizde yaşam,başka gezegenlerden ve gökadalardan gelenlerin ektiği yaşam tohumları ile başlamıştır.bu doğruysa,ilk ekilen tohumlar virüsler olmaktadır.virüsler bizim de atalarımız olmaktadır.buna karşın;en baş düşmanımız virüsler olmaya başlamıştır. Gerçekten de ;son yüzyılda virüsler oldukça büyük sayılarda kişioğlunun ölümüne yol açan salgınlara neden olmuşlardır. İspanyol gribi yılları arasında ortaya çıkmış milyon arası kişinin ölümüne yol açmıştır.abd de bin kişi; İngiltere de dolayında kişi; Fransa da dolayında kişi; Fiji adalarında o zamanki nufusun % 14 ü ölmüştür. Kuş gribi; gerçekte bir hayvan hastalığıdır.virisün biçim değiştiren H5N1 türü kişilerde de ölümcül olmaktadır yıkllarında milyon kişi ölmüştür.9-39 yıl arayla sonradan beş kez daha ortaya çıkmıştır.son olarak yıllarında salgın durumunda ortaya çıkmıştır.türkiye de de 2005 yılında görülmüş ;bulaşık 2,5 milyon hayvan yok edilmiştir.bu arada yüzlerce kişide ölümcül sonuçlar ortaya çıkmıştır. Domuz gribi salgınında her ülkede bu sayrılığa yakalananların binde üçü ölmüştür.domuz gribi günümüzde de ölümcül yayılmalarını sürdürmektedir. Bu grip salgınları dışında;birçok sayrılığın nedeni bulunamamakta ve virüslerin bu sayrılıklara yol açtığı ileri sürülmektedir. Virüslerle ilgili olarak üniversitelerin ve hastahanelerin mikrobiyoloji anabilim dalında ve bu bilim dalının altında yeralan bakteriyoloji,viroloji,genetik ve immünoloji-bağışıklık sistemi hastalıklarıalanlarında daha çok araştırma ve arge çalışmaları yapılmalıdır. syoksa; gelecekte virüslerin yol açtığı sayrılıklarla başa çıkmak güç olacaktır.en can düşmanımız durumuna gelmekte olan virüsleri daha yakından tanımak ve onlarla savaşma yollarını öğrenmek ve geliştirmek gerekmektedir. 8

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK VİROLOJİYE GİRİŞ Dr. Sibel AK Bugün; Virüs nedir? Virüslerin sınıflandırılması Virüsler nasıl çoğalır? Solunum yoluyla bulaşan viral enfeksiyonlar Gıda ve su kaynaklı viral enfeksiyonlar Cinsel temas yoluyla

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

SULARI TEMİZLERLER, ATMOSFERİ BESLER ÖLÜLERLE İLGİLENİRLER

SULARI TEMİZLERLER, ATMOSFERİ BESLER ÖLÜLERLE İLGİLENİRLER Bil bakalım kim bu güçlü yaratık, Tufandan önce yaşamış, Etsiz ve kansız, Kemiksiz ve damarsız, Kafasız ve bacaksız Ne daha yaşlıdır ne de daha genç Başlangıçta olduğundan Taliesir SULARI TEMİZLERLER,

Detaylı

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır.

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Birbirine bağlı bu hücreler genellikle kendilerince üretilen hücre dışı

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır.

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. HİJYEN HİJYEN Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. Aynı zamanda birey ve toplum olarak insan sağlığının korunması ve geliştirilmesini hedefler. Yaşamın verimli, sağlıklı düzeyde uzun süre

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Biyolojik Silahlar 1/ 51

Biyolojik Silahlar 1/ 51 Biyolojik Silahlar 1/ 51 Takdim Planı Tanımlar Tarih Mikroorganizmaların Özellikleri BHM Tespiti Savunma 2/ 52 Evdeki biyolojik terörden haberiniz var mı? 3/ 51 4/ 51 5/ 51 2 KİLOGRAM? 6/ 51 2 KİLOGRAM

Detaylı

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR 200 Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR I.1. Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji İnsan için önemli olan birçok ürünlerin üretimi biyoteknolojinin

Detaylı

Ebola virüsü İstanbul'a geldi!

Ebola virüsü İstanbul'a geldi! On5yirmi5.com Ebola virüsü İstanbul'a geldi! Ebola Virüsü İstanbul'a Geldi! Ebola Nedir? Afrika'da birçok insanın ölmesine sebep olan Ebola virüsünün İstanbul'a gelmiş olduğundan şüpheleniliyor. Yayın

Detaylı

Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması

Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması 1 KASIM 2014 Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması BALIKESİR (AA) - Balıkesir Tabip Odası, MERS ve Ebola virüsleri hakkında bilgilendirme toplantısı yaptı. Odada düzenlenen toplantıda konuşan

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ BAĞIRSAK PARAZİTLERİ VE KORUNMA YOLLARI BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Virüslere Giriş Virüsler genellikle ökaryotlardan ve prokaryotlardan çok daha küçük moleküllerdir. Genellikle enfeksiyon yeteneği olan

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi)

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) İnfluenza olarak da bilinen grip, viral bir hastalıktır. Sağlıklı insanlarda ortalama bir haftada geçmesine rağmen; vücut direncini

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK AŞI ve SERUMLAR Dr. Sibel AK Bugün; Ak#f İmmünizasyon Bakteriyel Aşılar Viral Aşılar Aşı Takvimi Pasif İmmünizasyon Aşı Etkileşimleri Tanımlar İmmünite (Bağışıklık): Konağın, kendisinden farklı yapıya

Detaylı

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU CYBH nelerdir? Bakteriyel CYBH Bel Soğukluğu (Gonore) Bakteriyel Vajinoz Yumuşak

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

DESTEK ve HAREKET SİSTEMİ. Kemiklerin Görevleri: - Destek ve hareket sistemimiz: iskelet sistemi, eklemler ve kas sisteminden meydana gelir.

DESTEK ve HAREKET SİSTEMİ. Kemiklerin Görevleri: - Destek ve hareket sistemimiz: iskelet sistemi, eklemler ve kas sisteminden meydana gelir. DESTEK ve HAREKET SİSTEMİ - Destek ve hareket sistemimiz: iskelet sistemi, eklemler ve kas sisteminden meydana gelir. İskelet Sistemi - İskelet sisteminin oluşturan yapılar kemiklerdir. - Kemikler şekillerine

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI

GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI Hazırlayan Öğrenciler Dila Berfin UÇAN 7-F Ekin Ladin TÜRKMEN 7-F Danışman Öğretmen Melike TURAN İZMİR, 2014 İÇİNDEKİLER

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

NANOGEN INTERNATIONAL Yönetimi olarak, çevre dostu, maliyet azaltıcı, insanların zamanını daha etkin kullanmasını sağlayıcı çözümler üretmiştir.

NANOGEN INTERNATIONAL Yönetimi olarak, çevre dostu, maliyet azaltıcı, insanların zamanını daha etkin kullanmasını sağlayıcı çözümler üretmiştir. HAKKIMIZDA NANOGEN İNTERNATIONAL ticari faaliyetini Londra ve 2011 yılından itibaren İstanbul merkezli olarak gerçekleştirmektedir. Kendi laboratuarlarinda yapmış olduğu nano teknolojik çalışmalar sonucunda,

Detaylı

Neden İspanyol gribi?

Neden İspanyol gribi? İSPANYOL GRİBİ Neden İspanyol gribi? Adını İspanya dan almış olmasına rağmen hastalığın ilk olarak 1917 yılının baharında Avusturya da başladığı tahmin ediliyor.ispanyol gribi denmesinin sebebiyse;birçok

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Hastanelerde Su Kullanımı M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Bir Çin atasözü der ki; Suyu içmeden önce, kaynağını öğren Hastanelerde infeksiyon kaynaklarını

Detaylı

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi BİYOLOJİDEKİ TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE ÖNCELİKLERİMİZ Dr. Aslı Tolun Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi KLONLAMA / KOPYALAMA Tanım Yöntem Amaç: Kopya birey yaratma Kök hücre oluşturma

Detaylı

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler B i y o 1 0 3. 0 1 G e n. B i y o. L a b. ( Z o o l o j i ) 1 GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler Sistematik ve taksonomi nedir?...

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir?

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir? GIDA KAYNAKLI İNTOKSİKASYON VE ENFEKSİYONLAR Gıda zehirlenmesi nedir? 1 2 İNTOKSİKASYON TİPİ GIDA ZEHİRLENMESİ Bazı bakteriler gıda üzerinde gelişerek toksin üretirler ve toksin içeren gıdanın tüketilmesi

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi MUTFAK HİJYENİ VE KİŞİSEL HİJYEN ENFEKSİYON KONTROL KURULU MUTFAK HİJYENİ Mutfakta fiziki iki alanlar; l Yemek pişirilme ünitesi Hazırlanan yemeklerin bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Araştırma Raporu. GK5 Sağlık Komitesi. Sorun: Pozisyon: Başkan Vekili. Giriş. Anahtar Kelimelerin Tanımları. Genel Bakış

Araştırma Raporu. GK5 Sağlık Komitesi. Sorun: Pozisyon: Başkan Vekili. Giriş. Anahtar Kelimelerin Tanımları. Genel Bakış Forum: Sorun: Yazar: GK5 Sağlık Komitesi Yoksul Ülkelerde Salgın Hastalıklardan Kaynaklanan Çocuk Ölümleri Sevim Özkan Pozisyon: Başkan Vekili Araştırma Raporu Giriş Yoksul ülkeler yiyecek, içecek, barınma

Detaylı

LENF DOLAŞIMI LENF SİSTEMİ

LENF DOLAŞIMI LENF SİSTEMİ LENF DOLAŞIMI Hücreler için gerekli olan besin ve oksijen temiz kan sayesinde atardamarlardan kılcal damarlara geçer ve kılcal damarlar sayesinde dokulardaki hücrelerin arasını dolduran ara maddeye (doku

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

hayvan portresi 30 0 hayvan portreleri 50 0,01 hayvanlar 90500 0,16 hayvan lar 210 0,16 sevimli fotoğraflar 260 0 portre fotoğrafları 320 0,09

hayvan portresi 30 0 hayvan portreleri 50 0,01 hayvanlar 90500 0,16 hayvan lar 210 0,16 sevimli fotoğraflar 260 0 portre fotoğrafları 320 0,09 Keyword Avg. Monthly Competition Searches (exact match only) hayvan portresi 30 0 hayvan portreleri 50 0,01 hayvanlar 90500 0,16 hayvan lar 210 0,16 sevimli fotoğraflar 260 0 portre fotoğrafları 320 0,09

Detaylı

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi (16.12.2001) İçindekiler... 1 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?... 1 Gıdalara Nasıl Bulaşma Olur?... 2 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?... 3 Bazı Yaygın Gıda Zehirleyen Bakteriler... 3 Salmonella... 3 Bacillus...

Detaylı

GIDA KAYNAKLI HASTALIKLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

GIDA KAYNAKLI HASTALIKLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 GIDA KAYNAKLI HASTALIKLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 1 Amaç Eğitimin amacı : Gıda sanayinde hataların sonuçlarını belirtmek. Yaptığımız işin ciddiyetini göstermek. Dikkatli olunmaması durumunda gıdaların

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

Bilimsel Projeler. Projenin amacı: Öğrencileri okul tuvaletlerinde mikroorganizmaların bulaşarak hasta olmalarını engellemek,

Bilimsel Projeler. Projenin amacı: Öğrencileri okul tuvaletlerinde mikroorganizmaların bulaşarak hasta olmalarını engellemek, Bilimsel Projeler PROJENİN ADI: Mikroorganizmaları Işınlayalım Öğrenciler: Rumeysa ŞAHİN Okul: Amasya Bilim ve Sanat Merkezi - 2012 Danışman: Hidayet TERECİ www.fencebilim.com Projenin amacı: Öğrencileri

Detaylı

ALLERJİNİN NEDENİ NEDİR?

ALLERJİNİN NEDENİ NEDİR? Saman nezlesi tanımı yanlış isimlendirilmektedir. Çünkü saman bu olaya neden olmaz. Hastalık; akan / kaşınan burun ve göz, hapşırma, boğaz kaşıntısı ve burun, boğazda çok miktarda akıntıdan oluşmaktadır.

Detaylı

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir.

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. KEMOTERAPİ KEMOTERAPİ NEDİR? Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. Kemoterapide, bir veya birden fazla ilaç bir arada kullanılabilir. Her ilacın

Detaylı

Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı

Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI/ND Ulusal Referens Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi

4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi 4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi Aşılama 7. Giriş (15 dak) 1. Derse başlarken öğrencilere hangi aşıları olduklarını sorun örneğin, çocuk felci, MMR, Verem veya herhangi bir tatil aşılanması oldularsa hangi

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

Kerem Efe Ö.: Aydınlık olduğunda çiçekler büyür, karanlık olduğunda da çiçekler büyüyemez. Hep karanlık olursa da hiç çiçek açmaz.

Kerem Efe Ö.: Aydınlık olduğunda çiçekler büyür, karanlık olduğunda da çiçekler büyüyemez. Hep karanlık olursa da hiç çiçek açmaz. Işık Ve Karanlığın Yapısı Canlı Yaşamını Etkiler Neler Biliyoruz? İpek A.: Çiçeklere su ve güneş ışığı gerekiyor. Deniz Can K: Güneş toprağa ışık verir, topraktan ot çıkar, otları da canlılar yer. Mustafa

Detaylı

SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI

SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI ANKARA 2007 GİRİŞ

Detaylı

Dünyaya siz de bir imza bırakın. Evsel Atıklarınızı Değerlendirerek Geri Dönüşüme Katkı Sağlayın! www.ekosol.com.tr

Dünyaya siz de bir imza bırakın. Evsel Atıklarınızı Değerlendirerek Geri Dönüşüme Katkı Sağlayın! www.ekosol.com.tr Dünyaya siz de bir imza bırakın. Evsel Atıklarınızı Değerlendirerek Geri Dönüşüme Katkı Sağlayın! www.ekosol.com.tr EkosolFarm KompostBox ile Evsel Organik Atıklarınızı Değerlendirin, Kendi Gübrenizi Kendiniz

Detaylı

Özel ege lisesi 12.05.2003

Özel ege lisesi 12.05.2003 Özel ege lisesi 12.05.2003 Konu; Bakteriler Proje sorumlusu sorumlusu öğretmen;tijen Elçi Can Çınar, Yakan Biçer, Ozan Onat İçindekiler III IV V VI VII VIII teşekkür, ithaf başlık, konu, özet giriş gelişme

Detaylı

KITALARARASI GRİP SALGINI. Aileniz ve sizin için önemli bilgiler

KITALARARASI GRİP SALGINI. Aileniz ve sizin için önemli bilgiler KITALARARASI GRİP SALGINI Aileniz ve sizin için önemli bilgiler Dünya Sağlık Örgütü uzmanları, kıtalararası bir grip salgını olacağını öngörmektedirler. Bu broşürde grip salgını, bu ülkede ortaya çıkma

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III 1) Bir gemiden deniz dibine gönderilen sesin yankısı 8 saniye sonra duyulmaktadır. Sesin sudaki hızının saniyede 1250 m olduğu bilindiğine göre denizin derinliği kaç metredir? A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Normal Mikrop Florası Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Vücudun Normal Florası İnsan vücudunun çeşitli bölgelerinde bulunan, insana zarar vermeksizin hatta bazı yararlar sağlayan mikroorganizma topluluklarına vücudun

Detaylı

YÜZME HAVUZLARDA Enfeksiyon Riski ve Dezenfeksiyonun Önemi İNSAN - HAYVAN - BİTKİ Mikrobiyoloji Gözle görülemeyen canlıların Mikroskop ile incelenmesi. mikron = 1/1000 mm. mikroskop x 1000 cfu/ml veya

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

Tıp Tarihine Yaklaşım

Tıp Tarihine Yaklaşım Tıp Tarihine Yaklaşım Avcılık-Toplayıcılık Aşaması Mezopotamya Uygarlıklarında Tıp Eski Mısır Tıbbı Çin Tıbbı Eski Hint Tıbbı Yunan Tıbbı Modern Dönem (Batı) Tıbbı Avcılık-Toplayıcılık Aşaması Bütün gün

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE EKONOMİK-ÇEVRESEL- AHLAKİ YÖNLERDEN KIYASLANMASI KÜRESEL ISıNMA

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ URUGUAY ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 524 C.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Uruguay Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Demokrasi Coğrafi

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-F Miray DAĞCI Ömür Mehmet KANDEMİR DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı ve Hedefi.. 2 2. Afit

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ Hazırlayan Öğrenciler Fulya MORDOĞAN 7-B Pırıl ALP 7-B Danışman Öğretmen Demet EROL İZMİR, 2012 1 İÇİNDEKİLER 1. Proje özeti...3 2. Projenin amacı...3

Detaylı

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI HĠJYEN NEDĠR? Bir sağlık bilimi olup,temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidi r. KĠġĠSEL HĠJYEN Kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri öz

Detaylı

HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ. Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic. A.Ş.

HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ. Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic. A.Ş. HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ BİRLEŞİK METAL-İŞ YAYINLARI Tünel Yolu Cd. No.2 81110 Bostancı - İstanbul Tel: (0216) 380 8590 Faks: (0216) 373 6502 Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic.

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

enfeksiyonhastaliklari, enfeksiyonhastalı kları, enfeksiyon ile ilgili, enfeksiyon nedir, enfeksiyon hastalıkları nelerdir, enfeksiyon tedavisi,

enfeksiyonhastaliklari, enfeksiyonhastalı kları, enfeksiyon ile ilgili, enfeksiyon nedir, enfeksiyon hastalıkları nelerdir, enfeksiyon tedavisi, enfeksiyonhastaliklari, enfeksiyonhastalı kları, enfeksiyon ile ilgili, enfeksiyon nedir, enfeksiyon hastalıkları nelerdir, enfeksiyon tedavisi, kanda enfeksiyon, vajinal enfeksiyon, enfeksiyon ne demek,

Detaylı

Bu türleri yakından tanımak için haritaya tıklayın.

Bu türleri yakından tanımak için haritaya tıklayın. Anadolu'da Te hlike Altındaki Tüm Türler Hazar kaplanı, Gökçe balığı ve Anadolu parsı... National Geographic Türkiye, Temmuz sayısında ülkemizde tehlike altındaki türlere dikkat çekti. Bu türleri yakından

Detaylı

Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel

Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Turistlerde sağlık riskleri 100 bin turistte (1 ay gelişmekte olan ülkede kalan): 50,000 sağlık problemi

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı