GÜVENLİK FAALİYETLERİNDE ÖZELLEŞTİRME: PARALI ASKERLER Mİ? ÖZEL ASKERİ BİRLİKLER Mİ?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GÜVENLİK FAALİYETLERİNDE ÖZELLEŞTİRME: PARALI ASKERLER Mİ? ÖZEL ASKERİ BİRLİKLER Mİ?"

Transkript

1 51 GÜVENLİK FAALİYETLERİNDE ÖZELLEŞTİRME: PARALI ASKERLER Mİ? ÖZEL ASKERİ BİRLİKLER Mİ? Outsourcing Security Activities: Mercenaries or Private Military Companies? Ümit ERCAN1* Öz Tarih boyunca, farklı savunma sistemleri kullanan ülkeler için, güvenlik faaliyetlerinde dış kaynaktan tedarik yöntemi (outsourcing) son yıllarda giderek ağırlığını artırmaktadır. Uluslararası kriz bölgelerinde faaliyet gösteren birçok ülke, problemli bölgelerde ulusal ve uluslararası kamuoyunun tepkisini azaltmak amacıyla güvenlik görevlerinin bir kısmını yaptıkları sözleşmelerle özel firmalara devretmektedirler. Geçmişte paralı asker, lejyoner vb. isimlerle anılan ancak günümüzde kendilerini özel askeri firma veya özel askeri yükleniciler gibi isimlerle adlandıran bu yeni aktörler, dünya genelinde 100 milyar dolarlarla ifade edilen yıllık ciroya ve yüzbinleri geçen sayıda çalışana ulaşmışlardır. Özel askeri firmaların artan oranda kullanımı; hukuki statüleri, sözleşme esasları, angajman kuralları ve uluslararası ilişkilerdeki rolleri gibi konulardaki tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada özel askeri firmalarla ilgili tarihsel süreç, hukuki boyut, uygulama örnekleri ve yakın gelecekte firmalar konusunda ortaya çıkması muhtemel durumlar tartışılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dış Kaynaktan Temin, Özelleştirme, Özel Askeri Firma, Sözleşme Abstract Countries have used different types of defense planning policies; depend on their threats during history. After 1990s, outsourcing some certain types of security needs from private companies has became a more useful way to use force, especially in the uncertain areas of war. Some countries, who execute operations in the problematic areas of the world use contractors to suppress the national or international criticisms. This new sector, which *1 Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü, Doktora Öğrencisi,

2 52 Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Dergisi 2014, 5 (1) were called mercenaries during the history and nowadays call themselves as private military firms, companies or contractors, have reached the total turnover of 100 Billion Dollars and more than hundred thousand of employees as well. Recent increase of using private military firms also increased the criticism on their legal status, contract bases, engagement rules and their role over international relations also increased. In this study, the historical perspective of private military firms, their legal status, some recent samples and the possible problem areas have been discussed. Key Words: Outsourcing, Privatizing, Private Military Company, Contract Giriş Son 20 yıldır özel askeri firmalar tarafından yapılan askeri hizmetler konusunda yeni bir küresel endüstri gelişmeye başlamıştır. Özel askeri firmalar (private military firms) olarak adlandırılan bu firmalar küçük komando takımlarından büyük çaplı askeri destek operasyonlarına kadar birçok farklı görevi gerçekleştirmektedirler. Sierra Leone dan Kongo ya, Afganistan dan Irak a birçok farklı ülkede ve farkli devletlere hizmet sunmaktadırlar. Özel askeri firmaların yükselişi savaşın ele alınış biçiminde yeni ve farklı bir bakışı da beraberinde getirmektedir. Ancak özel askeri firmaların uluslararası hukuk ve iç hukuk anlamındaki tanımlanmaları henüz mevcut durumlarını tam olarak belirlemekten uzaktır (Singer, 2003). İnsanlık tarihi boyunca, ordular özel bir yapıda organize edilmişlerdir. Fransız ihtilali ve ulus devletler olgusunun yükseldiği dönemlerde, gerek savaşçılar gerek silah üreticileri, ordu ve askerlik ile ilgili hizmetlerini para veya menfaatin önüne geçen milli duygularla ifa etmişlerdir (Avant 1999: aktaran Markusen, 2003). İmparatorluklar yerine kurulan ulus devletler döneminde ise, merkezi devlet gücü ve otoritesine tabi ordular ve büyük bölümü devlet tarafından üretilen silahlar ve savaş araçları merkezi devletlerin emrinde yer almışlardır. Ancak 20 nci yüzyılından başından itibaren yeni silah sistemleri üreten, yeni buluşlar yapan ve geliştirdikleri silah sistemlerini devletlere satan özel veya yarı askeri firmalar ortaya çıkmıştır (Kaldor, 1981). Bu dönemde özellikle ABD de devlet ve özel sektörün karışımından oluşan bir savunma ve silahlanma sistemi geliştirilmiştir. Özel sektör şirketleri silah sanayinin önemli bir bölümünü oluşturmuş ve ürünlerini öncelikle ABD ordusuna ve devlet mekanizmasının verdiği izin ile, diğer devlet ordularına da satmıştır lerden itibaren yürütülen silahlanma yarışında büyük başarılar elde eden ABD özel sektörü, zamanla bu alanda devlet şirketlerinin önüne geçmiştir. Özellikle bürokratik yapının, yenilikler geliştirme ve değişime ayak uydurmadaki başarısızlığına meydan okuyan firmalar 1 2, devlet şirketlerinden daha başarılı olmuştur (Markusen, 2003). Önceleri silah üretimi konusunda ortaya çıkan özel firmalardan sonra, orduların yemek, temizlik, taşıma, inşaat gibi belli lojistik ihtiyaçlarını karşılayan yeni firmalar da 1 2 Çalışmanın bundan sonraki bölümlerinde kullanılacak olan firma terimi ile özel askeri firmalar, özel yükleniciler (contractors) veya özel askeri birlikler (private military company) kavramı ifade edilmiş olacaktır.

3 53 kurulmuştur. Son olarak ise muharebe sahasında sırf askeri olarak kabul edilen; konvoy güvenliği, tesis koruma, askeri eğitim, patlayıcı imha gibi bir çok faaliyetleri de yapan özel askeri firmalar ortaya çıkmıştır. Çalışmamızda özel askeri firmaların ortaya çıkışı, hukuki statüleri, sözleşme esasları, angajman kuralları ve bu firmaların uluslararası ilişkilerdeki rolleri konuları tartışılacaktır. Bu kapsamda; özel askeri firmalarla ilgili tarihsel süreç, hukuki boyut, uygulama örnekleri ve yakın gelecekte firmalar konusunda ortaya çıkması muhtemel durumlar tartışılmaya çalışılacaktır. 1. Neden Özelleştirme? Milli güvenlik asırlar boyunca devredilmeyecek bir kamu görevi olarak görülmüştür. Bu konudaki temel argüman milli savunma görevinin telafi edilemez ve devredilemez bir yetki olarak değerlendirilmesidir. Aslında özel sektör, yakın zamana kadar çok da kârlı olarak görülmeyen güvenlik sektöründe, görev almak konusunda çok istekli olmamıştır. Özel sektör; savunma sanayinin teknoloji tabanlı, özel bilgi gerektiren silah ve sistemlerinin üretimi konusunda görev almış, ordular için silah sistemleri, kara, hava ve deniz araçları üretmiş hatta lojistik destek sistemlerine destek sağlamıştır. Ancak muharebe sahasında savaşan unsurlar olarak görev almak, özel sektör için faaliyet gösterilmesi uzak bir alan olarak görülmüştür. Savaşa yönelik bir kısım faaliyetlerin özelleştirilmesi ve bu konuda özel güvenlik firmalarına ihaleler verilmesi süreci 1990 lı yıllardan itibaren hız kazanmıştır. Özelleştirme, Donahue (1988) tarafından toplumsal ya da devlete ait görevlerin özel organizasyonlar tarafından yerine getirilmesi olarak tanımlanmıştır. Uzun yıllardır devletlerin tekelinde bulunan kuvvet kullanma ve kamu güvenliğini sağlama görevi, özellikler rekabet eksikliği sebebiyle, etkin ve yeniliklere açık olarak icra edilememiştir. Bürokratik yapının bir sonucu olarak kamu sektörü yöneticileri ve çalışanları maksimum verimin elde edilmesine yönelik bir çalışma ortamı geliştirememişlerdir. Sektördeki devlet tekeli; kalite, verimlilik rekabet ve innovasyon konularında sınırlı kalınmasına neden olmuş ve servis kalitesi düşük bir seviyede kalmıştır (Markusen, 2003). Ancak günümüz ekonomik dünyasında, birçok ürünü ve hizmeti özel sektörden almakta olan devletler, vazgeçilmez ve devredilmez olarak görünen savunma faaliyetlerini de özel sektörden sağlamaya başlamışlardır. Savunma harcamalarına ayrılan kaynağın her geçen gün daha azalmaya başladığı günümüz savunma planlamasında, planlamacılar en az kaynakla en fazla yeteneğin elde edilmesini sağlayacak çözümler aramaktadırlar. Ancak ülkelerin savunma politikalarında para her zaman tek başına belirleyici bir unsur değildir. Medya, kamuoyu, uluslararası toplumun baskıları, Hükümet Dışı Organizasyonların etkisi, değişik menfaat grupları ve oy kaygıları gibi birçok unsur savunma planlaması sürecinde dikkate alınmaktadır. Dolayısıyla bir kısım faaliyetlerin özelleştirilmesi ya da dış kaynaktan temin edilmesi ekonomik avantajlarının yanı sıra sosyal, politik ve hukuki alanlarda da esneklik sağlaması durumunda bir seçenek olarak yer almaktadır.

4 54 Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Dergisi 2014, 5 (1) 2. Özel Askeri Firmalar Nedir? Neden Gerek Duyulmaktadır? 2004 yılında, Irak Felluje de, Blackwater 2 3 firmasına bağlı dört Amerikalı sivil yüklenicinin (contractor) bir pusuda öldürülmesi uluslararası gündemde yer almıştır. Saldırı görüntüleri uluslararası medyada yer alan bu kişiler silahlı kişilerdi, ancak asker değillerdi. Amerikan ordusu adına hizmet vermekteydiler ancak ordu ile, yapmış oldukları sözleşme (kontrat) dışında, organik bağları yoktu. Amerikan lojistik konvoyunu korudukları iddia ediliyordu, ancak lojistik sistemin bir parçası değillerdi. Benzer şekilde 2007 yılında beş Blackwater çalışanı tarafından açılan ateş sonucu 17 Irak lı sivilin öldürülmesi Irak yerel hükümeti ile söz konusu kişilere işveren durumunda bulunan Amerikan hükümetinin ilişkilerinde gerilime sebep olmuştur (Gürcan ve Özpınar, 2009). Savaşın, yoğun bölgelerinde görev yapan, ordu adına hizmetler üreten, bazı görevlerini silahlı olarak icra eden bu sivil kişiler ve kuruluşlar kimdir? Sayıları ve görev çeşitleri nelerdir? Kim adına, nasıl ve nerelerde görev yapmaktadırlar? Görevlerini hangi kurallara göre yerine getirmektedirler ve uluslararası hukuk bakımından dayanakları var mıdır? Savaş endüstrisinin önemli bir aktörü haline gelen bu firmalar konusunda halen çok fazla soru ve buna karşılık çok az cevap vardır. Özel askeri firmalar, Irak taki ABD askerlerinin yemeklerinden barınmasına, gelişmiş (sofistike) savaş sistemlerinin geliştirilmesinden, eğitim verilmesi faaliyetlerine kadar önemli bir çok görevi icra etmişlerdir (Bredemeier, 2003). Boeing, Lockhead, General Motors gibi dev ve köklü firmaların savunma sanayine yaptıkları hizmet ve üretim değerleri de gözönüne alınırsa özel güvenlik firmaları olmaksızın savaşın ve savaş endüstrisinin olamayacağı aşikârdır. Ancak bu çalışmada asıl tartışılan konu savaşan birlikler için teknoloji üreten firmalardan ziyade, savaşa düzenli birliklerin hemen gerisinde, içerisinde ve zaman zaman önünde katılan özel askeri firmaların değerlendirilmesidir. Uluslararası askeri operasyonlardaki artış, ABD ordusunca daha karmaşık silah sistemlerinin kullanılmaya başlanması, soğuk savaş sonrasında ABD askeri birlik miktar ve mevcutlarındaki azalmalar (Terry, 2010) ve savaş sebebiyle meydana gelen asker kayıplarının kamuoyunda oluşturduğu tepkiler, savunma faaliyetlerini özelleştirilme gerekçeleri olarak sıralanabilir. Yakın zamana kadar ordu ve hükümet görevlilerince yapılan birçok iş artık özel askeri firmalarca karşılanmaktır. Örneğin; sivil yükleniciler önemli teçhizatların tamiri ve bakımı ile küçük yapı inşaatlarını yapmaktadırlar. Muharebe sahasının en ileri noktalarına kadar yemek ve çamaşır servisi sağlamaktadırlar. Lojistik destek, sistem kurulumu, silah destek sistemleri ve diğer sistemlerinin destek faaliyetlerini sağlamaktadırlar. Düşman hakkında istihbarat sağlanması ve elde edilen istihbaratın değerlendirmesi/analizi ile istihbari bilgileri değerlendirecek bilgisayar programlarının geliştirilmesi ve kullanılması, istihbarat sonuçlarına göre hedef analizi ve tespiti, birimler arası iletişime imkân sağlayan gelişmiş iletişim sistemleri, kritik haberleşme ağlarının dış tehditlere karşı korunması, konvoy emniyeti, havaalanları ve kritik lojistik tesislerin dış emniyeti gibi görevler artık sivil yüklenici firmalarca yapılmaktadır (Terry, 2010). 2 Blackwater ABD kökenli bir firma olup Moyock, Kuzey Karolayna da 1997 yılında kurulmuştur. Halen dünyanın en büyük özel askeri servis sağlayıcılarından birisidir. Kişisel güvenlik hizmetleri, askeri eğitim faaliyetleri, hava ulaştırma hizmetleri gibi çok geniş bir hizmet alanını kendi silahlı ve zırhlı araç filosuyla karşılamaktadır. Irak savaşı öncesi firma daha çok askeri eğitim hizmeti sağlamaktaydı. Ancak 2003 de başlayan İkinci Irak Savaşı ndan sonra askeri sözleşmeler imzalayarak hizmet bandını oldukça genişletmiştir.

5 55 İkinci körfez harekâtı ve Afganistan da yürütülen askeri harekât özel güvenlik firmalarının bizzat muharebe sahasında önemli görevler almaya başladığı yeni harekât türleridir. Görev yapan unsurlar içerisindeki asker sivil oranı, şimdiye kadar hiç olmadığı kadar yüksek seviyelere ulaşmıştır. Ekonomist dergisi ikinci körfez harekâtını ilk özel savaş olarak (Economist, 2003 aktaran Singer, 2003) tanımlamıştır. Birinci Körfez Savaşı nın başlangıcında 1/50 olan sivil yüklenici/asker oranı günümüzde 1/10 lar seviyesine kadar yükselmiştir (Lavalle, 2010). Ancak yürütülen faaliyetler ve yapılan sözleşmelerdeki gizlilik gerekçesi bu konuda elde edilen rakamların gerçek rakamlardan daha yüksek olduğu değerlendirilmektedir. ABD kongresinin 2008 yılı araştırma raporu sonucuna göre, Irak ta yaklaşık olarak 15,000, Afganistan da ise in üzerinde silahlı veya silahsız yüklenici ABD hükümeti için yaklaşık 254 Milyar Dolarlık bir sözleşme değeri ile çalışmaktadır (Schwartz, 2009 aktaran Lavalle, 2010). ABD Savunma Bakanlığının Mayıs 2009 tarihli raporuna göre, ABD Merkezi Kuvvetler Komutanlığı sorumluluk sahası olan Irak ve Afganistan da 242,657 sivil yüklenici personel çalışmaktadır (Lavalle, 2010). 3. Düzenli Ordu ile Özel Askeri Birliklerin Kıyaslanması Profesyonel bir ordu, ülkesinin anayasal kurumlarından aldığı talimatlar kapsamında, ülke savunması veya uluslararası barışı sağlama, koruma ve destekleme harekatı görevlerinde yer alır. Bu görevlerine karşılık, kendi devletlerinden düzenli bir takvime bağlı olarak maaş alır ve faaliyetlerini tabi oldukları ülkenin yasal normları çerçevesinde icra eder. Yapmaları gereken faaliyetlerin düzenlendiği kurallar ile ülkelerin yasalarına aykırı olarak icra ettikleri faaliyetler karşılığında ne şekilde cezalandırılacaklarına ilişkin esaslar açık ve net olarak bellidir. Ülke dışında bir harekata katılan orduların faaliyetleri ise ulusal/uluslararası hukuk kuralları ve angajman kuralları ile belirlenmiştir. Ordulardan farklı olarak özel askeri birlikler, bu hizmeti satın alan devletle yaptıkları, sınırlı süreli ve belli bir hedefi olan sözleşmede belirtilen sınırlamalara uygun olarak yaparlar. Firmaların sınırlı şeffaflığı ve göreceli olarak daha ucuz olan hizmetleri, askeri operasyonlarının hataları sebebiyle karşılaşacakları eleştirilerden ve sorumluktan kurtulmak isteyen politikacıların özel askeri firmalara yönelmesine neden olmaktadır. Dış politikasına ilişkin askeri bir faaliyeti kendi ordusu ile yapmak yerine özel güvenlik firmasıyla sözleşme yapan bir ülke uluslararası arenada daha az sorumlulukla karşılaşmaktadır. Bir devletle ordusu arasındaki ilişkiye göre, devletin özel güvenlik firması ile yapmış olduğu sözleşme daha kısa süreli ve göreve yöneliktir. Sözleşme yapan devlet açısından, sözleşme ilişkisi dört aşamadan oluşmaktadır: (1) Sözleşme yapılacak firmanın seçimi, (2) Sözleşme ve icra, (3) Kontrol ve gözetim ve (4) Değerlendirme (Feaver, 2003). Özel askeri firmaların en büyük müşterisi ve tedarikçisi durumunda bulunan ABD Savunma Bakanlığı da yapılan sözleşmeler sonucu elde edilen verilerin değerlendirilmesi maksadıyla özel yetki, bilgi ve donanıma sahip değerlendirme birimlerinin kurulması gerekliliğini tartışmaktadır (Terry, 2010). Sözleşme aşamaları içerisinde en büyük öneme sahip olan süreç kontrol ve gözetim (oversight) sürecidir. Özellikle çatışma bölgeleri ve muharebe sahasına yakın bölgelerde hizmet veren özel güvenlik firmalarının sözleşmede belirtilen görevleri sözleşme esaslarına uygun olarak icra edip etmediklerinin kim tarafından kontrol edileceğine verilecek cevap

6 56 Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Dergisi 2014, 5 (1) halen belirsizliğini korumaktadır. Özel askeri firmaların sadece sözleşme şartlarını ifası değil aynı zamanda sözleşmeye yönelik faaliyetlerini icra esnasında suça karışmalarının engellenmesi ve karışanların tespit edilmesi de sözleşme yapan ülkenin sorumluluğudur. Neticede faaliyet gösteren firmalar kendilerine bu görevi veren ülkenin yetkilendirmesi ile bu görevlerini yapmakta ve faaliyet gösterdikleri ülkelerin resmi makamları, karşılaşılan hukuk dışı uygulamalarda, devletler hukuku ilkeleri gereği, görevlendirme yapan ülkeyi muhatap almaktadırlar. Özellikle Irak ve Afganistan da görev yapan ve sayıları artık resmi askeri birlik sayısına yaklaşan firma çalışanlarının faaliyetlerinin kontrolü konusunda ABD Savunma Bakanlığı, Merkezi Kuvvetler Komutanlığına ve alanda görev yapan her seviyedeki ABD li birlik komutanına bu sorumluluğu vermektedir (Terry, 2010). Özel askeri firma faaliyetlerinin diğer bir karakteristik özelliği, düzenli askeri birliklerden farklı olarak kendileriyle sözleşme imzalayan diğer ülke hükümetleri ve hükümet dışı organizasyonların da özel bir başka firma ya da bir kişi adına da çalışabiliyor olmalarıdır. Teorik olarak özel askeri firma çalışanları, sözleşme şartlarına, izin alarak kuruldukları ülkenin kanunlarına, faaliyet gösterdikleri ülkenin kanunlarına, uluslararası hukuk kurallarına ve firma çalışanlarının kendi ülkelerinin kanunlarına uymak durumundadır. Ancak bu kadar çok sayıda ve genellikle birbirinden farklı unsurlar içeren hukuki düzenlemelere uymak firmalar ve çalışanları bakımından sorunlara neden olabilmektedir (Gürcan ve Özpınar: 2009). Feaver (2003) e göre, imzalamış oldukları sözleşmeler sözleşmenin tarafları için ana enstrümandır. Benzer şekilde Cockayne (2007) e göre, ülkeler için firmaları kontrol etmenin en etkili yolu sözleşmedir. Feaver (2003), devletler ile özel askeri firmalar arasında yapılan sözleşmelerde iki önemli problemi yanlış seçim (adverse selection) ve etik ihlali (moral hazard) problemleri olarak tanımlamıştır. Yanlış seçim, sözleşme yapan devletin sözleşme öncesi dönemde sözleşme imzalanan özel firmanın kapasitesi ve özellikleri konusundaki belirsizlikten kaynaklanmaktadır. Sözleşme öncesi özel güvenlik firmasının asıl amacı olan kâr ya da para kazanma arzusunun kendi özelliklerini olduğundan farklı gösterme isteğinde etkin olduğu söylenebilir. Bu sebeple sözleşmenin imzalanması öncesinde, firma ve çalışanlarının imkân ve kabiliyetlerini tarafsız bir şekilde değerlendirebilecek mekanizmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Feaver (2003) e göre, etik ihlali problemleri görev veren ülkelerin çalışan firmaların faaliyetlerini gerçekten etkin bir şekilde yapıp yapmadıklarını kontrol etmelerindeki zorluktan kaynaklanmaktadır. Buna göre, Firmalar ve firma çalışanları, eğer daha az iş yaparak da aynı parayı alacaklarını görürlerse her zaman daha az iş yaparlar (Feaver, 2003). Milli orduların çalışmalarında onur ve vazife sevgisi gibi etik kurallar, sıkı hiyerarşik denetim ve kariyer beklentileri yoğun ve sıkı çalışma için bir etken olurken aynı hususlar, özel askeri firma çalışanları için çok önemli olmayabilmektedir. Bruneau ve Matai (2008) modern demokrasilerdeki sivil asker işbirliğini inceledikleri çalışmalarında, askeri birimlerin değerlendirilmesini üç boyut altında analiz etmişlerdir: (1) Kontrol, (2) Etkinlik (effectiveness) ve (3) Verimlilik (efficiency). Aynı araştırmacılara göre güvenlik enstrümanları asker, polis ve istihbarat servisleri olarak sınıflandırılır ve Demokrasiler bu üç mekanizma üzerinde roller ve görevler boyutuyla açık ve kesin bir yetki sahibi olmalıdırlar (Bruneau ve Matai, 2008). Özel askeri firmalar bu sınıflamada dördüncü bir mekanizma olarak tanımlanmalıdır. Gürcan ve Özpınar (2009) a göre ise özel askeri

7 57 firmalar, sivil asker işbirliğinin üç boyutu olan kontrol, etkinlik ve verimlilik boyutlarına göre denetlenmelidir. Bruneau ve Matai (2008) nin kontrol boyutu kurumsal, yapısal, süreçsel mekanizmalar ve profesyonel normlara göre denetim ve kontrol olarak tanımlanabilir. Kurumsal kontrol mekanizması ile kastedilen husus, kurumların yapıları ve faaliyetlerinin, Milli Güvenlik komiteleri, parlamentolar, Savunma Bakanlıkları gibi sivil mekanizmaların kontrol yetkisidir. İkinci mekanizma olan gözetim (oversight) ile güvenlik faaliyetlerinde çalışanların görevlerini görev tanımlamalarında belirtilen esaslara uygun olarak yerine getirip getirmediklerinin izlenmesidir. Bu faaliyet; yasal makamlar, medya, NGOlar ve düşünce kuruluşları gibi mekanizmalarca yapılır. Günümüzde teknolojik gelişmelerin sağladığı kabiliyetler ve yasal zemininin medya organlarına tanıdığı geniş hareket alanı, firma faaliyetlerinin tamamını şeffaf bir alan haline getirmiştir. Üçüncü mekanizma olarak tanımlanan profesyonel normlar ise firmaların eğitimleri, terfi sistemleri ve ilk iki maddede açıklanan süreçlerinin yasallığı ve hükümetlerin hedefleriyle örtüşmesi olarak tanımlanmıştır (Bruneau ve Matai, 2008). Güvenlik sektörü çalışanlarının yapmış olduğu faaliyetlerle sözleşme imzaladıkları ülkenin hedefleri ve uygulamalarının örtüşmesi demokratik sistemler için gerekli bir unsurdur. Gürcan ve Özpınar (2009) a göre, sözleşmeler imza etmek suretiyle ülkeler adına faaliyet gösteren özel askeri firmaların da diğer güvenlik yapılanmaları gibi bu üç kritere uygun olarak denetlenmesi gerekmektedir. Son kıstas olan verimlilik, daha karmaşık bir aşamadır. Bruneau ve Matai (2008) e göre klasik işletme ve ekonomi mantığının ürünü olan minimum girdi-maksimum çıktı ilişkisinin, sivil asker işbirliği sürecine uygulanması mümkün değildir. Çünkü askeri faaliyetler sonucunda elde edilen güvenlik olgusunun pazarsal anlamdaki değeri ölçülemez. Hükümet-ordu/askerlik ilişkisi için doğru kabul edilen bu önerme, özel askeri firmalarla yapılan sözleşmeler için her zaman geçerli değildir. Özel firmaların faaliyetleri ve sözleşmeleri konusunda klasik işletme ve ekonomi mantığı devreye girmektedir. Hükümetler, sözleşme imzaladıkları firmaların kendilerine yapılan ödemelerle sözleşmede yer alan görevlerin ifası arasındaki ilişkiyi ve girdi çıktı sürecini değerlendirmek durumundadırlar. Her ne kadar firmaların icra ettiği görevler, orduların icra ettiği görevler kadar karmaşık olsa dâhi, işveren durumundaki hükümetler her aşamada görev verdikleri firmaların verimliliğini değerlendirmektedirler. Kontrol, etkinlik ve verimlilikten oluşan bu üç boyutun özel askeri firmalara uygulanmasındaki en büyük problem, firmaların çok uluslu yapısıdır. Bu endüstrinin uluslararası yapısı sebebiyle kontrol, gözetim ve profesyonel norm yaklaşımı ulusal ve uluslararası olmak üzere iki boyutta yapılmalıdır. Ancak bu boyutların özellikle uluslararası anlamda uygulamaya konulması, uluslararası normlar, gereklilikler ve aktif katılımla mümkün olabilmektedir. Kontrol, etkinlik ve verimlilik değerlendirmesi, özel askeri firmaların yapmış oldukları faaliyetlerin büyük bölümünün düzenli orduların yaptığı faaliyetlerle iç içe geçmiş olması sebebiyle birçok zorluklara sahiptir. Örneğin, konvoy güvenliği görevi alan bir özel firmanın faaliyetleri, bu hizmeti verdiği ordu birimiyle o kadar iç içedir ki, etkinlik ve verimliliğin bu firmadan mı yoksa birlikte görev yaptığı askeri birimden mi kaynaklandığının tespiti mümkün olamamaktadır. Özel askeri firma sahipleri, yöneticileri veya çalışanlarının büyük bir bölümü bir zamanlar ordu içerisinde görev yapan ve ordu mensuplarıyla gayri resmi bağı devam eden

8 58 Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Dergisi 2014, 5 (1) emekli askerlerdir. Bu bağlantılar kendileriyle sözleşme imzalayacak veya sözleşme sonrası faaliyetlerini kontrol edecek yetkililere kadar uzanmaktadır. Bu ilişkiler, özel askeri firmaların kontrolü ve hesap verebilirlikleri konusunda etkin bir kontrol mekanizmasının oluşmasına engel olabilmektedir. Kontrol, etkinlik ve verimlilik sürecindeki en büyük engellerden sonuncusu ve belki de en önemlisi ise sözleşme safhasındaki faaliyetlerin iyi yönetilememesidir. Sözleşme imzalayan devlet yetkililerinin sözleşme detaylarını belirleyecek tecrübe ve bilgi eksikliği sebebiyle birçok sözleşme daha sonraki safhalarda ihtiyaç duyulacak kontrol maddelerinden eksik olarak imzalanmaktadır. Sonuçta sözleşme, hükümetlerle firmalar arasındaki ilişkinin; kontrol, etkinlik ve verimlilik esaslarının belirlenmesi konusundaki en önemli ve bağlayıcı düzenlemedir. Özel askeri firmaların faaliyetlerinin düzenli ordu faaliyetlerine göre daha ucuz olduğu konusunda bazı değerlendirmeler yapılmaktadır ve bu çalışmada da bu husus özel askeri firmaların tercih edilme sebeplerinden birisi olarak belirtilmiştir. Ancak Gürcan ve Özpınar (2009) a göre; bu değerlendirmeyi doğrulayacak nitelikte bilimsel bir veri analizi henüz yapılamamıştır. Özel askeri firmalarla hükümetler arasında yapılan sözleşmelerin önemli bir bölümü, gizlilik ihtiva ettiğinden araştırmacıların değerlendirmesine açılamamaktadır. Gizlilik unsuru hükümetlerin yaptığı sözleşmelerin açık pazar ekonomisi esaslarına aykırı olarak sadece belli kamu görevlilerince incelenmesi ve değerlendirilmesine imkân sağlamakta, kamuoyu incelemesine açılmamaktadır. Dolayısıyla açık pazar ekonomisinin temel mantığı dışında gerçekleşen ihale ve tedarik sürecinin gerçekten ucuz olduğu değerlendirmesi tartışmalı hale gelmektedir (Isenberg, 2009). Özel askeri firmalar, ABD Bilgi Edinme Yasası kapsamı dışındadırlar. Isenberg e göre, 1998 ile 2003 yılları arasında ABD hükümeti ile firmalar arasında yapılan sözleşmelerin sadece % 40 ı kamuoyuna sunulmuştur. Özel askeri firmalarla yapılan sözleşmeler sonucu elde edilen hizmet alımlarının daha ucuz ve daha etkin olduğu sadece bir varsayımdan ibarettir. Bu sebeple özel firmalarla düzenli ordunun faaliyetlerinin ekonomik yönünün karşılaştırılması şu an için mümkün görülmemektedir. ABD Kongresi Savunma komitesinin de bu konuya ilişkin raporu bu ikilemi ortaya koymuştur. Rapora göre, Blackwater firması, sadece bir güvenlik uzmanı personeli için ABD hükümetinden günlük l,222 dolar, yıllık 445,891 dolar ücret almaktadır. Bu rakamlar ABD ordusu personeli için harcanan miktarın oldukça üzerindedir. Blackwater firmasının bir çalışanı tarafından ifa edilen bu görev günlük maliyeti yaklaşık olarak rütbe ve hizmet yılına göre 140 dolar ile 190 dolar arasında değişen bir ücret karşılığında, herhangi bir personel tarafından da icra edilebilmektedir. Yıllık bazda bir personelin maaş, barınma ve yemek dâhil tüm maliyeti 51,100 dolar ile 69,350 dolar aralığında gerçekleşmektedir. Bu durumda ABD hükümeti bir savaşçının aynı nitelikte bir hizmeti için Blackwater firmasına yaklaşık olarak altı ile dokuz kat fazla ödeme yapmaktadır (Senato Raporu, 2009: aktaran Gürcan ve Özpınar 2009). 4. Özel Askeri Firmaların Tarihsel Gelişimi Paralı askerlik olgusunun tarihini, savaş tarihi kadar gerilere götürmek mümkündür. Bireysel anlamda askerlerin profesyonel olarak maddi kazanç sağladıkları paralı askerlik, tarihi süreçte bilinen bir kavramdır. Kadeş Savaşı ndan itibaren Mısır Medeniyeti nde, Antik Yunanda,

9 59 Makedonyalılarda ve Kartacalılarda yabancı askerlerin kullanıldığı bilinmektedir. Roma İmparatorluğu nda izlerine rastlanılan paralı askerler, Orta Çağ Avrupa sında feodal toprak düzeni içerisinde para ile kiralanan şövalyeliğe kadar bir değişim geçirmişlerdir (Yalçınkaya, 2006). Paralı asker, milli, manevi ya da aidiyet değerleri için değil para veya benzeri bir menfaat için savaşan kişidir. Milli değerleri için savaşan insanlar, Fransız ihtilali sonrasında ortaya çıkan milli ordularda görülmeye başlamıştır. Fransız ihtilali öncesi ordularında savaşanlar savaş sonunda elde edecekleri ganimetler, kendilerini kiralayan kral yada hükümdarların vereceği ücret veya inandıkları dinin emirleri gereğince savaşmışlardır. Geçtiğimiz yüzyılın tarihi gelişmelerinin bir sonucu olarak günümüzde orduların ulusal olması olağan ve bunun dışındaki örnekler olağandışı olarak görülmektedir. Oysaki, ulusal ordular Napolyon un ordularını kurmasını sağlayan 23 Ağustos 1793 Konvansiyonunun kabul ettiği levée en masse yani zorunlu askerlik kanunu ile ortaya çıkmıştır (Yalçınkaya, 2006). Birinci ve İkinci dünya savaşında savaşan askerler askerlik hizmetini meslek olarak yerine getiren profesyonel personel ile yasal zorunlulukları gereği ordularında yer alan vatandaşlardan oluşmuştur. Soğuk savaş sonrasında ise ülkelerin asker mevcutlarında hızlı bir düşüş meydana gelmiştir. Ülkelerin asker sayısının azalması sonucu bir zamanlar ordularında hizmet etmekte olan ancak işten çıkarılan yedi milyonluk bir eski asker kitlesi oluşmuştur (Schreier ve Caparini, 2006). Günümüz sivil askeri firmalarının savaş ve savaşa yönelik eğitim faaliyetlerinde çalışanların büyük kısmı, bir zamanlar profesyonel olarak kendi ordularında görev yapan ancak daha sonra işsiz duruma gelen bu eski askerlerdir. Askeri eğitim ve operasyonel faaliyetlerin dış kaynaktan temini konusu modern dünyadaki özelleştirme faaliyetlerinin maddi değer olarak belki de en küçük ancak en tartışmalı alanıdır. Gelişmiş askeri imkânlara ve savaşçı özelliklere sahip olan bu firmalar hizmetlerini yasal hükümetlerden, hükümet dışı kuruluşlara, yasa dışı savaşcı gruplardan (warlords) uyuşturucu kartellerine kadar çok farklı müşterilere sunmaktadırlar. Dünya genelinde bu yeni tip özel askeri firmaların çalışmalarının ilk örneğini 1975 de Suudi Arabistan Ulusal Muhafızlarını eğitmek üzere bir sözleşme imzalayan Vinnell Corporation şirketidir. Söz konusu şirket bu sözleşme üzerine 9000 den fazla çalışanını Suudi Arabistan a götürerek büyük bir eğitim merkezi oluşturmuştur yılında ise 1400 çalışanıyla birlikte ABD barış gücünün parçası olarak Bosna da görev almıştır (Light, 1999). ABD ve İngiltere, Sırp kuvvetlerinin Kosova dan çekilme sürecini kontrol ve denetimi maksadıyla DynCorp 3 4 firmasıyla bir sözleşme imzalamıştır (Markusen, 2003) yılında 3 Özel askeri firmaların birçok farklı örnekleri bulunmaktadır. Ancak bunlar arasında Dynocop, Blackwater ve Executive Outcomes gibi özellikle muharip görevlere yakın görevler icra edenler uluslarası hukuk bağlamında en tartışmalı firmalar olarak değerlendirilmektedir. Örneğin Executive Outcomes Sierra Leone de barışı koruma işini almıştır. Bu girişim, başarısız devletlerdeki düşük yoğunluklu devlet içi çatışmalara Batılı devletlerin dahil olmak istememesinin bir sonucu olarak barışı koruma görevlerini dahi üstlendiklerini göstermektedir yılında gerçekleştirilen Irak Savaşı sonrasında ABD tarafından işgal edilen Irak ta bulunan Amerikan kuvvetlerinin yüzde onunun söz konusu şirketlerin askerlerinden oluştuğu ve hatta Amerika Birleşik Devletleri nin Irak Özel Temsilcisi Paul Bremer in yakın korumasının Blackwater Şirketi tarafından yapıldığı bilinmektedir (Yalçınkaya, 2006). Onlarca sayıya ulaşmış olan askerî şirketler arasında bulunan Executive Outcomes modern dünyanın ilk tam teçhizatlı özel ordusu olarak bilinmektedir. Askerî şirketler arasında en bilinenidir ve 1989 da kurulmuş, 1999 da kapatılmıştır. Bu şirketin mensubu olan askerler, ki çoğu Güney Afrika ordusundan emeklidirler, bir birlik disiplini içinde bir arada bulunmamaktaydı ve bir ihale alındığında çağrılarak bir araya gelmekteydiler (Singer, 2003).

10 60 Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Dergisi 2014, 5 (1) ABD Dyncorp firmasıyla savaş sonrası Irak ta etkin bir hukuki sistemin kurulması konusunda 1000 den fazla çalışanı içeren ve yaklaşık 250 Milyon dolarlık bir sözleşme imzalamıştır (Isenberg 2003). Öte yandan BM 2007 yılı raporuna göre; başta Blackwater olmak üzere, silah kullanan özel askeri firmalar, uluslararası hukuka göre illegal yapılanmalardır. Ancak ABD ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülke bu deklarasyonu imzalamamıştır (Terry, 2010). Özel savaşçıların faaliyetleri konusundaki uluslararası hukuk kuralları; genellikle çok sınırlı, etkisiz ya da bu yeni tür şirketlerin faaliyet alanlarına göre zamanı geçmiş durumdadır (Singer, 2003). Mevcut uluslararası hukuk kuralları son yirmi yıl içerisinde önemli bir gelişme gösteren özel askeri firma endüstrisini düzenlemek konusunda ilkel kalmaktadır. Uluslararası savaş hukukunu düzenleyen erken düzenlemelerden birisi olan 1907 Lahey düzenlemeleriyle; tarafsızlık hukuku, savaşta tarafsız kişiler ve tarafsız devletlerin hukuki niteliği netliğe kavuşmuştur. Buna düzenlemede; kendi ülkelerinin savaşan unsurlarına hizmet eden siviller hakkında herhangi bir kısıtlama getirilmemiştir. Ancak ülkeleri için bu şekilde hizmet veren kişiler savaşan askerler gibi değerlendirilmiştir. Bu durumdaki kişiler, artık tarafsızlık hak ve korumasından faydalanamayacaklardır. Özel askeri aktörlerin konu edildiği bir sonraki konvansiyon, daha çok savaş tutsaklarının durumunun belirlendiği ve askeri faaliyet gösteren özel şahısların faaliyetlerinin belli şartlara bağlandığı, 1949 tarihli Cenova Konvansiyonudur. Bu konvansiyona göre, paralı askerler ya da özel savaşçılar, uğruna savaştıkları ülke ordularının bir parçası kabul edildiklerinden, karşı tarafça yakalanmaları durumunda savaş esiri statüsünde değerlendirileceklerdir. Aynı Konvansiyona göre; sivil askeri firmalar veya destek yüklenicileri (supply contractors) olarak yer alırlar ve bu kategori dışında yakalanan tüm yükleniciler kanunsuz savaşçı kabul edilir ve savaş hukukunun sağladığı haklardan faydalanamazlar (Terry, 2010). Koloni döneminde yaşanan tecrübeler ile paralı askerlerin yeni oluşmakta olan bazı Afrika ülkelerini tehdit eder bir durum alması, yıllarında Kongo da yaptıkları faaliyetler ve BM güçlerine gösterdikleri direnç, uluslararası arenada paralı askerlere bakışı olumsuz yönde etkilemiştir. Bu faaliyetlere tepki olarak, uluslararası hukuk paralı askerlere karşı daha kesin kısıtlamalar getirmiştir yılında BM ülkelerin bağımsızlıklarına karşı kullanılan paralı askerleri kınayan bir bildiriyi kabul etmiştir. Bu husus 1970 tarihli Devletler Arası Dost İlişkiler ve İşbirliği Deklarasyonu ile yazılı hale getirilerek bir uluslararası hukuk normu halini almıştır. BM diğer ülkelerde faaliyet gösteren silahlı grupları engellemenin devletlerin görevi olduğunu deklare etmiştir deklarasyonu paralı askerlerin uluslararası hukuk anlamında yasa dışı organizasyonlar olarak tanımlanmasını sağlamıştır (Singer, 2003). Özel askeri birliklere ilişkin yasal düzenlemeler, 1977 Cenova konvansiyonuna eklenen ve paralı asker tanımının verildiği 47 numaralı protokol ile devam etmiştir. Bu protokole göre paralı asker ler yasal anlamda savaşan statüsünde değillerdir ve yakalanmaları durumunda savaş tutsağı hakkını elde edemezler. Protokolde paralı askerler; bir çatışmada yer almak üzere bulunulan ülkeden veya ülke dışından seçilerek silahlı çatışmada bir menfaat elde etme veya savaşan taraftaki benzer görevleri yerine getiren resmi savaşanlar gibi ödenen ücret karşılığında savaşan olarak yer alan kişiler (Singer, 2003) şeklinde tanımlanmışlardır yılında imzalanan ve paralı asker olgusunun en net şekilde tanımlandığı, Afrika konvansiyonun 1 inci maddesi paralı askerleri görevlendirilme ya da kiralanma amaçlarına

11 61 göre tanımlamış olup özellikle Afrika Birliği Organizasyonunun kabul ettiği özgürlük hareketlerine veya mevcut hükümetlere karşı kullanılan paralı askerlere yasak getirilmiştir. Ancak bu tanımlamada paralı askerlerin bu iki madde dışında kullanılmalarına herhangi bir yasaklama getirilememiştir. Dolayısıyla Angola ve Zaire gibi bazı Afrika ülkeleri bu tür firmaları kendi sınırları içerisindeki isyancı gruplara karşı kullanmışlardır. Benzer şekilde Libya iç savaşında, Libya hükümetinin isyancılara karşı paralı askerler kullandığı iddiaları dünya gündeminde yer almıştır. Paralı askerlerin kullanım amacı, yine ön plana çıkmış ve kullanan ülkelerin söz konusu askerleri kendi ülkelerinin emniyeti ve illegal grupların bastırılması maksadıyla kullandıklarını ileri sürerek bu gruplara belli bir legallik sağladıkları görülmüştür yılında BM özel askeri firmaların asker toplaması, parasal yönden finanse edilmesi ve eğitilmesi konusunu engelleyen bir konvansiyon kabul etmiştir. Bu konvansiyonda paralı askerler: (1) Çatışmada görev almak üzere ev sahibi ülke içerisinden veya dışından kiralanan, (2) Özel bir menfaat veya kazanç karşılığında bu işi yapan, (3) Savaşın taraflarından birisi adına faaliyet gösteren, (4) Düzenli ordulara benzer şekilde araç-gereç kullanan ve belli bir hiyerarşiye sahip olan, (5) Savaşan tarafların her hangi birisinin düzenli ordusunun mensubu olmayan, (6) Savaşa ya da çatışmaya taraf olan veya olmayan herhangi bir devlet tarafından görevlendirilmemiş kişiler olarak tanımlanmıştır. Ancak bu düzenleme yapıldığında, özel askeri firmalar bireysel paralı askerler veya daha modern anlamdaki özel askeri firmalar olarak görevlerini icraya çoktan başlamış durumdaydılar (Singer, 2003). Dahası 1989 konvansiyonu özel askeri firmalar konusundaki yasal boşluğu ve karmaşıklığı azaltmak konusundaki amacını, uluslararası konjonktürde çok sınırlı bir şekilde yerine getirebilmiştir. Konvansiyon, herhangi bir kontrol ve denetim mekanizmasının bulunmaması ve firmalar konusuna muğlâk, ispatı mümkün olmayan ve faaliyet gösterenlerin paralı asker olarak tanımlanmasına imkân sağlayacak netlikte hükümler içermemesi (Brook ve Solomon, 2002) sebebiyle eleştirilmektedir. Sonuç olarak, inanılanın aksine, uluslararası hukuk alanında özel askeri firma olgusunu toplu olarak yasaklayan bir düzenleme henüz mevcut değildir. Daha önemlisi, mevcut düzenlemeler, halen bu alanda hizmet vermekte olan birbirinden farklı özelliklerdeki özel askeri firmalara uygulanmakta yetersiz kalmaktadır. Kısıtlama yönündeki etkinlik sadece milli devletlere karşı veya kabul edilmiş özgürlük hareketlerine karşı yürütüldüğünde başarılı olmaktadır. Ayrıca sadece para veya ekonomik karşılıklar için değil aynı zamanda dini veya ideolojik sebeplerle faaliyetlerde bulunanlar için de konvansiyon yetersiz kalmaktadır. Bu sebeple örneğin dini sebeplerle Taliban adına Afganistan da savaşan birçok Arap savaşçı için mevcut düzenleme yetersiz kalmaktadır (Singer, 2003). Üstelik benzer nitelikte savaşcılar geçmişte Çeçenistan günümüzde Irak ve Suriye gibi ülkelerde etkinliklerini artırmaktadır. Farklı ülke vatandaşlarından oluşan, farklı ülkelerde merkezleri bulunan özel askeri firmalar; uluslararası arenada küresel örgütler olarak yerlerini almışlardır. Bu sebeple özel askeri firmalar üzerindeki denetimin sağlanması, şeffaf ve hesap verebilir bir yapıya kavuşturulması ancak uluslararası düzenlemelerle mümkün olabilecektir (Singer, 2003). Yapılacak uluslararası düzenlemeyle firmaların faaliyetlerinin küresel komisyonlarca denetlenmesi, açık ve şeffaf sözleşme metinlerinin oluşturulması ve görev veren ülkelerin de bu uluslararası sisteme destek vermeleri, bu yeni endüstrinin geleceğini daha sağlıklı hale

12 62 Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Dergisi 2014, 5 (1) getirecektir. Ancak, uluslararası anlamda yapılacak düzenleme konusundaki en büyük sorun politik istek eksikliğidir. Özel askeri firmaların karıştığı çok büyük bir şiddet olayı veya hukuk dışı önemli bir olay uygulama meydana gelmediği sürece herhangi bir uluslararası yapının böyle karmaşık bir görevi alma sorumluluğuna girmesi de beklenmemektedir. Özel askeri firmalar konusundaki ikinci tür çalışma ise ülkeler seviyesinde hazırlanacak iç hukuk normlarıyla konunun düzenlenmesi şeklinde olacaktır. Özel olarak yapılacak yasal düzenlemelerle, firmalar konusunda mevcut olan yasal boşluklar kapatılmış olacaktır (Singer, 2003). Endüstriyle ilgili olarak daha belirgin yasal düzenlemeler yapılıncaya kadar, sektördeki lider ülkelerin, ülkeler arasında gerekli koordine ve uyumu sağlayacak prosedürleri yürürlüğe koyması gerekmektedir (Slaughter, 1997). ABD ve İngiltere gibi lider konumunda bulunan ülkeler tarafından ortaya konulacak ortak standartlar, yakın gelecekte oluşturulacak uluslararası yaklaşıma da temel oluşturacaktır. 5. Özel Askeri Endüstrinin Sınıflandırılması Özel askeri firmaların faaliyetleri bakımından sınıflandırılması, alandaki yazın ve hukuki düzenleme eksikliği sebebiyle eksik kalmaktadır. Bu konudaki ilk sınıflandırma İngiliz resmi raporunda (Green Paper) özel firma endüstrisini hizmet alanlarına göre: (1) Çatışma ve operasyonel destek, (2) Askeri danışmanlık ve eğitim, (3) Silah tedariki, (4) İstihbarat üretimi, (5) Güvenlik ve suç araştırması, (6) Lojistik destek (Gürcan ve Özpınar, 2009) firmaları şeklinde yapılmıştır. Yasal düzenleme için daha basit bir sınıflandırma yapılması gerektiğini ileri süren Brooks (2002), Askeri Servis Sağlayıcıları olarak adlandırdığı bu firmaları üç kategoriye ayırmıştır: (1) Ölümcül Olmayan Görevler: Mayın temizleme, lojistik destek, risk yönetimi vb., (2) Özel Güvenlik Birimleri: Sanayi bölgesi koruması, elçilik, kritik tesis ve insani yardım faaliyetleri koruması vb. ve (3) Askeri eğitim: harekat ve istihbarat faaliyetleri, savunma ve taarruzi harekât vb. Diğer bir sınıflama ise Avant (2005) tarafından firmalara göre değil sözleşme türlerine göre yapılmıştır. Buna göre bir firma bir kontratta bir tür görevleri yaparken başka bir kontratta çok daha farklı bir kategorideki görevleri yapabilir. Sözleşme türüne göre faaliyetler; (1) Askeri faaliyetler: Muharebe sahasında silahlı veya silahsız operasyonel destek, silahsız askeri danışmanlık ve eğitim, lojistik destek vb. ve (2) Polis faaliyetleri: Silahlı ve silahsız tesis koruması, yerel polis danışmanlığı ve eğitimi, suç önleme ve istihbarat vb. şeklindedir. Diğer bir ayrım ise firma sahipliği konusunda yapılan sınıflandırmadır. Özel yüklenici firmaların büyük bir bölümünün Amerikalı yüklenici firmalardan oluştuğu açıktır. Ancak bir kısım özel askeri firma çalışanları ve sahipleri, ABD nin askeri varlık bulundurduğu Iraklı veya Afganistanlı kişilerden oluşmaktadır. Görev verilen diğer bir kısım firmalar ise, ABD ve görev yapılan ülke dışındaki üçüncü ülke vatandaşlarından oluşmaktadır (Terry, 2010). 6. Hukuki Durum Yeni endüstrinin yükselişi yerel otoritelerle, askeri yetkililerin ilişkileri konusunda da bir kısım sorunları beraberinde getirmiştir. Bazı firmalar bazı suçlara karışmış, bazıları diktatörlerce, terörist gruplarca veya uyuşturucu kartellerince görevlendirilmiş veya kullanılmışlardır. Bazı firmalar bir kısım ülkelerde askeri darbelerde etkin rol almışlar ve bu durum tepkilere sebep

13 63 olmuş, özel askeri firmaların uluslararası hukuk anlamındaki durumlarının tartışmalı bir hâl almasında etken bir rol almıştır (Singer, 2003). Sektör, her ne kadar yüzlerce farklı firmadan oluşmuş ve yıllık cirosu 100 milyarlarca doların üzerine çıkmış olsa dâhi (Terry, 2010) uluslararası anlamdaki geçerliliği ve uluslararası hukuka uygunluğu halen belirsiz durumdadır. Günümüz uluslararası hukukunda kavram olarak savaşın özelleştirilmesinin meşruluğu tartışmalıdır. Tarih boyunca kötü bir üne sahip olan paralı askerler ile özel askerî şirketlerin tanımları üzerinde dahi henüz anlaşılamamıştır. Öte yandan, savaşın özelleşmesi ile birlikte paralı askerlik ile özel askerî şirketler arasındaki farklar hukuki olarak vurgulanmaya başlanmış ve bunun sonucunda sektörü düzenleme eğilimleri ortaya çıkmıştır. Genel olarak özel kişiliğe sahip olan paralı askerlerin tek güdüsü paradır ve işveren ayırımı yapmazlar. Kâr amaçlı işletmeler olan özel askerî şirketlerde ise kişisel kazanç söz konusu değildir. Çünkü, özel askerî şirketler süreklilikleri olan ve meşru hükûmetlerle çalışan hiyerarşik yapıya sahip tüzel kişiliklerdir (Yalçınkaya, 2006). Özel askeri firmalar askeri servis satan firmalardır. Uluslararası hukuka göre askeri servis veya hizmet sağlayan kişiler paralı asker olarak değerlendirilmektedir ve paralı askerlik olgusu uluslararası hukuka göre tartışmalı bir faaliyettir. Uluslararası hukuk normlarına göre paralı askerlik oldukça sınırlayıcı ve birçok yükümlülükler içeren detayların sağlanması kaydıyla izin verilen bir faaliyettir ve halen özel askeri firma olarak faaliyet göstermekte olan hiçbir firma bu kriterleri taşımamaktadır (Brooks ve Solomon, 2000). Aslında paralı askerlik konusundaki yasal düzenlemeler, paralı askerlik faaliyetlerini yasaklamak için değil sadece düzenlemek için konulmuştur. Fakat bu yasal sınırlamalar ve düzenlemeler o kadar sınırlayıcıdır ki bu alanda hizmet veren bir firmanın tüm kuralları uygulaması durumunda faaliyet göstermesi neredeyse imkânsızdır. Özel askeri firmalar konusunda ülkelerin yasaları bu konuda uluslararası hukuk normlarına göre daha belirgin özellikler ve maddeler içerseler dâhi, hem bu şekilde düzenleme yapan ülke sayısının azlığı hem de ulusal seviyedeki yasaların uluslararası hukuk anlamında geçerlilik sorunu, firmaların yasallığı konusunu da tartışmalı hale getirmiştir. Firmalar, uygulamalarını yasal normların belirlediği esaslara göre değil tamamen ekonomik olgulara dayanarak yerine getirmektedir. Firmaların uluslararası hukuk bağlamındaki faaliyet alanı sınırları hukuk kurallarıyla çizilmemiştir. Hukuki anlamdaki bu eksiklik, firmaların uluslararası arenadaki etkinliğini ve firmalara duyulan saygıyı azaltan bir etkendir (Singer, 2003). Hukuki anlamdaki tanımlanma sıkıntısı, Saddam sonrası Irak ın inşasında önemli bir ihale alan DynCorp firmasının görevlendirilmesinde de görülmüştür. DynCorp firması Kolombiya, Kosova ve Afganistan da da ABD hükümeti bağlantısıyla çeşitli görevler üstlenen bir firmadır. DynCorp çalışanlarından bir kısmı daha önceki görevlerinde gayri ahlaki, yasadışı ve insanlık dışı davranışlarda bulunmakla, yasadışı silah satışı, beyaz kadın ticareti, sahte pasaport işlemleri ve buna benzer suçlara karışmaktan sorumlu tutulmuşlardır (Crewdson, 2003 aktaran Singer, 2003). Ancak suça karışan bu görevlilerin hiçbirisi bu konuda kendilerine uygulanabilecek açık yasal bir düzenlemenin bulunamaması sebebiyle yasal olarak soruşturulamamıştır. Üstelik aynı firma 250 milyon dolarlık, Irak Polis teşkilatının eğitilmesi ihalesini de almıştır (Isenberg, 2003). Özel askeri firmaların bazılarının silahlı personeli, ağır silahları, yarı zırhlı araçları ve silahlı helikopterleri vardır. Farklı silahlara, araçlara, imkânlara ve bağlantılara sahip

14 64 Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Dergisi 2014, 5 (1) bu şirketler ve çalışanları paralı asker, lejyonerler, yüklenici (contractor) ya da müteahhit gibi farklı tabirlerle tanımlanmaktadırlar. Ancak bu kişi ve şirketler kendilerini Özel Askeri Firmalar, Özel Askeri Yükleniciler ya da Özel Askeri Birlikler (Private Military Companies) olarak adlandırmayı tercih etmektedirler. Bu tanımlamada paralı asker tabirinin bünyesinde taşıdığı olumsuz etki kadar, uluslararası hukuk kurallarındaki kısıtlamalardan kaçınma isteğinin de etkisi vardır. Bir Amerikan askerinin Irak ta kalma bedeli aylık yaklaşık 15,000 Dolardır ve bu bedel her geçen gün artmaktadır (Munson, 2004). Üstelik bu ekonomik maliyet rakamı ölen ya da yaralanan bir asker sebebiyle ABD kamuoyunda oluşan sosyal ve politik maliyetle kıyaslandığında oldukça düşük kalmaktadır. Benzer şekilde ABD nin Ortadoğu ve Afganistan gibi problemli alanlarda askeri güç bulundurması ülke kamuoyunda ve dünya genelinde tartışmalara sebep olmaktadır (Munson, 2004). Bu sebeple bu bölgelerde kullanılacak askeri birlik miktarı ile zaten gereğinden fazla bölgede görev almakta olan ABD askerlerinin fiziksel ve psikolojik sınırları arasında artan bir ihtiyaç alanı oluşmaktadır. Mevcut askeri kapasite ile ihtiyaç duyulan askeri birlik arasındaki bu açıklığın bu firmalarla doldurulması ABD politikacıları için; ekonomik olarak hesaplı, politik olarak değerli ve yüksek seviyede esnek bir yöntem (Gürcan ve Özpınar, 2009) olarak kullanılmaktadır. Psikolojik, sosyo-kültürel, hukuki ve politik anlamda düzenli ordulardan daha hesaplı olan firmaların, ödenen ücret bakımından daha ekonomik olduğu konusu ise tartışmalıdır. Sonuç Özel askeri firmalar yakın gelecekte de küresel güvenliğin önemli aktörlerinden birisi olmaya devam edecektir. Ancak özel askeri firmalar konusundaki genel inancın aksine bu firmaların daha ucuza ve daha etkili bir şekilde faaliyet icra ettikleri şüphelidir. Firmaların icra ettiği faaliyetlerin şeffaflığı ve denetimi düzenli orduların şeffaflık ve denetimi sürecinden daha düşük seviyededir. Ordular ve hükümetler tarafından daha problemli bölgelerde ve kamuoyunun tepkisini daha az hissetmek maksadıyla daha karanlık görevlerde kullanılan özel askeri firmaların faaliyetlerinin kontrolü, sözleşme yapan ülkeleri daha büyük problemlerle karşı karşıya bırakabilecektir. Demokrasilerin kontrol mekanizmaları olan medya ve sivil toplum kuruluşlarının denetim alanı dışında kalan ve hatta devlet kurumları tarafından dâhi tam olarak kontrol edilemeyen firmalar, gelecekte daha büyük problemlerin yaşanmasına sebep olabileceklerdir. Firma çalışanlarının suça karışmaları durumunda yargılanma esasları ise başta BM olmak üzere uluslararası ilişkilerin etkin organları için henüz cevaplanmamış sorularla dolu bir sürece sahiptir. Firma çalışmalarının meşruiyeti yakın gelecekte de tartışılmaya devam edilecektir. Şimdilik yasal boşluklardan faydalanan firmalar, çalışanları ve sahipleri için yüksek kâr oranlarıyla, şeffaflığı ve kontrol edilebilirliği şüpheli bir şekilde faaliyetlerini sürdürmektedirler. Firmalarla sözleşme imzalayan hükümetlerin de bu firmalarla yaptıkları sözleşmeleri kontrol, değerlendirme ve etkinlik analizi konularında eksiklikleri mevcuttur. Sözleşme şartlarının yazılması ve kontrolü konusunda yetişmiş, tecrübe ve bilgi sahibi personel eksikliği bu konudaki inisiyatifi firmalara bırakmaktadır. Firmalarla sözleşme imzalayan hükümetlerin,

15 65 firma çalışmalarını ve sözleşme esaslarını takip ve kontrol edecek mekanizmalar kurmaları büyük önem arz etmektedir. Günümüzde uluslararası kamuoyunun artan ilgisine rağmen, özel askeri firmalar, Irak ve Afganistan gibi az gelişmiş ülkelerde daha hoyratça hareket etmektedirler. Bu firmaların söz konusu ülkelerde yaptıkları hataları engelleyecek ve gerekli yasal prosedürleri uygulayacak otorite eksikliği belirgin bir şekilde hissedilmektedir (Isenberg, 2009). Ekonomik bakımdan özel askeri firmaların birinci amacı yaşamlarını sürdürmek ve yapabilecekleri en büyük kârı elde etmektir. Bu sebeple firmalar, daha çok savaşa ve paraya dönüştürebilecekleri emniyetsiz ve yüksek riskli, zayıf ülkelere ihtiyaç duymaktadırlar. Kaos ortamı, savaş ve barışı koruma tarzı ortamlar, bu firmaların yaşam alanlarıdır. Firmalar; yapıları, çalışanları, görev türleri, kendilerine görev verenlerin amaçları, imzaladıkları sözleşmelerin nitelikleri gibi birçok detayıyla ilgili belirsizlikler olan bir endüstridir. Bu endüstri, iç hukukun ve uluslararası hukukun boşluklarından faydalanarak her geçen gün büyük bir hızla gelişmektedir. Sektör, sahip olduğu büyük potansiyel ve yüksek kâr payıyla birçok yeni aktörün de iştahını kabartmaktadır. Ülkemiz açısından henüz bu çalışmada belirtilen anlamda özel askeri firmaların oluşmadığı görülmektedir. Ancak son dönemde 460 binden 4 5 fazla bir mevcutla ülke gündeminde adından söz ettirmeye başlayan özel güvenlik firmaları, bizlerin de yavaş yavaş bu sektörle ilgili hazırlık yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Ayrıca halen özellikle Irak ve Afganistan da bulunan müttefik birliklerinin bir kısım lojistik desteğini sağlayan Türk firmaları veya uluslararası firmalarda görev alan Türk yüklenicilerin varlığı basına konu olmaktadır. Konu ile ilgili bilimsel çalışmaların yapılması, yakın gelecekte bu alanda faaliyet gösterecek Türk firmaları ve bu konuda düzenleme yapacak hükümet yetkilileri için destek dokümanı niteliği taşıyacaktır. Kaynakça ABD Senato Raporu. (2009). adresinden alınmıştır. Avant, D. (2000). The market for force: exploring the privatization of military services. Council on Foreign Relations Study Group on the Arms Trade and the Trans-nationalization of the Defense Industry isimli seminerde sunulan yayımlanmamış bildiri. Avant, D. (2005). From mercenary to citizen armies: explaining change in the practice of war, International Organization, 54 (2), Berteau, D. (1998). Defense conversion in information technology service industries, I. Gerald and S. O Keefe, (Eds.), The Defense Industry in the Post Cold War Era: Corporate Strategies and Public Policy Perspectives, Oxford: Elsevier Science. 4 Türkiye deki kayıtlı çalışan her 100 kişiden 1,8 i özel güvenlik hizmetleri sektöründe görev yapmaktadır. Kamu ve özel sektörde son yıllarda artan güvenlikçi istihdamıyla sektörde çalışanların sayısı yaklaşık 460 bin kişiye ulaşmıştır (TOBB Türkiye Özel Güvenlik Hizmetleri Meclisi verilerine gore Hürriyet gazetesinde 16 Mart 2014 tarihnde yayımlanan haberden alınmıştır.

16 66 Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Dergisi 2014, 5 (1) Brooks D. ve Solomon H. (2000). Editorial, Conflict Trends, http.www.accord.org. adresinden alınmıştır. Brooks, D. (2002). Protecting people: the PMC potential, 25 Temmuz 2002, hoosier84.com/0725brookspmcregs.pdf adresinden alınmıştır. Bredemeier, K. (2003). Thousands of private contractors support U.S. forces in Persian Gulf, Washington Post, 3 Mart adresinden alınmıştır. Bruneau T.C. ve Matei C.F. (2008). Towards a new conceptualization of democratization and civil military relations, Democratization, 15 (5), Cockayne, J. (2007). Make or buy? Principal-agent theory and the regulation of private military companies, S. Chesterman ve C. Lehnardt (Eds.), From mercenaries to market: The rise and regulation of private military companies, (2007). New York: Oxford University Press. Crewdson, J. (2003). Sex scandal still haunts DynCorp, Chicago Tribunes, 19 Nisan adresinden alınmıştır. Donahue, J. (1988). Prisons for profit: public justice, private interests, Washington, D.C. Economic Policy Institute. Feaver. P.D. (2003). Armed servants: agency, oversight and civil military relations, Cambridge. MA: Harvard University Press. Gürcan M. ve Özpınar, N. (2009). Who let the dogs out? Dynamics of Asymmetric Conflict, 2 (3), Isenberg, D. (2003). There s No Business like the Security Business, Asia Times Online, adresinden alınmıştır. Isenberg, D. (2009). Private military contractors and U.S. grand strategy. Oslo: International Peace Research Institute. Kaldor, M. (1981). The baroque arsenal. New York: Hill and Wang. Lavalle T.M. (2010). Civil-military integration: the politics of outsourcing national security, Bulletin of Science, Technology & Society, 30 (3), Light, P. (1999). The true size of government. Washington, DC: Brookings Institution Press. Markusen, A. (2003). The case against privatizing national security. An International Journal of Policy, Administration, and Institutions, 16 (4), Military industrial complexities, Economist, , adresinden alınmıştır. Montague, D. (2002). The business of war and the prospects for peace in Sierra Leone. Brown Journal of World Affairs, 9 (2), Munson, H. (2004). Lifting the veil: understanding the roots of Islamic militancy. Harvard International Review, 25 (4),

17 67 Schreier F. ve Caparini, M. (2006). Privatizing security: law, practice and governance of private military and security companies, Silahlı Kuvvetlerin Demokratik Kontrolü (DCAF) Geneva seminerinde yapılan yayımlanmamış sunum. Schwartz, M. (2009). The department of defense s use of private security contractors in Iraq and Afghanistan: background, analysis, and options for congress, Washington, D.C: Congressional Research Service. July 2, Singer P.W. (2003). War, profits, and the vacuum of law: privatized military firms and international law. Columbia Journal of Transnational Law Association, 42 (1), Slaughter, A.M. (1997). The real new world order. Foreign Affair, 76 (5), Steve F. (2007). Where military rules don t apply; Blackwater s security force in Iraq given wide latitude by state department, Washington Post, 20 Eylül washingtonpost.com/ adresinden alınmıştır. Terry, J.P. (2010). Privatizing defense support operations: the need to improve DoD s oversight and management. Armed Forces & Society, 36 (4), Yalçınkaya, H. (2006). Özel Askerî Sektörün Oluşumu ve Savaşların Özelleşmesi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 61 (3), Zamparelli, S.J. (1999). Contractors on the battlefield: what have we signed up for? Air Force Journal of Logistics, 23 (3),

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 29/07/2008 tarih ve 26951 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK 3357 SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 19/12/1996, No: 96/9012 Dayandığı Kanunun Tarihi : 28/2/1995, No:

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ FİNANSAL KURULUŞLAR İÇİN FATCA

TÜRKİYE DEKİ FİNANSAL KURULUŞLAR İÇİN FATCA TÜRKİYE DEKİ FİNANSAL KURULUŞLAR İÇİN FATCA Amerika Birleşik Devletleri (ABD), kendi yasalarına göre vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışı banka hesapları üzerinden vergilendirmeden

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

Kişisel Koruyucu Donanımlarla İlgili Onaylanmış Kuruluşların Görevlendirilmesine Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar

Kişisel Koruyucu Donanımlarla İlgili Onaylanmış Kuruluşların Görevlendirilmesine Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Kişisel Koruyucu Donanımlarla İlgili Onaylanmış Kuruluşların Görevlendirilmesine Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, 09.02.2004 tarih ve 25368

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİŞİM VE BİLGİ GÜVENLİĞİ İLERİ TEKNOLOJİLER ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİLGEM) KURULUŞ VE İŞLETME YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Hava ve Uzay Gücünün Artan Değeri

Hava ve Uzay Gücünün Artan Değeri İSTANBUL 15 Hava ve Uzay Gücünün Artan Değeri ULUSLARARASI HAVA VE UZAY GÜCÜ KONFERANSI Son Dönemdeki Kriz ve Çatışmalarda Hava ve Uzay Gücü Modern Hava ve Uzay Gücü İçin Komuta Kontrol (K2), İstihbarat,

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET)

SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET) T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET) Bilal AKTAŞ Sanayileşme Daire Başkanı GÜNDEM 1) OFFSET KAVRAMI 2) TÜRKİYE DE SAVUNMA ALANINDA

Detaylı

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları,

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Bugün, ulusal savunmamızın güvencesi ve bölge barışı için en önemli denge ve istikrâr unsuru olan Türk Silahlı Kuvvetleri nin etkinliğini ve

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KARİYER MERKEZİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KARİYER MERKEZİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KARİYER MERKEZİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kariyer Merkezinin amaçlarına,

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı 2013 yılı itibarıyla yaklaşık 105 milyar TL ile GSYH nin yaklaşık yüzde 7 si olarak gerçekleşen

Detaylı

İnsan Kaynakları Yönetimi ve Uygulamaları. Prof.Dr.Kadir Ardıç Doç.Dr. Yasemin ÖZDEMİR

İnsan Kaynakları Yönetimi ve Uygulamaları. Prof.Dr.Kadir Ardıç Doç.Dr. Yasemin ÖZDEMİR İnsan Kaynakları Yönetimi ve Uygulamaları Prof.Dr.Kadir Ardıç Doç.Dr. Yasemin ÖZDEMİR Giriş İşletmelerin rakiplerinden tek farklı kaynağı insan dır. Günümüz dünyasının insan kaynağının profili İnsan Kaynakları

Detaylı

SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM

SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM GİRİŞ Ali ÇALIŞKAN Avrupa Birliği, 1932 yılında BENELÜKS ve 1952 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunun kurulmasının ardından Avrupa

Detaylı

1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme

1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme 1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme 3. Hafta: Kurumların raporları & izlemesi Mr Petri Huovinen, Finlandiya Hazine 13. Gün 14 Ekim 2011 Hesap verebilirlik ve piyasa

Detaylı

1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254

1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254 1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254 BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ VE İL ÖZEL İDARELERİ TARAFINDAN AFET VE ACİL DURUMLAR İLE SİVİL SAVUNMAYA İLİŞKİN YATIRIMLARA AYRILAN BÜTÇEDEN YAPILACAK HARCAMALARA

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

Ön İnceleme Çalışması Gizlilik Sözleşmesi

Ön İnceleme Çalışması Gizlilik Sözleşmesi EK 14 Ön İnceleme Çalışması Gizlilik Sözleşmesi 1) Taraflar İşbu Sözleşme, merkezi..., Türkiye adresinde bulunan. (bundan sonra Şirket olarak anılacaktır) ile merkezi., Türkiye adresinde bulunan Turquality

Detaylı

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar

Detaylı

İç Denetim, Risk ve Uyum Hizmetleri. Danışmanlığı

İç Denetim, Risk ve Uyum Hizmetleri. Danışmanlığı İç Denetim, Risk ve Uyum Hizmetleri Danışmanlığı bölümünde çalışan profesyonellerimiz, birçok yerel ve uluslararası şirkette, organizasyon çapında risk ve kurumsal yönetim konularında yardımcı olmak ve

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

MİT Tasarısı ve Yasin El Kadı lar Fatih Saraç lar ve M.Latif Topbaş lar

MİT Tasarısı ve Yasin El Kadı lar Fatih Saraç lar ve M.Latif Topbaş lar 24 Şubat 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) MİT Tasarısı ve Yasin El Kadı lar Fatih Saraç lar ve M.Latif Topbaş lar Değerli Basın Mensupları; --Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu ile

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yeni mali yönetim ve kontrol sisteminin gereği

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

Savaş Müteahhitleri ve Irak Savaşı

Savaş Müteahhitleri ve Irak Savaşı Amerika Birleşik Devletleri nin 2002 yılından Temmuz 2004 e kadar Irak ve Afganistan da özel askerî sektöre yaptığı ödeme toplam 51,8 milyar dolardır. Savaş Müteahhitleri ve Irak Savaşı War Contractors

Detaylı

Güncelleme Notu. Nurhan Yentürk

Güncelleme Notu. Nurhan Yentürk Ağustos 2015 Türkiye de Đç Güvenlik Harcamaları: 2006-2014 Güncelleme Notu Nurhan Yentürk STK Eğitim ve Araştırma Birimi tarafından Kamu Harcamalarını İzleme Dizisi kapsamında geçtiğimiz yıllarda gençlik,

Detaylı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK

Detaylı

SAVUNMA SANAYİİ GÜVENLİĞİ KANUNU

SAVUNMA SANAYİİ GÜVENLİĞİ KANUNU SAVUNMA SANAYİİ GÜVENLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 5202 Kabul Tarihi : 29/6/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 3/7/2004 Sayı :25511 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 43 Sayfa: Amaç Madde 1- Bu Kanunun

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization

Detaylı

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİSYON ÇALIŞMASI Tablo 1. Misyon Çalışması Sonuçları Konsolide Misyon Sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal refahı arttırmak için, mali disiplin içerisinde, kaynakların

Detaylı

Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı

Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı Ari Sihvola HAUS Finnish Institute of Public Management Kamuda Liderlik Paradigmasında Değişikliğin Gerekçelerine İlişkin Tez Kurallara dayalı yönetimden performans

Detaylı

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul 1 Gündem Bir Bakışta Yeni Türk Ticaret Kanunu Kurumsal

Detaylı

UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5

UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5 UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5 1. AMAÇ Türksat İnternet ve İnteraktif Hizmetler Direktörlüğü nün bilgi güvenliğini yönetmekteki amacı; bilginin gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik kapsamında

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifimiz ve gerekçesi ek tedir. Gereğini saygılarımızla arz ederiz. GENEL GEREKÇE

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ BÖLÜM I İŞSİZLİK

MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ BÖLÜM I İŞSİZLİK MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET ABSTRACT İÇİNDEKİLER KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ GİRİŞ v vii ix xvii xviii xx xxi BÖLÜM I İŞSİZLİK A. İŞSİZLİĞİN TANIMI

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Şirket Finansmanı ve Halka Açılmada Yeni Yol Haritası: Girişim Sermayesi ve Özel Sermaye Şirketleri Panelinde Yaptığı Konuşma 21.03.2008 Oditoryum,

Detaylı

Yönerge No: 20 ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATINDA KAMERA SİSTEMLERİ KURMA VE İŞLETME YÖNERGESİ

Yönerge No: 20 ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATINDA KAMERA SİSTEMLERİ KURMA VE İŞLETME YÖNERGESİ Yönerge No: 20 ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATINDA KAMERA SİSTEMLERİ KURMA VE İŞLETME YÖNERGESİ MART/2013 ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATINDA

Detaylı

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Organizasyonun bilgi ihtiyacını analiz etmek ve bu ihtiyacı karşılamak için enformasyon planı geliştirmek, Bilgi ve Belge işlemlerini

Detaylı

PROJE ve PROJE YÖNETİMİ

PROJE ve PROJE YÖNETİMİ PROJE ve PROJE YÖNETİMİ PROJE TANIMI (methodik tanım): Gerçekleştirilmesi için etkin organizasyon yapısı gereken kapalı ve karmaşık görev paketleridir. Başlangıç ve bitiş zaman dilimleri belirli tüm görevlerdir.

Detaylı

AB VE TÜRKİYE DE MÜTEAHHİTLİK STANDART ÇALIŞMALARI

AB VE TÜRKİYE DE MÜTEAHHİTLİK STANDART ÇALIŞMALARI TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ AB VE TÜRKİYE DE MÜTEAHHİTLİK STANDART ÇALIŞMALARI Mehmet BOZDEMİR Personel ve Sistem Belgelendirme Merkezi Başkanı 2007 Türk Standardları Enstitüsü 1 TSE nin MİSYONU Ülkemizin

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

BİLİŞİM EĞİTİM KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ

BİLİŞİM EĞİTİM KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ İç Kontrol Uyum Eylem Planı Danışmanlığı İç kontrol ; Sistemli, sürekli, süreç odaklı, kontrollü iyi yönetimi ifade etmektedir. Buradaki kontrol anladığımız tarzda denetimi ifade eden kontrol değildir.

Detaylı

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri 28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri Yönetici Özeti: 28.06.2012 tarihinde yayımlanan Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik ile

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor.

Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor. Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor. Günümüz Hava ve Uzay Gücü İnsansız Uçak Sistemlerinin (İUS) Geleceğin Hava Harekâtındaki Rolü Teknolojideki Gelişmelerin

Detaylı

KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK

KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK Transfer Fiyatlandırması Servisleri Bütün dünyada, vergi gelirlerini korumak için Transfer Fiyatlandırması kuralları her geçen

Detaylı

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI 18 Mart 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28945 KURUL KARARI Kamu Gözetimi,

Detaylı

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU 6219 MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 2945 Kabul Tarihi : 9/11/1983 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 11/11/1983 Sayı : 18218 Yayımlandığı Düstur

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

DANIŞMANLIK HİZMET ALIMLARI MUAYENE VE KABUL YÖNETMELİĞİ İÇİNDEKİLER

DANIŞMANLIK HİZMET ALIMLARI MUAYENE VE KABUL YÖNETMELİĞİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm Genel Hükümler Madde 1- Amaç Madde 2- Kapsam Madde 3- Dayanak Madde 4- İlkeler DANIŞMANLIK HİZMET ALIMLARI MUAYENE VE KABUL YÖNETMELİĞİ İÇİNDEKİLER İkinci Bölüm Muayene ve Kabul Komisyonlarının

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

6331 SAYILI YASA ÇERÇEVESİNDE ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN İLİŞKİLERİ

6331 SAYILI YASA ÇERÇEVESİNDE ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN İLİŞKİLERİ 6331 SAYILI YASA ÇERÇEVESİNDE ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN İLİŞKİLERİ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi B sınıfı İş Güvenliği Uzmanı ( Elektrik Öğretmeni) Tel: 0545 633 21 95 e-mail: huseyin.okelek@teias.gov.tr

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TİCARİ UYGULAMA İLKELERİ

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TİCARİ UYGULAMA İLKELERİ DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TİCARİ UYGULAMA İLKELERİ MAGNA INTERNATIONAL INC. TİCARİ UYGULAMA İLKELERİ Magna nın taahhütlerini yerine getirirken dürüst ve doğru bir şekilde hareket etmeliyiz. Magna,

Detaylı

kapsamında faaliyet gösteren uygunluk değerlendirme kuruluşu ya da onaylanmış kuruluşların aşağıda belirtilen şartları taşıması gerekir;

kapsamında faaliyet gösteren uygunluk değerlendirme kuruluşu ya da onaylanmış kuruluşların aşağıda belirtilen şartları taşıması gerekir; Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik; bir teknik düzenleme kapsamında

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ PROJE KOORDİNASYON UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ PROJE KOORDİNASYON UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Cumhuriyet Üniversitesinden: CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ PROJE KOORDİNASYON UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 Pentagon yetkilileri Fransa'nın talep ettiği Reaper tipi insansız hava aracı (İHA) veya dronların satışına yönelik olarak Kongre'de

Detaylı

KAMU ĠHALE MEVZUATI. c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler.

KAMU ĠHALE MEVZUATI. c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler. 26- ĠHALEYE KATILAMAYACAK OLANLAR KAMU ĠHALE MEVZUATI 4734 SAYILI KAMU ĠHALE KANUNU Ġhaleye katılamayacak olanlar Madde 11- Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ STAJ PROTOKOLÜ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ STAJ PROTOKOLÜ BİRİNCİ BÖLÜM İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ STAJ PROTOKOLÜ (Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar) Amaç MADDE 1: Lisans öğrencilerimiz için çeşitli kamu/özel kurum

Detaylı

Destekli Proje İşletme Prosedürü

Destekli Proje İşletme Prosedürü Destekli Proje İşletme Prosedürü Teknoloji Transfer Ofisi 2014 Yazan(lar) : Tarih : İlker KÖSE TTO Direktörü Onaylayan(lar) : Tarih : Prof. Dr. Ömer Ceran Genel Sekreter V. Prof. Dr. Sabahattin Aydın Rektör

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Koordinatör Teknoloji Bakanlığı Öncelikli Dönüşüm Programları, 16/02/2015 tarihli ve 2015/3

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı. Sayı :B.10.0.SGB.0.84.00.01/10-06-3431 05.04.2011 Konu :Çerçeve anlaşmalar ve toplu alımlar

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı. Sayı :B.10.0.SGB.0.84.00.01/10-06-3431 05.04.2011 Konu :Çerçeve anlaşmalar ve toplu alımlar ..... VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2011/27 İlgi: a) 23/07/2009 tarihli ve 2009/45 Sıra Nolu Genelge. b) 23/11/2009 tarihli ve 2009/71 Sıra Nolu Genelge. Bilindiği üzere Bakanlığımıza bağlı

Detaylı

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 Z ;... Sayı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile Bankacılık Kanunu'nda Değ Yapılması

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

BAŞARAN NAS BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

BAŞARAN NAS BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Başaran Nas Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından 31 Aralık 2011 tarihi itibariyle hazırlanan işbu Kalite Güvence Raporu, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından

Detaylı

Geçici veya Belirli Süreli İşlerde İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 23.08.

Geçici veya Belirli Süreli İşlerde İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 23.08. MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler İçindekiler Birinci Bölüm - Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 -Amaç Madde 2 - Kapsam Madde 3 - Dayanak Madde 4 - Tanımlar İkinci Bölüm Genel Hükümler Madde 5 Eşit

Detaylı

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi KURUMLAR İÇİN SİBER GÜVENLİK ÖNLEMLERİNİ ÖLÇME TESTİ DOKÜMANI Kurumlar İçin Siber Güvenlik Önlemlerini Ölçme Testi Dokümanı, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör temsilcilerinin siber güvenlik adına

Detaylı

Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi

Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi «Outsourcing the work but not the risks» XVIII. Türkiye İç Denetim Kongresi 20 Ekim 2014 Pelin Altındal Kıdemli Müdür, CRMA EY Risk Danışmanlık Hizmetleri Ajanda Üçüncü

Detaylı

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK 1 ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Temel

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden: HAVA ARACI VE İLGİLİ ÜRÜN, PARÇA VE CİHAZIN UÇUŞA ELVERİŞLİLİK VE ÇEVRESEL SERTİFİKASYONU YÖNETMELİĞİ (SHY-21) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Denetimden Sorumlu Komite Tüzüğü

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Denetimden Sorumlu Komite Tüzüğü OMV Petrol Ofisi A.Ş. Denetimden Sorumlu Komite Tüzüğü Amaç Denetimden Sorumlu Komitenin amacı, Yönetim Kurulunun (1) şirketin mali tablolarının doğruluğu, (2) şirketin yasal şartlara ve mevzuat şartlarına

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 Gedik Üniversitesinden: YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı