AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ"

Transkript

1 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü Ispara. Öze Bu çalışmada Türkiye nin ayçiçek ve soya yağı ihalaını ekileyen fakörler dönemi için Görünüşe İlişkisiz Regresyonlar yönemi ile analiz edilmişir. Araşırma sonuçlarına göre, ayçiçek yağı ihalaını ekileyen fakörlerden; kişi başına düşen milli gelir, oplam ayçiçek yağı alebi, bir yıl önceki ayçiçek yağı üreimi ve ihala mikarlarının isaisiksel olarak anlamlı faka ayçiçek ve soya yağı ihala fiyalarının anlamlı olmadığı belirlenmişir. Soya yağı ihala modeli için ise modele dahil edilen açıklayıcı değişkenlerin amamı; ayçiçek ve soya yağının ihala fiyaları, kişi başına düşen milli gelir ve bir yıl önceki soya yağı üreim mikarı ile ihala mikarları isaisiksel olarak anlamlı bulunmuşur. Anahar Kelimeler: Ayçiçek Yağı, Soya Yağı, Talep Analizi, Görünüşe İlişkisiz Regresyonlar. Impor Demand Analysis of Sunflower and Soybean Oil Absrac This sudy examines facors affecing impor demand for sunflower and soybean oil of Turkey during he period For esimaion echnique, Seemingly Unrelaed Regression (SUR) was employed. The empirical resuls show ha per-capia income, oal sunflower oil demand, lag values of domesic sunflower oil producion and impor quaniy are saisically significan variables bu impor price of sunflower and soybean oil prices are no in deermining impor demand for sunflower oil. For he soybean oil impor model, all explanaory variables: impor prices of soybean and sunflower oil, per-capia income, oal soybean oil demand, lag values of domesic soybean oil producion and impor quaniy are found saisically significan. Keywords: Sunflower oil, soybean oil, seemingly unrelaed regression, demand analysis 1. Giriş Yağlar, karbonhidralar ve proeinler gibi insan vücudu için yaşamsal değeri olan ve insanların beslenmesinde önemli yer uan emel ihiyaç maddelerinden biridir. Özellikle doymuş yağ oranlarının düşük olması, hücre yapısı için gerekli olan serbes yağ asilerini içermesi ve insan vücudunda A, D, E, K gibi yağda eriyen viaminleri çözmesi gibi özellikleriyle bikisel yağlar, insan sağlığına kakıları ve yüksek besin değerine sahip olmaları bakımından ayrı bir öneme sahipir (TZOB, 1998). Yeişkin bir insanın dengeli, sağlıklı beslenmesi ve günlük faaliyelerini yerine geirebilmesi için - kaloriye ihiyacı vardır. Bu mikarın yaklaşık olarak üçe biri bikisel yağlardan karşılanmakadır. 1 gram yağın 9 kalori verdiği dikkae alındığında bir insanın yaklaşık olarak günlük 77 gr yağ ükemesi gerekmekedir. Bu mikar yağın 1/3 ü sıvı olarak yemeklerle, 1/3 ü kaı yağ olarak kahvalılarda ve geri kalan 1/3 ü ise peynir, sü vb. besinlerden karşılanmalıdır. Buna göre doğrudan alınması gereken kişi başına günlük yağ mikarı oplam 51 gram olup bu da kişi başına yıllık oralama 18.6 kg yağ ükeilmesi demekir (Kolsarıcı ve ark, ). Gelişmiş ülkelerde sağlıklı bir beslenmeden söz edilebilmesi için kişi başlına yıllık yağ ükeiminin kg olması gerekiği vurgulanmakadır. Ülkemizde, hayvansal yağların üreiminin pahalı ve sınırlı olması nedeni ile ükeilen yağların büyük bir çoğunluğu bikisel kökenli yağlardan oluşmakadır. Bunun yanısıra, hayvansal kaynaklı yağların doymuş yağ oranlarının yüksek olması ükeicilerin sağlık endişeleri nedeniyle bikisel yağları ercih eme eğiliminde olduğu görülmekedir. Türkiye ihalaında önemli bir yer uan arım ürünlerin başında bikisel yağlar gelmekedir. Ülkemizin sahip olduğu iklim özellikleri nedeniyle bir çok yağ bikisinin yeişirilmesi mümkün olmasına karşın 71

2 Ayçiçek ve Soya Yağı İhala Talebinin Analizi bikisel yağ üreimi yur içi ükeimi karşılamaka yeersiz kalmakadır. Nüfus arış hızına bağlı olarak her yıl gereksinim duyulan bikisel yağ mikarı da yıldan yıla armakadır. Bu arışa bağlı olarak oluşan bikisel yağ gereksiniminin önemli bir bölümü ihala yoluyla karşılanmakadır. yılı verilerine göre 689 milyon dolar karşılığı ihala gerçekleşmişir. Bu durum gelişmeke olan ülkemiz ekonomisi için büyük bir yük oluşurmakadır. Ülkemizde bikisel yağların üreimi, ükeimi ve icareine ilişkin çeşili araşırmalar bulunmakadır. Bahar (1999) Türkiye de Bikisel Yağ Sekörünün Genel Durumu ve Çukurova daki Bikisel Yağ İşlemelerinin İşlemecilik Sorunları konulu araşırmada Türkiye de yağlı ohumlar üreimi, bikisel yağ sanayinin durumu, ükeimi ve dış icareini incelemişir. Bu çalışmada ayrıca Çukurova bölgesindeki 15 bikisel yağ işlemesini dikkae alarak bu işlemelerin kapasieleri, eknolojik durumları, hammadde emini, pazarlama vb. ile ilgili durumları incelenmiş ve sorunları espi edilerek çözüm önerilerinde bulunmuşur. Gökçek ve Emeksiz (1999) Adana Kensel Alanda Ailelerin Yemeklik Yağ Tükeimi ve Yağın Harcama Esnekliğinin Tahmini konulu araşırmalarında ailelerin yemeklik yağ ükeimi ile gelirin ükeim üzerine olan ekisini belirlemeyi amaçlamışlardır. Şengül ve Yurdakul (1998) Zeyinyağı Talebinin Double Hurdle Modeli ile Analizi konulu çalışmalarında Adana ken merkezinde yaşayan ailelerin zeyinyağı aleplerini Double Hurdle modeliyle analiz emişlerdir. Araşırma sonucunda, Adana kensel alanda zeyinyağının lüks bir ürün olduğu ve zeyinyağı fiya alep esnekliğinin yüksek olduğunu ve zeyinyağı ile ayçiçek yağı ve diğer sıvı yağlar (mısır özü ve soya yağı) arasında bir ikame ilişkisi olduğunu belirlemişlerdir. Miran ve Tunalıoğlu (1996) Türkiye de zeyinyağı ükeimi üzerine ekili olan fakörleri farklı ekonomerik modeller kullanarak analiz emişlerdir. Türkiye de bikisel yağ sorunu ve poansiyel yağ kaynağı olarak Kanola isimli çalışma, Pelin (1987) arafından yapılmışır. Ülkemizin bikisel yağ ihiyacını ihalaa bağımlı olmakan kurarıp kendi kendine yeerli kılabilmek için pamuk-buğday roasyon ürünü olarak kanola üreiminin özendirilmesiyle mümkün olacağını belirmişir. Bu çalışmada, Türkiye nin bikisel yağ ihalaı içinde önemli yer uan ayçiçek ve soya yağı ihalaını ekileyen fakörlerin Görünüşe İlişkisiz Regresyonlar modeli ile dönemi için analiz edilmesi amaçlanmışır.. Türkiye de Ayçiçek ve Soya Yağı Üreimi ve Ticareinin Gelişimi Ülkemizde hızlı nüfus arışına paralel olarak gıda maddeleri ükeimi de armakadır. İnsan beslenmesinde önemli bir yer uan bikisel yağların ükeiminin arması bu yağların üreiminin de ükeimine paralel olarak arırılması gereğini oraya koymakadır. Türkiye yağ üreiminin %8 i bikisel yağlardan karşılanmakadır. Türkiye de arımı yapılan ve yağ üreiminde kullanılan başlıca bikiler; ayçiçeği, pamuk, susam, kolza, soya, yerfısığı, haşhaş ır. Ülkemizde bikisel yağ üreiminde en fazla kullanılan bikilerin başında ayçiçek ve soya bunları pamuk, mısır ve zeyin izlemekedir. Türkiye de bikisel yağ üreiminin gelişimi Çizelge 1 de verilmişir. Çizelgeye göre 198 yılında oplam bikisel yağ üreimi 63 bin on iken %66.61 lik bir arışla yılında 138 bin ona yükselmişir. Bikisel yağ üreimi yıllara göre değişmekle birlike ayçiçek, pamuk ve zeyinyağı ilk sıralarda yer almakadır. Aynı dönemde ayçiçek yağında %8.81, pamuk yağında %7.93, mısır yağında %3 ve diğerlerinde ise %58.33 oranında bir arış gerçekleşmişir. yılı verilerine göre 138 bin on olan oplam bikisel yağ üreimi içerisinde %7.1 lik pay ile ayçiçek yağı ilk sırayı alırken bunu sırasıyla pamuk yağı (%.16), zeyin yağı (%18.59), soya yağı (%7.3), mısır yağı (%3.18) ve diğer bikisel yağlar (%1.83) izlemekedir. İncelenen dönem boyunca Türkiye bikisel yağ üreiminin bir arış seyri içerisinde olduğu görülmekedir. Üreim 7

3 S. A. HATIRLI, V. DEMİRCAN, A. R. AKTAŞ Çizelge 1: Türkiye de Bikisel Yağ Üreiminin Gelişimi (1 Ton) Mikar % Mikar % Mikar % Mikar % Mikar % Ayçiçek Yağı Soya Yağı PamukYağı Zeyinyağı Mısır Yağı Diğer TOPLAM Kaynak: FAO, Çeşili yıllar. mikarında görülen bu arışlara rağmen ülkemizde nüfus arışının yüksek olması ve son dönemlerde ekonomik, sağlık vb. nedenle ükeici alışkanlıklarında meydana gelen değişimlere bağlı olarak bikisel yağ ükeiminde de sürekli bir arış görülmekedir. Üreimin değişik nedenlerle isenilen seviyeye geirilememesi, ükeimin zaman içerisinde arış gösermesi ülkemizde kronikleşmiş bir yağ açığının oluşmasına neden olmuşur. Ülkemizde 196 lı yılların başından günümüze kadar bikisel yağ açığını kapamak için verilen çabaların yeersiz kalması nedeniyle mevcu bikisel yağ alebi ihalala karşılanmaya çalışılmışır. Türkiye bikisel yağ ihalaı içinde önemli bir yer uan başlıca ürünlerin ihalalarının gelişimi Çizelge de verilmişir. Çizelgeye göre 198 yılında ihal edilen bikisel yağlar içerisinde değer olarak ilk sırayı 67 milyon dolar ile soya yağı alırken bunu sırasıyla ayçiçek yağı ( milyon dolar), pamuk yağı (8 milyon dolar) ve palmiye yağı (986 bin dolar) izlemekedir. yılında ise 75 milyon dolar ile ilk sırayı palmiye yağı alırken bunu 61 milyon dolar ile soya yağı ve milyon dolar ile ayçiçek izlemekedir. Çizelgeden görüldüğü gibi Türkiye, zeyinyağı dışında büün bikisel yağlarda genel olarak ihalaçı ülke konumundadır. Palmiye bikisinin ülkemizde yeişiriciliğinin yapılamaması nedeniyle ne ihalaçı ülke konumundadır. Türkiye de önemli bikisel yağların ihracalarının gelişimi Çizelge 3 e verilmişir. Çizelgeye göre 198 yılında ihraç edilen bikisel yağlar içerisinde değer olarak ilk sırayı 5.6 milyon dolar ile zeyin yağı alırken bunu 18 bin dolar ile ayçiçek yağı izlemekedir. yılı verilerine göre ise ilk sırayı 9 milyon dolar ile zeyin yağı Çizelge. Türkiye de Önemli Bikisel Yağların İhalaının Gelişimi (Mikar:1Ton; Değer:1$) Mikar Değer Mikar Değer Mikar Değer Mikar Değer Mikar Değer Ayçiçek Yağı Soya Yağı Pamuk Yağı Zeyinyağı Mısır Yağı Palmiye Yağı Kaynak: FAO, Çeşili yıllar Çizelge 3.Türkiye de Bikisel Yağ İhracaının Gelişimi (Mikar:1Ton; Değer:1$) Mikar Değer Mikar Değer Mikar Değer Mikar Değer Mikar Değer Ayçiçek Yağı Soya Yağı Pamuk Yağı Zeyinyağı Mısır Yağı Palmiye Yağı Kaynak: FAO, Çeşili yıllar. 73

4 Ayçiçek ve Soya Yağı İhala Talebinin Analizi alırken bunu sırasıyla milyon dolar ile ayçiçek yağı, 8 milyon dolar ile mısır yağı ve milyon dolar ile pamuk yağı akip emekedir. 3. Türkiye de Ayçiçek ve Soya Yağı Tükeimi Ülkemizde son dönemlerde nüfus arışının yanısıra sağlıklı beslenme bilincinin gelişmesi, bikisel yağlara olan alebin armasına neden olmuşur. Ülkemizde ükeilen bikisel yağların %8. ü ayçiçeğinden, %33.6 sı pamukan ve %18 i zeyin ve diğer yağ bikilerinden elde edilmekedir (Kolsarıcı, ve ark, ). Türkiye de oplam kişi başına bikisel yağ ükeimi 198 yılında 1.8 kg iken yılında 17.5 kg a yükselmişir. Aynı dönemlerde Dünya da oplam bikisel yağ ükeimi 198 yılında 7.6 kg, ve yılında 1.5 kg iken gelişmiş ülkelerde ise ilgili yıllarda 1.8 kg ve 1 kg olarak gerçekleşmişir (FAO, 1 ). Türkiye de kişi başına ayçiçek ve soya yağı ükeim mikarlarının gelişimi Grafik 1 de verilmişir. İncelenen dönemde, kişi başına ayçiçek ve soya yağı ükeimi yıllara göre az da olsa dalgalanma gösermekle birlike soya yağı ükeiminde sürekli bir arış görülürken ayçiçek yağı ükeiminde bir azalma görülmekedir. Türkiye de 1983 yılında kişi başına ayçiçek ve soya yağı ükeim mikarları sırasıyla 5. kg ve 1.8 kg iken, bu değerler yılında.6 kg ve.8 kg olarak gerçekleşmişir. Aynı dönemler için Türkiye de kişi başına ayçiçek ve soya yağı ükeimlerini gelişmiş ülkeler ve dünya oralaması ile karşılaşırdığımızda ayçiçek yağı ükeiminde ülkemizin gelişmiş ülkeler ve dünya oralamasının üsünde, soya yağı ükeiminde ise gelişmiş ülkeler ve dünya oralamasının alında olduğu görülmekedir. yılı verilerine göre Türkiye de kişi başına ayçiçek ve soya yağı ükeimi sırasıyla.6 kg ve.8 kg iken bu değerler dünya için 1. kg ve 3.1 kg, gelişmiş ülkeler için ise.5 kg ve.9 kg olarak gerçekleşmişir (FAO,1).. Maeryal ve Yönem.1. Maeryal Çalışmanın emel verileri çeşili ulusal ve uluslararası kuruluş ve organizasyonlardan elde edilmişir. Ayçiçek ve soya yağının üreim, ihraca, ihala ve oplam ükeim mikarları Gıda ve Tarım Organizasyonu ndan (FAO), kişi başına düşen milli gelir ve opan eşya fiya endeksleri Devle İsaisik Ensiüsü nün (DİE) çeşili kaynaklarından elde edilmişir. Kişi Başına Tükeim (Kg/Yıl) Yıllar Soya Yağı Ayçiçek Yağı Kaynak: FAO, 1. Şekil 1. Kişi Başına Ayçiçek ve Soya Yağı Tükeim Mikarları. 7

5 S. A. HATIRLI, V. DEMİRCAN, A. R. AKTAŞ Fiya ve gelir değişkenlerine ai nominal değerler Topan Eşya Fiya Endeksi kullanılarak reel değerlere dönüşürülmüşür... Yönem Klasik doğrusal regresyon modelinin varsayımları geçerli iken, ek denklemli modellerin En Küçük Kareler Yönemi (EKKY) ile ahmin edilmesi sonucu sapmasız, uarlı ve ekin ahmin ediciler elde edilebilir. Klasik doğrusal regresyon modeli, modelin spefikasyonunun doğru olduğunu kabul eder. Diğer bir deyişle, modelin maemaiksel fonksiyonu ve açıklayıcı değişkenleri amdır. Modelin ahmininde kullanılabilecek bazı diğer bilgiler varsa ve dikkae alınmıyorsa ahmin ediciler klasik doğrusal regresyon modelinin ahmin edicilerle ilgili özelliklerini sağlamayabilir. Birden fazla denklemin ahmin edileceği durumlarda ise bu denklemlerin haa erimlerinin birbirleriyle ilişkili olma ihimali bize fazladan bir bilgi sağlamakadır ve modelin ahmin edilmesinde bu bilginin dikkae alınması gerekmekedir. (Kmena, 1971). Tahmin edilen denklemin haa eriminin diğer denklemlerin haa erimi ile ilişkili olması durumunda Görünüşe İlişkisiz Regresyonlar yöneminin uygulanması gerekmekedir. M ane denklem içeren model; Y i = χiβi + ei ( i = 1,,... M ) maris formunda aşağıdaki şekilde ifade edilebilir: Y1 1 X1 X31... XK 1 β e 1 1 Y. 1 X X... X 3 K β e = (1) Y M 1 X M X3 M... X KM β M e M M ane denklemin haa erimlerinin karşılıklı olarak birbirleri ile ilişkili olduğu varsayımı ile geçerli olan varyans-kovaryans marisi, ' E( em ep ) = σ MP I N ( M, P = 1,,... M ), şeklinde ifade edilir. σ = MP M ' inci ve P' ninci denklemin haa erimlerinin kovaryansı olup üm gözlemler için sabi kabul edilmekedir. M denklemli sisemdeki denklemlerin her birine En Küçük Kareler Yönemi (EKKY) uygulanarak sapmasız ve uarlı ahmin ediciler elde edilebilir. Buna karşın denklemlerin haa erimleri arasında ilişkinin olmadığı dikkae alındığı için ahmin edicilerin ekinliği şüphelidir. Diğer bir deyişle, denklemlerin haa erimleri arasında ilişki varsa görünüşe ilişkisiz regresyonlar yönemi uygulanarak ahmin edilecek kasayıların ekinliği arırılabilir. Bu nedenle, birden fazla denklem ahmin edilecekse, bu denklemlerin haa erimleri arasında ilişkinin olup olmadığının es edilmesi gerekmekedir. Varyans-kovaryans marisinin diagonal olup olmadığı genel olarak Olabilirlik Oranı (LR) ve Lagrange Çarpanı (LM) ile es edilmekedir. İki denklemli bir sisem için geçerli olan hipoez esi: H σ, : σ 1 : 1 = H a dır. Genel olarak eslerin uygulanması sonucu, LR ve LM, alernaif hipoez kabul edilirse denklemlerin Görünüşe İlişkisiz Regresyonlar yerine her bir denklemin En Küçük Kareler Yönemi (EKKY) ile ahmin edilmesi gerekmekedir. Bu çalışmada Türkiye nin ayçiçek ve soya yağı ihalaı için iki model oluşurulmuş ve Görünüşle İlişkisiz Regresyonlar ekniği ile ahmin edilmişir. Ayçiçeği ve soya yağı ihalaına ilişkin denklemlere ai ekonomerik modelin maemaiksel fonksiyonun seçimi için doğrusal, çif logarimik, doğrusallogarimik ve logarimik-doğrusal modelleri denenmişir. Bu modellerden doğrusallogarimik modelin diğer modellere göre daha iyi emsil eiği belirlenmişir. Ayçiçek ve soya yağı ihalaını ekilediği kabul edilen fakörler olarak; ayçiçek ve soya yağının ihala fiyaları, kişi başına düşen milli gelir, oplam ayçiçek ve soya yağı ükeim mikarları ile ayçiçek ve soya yağı üreim mikarlarının bir yıl gecikmeli değerleri dikkae alınmışır. Bu değişkenlerin yanısıra, ilgili ürünlerin bir yıl gecikmeli ihala mikarları da modele dahil edilerek ayçiçek ve soya yağı ihalaının incelenen dönem boyunca gelişimini oraya koymak amaçlanmışır. Buna göre ayçiçek ve soya yağı ihalaı için doğrusal- 75

6 Ayçiçek ve Soya Yağı İhala Talebinin Analizi logarimik formundaki ekonomerik model aşağıdaki şekilde ifade edilmişir. Aşağıdaki modellerde ve e 1 e sırasıyla ayçiçeği ve soya yağı ihala modellerine ilişkin haa erimlerini ifade emekedir. Modellere dahil edilen değişkenlerin anımlaması Çizelge de verilmişir. AYITM SYITM = log β + β1 log PA + β log PS + β 3 logg + β + 5 log AYU 1 + β 6 log AYITM 1 + e1 = logα + α1 log PA + α log PS + α 3 log G + α + α log SYU + SYITM α6 1 e logtat β () logtst (3) Çizelge. Değişkenlerin Tanımlanması. Ayçiçek Yağı İhala Modeli Bağımlı Değişken AYITM Ayçiçek yağının ihala mikarı (Ton/Yıl) Açıklayıcı Değişkenler P Ayçiçek yağının ihala fiyaı ( $/Ton) P S A Soya yağının ihala fiyaı ( $/Ton) G Kişi Başına Milli Gelir ($) TAT Toplam ayçiçek yağı ükeimi (Ton/Yıl) AYU Ayçiçek yağı üreiminin bir yıl gecikmeli değeri (Ton) 1 AYITM Ayçiçek yağı ihalaının bir yıl gecikmeli değeri (Ton/Yıl) 1 Soya Yağı İhala Modeli Bağımlı Değişken SYITM Soya yağının ihala mikarı (Ton/Yıl) Açıklayıcı Değişkenler P Ayçiçek yağının ihala fiyaı ($/Ton) P S A Soya yağının ihala fiyaı ($/Ton) G Kişi Başına Milli Gelir ($) TST Toplam soya yağı ükeimi (Ton/Yıl) SYU Soya yağı üreiminin bir yıl gecikmeli değeri (Ton) 1 SYITM Soya yağı ihalaının bir yıl gecikmeli değeri (Ton/Yıl) 1 5. Araşırma Bulguları Ayçiçek ve soya yağı ihala modellerinin ahmin edilmesinde EKKY veya görünüşe ilişkisiz regresyonlar yönemlerinden hangisinin kullanılacağının belirlenmesi için iki denklemin haa erimlerinin ilişki içinde olup olmadığının es edilmesi gerekmekedir. Bu amaçla denklem sisemi için Lagrange Çarpanı (LM) ve Olabilirlik Oranı (LR) esleri kullanılmışır. Tes sonuçları LM ve LR için sırasıyla 3.81 ve 6.9 olarak hesaplanmışır. Bu iki es χ dağılımı, gösermekedir. Buna göre LM χ.71 ve LR, 3. 8, es 1 =,.1 χ 1,.5 = değerleri iki denklemin haa erimleri arasında ilişkinin olduğunu %1 ve %5 önem seviyesinde isaisiksel olarak doğrulamakadır. Buna göre denklem sisemi görünüşe ilişkisiz regresyonlar yönemi ile çözülmüş ve analiz sonuçları Çizelge 5 e verilmişir. Ayçiçek ve soya yağı ihala modellerinden oluşan sisemin belirlilik 76

7 S. A. HATIRLI, V. DEMİRCAN, A. R. AKTAŞ kasayısı ( R ).97 olup açıklayıcı değişkenlerin sisemi iyi bir şekilde emsil eiğini oraya koymakadır. Ayçiçek ve soya yağı ihala modelleri için ise belirlilik kasayıları sırasıyla.8 ve.66 dır. Bu çalışmada zaman serisi verileri kullanıldığı için ookorelasyonun model için önemli bir sorun olup olmadığının es edilmesi gerekmekedir. Durbin-h değeri kararsızlık bölgesine düşüğü için ookorelasyon, paramerik olmayan dizilim es yönemi ile araşırılmışır (Gujarai, 1995). Dizilim esi sonucu, % 5 önem düzeyinde ookorelasyonun ilgili modeller için bir sorun olmadığı oraya koymuşur. Analiz sonuçları, ayçiçek yağı ihala modelindeki açıklayıcı değişkenlerden kişi başına düşen milli gelir, oplam ayçiçek yağı ükeimi, ayçiçek yağı üreimi ve ayçiçek yağı ihalaının bir yıl gecikmeli değerlerinin beklenen işarelerine sahip ve isaisiksel olarak %5 önem seviyesinde anlamlı olduğunu gösermekedir. Buna karşın, Çizelge 5. Görünüşe İlişkisiz Regresyonlar Tekniği ile Tahmin Edilen Modelin Sonuçları. Paramereler Kasayılar -Değeri β Ayçiçek Yağı İhala Modeli R =.8 Soya Yağı İhala Modeli β R = β β * 3 β * β * 5 β * 6 α * α ** α ** α ** 3 α * α * 5 α ** 6 Sisem R =.97 * % 5 ve ** %1 önem seviyesinde anlamlı. ayçiçek ve soya yağı ihala fiyalarının işareleri bekleniyle uyumlu olmakla birlike isaisiksel olarak anlamlı bulunmamışır. Ayçiçek yağı ihalaını ekileyen önemli fakörlerden biri olan bir yıl önceki ayçiçek yağı üreimi modele dahil edilmişir. Bu değişkenin işarei beklendiği gibi ayçiçek yağı ihalaı ile ers yönlü olup elasikiye kasayısı.93 olarak hesaplanmışır. Bu sonuç, bir yıl önceki ayçiçek yağı üreiminde meydana gelebilecek %1 lik arışın (azalışın) ayçiçek yağı ihalaında %.93 oranında azalışa (arışa) neden olacağını ifade emekedir. Gelir seviyesinde meydana gelen bir değişmenin ayçiçek yağı ihalaı üzerine ekisini oraya koyabilmek amacı ile kişi başına düşen milli gelir değişkeni modele dahil edilmişir. Analiz sonuçları, bu değişkenin ihalaı arırıcı bir eki yapığını ve gelir-ihala elasikiye kasayısının 1.68 olduğunu oraya koymakadır. Ayçiçek yağı ihalaını ekilediği kabul edilen değişkenlerden birisi de oplam ayçiçek yağı alebidir. Analiz sonuçları, bu değişkenin incelenen dönem boyunca ayçiçek yağı ihalaına arırıcı bir eki yapığı ve elasikiyeinin.187 olduğunu oraya koymakadır. Bu sonuç oplam ayçiçek yağı alebini karşılamada ihalaın ekili olduğunu ifade emekedir. İncelenen dönem boyunca zamanındaki ayçiçek yağı ihalaının bir yıl önceki (-1) ayçiçek yağı ihalaı arasındaki ilişki de araşırılmışır. Analiz sonuçları, bu değişkenin incelenen dönem boyunca bir yıl önceki ayçiçek yağı ihalaında meydana gelen arışın bir sonraki yıl %.9 oranında azalışa neden olduğunu belirmekedir. Soya yağı ihala modelinde; ayçiçek ve soya yağı ihala fiyaı, kişi başına düşen milli gelir, oplam soya ükeimi, soya üreimi ve ihalaının bir yıl önceki gecikmeli değerleri beklenen işarelerine sahipir ve isaisiksel olarak %5 önem seviyesinde anlamlı bulunmuşur. Analiz sonuçları, soya yağı ihala fiyaının ihala mikarına beklendiği gibi ers yönde eki yapığını ve fiya-alep elasikiye kasayısının.51 olduğunu oraya koymakadır. Bu sonuç, soya yağı fiya-alep elasikiyeinin esnek olduğunu ve ilgili 77

8 Ayçiçek ve Soya Yağı İhala Talebinin Analizi ürünün fiyaında meydana gelebilecek bir arışın diğer bikisel yağların ihalaı ile karşılandığını gösermekedir. Soya yağına rakip olarak kabul edilen ayçiçek yağı ihala fiyaının soya yağı ihalaına olan ekisini oraya koyabilmek için bu değişken modele dahil edilmişir. Analiz sonuçları, soya ve ayçiçek yağlarının rakip ürünler olduğunu isaisiksel olarak doğrulamaka ve bu iki ürün arasındaki esneklik kasayısının.6 olduğunu oraya koymakadır. Analiz sonuçları, incelenen dönem boyunca kişi başına düşen gelir seviyesinde meydana gelen arışın soya yağı ihalaı üzerine arırıcı bir eki yapığını gösermekedir. Bu değişkenin soya yağı ihala elasikiye kasayısı. olarak hesaplanmışır. Modele dahil edilen bir yıl önceki soya yağı ihala mikarının kasayısı poziif olup incelenen dönem boyunca Türkiye soya yağı ihalaının bir arış göserdiğini ifade emekedir. Bu değişkenin elasikiye kasayısı ise isaisiksel olarak anlamlı olup.5 olarak hesaplanmışır. Soya yağı ükeiminde meydana gelen değişmenin soya yağı ihalaı üzerine ekisini oraya koyabilmek amacı ile bu değişken modele dahil edilmişir. Analiz sonuçları, oplam soya yağı ükeimindeki arışın ihalaı arırıcı bir ekiye sahip olduğunu gösermekedir. İncelenen dönemde, oplam soya yağı ükeiminde meydana gelen %1 lik bir arışın soya yağı ihala mikarını %.55 oranında arırdığını gösermekedir. Soya yağı ihala mikarını ekileyen diğer bir fakör olan soya yağının bir yıl önceki üreim mikarı bir sonraki yılın ihala mikarını beklendiği gibi ers yönde ekilemekedir. Söz konusu değişkenin elasikiye kasayısı. olarak bulunmuşur. Buna göre, soya yağı üreiminde bir yıl önce meydana gelen arış(azalış) bir yıl sonraki soya yağı ihala mikarını %. oranında azalmakadır (arırmakadır). 6. Sonuç ve Öneriler Ülkemizde ihal edilen arım ürünleri arasında bikisel yağlar ilk sıralarda yer almakadır. Ülkemiz arımı, icarei ve insan beslenmesi açısından oldukça önemli olan ayçiçek ve soya yağının mevcu alebi, yur içi üreimle karşılanamadığı için 196 dan günümüze kadar sürekli bir bikisel yağ açığı oluşmuşur. Bunun en önemli nedeni ise, yeerli hammadde üreilememesidir. Yağ bikileri üreimini eşvik edici bir fiya poliikası izlenmemesi ve ürün alımında karşılaşılan güçlükler yanında iklim koşullarına bağlı olarak yağlı ohumlar üreiminde görülen dalgalanmalar bikisel yağ üreimi ve icareini ekilemekedir. Bu nedenle, bikisel yağ açığını kapaabilmek için ihala yoluna gidilmekedir. Bu çalışmada, ayçiçek ve soya yağı ihalaını ekileyen fakörler analiz edilmişir. Araşırma sonuçlarına göre, ayçiçek yağı ihalaını ekileyen açıklayıcı değişkenlerden; kişi başına düşen milli gelir, oplam ayçiçek yağı ükeimi, ayçiçek yağı üreimi ve ihalaının bir yıl gecikmeli değerlerinin isaisiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmişir. Soya yağı ihala modeline dahil edilen ayçiçek ve soya yağı ihala fiyaları, kişi başına düşen milli gelir, oplam soya yağı ükeimi, soya yağı üreimi ve ihalaının bir yıl gecikmeli değerlerinin amamı ise isaisiksel olarak anlamlı bulunmuşur. Ülkemizin sahip olduğu kaynakların ekin bir şekilde kullanılarak her yıl milyonlarca dolarlık döviz kaybına neden olan bikisel yağ açığının giderilmesi için gerekli önlemlerin bir an önce alınması zorunludur. Bu önlemlerin başlıcaları; *Ayçiçek ve soya bikileri desekleme kapsamında olmalarına rağmen ekin bir fiya poliikası ile ilgili ürünlerin ve diğer bikisel yağlı ohumların üreimi arırılmadır. *Ayçiçek ve soya yağı bikileri ile birlike diğer yağlı ohumların üreim maliyelerinin dünya fiyalarına yakın bir şekilde gerçekleşmesi sağlanmalıdır. *Yağlı ohumlu bikilerin fiyaları ile diğer bikilerin fiyaları arasında arz ve alep koşullarını da dikkae alan bir dengenin sağlanması gerekir. *GAP bölgesinde sulu arımın yapıldığı alanlarda yağlı ohumlu bikilerin yeişiriciliğinin özendirilmesi için gerekli önlemler alınmalıdır. 78

9 S. A. HATIRLI, V. DEMİRCAN, A. R. AKTAŞ *Yağ sanayi işlemelerinin yerli hammaddeyi kullanmalarının eşvik edilmesi gerekir. Kaynaklar Alpekin, N.,(. Sıvı ve Kaı Yağlar Seköründe Rekabe Gücü Olanaklarının Arırılması. MPM. Yayınları No:66, Ankara. Bahar, E., Türkiye de Bikisel Yağ Sekörünün Genel Durumu ve Çukurova daki Bikisel Yağ İşlemelerinin İşlemecilik Sorunları. Çukurova Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı, Dokora Tezi, Adana. DİE., Perakende Fiya İsaisikleri, Çeşili Yıllar. T.C. Başbakanlık Devle İsaisik Ensiüsü, Ankara. DİE., Türkiye İsaisik Yıllığı, Çeşili Yıllar. T.C. Başbakanlık Devle İsaisik Ensiüsü, Ankara. FAO, Poducion and Trade Yearbook, Çeşili Yıllar. Gökçek, A. A., Emeksiz, F., Adana Kensel Alanda Ailelerin Yemeklik Yağ Tükeimi ve Yağın Harcama Esnekliğinin Tahmini. Ç.Ü.Z.F. Dergisi, 1 (1),93-98, Adana. Gujarai, D.N., Basic Economerics, Mc Graw- Hill Inc, U.S.A. Kmena, J., Elemens of Economerics. Korsarıcı, Ö., ve ark,.yağ Bikileri Üreimi. Türkiye Ziraa Mühendisliği V. Teknik Kongresi, 17-1 Ocak, Ankara. Miran, B., Tunalıoğlu, R., Türkiye de Zeyinyağı Tükeimi Üzerine ekili Bazı Fakörlerin Değerlendirilmesi. Türkiye. Tarım Ekonomisi Kongresi, -6 Eylül, Cil:1, S:1-1, Adana. Pelin, R., Türkiye de Bikisel Yağ Sorunu ve Poansiyel Yağ Kaynağı Olarak Kanola. Dünyada ve Türkiye de Bikisel Yağ Üreimi (Tebliğler ve Panel), İkisadi Araşırmalar Vakfı, İsanbul. Şengül, S., Yurdakul, O., (1998). Sınırlı Bağımlı Değişkenli Modeller: Zeyinyağı Talebinin Double Hurdle Modeli ile Analizi, Inernaional Conference on Economics-II, 9-1 Eylül, Ankara. TZOB, Zirai ve İkisadi Rapor Ankara. 79

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ Şenkan ALDEMİR (*) Öze: Döviz kuru değişimlerinin TÜFE ve ÜFE bazlı yuriçi fiyalara geçiş süreci, son yıllarda üzerinde önemle durulan konulardan

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye ye Yönelik Uluslararası Turizm Talebinin Belirleyenleri: Panel Veri Yaklaşımı The Deerminans of Inernaional

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Şenol ÇELİK. Modelling of Production Amount of Nuts Fruit by Using Box-Jenkins Technique

Şenol ÇELİK. Modelling of Production Amount of Nuts Fruit by Using Box-Jenkins Technique YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 013, 3(1): 18 30 Geliş Tarihi (Received) : 6.07.01 Kabul Tarihi (Acceped) : 19.10.01 Araşırma Makalesi/Research Aricle (Original Paper) Ser Kabuklu Meyvelerin Üreim Mikarının

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (1980 2005)

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (1980 2005) Türkiye Ekonomisi İçin Tükeim Fonksiyonu Tahmini (98 5) 349 TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN TÜKETİM FONKSİYONU TAHMİNİ (98 5) Mehme DEMİRAL ÖZET Bir ükeim fonksiyonu, ükeim ile gelir arasındaki ilişkiyi vurgulamakadır.

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

İSTATİSTİK ANABİLİM DALI

İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Adnan KARAİBRAHİMOĞLU İNDEKS SAYILARIN KULLANIMI İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 27 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNDEKS

Detaylı

GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-2004)

GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-2004) Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 8 (2) 28: 843-86 GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-24) THE ANALYSIS OF EFFICIENCY AN TOTAL FACTOR PROUCTIVITY

Detaylı

TÜREN-GÖKMEN-TOKMAK TÜRKİYE DE E-TİCARET İŞLEM HACMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: BİR MODEL ÖNERİSİ

TÜREN-GÖKMEN-TOKMAK TÜRKİYE DE E-TİCARET İŞLEM HACMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: BİR MODEL ÖNERİSİ TÜRKİYE DE E-TİCARET İŞLEM HACMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: BİR MODEL ÖNERİSİ Ufuk TÜREN 1 Yunus GÖKMEN 2 İsmail TOKMAK 3 ÖZET İnerne dünyayı küçük bir köy kadar kolay ulaşılabilir hâle

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cil:17 Sayı:2, Yıl:2002, ss:55-74 PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ Erdinç Telaar * Şadiye Türkmen ** Özgür Teoman *** ÖZET Bu çalışmada pamuk borsalarında oluşan fiyaların

Detaylı

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Volume 5 Number 4 2014 pp. 71-88 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Aydın Yüksel a Aslı Yüksel b Öze: Bu makale Ağusos 2007 arihinde oraya

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİ DESTEKLİ ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMODİNAMİK İNCELEMESİ

GÜNEŞ ENERJİ DESTEKLİ ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMODİNAMİK İNCELEMESİ GÜNEŞ ENERJİ DESTEKLİ ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMODİNAMİK İNCELEMESİ AKemal YAKUT Arzu ŞENCAN Reşa SELBAŞ Erkan DİKMEN Bulu GÖRGÜLÜ İhsan DOSTUÇOK Sefer KUTLU ÖZET Günümüzde soğuma sisemlerinin

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI Cenral Bank Review Vol. 11 (July 211), pp.15-28 ISSN 133-71 prin / 135-88 online 211 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1. BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2. 1.1. Kavramlar ve Metodoloji... 2

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1. BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2. 1.1. Kavramlar ve Metodoloji... 2 İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1 BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2 1.1. Kavramlar ve Meodoloji.... 2 1.2. Ekinlik Ölçüm Yönemleri; Avanaj ve Dezavanajları. 5 1.3. Ölçeğe göre geiri varsayımlarının farkları.

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Temel GÜRDAL Hakan YAVUZ Öz Bu çalışmada Türkiye de dış borçlanma

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Ekonometri. Eylül 2012. Sınavın toplam süresi 150 dakikadır.

Ekonometri. Eylül 2012. Sınavın toplam süresi 150 dakikadır. TCMB Araşırmacı Yazılı Meslek Sınavı Ekonomeri Eylül 202 Sınavın oplam süresi 50 dakikadır.. [Toplam 2 puan] Bir araşırmacı, günlük ABD doları/türk lirasının zaman içerisindeki değişimini modellemek amacıyla,

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbüünleşme Analizi Yrd. Doç. Dr. C. Erdem HEPAKTAN Celal Bayar Üniversiesi,

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrap ile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması

İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrap ile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 2 Sayı: 2 Nisan 202 ss. 37-48 İhala-İhraca-Döviz Kuru Bağımlılığı: Boosrap ile Düzelilmiş Nedensellik Tesi Uygulaması Dependence of Impor-Expor-Exchange Rae:

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE

TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE TÜRKİYE DE TARIMSAL ARAŞTIRMA GELİŞTİRME YAYIM POLİTİKALARI VE TARIMSAL BÜYÜME İLİŞKİLERİ Dr. O. Seda SUBAŞI Prof. Dr. M. Neca ÖREN Çukurova Üniversiesi

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

Aylık Elektrik Talebinin Mevsimsel Model ile Orta Dönem Öngörüsü

Aylık Elektrik Talebinin Mevsimsel Model ile Orta Dönem Öngörüsü Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:1, Sayı:1, 2010, Sayfa 1-23) Aylık Elekrik Talebinin Mevsimsel Model ile Ora Dönem Öngörüsü Galip Alınay * Öze Bu çalışmada Türkiye nin 1995-2008 dönemini kapsayan, oplam

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ Musafa ŞEKKELİ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü, K.Maraş, msekkeli@ksu.edu.r Ceyhun YILDIZ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen

Detaylı

TÜRKİYE DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI: YAKINSAMA VAR MI?

TÜRKİYE DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI: YAKINSAMA VAR MI? TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2004/7 hp://www.ek.org.r TÜRKİYE DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI: YAKINSAMA VAR MI? Orhan Karaca Nisan, 2004 TÜRKİYE DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI: YAKINSAMA

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

Türkiye de Ulaştırma Hizmetleri Endeksi. Transportation Services Index for Turkey

Türkiye de Ulaştırma Hizmetleri Endeksi. Transportation Services Index for Turkey Türkiye de Ulaşırma Hizmeleri Endeksi Muheşem KAYNAK * ve Merer MERT ** ÖZET Ulaşırma sekörünün önemli bir bileşeni aşımacılık faaliyeleridir. Taşımacılık faaliyeleri ise ürev alep nieliğinde olduğundan

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2012/25 http ://www.tek.org.tr TÜRKİYE DE CARİ AÇIK TARTIŞMASI. Ercan Uygur

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2012/25 http ://www.tek.org.tr TÜRKİYE DE CARİ AÇIK TARTIŞMASI. Ercan Uygur TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 202/25 hp ://www.ek.org.r TÜRKİYE DE CARİ AÇIK TARTIŞMASI Ercan Uygur Bu çalışma "GAP BÖLGESİNDE DIŞ TİCARET ve TARIM", başlığı ile Prof. Dr. Ercan UYGUR ve Prof.

Detaylı

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi Yabancı Sermaye Yaırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Ekisinin Türkiye Bağlamında Tes Edilmesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf DEMİR Süleyman Demirel Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışma; uluslararası sermaye harekelerinin

Detaylı

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu.

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu. Termik Sanralların Konrol Sisemlerinde Teknolojik Gelişmeler ve Verimlilik Technologic Developmens on Conrol Sysems of Thermal Power Plans and Efficiency Hasan TİRYAKİ 1, Mehme BULUT 2, İlhan KOCAARSLAN

Detaylı

Verimlilik Dergisi T. C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI VERİMLİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015/3

Verimlilik Dergisi T. C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI VERİMLİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015/3 Verimlilik Dergisi Türk Mevdua Bankacılığı İçin Ekinlik Analizi: Küresel Finans Krizinin Ekileri Dr. Serdal ERGÜN Prof. Dr. Nezir KÖSE İzmir de İşlemelerin Sanayi Sicil Veri Tabanına Gönderdikleri Verilerin

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

ÖZEL ARAŞTIRMA MAKALE KONFERANS - SEMİNER ARALIK 2012

ÖZEL ARAŞTIRMA MAKALE KONFERANS - SEMİNER ARALIK 2012 SAYI 83 ARALIK 2012 ÖZEL ARAŞTIRMA Prof. Dr. Ümi Özlale Alper Karakur Türkiye de Tasarruf Açığının Nedenleri ve Kapaılması İçin Poliika Önerileri Yrd. Doç. Dr. Burak Darıcı Finansal İsikrar ve Finansal

Detaylı

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli İler ÜNLÜKAPLAN

Detaylı

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir Cenral Bank Review ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2009 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ DANIŞMAN YRD.DOÇ. DR. AHMET AY HAZIRLAYAN

Detaylı

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Araşırma ve Para Poliikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler K. Azim ÖZDEMİR Temmuz 2009 Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı