Aylık Nanoteknoloji ve Nanotıp Bilim Dergisi Sayı - Ocak

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "n@nobülten Aylık Nanoteknoloji ve Nanotıp Bilim Dergisi - 18. Sayı - Ocak 2014 - www.nanott.hacettepe.edu.tr"

Transkript

1 Aylık Nanoteknoloji ve Nanotıp Bilim Dergisi Sayı - Ocak

2 18 OCAK Editörden Prof. Dr. Ali Tuncel Manyetizma - Manyetik Nanopartiküller 5 Arş. Gör. Salih Akbudak - Arş. Gör. Ebru Erdal Röportaj - Yard. Doç. Dr. Memed Duman 10 Arş. Gör. Tamer Çırak 16 Haberler Arş. Gör. Zeynep Karahaliloğlu, Arş. Gör.Salih Akbudak, Arş. Gör. Ilgım Göktürk, Dr. Cem Bayram Son 6 Ayda En Çok Atıf Alan Yayınlar 28 Dr. Cem Bayram, Arş. Gör. Soner Çakmak Anabilim Dalımız Başarılı Öğrencileri 30 Arş. Gör. Tamer Çırak 34 Yayınlar Arş. Gör. Gülsu Şener 40 Etkinlikler Arş. Gör. Ebru Erdal 2 OCAK 2014

3 elektronik dergisinin tüm hakları Hacettepe Üniversitesi Nanoteknoloji ve Nanotıp Anabilim Dalı na aittir yılının Kasım ayında yayın hayatına başlayan dergide temel olarak nanobilim, nanoteknoloji ve nanotıp alanları ile ilgili akademik, sosyal ve endüstriyel alanlarında yaşanan gelişmeler siz değerli okurlarımız ile paylaşılmaya çalışılmaktadır. ile ilgili öneri ve şikayetlerinizi adresine elektronik posta ile iletebilirsiniz. HAKKIMIZDA Bu e-dergi Hacettepe Üniversitesi Nanoteknoloji ve Nanotıp Anabilim Dalı tarafından süresiz olarak yayımlanmaktadır. Ücretsizdir. Editör Prof. Dr. Ali Tuncel Yayın ve Tasarım Sorumlusu Arş. Gör. Tamer Çırak Yazarlar Tamer Çırak Cem Bayram Ebru Erdal Zeynep Karahaliloğlu Betül Bozdoğan Pala Soner Çakmak Ilgım Göktürk Gülsu Şener Salih Akbudak İletişim Hacettepe Üniversitesi - Fen Bilimleri Enstitüsü Nanoteknoloji ve Nanotıp Anabilim Dalı Beytepe Ankara 297 NANO 18 3

4 EDİTÖRDEN Hacettepe Nanoteknoloji ve Nanotıp Ailesinin Değerli Üyeleri ve Değerli Öğrencilerimiz, Nanobülten in 18. sayısını sizlerle paylaşıyoruz. Bu sayımızda Manyetizma ve Manyetik Nanopartiküller konusuna yer vermekteyiz. Ayrıca, bültenimizde anabilim dalımız öğretim üyelerimizden Dr. Memed Duman ın yürütmekte olduğu projeler, tez çalışmaları ve nanoteknolojinin ülkemizdeki durumu hakkında bir röportaj yer almaktadır. Bültenimizin devamında, yakın dönemde dünyadaki popüler nanoteknolojik yaklaşımları aktardığımız haberler bölümü bulunmaktadır. Ayrıca, yakın dönemde yayınlanıp en çok atıf alan çalışmalar hakkında fikir sahibi olabilirsiniz. İlk defa bu sayıda yer verdiğimiz anabilim dalı başarılı öğrencilerimiz bölümünde, anabilim dalı öğrencilerimizi ve akademik başarılarını tanıtmayı amaçlıyoruz. Anabilim Dalımız ın kıymetli öğretim üyelerinin yakın dönem çalışmaları da 18. nanobülten kapsamında yer almaktadır. Her konuda öneri ve eleştirilerinizi almaktan memnun olacağım... Saygılarımla, S. Ali Tuncel Editör 4 OCAK 2014

5 Arş. Gör. Salih Akbudak Nanoteknoloji ve Nanotıp - Doktora MANYETİZMA Orbitalde tek elektron vara buna çiftlenmemiş elektron denir. Çiftlenmemiş atom veya iyonların bir manyetik alan tarafından çekildiği, zayıfça mıknatıslık özellik gösterdiği gözlenmiştir. Bir maddenin manyetik özellikleri, o maddeyi oluşturan bazı atom ve moleküllerin belirli koşullar altında, herhangi bir dış manyetik alandan etkilenen manyetik dipoller gibi davranmasına dayanır. İçerdikleri atom veya moleküllerin yapısına göre maddeler paramanyetizma, ferromanyetizma, antiferromanyetizma, ferrimanyetizma ve diyamanyetizma şeklinde sınıflandırılırlar. Paramanyetizma Paramanyetik maddelerin mıknatıslanmaları çok zayıftır. Bu maddelerin mıknatıslanması da mıknatıslayıcı alan yönündedir. Sıvı oksijen, azot oksit, ozon, platin, palladyum, alüminyum,krom, manganez, v.b. bu gruba giren maddeler kuvvetli bir mıknatıs tarafından hafifçe çekilirler. Bu grubu oluşturan maddelerin atom ve iyonlarının büyük bir kısmında elektronların spin ve açısal momentumundan kaynaklanan manyetik etkiler birbirlerini yok ederler. Paramanyetik maddelerin mıknatıslanması; alanla dogru, mutlak sıcaklıkla ters orantılıdır. MANYETİZMA Diyamanyetizma Diamanyetik maddelerin mıknatıslanmaları çok zayıf ve mıknatıslanması daparamanyetik maddelerin tam tersine mıknatıslayıcı alanla zıt yönlüdür. Atomları sürekli manyetik dipol momentine sahiptir. Bu maddeler kuvvetli bir mıknatıs tarafından hafifçe itilirler. Bakır,gümüs, kursun, antimon, bizmut v.b. metaller, bütün yarı metaller ve organik maddelerin çoğu diamanyetiktirler. Diamanyetik maddelerde normal konumda çekirdek etrafında zıt yönde ve aynı hızla dönen elektronlar birbirlerinin manyetik momentlerini yok ederler. Ferromanyetizma Demir, kobalt, nikel, godolonyum ve disprosyum oldukça manyetik maddelerdir ve bunlara ferromanyetik madde denir. Ferromanyetik maddeler devamlı (sürekli) mıknatısların yapımında kullanılırlar. Bunlar zayıf bir manyetik alan içinde bile birbirlerine paralel olarak yönelmeye çalısan atomik manyetik dipollere sahiptirler. Bu manyetik dipoller bir kere paralel hale getirildikten sonra manyetik alan ortamdan kaldırılsa bile madde mıknatıslanmıs olarak kalır. Bu sürekli yönelme komsu manyetik momentler arasındaki kuvvetli etkileşimden kaynaklanır. Bu tür maddeler bir manyetik alan içinde alan yönünde ve çok siddetli olarak mıknatıslanırlar. Eger maddenin sıcaklıgı, Curie sıcaklıgı adı verilen degerden daha yukarıya çıkarılırsa maddenin ferromanyetik özelligi bozulur ve madde paramanyetik hale gelir. Anti-Ferromanyetizma Antiferromanyetik maddeler; paralel olmayacak sekilde dizilen manyetik dipol momentlerinin altküme atomlarından olusmaktadır.bu paralel olmayan dizilimler antiferromanyetik maddelerin çok küçük bir manyetik duyarlılık göstermesine sebep olmaktadır. 18 5

6 MANYETİZMA Ferrimanyetizma Ferromanyetik materyaller gibi ferrimanyetik materyaller de Curie sıcaklıgı (TC) olarak ifade edilen kritik bir sıcaklıgın altında kendiliginden olan bir mıknatıslanmaya sahiptir. Ferromanyetik ve ferrimanyetik maddeler için manyetik duyarlılık büyüklügü benzerdir.ancak bu iki grubun manyetik dipol momentlerin dizilmesi son derece farklıdır. Ferrimanyetik bir materyaldeki manyetik dipol momentleri alt-kümelere bölünür ve antiferromanyetik materyallerin bir alt-kümesi olarak sınıflandırılır. Her bir alt-küme, ferrimanyetik materyaller için net mıknatıslanmada alt-küme sonuçları için manyetik dipol momentleri arasındaki farklılık ve ferromanyetik materyal olarak ele alınır. Ferrimanyetik ve antiferromanyetik materyaller arasındaki farklılık alt-kümelerdeki momentlerin sayısı ya da büyüklüğünün farklı olması seklindedir. MANYETİK NANOPARTİKÜLLER Manyetik nanopartiküller, manyetik sıvılar, kataliz, biyoteklonoji/biyotıp, manyetik rezonans görüntüleme, bilgi depolama, çevre iyileştirmesi konuları gibi geniş alanlarda kullanıma sahip disiplinlerarası araştırmacıların oldukça ilgilendiği bir konudur. Çeşitli farklı kompozitlerin, manyetik nanopartiküllerinin sentezi için çok sayıda metod geliştirilmiş olmasına rağmen, bu nanopartiküllerin yukarıda sıralanan alanlarda başarılı uygulaması, partiküllerin farklı koşullar altında kararlılığını korumasına bağlıdır. Birçok uygulamada metaryale bağlı olarak nm boyutlarında olan nanopartiküller en iyi performansı göstermektedirler. Her nanopartikülün belli bir çalışma alanı vardır ve kritik sıcaklığın (Curie Sıcaklığı) üzerinde manyetik nanopartiküller süperparamagnetik davranış gösterirler. Bu tip sabit bir manyetik momente sahiptirler ve dışarıdan düzgün bir manyetik alan uygulandığında manyetik alanla aynı yönde yönelime geçme eğilimindedirler. Bu özellikler, superparamagnetik nanopartikülleri biyomedikal uygulamalar için oldukça çekici yapmaktadır. 6 OCAK 2014

7 Arş. Gör. Ebru Erdal Nanoteknoloji ve Nanotıp - Doktora Nanopartiküller ile ilgili en önemli dezavantaj bu büyüklüklerdeki partiküllerin uzun sürede kararlılıklarını koruyamamalarıdır. Ayrıca metalik nanopartiküller çok reaktif oldukları için hava ile uzun süre temas sonucu kolaylıkla oksitlenebilirler. Bu nedenle çoğu uygulamalar için manyetik nanopartiküller saf olarak sentezlendikten sonra aşınmaya ve oksitlenmeye karşı kararlı yapılarını korumak için yüzey aktif maddeler ve polimerler gibi organik malzemeler ya da silica ve carbon gibi inorganik tabakayla kapla kaplanır. Manyetik nanopartiküllerin kararlılığı korunduktan sonra istenilen uygulamalara bağlı olarak çeşitli ligandlar ile foksiyonelleştirilebilir. Fonksiyonelleştirilmiş nanopartiküller, kataliz, biyoetiketleme ve biyo-ayırma gibi uygulamalar için ümit vadetmektedir. Nanopartiküllerin manyetik özelliklerini domine eden iki anahtar konu finite-size etkileri ve yüzey etkileridir. Finite-size efektler elektronların kuantum sınırlaması sonucu oluşurken tipik yüzey etkileri her partikülün sınırındaki kristal yapının simetrik olarak kırılmasıyla ilgilidir. MANYETİZMA Kararlı yapıdaki manyetik nanopartiküller katalistlerin, nükleer atıkların biyokimyasal ürünlerin ve hücrelerin etkili bir biçimde ayrılmasına yardımcı olmada kullanılabilir. HİPERTERMİ Vücut ısısının artması vücudun enfeksiyon ve hastalıklara karşı doğal bir savunma mekanizmasıdır. Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi, radyoterapi uygulamalarının dezavantajlarını ortadan kaldırmak ve aynı zamanda daha etkin bir tedavi sağlamak amacıyla yapılan araştırmalar son zamanlarda bilim adamlarını Hipertermi uygulamasına yönlendirmektedir. Vücut sıcaklığının 41OC nin üzerine çıkması anlamına gelen hipertermi, ilaç veya tıbbi cihazlar tarafından yapay olarak oluşturulabilir. Bu ısı artışının kontrollü bir şekilde yapılması ve kalp, beyin gibi hayati organların korunması ile kanser gibi hastalıkları tedavi etmek mümkündür. Tedavinin temeli kanser ve sağlıklı hücreler arasındaki fiziksel ve kimyasal farklılıkları temel almaktadır. İlk olarak, tümor dokusuyla normal dokular arasındaki damar yapıları arasındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır. Vücudumuzdaki normal dokuların damar sistemleri oldukça düzenli ve dengeli bir yapı sergilerken, buna karşılık tümöral dokularda oldukça düzensizdir. Normal dokulardaki sıcaklık artışı kan akış hızının ayarlanması ile düzenlenebilirken; tümöral dokularda bazı bölgelerde kanlanma çok iyiyken bazı bölgelerde yetersizdir. Kanlanmanın zayıf olduğu bölgelerde hipoksi ve asidoz ortaya çıkar ve ph düşer. Buda, tümör dokusunu normal dokulara göre daha hassas olmasına neden olur. Çünkü hem bölgedeki sıcaklık etkili bir şekilde kontrol edilemez hem de hücresel aktivite sonucu ortaya çıkan metabolitler uzaklaştırılamaz (Reinhold H.S. ve Endrich B., 1986; Hildebrandt B. ve ark., 2002; Santos-Marques M.J. ve ark., 2006). 18 7

8 MANYETİZMA Özellikle hücre büyüme ve gelişmesinde rol oynayan bazı hücre yüzey proteinleri kanserli hücrelerde sağlıklı hücrelere oranla daha fazla miktarda bulunmaktadır. Kanser hücrelerinin tamamen ölmesi veya büyümelerinin inhibe edilmesi dokudaki sıcaklık artış miktarı ve süresine bağlıdır. Yüksek sıcaklık, uygulama süresinin uzun olması hücreler üzerindeki letal etkinin artmasına ve kanser hücrelerinin ölmesine neden olur. Tümör hücrelerinin hipertermi ile tedavi etkinliğinin diğer bir nedeni de; tümör hücrelerinin ölümleri ağırlıklı olarak gerçekleştiği protein denatürasyonu 40.0 C nin üzerindeki sıcaklıklarda gözlenebilmektedir. Burada özellikle hücre iskeleti ve zarında hızlı bir yaşlanma gerçekleşirken, DNA replikasyonunun önemli aşamaları da bozulur. (van der Zee J., 2002). Hipertermi uygulamalarında ısıtma işlemi için hedeflenen sıcaklık 42-43,50C dir. Bunun altındaki değerler tümör dokularında tahribat meydana getirmezken, kanserli hücrelerin ısıya karşı direnç kazanmasına da neden olabilmektedir oc lik ısıtmalarda birkaç dakikalık ısıtma ile tedavi sonuç verebilir. Fakat bu durum tümör çevresinde sağlıklı dokunun tahribatına da yol açabileceği için tedavi esnasında 1 saat kadar bir süre ile 42-43,5oC lik ısıtma işlemi yapılması gerekmektedir. Hipertermi tedavisi, local, bölgesel ve tüm vücut hipertermisi olmak üzere 3 şekilde uygulanabilmektedir. Lokal hipertermi uygulamasında iki elektrot kulanılarak sadece belirli küçük bir bölgenin (sadece tumor dokusu) ısınması sağlanır. Ciltte oluşacak ısı artışını engellemek için elektrotların baş kısmında bulunan soğutma ünitesinin bulunması gerekmektedir. Bölgesel hipertermi uygulamasında local hipertermi ile karşılaştırılacak olursa nispeten daha büyük bir bölge (ör; bir dokunun tamamı veya bir organ) ısıtılması hedeflenmektedir. Tüm vücut hipertermisinde, tüm vücudun ısıtılması ile özellikle metastatic kanserlerin tedavi edilmesine çalışılmaktadır. (Habash R.W.Y. ve ark., 2006; M.H. Falk M.H. ve ark., 2001; 10) Hipertermi tedavisi tek başına kullanılabilir, kemoterapi ve radyoterapi ile birlikte uygulandığında tedavi etkinliğinin arttığı gözlenmiştir yılında yayınlanan bir çalışmada; yılları arasında daha once radyoterapi uygulanmış ve tümör oluşumu tekrarlayan serviks kanserli 47 hastaya cisplatin ile kemoterapi ve Hipertermi tedavisi birlikte uygulanmıştır. Yapılan çalışma sonucu; Hiperterminin, ilaçların hücresel alımını arttırarak cisplatin gibi platinum analoğu olan ilaçların tümör hücreleri üzerindeki etkinliğni arttırdığı gözlenmiştir. 47 hastaya 6 hafta boyunca cisplatin ve hipertermi kombinasyonu uygulanmış. Uygulama sırasında tumor bölgesindeki sıcaklık 40-43OC ye çıkarılmış ve 30 dakika sıcaklığın istenilen seviyeye çıkarılması, 60 dakika da uygulama süresi olmak üzere işlem toplam 90 dakika sürmüştür. Sonuçta da, hastaların %53 ünde tümör dokusu tamamen yok olurken, kalan hastaların %74 ünde tumor dokusu önemli ölçüde küçülmüş ve hafiflemiştir. (Franckena M. ve ark., 2007) 8 OCAK 2014

9 Son zamanlarda yapılan çalışmalar özellikle Hipertermi yada kanserin yan etkilerini azaltmak için yeni yöntemler geliştirmek yönündedir. Bu da araştırmacıları son yılların popüler alanlarından biri olan nanoteknolojik malzemelere yönlendirmiştir. Özellikle manyetik özelliklere sahip demir oksit nanopartiküllerin kanser tedavisindeki etkinliği ile ilgili çok sayıda araştırma yapılmaktadır. Demiroksit nanopartikülleri kanser tedavisi için farklı şekillerde kullanmak mümkündür. Bunlardan biri de; Nanopartiküller uyarı-cevap polimerleri yada akıllı polimerler de denilen çevreden gelen çeşitli uyarılara karşı şişerek yada büzüşerek cevap veren uzun zincirli polimerlerle kaplanmaktadır. Bu polimerlere anti-kanser ilaç yüklenir ve yüzeyine kanser hücrelerine spesifik liganlar immobilize edilerek istenilen dokuya hedeflenmesi sağlanmaktadır. Partiküller hedeflenen dokuya ulaştığında; dışarıdan uygulanan manyetik alan ile dokudaki sıcaklık arttırılarak polimerin içerisine hapsedilmiş ilacın salınması, bu şekilde sağlıklı dokulara zarar vermeden kanserli dokuların tedavisi hedeflenmektedir. (Balasubramaniam S. ve ark. 2011) MANYETİZMA Bir diğer uygulama alanı Hipertermi tedavisi için istenilen dokuda sıcaklığın arttırılması. Biyouyumlu bir polimer ile kaplanan ve istenilen kanser dokusuna uygun ligand ile hedeflendirilen nanopartiküller kanserli dokuda dışarıdan uygulanan manyetik alan ile sıcaklık artışına ve kanserli hücrelerin ölümüne sebep olmaktadır (Chicheł A. ve ark., 2007). KAYNAKLAR 1. An-Hui Lu, E.L. Salabas, and Ferdi Schüth* Magnetic Nanoparticles: Synthesis, Protection, Functionalization, and Application, Angew. Chem. Int. Ed. 2007,46, Beiser A. Modern technical physics. Second edition. Menlo Park, Cummings Publishing Company, Balasubramaniam S., Pothayee N., Lin Y., House M., Woodward R.C., Pierre T.G., Davis R.M., Riffle J.S., 2011, Poly(N-isopropylacrylamide)-Coated Superparamagnetic Iron Oxide Nanoparticles: Relaxometric and Fluorescence Behavior Correlate to Temperature-Dependent Aggregation, Chem. Mater., 2011, 23 (14), pp Chicheł A., Skowronek J., Kubaszewska M., Kanikowski M., 2007, Hyperthermia description of a method and a review of clinical applications, Rep Pract Oncol Radiother, 12(5): Falk M.H., Issels R.D., 2001, Hyperthermia in oncology, Int. J. Hyperther. 17, Franckena M., de Wit R., Ansink A.C., Notenboom A., Canters R.A.M., Fatehi D., Van Rhoon G.C., Van Der Zee J., 2007, Weekly systemic cisplatin plus locoregional hyperthermia: An effective treatment for patients with recurrent cervical carcinoma in a previously irradiated area, Int. J. Hyperthermia, 23(5): ) 7. Habash R.W.Y., Bansal R., Krewski D., Alhafid H., 2006, Thermal therapy, part 2: hyperthermia techniques, Crit. Rev. Biomed. Eng. 34, Hildebrandt B., Wust P., Ahlers O., Dieing A., Sreenivasa G., Kerner T., Felix R., Riess H., 2002, The cellular and molecular basis of hyperthermia, Crit. Rev. Oncol. Hematol. 43, Reinhold H.S., Endrich B., 1986, Tumour microcirculation as a target for hyperthermia. Int J Hyperthermia, Santos-Marques M.J., Carvalho F., Sousa C., Remiao F., Vitorino R., Amado F., Ferreira R., Duarte J.A., Bastos M.L., 2006, Cytotoxicity and cell signalling induced by continuous mild hyperthermia in freshly isolated mouse hepatocytes, Toxicol- ogy 224, ) 11. Van der Zee J. 2002, Heating the patient: A promising approach? Ann Oncol, 13:

10 RÖPORTAJ Yard. Doç. Dr. Memed Duman Bu sayımızda anabilim dalımız öğretim üyelerimizden Sayın Dr. Memed Duman ile bir röportaj gerçekleştirdik. Kendisinin yurt içi ve yurt dışı çalışmalarından ve halihazırda yürütmekte olduğu proje ve tez çalışmalarından yola çıkarak anabilim dalımız, Türkiye ve dünyada nanoteknoloji alanındaki gelişmeler hakkında sayın hocamızın görüşlerini aldık. Hazırladığımız bu yazımızı keyifle okumanız dileğiyle... Öncelikle hocamızı ve akademik yaşantısını kısaca tanıtarak başlayalım. Dr. Duman lisans eğitimini 1998 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Biyoloji bölümünde tamamlamıştır. Lisans eğitiminden sonra yolunu 1999 yılında Biyomühendislik Anabilim dalında yüksek lisans eğitimine başlayarak Hacettepe Üniversitesi ne doğru yönlendirmiştir yılında Following of Hybridization with Oligonucleotide Immobilized Piezosensor tez başlığıyla yüksek lisansı, 2007 yılında Design and Application of SPR (Surface Plasmon Resonance) Based DNA-chips for Detection of Pathogenic Microorganisms tez başlığıyla doktora programlarını tamamlamıştır. Doktora süreci içerisinde kazandığı yurt dışı burs imkanlarıyla Washington Üniversitesi Materyal Bilimi ve Mühendisliği bölümünde ( ) tez çalışmalarını gerçekleştirmiştir. Doktora sonrası araştırmaları için ilk önce Florida Üniversitesi Periyodontoloji bölümünde ( ) ortak çalışmalar yürütmüş ve sonrasında Marie Curie programı ile Linz, Johannes Kepler Üniversitesi Biyofizik bölümünde ( ) çalışmalarını gerçekleştirmiştir. Kendisinin özellikle moleküler biyoloji, biyosensörler ve AFM konularında uluslararası saygın dergilerde yayınlanmış yaklaşık 15 yayını ve 250 atıfı bulunmaktadır yılında Hacettepe Üniversitesi Nanoteknoloji ve Nanotıp Anabilim dalı nda çalışmaya bağlayan Dr. Duman halen ve anabilim dalımızda öğretim üyesi olarak görevine devam etmektedir. Kendisine bu röportajı kabul ettiği için tekrar teşekkürlerimizi sunuyoruz. 10 OCAK 2014

11 Arş. Gör. Tamer Çırak Nanoteknoloji ve Nanotıp - Doktora Değerli hocam kısaca akademik geçmişinizden bahsedecek olursak, şu anda çalışmakta olduğunuz konulara yönlenişinizi biraz anlatabilir misiniz? Lisans eğitimim Biyoloji olduğu için Biyomühendislik anabilim dalında yüksek lisans çalışmalarıma hücre ve moleküler biyoloji tabanında başladım. Moleküler etkileşimleri daha iyi anlayabilmek üzere biyosensör çalışmaları gerçekleştirdik. Bunlarla birlikte hücre ve doku mühendisliği alanında polimerik doku iskelerinin hazırlanması ve biyolojik etkinliklerinin incelenmesi, nanopartiküllerin hazırlanması ve bu yapılardan ilaç salımı gibi konularda çalışmalarım oldu. Washington Üniversitesi ndeki çalışmalarımda 2 ve 3 boyutlu moleküler şablonların hazırlanması, kendiliğinden düzenlenen yüzeyler ve protein-inorganik malzemelerin etkileşimleri üzerine deneyimler elde ettim. Aslında tüm konular moleküler etkileşimlerin nasıl ve hangi koşullarda gerçekleştiğini anlamak üzere birçok fikir sundu. Linz Üniversitesi Biyofizik bölümü nde yapmış olduğum çalışmalarda AFM ile ilgili çalışmalarımı ilerletme imkanı bularak ileri tek molekül mikroskopi teknikleri reseptörlerini nano ölçekte haritalandırma gibi uygulamalar gerçekleştirdim. ile yüzey RÖPORTAJ Bahsettiğim tüm bu uygulamalar aslında birbiri ile oldukça bağlantılı. Gelişen teknolojik imkanlarla birlikte her yeni keşfettiğiniz moleküler yapılanma ve etkileşimler sizde yeni bir soru işareti oluşturuyor ve böylece o cevabı bulabilmek için kendinizi yeni bir projenin içinde buluyorsunuz. Bildiğim kadarıyla bu tarz moleküler etkileşimlerin incelenmesi için çok özel görüntüleme ve sensör sistemleri gerekiyor. Hatta çoğu durumda bu sistemlerin kendileri de duyulan ihtiyaca göre hazırlanıyor yani aslında kendileri de bir proje. Doktora sonrası araştırmalarınızı yaptığınız Biyofizik Enstitüsü nden biraz bahsedebilir misiniz? Linz Üniversitesi yapısı altında kurulan Biyofizik Enstitüsü çalışmalarıma danışmanlık yapan Peter Hinterdorfer tarafından kurulmuştur. Patch clamp tekniği, ileri AFM uygulamaları, ileri floresans mikroskop uygulamaları (FRET, STED gibi), iyon kanal uygulamaları ve genetik araştırmaların yürütüldüğü 5 farklı grubun çalıştığı bir araştırma merkezi niteliğindedir. İlk başta küçük bir merkez olarak kurulmuştu ve bir binanın tek katında faliyet göstermekteydi. Sonrasında bu enstitü için çok büyük bütçeyle özel bir binada yenileme yapılarak cihaz ekipman ve sarf malzeme ihtiyaçları en üst düzeyde sağlanarak bir yapılanmaya gidildi. Bir örnek vermek gerekirse belki üniversitemizin tümünde 4 veya 5 atomik kuvvet mikroskobu bulunurken bu enstitü bünyesinde sadece AFM grubunun kullanımına tahsis edilmiş 12 tane görüntüleme uygulamalarına yönelik standart AFM, 2 tane floresans mikroskobu entegre edilmiş kombine AFM sistemi ve bir tane de yüksek hızlı (High Speed AFM) atomik kuvvet mikroskobu bulunuyordu. Bunu özellikle belirtmek ihtiyacı hissediyorum çünkü malesef Nature, PNAS, Nano Letters gibi yüksek etki faktörüne sahip dergilerde yayın yapabilme yarışında bu imkansızlıklar büyük dezavantaj yaratıyor

12 RÖPORTAJ Türkiye ye dönme sebeplerinizden biraz bahsedebilir misiniz? Nanoteknolojinin Türkiye deki durumu hakkında neler düşünüyorsunuz? Türkiye ye dönmek istememdeki temel sebep çalışmalarımı artık burada devam ettirmek istemem olarak özetlenebilir. Aslında genel konuşmak gerekirse gerek imkanlar nedeniyle olsun gerekse bilgi ve birikimi arttırmak adına yurt dışına giden bilim insanlarının çoğunun aklında gittikleri ilk andan itibaren geri dönme fikri vardır. Planlarınızı ve hayellerinizi hep döndüğünüz zaman yapacağınız çalışmalar üzerine kurgularsınız. Nanoteknoloji tüm dünyada halen gelişmekte olan bir alan ve Türkiye de de gelişmeye devam ediyor. Tabii ki bu durum maddi imkanlarla alakalı. Teknik olarak zorlayıcı bir alan olduğu için imkan oldukça her türlü çalışma yapılabilir. Bilgi anlamında yeterli donanım var. Sonuç olarak nanoteknoloji nanometre boyutlarındaki yapıları üretmek, görüntülemek ve manipüle etmekse uğraştığınız şeyleri öncelikle görmek ve karakterize etmek zorundasınız. Örneğin AFM, SEM, TEM ve benzeri cihazlar olmadıkça zaten pek bir çalışma yapamıyorsunuz. Diğer taraftan mesela elektriksel bir özellik incelemek için nano boyutta yapılara uygulayabileceğiniz hassas ve özel cihazlarınız olmalı. Bunlar olmadıktan sonra hiçbirşey yapamıyorsunuz. Açıkcası imkanlarınız iyi olduktan sonra bilgili insan zaten yurt dışından geliyor. Zaten orada bulunanlarda geri dönme isteği var. Geri dönme konusundaki en büyük negatif etmen burada bilimsel çalışmalara devam edememe endişesi. Bu durumda üniversitelerde merkezi araştırma laboratuvarlarının kurulması ve yurt dışından Türkiye ye dönüş yapacak bilim insanları için teşvik proje programlarının açılmasının gerekli olduğunu düşünüyorsunuz. Kesinlikle geri dönme isteği olan bilim insanlarını teşvik edici olacaktır. Ayrıca nanoteknoloji gibi yeni teknolojilere yönelik proje teşviklerinin özellikle desteklenmesi gerektiğini düşünüyorum. İnsanlar çalışabilecekleri yere giderler. Kendi çalışma alanlarınızla ilgili olarak Türkiye deki genel durum hakkındaki düşünceleriniz nelerdir? Ben bu işi yurt dışında dünyadaki 1 numaralı bilim insanından öğrendim. Bu nedenle birçok şey öğrenme fırsatım oldu. Malesef genelde Türkiye de AFM sadece görüntü alma amacıyla kullanılıyor. Aslında bu AFM nin kullanım potansiyelinin sadece %5 lik bir kısmı. Zaten adından da anlaşılacağı gibi atomik kuvvet mikroskobu. Yani kuvvet ölçüyorsunuz. Türkiye de bu işi yapan çok az kişi vardır. Bu alanda yenilikçi olmak adına bir avantaj olsa da ciddi altyapı yetersizlikleri nedeniyle önemli de bir dezavantaj. Şu anda çalışmalarım için yeni bir AFM almaya çalışıyorum çünkü mevcut AFM lerin çoğu sadece görüntü almaya dayalı basit sistemler. Fakat benim yapmak istediğim çalışmalarda kullanmak gereken AFM ler BİYO-AFM diye adlandırılan biyolojik örnekleri incelemeye uygun daha komplike sistemler. 12 OCAK 2014

13 Şu an hücrelerin yüzeyindeki tek molekülün incelenmesinden, görüntülenmesine, teşhis edilmesine, dağılımlarının incelenmesine ve ligand etkileşimlerinin incelemesine kadar gidecek çalışmaların altyapısını oluşturmaya çalışıyorum. Tabii bu konular sadece tek bir bilim dalını ilgilendirmiyor. Örneğin eczacılar, biyologlar ve malzeme bilimcileri de ilgilendiriyor. Sonuçta yığın yapıların nanoboyutta göstermiş oldukları değişimleri moleküler düzeyde incelemenin, biyolojik etkileşimleri moleküler düzeyde incelemenin veya ilaç moleküllerinin hücre ve reseptörler ile etkileşimlerinin tek bir molekül düzeyinde incelenmesi için AFM çok etkin bir yöntem. Belkide buradan öğrendiklerimiz elimizdeki malzemelerin kullanım alanları ile ilgili yepyeni ufuklar açacaktır. Bu nedenle birilerinin bu cihazları edinmesi, öğrenmesi ve geliştirmesi gerekiyor ki bu bilgiyi yarın başka biri kullansın. AFM ve biyolojik uygulamaların yanısıra üzerinde çalıştığınız benzer projeleriniz var mıdır? RÖPORTAJ Çocuklukta dürbünlere olan ilgim zamanla mikroskoplara ve şimdi de gelişmiş atomik kuvvet mikroskoplarına doğru arttı. Daha çok bu birşeyleri görmekle ilgili. Sonuçta ben bir biyologum ve mühendis bakış açısıyla birşeyleri kurgulamaktansa görerek algılamak daha çok ilgimi çekiyor. Belki de bu yüzden AFM yi seçmiş olabilirim çalışma konularımda. Bunun dışında biyosensörler konusunda yoğun ilgim var çünkü orada da birşeyleri tanımlıyor ve türü miktarı hakkında nicel bilgiler ediniyorsunuz. Zaten yüksek lisans ve doktora tezlerim de sensör konularındaydı. Tabii şimdi her konuda olduğu gibi biyosensörler konusunda da trend değişiyor. Sensörlerin temel amacı spesifik algılamaya yönelik basit, hızlı ve ucuz sistemler olmaları. Bu yönde örneğin AFM ile yapabileceğim biyosensör çalışmaları var bir de bunun yanında yeni çalıştığım konulardan biri olan kağıt tabanlı sensörler veya kapasitatif sensörler gibi daha basit uygulamalar da bulunmakta. Bu aralar yoğunluklu olarak bu konularla ilgilendiğimi söyleyebilirim. Zaten son zamanlarda başta Tübitak olmak üzere hem devletin hemde sanayi platformlarının Sağlık Biyoteknolojisi alanına önemli eğilimleri söz konusu ve bu konulara ciddi yatırımlar ve desteklerin gelmesi bekleniyor. Sanayideki ciddi firmaların da bu konuya ilgisi yüksek. Kendi ürünlerimizi nasıl yapabiliriz veya teknolojik olarak nasıl daha ileriye taşıyabiliriz diye bir arayış var. Sağlık biyoteknolojisinin bir kolu da tanı kitlerinin ülkemizde geliştirilmesi ve üretilmesidir

14 RÖPORTAJ Konu üretmek olunca tanımlar karışabiliyor. Yaptığınız çalışmalarda amaç bilgi üretmek mi? Teknoloji mi? Aslında bir tarafta bilgiyi üretiyorsunuz diğer tarafta teknolojiyi. AFM ile yapılan çalışmalarda teknoloji üretilse de genellikle yapılan çalışmalar bilgi üretmeye yönelik. Buradaki bilgi çıktısı kullanılarak teknoloji üretiliyor. Diğer taraftan uygulamaya yönelik çalıştığınızda teknoloji üretiyorsunuz ve sonucunda insanların birebir bundan yararlanabileceği bir ürün çıkarıyorsunuz ortaya. Yeni bir test kiti, örnek verecek olursak ELISA herkesin laboratuvarda kullandığı bir yöntem. Bir antibadi var ve işaretli ikinci bir antibadi buna bağlanıyor. Bu antibadilerin birbirine nasıl bağlandığının anlaşılabilmesi için AFM, SPR, QCM gibi yöntemler kullanılarak bu kuvvetler inceleniyor. Yeni bir molekül bulunduğu zaman bunu direkt kit yapamazsınız. Öncelikle kinetiklerin ölçülüp anlaşılması gerekiyor. Hassas mıdır? Spesifik midir? Bu öncül işlemler daha hassas analitik yöntemlerin kullanılmasını gerektirir. Öncelikle antibadi karakterize edilmelidir ki o antibadi alınıp herhangi bir test kitinde kullanılabilsin veya bir partikül, bir ilaç veya reseptör ile hedeflendirilmiş bir ilaç taşıyıcı için de aynı prensip geçerlidir. Örneğin dozaj çalışmaları için reseptörlerin yüzeydeki sayısını bulmak önemli bir konudur. Bunun için de oldukça hassas metod ve sistemlere ihtiyaç duyulur. Önce bu çalışmaları yapıyorsunuz ve bu bilgiyi alıp uygulamaya geçiyorsunuz. Anabilim dalımız ve üniversitemizde bu çalışmaların ilerlemesi için ne gibi projeksiyonlarınız bulunmaktadır? Altyapı önemli bir konu ama anabilim dalımız çok disiplinli bir yapıda ve farklı fakültelerden, bölümlerden öğretim üyelerimiz mevcut. Herkesin kendine göre çalışma konuları var ve önemli projeler yürütüyorlar. Bu noktada belki ortak çalışmaların arttırılması önemli olacaktır. Farklı fikirlerin bir araya gelmesinden çok farklı çalışmalar çıkabiliyor günümüzde. Bir hocamızın ortaya atacağı bir fikir benim ekleyebileceğim bir yöntemle çok farklı bir yol alabilir. Tabii altyapı önemli, üniversitemizin nanoteknolojiye biraz daha yatırım yapması gerektiğini düşünüyorum. Mesela günümüzdeki en önemli teknolojilerden birisi mikro-akışkan teknolojisi ve Lab-on-a-Chip uygulamalarıdır, bir labı çok küçük boyuttaki bir çipe yerleştirmek. Bu konu son on senenin tüm dünyada önemle üstünde durduğu bir araştırma alanı. Tabii tüm dünyada insanlar hızla bu konuda yol katediyorlar, bizim de bu trendi bir yerlerden yakalamamız gerekiyor. Beş sene sonra trendi yakalasanız bile treni kaçırmış olabiliyorsunuz. Bunun için de ciddi bir altyapı gerekli. Bugün baktığınızda ülkemizdeki nanoteknoloji merkezlerinde bütün bu gereksinimler halihazırda mevcut. Eminim ki bizim üniversitemizde de bu tür teknolojileri geliştirmekte ve o cihazları kullanmakla ilgilenen insanlar vardır. En önemli problemin bu ihtiyaçların giderilmesi olduğunu düşünüyorum. Burada edinilen bilgi çıktılarının ürüne yönelik sonuçlar vermesinin kaçınılmaz olduğunu düşünüyorum. Bir örnek vermek gerekirse üniversitemizin tümünde belki şu an dört veya beş tane AFM varken daha önce çalışmış olduğum Linz Üniversitesi Biyofizik enstitüsünde sadece tek bir araştırma grubuna ait bir katta 12 adet normal AFM, 2 tane floresan mikroskobu entegre kombine sistem ve bir tane de yüksek hızlı (High Speed) AFM bulunuyordu. Malesef bu eksiklikler de Nature, PMAS, NanoLetters gibi prestijli dergilerde yayın yapabilme yarışında büyük bir dezavantaj yaratıyor. 14 OCAK 2014

15 Birlikte çalıştığınız öğrencileriniz ve son dönem araştırma konularından biraz daha detaylı bahsedebilir misiniz? Beraber çalıştığım 4 arkadaşım var. Bunlardan biri yüksek lisans diğer üçü de doktora tez çalışmalarını sürdürüyor. Temelde ilgilendiğim konular AFM ve sensörler olduğu için aslında her çalışmanın içerisinde bunların örneklerini görebilirsiniz. Demet Çatçat Kayım ın tezinde AFM ile ilgili çeşitli çalışmalar yürütüyoruz. Özellikle kuvvet spektroskopisi ile ilgili çalışmalarımız devam ediyor. Farklı nano-yüzeylerde hücrelerin ne tür tepkiler verdiklerini inceliyoruz. Daha ileri çalışmaları malesef günümüz imkanları ile gerçekleştiremiyoruz. Anabilim dalımıza ileri düzey bir AFM sistemi kazandırmaya çalışıyoruz. Bu imkana kavuştuğumuz zaman AFM çalışmalarımıza da hız vermek istiyoruz. Diğer doktora öğrencim Emre Kazan la kapasitans temelli sensör sistemi üzerine çalışıyoruz. Temel amacımız çeşitli biyolojik molekülleri tanıyabilecek çok basit ve düşük maliyetli aynı zamanda hassas bir kapasitatif sensör üretebilmek. Bu konuda da iyi bir aşamaya geldiğimizi söyleyebilirim. Şu an sensör prensibini mikroakışkan bir sisteme entegre etmeye çalışıyoruz. Diğer doktora öğrencim Didem le de biyomalzeme üzerine çalışıyoruz. Nanopartiküllere farklı büyüme faktörleri yükleyerek bunların kontrollü bir şekilde salımını sağlayacak skaffoldlar (doku iskeleleri) üzerine yerleşmiş kök hücreler üzerindeki farklılaşmayı attıracak, kıkırdak dokusu oluşumunu sağlayacak skaffoldlar oluşturmaya çalışıyoruz. RÖPORTAJ Son olarak yeni bir Tübitak projesi aldık. Sağlık biyoteknolojisi tanı kitleri kapsamında. Bu projede bir doktora üç de yüksek lisans öğrencisi görev alacak. Temel olarak kağıt tabanlı sensör projesi. Bu konuda yüksek lisans öğrencim Soheil Malekghasemi ile tezi kapsamında çalışmalar yürütmekteyiz. Ayrıca şu an AFM tabanlı sensör projesi olarak bir COST proje başvurumuzun sonucunu bekliyoruz. ABD ve AB de popüler bir konu olan su kirliliği üzerine bir proje. Su kaynaklarının temizliği ve güvenilirliği çok önemli bir konu. ABD ve AB ülkeleri bu konu üzerinde hassasiyetle duruyor. Özellikle antibiyotikleri ve diğer ilaçların sebep olduğu kirlilikler dikkat çekiyor. Son dönemde Demet Çatçat Kayım ile bir BAB projesi tamamladık. AFM ucunun sensör olarak kullanımı üzerine bir projeydi. AFM ucuna istediğimiz molekülü (-bu projede IgG ve tek sarmal DNA kullanıldı-) 20 nm lik bir alana bağlayarak etkileşimleri inceledik. Son olarak eklemek istediğiniz bir şeyler var mıdır? Tüm bu bahsettiğimiz çalışma alanlarında ve yeni konularda işbirliklerine açık olduğumu özellikle vurgulamak isterim. Özellikle yenilikçi fikirlerle AFM nin kullanılacağı çalışmalara her zaman açığız. Eminim ki üniversitemizden bu tür konulara ilgi duyan bir çok araştırmacı vardır

16 Arş. Gör. Zeynep Karahaliloğlu Nanoteknoloji ve Nanotıp - Doktora HABERLER Ultrasound, Nanopartiküller Diabetiklere Enjeksiyonsuz Tedavi Vaat Ediyor ( ) Diyabetiklerde kan şekerinin düzenlenmesi için yeni nanoteknoloji bazlı bir teknik (her gün iğne kullanarak çoklu insülin enjeksiyonu yerine enjesiyon sıklığını gün bazına indiren bir yöntem) hastalara küçük ultrasound bir cihaz kullanarak acısız insülin salımı olanağı sunuyor. Bu teknik Nort Carolina Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilmiştir. Teknik hastanın derisi içerisine biyouyumlu ve biyobozunur nanopartiküllerin enjeksiyonunu kapsamaktadır. Nanopartiküller poly(lactic-co-glycolic) acid (PLGA) den yapılmıştır ve insülin içermektedir. Her bir PLGA nanopartikül pozitif yüklü kitosan ve negatif yüklü aljinat ile kaplanır. Kaplanmış nanopartikül solüsyonları birbiri ile karıştırılırsa, pozitif ve negatif yüklü kaplamalar elektrostatik etkileşimlerle nano-network formu oluştururlar. Derinin subkutan tabakasına enjekte edilir edilmez, nanonetwork partikülleri birarada tutar ve vücuda yayılımını önler. Kaplı PLGA nanopartiküller poröz yapıdadırlar ve vücuda enjekte edilir edilmez insülin, nanopartiküllerden difüze olmaya başlar. Ancak insülin nanonetwork un elektrostatik etkileşimi sayesinde derinin subkutan tabakası içindeki rezervuarlarda süspanse halde tutulur. Gu nun takımı tarafından geliştirilen bu yeni teknoloji sayesinde bir diabet hastası insülin enjekte etmek zorunda kalmayacak onun yerine hasta küçük, elde taşınabilir bir cihaz ile nanonetwork bölgesine ultrases dalgaları uygulayarak, kan dolaşımındaki rezervuarlardan acısız insülin salımını gerçekleştirmiş olacak. Araştırmacılar bu tekniğin işe yarayacağına inanıyorlar, çünkü ultrases dalgaları doku içindeki mikroskobik gaz baloncuklarını uyarıyor, derinin subkutan tabakası içindeki nanonetworklerin geçici parçalanmasına neden oluyor. Bu parçalanma nanopartikülleri uzağa itiyor ve partiküler arası elektrostatik etkileşimler de rezervuarlardaki insülinin salımını sağlıyor. Gu, tip 1 diyabet farelerde ön denemeleri yaptıklarını ve bu tekniğin kan dolaşımında hızlı bir insülin salımı sağladığını ve nanonetwork ün yaklaşık 10 güne kadar kandaki insülini düzenlemeye yeterli insülin içerdiğini belirtiyor. Eğer insülin biterse yeni bir nanonetwork enjekte edilebileceğini ve bir önceki nano yapının çözünerek birkaç hafta içinde vücuttan tamamen absorbe olduğunu belirtiyor. Bu gelişmenin milyonlarca diabet hastası için umut vaat edecek diyen Dr. John Buse bu çalışmayı kliniğe taşımak için uğraştıklarını ifade ediyor. 16 OCAK 2014

17 Elektronik Deri Vücut Sıcaklığını Ölçüyor ( ) Elektronik bazlı çalışmalar, konvensiyonel silikon devre bazlı fabrikasyon tekniklerinin, derinin heterojen topografisine benzer elektronik uygulamalar için modifiye edilebileceğini göstermişti. Ayrıca medikal termal görüntüleme üzerindeki çalışmalar, patolojik şartlar altında insan derisi sıcaklık haritalama hassasiyetinin iyileştirildiğine işaret etmişti. Medikal termal görüntüleme de sorun, infrared kameraların yüksek fiyatları (yüksek hassasiyette 100,000 dolardan daha fazla) ve eğimli canlı doku yüzeylerinde ölçümün zorluğu idi. Illionis Üniversitesi ve biyomedikal görüntüleme ve biyomühendislik ulusal enstitüsü araştırmacılarından oluşan uluslararası multidispliner bir takım, önceki çalışmalardan da yola çıkarak eğimli derinin ya da diğer dokuların 0.02 ºC den daha iyi bir hassasiyetle haritalanması fikrini ortaya attılar. Nature Materials son sayısında rapor edilen sonuçlara göre ("Ultrathin conformal devices for precise and continuous thermal characterization of human skin") yaygın kullanım için şimdiye kadar gerçekleştirillmesi mümkün olmamış, derinin yüksek hassasiyette haritalanmasını sağlayacak bir cihaz geliştirdiklerini gösterdiler. HABERLER Resim: Poly(vinyl alkol) bazlı suda çözünebilir yapışkan band kullanılarak deriye yapılan uygulama sonrası 4x4 dizinin görüntüsü Rogers, bu alana katkılarının iki yönde olduğunu belirtiyor; 1) sıcaklık ya da ısı oluşumunun söz konusu olduğu biyoentegre elektroniklerin geliştirilmesine yönelik fabrikasyon şemalarının ve bilgilerin termal ve mekaniksel modellenmesi; ikincisi ise insan fizyolojisiyle alakalı sıcaklığa bağlı cevabın yanı sıra anlık sıcaklık sinyallerinin geliştirilmesi için tıpta yeni bir yol olduğunu gösterme. Sıcaklık sensör dizileri yeni bir teknoloji ve ultra ince, esnek deri benzeri dizilerden oluşuyor. Rogers bu çalışmanın ileriki uygulamalarının insan derisinin bölgesel ısıtılması ve yüksek hassasiyette sıcaklığın görüntülenmesi olacağını ifade etti. Örneğin, iyileşen yaraların sürekli monitörize edilmesi, farklı hastalıklardan dolayı anlık sıcaklık değişimleriyle ilgili yeni çalışmalar ya da doku boyunca ilaçların termal olarak aktive edilip salınması vb. Altın Nanoçubuklar (AuNRs) Yakın İnfrared Işıkta Fotodinamik Etki Gösterebilir ( ) Fotodinamik treapi (PDT) ışığa duyarlı materyal denilen kimyasal bir bileşen ile ışığı kombine eden bir kanser tedavi yöntemidir. Bu ışığa duyarlı bileşen kan dolaşımına enjekte edilir ve vücudun tamamındaki hücreler tarafından absorbe edilir Ancak normal hücrelere kıyasla kanser hücrelerinde daha uzun süre kalır

18 HABERLER Enjeksiyondan 1-3 gün sonra, ajanın çoğu normal hücrelerde kalmışsa, kanser hücrelerinde de kalmıştır ve tümör ışığa maruz bırakılabilir. Tümör hücrelerindeki fotoduyarlı ajan ışığı absorbe eder ve kanser hücrelerini parçalayan aktif oksijen formu (singlet oksijen) üretir. PDT son 30 yıldır kullanılmaktadır ve bu kanser tedavisinin kısıtlamalarından birisi de daha fazla ışığa duyarlı ajanın aktive edilmesi için gerekli olan ışığın 1 cm den daha kalın dokuda etkili olamamasıdır. Konvensiyonel PDT tedavisinde kullanılan ışığa duyarlı organik ajanların çoğunun aktivasyonu derin doku penetrasyonuna izin vermeyen ultraviyole ve görünür ışıkla sınırlı kalmaktadır. Bu yüzden, geleneksel PDT sadece yüzeysel tümörlerde işe yaramaktadır. Dokuların derinlerindeki tümörlerin tedavisi için, stabil ve güçlü yakın-infrared (NIR) ışığı absorblayan foto duyarlı ajanlara ihtiyaç vardır. Ayrıca, NIR ışıkla aktive olabilen foto duyarlı ajanlar çok az bulunur. Konvensiyonel organik ışık duyarlı ajanların enzimatik parçalanması sorunu da bulunmaktadır. Bilim adamları bu sorunların üstesinden gelmek için, nanomalzeme bazlı fototermal terapi (PTT) ile organik ışık duyarlı PDT yi kombine ettiler. Ayrıca bu yaklaşımların çoğu, düşük lazer dozlarında komple parçalamadan ziyade sadece tümörü baskılamak için geliştirildi. Klinik PDT tedavilerinde kullanılabilmesi için, bir nanomateryalde şu özellikler göz önünde bulundurulmalıdır; 1) derin doku penetrasyonları için NIR ışık aktivasyonu; 2) ışıkla bozunma; 3) enzimatik degredasyon ve 4) efektif ışık absorbsiyonları için yüksek sönüm katsayıları. Düşük ışık dozlarında Au NRs kullanılarak fototermal ve fotodinamik terapi etkilerinin şematik çalışma mekanizması. a) Kötü huylu tümörlerin in vivo ışıkla parçalanması ve b) Au NR içeren hücrelerin ışıkla uyarılması ile birlikte PDT ve PTT-aracılı hücresel ölümleri kapsayan hücresel olaylar dizisi. ("First Demonstration of Gold Nanorods-Mediated Photodynamic Therapeutic Destruction of Tumors via Near Infra-Red Light Activation") Araştırmalar, altın nano çubuklar kullanılarak kanser hücrelerinin hipertermi ile parçalanmasına yol açan yüksek ışık dozu irradasyonu ile etkili tümör gideriminin mümkün olduğunu gösterdi. Düşük lazer uygulamaları, nanomalzeme aracılı fototermal terapide (NmPTT) sadece tümör baskılanmasına izin veriyor. NmPPT, sağlıklı dokuların parçalanması gibi yan etkilere sahip yüksek laser irradasyonları altında derin doku tümörlerini parçalayabilir. Altın nano çubukların, fotodinamik terapi etki aracılığı ile katı tümörlerin in vivo parçalanması için yakın infrared ışıkla aktive olabilen ışık duyarlı ajan olarak kullanılabileceği rapor edilmemişti. Nanomateryal aracılı fototermal terapi alanında basılmış binlerce makaleden sonra, bu çalışma ilk kez altın nano çubukların düşük lazer dozlarında kanser hücrelerinin ölümü için eşşiz fotodinamik terapatik etki göstereceğini kanıtlıyor. 18 OCAK 2014

19 Arş. Gör. Salih Akbudak Nanoteknoloji ve Nanotıp - Doktora Mühendisler ışığa duyarlı perde üretti Nature Cummunications (2014; 5) Uzaktan kontrol edilebilen perdeleri unutun. Berkeley Üniversitesi ndeki bir çalışma, perdelerin ve diğer malzemelerin güç kaynağına gerek duymadan ışık etkisiyle etkisiyle hareket edebileceğini göstermiştir. HABERLER Mühendisler karbon nanotüplerden ve plastik poylcarbonattan yapılmış ışığa duyarlı yeni bir malzeme ürettiler. Berkeley ulusal laboratuvarında bilim adamı olan Javey bu yeni, ışığa duyarlı uyarıcı sınıfının avantajlarının; yapımının kolay olması ve düşük yoğunluktaki ışığa çok duyarlı olması olduğunu belirtti. Bir fenerden yayılan ışık bile bir tepki oluşturmak için yeterlidir. Araştırmacılar bu hafta Nature Communications dergisinde yayınladıkları makalede deneylerini açıkladılar. Nanotüplerin boyutunu ve kiralitisini(kıvrımın sağ ya da sol yönüne tekabül eden) materyalin farklı dalga boyundaki ışıklara reaksiyon vermesi için bükebildiler. Akıllı perdeler olarak adlandırılan, oluşturdukları materyalin alanları, bir ışık çarpmasına tepki olarak bükülebilir ya da düzleştirilebilir. Biz bunu gelecekteki akıllı, enerji-verimli yapılarında öngörüyoruz dedi Javey. Bu malzemeden yapılan perdeler gün boyunca otomatik olarak açılıp kapanabilecek. Araştırmacı diğer potansiyel uygulamaların ışık yönlendirmeli ışığa doğru ya da ışıktan uzaklaşan motorlar ve robotları içerdiğini söyledi. Kaynak: 1. Xiaobo Zhang, Zhibin Yu, Chuan Wang, David Zarrouk, Jung-Woo Ted Seo, Jim C. Cheng, Austin D. Buchan, Kuniharu Takei, Yang Zhao, Joel W. Ager, Junjun Zhang, Mark Hettick, Mark C. Hersam, Albert P. Pisano, Ronald S. Fearing, Ali Javey. Photoactuators and motors based on carbon nanotubes with selective chirality distributions. Nature Communications, 2014; 5 DOI: /ncomms

20 Arş. Gör. Ilgım Göktürk Başal Nanoteknoloji ve Nanotıp - Doktora HABERLER Sağlamlık, iletkenlik ve esneklik birarada: nanotüp fiberler Rice University News & Media ( ) Rice üniversitesi ndeki bilim insanları, ABD Hava Kuvvetleri ve İsrail Teknoloji Enstitüsü nün ortak çalışması olan yeni karbon nanotüp (CNT) fiberler tekstil ürünü görünümünde hem elektriği iletiyor hem de metal bir kablo gibi ısınıyor. Bilim insanları nanotüp fiberlerin diğer hiçbir malzemede olmayan özelliklere sahip olduğunu söylüyor. Yeni CNT fiberler termal iletkenliği en iyi grafit fiberlerden 10 kat daha güçlü. Ayrıca grafit fiberler kırılgan yapıda iken yeni CNT fiberler ise esnek. Bu yeni ürünün uzay, tıp, otomotiv ve akıllı giysi gibi birçok alanda kullanılması düşünülüyor de karbon nanotüplerin keşfinden sonra, içi boş saf karbon tüpler en iyi metal iletkenler olarak anıldı. Ayrıca ışık aktive edici yarıiletkenler, ilaç salım cihazları hatta yağ emen süngerler olarak kullanıldı. Karbon nanotüpler nanomalzemelerin baştacı olsalar bile, onlarla çalışmanın zorluğu inanılmaz özelliklerini değerlendirmemize engel oldu de, Rice üniversitesi nde çalışan bilim insanları kimyasal bir yöntem olan ıslak-spinleme yöntemiyle saf nanotüp fiberleri ilk kez sentezlemeyi başardılar. Diğer büyük adım 2009 yılında nanotüpler için ilk gerçek çözücünün, klorosülfonik asitin, keşfedilmesiyle gerçekleşti. Böylece, bilim insanları yüksek derişimdeki nanotüp çözeltisini bir araya getirip paketleyebilecek imkanı buldu. Günlük hayatta elektrik ihtiyacımızdan daha fazla elektirik sağlayan kalın metal kabloları kullanıyoruz. Çünkü daha ince kablolar üretmek mümkün değil. Bilgisayar kabloları buna örnek olarak verilebilir. Bu yeni fiberlerin gösterdikleri elektrik iletkenliği bakır, altın ve aliminyum kablolarla eşdeğer olmasına rağmen, metal kablolara göre birçok avantaja sahipler. Bu haber ile ilgili videoya new-nanotech-fiber-robust-handling-shocking-performance-2/ adresinden ulaşabilirsiniz. Resim 1. Yeni karbon nanotüp fiberlerin içinde sıkıca paketlenen nanotüplerin taramalı electron mikroskop (SEM) görüntüsü 20 OCAK 2014

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

TEMİZ SU KRİZİYLE YÜZLEŞME

TEMİZ SU KRİZİYLE YÜZLEŞME Sayı 01 Biyokromatografi Biyoteşhis Araştırma Grubu Popüler Bilim Dergisi HAZİRAN 2015 bu sayıda KAN LİFLERİNİN BİYOKİMYASI 05 KENDİNİ TEMİZLEYEN MALZEMELER 17 KALPLİ MİKROÇİPLER 28 EVSEL KİMYASALLAR 41

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

Kozmetik Ürünlerde Nanoteknoloji Kullanımı

Kozmetik Ürünlerde Nanoteknoloji Kullanımı Kozmetik Ürünlerde Nanoteknoloji Kullanımı Esin Burunkaya, Merve Kurtbelen, Burcu Becer, Murat Akarsu, Ertuğrul Arpaç AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Fen Fakültesi Kimya Bölümü ANTALYA 2013 Saç Teli H 2 O 0,37 nm

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

Lab Cihazları Dersi Çalışma Soruları

Lab Cihazları Dersi Çalışma Soruları Lab Cihazları Dersi Çalışma Soruları Nasıl Olacak? 8 tane soru verdim bunları direk soracam. Cevapları da var zaten. Son 3 slayttaki okuma parçalarından da sorular gelecek. Dolayısıyla bu parçalardan gelebilecek

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır.

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır. KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağ, moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları zamankinden daha kararlı (az enerjiye sahip) olmalıdırlar. Genelleme

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bölümü

Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bölümü Adres: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,, 38039, Talas / Kayseri. Tel: 0352 207 66 66-32925 Web: http://mbm.erciyes.edu.tr Mail: malz.muh@erciyes.edu.tr 1 Malzeme Nedir? Erciyes Üniversitesi

Detaylı

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI Dr. Yasemin Sezgin yasemin sezgin HÜRESEL BOYAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ Hem fiziksel hem kimyasal faktörler hücresel boyamayı etkilemektedir BOYAMA MEKANIZMASı Temelde boyanın

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA TEMEL KAVRAMLAR ATOMLARDA ELEKTRONLAR PERİYODİK TABLO BÖLÜM II ATOM YAPISI VE ATOMLARARASı BAĞLAR BAĞ KUVVETLERİ VE ENERJİLERİ

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır:

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: İyonik bağlar, elektronlar bir atomdan diğerine aktarıldığı zaman

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net DERSİN AMACI: Malzeme Biliminde temel kavramları tanıtmak ÖĞRENECEKLERİNİZ: Malzeme yapısı Yapının özelliklere olan etkisi Malzemenin

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HAZIRLAYANLAR TEKSTİL FİZİĞİ DERSİ ÖDEVİ ATOMİK KUVVET MİKROSKOBU

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HAZIRLAYANLAR TEKSTİL FİZİĞİ DERSİ ÖDEVİ ATOMİK KUVVET MİKROSKOBU DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TEKSTİL FİZİĞİ DERSİ ÖDEVİ ATOMİK KUVVET MİKROSKOBU HAZIRLAYANLAR 2012511053 -Vahide YALÇIN 2013511021 -Furkan ERCAN 2011511008 -Begüm BAYAT 2012511054 - Aybüke YILMAZ 2013511010-Aylin

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME Yrd. Doç. Dr. H. İbrahim OKUMU E-mail : okumus@ktu.edu.tr WEB : http://www.hiokumus.com 1 İçerik Giriş

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA MOLEKÜLLER ARASI KUVVETLER Moleküller Arası Kuvvetler Yüksek basınç ve düşük sıcaklıklarda moleküller arası kuvvetler gazları ideallikten saptırır. Moleküller arası kuvvetler molekülde kalıcı

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

Hücre Biyoloji Laboratuarı Güz dönemi Alıştırma Soruları (Dr.Selcen Çelik)

Hücre Biyoloji Laboratuarı Güz dönemi Alıştırma Soruları (Dr.Selcen Çelik) Hücre Biyoloji Laboratuarı 2014-2015 Güz dönemi Alıştırma Soruları (Dr.Selcen Çelik Konular: ph ve tamponlar, hücre kültür tekniği, mikrometrik ölçüm ph ve Tamponlar 1. ph sı 8.2 olan 500 ml. 20mM Tris/HCl

Detaylı

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum (metal) kutularda (üs6e), cam (seramik)(ortada) ve plasek

Detaylı

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM DOKU YENİLENMESİNDE OTOLOG ÇÖZÜM TÜRKİYEDE TEK DENTAL PRP KİTİ KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM YENİLENMEK KENDİ İÇİMİZDE ONARICI DOKU YENİLENMESİNİ HIZLANDIRAN YENİLİKÇİ

Detaylı

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar GENEL KİMYA 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar Kimyasal Türler Doğada bulunan bütün maddeler tanecikli yapıdadır. Maddenin özelliğini gösteren küçük yapı

Detaylı

Ürün için bütün bir parçadan işe başlama

Ürün için bütün bir parçadan işe başlama Nano Malzemeler Nano kelimesi Yunanca nannos kelimesinden gelir ve küçük yaşlı adam veya cüce demektir. Günümüzde nano, teknik bir ölçü birimi olarak kullanılır. 1nm = 10 A =10-9 m ; 1 mikrometre= 10-6

Detaylı

FARMASÖTİK NANOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI * Farmasötik Nanoteknoloji Programı

FARMASÖTİK NANOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI * Farmasötik Nanoteknoloji Programı FARMASÖTİK NANOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI * Farmasötik Nanoteknoloji Programı Programa Kabul Koşulları: Yüksek Lisans: Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, Kimya Bölümü, Eczacılık Fakültesi mezunları, Mühendislik

Detaylı

SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama

SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama Giriş Taramalı elektron mikroskobunda kullanılacak numuneleri, öncelikle, Vakuma dayanıklı (buharlaşmamalı) Katı halde temiz yüzeyli İletken yüzeyli olmalıdır. Günümüzde

Detaylı

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği nden Beklentiler

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği nden Beklentiler Metalurji ve Malzeme Mühendisliği nden Beklentiler 1. Kaleseramik Ar-Ge Merkezi 2. Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Nedir? 3. Ülkemizde durum 4. Dünyada durum 5. Metalurji ve Malzeme Mühendisliğinin geleceği

Detaylı

MMM 2011 Malzeme Bilgisi

MMM 2011 Malzeme Bilgisi MMM 2011 Malzeme Bilgisi Yrd. Doç. Dr. Işıl BİRLİK Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü isil.kayatekin@deu.edu.tr Materials Science and Engineering: An Introduction W.D. Callister, Jr., John Wiley

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı. olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel. Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz.

Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı. olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel. Üniversitesi Kimyası Kitabı ndan okuyunuz. KİMYASAL BAĞLAR Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz. KİMYASAL BAĞLAR İki atom veya atom grubu

Detaylı

NANOTEKNOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

NANOTEKNOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anadolu Üniversitesi İleri Teknolojiler Anabilim Dalı Nanoteknoloji Bilim Dalı NANOTEKNOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Araş. Gör. Yasemin BOZKAYA İLERİ TEKNOLOJİLER ARAŞTIRMA BİRİMİ (İTAB) AMAÇ İTAB, Anadolu

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ÖĞRENCİ KILAVUZU NANO BOYUT VE NANOTEKNOLOJİ

NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ÖĞRENCİ KILAVUZU NANO BOYUT VE NANOTEKNOLOJİ NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ÖĞRENCİ KILAVUZU NAN BYUT VE NANTEKNLJİ KUMA PARÇASI Nanoboyut Nano ön eki Yunanca cüce anlamına gelen kelimeden türemiştir.

Detaylı

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ Yüksek Lisans Semineri Hazırlayan: Venhar ÇELİK Danışman: Yrd.Doç.Dr. Dilek Turgut-BALIK NÜKLEİK ASİTLERİN

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KARABÜK ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1 KBÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ Karabük Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği bölümü 2012 yılında açılmış olup, 2012-2013 eğitimöğretim döneminde 57

Detaylı

MAKRO-MEZO-MİKRO. Deney Yöntemleri. MİKRO Deneyler Zeta Potansiyel Partikül Boyutu. MEZO Deneyler Reolojik Ölçümler Reometre (dinamik) Roww Hücresi

MAKRO-MEZO-MİKRO. Deney Yöntemleri. MİKRO Deneyler Zeta Potansiyel Partikül Boyutu. MEZO Deneyler Reolojik Ölçümler Reometre (dinamik) Roww Hücresi Kolloidler Bir maddenin kendisi için çözücü olmayan bir ortamda 10-5 -10-7 cm boyutlarında dağılmasıyla oluşan çözeltiye kolloidal çözelti denir. Çimento, su, agrega ve bu sistemin dispersiyonuna etki

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU 9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU Canlıların yapısına katılan maddeler çeşitli özellikler nedeni ile temel olarak iki grupta incelenir. Canlının Temel Bileşenleri

Detaylı

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis)

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis) Manyetik Alan Manyetik Akı Manyetik Akı Yoğunluğu Ferromanyetik Malzemeler B-H eğrileri (Hysteresis) Kaynak: SERWAY Bölüm 29 http://mmfdergi.ogu.edu.tr/mmfdrg/2006-1/3.pdf Manyetik Alan Manyetik Alan

Detaylı

İLERİ SOL JEL PROSESLERİ

İLERİ SOL JEL PROSESLERİ İLERİ SOL JEL PROSESLERİ Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Kaplama ve İnce Filmler Sol-jel kaplamalar birçok fonksiyona sahiptir. Bunlardan en belli başlı olanı, görünür ışık dalga boyunda transparan oksitlerin

Detaylı

Malzemeler elektrik yükünü iletebilme yeteneklerine göre 3 e ayrılırlar. İletkenler Yarı-iletkenler Yalıtkanlar

Malzemeler elektrik yükünü iletebilme yeteneklerine göre 3 e ayrılırlar. İletkenler Yarı-iletkenler Yalıtkanlar Malzemeler elektrik yükünü iletebilme yeteneklerine göre 3 e ayrılırlar. İletkenler Yarı-iletkenler Yalıtkanlar : iletkenlik katsayısı (S/m) Malzemelerin iletkenlikleri sıcaklık ve frekansla değişir. >>

Detaylı

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı, her birinde yeni bir katman oluşacaktı.

Detaylı

Magnetic Materials. 6. Ders: Ferromanyetizma. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr

Magnetic Materials. 6. Ders: Ferromanyetizma. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr agnetic aterials 6. Ders: Ferromanyetizma Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr Gebze Institute of Technology Department of Physics Nanomagnetism and Spintronic Research Center (NASA) Ferromanyetik alzemelerin

Detaylı

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU ÖZET HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, İbrahim H. KARAKAŞ b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Malzeme Bilimi ve Malzemelerin Sınıflandırılması

Malzeme Bilimi ve Malzemelerin Sınıflandırılması Malzeme Bilimi ve Malzemelerin Sınıflandırılması Malzeme Nedir? Genel anlamda ihtiyaçlarımızı karşılamak ve belli bir amacı gerçekleştirmek için kullanılan her türlü maddeye malzeme denir. Teknik anlamda

Detaylı

Pazartesi İzmir Basın Gündem

Pazartesi İzmir Basın Gündem 21.03.2016 Pazartesi İzmir Basın Gündem İZMİR İN KALBİ İKÇÜ DE ATIYOR! İzmir de kalp nakli gerçekleştiren ikinci merkez olan İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, iki

Detaylı

04.04.2016 Pazartesi İzmir Basın Gündem

04.04.2016 Pazartesi İzmir Basın Gündem 04.04.2016 Pazartesi İzmir Basın Gündem İkçü'de Hem Eğitim, Hem Sağlık! Sağlık Bakanlığı ile iş birliği yapan İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, oluşturduğu üç aile sağlığı merkezinde bir taraftan

Detaylı

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. BÖLÜM 1. I. Adaptasyon II. Mutasyon III. Kalıtsal varyasyon Bir populasyondaki bireyler, yukarıdakilerden hangilerini "doğal seçilim ile kazanır? D) I veii E)

Detaylı

Atomların bir arada tutulmalarını sağlayan kuvvetlerdir Atomlar daha düşük enerjili duruma erişmek (daha kararlı olmak) için bir araya gelirler

Atomların bir arada tutulmalarını sağlayan kuvvetlerdir Atomlar daha düşük enerjili duruma erişmek (daha kararlı olmak) için bir araya gelirler Kimyasal Bağlar; Atomların bir arada tutulmalarını sağlayan kuvvetlerdir Atomlar daha düşük enerjili duruma erişmek (daha kararlı olmak) için bir araya gelirler İki ana gruba ayrılır Kuvvetli (birincil,

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

Yaşantımızı kolaylaştıran çoğu teknolojinin gelişimi, uygun malzemelerin üretilebilirliği ile yakından ilişkilidir.

Yaşantımızı kolaylaştıran çoğu teknolojinin gelişimi, uygun malzemelerin üretilebilirliği ile yakından ilişkilidir. Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük hayatta sıkça karşılaştığımız ürünlerden biri, konserve kaplarıdır. Hazır gıdalar teneke (metal) kutularda (solda) ve cam (seramik)(yukarıda) ve plastik

Detaylı

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1 BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom

Detaylı

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya.

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin

Detaylı

Bir katı malzeme ısıtıldığında, sıcaklığının artması, malzemenin bir miktar ısı enerjisini absorbe ettiğini gösterir. Isı kapasitesi, bir malzemenin

Bir katı malzeme ısıtıldığında, sıcaklığının artması, malzemenin bir miktar ısı enerjisini absorbe ettiğini gösterir. Isı kapasitesi, bir malzemenin Bir katı malzeme ısıtıldığında, sıcaklığının artması, malzemenin bir miktar ısı enerjisini absorbe ettiğini gösterir. Isı kapasitesi, bir malzemenin dış ortamdan ısı absorblama kabiliyetinin bir göstergesi

Detaylı

Elektrot Potansiyeli. (k) (k) (k) Tepkime vermez

Elektrot Potansiyeli. (k) (k) (k) Tepkime vermez Elektrot Potansiyeli Uzun metal parçası, M, elektrokimyasal çalışmalarda kullanıldığında elektrot adını alır. M n+ metal iyonları içeren bir çözeltiye daldırılan bir elektrot bir yarı-hücre oluşturur.

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres nedir? Olumsuz koşullara karşı canlıların vermiş oldukları tepkiye stres denir. Olumsuz çevre koşulları bitkilerde strese neden olur. «Biyolojik Stres»: Yetişme

Detaylı

Prof. Dr. ŞAKİR ERKOÇ Doç. Dr. MAHMUT BÖYÜKATA

Prof. Dr. ŞAKİR ERKOÇ Doç. Dr. MAHMUT BÖYÜKATA TÜBİTAK BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK- PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (LİSE-4 [ÇALIŞTAY 2014]) GRUP ADI: FENER PROJE ADI NEODYUM MIKNATISLARLA ELEKTRİK ÜRETME Proje Ekibi

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 1 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu Herbirimiz kısa bir süre yaşarız ve bu kısa süre içerisinde tüm evrenin ancak çok küçük bir bölümünü keşfedebiliriz Evrenle ilgili olarak en anlaşılamayan

Detaylı

Tahribatsız Muayene Yöntemleri

Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız muayene; malzemelerin fiziki yapısını ve kullanılabilirliğini bozmadan içyapısında ve yüzeyinde bulunan süreksizliklerin tespit edilmesidir. Tahribatsız muayene

Detaylı

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 40 Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 1 Test 1 in Çözümleri 1. USG ve MR cihazları ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. BT cihazı c-ışınları ile değil X-ışınları ile çalışır. Bu nedenle I ve II.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Seda SABAH Teknolojisi (Tartışma) 11:30 12:15 Tıbbi Biyoloji ve Genetik: DNA. Yrd. Doç. Dr. Seda SABAH Teknolojisi (Tartışma)

Yrd. Doç. Dr. Seda SABAH Teknolojisi (Tartışma) 11:30 12:15 Tıbbi Biyoloji ve Genetik: DNA. Yrd. Doç. Dr. Seda SABAH Teknolojisi (Tartışma) HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU III KURUL SORUMLUSU: DOÇ. DR. A.YEŞİM GÖÇMEN KURUL SORUMLUSU YARDIMCISI: YRD. DOÇ. DR. TEKİN YILDIRIM TIP103 HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU III I. HAFTA 06.02.2017 (Pazartesi)

Detaylı

Malzeme Bilimi ve Mühendisliği. h$p://www.mse.cankaya.edu.tr

Malzeme Bilimi ve Mühendisliği. h$p://www.mse.cankaya.edu.tr Malzeme Bilimi ve Mühendisliği 1 h$p://www.mse.cankaya.edu.tr Malzeme Bakır Çağı (M.Ö. 5000-3000) Tunç Çağı (M. Ö. 3000-1000) Demir Çağı (M.Ö. 1190-330 ) 2 Malzeme Günümüzde birçok malzeme çeşidi bulunmaktadır.

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi

Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi http://lifesci.boun.edu.tr Rana Sanyal rana.sanyal@boun.edu.tr Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme.

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme. IDC Savunma Sanayii Biyolojik Tabanlı Tanımlama Sistemleri Antikor tabanlı tanımlama sistemleri, biyolojik madde ve mikroorganizmaların tespitinde sayısal ve ayırt edici sonuçlar ile ortamda bulunan biyolojik

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

07.10.2013 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

07.10.2013 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü 07.10.2013 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü Doç. Dr. Hoşnuter: Basit Merdiven Altı Güzellik Merkezlerine Dikkat Yaz aylarında

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

STERİLİZASYON. Sterilizasyon Yöntemleri. Sterilizasyonu Etkileyen Faktörler

STERİLİZASYON. Sterilizasyon Yöntemleri. Sterilizasyonu Etkileyen Faktörler STERİLİZASYON Tüm canlı mikroorganizmaların tam olarak uzaklaştırılması veya öldürülmesi işlemidir. Türk Gıda Kodeksi Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş Sütleri Tebliği ne göre sterilizasyon; oda sıcaklığında

Detaylı

Bu konuda cevap verilecek sorular?

Bu konuda cevap verilecek sorular? MANYETİK ALAN Bu konuda cevap verilecek sorular? 1. Manyetik alan nedir? 2. Maddeler manyetik özelliklerine göre nasıl sınıflandırılır? 3. Manyetik alanın varlığı nasıl anlaşılır? 4. Mıknatısın manyetik

Detaylı

MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL

MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL ELEKTRİKLİ RADYANT ISITICI Yanı başınızdaki güneş YENİ NANO TEKNOLOJİ, ÜSTÜN PERFORMANS MİRA INFRA Nano Elektrikli radyant ısıtıcılar, paslanmaz çelik boru içerisindeki yüksek

Detaylı

I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!)

I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!) 5.111 Ders Özeti #9 Bugün için okuma: Bölüm 1.14 (3.Baskıda, 1.13) Elektronik Yapı ve Periyodik Çizelge, Bölüm 1.15, 1.16, 1.17, 1.18, ve 1.20 (3.Baskıda, 1.14, 1.15, 1.16, 1.17, ve 1.19) Atom Özelliklerinde

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı:

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Katılımcılara; klinik mikrobiyoloji laboratuarlarında doğru, geçerli ve

Detaylı

2003-2007 2008-2012 2013-2017 2018-2022 2023+ x. Uygulamalı ve Sınai Araştırma D6,D7,D9,E6 D6,D7,D9,E4, E6,E7 Rekabet Öncesi Sınai Geliştirme

2003-2007 2008-2012 2013-2017 2018-2022 2023+ x. Uygulamalı ve Sınai Araştırma D6,D7,D9,E6 D6,D7,D9,E4, E6,E7 Rekabet Öncesi Sınai Geliştirme EK-1.1. Tıbbi sarf malzemeleri ve plastik hammaddelerin üretilmesi yol haritası Teknoloji Faaliyet Konusu 1 TIBBİ SARF MALZEMELERİ VE PLASTİK HAMMADDELERİN ÜRETİLMESİ Öngörülen Teknolojik Aşamalar/Gelişmeler

Detaylı

PERİYODİK CETVEL

PERİYODİK CETVEL BÖLÜM4 W Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları esas alınarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemede, kimyasal özellikleri benzer olan (değerlik elektron sayıları aynı) elementler aynı düşey sütunda yer

Detaylı

Katılar. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

Katılar. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 Katılar Tüm maddeler, yeteri kadar soğutulduğunda katıları oluştururlar. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Oluşan katıların doğası atom, iyon veya molekülleri birarada tutan kuvvetlere

Detaylı

İstatistiksel Mekanik I

İstatistiksel Mekanik I MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ Dr. Cemile BARDAK Ders Gün ve Saatleri: Çarşamba (09:55-12.30) Ofis Gün ve Saatleri: Pazartesi / Çarşamba (13:00-14:00) 1 TEMEL KAVRAMLAR Bir atom, proton (+), elektron (-) ve

Detaylı

İleri Elektronik Uygulamaları Hata Analizi

İleri Elektronik Uygulamaları Hata Analizi İleri Elektronik Uygulamaları Hata Analizi Tuba KIYAN 01.04.2014 1 Tarihçe Transistör + Tümleşik devre Bilgisayar + İnternet Bilişim Çağı Transistörün Evrimi İlk transistör (1947) Bell Laboratuvarları

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu. Dr. Mahmut Çerkez Ergören

Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu. Dr. Mahmut Çerkez Ergören Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu Dr. Mahmut Çerkez Ergören Genetik materyal; Kendini çoğaltır. Bilgi depolar. Bilgiyi ifade eder. Mutasyonla varyasyonlara izin verir. Genetik Tarihçe

Detaylı

ÖĞRENCİLERİMİZİN DİKKATİNE:

ÖĞRENCİLERİMİZİN DİKKATİNE: DUYURU Tarih: (01.12.2015) ÖĞRENCİLERİMİZİN DİKKATİNE: 1. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN (DİKEY VE YATAY GEÇİŞ ÖĞRENCİLERİ DAHİL) YENİ ÖĞRENCİ ANKET FORMU, BİLGİ TOPLAMA ANKETİ VE ÖĞRENCİ TANITIM-İLETİŞİM FORMLARINI

Detaylı

Beyin Yaşlanması ve Yeni Hücre Oluşumu

Beyin Yaşlanması ve Yeni Hücre Oluşumu Beyin Yaşlanması ve Yeni Hücre Oluşumu AYÇA ARSLAN ERGÜL - ASO Sağlık Odaklı Üniversite Sanayi İşbirliği Çalıştayı 2 Nisan 2015, Perşembe Sunum İçeriği Araştırma Alanı Araştırma- Proje- İşbirliği Deneyimi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. FİLİZ ALTAY

Yrd. Doç. Dr. FİLİZ ALTAY Yrd. Doç. Dr. FİLİZ ALTAY İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TÜRKİYE DE GIDA SEKTÖRÜNDE NANOTEKNOLOJİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÇALIŞTAYI 15 MAYIS 2012 SABANCI ÜNİVERSİTESİ KARAKÖY İLETİŞİM MERKEZİ

Detaylı

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri a) ELEMENTLER Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ. Bursa Teknik Üniversitesi BURSA / TÜRKİYE

METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ. Bursa Teknik Üniversitesi BURSA / TÜRKİYE METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BURSA / TÜRKİYE Metalurji ve Malzeme Mühendisliği, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü malzeme tasarım, sentez, üretim ve karakterizasyonu alanlarında yetkin birer

Detaylı

Pınar AKALIN Fatma Neşe KÖK Zeliha GÜLER, Sezai SARAÇ Yıldız ULUDAĞ, Merkez: Şube: Tel: Web:

Pınar AKALIN Fatma Neşe KÖK Zeliha GÜLER, Sezai SARAÇ Yıldız ULUDAĞ, Merkez: Şube: Tel: Web: Pınar AKALIN, Ltd. Şti. Fatma Neşe KÖK, İstanbul Teknik Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Zeliha GÜLER, İstanbul Teknik Üniversitesi Nanobilim ve Nanomühendislik Bölümü Sezai SARAÇ, İstanbul

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

Fizik II Elektrik ve Manyetizma Akım, Direnç ve Elektromotor Kuvvet

Fizik II Elektrik ve Manyetizma Akım, Direnç ve Elektromotor Kuvvet Ders Hakkında Fizik-II Elektrik ve Manyetizma Dersinin Amacı Bu dersin amacı, fen ve mühendislik öğrencilerine elektrik ve manyetizmanın temel kanunlarını lisans düzeyinde öğretmektir. Dersin İçeriği Hafta

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER NÜKLEİK ASİTLER Nükleik asitler, bütün canlı hücrelerde ve virüslerde bulunan, nükleotid birimlerden

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı