ÜZÜMSÜ MEYVELER EKONOMİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜZÜMSÜ MEYVELER EKONOMİSİ"

Transkript

1 ÜZÜMSÜ MEYVELER EKONOMİSİ Yakup Erdal ERTÜRK * Yrd. Doç. Dr., Iğdır Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Iğdır. E-posta: Mustafa Kenan GEÇER Iğdır Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Iğdır. Özet Üzümsü meyveler, içerdikleri antioksidanlar, mineraller ve vitaminler sayesinde sağlıklı bir diyetin vazgeçilmezleri arasında yer almaktadırlar. Dünyada çok sayıda tür ve çeşit ticari öneme sahipken, ülkemizde yaygın olarak üretildikleri için ticari öneme sahip olan üzümsü meyve türleri; dut, çilek, ahududu ve kızılcıktır. Türkiye de; 2010 yılında 75 bin ton dut, 1,98 bin ton ahududu, 299,9 bin ton çilek, 12,5 bin ton kızılcık meyvesi üretilmiştir. Üzümsü meyveler gerek bahçe tesisi için gerekli fide ve fidan üretimi, gerekse tüketicilere yönelik ambalajlı ya da dökme olarak taze tüketiminin yanı sıra gıda sanayinin önemli bir hammaddesi olması nedeniyle ülke ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır. Ayrıca meyvelerin hassas yapısından dolayı gerek hasadı aşamasında, gerekse ambalaj, pazara nakliyat ve tüketicilere sunum aşamalarında aşırı hassasiyet gösterilmesi gereken ürünler olduğundan, emek yoğun bir faaliyet kolu olarak istihdam artırıcı bir roldedir. Bu çalışmada bazı üzümsü meyveler ekonomik boyutu ile değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Üzümsü meyveler, meyvecilik, ekonomi. Economics of Berry Fruits Abstract Berry fruits, which contain antioxidants, minerals, and vitamins, are indispensable fruits for healthy diet. Although there were a great number of berry fruit species and cultivars which are commercially available in the world, berry fruit species which have the commercial importance for being produced commonly in Turkiye are mulberry, strawberry, raspberry, and cranberry. In Turkey, 75

2 thousand tones mulberry, 1.98 thousand tones raspberry, thousand tones strawberry, and 12.5 thousand tones cranberry were produced in the year These fruits have provided a great contribution to national economy for not only production of seedling and shoot required for garden facility, but also consideration of packaged or fresh consumption for consumers and an important raw materials for food industry. In addition, these fruits play a significant role for employment increasing as a business branch of labour intensive owing to crucial products showed sensitivity at not only harvest stage but also packing, transportation, consumption (ready to eat) stages on account of sensitive structure of their fruits. Hence, in the present paper, the some berry fruits available in Turkey were evaluated economically. Keywords: Berry fruit, fruit growing, economy. 1. Giriş Ekonomilerde çok kısa dönemde yani bir piyasa yılında (bir başka deyişle bir ürünün hasat edilip piyasaya arz edilmesinden bir sonraki hasada kadar geçen dönemde) tarım ürünlerinin gerek arz elastikiyetleri gerekse talep elastikiyetleri düşüktür. Bunda tarımın kendine has nitelikleri belirleyici olmaktadır. Arz elastikiyetleri düşüktür çünkü tarım ürünleri belirli dönemlerde ve mevsimlerde üretilmektedirler. Ani talep veya fiyat değişmelerine arzı artırarak veya azaltarak karşılık vermek mümkün değildir. Talep elastikiyetleri düşüktür, çünkü tarım ürünleri mutlak ihtiyaç maddesi hüviyetindedir. İnsanlar hayatlarını sürdürebilmek için karınlarını doyurmak mecburiyetindedirler. Buğday olmadan ekmek üretilemez, ekmek olmazsa insanları doyurmak mümkün olmaz. Ancak bu durumun istisnası sağlık açısından tüketilmesi faydalı olmakla birlikte, insanların hayatlarının devamlılığı açısından birinci derece önemi bulunmayan meyveler ve özellikle de üzümsü meyvelerdir. Üzümsü meyveler fiyatlarındaki değişime karşı talep elastikiyetlerinin nispeten yüksek olması bakımından önemli tarım ürünleridir. Üzümsü meyveler sağlık açısından öneminin bilinmesi ile doğru orantılı olarak tüketicilerin listelerinde yer bulabilmektedirler. Yani üzümsü meyveleri talep eden tüketiciler (yani satın alma gücüne sahip olan ve satın alma kararlılığındaki kişiler) yüksek sağlık bilincine sahip tüketicilerdir. Çünkü doğurdukları talep bu ürünlerin yüksek fiyatlarla satılabilmelerine imkân vermektedir. Üzümsü meyveler iç ve dış ticaret açısından sürekli talep gören ve yüksek fiyatlarla satılabilen

3 türlerdir (Onur, 1996). Üzümsü meyveler ülkemizde özellikle son 30 yıl içerisinde önem kazanmıştır. Ticari anlamda 1970 li yıllarda çilek üretimi ile başlayan üzümsü meyve yetiştiriciliğinde diğer türlerde araştırma mahiyetindeki ilk çalışmalar Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü nde yapılmıştır. Türkiye ye ilk olarak 1968 yılında ABD ve Fransa dan; 1972 ve 1974 yıllarında da yine aynı ülkelerden getirilen frenk üzümü, ahududu ve böğürtlenlerin kültür formları ile denemelere başlanmıştır. Daha o yıllarda üzümsü meyvelerin Türkiye tarımı açısından önemi fark edilmiş ve adaptasyon çalışmaları yürütülmüştür (Ağaoğlu, 2003a). Üzümsü meyveler tüketiciler tarafından oldukça sevilen, çok tüketilen ve çeşitli şekillerde değerlendirilebilen meyvelerdir. Kuzey yarım küresinde çok geniş bir alana (Arktik ve tropik iklim sınırlarına kadar) yayılmışlardır. Güney yarımkürenin de yüksek kesimlerinde bulunmaktadırlar. Türkiye bu türlerin doğal yayılma alanı içinde bulunmakta, hemen bütün bölgelerde bir veya birkaç türün farklı formlarına rastlanmaktadır (Ağaoğlu, 2003b). Üzümsü meyveler kolay çoğaltılmaları, erken meyveye yatmaları, meyve bahçelerinde ara ziraatı bitkisi olarak ya da çit bitkisi olarak yetiştirilebilmeleri ve yüksek verimli olmaları gibi yetiştiricilik açısından sahip oldukları avantajların yanında özgün renk, tat ve aromaları ile de zengin vitamin ve mineral içerikleri önemlerini artıran unsurlardır (Erenoğlu ve ark., 2000). Üzümsü meyveler dünya genelinde, özellikle refah seviyesi yüksek ülkelerde geniş çapta tüketilmektedir. Bu nedenle geniş bir pazara sahiptir. Üzümsü meyvelerin satış potansiyeli, taze ve işlenmiş ürün yelpazesinin genişlemesine paralel olarak artmaktadır. Bu meyvelerin; içecek, meyveli yoğurt/süt, mısır gevreği, tatlı ve alkollü içki üretiminde daha yoğun olarak kullanılmaya başlaması ile birlikte satış potansiyeli daha çok artmıştır. Bu artış, üzümsü meyvelerin taşıdığı sağlığa yarayışlılık imajı ile de büyük ölçüde desteklenmektedir (Ağaoğlu, 2006). Modern hayatın hızlı akışı içerisinde, kadınların da çalışma hayatında artan oranda yer almaları ve buna paralel olarak artan dondurulmuş gıda tüketiminin artışı bu ürünlere kaynak olan üzümsü meyvelerin önemini artırmaktadır. Ayrıca bu meyvelerin hem sanayide hem de evlerde önemli bir diğer kullanım alanı da reçel ve marmelat yapımıdır. Üzümsü meyvelerin gıda sanayinde taze veya dondurularak kullanımının çeşitlenmesi ve özellikle süt ürünleri endüstrisi, dondurma üreticileri, şekerleme ve pasta üreticileri açısından öneminin artması nedeniyle; bu meyveler gıda sektöründe taze, püre

4 edilmiş, reçel, pekmez, şurup veya meyve suyu olarak düzenli bir şekilde işlenmektedir (Yetgin, 2009). Büyük gıda üreticileri büyük miktarlarda bu ürünleri kullanmaktadırlar. Ayrıca alkollü içecek sanayiinde de üzümsü meyvelere büyük çapta talep bulunmaktadır. Son yıllarda değişik, doğal bitki çaylarının tüketiciler tarafından aranır hale gelmesi üzümsü meyvelerin bu amaçla da kullanımını ön plana çıkarmıştır (Ağaoğlu, 2003b). Yurt dışında içecek sektörünün yaklaşık yarısını kola ve gazoz türü içecekler oluşturmaktadır. Bu miktarın diğer yarısına yakın pazarını ise konsantre meyve suları teşkil etmektedir. Bu grup içerisinde üzümsü meyvelerin payı büyüktür. Karbonatlı içecekler grubunda üzümsü meyvelerin oranı artmaktadır. Bu grupta ahududu, çilek ve siyah frenk üzümü gelecekte pazar payını arttıracak ürünler arasında sayılmaktadır (Ağaoğlu, 2003b). Türkiye de toplam tarım alanı 2011 TÜİK verilerine göre bin hektar olup, bunun bin hektarlık kısmını % 13,08 ile bahçe bitkileri oluşturmaktadır. Üzümsü meyvelerin ise toplam tarım alanı içindeki oranı % 2,29 ve bahçe bitkileri içindeki payı % l8,63 tür. Üzümsü meyveler üretimi toplam meyve üretiminin % 36, 97'sini oluştururken, yalnız üzüm üretimi toplam meyve üretiminin % 31,79 u gibi oldukça önemli bir bölümünü teşkil etmektedir. Bu nedenlerle üzümsü meyveler, Türkiye ekonomisinde ayrı öneme sahip tarımsal bir faaliyettir. Özellikle diğer ürünlerin yetiştirilmesine uygun olmayan tarım alanlarının değerlendirilmesine imkân tanıdığı için ayrıca önemlidir (Yayar ve ark., 2006) Ahududu Ülkemiz ahududunun anavatanları arasında olması nedeniyle ahududu yetiştiriciliği bakımından son derece uygun bir konumda bulunmaktadır. Son yıllara kadar önemsenmemiş bir tarım kolunu oluşturmasına karşın, bugün gerek büyük işletmelerde, gerek aile işletmelerinde gerekse ara ziraatı olarak yetiştiriciliği önem kazanmıştır. Taze tüketimi yanında meyve suyu, dondurma, pasta, derin dondurma gibi sanayiye yönelik tüketim şekilleriyle de ahududu, ülkemizde önemli bir yetiştiricilik dalı olmaya aday bir meyve türü olma yolundadır (Göktaş, 2011). Meyve ağaçları gibi yüksek boylu ve sebzeler gibi yer de olmadığından bakım ve hasadı kolaydır. Hasat dönemi 4-6 haftalık bir süreye yayıldığından, işgücü ihtiyacının birkaç günde yoğunlaşması durumu olmamaktadır (Göktaş, 2011).

5 Çizelge 1. Ahududu üretim alanı, üretim miktarı ve verimi (Anonim, 2012a) Yıl Alan (da) Üretim (ton) Ortalama verim (kg/da) Ahududunun ticari anlamda toplu meyvelik alanlarının tesisi ile 1995 yılından itibaren Türkiye İstatistik Kurumu tarafından veriler toplanmaya başlanmıştır. Çizelge 1 de yılları arasındaki Ahududu üretim alanları, üretim miktarı ve verim düzeyleri verilmiştir yılında 3,2 bin dekar olan üretim alanı, 2004 yılında 3,5 bin da kadar artmış ve bu yıldan itibaren bir düşüş trendine girilmiştir. Ahududu toplu tesis alanları 2011 yılında 2000 yılına göre % 42,47 lik bir düşüşle 2,2 bin da inmiştir yılında 1,8 bin ton olan Ahududu üretimi verimdeki artışa paralel olarak sürekli artış göstermiştir. Dekara verimin 901 kg a kadar yükselmesine karşılık tesis alanlarındaki dramatik düşüşün tesiri ile 2011 yılında 2,1 bin tonluk bir üretim gerçekleşmiştir. Çizelge 2. Aylar itibariyle Ahududu üretici fiyatları (Anonim, 2012b) Yıl Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Ort TL/Kg ,25 2,19 2,15 2,39 2,61 2,57 2,24 2,17 2,09 2,18 2,23 2,08 2,26 1, ,50 2,50 2,50 2,50 2,50 2,50 1, ,68 2,68 2,68 2,68 2,68 2,68 2,68 2,68 2,68 2,68 2,68 2,68 2,68 1, ,04 2,04 2,04 2,04 2,04 2,04 2,04 2,04 2,04 2,04 2,04 2,04 2,04 1, ,70 3,77 1,30 3,50 4,98 4,00 3,38 1, ,25 3,68 3,69 3,43 6,35 4,28 2,12 Ort. 2,32 2,30 2,29 2,37 2,44 2,79 2,82 2,40 2,71 3,46 2,74 2,27 *2003 bazlı Tarım Sektörü Üretici Fiyatları İndeksi ile düzetilmiş ortalama. Çizelge 2 ve Şekil 1 aylar itibariyle Ahududu üretici fiyatlarını (cari) göstermektedir. Bu verilere göre üretici fiyatlarının Ahududunun piyasaya çıktığı Haziran ayı ile Kasım ayları arasındaki dönem arasında oluştuğu görülmektedir. Buna göre ürünün nispeten az bulunduğu Haziran Temmuz aylarında fiyatların yüksek, ürünün bol olduğu Ağustos ayında fiyatların düşük olduğu, ürünün tamamen hasat edilmesi ile birlikte fiyatların tekrar yükselme eğilimine girdiği görülmektedir. Ürüne yönelik talebin istikrarlı hale gelmesi ile birlikte Ort *

6 fiyatın yılın geri kalan dönemlerinde istikrar gösterdiğini söyleyebiliriz. 4,00 3,50 3,00 2,50 2,00 2,32 2,30 2,29 2,37 2,44 2,79 2,82 2,40 2,71 3,46 2,74 2,27 1,50 1,00 0,50 0,00 Şekil 1. Aylar itibariyle Ahududu ortalama üretici fiyatları ( ) Ahududu çiftçi eline geçen fiyatları cari olarak incelendiğinde (Çizelge 2) 2006 yılından itibaren bir artma trendinde olduğu görülmektedir. Ancak bu fiyatlar 2003 bazlı Tarım Sektörü Üretici Fiyatları İndeksi ile düzeltilmiş yılları arasındaki yıllık ortalamalarını gösteren Şekil 1 incelendiğinde, 2011 yılında 2,12 TL/kg olarak gerçekleşen ahududu fiyatlarının 2009 yılındaki 1,23 TL/kg olan düşük seviyesi dışarıda tutulursa, 1,6 TL/kg civarında dolaşan istikrara sahip olduğu görülmektedir. 2,50 2,12 2,00 1,67 1,69 1,65 1,66 1,50 1,23 1,00 0,50 0, Şekil 2. Yıllar itibariyle Ahududu ortalama üretici fiyatları ( )

7 1.2. Çilek Anavatanı Güney Amerika (Şili) olduğu ifade edilen çilek, turfanda yetiştiriciliğe uygun, ihracat ve iç satış imkânları iyi, otsu fakat çok yıllık bir meyve türü oluşu ve ayrıca üzerinde yapılan çok sayıdaki ıslah çalışmaları sayesinde dünya üzerindeki yaygınlığı gün geçtikçe artan bir türdür. ABD, Türkiye, Kanada, Avrupa, Güney ve Doğu Afrika ülkeleri, Yeni Zelanda, Avustralya ve Japonya en çok çilek yetiştiren ülkelerdir. Avrupa da M.S yıllarında başlayan çilek tarımı Türkiye de modern anlamda 1970 li yıllarda başlamıştır. Dünya çilek üretiminde ülkemiz önemli bir rol oynamakta ve ABD nin ardından 2. sırada yer almaktadır (Anonim, 2012c). Bahçe ürünleri arasında, ilk yıldan itibaren verime başlaması, birim alandan yüksek gelir sağlaması gibi özellikleri ile popüler olmuş, yakın bir geçmişe kadar sadece İstanbul, Bursa, Karadeniz Ereğlisi yörelerinde yetiştirilen çilek günümüzde giderek yaygınlaşmıştır. Üretimin büyük bir kısmını Akdeniz, Marmara, Ege bölgeleri karşılamaktadır. En fazla çilek üretimi yapan illerin başında Mersin gelmekte ve toplam üretimin % 47 ini karşılamaktadır. Diğer çilek üreten önemli iller ise sırasıyla; Antalya (%11), Aydın (%11), Bursa (%9) ve Manisa (%6) dır (Anonim, 2012a). Çizelge 3 te yılları arasındaki çilek üretim alanları, üretim miktarı ve verim düzeyleri verilmiştir yılında 94,6 bin dekar olan Çilek üretim alanları, 2004 ve 2010 yıllarındaki daralmalar göz ardı edildiği takdirde, yıldan yıla değişmekle birlikte 120 bin da civarında bir üretim alanına sahiptir. Çizelge 3. Çilek üretim alanı, üretim miktarı ve verimleri (Anonim, 2012a) Yıl Alan (dekar) Üretim (ton) Ortalama verim (kg/da) tonluk bir üretim gerçekleşmiştir (Çizelge 3). Üretim alanı 2011 yılında 2000 yılına göre % 20,91 lik bir artışla bin da olmuştur yılında 130 bin ton olan Çilek üretimi verimdeki artışa paralel olarak sürekli artış göstermiştir yılında kg/da olan verim, 2011 yılında 2000 yılına göre % 45,67 artışla kg/da ulaşmış, üretim alanındaki artışında etkisiyle

8 Çizelge 4 ve Şekil 3 aylar itibariyle çilek üretici fiyatlarını (cari) göstermektedir. Bu verilere göre üretici fiyatlarının piyasaya çıktığı Nisan ayı ile Eylül ayları arasındaki dönem arasında oluştuğu görülmektedir. Buna göre ürünün nispeten az bulunduğu Nisan aylarında fiyatların yüksek, ürünün bol olduğu Haziran ayında fiyatların düşük olduğu, ürünün tamamen hasat edilmesi ile birlikte fiyatların Ağustos ayında tekrar yükseldiği görülmektedir. Çizelge 4. Aylar itibariyle çilek üretici fiyatları (Anonim, 2012b) Yıl Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Ortalama Ortalama* ,19 1,08 1,01 0,95 1,06 0, ,58 1,23 1,20 1,18 1,30 0, ,38 1,33 1,38 1,53 1,41 0, ,51 1,50 1,44 1,51 1,49 0, ,69 1,69 1,64 1,70 1,68 0, ,76 1,77 1,71 1,81 1,76 0, ,86 1,61 1,71 2,02 1,80 0, ,06 1,72 0,98 1,29 1,79 1,57 0, ,59 2,05 1,69 1,98 1,62 1,79 0,36 Ortalama 1,62 1,55 1,42 1,55 1,71 1,80 1,60 1,40 1,20 1,00 0,80 0,60 0,40 0,20 0,00 1,62 1,71 1,55 1,55 1,42 Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Şekil 3. Aylar itibariyle Çilek ortalama üretici fiyatları ( ) Çilek çiftçi eline geçen fiyatları cari olarak incelendiğinde (Çizelge 4) 2003 yılından itibaren bir artma trendinde olduğu görülmektedir. Ancak bu fiyatlar 2003 bazlı Tarım Sektörü Üretici Fiyatları İndeksi ile düzetilmiş yılları arasındaki yıllık ortalamalarını gösteren Şekil 4 incelendiğinde, 2011 yılında 0,36

9 TL/kg olarak gerçekleşen Çilek fiyatlarının 2007 yılındaki zirve seviyesiyle 2010 yılındaki düşüş dışarıda tutulursa, 0,36 TL/kg civarında dolaşan bir istikrara sahip olduğu görülmektedir. 0,45 0,40 0,35 0,30 0,25 0,20 0,15 0,10 0,05 0,00 0,35 0,34 0,37 0,36 0,39 0,35 0,36 0,32 Şekil 4. Yıllar itibariyle Çilek ortalama üretici fiyatları ( ) 0,36 Çizelge 5 te gösterilen TÜİK verilerine göre piyasa yılında ton çilek ihracatı gerçekleştirildiği, 134 ton ithalat yapıldığı görülmektedir. Çizelge 5. Piyasa yıllarına göre ithalat, ihracat ve kişi başına tüketim (Anonim, 2012d) Piyasa yılı İthalat (Ton) İthalat AB 27 (Ton) İhracat (Ton) İhracat AB 27 (Ton) Kişi başına tüketim (kg) 2000/' , /' , /' , /' , /' , /' /' /' , /' , /' , /' , piyasa yılına girildiğinde ihracatın piyasa yılına göre % 49,5 artarak ton olarak gerçekleşmiştir yılı itibariyle ihraç edilen çileğin yıldan yıla değişmekle

10 birlikte % arasındaki kısmının AB-27 ülkesine ihraç edilmektedir. TÜİK verilerine göre ülkemizde piyasa yılında kişi başına 1,5 kg olan çilek tüketiminin piyasa yılında % 53 lük bir artışla 3,20 kg a ulaşmıştır (Çizelge 5) Dut Kuzey yarı kürenin genellikle ılıman ve subtropik bölgelerinde yetiştirilmekte olan dut ülkemizde yaygın olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde yaygın olan dut çeşitleri beyaz dut (% 97), karadut ve kırmızı veya mor duttur. Dutun anavatanının Çin, Hindistan, Türkiye, Rusya ve Ortadoğu ülkeleri olduğu bilinmektedir. Ülkemizde eski çağlardan beri dut yetiştiriciliği yapılmakta ve zengin bir genetik potansiyel bulunmaktadır (İslam ve ark., 2006). Dut üretiminin en yoğun olduğu iller; Malatya, Ankara, Erzincan, Elazığ, Erzurum, Ordu ve Kahramanmaraş tır. Günümüzde taze tüketiminin yanı sıra işlenmiş ürünlerinin de besleyici özelliği sayesinde dut önemli bir pazar potansiyeline sahiptir. Meyvesinden pekmez, reçel, pestil, dut ezmesi, dut kurusu, meyveli dondurma, cevizli sucuk, sirke, meyve suyu konsantresi, ispirto gibi onlarca ürün yapılmaktadır. Özellikle karadut suyu son yıllarda oldukça yaygın bir içecek haline gelmiş ve aranan bir meyve olmuştur. Dut meyveleri Türkiye de daha çok geleneksel olarak pekmez üretiminde ve kurutularak kuru gıda üretiminde kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra karadut ve kırmızı dut çeşitleri geleneksel ve az da olsa ticari olarak reçel endüstrisinde kullanılmaktadır (Akbulut ve ark., 2006). Ülkemizde üretilen dut meyvelerinin % 70 pekmez üretiminde, % 10 u köme üretiminde, % 3 ü pestil, % 4 ü kuru dut ve % 5 i de sofralık olarak ve kalan % 8 lik oran ise diğer üretim kollarında değerlendirilmektedir (Anonim, 2012e). Diğer ülkelerde ise meyveler taze ve kuru olarak tüketimin yanında ekmek, çörek, pay, puding, dut şarabı ve dondurma yapımında kullanılmaktadır (Erdoğan ve Pırlak, 2005). Dut sevilerek yenen bir meyve olmasına karşın meyvesi çok yumuşak olduğundan soğukta saklama süresi çok kısadır. Bu yüzden taze olarak tüketimi sadece hasat dönemi ile sınırlı olan bir meyvedir. Ancak, özellikle karadutlar soğuk hava depolarında bir ay süre ile veya derin dondurucularda uzun süre saklanabilmektedir. Bu durum karadutların sanayide işlenmesi için bir avantaj sağlamaktadır (Anonim, 2012e). Dutun endüstri talepleri doğrultusunda ticari olarak üretilen toplu meyveliklerin alanı 2000 yılı TÜİK verilerine göre da alanda, 2,440 bin adet meyve verir yaşta ağaçtan ton dut elde

11 edilmekte iken, önce topluk meyvelik alanlarda 2001 yılında % 6,29, sonra 2002 yılında % 45,83 lük şiddetli bir düşüş meydan gelmiş, bunu 2004 yılında % 11,11 oranında bir başka düşüş izlemiştir (Çizelge 6) yılından itibaren önce düşük miktarlarda bir artış trendi başlarken, 2008 yılına gelindiğinde % 25 lik bir artış meydana gelmiştir yılında dut toplu meyvelik alanları da alan ile 2000 yılındaki seviyesine ulaşmış, bu arazi üzerinde tesis edilmiş 2,45 milyon meyve verir yaştaki ağaçtan ton dut elde edilmiştir. Ağaç başına ortalama verim 2000 yılında 25 kg iken 2011 yılında 31 kg olarak gerçekleşmiştir. Çizelge 6 Dut üretim alanı, üretim miktarı ve verimleri (Anonim, 2012a) Yıl Toplu meyveliklerin alanı (dekar) Üretim (ton) Ağaç başına ortalama verim (kg) Çizelge 7 ve Şekil 5 aylar itibariyle Dut üretici fiyatlarını (cari) göstermektedir. Çizelge 7. Aylar itibariyle dut üretici fiyatları (Anonim, 2012b) Yıl Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ortalama Ortalama* TL/Kg Meyve veren yaşta ağaç sayısı ,9 1,0 0,9 0,9 1,0 0,94 0, ,3 1,1 1,1 1,1 1,1 1,13 0, ,2 1,1 1,2 1,2 1,2 1,17 0, ,5 1,4 1,4 1,3 1,4 1,38 1, ,5 1,5 1,5 1,2 1,42 1, ,6 1,6 1,5 1,6 1,57 1, ,7 1,6 1,6 1,5 1,59 1, ,6 1,6 1,9 1,5 1,88 1, ,3 1,5 1,8 2,4 1,74 1,05 Ortalama 1,49 1,37 1,42 1,41 1,16 *2003 bazlı Tarım Sektörü üretici fiyatları indeksi ile düzetilmiş ortalama. Meyve vermeyen yaşta ağaç sayısı Toplam ağaç sayısı

12 Bu verilere göre üretici fiyatlarının ürünün piyasaya çıktığı Mayıs ayı ile Eylül ayları arasındaki dönem arasında oluştuğu görülmektedir. Buna göre ürünün nispeten az bulunduğu Mayıs aylarında fiyatların yüksek, ürünün bol olduğu Haziran ayında fiyatların nispeten düşük olduğu, ürünün tamamen hasat edilmesi ile birlikte fiyatların Temmuz ve Ağustos ayında tekrar yükseldiği görülmektedir (Çizelge 7). 1,60 1,40 1,49 1,37 1,42 1,41 1,20 1,00 1,16 0,80 0,60 0,40 0,20 0,00 Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Şekil 5. Aylar itibariyle Dut ortalama üretici fiyatları ( ) Dut çiftçi eline geçen ortalama fiyatları cari olarak incelendiğinde (Çizelge 7) 2003 yılından itibaren bir artma trendinde olduğu görülmektedir. Ancak bu fiyatlar 2003 bazlı Tarım Sektörü Üretici Fiyatları İndeksi ile düzetilmiş yılları arasındaki yıllık ortalamalarını gösteren Şekil 6 incelendiğinde, 2011 yılında 1,05 TL/kg olarak gerçekleşen dut fiyatlarının 2006 yılındaki zirve seviyesiyle 2004 yılındaki düşüş dışarıda tutulursa, 0,95 1,30 TL/kg aralığında dolaştığı görülmektedir.

13 1,60 1,40 1,20 1,00 0,94 0,90 0,95 1,37 1,12 1,27 1,16 1,30 1,05 0,80 0,60 0,40 0,20 0, Şekil 6. Yıllar itibariyle dut ortalama üretici fiyatları ( ) Çizelge 8 te gösterilen TÜİK verilerine göre piyasa yılında 498 ton dut ihracatı gerçekleştirildiği görülmektedir piyasa yılına girildiğinde ihracatın piyasa yılına göre % 33,86 artarak 753 ton olarak gerçekleşmiştir yılı itibariyle ihraç edilen dutun yıldan yıla değişmekle birlikte % arasındaki kısmının AB-27 ülkesine ihraç edilmektedir. TÜİK verilerine göre ülkemizde piyasa yılında kişi başına 0,75 kg olan dut tüketiminin piyasa yılında % 13 lük bir artışla 0,86 kg a ulaşmıştır. Çizelge 8. Piyasa yıllarına göre ithalat, ihracat ve kişi başına tüketim (Anonim, 2012d) Piyasa yılı İthalat (Ton) İthalat-AB 27 (Ton) İhracat (Ton) İhracat-AB 27 (Ton) Kişi başına tüketim (kg) 2000/' , /' , /' , /' , /' , /' /' /' , /' , /' , /' , Kızılcık Anavatanı Anadolu, Kafkasya ve Avrupa olan kızılcık genel olarak yabani formlarda Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz Bölgelerinde sahil ve yüksek kesimlerinde dağlık alanlarda, dere

14 yataklarında tek veya gruplar halinde bulunmaktadır. Malatya, Bursa, Yalova, Karabük ve İstanbul illerinde sınırlı miktarda aşılı kızılcık yetiştiriciliği yapılmaktadır (Yalçınkaya ve ark., 2001). Ülkemizde büyük bir kısmı doğal olarak yetişen bu meyve türünün yetiştiriciliğine bugüne kadar fazla önem verilmemiştir (Güleryüz ve Pırlak, 1996). Kızılcık insan sağlığı ve beslenmesi açısından önemli bir kaynaktır. Kızılcık meyveleri C vitamini içeriği bakımından çok zengindir. C vitamini içeriği portakaldan yaklaşık iki kat daha fazladır. Kızılcık ayrıca birçok mineral maddeler ve tanenleri içerir. Meyvelerinde kılcal damarları sağlamlaştıran, elastikiyeti sağlayan ve kan basıncını normal tutan maddeler bulunur. Meyve, çekirdek, çiçek, yaprak, kabuk ve kökleri antiseptik özelliği ile yaraların tedavisinde mikroplara karşı ilaç olarak kullanılır. Çekirdek ve yapraklarından çay ve kahve yapılır. Kızılcık, fazla ekşi ve buruk lezzetinden dolayı taze meyve olarak pek tüketilmemekte, meyvelerinden jel, komposto, reçel, marmelat, şurup, alkollü içki yapımında ve meyve suyu üretiminde yararlanılmaktadır (Kalyoncu ve Ecevit, 2005). Taze kabuklarından esans ve dizanteri hastalığına karşı ilaç üretilmektedir. Gıda sanayinde, kuru ve sofralık olarak çok çeşitli şekillerde, yemekler tat ve aroma verici olarak ve komposto yapılarak yararlanılır. Meyveler şeker ilavesiyle uzun zaman muhafaza edilmektedir. Endüstri taleplerini karşılamak için ticari olarak üretilen kızılcık üretim alanı 2000 yılı TÜİK verilerine göre; da alanda yer alan 1,03 milyon adet meyve verir yaşta ağaçtan ton kızılcık elde edilmekte iken, önce toplu meyvelik alanlarda 2003 yılında % 33 gibi yüksek bir artış meydana gelmişse de bir yıl sonra 2004 yılında % 30 luk şiddetli bir düşüş meydan gelmiştir. Toplu meyvelik alanlarındaki bu daralma eğilimi sonraki yıllarda da devam etmiş, 2006 yılında % 12,4, 2005 yılında % 25,7 daralmıştır. Böylece 2000 yılına göre % 29,12 lik bir daralma meydan gelerek 2011 yılında üretim alanı da a düşmüştür yılında bu alan üzerinde tesis edilmiş meyve verir yaştaki ağaçtan ton kızılcık elde edilmiştir. Toplu meyvelik alanlarında görülen azalışa karşılık verim artmış ve ağaç başına ortalama verim 2000 yılında 11 kg iken 2011 yılında 15 kg olarak gerçekleşmiştir (Çizelge 9).

15 Çizelge 9. Kızılcık üretim alanı, üretim miktarı ve verimleri (Anonim, 2012a) Yıl Toplu meyveliklerin alanı (dekar) Üretim (ton) Ağaç başına ortalama verim(kg) Meyve veren yaşta ağaç sayısı Meyve vermeyen yaşta ağaç sayısı Toplam ağaç sayısı Çizelge 10 ve Şekil 7 aylar itibariyle kızılcık üretici fiyatlarını (cari) göstermektedir. Bu verilere göre üretici fiyatlarının, ürünün piyasaya çıktığı Mayıs ayı ile Ekim ayları arasındaki dönem arasında oluştuğu görülmektedir. Buna göre ürünün nispeten az bulunduğu Mayıs aylarında fiyatların nispeten yüksek, ürünün bol olduğu Haziran ayında ortalama fiyatların nispeten düşük olduğu, ürünün talebinin yüksek olduğu, Temmuz ayında en yüksek seviyesine yükseldiği görülmektedir. Eylül ve Ekim aylarında ürün miktarının azalması ile birlikte fiyatların tekrar yükseldiği görülmektedir. Çizelge 10. Aylar itibariyle kızılcık üretici fiyatları (Anonim, 2012b) Yıl Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Ortalama Ortalama* TL/kg ,9 0,8 0,9 0,9 0,9 0,84 0, ,2 1,2 1,0 1,0 1,0 1,0 1,04 0, ,2 1,1 1,1 1,1 1,1 1,2 1,13 0, ,5 1,5 1,4 1,4 1,3 1,4 1,41 1, ,6 1,4 1,5 1,4 1,49 0, ,6 1,6 1,6 1,7 1,62 0, ,8 1,7 1,6 1,6 1,63 0, ,1 1,7 1,7 1,9 1,86 0, ,6 2,4 2,5 2,5 2,49 0,64 Ortalama 1,29 1,13 1,54 1,44 1,47 1,51 *2003 bazlı Tarım Sektörü üretici fiyatları indeksi ile düzetilmiş ortalama.

16 1,80 1,60 1,40 1,20 1,00 1,29 1,13 1,54 1,44 1,47 1,51 0,80 0,60 0,40 0,20 0,00 Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Şekil 7. Aylar itibariyle Kızılcık ortalama üretici fiyatları ( ) Kızılcık çiftçi eline geçen ortalama fiyatları cari olarak incelendiğinde (Çizelge 10) 2003 yılından itibaren bir artma eğiliminde olduğu görülmektedir. Ancak bu fiyatlar 2003 bazlı Tarım Sektörü Üretici Fiyatları İndeksi ile düzetilmiş yılları arasındaki yıllık ortalamalarını gösteren Şekil 8 incelendiğinde, 2011 yılında 0,64 TL/kg olarak gerçekleşen kızılcık fiyatlarının 2006 yılındaki zirve seviyesinde 2007 senesindeki keskin düşüş seviyesini nispeten koruyan 0, bandını kırdığı yeni bir yükselme trendine girdiği tahmin edilmektedir. 1,20 1,00 0,80 0,66 0,83 0,90 1,03 0,64 0,60 0,52 0,48 0,51 0,48 0,40 0,20 0, Şekil 8. Yıllar itibariyle Kızılcık ortalama üretici fiyatları ( )

17 2. Sonuç ve Öneriler Üzümsü meyvelerden TÜİK tarafından açıklanan veriler değerlendirildiğinde ahududu, çilek, dut ve kızılcık türlerinin üretimlerinin artırılmasının teşviki ve kapama bahçelerin tesis edilmesi toplum sağlığı ve refahı açısından önem arz etmektedir. Her biri muhteviyatı bakımından adeta şifa kapsülleri olan bu meyvelerin tüketiminin artırılması sadece sağlık açısından değil, üretecekleri/ürettikleri yüksek katma değer yüzünden ekonomi açısından da önemlidir. Fide/fidan üretiminden bahçe tesisine, bahçe tesisinden ürün hasadına kadar emek yoğun yani istihdam yaratan birçok ekonomik faaliyet gerektirmektedirler. Bu ürünlerin gerek geleneksel olarak gerekse endüstriyel olarak üretilen birçok ürünün hammaddesi olması, gerek iç pazarda gerekse yurt dışı pazarlarda çok sevilen, yüksek talebi olan dolayısı ile yüksek fiyatlar bulabilen ürünler olması, üretimleri için haklı bir özel ihtimamı gerektirmektedir. Bu ürünlerin üretiminin ve tüketiminin teşvik edilmesi, küçük ve orta boy işletmelerin gelirlerini önemli ölçüde artıracak, dolayısı ile toplumsal refah ve barışı sağlayarak göç olgusuna ciddi bir set çekebilecek, tüketicilerin talep edebilecekleri ürün çeşitlendirilmesine imkân verecek ve meyve işleme sanayinin hammadde taleplerini karşılamalarına imkân sağlayacaktır. Kaynaklar Ağaoğlu, Y.S., 2003a. Üzümsü meyveler üretimi. Türkiye de Meyve Üretiminin Geliştirilmesi Çalıştayı, 24 Eylül, Meyve Suyu Endüstrisi Derneği Yayın No: 2, Ankara. Ağaoğlu, Y.S., 2003b. Türkiye de üzümsü meyvelerin dünü, bugünü ve yarını. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Ekim 2003, Ordu Ağaoğlu, Y.S., Türkiye'de üzümsü meyvelerin bugünkü durumu ve geleceği. II. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Eylül, Tokat. Akbulut, M., Çoklar, H., Çekiç, Ç., Farklı dut çeşitlerinin bazı kimyasal özellikleri ve mineral madde içeriklerinin belirlenmesi. II. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Eylül, 2006, Tokat, Anonim, 2012a. =&report=barapor88.rdf&p_yil1=2011&p_kod=3&p_du z1=0&p_mad1= &p_dil=1&p_bolum=113&desfor mat=html&envid=hayvancilikenv. E. Tarihi:

18 Anonim, 2012b. Erişim Tarihi: Anonim, 2012c. FAO İstatistikleri. DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor E. Tarihi: Anonim, 2012d. Erişim Tarihi: Anonim, 2012e. Dut Yetiştiriciliği. Çankırı Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü E. Tarihi: no=43 Erdoğan, Ü., Pırlak, L., Ükemizde dut (Morus spp.) üretimi ve değerlendirilmesi. Alatarım, 4 (2): Erenoğlu, B., Ergun, M.E., Özdemir, E., Pırlak, L., Çilek ve diğer üzümsü meyveler (ahududu, böğürtlen, frenküzümü, yaban mersini) raporu, Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, Bitkisel Üretim Özel İhtisas Komisyonu Meyvecilik Alt Komisyon Raporu, DPT: ÖİK: 657, 2001, Ankara. Güleryüz, M., Pırlak, L., Türkiye'de kızılcık (Cornus mas L.) yetiştiriciliği. Derim, 13(3): Göktaş, A., Ahududu ve Böğürtlen Yetiştiriciliği. Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Yayınları, Yayın No:38, Eğirdir, Isparta. İslam, A., Turan, A., Şişman, T., Kurt, H., Aygün, A., Giresun- Şebinkarahisar da dut seleksiyonu. II. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Eylül, 2006, Tokat, Kalyoncu, İ.H. ve Ecevit, F.M Farklı nem seviyelerinin kızılcık (Cornus mas L.) yeşil çeliklerinde köklenme üzerine etkileri. Türkiye II. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 1(Meyve): , Adana. Onur, C., 2006., Ahududu Yetiştiriciliği. Damla Ofset, Antalya.100s. Yalçınkaya, E., Erbil, Y., Baş, M., Marmara bölgesi kızılcık popülasyonlarının meyve özelliklerinin karşılaştırılması. I. Sert Çekirdekli Meyveler Sempozyumu, Eylül 2001,Yalova, Yayar, R., Gülse, H.S., Erol, Y., Türkiye nin üzümsü meyveler dış ticareti analizi. II. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, Eylül, 2006, Tokat, Yetgin, M.A., Üzümsü Meyveler. Samsun İl Tarım Müdürlüğü Çiftçi Eğitimi ve Yayım Şubesi Yayını, Samsun.

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU DÜNYADA YAŞ MEYVE VE SEBZE ÜRETİMİ FAO nun verilerine göre; 2012 yılında dünyada 57,2 milyon hektar alanda, 1,1 milyar ton yaş sebze üretimi yapılmıştır. Domates yaklaşık

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER. burhanerenoglu@gmail.com, burhanerenoglu@gthb.gov.tr EĞİTİM BİLGİLERİ. Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü 1983

KİŞİSEL BİLGİLER. burhanerenoglu@gmail.com, burhanerenoglu@gthb.gov.tr EĞİTİM BİLGİLERİ. Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü 1983 KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Unvan Burhan ERENOĞLU Dr. (Ziraat Yüksek Mühendisi) Telefon 0226 8149709 E-mail Doğum Tarihi - Yeri burhanerenoglu@gmail.com, burhanerenoglu@gthb.gov.tr 12.09.1959 - Sivas EĞİTİM

Detaylı

seciley@hotmail.com EĞİTİM BİLGİLERİ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi 2010

seciley@hotmail.com EĞİTİM BİLGİLERİ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi 2010 KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı S.Seçil Erdoğan Unvan Mühendis Telefon 226-8142520-1287 E-mail seciley@hotmail.com Doğum Tarihi - Yeri 04.01.1970 Fotoğraf Doktora Yüksek Lisans Lisans EĞİTİM BİLGİLERİ Namık

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

Kuru Kayısı. Üretim. Dünya Üretimi

Kuru Kayısı. Üretim. Dünya Üretimi Kuru Kayısı Üretim Dünya Üretimi Türkiye, Dünya Yaş Ve Kuru Kayısı Üretiminde Birinci Sırada Yer Almaktadır. Uluslararası Sert Kabuklu Ve Kuru Meyve Konseyi nin Verilerine Göre Türkiye nin Toplam Kuru

Detaylı

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ T.C. TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ 1 HAZİRAN 2013 MARDİN 1 TMO NUN GÖREVLERİ Kuruluş: 1938 Hububat piyasalarını düzenlemek, Afyon ve uyuşturucu maddelere konulan devlet

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

ULUDAĞ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ ÜYELERİNE SİRKÜLER NO.: 248

ULUDAĞ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ ÜYELERİNE SİRKÜLER NO.: 248 ULUDAĞ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ ÜYELERİNE SİRKÜLER NO.: 248 T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü nden alınan yazıda; Türkiye de kiraz-vişne

Detaylı

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha: 1

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha: 1 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha: 1 PORTAKAL SUYU 1. GİRİŞ Ayten ZAN SANCAK Tarım ve tarıma dayalı sanayi Türkiye ekonomisi açısından

Detaylı

TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI

TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI Atatürk Ü.Zir.Fak.Der. 25 (2), 269-274, 1994. TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI İsmail GÜVENÇ (I) Refik ALAN (I) ÖZET : Bu çalışmada, Türkiye'den Ortadoğu ülkelerine gerçekleştirilen sebze

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

Giresun Fide-Fidan, Maviyemiş Meyvecilik ve Orman Ürünleri Ltd. Şti. Bulancak-GİRESUN. Yüksekboylu MAVİYEMİŞ YETİŞTİRİCİLİĞİ. Prof. Dr.

Giresun Fide-Fidan, Maviyemiş Meyvecilik ve Orman Ürünleri Ltd. Şti. Bulancak-GİRESUN. Yüksekboylu MAVİYEMİŞ YETİŞTİRİCİLİĞİ. Prof. Dr. Giresun Fide-Fidan, Maviyemiş Meyvecilik ve Orman Ürünleri Ltd. Şti. Bulancak-GİRESUN Yüksekboylu MAVİYEMİŞ (Highbush Blueberry) YETİŞTİRİCİLİĞİ Prof. Dr. Hüseyin ÇELİK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

Ahududu ve Böğürtlen Yetiştiriciliği

Ahududu ve Böğürtlen Yetiştiriciliği Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Yayın No: 38 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Ahududu ve Böğürtlen Yetiştiriciliği Alim GÖKTAŞ Lütfen Dikkat!... Ahududu, taze tüketimi yanında meyve suyu, dondurma, pastacılık,

Detaylı

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA 2014 ĠÇĠNDEKĠLER 1. DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ. 2 1.1. Üretim 2 1.2. İhracat 2 1.3. İthalat. 3 2. TÜRKİYE DE FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ 4 2.1. Üretim

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu Kümes Hayvancılığı 2014 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu KÜMES HAYVANCILIĞI

Detaylı

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU A) DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ: 1- ÜRETİM Fındık bademden sonra dünyada en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyvedir. Fındığın kültür çeşitleri Türkiye, İtalya,

Detaylı

Ünye de (Ordu) yetiştirilen mahalli armut çeşitlerinin pomolojik özellikleri*

Ünye de (Ordu) yetiştirilen mahalli armut çeşitlerinin pomolojik özellikleri* Akademik Ziraat Dergisi 1(2): 97-106 (2012) ISSN: 2147-6403 http://azd.odu.edu.tr Araştırma (Research) Ünye de (Ordu) yetiştirilen mahalli armut çeşitlerinin pomolojik özellikleri* Saim Zeki BOSTAN 1,

Detaylı

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2014

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2014 Konya Ekonomik Verileri Temmuz 2014 Dış Ticaret Tablo 1-Dış Ticarette Türkiye Konya Karşılaştırması 1000 $ Temmuz 13 Temmuz 14 Değişim % Oca.-Tem.13 Oca.-Tem. 14 Değişim % İHRACAT Konya 117.647 115.165-2,11%

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGESİNDE MEYVE ÜRETİMİ, İLÇELERİN PERFORMANSLARI VE ÇİFTÇİNİN ELİNE GEÇEN FİYATLAR

GÜNEY EGE BÖLGESİNDE MEYVE ÜRETİMİ, İLÇELERİN PERFORMANSLARI VE ÇİFTÇİNİN ELİNE GEÇEN FİYATLAR GÜNEY EGE BÖLGESİNDE MEYVE ÜRETİMİ, İLÇELERİN PERFORMANSLARI VE ÇİFTÇİNİN ELİNE GEÇEN FİYATLAR Hazırlayan: BARIŞ KIYAK İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 2 2. GÜNEY EGE BÖLGESİNDE MEYVE ÜRETİMİ... 3 3. GÜNEY EGE

Detaylı

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri ÖNSÖZ Gelişmiş ülkelerde 1900 lü yılların başlarından itibaren kurulmuş olan kalkınma ajansları, ülkemizde yeni benimsenmiş bir modeldir. Kalkınma Ajansları; bölgesel düzeyde kamu kesimi, özel kesim ve

Detaylı

Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler

Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler On5yirmi5.com Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler Ülkemizde yetişen başlıca ürünler. Yayın Tarihi : 24 Nisan 2012 Salı (oluşturma : 10/21/2015) TAHILLAR Buğday:İlk yetişme döneminde (ilkbaharda) yağış

Detaylı

30 Mayıs 2012. Ebru AKDAG MEYED Genel Sekreteri IFU Dünya Meyve Suyu Günü Elçisi

30 Mayıs 2012. Ebru AKDAG MEYED Genel Sekreteri IFU Dünya Meyve Suyu Günü Elçisi 30 Mayıs 2012 Ebru AKDAG MEYED Genel Sekreteri IFU Dünya Meyve Suyu Günü Elçisi İçerik MEYED Dünya Meyve Suyu Günü Meyve Suyu Sanayisinde Güncel Durum Meyve Suyu Sektörünün Potansiyeli Sorunlar ve Çözüm

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Ana Sınıf Ürün adı Alt Sınıf İL TARİH Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık) Tahıllar Adana, Osmaniye, Mersin, Antalya, Muğla 31.Mar Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık)

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Hazırlayan Cengiz KARABAYIR İGEME Uzmanı 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler

Detaylı

Van Ekolojik Koşullarında Üretilen Çilek Fidelerinin Meyve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi

Van Ekolojik Koşullarında Üretilen Çilek Fidelerinin Meyve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 1(2): 15-22, 2011 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

Nesrin AKTEPE TANGU. ntangu@yalovabahce.gov.tr. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı 2012

Nesrin AKTEPE TANGU. ntangu@yalovabahce.gov.tr. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı 2012 KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Nesrin AKTEPE TANGU Unvan Mühendis (Dr.) Telefon 02268142520/1210 E-mail ntangu@yalovabahce.gov.tr Doğum Tarihi - Yeri 22.08.1970/Kalecik Fotoğraf Doktora Yüksek Lisans Lisans

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 25 Nisan 2013 BİLECİK

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 25 Nisan 2013 BİLECİK 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 25 Nisan 2013 BİLECİK İklim değişikliği Biyoçeşitliliğin Korunması Biyoyakıt Odun Dışı Orman

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2012 Yılı Gülçiçeği Raporu Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2012 YILI GÜLÇİÇEĞİ RAPORU OCAK 2013 İÇİNDEKİLER 1- GİRİŞ 2- ÜRETİM 1- Dünya

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ TABLOLAR Tablo 1. Düzey 1 Bölgeleri Göç Verileri... 2 Tablo 2. Göç Hareketlerinin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 3 Tablo 3. İllere Göre Göç Verileri... 3

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ocak 27 ÖZET 2 yılı Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde,2 oranında artarak yılı yüzde, oranında artış ile tamamlamıştır. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarında mevsimsel

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler : 112 Armonize No : Sular : 2201 Meşrubat : 2202 Bira : 2203 Şarap : 2204 Konyak : 22082012, 22082062 Viski : 220830

Detaylı

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU Temel Ekonomik Göstergeler: Temmuz ayında; Üretici fiyatları genel indeksinde(üfe), Bir önceki aya göre %1,25 artış Bir önceki yılın Aralık

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ Selin ŞEN Eylül 2012 SUNUM PLANI I. SÜT ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE YATIRIM II. ET ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde,7 oranında artarken yıllık enflasyon yüzde,1 e düşmüştür. Para Politikası Kurulu nun Eylül ayı değerlendirmesinde de öngörüldüğü gibi, temel fiyat göstergelerinin

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... .... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13 ÖZET Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde, oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 7, a yükselmiştir.

Detaylı

TÜRKĠYE ve DÜNYA BAĞCILIĞI. Dr. Selçuk KARABAT 1

TÜRKĠYE ve DÜNYA BAĞCILIĞI. Dr. Selçuk KARABAT 1 TÜRKĠYE ve DÜNYA BAĞCILIĞI Dr. Selçuk KARABAT 1 Bağcılığın Tarihi Dünya da çok geniş bir alanda yapılmakta olan bağcılıkta asma veya omca (Vitis sp.) denilen bitki yetiştirilmektedir. Milyonlarca yıl öncesine

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) Tüketici Güven Endeksi (Nisan 2015) Tüketici Güven Endeksi bir önceki aya göre sınırlı bir artış sergilemiştir. 2015 Mart ayında 64.39 olan Tüketici

Detaylı

DÜNYANIN SAĞLIKLI ŞEKER ALTERNATİFİ : AGAVE HAZIRLAYANLAR SEZER BAŞ AYHAN ABALI İSMAİL BAYCAN MÜCAHİDE COŞKUR BENGÜL SAPSIZOĞLU KAPSAM AGAVE Yİ TANIYALIM AGAVE ŞURUBU NEDİR? AGAVE ŞURUBU NASIL YAPILIR?

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 ÖZET Eylül ayında tüketici fiyatları

Detaylı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı Neden Malatya ya yatırım yapmalı 11 2011 Temel Bilgiler Malatya, Doğu Anadolu Bölgesinin ekonomik açıdan en gelişmiş ilidir. 2010 ADNKS verilerine göre il nüfusu 740.643, merkez nüfusu 500 bin civarında,

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada üretilen toplam süt miktarı farklı kuruluşlar tarafından açıklanmaktadır. Bu kuruluşlar temelde birbirleriyle bağlantılı olmalarına rağmen veri toplama

Detaylı

2011 Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri

2011 Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 02/05/2012 tarihinde açıklanan, yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı haber bültenine göre; Hanehalkı

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU HAZİRAN 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/07/2014 tarihinde 2014 yılı Haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU Gıda İşleme, ekonomik açıdan uygun yöntemleri kullanarak tarım ürününü yapısal, duyumsal ve besleyici özellikleri olan maddelere dönüştürmektir Bu işlem içinde kullanılan

Detaylı

KOK KÖMÜRÜ, RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ VE NÜKLEER YAKIT İMALATI Hazırlayan Seher OZAN DÜNDAR Kıdemli Uzman 302 1. SEKTÖRÜN TANIMI Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatı

Detaylı

TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI

TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI Atatürk Ü.Zir.Fak.Der. 25 (1), 94-99, 1994. TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI İsmail GÜVENÇ (1) Refik ALAN (1) ÖZET : Bu çalışmada, Türkiye'den AT ülkelerine gerçekleştirilen sebze

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

SURİYE ARAP CUMHURİYETİNE YAPILAN İHRACAT ANALİZİ

SURİYE ARAP CUMHURİYETİNE YAPILAN İHRACAT ANALİZİ SURİYE ARAP CUMHURİYETİNE YAPILAN İHRACAT ANALİZİ Sayfa 1 / 12 İLLER BAZINDA SURİYE YAPILAN İHRACAT -2011 Sayfa 2 / 12 GAZIANTEP SURİYE 98.011.759,68 HATAY SURİYE 102.197.108,56 SAKARYA SURİYE 2.432.730,63

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 07.08.2015 Sayı 41 Genel Değerlendirme Nisan 2015 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2015 verilerinin değerlendirildiği- 41. sayısında sigortalı

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU MART 2015 HAZIRLAYAN: MELİKE ALPAN-BURÇAY ENGÜZEL UZMAN-UZMAN YARDIMCISI AR-GE ŞUBESİ 1 İÇİNDEKİLER 1 DÜNYA TİCARETİ... 3-4-5-6-7-8-9-10

Detaylı

CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU

CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU CEYHAN TİCARET ODASI CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU 2013 YILI Ceyhan Ticaret Odası 2013 CEYHAN T İ CARET ODASI BAŞKANDAN; Değerli Ceyhanlılar, Bilindiği gibi Ceyhan Adana nın en eski ilçelerindenn birisi

Detaylı

Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 51. KAHRAMANMARAŞ BÖLGESİNDE TRABZONHURMASI (Diospyros kaki) SELEKSİYONU

Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 51. KAHRAMANMARAŞ BÖLGESİNDE TRABZONHURMASI (Diospyros kaki) SELEKSİYONU Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 51 KAHRAMANMARAŞ BÖLGESİNDE TRABZONHURMASI (Diospyros kaki) SELEKSİYONU Mehmet SÜTYEMEZ K.S.Ü., Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Kahramanmaraş Fuat

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 11.06.2015 Sayı 39 Eki-08 Oca-09 Nis-09 Tem-09 Eki-09 Oca-10 Nis-10 Tem-10 Eki-10 Oca-11 Nis-11 Tem-11 Eki-11 Oca-12 Nis-12 Tem-12 Eki-12 Oca-13 Nis-13 Tem-13 Eki-13 Oca-14 Nis-14 Tem-14 Eki-14 Oca-15

Detaylı

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale Ekrem Yüce Dr. Turgay Turna Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Ali Kabaoğlu Safiye Pınar Özer Gökhan Tanyel ÇAYKUR Atatürk

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 07 Mayıs 2013 ESKİŞEHİR

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 07 Mayıs 2013 ESKİŞEHİR 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 07 Mayıs 2013 ESKİŞEHİR İklim değişikliği Biyoçeşitliliğin Korunması Biyoyakıt Odun Dışı Orman

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2015 tarihinde 2015 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

Türkiye de Organik Tarım

Türkiye de Organik Tarım Türkiye de Organik Tarım Ülkemizde organik tarım, 1984-85 sezonunda geleneksel ihraç ürünlerimizden kuru üzüm ve kuru incir ihracatı ile başlamış ve daha sonraki yıllarda hızla gelişme göstererek 2008

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 4 Ağustos 2009

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 4 Ağustos 2009 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ağustos 29 ÖZET Temmuz ayında tüketici fiyat endeksi yüzde,2 oranında artmıştır. Yıllık enflasyon yüzde,39'a düşerken, temel (çekirdek) enflasyon göstergeleri yükselmiştir.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

2014 YILI GÜLÇİÇEĞİ RAPORU

2014 YILI GÜLÇİÇEĞİ RAPORU T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2014 YILI GÜLÇİÇEĞİ RAPORU 2015 İÇİNDEKİLER 1- GİRİŞ 2- ÜRETİM 1- Dünya Üretimi 2- Türkiye Üretimi 3- TÜKETİM 1- Dünya Tüketimi 2- Türkiye

Detaylı

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Sabahattin Yumuşak; Adana Güçbirliği Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Özkan Başlamışlı; Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi

Detaylı

Mayıs 2015. Konya Ekonomik Verileri

Mayıs 2015. Konya Ekonomik Verileri Mayıs 2015 Konya Ekonomik Verileri Dış Ticaret İHRACAT BİLGİLERİ Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması İHRACAT 1000 $ Mayıs 14 Mayıs 15 Değişim % Ocak-Mayıs 14 Ocak-Mayıs 15 Değişim % Konya 143.645

Detaylı

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI Zir. Yük. Müh. Mine YALÇIN Tarım Ekonomisi Bölümü Zeytincilik Araştırma İstasyonu Bornova 26 Kasım 2014 Tablo 1. Dünya Tane Zeytin

Detaylı

DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık

DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık Mevcut Durum Değerlendirmesi: Dünya ticaretinde gıda sektörü

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2013 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 27/12/2013 tarihinde 2013 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bitkisel üretim bir önceki yıla göre

Detaylı

Gülşen KESKİN TKB Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Ankara e-posta: gulsenkeskin@gmail.com; Tel: +90 (312) 287 5833 / 1327

Gülşen KESKİN TKB Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Ankara e-posta: gulsenkeskin@gmail.com; Tel: +90 (312) 287 5833 / 1327 YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 2010, 20(3): 214-221 Geliş Tarihi (Received): 02.02.2010 Kabul Tarihi (Accepted): 12.07.2010 Derleme/Review Türkiye de Domates Salça Sanayi ve İç Piyasada Fiyat Değişimleri

Detaylı

Nisan 2015. Konya Ekonomik Verileri

Nisan 2015. Konya Ekonomik Verileri Nisan 2015 Konya Ekonomik Verileri Dış Ticaret İHRACAT BİLGİLERİ Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması İHRACAT 1000 $ Nisan 14 Nisan 15 Değişim % Ocak-Nisan 14 Ocak-Nisan 15 Değişim % Konya 140.853

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

06.06.2012-Devam Daire Başkanı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü 18.07.2011-05.06.2012 Daire Başkan Vekili

06.06.2012-Devam Daire Başkanı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü 18.07.2011-05.06.2012 Daire Başkan Vekili KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Dr. Nejdet KAPLAN Ünvan Daire Başkanı Telefon (0312) 3271795 E-mail nkaplan@tagem.gov.tr Doğum Tarihi - Yeri 1958-Akçaabat (Trabzon) Doktora Yüksek Lisans Lisans EĞİTİM BİLGİLERİ

Detaylı

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2015

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2015 Konya Ekonomik Verileri Temmuz 2015 DIŞ TİCARET VERİLERİ İHRACAT BİLGİLERİ Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması (1000 $) İHRACAT RAKAMLARI -1.000 $ TEMMUZ OCAK-TEMMUZ KONYA 114.893 106.076-7,7%

Detaylı

Haziran 2014. Konya Dış Ticaret Verileri

Haziran 2014. Konya Dış Ticaret Verileri Haziran 2014 Konya Dış Ticaret Verileri Dış Ticaret Tablo 1-Dış Ticarette Türkiye Konya Karşılaştırması 1000 $ 2013 Haziran 2014 Haziran Değişim 2013 2014 Değişim İHRACAT Konya 103.812 112.271 8,15 649.933

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2014 tarihinde 2014 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

BAŞKANIN MESAJI. Osman BAĞDATLIOĞLU Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı

BAŞKANIN MESAJI. Osman BAĞDATLIOĞLU Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı 1 BAŞKANIN MESAJI Türkiye de süs bitkileri sektörü hem üretim hem ihracat yönünden hızla gelişen bir sektör. Bugün tüm dünya Türkiye deki bu potansiyelin farkında ve bizi önemli bir üretici/ihracatçı ülke

Detaylı