TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR"

Transkript

1 ISSN: Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2006 (2) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Adnan ÇALIK Süleyman Demirel Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü, ISPARTA ÖZET Kaynaklı imalat yöntemi ile malzemelerin birleştirilmesi endüstriyel uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Kaynaklı imalat tekniğinin hem uygulama kolaylığı hem de ekonomik olması bakımından kullanımı hızla artmaktadır. Uygulamada malzeme özelliklerinin değişmesi ile kullanılan klasik kaynak (Elektrik ark kaynağı, Oksi-gaz kaynağı, Gazaltı ark kaynakları) yöntemleri ile ürün kalitesini tam olarak sağlamak zordur. İmalat kalitesinin geliştirilmesinde ve hassas birleştirmenin gerekli olduğu yerlerde yüksek enerji yoğunluklu kaynak yöntemleri kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden en yaygın olarak kullanılanı Elektron ışın kaynağı ve uygulamalarıdır. Bu çalışmada, Elektron ışın kaynağı uygulama örnekleri ile birlikte açıklanmıştır. Anahtar kelimeler: Elektron Işın Kaynağı, Kaynak Ekipmanları, Elektron Işın Kaynak Uygulamaları 1. GİRİŞ Kaynaklı birleştirmelerde kullanılan yöntemin seçiminde, ekonomiklik, kalite, otomasyon ve zamandan tasarruf sağlayacak olmasının zorunluluğu vardır. Özellikle kaynaklı birleştirme için gerekli olan teknolojik özellikler (statik ve dinamik mukavemet, şekil değiştirme kabiliyeti, korozyona dayanıklılık), ön tavlama, ara tavlama ve son tavlama şartlarının yanı sıra şekil ve boyut gibi konstrüktif büzülmeler, kendini çekmeler, çarpılmalar ve kaynak yerine ulaşma gibi şartların yerine getirilmesi gerekir. Bununla birlikte yöntemin uygulama tekniği bakımından yatırım maliyeti, işletme ve sarf malzeme giderleri, enerji ve bakım giderleri, ilave metal seçimi ve kullanımının uygunluğu gibi özelliklere sahip olması istenir. Yüksek yoğunluklu ve güçlü elektron ışın kaynak yöntemini sayesinde yukarıda istenen özellikleri sağlamak mümkün olmaktadır. Endüstriyel uygulamada ise hemen hemen her türlü malzemenin birleştirilmesinde yaygın olarak kullanılmasını sağlamaktadır. 2. ELEKTRON IŞIN KAYNAĞI (EIK) Elektron ışın kaynağı (EIK), ileri teknolojili bir kaynak yöntemi olup, 1950 lerin sonunda bütün dünyada kullanılmaya başlamış ve ilk kullanımları özellikle nükleer endüstrisiyle birlikte havacılık sanayinde olmuştur. Bu yöntemle gerçekleştirilen kaynaklı bağlantılar yüksek kalite ve güvenilirlik sağlamıştır. Aynı zamanda üretim maliyetlerini de giderek azaltmış olmakla birlikte tüm sanayi parçalarının birleştirilmesinde de yaygın olarak kullanıla gelmektedir(kearns, 1984). Elektron ışın kaynağı yüksek vakum altında ivmelendirilmiş ve yoğunlaştırılmış elektron ışınları elektron tabancasından çok yüksek hızla yönlendirilen elektronların kinetik enerjilerinden yararlanılan bir ergitme esaslı kaynak yöntemidir. Burada manyetik ve elektrostatik odaklayıcı mercekler, tarafından büzülen

2 Teknolojik Araştırmalar : MTED 2006 (2) elektron akışı, kuvvetli bir elektriksel alan içinde katottan anoda doğru çok yüksek hızla gider, iş parçasına çarptıklarında sahip oldukları kinetik enerjiyi burada ısı enerjisi olarak terk eder. Enerjinin tamamen lokalize olmasından dolayı, çok yüksek sıcaklıklara erişilerek kaynak yerini ergiterek kaynağın oluşmasını sağlar. Şekil 2.1 de Elektron ışın kaynak makinesinin fotoğrafı verilmiştir Elektron Işın Kaynağının Mekanizması Şekil 2.1. Elektron ışın kaynak makinesinin fotoğrafı EIK ile kaynakta gerekli ısı elektron ışınlarından sağlanmaktadır. Elektron ışının ve ısının oluşumunu aşağıdaki fiziksel prensiplerle ortaya çıkmaktadır. Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Bir elektronun fiziksel, kimyasal özellikleri aşağıdaki şekildedir. e=1.602x10-19 C (coulomb) negatif şarj taşıyan bir elementer taneciktir. Elektronun kütlesi (Me) : 9.109x10-31 kg, Elektronun yarıçapı (r e ) : 2.82x10-15 m Elektronun şarj/ kütle oranı (e/m e ) : 1.759x10 11 C/kg.dır (Oğuz, 1990). Bir atomdaki elektron sayısı, her maddenin cinsine bağlı olup Mendeleyev periyodik cetvelindeki atomik sayısına eşittir. Bir atom, ortasında (çekirdeğinde), (+) yüklü proton ile yüksüz nötron ve bunların çevresinde belirli yörüngeler de bulunan ( ) yüklü elektronlardan oluşur. Maddenin en küçük elementler taneciği olan elektron, yeterli bir enerji uygulanarak serbest halde yani metalin yüzeyinden kopmuş halde (durumda) kolaylıkla elde edilebilir. Serbest elektronlar elektriksel veya manyetik alanlar tarafından harekete geçirilirler. Elektronlar, bilinen bütün elementler şarjlı (yüklü) taneciklerin en alçak(düşük) hareketsiz kütlesine sahip olduklarından çok yüksek bir ivme kazanırlar. Dolayısıyla bunlara belli bir enerji verilince elektronların maddenin (metalin) içine nüfus edebilecekleri görülmüştür. Bir malzemenin içine dalmış bir elektronun bir çok dağılmaya uğrayıp atomik çekirdek ve kafes elektronlarıyla çarpışması sonucu enerjisini birden (aniden) değil tedrici olarak kaybettiğini göstermiştir. Bu itibarla malzemeye giren elektronda hem hızında hem de hareket yönünde değişme olur. Enerjinin büyük bir bölümü serbest yolun sonunda şarj olur. Yani bir elektron durana kadar içinden geçebileceği malzeme kalınlığının sonunda harcanır. Böylece de iş parçasının yüzeyden ısı ithaliyle de kaynak 52

3 Çalık, A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2006 (2) sıcaklığına yükseltildiği mutat olarak kullanılan klasik kaynak yöntemlerinin aksine, elektronik ısıtma malzemenin kendi içinde meydana gelir. Nüfus eden elektronlar enerjilerini tedricen kaybettiklerinden, ısının çoğu yüzeyden belli bir derinlikte terk edilerek kaybolur. Elektronların manyetik ve elektrostatik gerilimini yardımıyla kazandıkları kinetik enerji, mv E kin = e U 2 v 2 = kinetik enerji (joule) (2.1) formülü ile hesaplanır. Burada, U= Elektrik gerilimi (V), v= hız (m/sn), m v = elektronun kütlesi (kg) dir. Oluşan kinetik enerji parçaya çarptığında; X ışını yayınımına, ısı radyasyonuna ve ikincil elektronlara dönüşür. Dağılmış ve ikincil elektronlar üç gruba ayrılabilir. 1. Elektrik olarak dağılmış, çarpan elektronlarınkine eşit enerjili elektronlar. 2. Elektriki olmayan şekilde dağılmış ve belli bir kayıpla çarpan elektronlardan daha az enerjiye sahip elektronlar. 3. En son, ikincil elektronlar ki bunların enerjisi 50 kv a ulaşmaz (Karadeniz, 1990). Ortalama olarak, dağılmış elektronların enerjisi, birincil elektronların yaklaşık %70 dir. Dağılmış elektronların çarpanlara oranı β ise, elektron ışını tarafından elektronlara kaybedilen (aktarılan) enerji; E kay = 0.7xβ olur. β nın değeri arasında olup kimyasal elementin atomik sayısına göre değişir. Şekil 2.2 de gösterilen yoğunlaştırılmış elektron ışının parça kesit alanındaki ışının dağılımını göstermektedir. U 3 2 r 1. Vakum ortamında ışının dağılımı (nüfuziyeti) 2. Atmosferik ortamdaki ışının dağılımı 3. Aşırı dengeye getirilmiş ışının dağılımı 1 Şekil 2.2. Elektron ışının parça kesitindeki dağılımı (Madenov ve Sabchevski, 2001) 2.2. Elektron Işın Kaynak Makineleri Endüstride kullanılan elektron ışın kaynak makineleri genel olarak ikiye ayrılmaktadır. Birincisi vakumlu elektron ışın kaynak makineleri ikincisi de vakumsuz EIK makineleridir Vakumlu Elektron Işın Kaynak Makineleri Bu kaynak makineleri kendi aralarında düşük voltajlı ve yüksek voltajlı elektron ışın kaynak makineleri olarak sınıflandırılmaktadır. Düşük voltajlı tezgahlar volt, yüksek voltajlı makineler ise voltluk gerilimde çalışan makinelerdir. Yüksek voltajlı EIK makinelerinde daha iyi 53

4 Teknolojik Araştırmalar : MTED 2006 (2) odaklama ve daha derin nüfuziyet sağlanır. Vakum ortamının derecesinin ölçümü Torr basınç ölçümüyle belirlenmektedir (Sciheller; Haising ve Panzer,1982). Yaklaşık 1 Torr, 1 mmhg basıncına eşittir. Vakumlu EIK makinelerinin iki farklı vakum tipi uygulanmaktadır. 1. İş parçası ortamının 10-6 ile 10-3 Torr arasında değiştiği yüksek vakumlu kaynak işlemi. 2. İşparçası ortamının yumuşak veya kısmi vakum içinde olduğu 10-6 ile 10-3 Torr arasında değiştiği orta vakumlu EIK dır Vakumsuz Elektron Işın Kaynak Makineleri İş parçasının normal atmosfer basınç altında hava veya koruyucu gaz altında olduğu aynı zamanda atmosferik EIK kaynağı olarak da adlandırılan vakumsuz elektron ışın (EIK) makineleridir. Tüm EIK uygulamalarında elektron tabancasının bulunduğu bölge 10-4 Torr yada daha düşük bir basınçta tutulur Elektron Işın Kaynak Makinelerinin Çalışma Prensipleri Genel olarak elektron ışını; katot (filament), yönlendirme kabı ve anottan oluşur. Sıcak katot yüksek yayınımlı malzemelerden (tungsten veya tantalyum) yapılır. Bu yüksek yayınımlı malzemeler; tel, şerit veya levha formunda olup arzu edildiği şekillerde üretilir. Bunların elektron yayması için 2500 o C nin üzerine doğrudan veya dolaylı olarak ısıtılacak şekilde tasarlanabilme özelliğine sahip olabilmeleri gereklidir. Katodun yüzeyinden yayılan elektronlar yüksek bir hızla ivmelenirler, katot, yönlendirme kabı ve anodun oluşturduğu tabanca sisteminden çıkan elektronlar, elektrostatik alan vasıtasıyla düzenlenmiş ışın haline getirilir. Böylece topraklanmış anot düzlemindeki küçük bir delikten akan elektron kümesi (akımı) elde edilir. Katot ile yönlendirme kabı arasındaki negatif potansiyel farkın değişimi ile elektron akışı kolaylıkla değiştirilebilir. Yani kapalı, açık/kapalı, veya farklı seviyelerde aşağı/yukarı, eğimli olarak değiştirilebilir. Anottan çıkan elektronlar, tabancaya uygulanan çalışma voltajı ise maksimum enerji seviyelerine ulaşırlar. Daha sonra elektronlar, elektron ışını düzeltme sisteminden geçerler. Burada manyetik mercekler vasıtasıyla elektron ışının çapı düşürülür ve iş parçasının kaynak yapılacak yerine çok ince ve küçük çaplı bir ışın odaklanmış (merkezlenmiş) olur. Küçültülmüş ışın çapı ile enerji yoğunluğu artar ve iş parçası üzerine gönderilidir. Elektromanyetik saptırma bobinleri vasıtasıyla, elektron ışınlarına esneklik kazandırılır. Böylece ışın istenildiği şekilde yönlendirilir. Şekil 2.3 de elektron ışın kaynağının ana elemanlarını göstermektedir. Elektron tabanca sistemi genellikle 1x10-4 Torr (1.3332x10-7 bar) vakum altında çalıştırılır (Başaran, 1998, Metabower, Bakish, Casey, Flynn, Knaus ve Povers, 1983). Vakum sistemi altında tabancanın çalışması, tabanca sisteminin temiz kalmasına, flamentin oksitlenmesinin önlenmesine ve farklı voltajlarda elektrotlar arasında kısa devre olmasına engel olur. Hem tabanca sistemini hem de kaynak yapılan bölgenin vakum altında olması istenir. Kaynak bölgesinin vakum altında olmasıyla elektron ışının dağılması engellenmiş olur. Çünkü (aksi takdirde) ortamda kalan hava molekülleri ile çarpışan elektronlar, ışının dağılmasına neden olur ve böylece ışının yoğunluğu azalır. Genellikle elektron ışın tabancaları 30 ile 200 kv arasında değişen gerilimler arasında çalıştırılır ve uygulanan akım 0.5 ile 150 ma arasındadır. 54

5 Çalık, A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2006 (2) Şekil 2.3. Elektron ışın kaynak makinesinin elamanları 2.4. Elektron Işın Kaynak İşlemi İçin Yapılan Hazırlıklar 1. Sağlığı ve çalışma şartlarını bozan maddeler kaynağı kötüleştirir. Dolayısıyla bu maddelerden kaçınılmalıdır. 2. Kaynak yapılacak olan parça her türlü kir, toz ve yağdan arındırılır. 3. İş parçası üzerinde temizleme maddesi veya atığı kalmamalıdır. 4. Birleşmeler minimum aralıkta yapılmalıdır. Aralık 0.07 mm yi kesinlikle geçmemelidir. 5. Işının iş parçasının kaynak yapılacak yerine odaklanmasında çok düşük güçte ışın kullanılmamalıdır. 6. Kaynak ile ilgili parametreler, makineye ait Yeni Bir Parçanın Elektron Işın Kaynak Makinesine Hazırlanması süreci ile belirlenmelidir. Bu sürece göre; a- Birleştirilecek malzemenin kimyasal bileşimi belirlenir. b- Malzemenin kalınlığı belirlenir. 55

6 Teknolojik Araştırmalar : MTED 2006 (2) c- Parçanın sert vakum mu yoksa yumuşak vakum makinesinde mi kaynak edileceği belirlenir. Eğer bir yumuşak vakum makinesinde çalışılacak ise çalışma odasındaki basıncın değeri belirlenmelidir. Vakum ne kadar doğru seçilirse karşılaşılan problemlerde o kadar az olur. d- Kaynak edilecek malzeme kalınlığına ve enerji girişine göre, kaynak hızı seçilerek, yaklaşık olarak gerekli güç bulunur. Şekil 2.4 de bu tablo değerleri gösterilmektedir. Şekil 2.4. Yüksek vakumda elektron ışın kaynağında çeşitli malzemeler için kalınlığa göre seçilen enerji, güç ve hız değişimi (AWS Welding Handbook, 1991). e mm den kalın parçalar, için grafik kullanılacaktır. Şekil 2.5 deki grafiğin ilk düşey ekseni, enerji (kj/inç) değerlerini göstermektedir. Bu genel bir kaynak terimi olup aşağıdaki 2.2 formülü ile hesaplanır. ma kv 60 = ipm 1000 kj inc (2.2) f- Tabanca ile parça arasındaki uzaklık belirlenir. Eğer parçanın şeklinden ileri gelen bir zorluk yoksa 150 mm lik mesafe uygundur. Bu değer artarsa problemler çıkar. Örneğin güç yoğunluğu azalır, bombardıman değişimi büyür, ark etkisine hassasiyet artar, osiloskoptaki görüntü zayıflar ve kaynak parametrelerinin değişimine daha zor uyum sağlanır. g- Günümüz teknolojisine göre yapılacak kaynağın hızı bazı kısıtlayıcı etkenler altındadır. Örneğin 3 mm kalınlığındaki çeliğin kaynak hızı 6350 mm/dak civarındadır. 50 mm kalınlığındaki çelikte ise mm/dak olacaktır. Yüksek hızlarda ortaya çıkan problem, ergimiş metalin boşluğu uygun şekilde dolduramamasıdır. Kaynak hızı çok yüksek seçildiği takdirde kaynakta oluşabilen diğer hatalar; çatlamalar, porozite, kök porozite, yüzey 56

7 Çalık, A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2006 (2) boncuklanması, alt kesilme ve arkadan emme vb. gibidir. Malzeme kalınlığı azaldıkça daha hızlı kaynak yapılabilir. h- Odak ayarı yapılır bunun için tabanca ile parça arasına bir bakır blok yerleştirilir. Gönderilen elektron ışın demeti tek bir noktada en küçük şekilde odaklanıncaya kadar ayar yapılır. Bu ayar gerçek odak ayarı olmakla birlikte iyi bir başlangıç ayarıdır. 6 mm den ince malzemelerde odak, parçanın üst yüzeyine ayarlanır. Kaynak biraz geniş olur, fakat üst ve alt yüzeydeki dikiş daha düzgünleşir. Daha kalın malzemelerde optimum kaynak için odak parçanın yüzeyinin altına odaklanır. Örneğin çelikler de 60 mm lik nüfuziyet elde etmek için odak yüzeyden yaklaşık 50 mm nin altında olmalıdır. Zirkonyum, Tantal ve Titanyum gibi refrakter metallerin kaynağında odak malzemenin arka tarafında olmalı ve hız yüksek seçilmelidir. Şekil 2.5 de çeşitli odak ayar yerleri görülmektedir. Şekil 2.5. Elektron ışın kaynağında odak noktasının değişimine göre kaynak dikiş profillerinin değişimi (Kearns, 1991). i- Sonuçta bakır üzerinde yapılan kaba odak ayarından sonra istenen neticeyi almak için birkaç deneme dikişi yapılarak kontrol edilmelidir. j- Vakum seviyesinin kaynak dikişi üzerindeki etkisi büyüktür. Vakum ne kadar yüksekse kaynak o kadar geniş olur. Bu yüzden, vakum yüksek olunca, belli bir nüfuziyet için gücüde artırmak gerekir. Yüksek vakumlarda hava moleküllerine çarpan serbest elektron yüzdesi de artar. Ve çalışmaya başlamak mümkün olmaz. 50μm Hg (5x10-2 Torr) üzerindeki vakumlarda metal buharları oksitlenmeye sebep olarak problem teşkil eder. Yukarıda anlatılan hususlar dikkate alınarak; Belli bir ayarı sabit tutmak için kaynak akımı artıkça odak akımını da artırmak gerekir. Fakat bu sert (yüksek) vakumda geçerlidir. Yumuşak (düşük) vakumda ise bunun tam tersidir. Işın akımı artınca, odak akımı düşürülmelidir. Bunun sebebi plazma etkisidir. Herhangi bir durumda akımda değişiklik yapınca, sabit bir odak noktasını korumak için odak akımını da değiştirmek gerekir. Şekil 2.6 de parça üzerindeki elektron ışının odaklanması görülmektedir (Akın, 1998). k- Normal bir tabanca mesafesinde kaynak yapan sert vakumlu bir makinede gerilim 40 kv dur. Bu gerilimde ark etkileri az, güç yoğunluğu gayet iyidir. Eğer dar bir kaynak dikişi isteniyorsa gerilim arttırılmalıdır. Daha yumuşak elektron ışın demetleri için örneğin, ince levhaların kaynağında düşük gerilim gerekir. Yumuşak vakumlu makinelerde Tabanca parça mesafesi en az 250 mm olmalıdır. Tabanca mesafesinin uzunluğundan ve vakum odasının basıncının yüksek olmasından dolayı iyi bir ışın demeti için kv (gerilim) yüksek tutulmalıdır. Gerilim (kv) yüksek olunca ark oluşma tehlikesi yoktur. Çünkü tabanca bölümü iş odasından izole edildiğinden gazların tabancaya girmesi güçtür(kuşhan, 1996). l- Elektron ışın demetine salınım yaptırarak normal boşluk şekli değiştirilebilir. Frekans (F) ve genlikleri (Y) değiştirerek ve bunların çeşitli kombinasyonları ile sonsuz seçim yapılabilir 57

8 Teknolojik Araştırmalar : MTED 2006 (2) sayılan bu tedbir ve hazırlıkları yaparak kaliteli birleştirmeler yapmak mümkündür (Sciaky Co., 1983) Şekil 2.6. Elektron ışın kaynağında odaklama görünüşü (AWS Welding Handbook, 1991). 3. ELEKTRON IŞIN KAYNAK UYGULAMALARI Elektron ışın kaynağının uygulandığı alanlar 1950 li yılların sonlarında sadece reaktör, uzay araçları yapımı, elektronik endüstrisinin mikro kaynak işlemlerinde kullanılmaktaydı, oysa günümüz de kaynaklı birleştirmenin uygulandığı tüm sahalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Yöntem seri yapım hatlarında uygulamaya elverişli olabildiği gibi, ışın güç yoğunluğunun değiştirilmesi ve yaygın hale getirilmesi ile enerjinin daha geniş yüzeyde, ısıl işlemlerde kullanılması da mümkün olabilmektedir. Bir noktada enerjinin yoğunlaştırılması özelliğinden yararlanarak, malzemenin süblimasyonunu oluşturmak da olanak dahilinde bulunmaktadır. Bu özelliklerden yararlanılarak yöntem ile tüm birleştirme pozisyonlarında ön görülen yarım mercek biçimli dikiş kesiti sağlanmakta ince saçların kaynağı mikro elemanların birleştirilmesi kalın parçalarda ince kesitli derin nüfuziyetli dikişler elde edilmesi, tek işlemde alt alta birkaç birleştirmenin gerekleştirilmesi gibi farklı uygulamalar yapılabilmektedir. Et kalınlığı fazla ve büyük boyutlu reaktör basınçlı kaplar, uçak, gemi yapımlarındaki birleştirme işlemlerinde hareket etme özelliği olan kaynak üniteleri kullanılmaktadır. Bu tür uygulamalarda kaynak yerinde bölgesel vakum oluşturulmakta, işlem dikey ve yatay pozisyonlarda gerçekleştirilmektedir. Kaynak yerinde vakum için gerekli olan sızdırmazlık, hareketli bir contalama sistemi ile sağlanmaktadır. Bu esasa göre çalışan sistemler, yardımcı donatımların ilavesi ile boruların dikişli olarak imali veya alın birleştirilmelerinde kullanılmaktadır. Otomobil transmisyon mekanizmaları, tıbbi mühendislik, metal işleme endüstrilerinde ve hassas parça imalatı ile bilimsel araştırmalarda yaygın kullanılmaktadır. Bu yöntemle dar tolerans sınırları elde edildiği için seri delik delme işlemlerinde uygulanmaktadır. Yine elektron ışınından yararlanılarak, ergitme ile kesme işlemleri de yapılabilmektedir. Özellikle mekanik ve diğer termik yöntemlerle iyi sonuçlar alınamayan malzemeler için bu uygulamaya başvurulmaktadır. Yüksek proses güvenliği ile alüminyum kirişlerin birleştirilmesi (kaynaklanması) sağlanmaktadır. Sürekli makineler, band veya çubuk şeklindeki parçaların sürekli olarak kaynaklanması için dizayn edilmişlerdir. Bunlar daha çok yarı mamul parçaların kaynak ve ısıl işleminde kullanılmaktadır. Isıl işlem amacıyla da 58

9 Çalık, A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2006 (2) kullanım sahası bulmuştur. EIK na uygun konstrüksiyonlar da yüksek malzeme ve maliyet tasarrufu ile tamamen yeni imalat sahaları bulmuştur. EIK yöntemi ile tüm eş malzemelerin birleştirilmesinde hemen hemen herhangi bir zorluk bulunmamaktadır. Yüzeylerde bulunabilecek bir oksit tabakasında sadece bakır ve titanyumun birleştirilmesinde problem oluşturur. Bu oksitler temizlenerek malzemeler hatasız birleştirilebilir. Kaynak vakum koşullarında yapıldığı için, işlem sırasında oksitlenme ortaya çıkmamaktadır. Özellikle atmosfere duyarlılığı fazla olan metallerin (Ti ve alaşımları) ergime sıcaklığı yüksek olan metallerin (Molibden ve alaşımları gibi) kolaylıkla ve kusursuzca birleştirilmeleri yoğun ısı ile metalsel sıvı viskozitesinin azaltılması karşılıklı iyi bir karışım sağlamasında olumlu bir etken olarak görülmektedir. Kaynak yerindeki ısı iletiminin büyük olması iri tane oluşmaması ve özellikle Cr alaşımlı çeliklerde delta (δ) fazından uzaklaşmasını sağlayabilmek çok önemlidir. EIK da katı cisimlerin kalınlığını aşan bir nüfuziyet elde edildiği için genellikle I alın birleştirilmeler yapılmakla birlikte T birleştirme işlemlerinde yatay saçın arkasındaki dikey saçın kaynağında kullanılır. Bu tür birleştirme yapma imkanı, bilhassa uçak inşasında kaplama saçlarının ve petek konstrüksiyonlarında da takviyelerin birleştirilmesinde büyük kolaylık sağlar. T bağlantısının klasik iç köşe kaynağına daha çok benzeyen diğer bir kullanma imkanı da, birleşme yerine paralel olarak gönderilen elektron ışınlarının kullanılmasıyla ortaya çıkan durum Şekil 3.1. de gösterilmiştir. Şekil 3.1. Elektron ışın kaynağı ile aynı anda yapılmış 3 ve 4 alın kaynağı (Anık, 1991). Elektron ışının (elektronların ısınma için kullanılmayan kısım) dikişin alt tarafından demet halinde yeniden dışarı çıkması özelliği, yeterli enerji sevki halinde, hacimsel olarak ayrılmış yerlerin kaynağının aynı yapılmasını mümkün kılar. Zaman ve maliyet ekonomisinin yanında, alışılmış yöntemler için ulaşılması zor yerlerin, örneğin E profillerin karşılıklı yerleştirilmiş orta basamağının kaynağında yeni birleştirme imkanları ortaya çıkar. Elektron ışınlarının yeterli enerji ile gönderilmesi halinde, hacimsel olarak birbirinden ayrı olan bölümlerde elektron ışını ile kaynak yapmak mümkün olmaktadır. Böylece ulaşılması zor olan yerlerde kaynak yapılmış olur Farklı Metallerin Elektron Işın Kaynağı İle Birleştirilmesinin Uygulandığı Endüstriyel Alanlar EIK yöntemi otomotiv, ağır taşıtları, iş makineları, uçak ve uzay araçları buhar türbinleri ve nükleer enerji gemi yapımı, elektronik ve haberleşme gibi endüstri dallarında birçok farklı cins malzemenin birleştirilmesinde geniş bir uygulama alanına sahiptir. Ayrıca otomobiller için dişliler ve ileri 59

10 Teknolojik Araştırmalar : MTED 2006 (2) mühendislik problemlerinde kesme takımlarının imalinde de kullanım alanı bulmuştur. Çok uzun zamandan beri elektrik güç santrallerinin yapımında (buhar kazanları, yüksek güçlü buhar ve gaz türbinleri vb) kullanılan kaynak bağlantılarının kökten bir değişim ve gelişimine gerek duyulmaktaydı. EIK bu gelişimin sağlanmasında büyük rol oynayacak bir yöntem olarak güncelliğini korumaktadır. Bu sebeblerden dolayı geniş bir uygulama alanı bulmuştur. 4. SONUÇLAR Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmeler üretim ve imalat sahasında yüksek güç yoğunluklu, yüksek kapasiteli cihaz ve ekipmanların kullanılmasını da beraberinde getirmiştir. Özellikle kaynaklı imalat sektöründe elektron ışın kaynak yönteminin kullanılmasını ve özelliklerinin geliştirilmesini de beraberinde getirmiştir. Özellikle malzemelerin birleştirilmesinde kaynak kabiliyetini etkileyen başlıca etkenler şunlardır. Kaynak edilecek metal veya alaşımın ısıl iletkenliği, ısıl genleşmesi, koruma gazı, vakum ortamı ve şartları, akım türü, birleşme yerinin tasarımı, kaynak pozisyonu, kaynak yüzey durumu ile kaynakçı gibi etkenlerdir. Elektron ışın kaynağı ile bu etkenleri en optimum bir şekilde kontrol etmek mümkün olduğu için kaynaklı birleştirmenin fiziksel, kimyasal ve metalürjik özelliklerinin en iyi şekilde elde edilmesi mümkün olmaktadır. Bu çalışma da elektron ışın kaynağı ile metallerin kaynakla birleştirilmesinin fiziksel mekanizması ile uygulanabilirliğinin kolaylığı ve avantajları deneysel çalışmalar ile literatür çalışmalar ile belirlenmiştir. 5. KAYNAKLAR 1. Kearns, W., H., Welding Handbook, Resistance and Solid State Welding and Other Joining Processes, pp , Ohio. 2. Oğuz,B.,1990.Demirdışı Metaller Kaynağı. Oerlikon Yayınları, Erdini Basım ve Yayınevi, 864s., İstanbul. 3. Karadeniz, S., Plazma Tekniği, TMMOB Makine Mühendisleri Odası Yayını, 113s., Ankara 4. Madenov, G., Sabchevski, S., Potential Distribution and Space Charge Neuthralization in Technological Intense Electron Beams an Overview, Vacuum V.62, Pergamon, pp Sciheller, S., Haising, U., Panzer, S., Electron Beam Technology A.Wiley-Interscience Publication, pp.507, New York. 6. Metabower, E. A., Bakish, R. Casey, H., Flynn, J., Knaus, H. S., Povers, E. D., Metals Handbooks, Ninth Edition, V.6, Welding, Brazing, Soldering EBW, Metals Park, pp , Ohio. 7. Başaran, A., Elektron Işını ve TIG Kaynağı Yöntemleriyle Birleştirilmiş İnconel 718 Malzemenin Mekanik Özelliklerinin Karşılaştırlması. Y.L. Tezi, OGÜ, FBE, 93s., Eskişehir. 8. AWS, Welding Handbook, 1991.Welding Technology, 8 Edition, V. 1, Chapter 12, 758 p., Miami. 9. Akın, C., Elektron Bombardıman ve TIG Kaynak Yöntemleriyle Fe-Ni Esaslı Hastelloy X Süperalaşımına Varestraint Testinin Uygulanması. Y.L. Tezi, OGÜ, FBE, 67s., Eskişehir. 10. Kuşhan, M. C., Elektron Bombardıman Kaynaklı Fe-Ni Esaslı Süperalaşım Inconel 718 in Isı Tesiri Altındaki Bölgesinde Mikro Çatlakların İncelenmesi. Dr. Tezi, OGÜ, FBE, 89s., Eskişehir. 60

11 Çalık, A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2006 (2) Anık, S., Kaynak Tekniği El Kitabı Yöntemler ve Donanımlar. Gedik Holding Yayını, 222s., İstanbul. 12. Sciaky Co., Electron Beam Welding Equipments, Process Parameters, Limitations and Controls. Sciaky Bross. Inc., Bulletin No.6/83, pp.17, Chicago, USA. 61

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

ELEKTRON IŞINI VE TIG KAYNAĞI YÖNTEMLERİYLE BİRLEŞTİRİLMİŞ INCONEL 718 MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

ELEKTRON IŞINI VE TIG KAYNAĞI YÖNTEMLERİYLE BİRLEŞTİRİLMİŞ INCONEL 718 MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2009 CİLT 4 SAYI 2 (1-6) ELEKTRON IŞINI VE TIG KAYNAĞI YÖNTEMLERİYLE BİRLEŞTİRİLMİŞ INCONEL 718 MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Dr.Hv.Müh.Yb.

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları; 1. Bulon ( cıvata) 2. Kaynak 3. Perçin Öğr. Gör. Mustafa EFİLOĞLU 1 KAYNAKLAR Aynı yada benzer alaşımlı metallerin yüksek

Detaylı

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü,

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Kaynak

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ Bu faaliyet sonucunda uygun ortam sağlandığında tekniğe uygun olarak tozaltı kaynağı ile çeliklerin yatayda küt-ek kaynağını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Toz

Detaylı

Kaynak İşleminde Isı Oluşumu

Kaynak İşleminde Isı Oluşumu Kaynak İşleminde Isı Oluşumu Kaynak tekniklerinin pek çoğunda birleştirme işlemi, oluşturulan kaynak ısısı sayesinde gerçekleştirilir. Kaynak ısısı, hem birleştirilecek parçaların yüzeylerinin hem de ilave

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI TÜPÜ X-IŞINI TÜPÜ PARÇALARI 1. Metal korunak (hausing) 2. Havası alınmış cam veya metal tüp 3. Katot 4. Anot X-ışın

Detaylı

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ LASER İLE KESME TEKNİĞİ Laser: (Lightwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation) Uyarılmış Işık yayarak ışığın güçlendirilmesi Haz.: Doç.Dr. Ahmet DEMİRER Kaynaklar: 1-M.Kısa, Özel Üretim Teknikleri,

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri Buhar kazanlarının, ısı değiştiricilerinin imalatında kullanılan saclara, genelde kazan sacı adı verilir. Kazan saclarının, çekme

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

PERÇİN BAĞLANTILARI. Bu sunu farklı kaynaklardan derlemedir.

PERÇİN BAĞLANTILARI. Bu sunu farklı kaynaklardan derlemedir. PERÇİN BAĞLANTILARI Perçin çözülemeyen bağlantı elemanıdır. Kaynak teknolojisindeki hızlı gelişme sonucunda yerini çoğunlukla kaynaklı bağlantılara bırakmıştır. Sınırlı olarak çelik kazan ve kap konstrüksiyonlarında

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM KURSU RAPORU

UZAKTAN EĞİTİM KURSU RAPORU Amaç Bu rapor, GSI SLVTR tarafından kısmen uzaktan eğitim şeklinde verilen programların nasıl ve ne kapsamda uygulandığını anlatmaktadır. 1. Kapsam Bu rapor aşağıda sıralanan ve içeriği Uluslararası Kaynak

Detaylı

20.03.2012. İlk elektronik mikroskobu Almanya da 1931 yılında Max Knoll ve Ernst Ruska tarafından icat edilmiştir.

20.03.2012. İlk elektronik mikroskobu Almanya da 1931 yılında Max Knoll ve Ernst Ruska tarafından icat edilmiştir. SERKAN TURHAN 06102040 ABDURRAHMAN ÖZCAN 06102038 1878 Abbe Işık şiddetinin sınırını buldu. 1923 De Broglie elektronların dalga davranışına sahip olduğunu gösterdi. 1926 Busch elektronların magnetik alanda

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 K ayna K MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK ELEKTROTLARI 1- MASİF MIG-MAG GAZALTI

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI Kabartılı direnç kaynağı, seri imalat için ekonomik bir birleştirme yöntemidir. Uygulamadan yararlanılarak, çoğunlukla

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

Elektrokimyasal İşleme

Elektrokimyasal İşleme Elektrokimyasal İşleme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Bu notların bir kısmı Prof. Dr. Can COGUN un ders notlarından alınmıştır. Anot, katot ve elektrolit ile malzemeye şekil verme işlemidir. İlk olarak 19. yüzyılda

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI Plazma Sprey Kaplama Maddenin katı, sıvı ve gaz hâlinden başka çok yüksek sıcaklıklarda karşılaşılan, plazma olarak adlandırılan dördüncü bir hâli daha vardır. Langmuir'e

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-205 Üretim Yöntemleri I Gazaltı Kaynağı ğı, Tozaltı Kaynağı Direnç Kaynağı (6.Hafta) Kubilay Aslantaş Gazaltı Ark Kaynağı Kaynak bölgesinin bir koruyucu gaz yardımıyla korunduğu kaynak yöntemler gurubudur.

Detaylı

KILAVUZ. Perçin Makineleri KILAVUZ

KILAVUZ. Perçin Makineleri KILAVUZ 2016 Perçin Makineleri 1. PERÇİNLEME NEDİR? Perçin, sökülemeyen bir bağlantı elemanıdır. İki parça bir birine birleştirildikten sonra tahrip edilmeden sökülemiyorsa, bu birleştirmeye sökülemeyen birleştirme

Detaylı

http://www.oerlikon.com.tr/rutil_ve_bazik_elektrodlar.html

http://www.oerlikon.com.tr/rutil_ve_bazik_elektrodlar.html Sayfa 1 / 5 Oerlikon Language Kaynak ESR 11 EN ISO 2560 - A E 380 RC 11 TS EN ISO 2560-A E 380 RC 11 DIN 1913 E 4322 R(C) 3 E 4322 R(C) 3 HER POZİSYONDA KAYNAK İÇİN UYGUN RUTİL ELEKTROD. Özellikle 5 mm'den

Detaylı

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG GENEL KAVRAMLAR Metalleri, birbirleri ile çözülemez biçimde birleştirme yöntemlerinden biri kaynaklı birleştirmedir. Kaynak yöntemiyle üretilmiş çelik parçalar, döküm ve dövme yöntemiyle üretilen parçalardan

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi. Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi

Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi. Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi Giriş İndüksiyonla Isıtma Prensipleri Bilindiği üzere, iletken malzemenin değişken

Detaylı

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Giriş Bilimsel amaçla veya teknolojide gerekli alanlarda kullanılmak üzere, kapalı bir hacim içindeki gaz moleküllerinin

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir.

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM TEKNOLOJİSİ Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM YÖNTEMİNİN ÜSTÜNLÜKLERİ Genelde tüm alaşımların dökümü yapılabilmektedir.

Detaylı

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI Not: Ders konuları seçilirken aşağıda belirtilen formun doldurulup bölüm sekreterliğine verilmesi gerekmektedir. Prof. Dr. Erdem KOÇ Konu Rüzgar Türbinlerinde Kanat

Detaylı

Kaliteli Isı Değiştiriciler

Kaliteli Isı Değiştiriciler Kaliteli Isı Değiştiriciler Funke by Termotek Plakalı Isı Değiştiriciler FP, GPL Serisi Funke by Termotek Funke by Termotek Funke ; Granou ALMANYA lokasyonunda, ısı transfer ekipmanları üretimi yapan,

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

VİSKOZİTE SIVILARIN VİSKOZİTESİ

VİSKOZİTE SIVILARIN VİSKOZİTESİ VİSKOZİTE Katı, sıvı veya gaz halinde bütün cisimler, kitlelerinin bir bölümünün birbirine göre şekil ya da göreceli yer değiştirmelerine karşı bir mukavemet arz ederler. Bu mukavemet değişik türlerde

Detaylı

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU . Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU Su atomizasyonu, yaklaşık 1600 C nin altında ergiyen metallerden elementel ve alaşım tozlarının üretimi için en yaygın kullanılan tekniktir. Su atomizasyonu geometrisi

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım...

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. BORU Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... Şirketimiz yan sanayi olarak hizmet verdiği sektörlere ilave olarak boru üretimi ve p r o f e s y o n e l k aynak

Detaylı

Kovan. Alüminyum ekstrüzyon sisteminin şematik gösterimi

Kovan. Alüminyum ekstrüzyon sisteminin şematik gösterimi GİRİŞ Ekstrüzyon; Isı ve basınç kullanarak malzemenin kalıptan sürekli geçişini sağlayarak uzun parçalar elde etme işlemi olup, plastik ekstrüzyon ve alüminyum ekstrüzyon olmak üzere iki çeşittir. Biz

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Prof. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /29 KAYNAĞIN GELİŞİM TARİHÇESİ Prof. Dr. Hüseyin

Detaylı

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ Dr. Cemile BARDAK Ders Gün ve Saatleri: Çarşamba (09:55-12.30) Ofis Gün ve Saatleri: Pazartesi / Çarşamba (13:00-14:00) 1 TEMEL KAVRAMLAR Bir atom, proton (+), elektron (-) ve

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ ISPARTA, 2014 ÖĞÜTME ELEME DENEYİ DENEYİN AMACI: Kolemanit mineralinin

Detaylı

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Kaynak Teli Ürün Ailesi Genel Ürün Özellikleri Kararlı ark ve

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Cu Copper 29 Bakır 2 Dünyada madenden bakır üretimi, Milyon ton Yıl Dünyada madenden bakır

Detaylı

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri 1.Elektroerozyon Tezgahları Elektroerozyon işleminde ( EDM Electrical Discharge Machining ), malzeme kaldırma işlemi takım fonksiyonunu yapan bir elektrot ile parça arasında meydana gelen yüksek frekanslı

Detaylı

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: Bu deney ile incelenen çelik alaşımın su verme davranışı belirlenmektedir. Bunlardan ilki su verme sonrası elde edilebilecek maksimum sertlik değeri olup, ikincisi ise sertleşme derinliğidir

Detaylı

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis)

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis) Manyetik Alan Manyetik Akı Manyetik Akı Yoğunluğu Ferromanyetik Malzemeler B-H eğrileri (Hysteresis) Kaynak: SERWAY Bölüm 29 http://mmfdergi.ogu.edu.tr/mmfdrg/2006-1/3.pdf Manyetik Alan Manyetik Alan

Detaylı

KURS VE SERTİFİKALANDIRMA FAALİYETLERİ

KURS VE SERTİFİKALANDIRMA FAALİYETLERİ KURS VE SERTİFİKALANDIRMA FAALİYETLERİ İTÜ Makine Fakültesi tarafından, Uluslar arası standartlara (EN 287-1; AWS; MIL-STD 1595) göre kaynakçı ve sert lehimci sertifikaları verilmektedir. Sertifika verilen

Detaylı

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır.

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Basıncın derinlikle değişimi Aynı derinlikteki bütün noktalar aynı basınçta y yönünde toplam kuvvet

Detaylı

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 1 1 Terim Terimler, Birimleri ve Sembolleri Formülsel Sembolü Birimi Birim Sembolü Zaman t Saniye s Alan A Metrekare m 2 Uzunluk l Metre m Kuvvet F Newton N

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ Kalıp işlemesinde erozyonla imalatın önemi kimse tarafından tartışılmamaktadır. Elektro erozyon arka arkaya oluşturulan elektrik darbelerinden meydana gelen

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır.

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında karşılaşılan ve kaynak kabiliyetini etkileyen problemler şunlardır:

Detaylı

BARA SİSTEMLERİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER

BARA SİSTEMLERİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER BARA SİSTEMLERİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER Günümüzde bara sistemlerinde iletken olarak iki metalden biri tercih edilmektedir. Bunlar bakır ya da alüminyumdur. Ağırlık haricindeki diğer tüm özellikler bakırın

Detaylı

ELEKTRON BOMBARDIMAN KAYNAĞI

ELEKTRON BOMBARDIMAN KAYNAĞI ELEKTRON BOMBARDIMAN KAYNAĞI 1 Elektron ışın kaynak yöntemi (Electron beam welding) ergitme ve katı hal kaynak yöntemleri ile elde edilemeyen mekanik ve mikroyapı özelliklerin elde edilmesi için kullanılan

Detaylı

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Tek pasoda yapılmış

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler ELEKTROD SARFİYAT ÇİZELGELERİ İÇİNDEKİLER Kısım A Genel bilgiler Kısım B Çizelgelerin ele alınışı Kısım C Uygulamalı Örnekler Kısım D Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR Kaynak banyosunda hasıl olan metal, uygulamanın gerektirdiği mukavemet, süneklik, çatlamaya dayanıklılık ve korozyona mukavemeti haiz olmasının gerektiği

Detaylı

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN . TEKNİK SEÇİMLİ DERS I TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN SİNTERLEME Sinterleme, partiküllerarası birleşmeyi oluşturan ısıl prosestir; aynı zamanda ham konumda gözlenen özellikler artırılır. . Sinterlemenin

Detaylı

Lazer ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Lazer ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Lazer ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Lazer Lazer (İngilizce LASER (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) fotonları uyumlu bir hüzme şeklinde oluşturan optik kaynak. Lazer fikrinin

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır.

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır. Toz Metalürjisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır. Toz metalürjisi İmali zor parçaların (küçük, fonksiyonel, birbiri ile uyumsuz, kompozit vb.) ekonomik,

Detaylı

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler Prof.Dr. Vural CEYHUN Ege Üniversitesi Kaynak Teknolojisi Eğitim, Muayene, Uygulama ve Araştırma Merkezi Tahribatlı Deneyler Standartlarda belirtilmiş

Detaylı

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI DA DEVRE Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI BÖLÜM 1 Temel Kavramlar Temel Konular Akım, Gerilim ve Yük Direnç Ohm Yasası, Güç ve Enerji Dirençsel Devreler Devre Çözümleme ve Kuramlar

Detaylı

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KATI HAL KAYNAĞI

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KATI HAL KAYNAĞI ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KATI HAL KAYNAĞI Katı hal kaynağı, kaynaşmanın esas itibariyle ana metalların ergime noktasının altında sıcaklıklarda, herhangi bir sertlehimleme ilâve metali bulunmadan vaki olduğu

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

1.GİRİŞ. 1.1. Metal Şekillendirme İşlemlerindeki Değişkenler, Sınıflandırmalar ve Tanımlamalar

1.GİRİŞ. 1.1. Metal Şekillendirme İşlemlerindeki Değişkenler, Sınıflandırmalar ve Tanımlamalar 1.GİRİŞ Genel olarak metal şekillendirme işlemlerini imalat işlemlerinin bir parçası olarak değerlendirmek mümkündür. İmalat işlemleri genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir: 1) Temel şekillendirme,

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 3252 H SUNKROM SERT KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR

AtılımKimyasalları AK 3252 H SUNKROM SERT KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR SAYFA NO: 1/6 AtılımKimyasalları AK 3252 H SUNKROM SERT KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI AK 3252 H SUNKROM sert krom kaplama banyolarında kullanılan sıvı katalist sistemidir. Klasik sülfatlı sistemlere

Detaylı

ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR

ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin

Detaylı

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME SÜRÜNME Malzemelerin yüksek sıcaklıkta sabit bir yük altında (hatta kendi ağırlıkları ile bile) zamanla kalıcı plastik şekil değiştirmesine sürünme denir. Sürünme her ne kadar

Detaylı

Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ

Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ Vakum tüpleri ve sair yüksek vakum tertiplerinin sertlehimlenmesi için yüksek derecede hassas süreçlerin, ocak donanımının, yüksek safiyette ve alçak

Detaylı

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK 6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK Örtülü elektrodlarýn tersine, gazaltý kaynak tellerindeki alaþým elemanlarý sadece bu tellerin üretiminde baþlangýç malzemesi olarak kullanýlan ingotlarýn

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Öğrenci Numarası Adı ve Soyadı İmzası: CEVAP ANAHTARI Açıklama: Bellek yardımcısı kullanılabilir. Sorular eşit puanlıdır. SORU 1. Standart vida profillerini çizerek şekil üzerinde parametrelerini gösteriniz,

Detaylı

SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0

SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0 ENDÜSTRİDE MALZEME SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0 6. NİKEL VE ALAŞIMLARI Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 1 Genel Bilgi NİKEL VE ALAŞIMLARI

Detaylı

CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih

CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih CoroDrill 808 CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih Endüstriyi uzun yıllar boyunca yakından takip ettik ve dar toleranslar gerektiren derin delik delme konusunda yaşadığınız zorlukları,

Detaylı

TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME

TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME Kaynak çatlaması ve çalışma sırasında gerilim korozyon çatlamasını önlemek ü'.ere kaynaklı Ti konstrüksiyonlarının çoğu kaynaktan sonra

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

Döküm Prensipleri. Yard.Doç.Dr. Derya Dışpınar. İstanbul Üniversitesi

Döküm Prensipleri. Yard.Doç.Dr. Derya Dışpınar. İstanbul Üniversitesi Döküm Prensipleri Yard.Doç.Dr. Derya Dışpınar Şekilvermeyöntemleri Talaşlı Talaşsız Torna Freze Matkap Taşlama Dövme Çekme Ekstrüzyon Döküm Kaynak, lehim Toz metalurjisi Birleştirme Döküm 1. Metal veya

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI PERÇİN VE YAPIŞTIRICI BAĞLANTILARI P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Perçin; iki veya

Detaylı

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6.

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6. İstiklal Mah. Barış Manço Cad. 5. Sok No:8 34522 Esenyurt / İSTANBUL TÜRKİYE Tel.: 0212 679 69 79 Faks: 0212 679 69 81 E-posta: info@gozdempaslanmaz.com 44 44 881 1 İÇİNDEKİLER 1. 2. 3. 4. 5. 6. 2 1 HAKKIMIZDA

Detaylı

RELAYrack. Açık sistem çatı D=600 - D=800 - D=1000. RELAYrack tekli çatı, D= 600 mm. RELAYrack çiftli çatılar, D= 800 mm

RELAYrack. Açık sistem çatı D=600 - D=800 - D=1000. RELAYrack tekli çatı, D= 600 mm. RELAYrack çiftli çatılar, D= 800 mm RELAYrack / Açık sistemler, network teknolojisi ve elektronik alanında sayısız uygulama için, uygun maliyetli ve montaj dostu çözümler sunar 19 standart cihazların montajı için tasarlanmıştır. Ekipmanlara

Detaylı

ÇELİK YAPILAR. Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL. KTÜ İnşaat Müh. Bölümü

ÇELİK YAPILAR. Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL. KTÜ İnşaat Müh. Bölümü ÇELİK YAPILAR Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL KTÜ İnşaat Müh. Bölümü BİRLEŞİM ARAÇLARI SÖKÜLEBİLİR BİRLEŞİMLER : CIVATALI BİRLEŞİMLER SÖKÜLEMEZ BİRLEŞİMLER : KAYNAK LI BİRLEŞİMLER CIVATALAR (BULONLAR) Cıvata

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

DYMET METAL&KAYNAK TEKNOLOJİLERİ SAN.TİC.LTD.STİ. DYMET. Read the advantages SOĞUK KAYNAK TEKNOLOJİSİ

DYMET METAL&KAYNAK TEKNOLOJİLERİ SAN.TİC.LTD.STİ. DYMET. Read the advantages SOĞUK KAYNAK TEKNOLOJİSİ DYMET New DYMET METAL&KAYNAK TEKNOLOJİLERİ SAN.TİC.LTD.STİ. SOĞUK KAYNAK TEKNOLOJİSİ Read the advantages DYMET DYMET SOĞUK KAYNAK TEKNOLOJİSİNİN AVANTAJLARI Soğuk Sprey Teknolojisi ile mükemmel Kaynak

Detaylı