Lazer Kaynağının Görüntü Tabanlı Gözlemlenmesi ve Denetlenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Lazer Kaynağının Görüntü Tabanlı Gözlemlenmesi ve Denetlenmesi"

Transkript

1 Lazer Kaynağının Görüntü Tabanlı Gözlemlenmesi ve Denetlenmesi E. Tavkaya * G. Püskülcü F. Koçlular Emre Uzunoğlu M. İ. C. Dede ** Lazertek Tasarım Lazertek Tasarım Lazertek Tasarım İzmir Yüksek Teknoloji Enst. İzmir Yüksek Teknoloji Enst Manisa Manisa Manisa İzmir İzmir Özet Lazer kaynak işlemlerinde kırılma, çatlama ve yırtılma gibi olası kaynak hatalarını önlemek ve kaynak işlemini kontrol edebilmek için ön işlem uygulaması gerekmektedir. Bu aşamada, kaynak işleminin modellenmesi zor olduğundan ve parametrelerin malzemeye ve kalınlığa göre değiştiğinden, kaynak parametrelerinin ayarlanması kritiktir. Bu soruna çözüm olarak, bilgisayar-destekli-tasarım (BDT) tabanlı yörünge bilgisini kaynak öncesi hedef yörüngeye eşleyen yörünge değiştirme algoritmasını kullanan bir görmetemelli gözlemleme ve denetleme sistemi geliştirilmiştir. Uygulanan teknikte, iki alt sistem olan CNC sisteminin ve makine görüntüleme sisteminin entegrasyonu için, görüntü işleme algoritması ve CNC ana döngü mantığı kullanılarak işlem sırasında lazer ışınının kaynağı yapılacak parça üzerindeki konumu hesaplanmıştır. Hesaplanan yörünge değişimi verisi CNC programının bulunduğu dosya altına depolanarak mevcut CNC programı üzerinde herhangi bir değişikliğe gerek kalmadan uygulanmıştır. İzleme ve kontrol tekniğinin performansı düz ve eğri kaynak çizgileri için farklı iki kalınlıktaki soğuk haddelenmiş çelik ve paslanmaz çelik malzemeleri üzerinde yapılan deneysel testler sonucunda belirlenmiştir ve bu bildiride sonuçlar verilmiştir. Anahtar kelimeler: Lazer kaynağı, görüntü işleme, CNC programlama Abstract In laser welding processes, in order to avoid the defects such as pores, cracks or blow-out holes and to make the welding process controllable, a preprocess is required. Tuning welding parameters is critical during this stage since process modeling is not trivial and the parameters change with respect to material and thickness. A solution to such problem is developed by using a vision-based monitoring and control system, which utilizes a path modification algorithm that matches CAD-based (Computer Aided Design-based) path data to target path before welding. Two subsystems, which are the machine vision system and the CNC system, are integrated through developed vision algorithm and subroutine logic of CNC system by calculating laser spot position on the work-piece during * ** operation. The calculated welding path modification data is stored as a CNC subprogram (file) under the CNC main program so that operational modification is made without the need of any change on the main CNC program. The proposed method is experimentally tested to assess the performance of the monitoring and control technique against line and curve welding paths for mild steel and stainless steel materials with two different material thicknesses and the results are presented in this paper. Keywords: laser welding, image processing, CNC programming I. Giriş Lazer kaynağı, birleştirilecek parçaların, dönüştürülen lazer ışın enerjisinin malzemelerin birleşme bölgesine yüksek verimde odaklanarak eritilmesi ile birleştirilmesi işlemidir. Geleneksel lazer kaynağı teknikleri ile karşılaştırıldığında lazer kaynağı, yüksek hızlarda kaynak uygulamaları ile otomotiv, elektronik ve beyaz eşya endüstrisinde kullanılmaktadır. Özellikle derin nüfuziyet gerektiren uygulamalarda lazer kaynağı, yüksek enerji verimliliği, yüksek tekrarlanabilirlik ve az miktarda bölgenin ısıdan etkilenmesi gibi önemli özelliklerinden dolayı tercih edilir [1]. Lazer kaynağı, farklı ergime sıcaklığındaki malzemeleri kaynak yöntemi ile birleştirmek için, eriyik malzeme alanın küçük olduğu ve kısa erime aralığı bulunan denetimi zor kaynak işlemleri gibi geleneksel kaynak yöntemlerinin kullanılamadığı uygulamalarda kullanılabilmektedir. Lazer kaynağı yapılırken dikkat edilmesi gereken hususlar belirlenen toleranslar içinde kaynak yapabilmek için işlemin güvenli bir şekilde gözlemlenmesi ve kaynak parametrelerinin iyi ayarlanmasıdır [2]. Lazer kaynak uygulamaları, kullanılan malzeme özelliklerine, istenen lazer ışını dalga boyuna, lazerin nüfuz etme derinliğine, kaynak tipine, ısıl işleme maruz kalan bölgenin hassasiyetine bağlı olarak değişmektedir. Bu işlemlerde en önemli unsur yüksek enerji yoğunluğuna sahip lazer ışının malzeme üzerine dağılımını ayarlamaktır. Bu dağılımı sağlayabilmek için kaynak tipinin, ve işlenen malzemenin tipine ve kalınlığına bağlı olarak gerekli lazer kaynak parametrelerinin ayarlanması gerekmektedir. Bu parametreler aşağıda sıralanmıştır: 1

2 Lazer ışını gücü Kaynak hızı Koruyucu gaz tipi ve basıncı Odaklama uzaklığı (Lazer kafa ve işlenen parça arasında) Kaynak dikişi tipi Lazer ışını özellikleri (ışın çapı, vb.) Lazer kaynak işlemlerinde, lazer kaynağın yüksek dinamikler ile çalışıyor olmasından ve otomasyonundan kaynaklanan hatalara ek olarak; işleme alanın küçük olması, modelleme zorlukları, kaynak parametrelerinin iyi ayarlanmamasından dolayı birçok kaynak hatası gözlemlenebilir. Bu hataları gidermek için yapılan deneysel çalışmalar, farklı malzeme ve koşullardaki lazer kaynağı uygulamaları için ortak bir çözüm üretmede yetersiz kalmaktadır. Sonuç olarak lazer kaynak işlemi ve görülen hataların nedeni yeterince anlaşılamamakta veya yeterli hassasiyet ile modellenememektedir. Lazer kaynağı işleminin modellenmesinin zorluğu, lazer ışının küçük çapından dolayı yüksek kontur takip hassasiyeti gereksinimi ve parametrelerin malzeme özelliklerine göre değişmesi nedenlerinden dolayı, kaynak parametrelerinin ayarlanması önemlidir. Endüstride bu hataların giderilmesi ve parametre seçimi için kaynak dikiş yeri izleme sistemleri geniş ölçüde kullanılmakta. Fakat karmaşık geometrideki dikiş yörüngeleri, dikiş yerlerindeki boşluk değişkenliği gibi çözülmemiş problemler mevcuttur. Bu belirsizlikler ve yüksek kaynak hızlarından ötürü bahsi geçen kaynak hatalarını gidermek için gerçek zamanlı denetlenen bir lazer kaynağı işlemi oluşturulması nispeten zor bir uygulamadır [3,4]. Dolayısı ile lazer kaynağı uygulamalarında kırılma, çatlama ve yırtılma gibi olası kaynak hatalarını önlemek ve kaynak işlemini kontrol edebilmek için gerçek zamanlı olmayan ön işlem uygulaması gerekmektedir [5]. Bu bildiride sunulan çalışmanın amacı bahsi geçen hataların en aza indirilmesi için lazer kaynağı otomasyon sisteminin iyileştirilmesidir. Bunun için programlanan yörüngenin, cihaz çalıştırılarak, parça üzerinden 2 boyutlu görüntü işleme tekniği alınan verisinin işlenecek parçanın BDT çıktısı ile karşılaştırmasını yapan ve CNC makina üzerinde istenilen yörünge doğrultusunda düzeltmeleri işleyen teknik geliştirilmiştir. Görüntü işleme teknikleri Matlab ortamında geliştirilerek LAZERTEK firmasına ait CNC makinası ile haberleşecek şekilde sistem entegrasyonu gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen algoritma ve teknik, endüstriyel tipte CCD (charge coupled device) kamera ve LAZERTEK firmasında ait 3 eksenli 1kW fiber lazer kaynak makinası üzerinde deneysel olarak sınanmıştır. İleriki bölümlerde lazer kaynak hataları ve bu hataların görüntülenme yöntemlerine ait geçmişte yapılan çalışmalar verilmiştir. Ardından geliştirilen önişlem ile görüntü işleme teknikleri ve lazer kaynağı makinası ile 2 nasıl çalışacağı anlatılmıştır. Bir sonraki bölümde ise geliştirilen yöntemin uygulveığı deney ekipmanı ve deney prosedürü anlatılmış ve sonuç bölümünde de deney sonuçları tartışılmıştır. A. Kaynak Hataları Kaynak hataları son ürünün güvenlik ve mekanik performansını direk olarak etkilemektedir. Küçük dikiş bölgesi, yüksek enerji yoğunluğu, sistemin karmaşıklığı, kaynak ile birleştirilecek parçaların hatalı hizalanması ve yanlış kaynak parametresi seçimi kaynak hatalarına neden olmaktadır. Özellikle son yıllarda lazer kaynak makinası üreticileri, kaynak işleminin verimliliğini arttırmak ve kaynaklanan parçalarda kullanıcıların istediği mekanik özellikleri karşılayabilmek için kaynak hatalarını gidermek üzerine çalışılmaktadır. Sonuç olarak kaynak hatalarının giderilebilmesi için hataların sınıflveırılması ihtiyacı doğmuştur. Kaynak hataları ve bu hataların fiziksel nedenleri Tablo 1 de açıklanmıştır ve Şekil 1 de gösterilmiştir [2]. Hata Fiziksel açıklaması Kaynak yapılırken kaynak dikişin Gözenekler içerisinden çıkamayıp sıkışan gazların (gaz kabarcıkları) oluşturdukları boşluklardır. Fışkırma Ergimiş metalin katılaşması esnasında çıkan gazların oluşturduğu kraterlerdir. Sıcak çatlaklar dikiş bölgesinde katılaşma sırasında meydana gelmektedir. Soğuk Çatlaklar çatlak ise kaynak sonrasında özellikle ısıl (sıcak/soğuk) işleme maruz kalmış bölgede meydana gelebilir. Özellikle keskin köşeli geometrilerde Boşluk katılaşma sırasındaki yabancı maddelerin mevcudiyeti sonucu meydana gelir. Bindirme Kaynak hızının, gücünün ve boşluğunun iyi dikişlerde levha ayarlanmaması sonucunda, üst dikiş kenarlarının erimesi bölgesine yeterli miktarda malzeme (Undercut) olmamasından kaynaklanır. Nüfuziyet eksikliği Oksitlenme, gaz koruması, cüruf kalıntısı, lazer gücüne bağlı olarak meydana gelebilir Üst dikiş bölgesinde fazla malzeme Kaynak dikişinin bulunmasından genellikle kaynak taşması boşluğundaki oynamalardan kaynaklanmaktadır. TABLO 1. Kaynak hataları ve fiziksel açıklamaları [2]

3 Şekil. 1. Kaynak hatalarının şekilsel gösterimleri [2] B. Kaynak Hataların Gözlenmesi Lazer kaynağı işleminde kaynak hatalarından kaçınmak için kaynak parametrelerinin ayarlanması en kritik noktadır. Bu parametrelerin ayarlanması için malzeme tipinin ve kalınlığının bilinmesi yeterli kalmamaktadır. Lazer kaynağı sistemin modellenmesi de bir hayli zor olduğundan kaynak işleminin gerçek zamanlı veya işlem öncesinde ve sonrasındaki aşamalarda gözlemlenmesi ile kaynak parametrelerinin doğru ayarlanması sağlanabilir. Son on yılda bu hataların giderilmesi için, lazer kaynağının gözlemlenmesi ve muayenesinde kullanılan tekniklerin sayısı karmaşık sinyal işleme teknikleri içeren optik, görüntü, akustik ve termal algılama teknikleri ile artmıştır [6]. Görüntü sistemleri ile yeni algoritmaların geliştirilmesi kaynak işlemi ardından kaynak kalitesinin ve kaynak hatalarının saptanması sağlamıştır. Kaynak profilinin gözlemlenmesi ile dikiş boyunca çatlak, taşma, birleştirilen parçaların hatalı hizalanması ve kaynak boşlukları gibi kaynak hatalarını gözlemlemek mümkündür [7]. Foto-diyot tabanlı, yayılan radyasyonun elektrik sinyallerine çevrilip kaynak kalitesinin ölçüldüğü sistemlerin geliştirilmesinin ardından [8,3]; birçok Fotodiyot tabanlı sistemler kapalı-çevirim denetim ile lazer gücünün ayarlanmasında [9] ve kaynak parçalarının yanlış hizalanmasının tespiti [10] gibi uygulamalarda kullanılmaya başlamıştır. Anahtar deliğinin (kılavuz çukur / keyhole) ve kaynak havuzu görüntülenmesi CCD veya CMOS kamera 3 kullanımı ile gerçekleştirilebilir. Lazer güç ünitesi ve lazer kafa üreticileri hem foto-diyot hem de kamera ile uyumlu çalışabilecek muayene sistemleri geliştirmiştir. Bunlardan bazıları olan Weldwatcher [11] Fraunhofer ILT [12] ve Precitec [13] firmalarıdır. Ayrıca literatürde iki yönteme de örnek olarak kamera ve foto-diyotlar ile kullanılabilecek bir algılayıcı işleme yöntemi geliştirmiş [14] ve lazer nokta (punta) kaynak için uyabilen (adaptive) denetim yöntemi önermişlerdir. Görüntü işleme ile yapılan uygulamalara örnek olarak gaz boru hattı kaynaklanması sırasında çatlakları saptayan bir görüntü işleme algoritması [15] ve başka bir lazer tabanlı görüntü sistemi ve üçgenleme (triangulation) yöntemi ile kaynak profilinin gözlemlendiği uygulama [16] verilebilir. Lazer kaynak işlemi öncesinde ön işlem denetimli olası kaynak hatalarının görüntülenmesi [17] numaralı kaynakta anlatıldığı üzere iki farklı yöntem halinde geliştirilmiştir. Bu çalışmada ön işlem ile olası kaynak hatalarının tahmin edilmesinin yanında işlem sonrasında hataların gözlemlenmesi göz önüne alınmıştır. Kaynak parçalarının birleştirme başlangıç pozisyonun tanımlanması uygulaması endüstriyel uygulamalar ile [18,19,20] numaralı kaynaklarda bahsedildiği şekilde ilerletilmiştir. Çalışmalarda kaynak birleşme yörüngesinin ayarlanması için görüntü işleme ile çalışan algoritmalar geliştirilmiş fakat deneysel olarak alüminyum veya parlatılmış metal gibi yüksek kontrastlı malzemeler üzerinde basit yörüngeler için denemeler yapılmıştır. Ayrıca bu çalışmaların sonuçlarındaki hatalar piksel temelli olarak verilmiş, fiziksel ölçümler için gerekli ayarlama (calibration) ve görüntü ile gerçek dünya eşleşmesi yapılmamıştır. Neto ve Mendes [21] tarafından çevrimdışı robot programlama yöntemi ile BDT çizimlerini kullanarak gerçek dünyadaki robotun görev uzayı koordinatlarını, sanal olarak görüntü işleme koordinatları ile eşleştiren bir algoritma yaratılmıştır. Çalışmalarında hareket koordinatları bilgileri otomatik olarak BDT çizimlerinden çıkarılmakta ve sanal koordinatlar gerçek dünya koordinatları ile eşleştirilmektedir. II. Görüntü Tabanlı Ön-İşleme Tekniği Bu bildiride sunulan çalışmanın kapsamında, görüntü temelli kaynak çizgisi düzeltme algoritması geliştirilerek kaynak yapılacak çizginin konumu belirlenmiştir. Uygulanan teknikte, CNC sistemi ve makine görüntüleme sistemi olarak iki ana sistem kullanılmıştır. Bu sistemlerin entegrasyonu için görüntü işleme algoritması ve CNC ana döngü mantığı kullanılarak, işlem sırasında lazer ışınının kaynağı yapılacak parça üzerindeki konumu hesaplanmıştır. Tekniğin uygulanması sonucunda hesaplanan düzeltmeler, CNC programının bulunduğu dosya altına depolanarak mevcut CNC programı üzerinde herhangi bir değişikliğe gerek kalmadan uygulanmıştır.

4 Görüntü tabanlı denetim algoritması; sistemler arasında bilgi paylaşımı, işlenen parçanın kaynak birleşme denetim noktalarının (başlangıç ve bitiş noktaları) cihazın kaynak kafasından üretilen lazer spot ışını takibi ile çıkarımında kullanılmaktadır. Görüntü tabanlı denetim algoritması Şekil 2 de gösterilen yöntemin akış şemasında belirtildiği gibi 3 belirgin noktada etkinleştirilmektedir. Bu noktalar: 1. Lazer spot konumu çıkarımı 2. Kaynak yörüngesinin başlangıç koordinatlarının makina koordinatlarına göre belirlenmesi 3. BDT bilgisinden ve görüntü üzerinden bitiş koordinatlarının eşleştirilmesi (1): Görüntü sisteminde kamera ayarı (calibration) gerçekleştirildikten sonraki ilk adımda lazer spot konumu kırmızı renkte daire algılama algoritması ile çıkarılmaktadır. Lazer spot merkezinin tespiti, makina ve görüntü koordinatları ölçümlerinin değerlendirilmesi için kritik noktadır. Algılama algoritmasında, kameradan elde edilen RGB görüntüsü kırmızı renkteki ilgili bölgelerin seçilmesinin ardından ikili sisteme (binary) çevrilir. Sonrasında şekil algılama algoritması ile lazer spot bölgesine denk gelen pikseller çıkarılır. Lazer spotu işlenen parçanın yüzey kalitesine bağlı olarak tam daire şeklinde algılanamamakta ve bu yüzden malzeme üzerinde lazer spotunun merkezi bölgesel tabanlı algılama ile belirlenmektedir. Belirlenen merkez noktası kamera görüntüsünde sabit bir noktaya denk gelmektedir. Ayarı yapılmış ve makina üzerine sabitlenmiş kamera ile elde edilen görüntüden lazer spotunun merkezi bir kere çıkarıldığında, bu nokta aynı malzeme ile yapılacak ileriki ölçümlerde kullanılabilir. (2): CNC makinasından çekilen başlangıç koordinatı, bir önceki adımda görüntü işleme ile bulunan lazer spotu koordinatları arasındaki bağıntı kurmak için kullanılır. Başlangıç olarak, görüntüdeki çarpıtmalar (distortions) izdüşümsel dönüşüm matrisi (projective transformation matrix) ile düzeltilmektedir [22]. Dönüşüm görüntü üzerinde uygulveıktan sonra, başlangıç için denetim noktası seçimi ekranı başlatılır. Kaynak dikiş yörüngesinin başlangıç noktası bu ekran üzerinde manuel olarak geliştirilmiş nokta seçici aracı ile seçilir. Söz konusu seçim otomatik olarak da gerçekleştirilebilir, ancak sabit ışık kaynağı bulunmadığı durumlarda otomatik olarak seçim algoritmaları yeterli hassasiyet ile çalışamamaktadır. Sonuç olarak, genel olarak endüstriyel uygulama yeri şartlarında sabit ve devamlı ışık kaynağı bulunmadığı için manuel olarak denetim noktalarının seçilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Şekil. 2. Ön işleme tekniği akış şeması Kaynak dikiş yörüngesinin başlangıç noktasının seçimi ardından, hareketin ilk noktası için bir başlangıç noktası öteleme değerleri hesaplanır. Hesaplanan öteleme değerleri X-Y eksenlerinde g-kodu altprogramı (G54 kodu) üzerinden CNC makinasına yüklenir. Başlangıç noktası eşleşmesi ardından, CNC makinasına bilgisayardestekli-üretim (BDÜ) çıktısından yüklenen CNC programı çalıştırılır ve makinanın bitiş pozisyonunda bir sonraki adıma geçilir. 4

5 (3): Bitiş pozisyonu eşleştirmesi, CNC programındaki bitiş noktası koordinatları ve görüntüden elde edilen ölçümler ile yapılmaktadır. Önceden bulunan lazer spot merkezi tekrar görüntü üzerinde makina koordinatlarını bulmakta kullanılır. Ardından denetim noktası seçimi, ekranından bitiş noktasının görüntüsü üzerinden tekrarlanır. Böylece görüntü üzerinde sabit olan lazer spotu merkezi ile seçilen bitiş noktası arasındaki uzaklık hesaplanır ve kamera ayar değeri kullanılarak stveart uzunluk birimine (mm) çevrilir. 2. ve 3. aşamalarda hesaplanan noktalar, istenilen kaynak dikiş yörüngesinin tahmini açısal dönüşümü ve ölçeklendirilmesinde kullanılır. Görüntü tabanlı denetim algoritmasının sonunda CNC makinasına altprogram olarak başlangıç noktası ötelemesi (G54 kodu ile), yörüngenin açısal dönüşümü (G51 kodu ile) ve ölçeklendirme (G50 kodu ile) parametreleri yüklenir. Makina çalışma alanına rastgele konulan bir parça için, kaynak dikiş geometrisi düzeltme testlerinde, kullanılan yöntem Şekil 3 te açıklanmıştır. Testler sırasında, kaynağın başlangıç ve bitiş noktaları, görüntü işleme algoritması ile önceden görüntü üzerinde konum ayarı yapılmış, lazer spotu konumuna göre hesaplanmıştır. Başlangıç görüntü karesinde yer alan lazer spotu ve kaynak başlangıç noktası pozisyonu (X0,Y0) görüntü bankasında tutulmuştur. Bitiş görüntü karesini yakalamak amacıyla kaynak dikişinin bitiş konumu (X1,Y1) ile lazer spotunun aynı kare içerisinde kalması koşulu sağlanarak, CNC ile makina eksenleri programlanan yörüngenin takip edilmesi için sürülmüştür. Hedeflenen kaynak çizgisi için yakalanan iki görüntü karesi aynı vea işlenerek hedeflenen kaynak çizgisi bitiş pozisyonu (X2,Y2) için mevcut CNC programında yapılması gereken düzeltme için gereken parametreler hesaplanmıştır. Parametreler CNC ana döngü mantığında girilerek düzeltmeler uygulanmıştır Şekil. 3. Başlangıç ve bitiş noktalarında görüntü işleme adımları III. Deneysel Test Düzeneği Deneyler LAZERTEK firmasında gerçekleştirilmiş ve deneyler sırasında kullanılan şirkete ait donanımlar ve İYTE Robotik Laboratuvarına (IRL) ait yazılımlar tablo 2 de listelenmiştir. Görüntü işleme algoritmaları Matlab ortamında Computer Vision Toolbox ile masaüstü bilgisayarında yürütülmüştür. Geliştirilen yöntem endüstriyel PC tabanlı 3 eksenli CNC makinasında denenmiştir. CNC makinası denetimi BDÜ tabanlı DeskCNC yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Testler sırasında çalışma alanında bulunan insanmakine arayüzü (HMI), lazer kafaya sabitlenmiş kaynak bölgesine bakan kamera, 3 eksenli CNC makinası ve görüntü tabanlı denetim algoritmasının çalıştığı bilgisayar Şekil 4 te gösterilmiştir. Şekilde ayrıca kaynak bölgesine bakan kamera ile bu bölge içindeki kamera ayarı (kalibrasyon) deseni gösterilmektedir. Donanım (LAZERTEK) Endüstiriyel Bilgisayar (Power Automation) CCD Kamera (Görüntüleme cihazı) Fiber Lazer Güç ünitesi (IPG) Kaynak Kafası (Precitec) Yazılım (IRL & LAZERTEK) MATLAB 2013b (Computer Vision Toolbox) (IRL) DeskCNC (LAZERTEK) TABLO. 2. Uygulamada kullanılan donanım ve yazılım listesi 5

6 Şekil. 4. Deney düzeneği Testlerde görüntü kaynağı olarak DFK 23U618 kodlu 640x480 renkli çözünürlüğe sahip CCD kamera kullanılmıştır. Kullanılan kamera ölçümler sırasında işlenen parçadan 350 mm uzaklıktan 45x45 mm 2 bir alanı görüntüleyecek şekilde lazer kaynağı kafasına sabitlenmiştir. Daha yüksek hassasiyetli ölçümler için kamera sabitlenmiş durumda iken Matlab ortamında hazırlanan kamera ayarı yazılımı ile ayarı gerçekleştirilmiştir. İşleme alanı 12 mm lik lens ile görüntülenmiştir. CNC makinası, sistemler arasında iki yönlü iletişimi yüksek hızlı mikroişlemcilere sahip endüstiyel bilgisayar denetlenmektedir. Lazer güç ünitesi, kaynak sinyalleri, acil durum sinyalleri aynı CNC sistemi üzerinde Şekil 5 te belirtildiği gibi toplanmıştır. Lazer kaynak işlemi sırasında insan-makina arayüzü operatörün kaynak parametrelerini ayarlaması ve lazer ünitesine giden sinyalleri denetlenmesi için kullanılmaktadır. CNC sisteminin dışında görüntü tabanlı denetim algoritması bağımsız olarak çalışmaktadır. IV. Deneysel Testler Uygulamada izleme ve denetim tekniğinin performansı düz ve eğri kaynak çizgileri için farklı iki kalınlıktaki soğuk haddelenmiş çelik ve paslanmaz çelik malzemeleri üzerinde yapılan deneysel testler ile değerlendirilmiştir. Test sonuçları paslanmaz çelik sac üzerinde doğrusal ve eğimli kaynak dikiş yörüngeleri için 30 ar deneme sonucunda elde edilmiştir. Görüntü tabanlı denetim algoritması ile yapılan test ölçümlerini doğrulmak için gerçek yörünge sapma değerleri CNC makinası üzerindeki konum algılayıcılardan (encoder) alınan değerler referans alınarak hesaplanmıştır. Sistemin hassasiyetini hesaplayabilmek için görüntü işleme sistemi ile elde edilen ölçümler makina koordinatları ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlarda sistemin hassasiyeti 6 meydana gelen hata oluşma sıklığı ile belirtilmiştir. Sistemin performansını belirlemek için, lazer spotunun etkin çap değeri, pikseller için kamera ayarında bulunan mm karşılığı kullanılarak hesaplanmıştır. Kamera ayarı sırasında hesaplanan ölçüm hassasiyetine uygun olarak yapılan ölçümler için 0.3 mm sapma güvenlik aralığında (confidence interval) kabul edilmiştir. Şekil. 5. CNC sistemi şeması Doğrusal ve eğimli kaynak dikiş yörüngesi testleri için 400 mm uzunluğunda saclar makina çalışma alanına rastgele konumda ancak başlangıç ve bitiş noktaları kamera görüntüsü içinde kalacak şekilde yerleştirilmiştir. Başlangıç ve bitiş noktaları ötelemeleri ve yörüngenin açısal dönüşümü görüntüden elde edilen başlangıç ve bitiş noktası konumu ve makine koordinatlarında lazer spot merkezine göre X ve Y eksenlerinden hesaplanmıştır. Şekil 6 ve 7 de başlangıç ve bitiş

7 noktalarının saptanmasında yapılan hatalar verilmiştir. Her nokta için 15 farklı parça yerleşiminde ölçüm alınmıştır. Eğimli yörünge için başlangıç ve bitiş pozisyonu saptamaları testleri sonuçları X ve Y eksenlerinde Şekil 9 ve 10 da gösterilmiştir. Şekil. 6. Doğrusal yörünge için X (mavi çizgi) ve Y (kırmızı çizgi) eksenlerindeki başlangıç konumu saptama hatası Şekil. 9. Eğimli yörünge için X (mavi çizgi) ve Y (kırmızı çizgi) eksenlerindeki başlangıç konumu saptama hatası Şekil. 7. Doğrusal yörünge için X (mavi çizgi) ve Y (kırmızı çizgi) eksenlerindeki başlangıç konumu saptama hatası Başlangıç ve bitiş noktaları saptanmasındaki hataların dağılımı Şekil 8 de verilmiştir. Sonuç olarak, her nokta için her eksende toplam 60 denemede 57 adedi verilen sapma aralığı olan 0,3 mm içinde kalmıştır. Bu durumda saptama doğruluğu %95 olarak elde edilmiştir. Şekil. 10. Eğimli yörünge için X (mavi çizgi) ve Y (kırmızı çizgi) eksenlerindeki başlangıç konumu saptama hatası Eğimli yörünge için başlangıç ve bitiş noktaları saptanmasındaki hataların dağılımı Şekil 11 de verilmiştir. Sonuç olarak 60 denemeden 52 saptama (%86,66) kabul edilebilir 0,3 millimetere sapma içerisinde kalmıştır. Şekil. 8. Doğrusal yörünge için sapma değerleri Şekil. 11. Eğimli yörünge için sapma değerleri 7

8 Ölçümlerdeki ortalama hata doğrusal ve eğri dikiş denemeleri için X ve Y eksenlerindeki ölçüm sapmalarına göre ±0,22 mm olarak bulunmuştur. Ölçümler sonunda yapılan hesaplara göre, sistem hassasiyeti lazer ışını çapı gözetilerek 600 µm olarak seçilmiştir. Paslanmaz çelik için yapılan denemelere ek olarak doğrusal ve eğri dikiş yörüngeleri için soğuk haddelenmiş çelik sac üzerinde de testler yapılmıştır. İstatiksel yaklaşım ile iki tip malzeme ve yörünge takibi için hassasiyet değerleri hesaplanmış ve %95 güvenlik aralığı içinde ortalama değerleri ile tekrarlanabilirlik değerleri Tablo 3 te verilmiştir. Deney Doğrusal Yörünge - haddelenm iş çelik Doğrusal Yörünge - Paslanmaz Çelik Eğimli Yörünge- Haddelenm iş Çelik Eğimli Yörünge- Paslanmaz Çelik V. Sonuçlar Deney sayısı (adet) Hataların ortalaması (mm) 60 0, , , ,2236 %95 güvenlik aralığı (mm) 0,1856-0,2533 0,1763-0,2350 0,1931-0,2633 0,1777-0,2695 TABLO. 3. Deney ölçümlerinin istatiksel sonuçları Tekrarla nabilirlik (mm) 0,1339 0,1159 0,1386 0,1282 Bu bildiride sunulan çalışmanın amacı görüntü tabanlı algoritmalar kullanarak CNC makinasına entegre edilebilir bir kaynak dikiş yörüngesi düzeltme sistemi oluşturmaktır. Bu çalışma endüstriyel lazer kaynak uygulmalarında olası kaynak hatalarının giderilmesi için önem taşımaktadır. Bildiride olası kaynak hataları ve bu hataları görüntüleme yönetmleri tartışılmış ve sistemler için önemli lazer parametreleri anlatılmıştır. Literatür araştırması sonucu olarak kaynak işlemi sırasındaki uygulanan gerçek zamanlı görüntüleme teknikliklerinin yüksek hızlı uygulamalarda yetersiz kaldığı görülmüş, ön-işlem yöntemleri ile lazer parametrelerinin iyileştirilmesi ve dolayısı ile kaynak hatalarının azaltılabileceği gösterilmiştir. Geliştirilen görüntü tabanlı ön-işlem tekniği için çalışılan sistem, CNC sistemi ve görüntü sistemi olarak iki ana sisteme ayrılmıştır. Çalışmada ayarı yapılmış CCD kamera, lazer spotunu çalışma alanını görüntülenmekte ve elde edilen görüntü koordinatlarını 8 gerçek dünya koordinatlarına çevirmekte kullanılmıştır. Sistemlerin iki yönlü olarak haberleşmesi sağlanarak, geliştirilen algoritma içinde yaratılan yörünge düzeltmelerinin CNC sistemi içine görüntü sisteminden yüklenebilmesi sağlanmıştır. Deneysel testler LAZERTEK firmasında, firmaya ait CNC makina üzerinde gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen kodun sistemler arasında uygulaması tüm sistemler testlerinden önce yapılmıştır. İzleme ve kontrol tekniğinin performansı düz ve eğri kaynak çizgileri için farklı iki kalınlıktaki, soğuk haddelenmiş çelik ve paslanmaz çelik malzemeleri üzerinde yapılan deneysel testler sonucunda hesaplanmıştır ve bu bildiride sonuçlar verilmiştir. Deneyler sonucunda önerilen lazer spot çapı ile kıyaslveığında, uygulanan teknik kabul edilebilir değerlerde çıkmıştır. Test sonuçları doğrultusunda geliştirilen ön-işleme tekniğinin başlangıç ve bitiş konumu saptama hassasiyeti farklı malzemeler için %85 ve %95 aralığında bulunmuştur. Başlangıç ve bitiş noktasındaki hassasiyet ölçümündeki değişimler büyük ölçüde aydınlatma yetersizliğinden kaynaklanmaktadır. Deneylerin yapıldığı endüstriyel ortamda sabit ve devamlı bir ışık kaynağı ile görüntü işleme aşamaları gerçekleştirilemediği için lazer spot merkezi saptanmasında ölçüm hataları oluşmuştur. Ek olarak 1 mm den daha az kalınlıktaki malzemelerin lazer kaynağı ile birleştirilmesinde kullanılan lazer ışını çapı düşük olduğu için daha iyi ölçüm hassasiyetleri gerekmektedir. 400 mikron çaplı lazer ışını uygulamaları için, tekniğin hassasiyeti %58-70 aralığına düşmektedir. Gelecek çalışmalar için stereo görüntü yakalama tekniği ile yörünge teşhisinin 3 boyutlu hale getirilmesi planlanmaktadır. Daha yüksek hassasiyet için ise eşmerkezli olarak yerleştirelecek kamera sistemlerin kullanılması, ayrıca işlem sırasında anahtar deliği performansı görüntülenmesi mümkündür. İleride CNC proglama dilinden bağımsız, önerilen teknik ile çalışabilecek konum komutları oluşturan arayüz veya görsel eklenti yapılması planlanmaktadır. Kaynakça [1] Timings, R. Fabrication ve Welding Engineering. Elselvier, Englve, [2] Kannatey-Asibu Jr, E Principles of laser materials processing. John Wiley & Sons, Vol. 4. [3] Sun, A. ve Kannatey-Asibu, E. Monitoring of laser weld penetration using sensor fusion. Journal of Laser Applications, Vol. 14 (2),21-114, [4] Bad'yanov, B. N. ve Elizarov, A. A. Application of the step by step approximation method for the computer control of laser welding processes. Measurement Techniques, 46 (2), [5] Na, X., Zhang, Y. M., Liu, Y. S. ve Walcott, B Nonlinear Identification of Laser Welding Process. IEEE Transactions on Control Systems Technology, Vol. 18, pp [6] Shao J. ve Yan Y. Review of techniques for on-line monitoring ve inspection of laser welding. University of Kent at Canterbuty, In Journal of Physics: Conference Series, 15 (1), [7] Jeng, J. Y., Mau, T. F. ve Leu, S. M. Gap inspection ve alignment using a vision technique for laser butt joint welding.international

9 Journal of Advanced Manufacturing Technology, 16,, , 2000 [8] Tönshoff, H. K., Ostendorf, A., Guttler, R. ve Specker, W Online monitoring ve closed-loop control of laser welding processes, In 12th International Symposium for Electromachining (ISEM), Vol , No pp , Aachen, Germany. [9] Bagger, C. ve Olsen, F. O. Laser welding closed-loop power control. Journal of Laser Applications. 15 (1), 19-24, [10] Sveers, P. G., Keske, J. S., Leong, K. H. ve Kornecki, G. Real-time monitoring of laser beam welding using infrared weld emissions. Journal of Laser Applications. 10, , [11] Postma, S., Aarts, R. G. K. M., Meijer, J. ve Jonker, J. B Penetration control in laser welding of sheet metal, Journal of Laser Applications, Vol. 14, No. 4, pp [12] Petereit, J., Abels, P., Kaierle, S., Kratzsch, C. ve Kreutz, E.W. Failure recognition ve online process control in laser beam welding, ICALEO, 21st International Congress on Applications of Lasers ve Electro-Optics,4, , [13] Kogel-Hollacher, M., Nicolay, T., Kattwinkel, A., Muller, M. G. ve Muller, J. On-line process monitoring in laser material processingtechniques for the industrial environment. PICALO 2004, LMP- SC, pp [14] Kawahito, Y., ve Katayama, S. In-process monitoring ve adaptive control for stable production of sound welds in laser microspot lap welding of aluminum alloy. Journal of Laser Applications, 17(1), 30-37, [15] Shafeek, H. I., Gadelmawla, E. S., Abdel-Shafy, A. A. ve Elewa, I. W. Automatic inspection of gas pipeline welding defects using an expert vision system. NDT&E International, 37, , [16] Huang, W. ve Kovacevic, R. A laser-based vision system for welding quality inspection. Open Access Journal Platform, Sensors, 11, , [17] Kessler, B. Online quality control in high power laser welding. White paper, Precitec KG, Germany, [18] Zhu, Z. Y., Lin, T., Piao, Y. J. ve Chen, S. B. Recognition of the Inıtial Position of the Weld based on the image pattern match technology for welding robot. International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 26, [19] Kong, M., Shi, F. H., Chen S. B. ve Lin, T. Recognition of the Inıtial Position of the Weld based on the corner detection for welding robot in global environment. Robot. Weld, Intellige. & Automation, LNCIS 362, , [20] Shi, F., Zhou, L., Lin, T. ve Chen, S. Efficient Weld Seam Detection for Robotic Welding from a single Image. Robot. Weld, Intelligence & Automation, LNCIS, 362, [21] Neto, P., ve Mendes, N. Direct off-line robot programming via a common CAD package. Robotics ve Autonomous Systems, 61(8), , [22] Banerjee, S Projective geometry, camera models ve calibration, Lecture notes of Indian Institute of Technology Delhi 9

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI ÖZET ABSTRACT

GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI ÖZET ABSTRACT GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI Hüseyin GÜNEŞ 1, Alper BURMABIYIK 2, Semih KELEŞ 3, Davut AKDAŞ 4 1 hgunes@balikesir.edu.tr Balıkesir

Detaylı

ENDÜSTRİYEL GÖRÜNTÜ İŞLEME. atel sistem

ENDÜSTRİYEL GÖRÜNTÜ İŞLEME. atel sistem endüstriyel görüntü işleme ölçüm ve kontrol leri, tecrübe ve bilgi birikimiyle işletmelerin ihtiyaçlarını en kapsamlı şekilde analiz ederek, en ekonomik ve uygun çözümü sunar. Son yılların vazgeçilmez

Detaylı

Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi. Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı. Thinking ahead. Focused on life.

Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi. Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı. Thinking ahead. Focused on life. Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı Konsept!! W E N Süper Yüksek Hız 5.5 sn & Süper Yüksek Çözünürlük 16 bit Yeni teknoloji HD tüp ve sensör Yeni nesil

Detaylı

Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması

Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması 1 Giriş Binnur Kurt, H. Tahsin Demiral, Muhittin Gökmen İstanbul Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Maslak, 80626 İstanbul {kurt,demiral,gokmen}@cs.itu.edu.tr

Detaylı

MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI

MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI Salih DAĞLI Önder GÜNGÖR Prof. Dr. Kerim ÇETİNKAYA Karabük Üniversitesi Tasarım ve Konstrüksiyon Öğretmenliği ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR. Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör

ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR. Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör 2 PRECITEC LR Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ OPTİK ÖLÇÜMLE SINIRLARI ZORLAYIN

Detaylı

Kaynak Hataları Çizelgesi

Kaynak Hataları Çizelgesi Kaynak Hataları Çizelgesi Referans No Tanıtım ve Açıklama Resimli İzahı 1 2 3 Grup No: 1 Çatlaklar 100 Çatlaklar Soğuma veya gerilmelerin etkisiyle ortaya çıkabilen katı halde bir mevzii kopma olarak meydana

Detaylı

Dijital (Sayısal) Fotogrametri

Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital fotogrametri, cisimlere ait iki boyutlu görüntü ortamından üç boyutlu bilgi sağlayan, sayısal resim veya görüntü ile çalışan fotogrametri bilimidir. Girdi olarak

Detaylı

İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ

İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ ÖZEL EGE LİSESİ İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER: Ceren KÖKTÜRK Ece AYTAN DANIŞMAN ÖĞRETMEN: A.Ruhşah ERDUYGUN 2006 İZMİR AMAÇ Bu çalışma ile, güvenlik amacıyla kullanılabilecek bir

Detaylı

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ LASER İLE KESME TEKNİĞİ Laser: (Lightwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation) Uyarılmış Işık yayarak ışığın güçlendirilmesi Haz.: Doç.Dr. Ahmet DEMİRER Kaynaklar: 1-M.Kısa, Özel Üretim Teknikleri,

Detaylı

DETERMINATION OF PRODUCTION DEFECTS VIA SHEET METAL FORMING SIMULATIONS

DETERMINATION OF PRODUCTION DEFECTS VIA SHEET METAL FORMING SIMULATIONS SAÇ METAL ŞEKİLLENDİRME SİMÜLASYONLARI İLE ÜRETİM HATALARININ TESPİTİ Osman Koray DEMİR (1) 1FİGES A.Ş, Makina Mühendisi ÖZET Bir üretim hatasının sonlu elemanlar yötemi kullanılarak simülasyonunun yapılması,

Detaylı

Moldflow Plastics Advisers. Plastik enjeksiyon parça ve kalıp tasarımında yeni bir dönem

Moldflow Plastics Advisers. Plastik enjeksiyon parça ve kalıp tasarımında yeni bir dönem Moldflow Plastics Advisers Plastik enjeksiyon parça ve kalıp tasarımında yeni bir dönem Problem: Plastik parça tasarımı imalattan bağımsız yapılır Plastik parçalar üretime uygun biçimde tasarlanmazlar

Detaylı

1. DÖNEM Kodu Dersin Adı T U K. Matematik II Mathematics II (İng) Fizik I 3 2 4. Bilgisayar Programlama I (Java) Computer Programming I (Java) (İng)

1. DÖNEM Kodu Dersin Adı T U K. Matematik II Mathematics II (İng) Fizik I 3 2 4. Bilgisayar Programlama I (Java) Computer Programming I (Java) (İng) Müfredat: Mekatronik Mühendisliği lisans programından mezun olacak bir öğrencinin toplam 131 kredilik ders alması gerekmektedir. Bunların 8 kredisi öğretim dili Türkçe ve 123 kredisi öğretim dili İngilizce

Detaylı

METSİM SİSTEM MÜHENDİSLİK

METSİM SİSTEM MÜHENDİSLİK Yeni seri lineer ve açı sensörleri ile Turck, sensör teknolojilerinde teknolojik atılımların halen mümkün olduğunu göstermektedir. Yeni sensör üniteleri alışıldık ölçüm sistemlerinin tüm olumlu yönlerini

Detaylı

1511 ÖNCELİKLİ ALANLAR ARAŞTIRMA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI MAKİNA İMALAT ROBOTİK VE MEKATRONİK ÇAĞRI DUYURUSU

1511 ÖNCELİKLİ ALANLAR ARAŞTIRMA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI MAKİNA İMALAT ROBOTİK VE MEKATRONİK ÇAĞRI DUYURUSU 1511 ÖNCELİKLİ ALANLAR ARAŞTIRMA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI 1. Çağrı Kodu MAKİNA İMALAT ROBOTİK VE MEKATRONİK ÇAĞRI DUYURUSU 1511-MAK-ROME-2016-1 2. Çağrı Başlığı CNC

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDATI

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDATI SINIF-DÖNEM : 1. Sınıf - Güz DERS KODU MATH 101 PHYS 101 CHEM 101 MCE 101 MCE 103 ENG 101 TDL 101 Matematik I Calculus I Z 4 0 6 Fizik I Physics I Z 3 2 6 Genel Kimya General Chemistry Z 3 0 5 Makina Mühendisliğine

Detaylı

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Hüseyin Fidan, Vildan Çınarlı, Muhammed Uysal, Kadriye Filiz Balbal, Ali Özdemir 1, Ayşegül Alaybeyoğlu 2 1 Celal Bayar Üniversitesi, Matematik Bölümü, Manisa

Detaylı

Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi

Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16(1),2013 43 KSU. Journal of Engineering Sciences, 16(1),2013 Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi Vedat TAŞDEMİR 1 * 1 Kahramanmaraş

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Tolga YÜKSEL Ünvanı Birimi Doğum Tarihi Yrd. Doç. Dr. Mühendislik Fakültesi/ Elektrik Elektronik Mühendisliği 23.10.1980

Detaylı

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI Ömer PEKDUR 1, Can CANDAN 2, Davut AKDAŞ 3, Yaşar AKMAN 4, Sabri BIÇAKÇI 5 1 opekdur@gmail.com 6 ncı Ana Bakım Merkezi Komutanlığı,

Detaylı

LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ. İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı

LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ. İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı To The Sources Of Light s Color Tempature With Image Processing Techniques

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

7 CNC OPERATION. 7-3 İşleme Programı. 7-3-1 İnce sac kesimine örnek,

7 CNC OPERATION. 7-3 İşleme Programı. 7-3-1 İnce sac kesimine örnek, 7 CNC OPERATION 7-3 İşleme Programı Aşağıdakiler Mazak tarafından kesime yönelik olarak tavsiye edilmiştir. İnce objelerin kesilmesi. G08 önden okuma (prior) kontrolunu G64 modunda kullanın. G08 ile otomatik

Detaylı

BORRIES TAM ÇÖZÜM. Uçak Endüstrisinde Dotpeening Görevleri

BORRIES TAM ÇÖZÜM. Uçak Endüstrisinde Dotpeening Görevleri BORRIES TAM ÇÖZÜM Uçak Endüstrisinde Dotpeening Görevleri Entegre edilmiş BORRIES Dotpeening çözümü Nokta ve Matrix için yoğun olarak yüksek hassasiyetli özellikler (EN9132 spesifikasyon) Model 350 yoğun

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

Onarge Teknoloji Medikal Sistemler Sanayi Ticaret Limited Þirketi Onarge Technology Medical Systems Industry Comm. Co. Ltd.

Onarge Teknoloji Medikal Sistemler Sanayi Ticaret Limited Þirketi Onarge Technology Medical Systems Industry Comm. Co. Ltd. Onarge Teknoloji Medikal Sistemler Sanayi Ticaret Limited Þirketi Onarge Technology Medical Systems Industry Comm. Co. Ltd. Vizyonumuz Türkiye de imalat ve 3D ölçüm hizmetlerimizle fark yaratarak medikal,

Detaylı

1981 yılında yeni fabrikasına taşınmış ve sonraki yıllarda sac bükme silindiri ve genişletilmiş metal preslerini

1981 yılında yeni fabrikasına taşınmış ve sonraki yıllarda sac bükme silindiri ve genişletilmiş metal preslerini FİBER LAZER ilaser 1950 1971 1974 1981 MVD ilk makinasını imal etmiştir. İlk sac işleme makinası olan sac delme presini imal etmiştir. Ana üretim konusu olan ağır tip abkant presler ve giyotin makasların

Detaylı

GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI

GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: Emincan AYÇİÇEK (9/A) DANIŞMAN ÖĞRETMEN: A. Ruhşah ERDUYGUN 2005 İZMİR İÇİNDEKİLER Özet...2 Gün Işığı Kullanılarak İç Mekanların

Detaylı

BĐLGĐSAYAR KONTROLLU CNC SĐSTEMĐ PC CONTROLLED CNC SYSTEM

BĐLGĐSAYAR KONTROLLU CNC SĐSTEMĐ PC CONTROLLED CNC SYSTEM BĐLGĐSAYAR KONTROLLU CNC SĐSTEMĐ PC CONTROLLED CNC SYSTEM L. Özlem KARACA, Taner AKKAN, Tolga OLCAY, Hakan ÇELĐK, Recep Can BAŞKURT, Đsmail YALÇINER, Mehmet BAYSARI Dokuz Eylül Üniversitesi Đzmir Meslek

Detaylı

Bu makalede, rulman üretim hattının son

Bu makalede, rulman üretim hattının son BİLGİSAYARLI GÖRÜNTÜ YARDIMIYLA RULMAN HATALARININ DENETİMİ Arda MOLLAKÖY 0814046@student.cankaya.edu.tr Sibel ÇİMEN c0814016@student.cankaya.edu.tr Emre YENGEL Mekatronik Mühendisliği e.yengel@cankaya.edu.tr

Detaylı

NETFORM Mühendislik Makina Metal. Firma Sunumu

NETFORM Mühendislik Makina Metal. Firma Sunumu Firma Sunumu 1 NETFORM Faliyet alanı: Metal şekillendirme ve optik ölçüm sistemleri Kuruluş yılı: 2010 Yer: İzmir 2 ÜRÜNLER YAZILIMLAR HİZMETLER EĞİTİMLER 3 Ürünler Soğuk Dövülmüş Alüminyum Parçalar Soğuk

Detaylı

We measure it. testo 835 Isıtma-soğutma ve endüstri sektörleri için hızlı, güvenilir infrared ölçüm cihazı. www.testo.com.tr

We measure it. testo 835 Isıtma-soğutma ve endüstri sektörleri için hızlı, güvenilir infrared ölçüm cihazı. www.testo.com.tr İnfrared termometre testo 835 Isıtma-soğutma ve endüstri sektörleri için hızlı, güvenilir infrared ölçüm cihazı Yüksek sıcaklıklarda da güvenilir ve doğru ölçümler 4-nokta lazer işaretleme özelliği ile

Detaylı

Motor, rulman, dönen parçaların yağlanmamasından kaynaklanan sürtünme ve oluşturduğu yerlerin tespiti,

Motor, rulman, dönen parçaların yağlanmamasından kaynaklanan sürtünme ve oluşturduğu yerlerin tespiti, TERMAL KAMERA NEDİR? Hemen hemen güç kullanan veya ileten tüm ekipmanlar arızalanmadan önce ısınırlar ve infrared enerji (ısı) yayarlar. Temassız ölçüm cihazları olan termal kameralar nesnelerin yaymış

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI *Mehmet YÜCEER, **Erdal KARADURMUŞ, *Rıdvan BERBER *Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan - 06100

Detaylı

KAYNAKLI İMALATTA SYSWELD İLE SİMÜLASYONLAR VE SONUÇLARIN KARŞILAŞTIRILMASI HAZIRLAYAN : EMRAH DEMİRAY 14.04.2014 1

KAYNAKLI İMALATTA SYSWELD İLE SİMÜLASYONLAR VE SONUÇLARIN KARŞILAŞTIRILMASI HAZIRLAYAN : EMRAH DEMİRAY 14.04.2014 1 KAYNAKLI İMALATTA SYSWELD İLE SİMÜLASYONLAR VE SONUÇLARIN KARŞILAŞTIRILMASI HAZIRLAYAN : EMRAH DEMİRAY 14.04.2014 1 İÇERİK BÖLÜM 1 : ŞİRKET TANITIMI BÖLÜM 2 : GİRİŞ BÖLÜM 3 : VISUAL WELD İLE SİMÜLASYON

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet) 4 Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar (Özet) Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile yüz tanımaya dayalı bir çok yöntem artık uygulama alanı bulabilmekte ve gittikçe de önem kazanmaktadır. Bir çok farklı uygulama

Detaylı

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING AA5049 ALÜMİNYUM ALAŞIMI LEVHALARIN İKİZ MERDANELİ SÜREKLİ DÖKÜM TEKNİĞİ İLE ÜRETİMİ Koray TURBALIOĞLU Teknik Alüminyum San. A.Ş., İstanbul koray.turbalioglu@teknikaluminyum.com.tr ÖZET AA5049 alaşımı

Detaylı

CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI

CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI Serhan COŞAR serhancosar@yahoo.com Oğuzhan URHAN urhano@kou.edu.tr M. Kemal GÜLLÜ kemalg@kou.edu.tr İşaret ve Görüntü

Detaylı

MLS-310 MANYETİK LİNEER ENCODER SİSTEMİ

MLS-310 MANYETİK LİNEER ENCODER SİSTEMİ MLS-310 MANYETİK LİNEER ENCODER SİSTEMİ KENDİNDEN YATAKLANMIŞ KAPALI ÖLÇÜM SİSTEMİ Manyetik Temassız Lineer Encoder Sistem 5 µm 'den 62,5 µm ' ye kadar Çözünürlük Değerleri 0,001-0,005-0,010-0,025-0,050

Detaylı

1. Gün. Oturum 3A. 20 Kasım 2015 KAYNAK KONGRESİ IX. ULUSAL KONGRE VE SERGİSİ BİLDİRİLER KİTABI. Oturum Başkanı Sadettin Özkalender

1. Gün. Oturum 3A. 20 Kasım 2015 KAYNAK KONGRESİ IX. ULUSAL KONGRE VE SERGİSİ BİLDİRİLER KİTABI. Oturum Başkanı Sadettin Özkalender Oturum Başkanı Sadettin Özkalender 1. Gün 20 Kasım 2015 Oturum 3A ROBOTLU, MEKANİZE VE ORBİTAL KAYNAK UYGULAMALARINDA OPERATÖR EĞİTİMİ Savaş Dilibal, Didem Tansuğ, Mustafa Koçak İMALAT SÜRECİNDE KALİTE

Detaylı

Görüntü İşleme İle TFT/LCD Panellerde Kalite Kontrolü

Görüntü İşleme İle TFT/LCD Panellerde Kalite Kontrolü Görüntü İşleme İle TFT/LCD Panellerde Kalite Kontrolü Aysun Taşyapı Çelebi, Orhan Akbulut, Alp Ertürk, Oğuzhan Urhan, M. Kemal Güllü, Sarp Ertürk Kocaeli Ünivesitesi, İşaret ve Görüntü İşleme Laboratuvarı

Detaylı

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ Levent Taştimur a, Abdulwahab Giwa b, Süleyman Karacan b,* a Ankara Patent Bürosu Limited

Detaylı

MEHMET SONER ERUL KERİ ANKARA DR.ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ EĞİTİM M ve

MEHMET SONER ERUL KERİ ANKARA DR.ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ EĞİTİM M ve MEHMET SONER ERUL RADYOTERAPİ TEKNİKER KERİ ANKARA DR.ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ EĞİTİM M ve ARAŞTIRMA TIRMA HASTANESİ Cyberknife robotik radyocerrahi sistem Görüntü eşliğinde inde radyoterapi (IGRT)

Detaylı

4 TARAFLI KESME VE MARKALAMA HAREKETLENEBİLEN KONVEYÖRLER

4 TARAFLI KESME VE MARKALAMA HAREKETLENEBİLEN KONVEYÖRLER VOORTMAN V808 ROBOTLA PROFİL KESME V808 8 ekseni ile pazar lideri olan en esnek robotla plazma profil kesme sistemidir. Tezgahın yapısı ile son derece esnek robot kombinasyonu her 3 boyutlu şekli kesmesini

Detaylı

Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras)

Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras) Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras) Klasik fotogrametrik görüntü alımındaki değişim, dijital kameraların gelişimi ile sağlanmaktadır. Dijital görüntü, analog görüntü ile kıyaslandığında önemli

Detaylı

Research On Using a Mobile Terrestrial Photogrammetric Mapping System For The Determination Of Object Volumes

Research On Using a Mobile Terrestrial Photogrammetric Mapping System For The Determination Of Object Volumes Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 4, No: 3, 2012 (1-6) Electronic Journal of Map Technologies Vol: 4, No: 3, 2012 (1-6) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1309-3983

Detaylı

HİDROLİK SİSTEMLERİN TASARIMINDA PAKET PROGRAM VE HİDROLİK MODÜLLER KULLANILARAK KOLAY BENZETİM YAPILMASI

HİDROLİK SİSTEMLERİN TASARIMINDA PAKET PROGRAM VE HİDROLİK MODÜLLER KULLANILARAK KOLAY BENZETİM YAPILMASI 49 HİDROLİK SİSTEMLERİN TASARIMINDA PAKET PROGRAM VE HİDROLİK MODÜLLER KULLANILARAK KOLAY BENZETİM YAPILMASI Tuna BALKAN M. A. Sahir ARIKAN ÖZET Bu çalışmada, hidrolik sistemlerin tasarımında hazır ticari

Detaylı

Bu ekrana Kullanıcı adı ve şifre ile giriş yapıldığında ekranda giriş yapabilmeniz için yetki almanız

Bu ekrana Kullanıcı adı ve şifre ile giriş yapıldığında ekranda giriş yapabilmeniz için yetki almanız MHRS (MERKEZİ HASTANE RANDEVU SİSTEMİ) Kurum üzerinden MHRS entegrasyonunun yapılabilmesi için ; WEB Tabanlı Sistemimizi kullanan Kurumlar WebHBYS ekranından Menü / Program Parametreleri ekranından Sağlık

Detaylı

10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ

10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ 1 10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ Besim YÜKSEL* Uğur USLUKILIÇ Bülent AYDEMİR KALMET Kalibrasyon Tic. Ltd.Şti. Üçevler Mh. Akva San. Sit. 79. Sk.

Detaylı

Su Jeti Kesiminde Bilgisayar Kontrolü. Kontrol Sistemleri Mühendisliği... KÖMBE

Su Jeti Kesiminde Bilgisayar Kontrolü. Kontrol Sistemleri Mühendisliği... KÖMBE Su Jeti Kesiminde Bilgisayar Kontrolü Kontrol Sistemleri Mühendisliği... KÖMBE Su jeti nedir? Su jeti, metali yada başka bir maddeyi içerisinde bulunan su ve aşındırıcı maddelerle, suyun çok yüksek bir

Detaylı

ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ. Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA

ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ. Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA *Karabük Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü, Karabük Özet Günümüzde Teknolojinin gelişmesi

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME Genel Çalışma Koşulları: Sıcaklık 0-40 C Nem 80% (31 C altında) 50% (40 C da) Elektrik Teknik şartnamede listelenen CİHAZ 1-12

Detaylı

Dijital (Sayısal) Fotogrametri

Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital fotogrametri, cisimlere ait iki boyutlu görüntü ortamından üç boyutlu bilgi sağlayan, sayısal resim veya görüntü ile çalışan fotogrametri bilimidir. Girdi olarak

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ Naci YASTIKLI a, Hüseyin BAYRAKTAR b a Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (Shell Mesh, Bearing Load,, Elastic Support, Tasarım Senaryosunda Link Value Kullanımı, Remote Load, Restraint/Reference Geometry) Shell Mesh ve Analiz: Kalınlığı az

Detaylı

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI Gözlem noktasına baglı yöntemler: Yerden uyduya Uydudan yer noktasına Uydudan uyduya Ölçünün cinsine baglı yöntemler: Dogrultu ölçmeleri (geometrik yöntem) Çift

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL

Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Fırat Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Y. Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

Detaylı

dünyanın en iyi cam ambalaj ve cam yünü üreticilerinin çözüm ortağı olmuştur. Sürekli kendini yenileyen ve çalışmaya can atmaktadır.

dünyanın en iyi cam ambalaj ve cam yünü üreticilerinin çözüm ortağı olmuştur. Sürekli kendini yenileyen ve çalışmaya can atmaktadır. Gedevelop 1986 yılında kurulmuştur ve bugün itibari ile dünyanın en iyi cam ambalaj ve cam yünü üreticilerinin çözüm ortağı olmuştur. Sürekli kendini yenileyen ve teknolojinin tüm olanaklarını kullanan

Detaylı

2015/2016 Bahar Yarıyılı Bitirme Çalışması Konuları. (Doç.Dr. M. Kemal GÜLLÜ)

2015/2016 Bahar Yarıyılı Bitirme Çalışması Konuları. (Doç.Dr. M. Kemal GÜLLÜ) 2015/2016 Bahar Yarıyılı Bitirme Çalışması Konuları (Doç.Dr. M. Kemal GÜLLÜ) 1. Ses temelli malzeme tanıma Malzemelerin çarpma etkisi ile çıkarttıkları seslerin mikrofon ile bir PC ye alınması ve işaretten

Detaylı

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. Viero Araç Sayım Sistemi Viero Araç Sayım Sistemi, görüntü tabanlı

Detaylı

RENK BİLEŞENLERİ YARDIMIYLA HAREKETLİ HEDEFLERİN GERÇEK ZAMANLI TESPİTİ

RENK BİLEŞENLERİ YARDIMIYLA HAREKETLİ HEDEFLERİN GERÇEK ZAMANLI TESPİTİ Journal of Naval Science and Engineering 2009, Vol 5, No2, pp 89-97 RENK BİLEŞENLERİ YARDIMIYLA HAREKETLİ HEDEFLERİN GERÇEK ZAMANLI TESPİTİ Öğr Kd Bnb Mustafa Yağımlı Elektrik/Elektronik Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir.

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir. Mikrotek Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2827 sokak No:28/3 1.Sanayi Sitesi 35110 İ Z M İR TÜRKİYE Tel:90-232-458 92 73 Fax:90-232-433 74 78 E-mail:info@mikrotek.com Internet:www.mikrotek.com GİRİŞ Mikrotek

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

(Computer Integrated Manufacturing)

(Computer Integrated Manufacturing) 1 (Computer Integrated Manufacturing) 2 1 Bilgisayarlı Sayısal Kontrol; ekipman mekanizmaların hareketlerinin doğru ve hassas biçimde gerçekleştirilmesinde bilgisayarların kullanılması, programlama ile

Detaylı

TAHRİBATSIZ MUAYENE (NON DESTRUCTIVE TEST) HAZIRLAYAN: FATMA ÇALIK

TAHRİBATSIZ MUAYENE (NON DESTRUCTIVE TEST) HAZIRLAYAN: FATMA ÇALIK TAHRİBATSIZ MUAYENE (NON DESTRUCTIVE TEST) TAHRİBATSIZ MUAYENE YÖNTEMLERİ 1) Görsel Kontrol ( VT) 2) Sıvı Penetrant ( PT) 3) Magnetik Parçacık( MT) 4) Radyografik-Radyoskopik Kontrol( RT) 5) Girdap Akımları(

Detaylı

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI Sabri ÇAMUR 1 Birol ARİFOĞLU 2 Ersoy BEŞER 3 Esra KANDEMİR BEŞER 4 Elektrik Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Kocaeli Üniversitesi, 41100, İzmit,

Detaylı

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Galatasaray Üniversitesi Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Mustafa Tekeli, Özlem Durmaz İncel İçerik Giriş Literatür Özeti Sistem Mimarisi / Metodoloji Öncül

Detaylı

DİJİTAL RADYOGRAFİ-RADYOSKOPİ BİLGİSAYARLI RADYOGRAFİ-CR (TS EN 14784-1, TS EN 14784-2)

DİJİTAL RADYOGRAFİ-RADYOSKOPİ BİLGİSAYARLI RADYOGRAFİ-CR (TS EN 14784-1, TS EN 14784-2) 3rd International Non-Destructive Testing Symposium and Exhibition, Istanbul Turkey, April 2008 For all papers of this publication click: www.ndt.net/search/docs.php3?mainsource=58 DİJİTAL RADYOGRAFİ-RADYOSKOPİ

Detaylı

Samesor PreFab Advanced. Samesor Oy. www.samesor.com

Samesor PreFab Advanced. Samesor Oy. www.samesor.com Samesor PreFab Advanced Samesor PreFab Advanced Esnek üretim hatlarıyla duvarlar için C ve U profilleri, makas ve döşeme profilleri. Duvar, makas ve döşeme profilleri konutlar, villalar, ofisler, iş merkezleri,

Detaylı

STP1 +2 FONKSİYON. Step Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin

STP1 +2 FONKSİYON. Step Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin STP1 Step Motor Eğitim Seti Tamamen mekatronik özel tasarım %100 kendi imalatımız Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin +2 FONKSİYON Konum göstrge cetveli 24V PLC kontrollü lazer pointer

Detaylı

ÜÇ BOYUTLU ÖLÇÜM VE ANALİZ SİSTEMİ. www.promodsoftware.com.tr promod@promodsoftware.com.tr

ÜÇ BOYUTLU ÖLÇÜM VE ANALİZ SİSTEMİ. www.promodsoftware.com.tr promod@promodsoftware.com.tr ÜÇ BOYUTLU ÖLÇÜM VE ANALİZ SİSTEMİ PROKLT ÜÇ BOYUTLU ÖLÇÜM VE ANALİZ SİSTEMİ ProKLT, üç boyutlu ölçüm gereksinimleri için üretilen bir yazılım-donanım çözümüdür. ProKLT, incelenen cisme dokunmaksızın,

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ Makine parçalarının ve/veya eş çalışan makine parçalarından oluşan mekanizma veya sistemlerin tasarımlarında önemli bir aşama olan ve tasarıma

Detaylı

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1)

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Akıllı Trafik Ağı ve Adaptif Trafik Yönetim Sistemi, hızlı ve güvenli trafik akışını sağlar. /o95 doğruluk oranı ile ölçümler gerçekleştirerek uygun kavşak

Detaylı

Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu -

Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu - Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu - Şubat 2013 Hakkımızda Firma Profili Ekip Faaliyet Alanları Firma Profili Hakkımızda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın 2012 Teknogirişim Sermaye

Detaylı

ÖLÇÜM SENSÖRLERİ. Yüksek hassasiyetli kalite incelemesi

ÖLÇÜM SENSÖRLERİ. Yüksek hassasiyetli kalite incelemesi ÖLÇÜM SENSÖRLERİ Yüksek hassasiyetli kalite incelemesi 2 ÖLÇÜM SENSÖRLERİ 3 ölçüm disiplininde yüksek performans FARKLILIK/MESAFE Hassas mesafe ölçümü lazer üçgenleme, indüktif veya taktil prensiplerle

Detaylı

www.gunmak.com.tr Robot & Robotik Sistemler Montaj Otomasyonu Dozaj Sistemleri Püskürtme Sistemleri Bağlantı Elemanları Endüstriyel Aletletler

www.gunmak.com.tr Robot & Robotik Sistemler Montaj Otomasyonu Dozaj Sistemleri Püskürtme Sistemleri Bağlantı Elemanları Endüstriyel Aletletler www.gunmak.com.tr Robot & Robotik Sistemler Montaj Otomasyonu Dozaj Sistemleri Pompalar Püskürtme Sistemleri Bağlantı Elemanları Endüstriyel Aletletler Müşteri ihtiyaçlarını yakından takip eden ve ihtiyaca

Detaylı

data M Roll Form Teknoloji partneriniz

data M Roll Form Teknoloji partneriniz data M Roll Form Teknoloji partneriniz YAZILIM BÖLÜMÜ COPRA RF ve COPRA FEA RF: Uzun yıllar boyu diğer CAD yazılımlarını kullanan bir metal şekillendirme firması neden COPRA RF ve COPRA FEA RF kullanmaya

Detaylı

Plastik Enjeksiyon Kalıplarında Kalıplama Parametrelerinin Bulanık Mantık ile Modellenmesi

Plastik Enjeksiyon Kalıplarında Kalıplama Parametrelerinin Bulanık Mantık ile Modellenmesi 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 2011, Elazığ, Turkey Plastik Enjeksiyon Kalıplarında Kalıplama Parametrelerinin Bulanık Mantık ile Modellenmesi C. Özek 1, Y. H.

Detaylı

Tanımlar, Geometrik ve Matemetiksel Temeller. Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. JDF329 Fotogrametri I Ders Notu

Tanımlar, Geometrik ve Matemetiksel Temeller. Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. JDF329 Fotogrametri I Ders Notu FOTOGRAMETRİ I Tanımlar, Geometrik ve Matemetiksel Temeller Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi İçerik Tanımlar

Detaylı

Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı Muhasebe Fişlerinin Günlük Birleştirilmesini Açıklayan Kılavuz

Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı Muhasebe Fişlerinin Günlük Birleştirilmesini Açıklayan Kılavuz Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı Muhasebe Fişlerinin Günlük Birleştirilmesini Açıklayan Kılavuz Uygulamanın Đçeriği: Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programında muhasebe fişleri, oluşma kaynaklarına

Detaylı

Su ve atıksu tesisleri için radar seviye sensoru

Su ve atıksu tesisleri için radar seviye sensoru Su ve atıksu tesisleri için radar seviye sensoru En zor şartlarda güvenilir ölçüm VEGA nın yeni radar sensoru VEGAPULS WL 61, su ve atıksu arıtma tesislerinde seviye veya seviyeye bağlı debi ve hacim ölçümünde

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

HAVADAN LAZER TARAMA ve SAYISAL GÖRÜNTÜ VERİLERİNDEN BİNA TESPİTİ VE ÇATILARIN 3 BOYUTLU MODELLENMESİ

HAVADAN LAZER TARAMA ve SAYISAL GÖRÜNTÜ VERİLERİNDEN BİNA TESPİTİ VE ÇATILARIN 3 BOYUTLU MODELLENMESİ Akdeniz Üniversitesi Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Bölümü Uzaktan Algılama Anabilim Dalı HAVADAN LAZER TARAMA ve SAYISAL GÖRÜNTÜ VERİLERİNDEN BİNA TESPİTİ VE ÇATILARIN 3 BOYUTLU MODELLENMESİ Dr.Nusret

Detaylı

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi Kurum Adı : İstanbul Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Proje Durumu : Tamamlandı. Projenin

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2007 (4) 39-44 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Barış GÖKÇE Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi,

Detaylı

Katılarda nem ölçümü online nem ölçüm sistemleri

Katılarda nem ölçümü online nem ölçüm sistemleri Katılarda nem ölçümü online nem ölçüm sistemleri Nem ölçüm sistemleri Endüstriyel çözümler Uygulamaya özel çözümler Farklı sensör seçenekleri Gelişmiş online izleme Automation Components Analog Nem Sensör

Detaylı

Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Birleştirilmiş Denetleme Sistemi BDS

Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Birleştirilmiş Denetleme Sistemi BDS Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Birleştirilmiş Denetleme Sistemi BDS Arızanın tanımlanması, yerinin tespiti ve rapor edilmesi BDS Üniversal kablo şebekesi ve donanımların denetimi Kablo şebekelerinin ve

Detaylı

PLC1 3 EKSENLİ. PLC Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin. %100 kendi imalatımız

PLC1 3 EKSENLİ. PLC Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin. %100 kendi imalatımız PLC1 PLC Eğitim Seti %100 kendi imalatımız Tamamen mekatronik özel tasarım Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin MODELLER Standart Operatör Panelli 3 EKSENLİ Magazin Baskı Baskı sürücü

Detaylı

YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ. www.selnikel.com

YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ. www.selnikel.com Verim Artışı %3-5 Yakıt Tasarrufu Kazan/Brülör MM Kontrol Modülü DTI Bilgi Aktarım Ünitesi EGA Baca Gazı Analiz Cihazı Yardımcı Ekipmanlar YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ Yüksek teknoloji ürünü Autoflame Yakma

Detaylı

Mobil Cihazlarda Görüntü İşleme İçin Bir Çözüm Önerisi

Mobil Cihazlarda Görüntü İşleme İçin Bir Çözüm Önerisi Mobil Cihazlarda Görüntü İşleme İçin Bir Çözüm Önerisi Muzaffer Tatlı, İsmail Serkan Üncü 2 1 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Bilgisayar Bölümü, Kahramanmaraş 2 Süleyman Demirel Üniversitesi, Elektrik-Elektronik

Detaylı

TURBOCHARGER REZONATÖRÜ TASARIMINDA AKUSTİK ANALİZ VE SES İLETİM KAYBI ÖLÇÜMLERİNİN KULLANIMI

TURBOCHARGER REZONATÖRÜ TASARIMINDA AKUSTİK ANALİZ VE SES İLETİM KAYBI ÖLÇÜMLERİNİN KULLANIMI OTEKON 14 7. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 26 27 Mayıs 2013, BURSA TURBOCHARGER REZONATÖRÜ TASARIMINDA AKUSTİK ANALİZ VE SES İLETİM KAYBI ÖLÇÜMLERİNİN KULLANIMI Özgür Palaz *, Burak Erdal *, Florian

Detaylı

BIL684 Nöron Ağları Dönem Projesi

BIL684 Nöron Ağları Dönem Projesi BIL684 Nöron Ağları Dönem Projesi SNNS Uygulama Parametrelerinin bir Örnek Aracılığı ile İncelenmesi Kerem ERZURUMLU A0064552 Bu rapor ile Bil684 Nöron Ağları dersi kapsamında gerçekleştirilmiş olan SNNS

Detaylı

ÜRETİM HATTINDA MİL ŞEKLİNDEKİ PARÇALAR İÇİN MAKSİMUM HASSASLIK. MAHR'DAN MİL METROLOJİSİ

ÜRETİM HATTINDA MİL ŞEKLİNDEKİ PARÇALAR İÇİN MAKSİMUM HASSASLIK. MAHR'DAN MİL METROLOJİSİ M a r S h a f t. M i l Ö l ç me M a k i n e l eri ÜRETİM HATTINDA MİL ŞEKLİNDEKİ PARÇALAR İÇİN MAKSİMUM HASSASLIK. MAHR'DAN MİL METROLOJİSİ MARSHAFT ürünleri ile ilgili en güncel bilgilere web sitemizden

Detaylı

GAZALTI KAYNAK UYGULAMALARINDA FUZZY KONTROLLÜ İZ TAKİP SİSTEMLERİNİN UYGULANMASI

GAZALTI KAYNAK UYGULAMALARINDA FUZZY KONTROLLÜ İZ TAKİP SİSTEMLERİNİN UYGULANMASI GAZALTI KAYNAK UYGULAMALARINDA FUZZY KONTROLLÜ İZ TAKİP SİSTEMLERİNİN UYGULANMASI Ahmet ÖZTÜRK 1, İlhan ASİLTÜRK 2, Hayrettin DÜZCÜKOGLU 3, Ömer AYDOGDU 4 1 Artvin Çoruh Ü. MYO Artvin/TÜRKİYE Tel: 466.212

Detaylı