XXXXX Enerji ve Ticaret A.Ş. XXXXX Hidroelektrik Santralına ait Enerji Nakil Hattından kaynaklanan Magnetik Alanın İncelenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "XXXXX Enerji ve Ticaret A.Ş. XXXXX Hidroelektrik Santralına ait Enerji Nakil Hattından kaynaklanan Magnetik Alanın İncelenmesi"

Transkript

1 1956 ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Faks Telefon Mobile XXXXX Enerji ve Ticaret A.Ş. XXXXX Hidroelektrik Santralına ait Enerji Nakil Hattından kaynaklanan Magnetik Alanın İncelenmesi Rapor XXXXX Enerji ve Ticaret A.ġ. ye sunulan Rapor Hazırlayan Prof. Dr. Osman SEVAĠOĞLU Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 06531, Balgat, Ankara. Tel: , Fax: , GSM: , Web: Mart 2008

2 XXXXX Enerji ve Ticaret A.Ş. XXXXX Hidroelektrik Santralına ait Enerji Nakil Hattından kaynaklanan Magnetik Alanın İncelenmesi Rapor XXXXX Enerji ve Ticaret A.ġ. ye sunulan Rapor Hazırlayan Prof. Dr. Osman SEVAĠOĞLU Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 06531, Balgat, Ankara. Tel: , Fax: , GSM: , Web: Mart

3 1. Raporun Amacı ve Kapsamı Bu raporun amacı, XXXXX Enerji ve Ticaret A.Ş. XXXXXX İli sınırlarında inşa edilmekte olan XXXXX Hidroelektrik Santralına ait 154 kv enerji nakil hattından kaynaklanan magnetik alanın yakındaki eve olan etkisinin incelenmesidir Raporun Yaptırım Gücü: Çalışmalar sonunda varılan görüş ve kanaati ifade eden rapor XXXXX Enerji ve Ticaret A.Ş. nin kendi iç hizmet amaçlarına yöneliktir ve sadece görüş ve kanaat mahiyetindedir Hukuki Sorumluluk: Çalışmalar sonunda varılan görüş ve kanaatin kabul veya red edilmesi, uygulanıp, uygulanmaması, uygulandığı takdirde ortaya çıkacak sonuçları üzerindeki her türlü mali ve hukuki sorumluluk tümüyle ve sadece XXXXX Enerji ve Ticaret A.Ş. ye aittir. 2. Ġhtilaf Konusu Arazinin Tanıtımı XXXXX Enerji ve Ticaret A.Ş. ye ait 42 MW gücünde XXXXX Santrallarından çıkan 154 kv luk 954 MCM kesitli enerji nakil hattı işbu incelemenin konusu olan evin 35 metre kadar yakınından geçmektedir. Evin maliki, sözkonusu hattın yaratacağı magnetik alandan etkileceğini iddia ederek hattın inşaasına müsaade etmek istememektedir. Evin maliki ayrıca ileride evinin bahçesine sözkonusu enerji nakil hattına daha yakın bir mesafeye başka bir ev yapmayı planladığını, bu yeni evin enerji nakil hattına daha da yakın olacağını ifade etmektedir. İhtilaf konusu arazinin, evin ve mevcut projeye göre sözkonusu enerji nakil hattının durumları Şekil 1 de görülmektedir. Hattın A fazı ile ev arasındaki yatay mesafe yaklaşık olarak 35 metre, B fazı ile 34.2 metre, C fazı ile ise, 36.2, evin maliki tarafından ileride yapılacağı iddia edilen ev ile direk arasındaki yatay mesafe ise 10 metredir. 3. Magnetik Alanlara ĠliĢkin Standartlar Ülkemizde iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanlara ilişkin özel bir standart bulunmamakta olup, düşük frekanslar için Ġnsanların Magnetik Alanlara Maruz Kalması- DüĢük Frekanslar (0 Hz 10 khz) adlı bir TSE standardı vardır. Türk Standartları Enstitüsünün, TS ENV Nisan 1996 Baskı ICS sayılı ve Ġnsanların Magnetik Alanlara Maruz Kalması- DüĢük Frekanslar (0 Hz 10 2

4 khz) adlı standardında, iletim sistemi için geçerli olan frekansla ilgili referans değerler de yer almaktadır. Bu değerler, aşağıdaki tabloda verilmektedir. Çevre Bakanlığı koordinasyonunda, konu ile ilgili Bakanlıkların ve Kurumların oluşturduğu bir komisyon, İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon Yönetmeliği taslağı üzerindeki çalışmaları sürdürmektedir. DüĢük Frekanslı Magnetik Akı Yoğunluğuna Maruz Kalma Referans Seviyeleri Türk Standardları Enstitüsü Maruz Kalma KoĢulları Magnetik Alan (Referans) mili Tesla Gauss ÇalıĢanlar 1,6 (1) 16.0 Halk 0, 64 (2) 6.4 E: ortamda ölçülen elektrik alan değeri (1) Kol ve bacaklar için 25 mili Tesla ya izin verilebilir. (2) Kol ve bacaklar için 10 mili Tesla ya izin verilebilir Kaynak: TS ENV Nisan 1996 / İnsanların magnetik Alanlara Maruz Kalması Düşük Frekanslar (0Hz-10kHz) Bu tabloda, yalnızca, elektrik alanı frekansına ait değerler sunulmaktadır. 4. Ülkemizde, elektrik iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanların Ģiddetinin saptanması üzerindeki çalıģmalar Ülkemizde, elektrik iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanların Ģiddetinin saptanması üzerindeki en kapsamlı çalıģma, Ocak, 2001 yılında TEAġ ile TUBĠTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü tarafından yapılmıģtır. Bu çalıģmada elektrik iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanların Ģiddet aralığı aģağıdaki tabloda verilmiģtir. Tablo. TEAŞ ile TUBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü tarafından yapılan çalışmada ölçülen değerler (Hava Hattının tam altında veya Yeraltı Kablosunun tam üzerinde, Trafo Merkezinin Çitinde) Tesis Tipi Magnetik Alan Mikro Tesla (mg) 154 kv Ġletim Sistemi kv Yeraltı Ġletim Sistemi kv Ġletim Sistemi kv GIS Trafo Merkezi kv Trafo Merkezi kv Trafo Merkezi

5 4

6 5. Sözkonusu 154 kv Enerji Nakil Hattından Kaynaklanan Magnetik Alanın Ġncelenmesi Magnetik alan teoreminden bir iletkenin x (metre) kadar uzağında bulunan bir noktada magnetik alanın akı yoğunluğu; Ģeklinde hesaplanmaktadır. B x = I /(2 x) Tesla Burada I hattın bir fazından akan (rms) akım, x ise hat ile ve arasındaki en kısa (hatta dikey olan) mesafedir. Hat akımı ise aģağıdaki formül kullanılarak hesaplanmaktadır; I = P / (1.732 V L Cos ) Burada, I hattan akan rms akım, üç fazlı sistemlerde kullanılan kare-kök 3 katsayısı, V L hat gerilimi 154 kv rms, Cos yükün güç faktörü = 0.95 olarak alınmıģtır. I (Amper) x (metre) H (Amper/metre) 5

7 Bu noktada dikkat edilmesi gereken birkaç husus vardır; (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) Sözkonusu enerji nakil hattı aslında tek fazlı değil, üç fazlıdır. Üç fazlı bir enerji nakil hattında akan akımlar normal Ģartlar altında dengelidir. bu nedenle de, toplamları sıfırdır, Bu kabul ve düģünce altında evin direkten oldukça uzak bir noktada olması durumunda her üç fazın da birbirine çok yakın olduğu kabul edilebilir. bu durumda da, bu fazların yarattığı magnetik alanların birbirini yok edeceği ve sonunda evin bulunduğu noktada hiçbir magnetik alanın olmayacağı söylenebilir. Nitekim, raporun konusu olan mahaldeki ve bu Ģart sağlayacak kadar hatlardan uzaktadır. bu nedenle de, evin civarında bu fazların yarattığı magnetik alanların birbirini yok edeceği ve sonunda evin bulunduğu noktada hiçbir magnetik alanın olmayacağı söylenebilir. Sistemin tek fazlı olduğunun kabulü ile elde edilen sonuçlar, üç fazlı olduğunun kabulü ile elde edilen sonuçlara göre çok daha yüksektir, yani daha olumsuzdur. Bu nedenle de, eğer Sistemin tek fazlı olduğunun kabulü ile elde edilen sonuçlar kabul edilebilir düzeyde düģük çıkacak olursa, Sistemin üç fazlı olduğunun kabulü ile elde edilen sonuçlar çok daha düģük, yani kabul edilebilir olacaktır. Bununla birlikte, sistemin bazen, arıza gibi bazı nedenlerle, çok kısa bir süre için de olsa, tek faz olarak çalıģabileceği düģünülebilir. Böyle bir durumun incelenebilmesi için sistemin üç faz olarak değil de, tek olarak incelenmesi gerektiği düģünülebilir. Böyle bir duruma ve bu durumla ilgili sorulara cevap verebilmek için iģbu raporda sözkonusu hattın sadece bir tek fazının yarattığı magnetik alan incelenecektir. ĠĢbu rapor kapsamında sözkonusu hattın sadece bir tek fazının yarattığı magnetik alan incelenmesi ile elde edilecek sonuçlar, hattın üç fazının birlikte çalıģması ile ortaya çıkacak magnetik alandan çok daha büyüktür. Bu nedenle de, iģbu rapor kapsamında yapılan çalıģma sonucunda elde edilen sonuçların hattın üç fazının birlikte çalıģması ile ortaya çıkacak duruma göre çok daha fazla kötümser olduğu söylenebilir. Bir baģka ifade ile, eğer, hattın sadece bir tek fazının yarattığı magnetik alanın incelenmesi ile elde edilecek sonuçlara göre evde oturanların hiçbir Ģekilde etkilenmeyecekleri yönünde bir sonuç ortaya çıkar ise, bu sonuç, aynı zamanda ve de çok daha rahat bir Ģekilde hattın üç fazının birlikte çalıģması ile ortaya çıkacak magnetik 6

8 alandan evde oturanların etkilenmeyecekleri yönünde bir anlam ifade edecektir. (h) (i) Ayrıca, unutulmamalıdır ki, böyle bir enerji sisteminin hiçbir tek faz altında uzun bir süre çalıģabilmesi mümkün de değildir. Böyle bir durum en fazla birkaç 10 milisaniye kadar sürebilir ve bu sürenin ardından santralın kesicileri hattı açarak servis dıģı bırakacaklardır. Bir baģka ifade ile, evde oturanların hattın sadece bir tek fazının yarattığı magnetik alandan etkilenmenin süresi, eğer böyle bir etki olsa bile, en fazla birkaç 10 milisaniye kadar sürecektir. Tüm bunlardan baģka, hattın taģıdığı akım hesaplanırken, santralın maksimum gücünde, yani 42 MW ta yüklendiği kabul edilmiģtir. Halbuki bir santralın maksimum gücünde yükseldiği zaman süresi oldukça kısadır ve genellikle bir santral maksimum gücünün 0.67 si civarında ortalama bir yüklenme ile yüklenir. Bu nedenle de, hattın yüklenmesi, yani yarattığı manyetik akı yoğunluğu hesaplanırken, hattın maksimum yüklenme durumu değil, bir günlük ortalama yüklenme durumu alınmalıdır. Bunu yapabilmek için de hattın maksimum yüklenmesi genellikle 0.67 olarak kabul edilen diversite faktörü ile çarpılmalıdır. Sözkonusu enerji nakil hattının mevcut ve yapılması düģünülen evde yarattığı magnetik akı yoğunlukları yukarıdaki formüle göre hesaplanmıģ ve aģağıdaki tabloda verilmiģtir. Nominal Hat Gerilimi (kv) XXXXX Santrallarının Toplam Kurulu Gücü (MW) 42.0 Santralın Güç Faktörü 0.95 Yükün Diversite Faktörü 0.67 Hat Akımı (Amper) Mevcut Evin A Fazından Uzaklığı (Metre) 35.0 Mevcut Evin B Fazından Uzaklığı (Metre) 34.2 Mevcut Evin C Fazından Uzaklığı (Metre) 36.2 Yapılması DüĢünülen Evin Direğe Yatay Uzaklığı (Metre) 10.0 Mevcut Evde A Fazından Kaynaklanan Maksimum Magnetik Akı Yoğunluğu (Mikro Tesla) 0.95 Mevcut Evde B Fazından Kaynaklanan Maksimum Magnetik Akı Yoğunluğu (Mikro Tesla) 0.97 Mevcut Evde C Fazından Kaynaklanan Maksimum Magnetik Akı Yoğunluğu (Mikro Tesla) 0.92 Yapılması DüĢünülen Evde C Fazından Kaynaklanan Maksimum Magnetik Akı Yoğunluğu (Mikro 3.32 Tesla) Mevcut Evde A Fazından Kaynaklanan Ortalama Magnetik Akı Yoğunluğu (Mikro Tesla) 0.63 Mevcut Evde B Fazından Kaynaklanan Ortalama Magnetik Akı Yoğunluğu (Mikro Tesla) 0.65 Mevcut Evde C Fazından Kaynaklanan Ortalama Magnetik Akı Yoğunluğu (Mikro Tesla) 0.61 Yapılması DüĢünülen Evde C Fazından Kaynaklanan Ortalama Magnetik Akı Yoğunluğu (Mikro Tesla)

9 Özet olarak, sözkonusu enerji nakil hattının mevcut ve ileride yapılması düģünülen evde yarattığı; Maksimum magnetik akı yoğunlukları 0.95, 0.97, 0.92 ve 3.32 mikro Tesla, Maksimum ortalama magnetik akı yoğunlukları 0.63, 0.65, 0.61 ve 2.22 mikro Tesla olmaktadır. 6. Sonuçların Değerlendirilmesi Sözkonusu enerji nakil hattının mevcut ve ileride yapılması düģünülen evde yarattığı; Maksimum magnetik akı yoğunlukları 0.95, 0.97, 0.92 ve 3.32 mikro Tesla, Maksimum ortalama magnetik akı yoğunlukları 0.63, 0.65, 0.61 ve 2.22 mikro Tesla olmaktadır. Bu değerlerden ortalama magnetik akı yoğunlukları kullanılmalıdır, zira bunlar evde yaģayanların bir gün boyunca maruz kalacakları magnetik alanın ortalama akı yoğunluğudur. Diğeri ise, sadece belli bir kısa süre için geçerli olan maksimum değerdir. Bir baģka ifade ile, sistem bu maksimum yüklenme düzeyinde sürekli olarak günün her saatinde kalmayacak, düģecektir. IEEE Ġnsan ve Radyasyon Komitesi nin (Committee on Man Radiation - COMAR) araģtırmalarına göre, 24 saatte, ortalama, 1 mikro Tesla (10 mg) dan daha az magnetik akı yoğunluğunun insanlarda sağlık problemlerine yol açması beklenmemektedir. Sözkonusu enerji nakil hattının mevcut evde yarattığı 0.95, 0.97, 0.92 mikro Tesla düzeyindeki maksimum akı yoğunlukları ve 0.63, 0.65, 0.61 mikro Tesla düzeyindeki ortalama akı yoğunlukları IEEE Ġnsan ve Radyasyon Komitesi nin (Committee on Man Radiation - COMAR) tarafından ortaya konulan bu kriterin de altındadır. Bir baģka ifade ile, sözkonusu enerji nakil hattının mevcut evde yarattığı magnetik akı yoğunlukları IEEE Ġnsan ve Radyasyon Komitesi nin kriterini de sağlamaktadır. Öte yandan, TSE tarafından DüĢük Frekanslı Magnetik Akı Yoğunluğuna Maruz Kalma Referans Seviyeleri ile ilgili olarak belirlenen değerler aģağıdaki tabloda verilmiģtir. 8

10 DüĢük Frekanslı Magnetik Akı Yoğunluğuna Maruz Kalma Referans Seviyeleri Türk Standardları Enstitüsü Maruz Kalma KoĢulları Magnetik Alan (Referans) mili Tesla Gauss ÇalıĢanlar 1,6 (1) 16.0 Halk 0, 64 (2) 6.4 E: ortamda ölçülen elektrik alan değeri (1) Kol ve bacaklar için 25 mili Tesla ya izin verilebilir. (2) Kol ve bacaklar için 10 mili Tesla ya izin verilebilir Kaynak: TS ENV Nisan 1996 / İnsanların magnetik Alanlara Maruz Kalması Düşük Frekanslar (0Hz-10kHz) Bu tabloda, yalnızca, elektrik alanı frekansına ait değerler sunulmaktadır. Bir baģka ifade ile, Sözkonusu enerji nakil hattının Ģikayetçinin mevcut evinde yarattığı magnetik akı yoğunluklarının tümü yukarıdaki tabloda verilen limit değerlerinin altındadır. Öte yandan, sözkonusu enerji nakil hattının Ģikayetçinin evinde yarattığı magnetik akı yoğunluğu, Ocak, 2001 yılında Ülkemizde, elektrik iletim sisteminden kaynaklanan kabul edilebilir magnetik alanların Ģiddetinin saptanması üzerindeki TEAġ ile TUBĠTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü tarafından yapılan çalıģmada ölçülen değerlerinin de altında olduğu görülmektedir. Tablo. Elektrik iletim sisteminden Kaynaklanan magnetik alan akı yoğunlukları (Hava Hattının tam altında veya Yeraltı Kablosunun tam üzerinde, Trafo Merkezinin Çitinde) Tesis Tipi Magnetik Alan Mikro Tesla (mg) 154 kv Ġletim Sistemi kv Yeraltı Ġletim Sistemi kv Ġletim Sistemi kv GIS (*) Trafo Merkezi kv Trafo Merkezi kv Trafo Merkezi

11 (*) GIS: Gaz İzoleli Kompakt Tip Trafo Merkezi Sonuç olarak, sözkonusu enerji nakil hattının Ģikayetçinin evinde yarattığı magnetik akı yoğunluğunun, insan sağlığı için herhangi bir risk taģımadığının kabul edilmesi gerekmektedir. 7. Kapanış ĠĢbu rapor, Prof. Dr. Osman SEVAĠOĞLU tarafından tarihinde hazırlanmıģ, imzalanmıģ ve sadece tek bir kopya halinde ve sadece XXXXX Enerji ve Ticaret A.ġ. ye teslim edilmiģtir. Ankara, Prof. Dr. Osman SEVAĠOĞLU Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 06531, Balgat, Ankara. Tel: , Fax: , GSM: , Web: 10

12 Ek-1 İletim Sisteminden Kaynaklanan Magnetik Alanlarla İlgili Standartlar ve Referans Değerler Bu kısımda, iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanlarla ilgili ulusal ve uluslararası standartlar ve referans değerler verilmektedir. (Standartlar bağlayıcı değerler olup, referans değerler öneri niteliğindedir. ABD de Referans Değerler Düşük frekanslı magnetik alanlar için, Amerika da ulusal standartlar yoktur. Yine de, Ulusal Elektrik Güvenlik Kodu gereğince, akımlar için iletim sisteminden kaynaklanan magnetik akı yoğunluğuna bazı üst sınırlar getirilmiştir. Birçok eyalet, genellikle önerilen iletim sistemi için düzenleyici tutanaklar tutarken biyolojik etkiler konusuna değinmiştir. Altı eyalet, iletim sisteminden kaynaklanan elektrik alanları için standart veya rehber değerler belirlemiştir. Bu altı eyaletten ikisi ise magnetik alanlar için de standartlar tanımlamışlardır. Sözkonusu bu iki eyaletin (New York ve Florida) belirlediği magnetik alanlar, temelde, maksimum yüklenme koşullarında, mevcut hatların yakınındaki magnetik alan değerleridir. Bir başka ifade ile, bu eyaletlerin amacı, gelecekte inşa edilecek hatların belirlenen magnetik alan değerlerini aşmamasını sağlamaktır (Information Ventures, Inc. Questions and Answers About EMF Electric and Magnetic Fields Associated with the Use of Electrcial Power www. infoventures.com) Aşağıdaki tabloda bu standart ve referans değerler verilmektedir. ABD de iş ortamlarıyla ilgili referans değerler de bir sonraki tabloda verilmektedir. Eyalet Magnetik Akı Yoğunluğu (Maks. Yükte, ROW sınırında) Mikro Tesla mgauss Florida * ** *** Minnesota - - Montana - - New Jersey - - New York Oregon - - ROW: iletim sisteminin İrtifak Hakkı Güzergahı * kv gerilimli hatlar; ** 500 kv gerilimli hatlar; *** Mevcut güzergahlar içindeki 500 kv gerilimli hatlar + Otoyol geçişleri için maksimum; + + Özel ulaşım yolu geçişleri için maksimum 11

13 Uluslararası Referans Değerler 1990 yılında, Radyasyondan Korunma Uluslararası Birliği-İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon Komitesi (International Radiation Protection Association-International Nonionizing Radiation Committee - IRPA/INIRC) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Çevre Sağlığı Bölümü nün işbirliği ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı nın (United Nations Environment Programme - UNEP) desteği ile düşük frekanslı magnetik alanlar için belirlenen sınır değerleri aşağıda verilmiştir. Daha Sonra İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyondan Korunma Uluslararası Komisyonu (International Comission on Non-Ionizing Radiation Protection ICNIRP) adını alan IRPA/INIRC, tarafından hazırlanan ve aşağıdaki tablodaki değerlerin alındığı rehberde (ICNIRP EMF Guidelines), Referans değerlerin aģılmasının sağlık zararları olacağı anlamına gelmediği, daha ayrıntılı araģtırmanın gerekeceği ifade edilmektedir. İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyondan Korunma Uluslararası Komisyonu (ICNIRP) 40 ülkeden bilim adamını kapsayan radyasyon korunmasında uzmanlaşmış bir organizasyondur. Bunun nedeni, aynı kuruluş tarafından bu rehberin nasıl yorumlanacağıyla ilgili olarak yayınladığı bildirgede (ICNIRP Statement: Use of the ICNIRP EMF Guidelines www. icnirp. de/use. htm), referans değerlerin, maruz kalma değerlendirmesi uygulamalarında, temel sınırlamaların aşılma eğiliminin olup, olmadığını belirlenmesi amacıyla hazırlandığı ifade edilmektedir. Bu değerler, matematiksel modeller ve belli frekanslarda yapılan laboratuvar çalışmalarının sonuçları kullanılarak, temel sınırlamalardan türetilmiştir. Alanlara maruz kalan kişiye, alanın maksimum koşulları geçerli olmakta, dolayısıyla maksimum koruma sağlamaktadır. Sınırlamalar, halk ve çalışanlar için farklıdır. ICNIRP, referans değerlerin halk ve çalışanlar için magnetik alan limitleri konusunda genel rehber olarak kullanılmasını önermektedir. İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyondan Korunma Uluslararası Komisyonu (ICNIRP) tarafından hazırlanan Guideline işbu raporun eki olan Ek-3 te verilmiştir. Avrupa Birliği nde Kullanılan Referans Değerler Avrupa Birliği nde magnetik alanlar için kullanılan referans değerler (CEI ENV Normu), TSE Standardı ile aynı olduğundan burada ayrıca verilmemiştir. AB nin kullandığı bu değerler için, bir sonraki sayfada yer alan Türkiye de Standartlar ve Referans Değerler başlığına bakınız. 12

14 DüĢük Frekanslı Magnetik Akı Yoğunluğuna Maruz Kalma Referans Değerleri ĠyonlaĢtırıcı Olmayan Radyasyondan Korunma Uluslararası Komisyonu Maruz Kalma KoĢulları ÇalıĢanlar Tam mesai günü Kısa süre a Uzuvlar (kol ve bacak gibi vücuda eklemle bağlı) Halk 24 saat/gün Günde birkaç saat Magnetik Alan 5 G (5.000 mg) 50 G ( mg) 250 G ( mg) 1 G (1.000 mg) 10 G ( mg) a kv/m şiddetindeki elektrik alanları için, akı yoğunluğu (kv/m) x maruz kalma süresi (saat), tüm mesai günü için 80 değerini aşmamalıdır. Vücudun tamamının günde iki saat maruz kaldığı magnetik akı yoğunluğu 50 G'u geçmemelidir. Kaynak: IRPA/INIRC 1990 İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyondan Korunma Uluslararası Komisyonu (ICNIRP) 40 ülkeden bilim adamını kapsayan radyasyon korunmasında uzmanlaşmış bir organizasyondur. Türkiye deki Standartlar ve Yönetmelikler Magnetik Alanlara ĠliĢkin Standartlar Ülkemizde iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanlara ilişkin özel bir standart bulunmamakta olup, düşük frekanslar için Ġnsanların Magnetik Alanlara Maruz Kalması- DüĢük Frekanslar (0 Hz 10 khz) adlı bir TSE standardı vardır. Bu standartta, iletim sistemi için geçerli olan frekansla ilgili referans değerler de yer almaktadır. Bu değerler, aşağıdaki tabloda verilmektedir. Çevre Bakanlığı koordinasyonunda, konu ile ilgili Bakanlıkların ve Kurumların oluşturduğu bir komisyon, İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon Yönetmeliği taslağı üzerindeki çalışmaları sürdürmektedir. DüĢük Frekanslı Magnetik Akı Yoğunluğuna Maruz Kalma Referans Seviyeleri Türk Standardları Enstitüsü Maruz Kalma KoĢulları Magnetik Alan (Referans) mili Tesla Gauss ÇalıĢanlar 1,6 (1) 16.0 Halk 0, 64 (2) 6.4 E: ortamda ölçülen elektrik alan değeri (1) Kol ve bacaklar için 25 mili Tesla ya izin verilebilir. (2) Kol ve bacaklar için 10 mili Tesla ya izin verilebilir Kaynak: TS ENV Nisan 1996 / İnsanların magnetik Alanlara Maruz Kalması Düşük Frekanslar (0Hz- 10kHz) Bu tabloda, yalnızca, elektrik alanı frekansına ait değerler sunulmaktadır. 13

15 Ek-2 Elektrik İletim Sisteminden Kaynaklanan Magnetik alanların Etkileri Üzerinde Özet Rapor Genel Sosyal ve ekonomik kalkınmaya paralel olarak gelişen hayat standardı ve teknolojik gelişmelere paralel olarak, enerji iletim sistemleri de giderek genişlemekte ve bunlardan kaynaklanan magnetik alanlar daha fazla gündeme gelmektedir. Enerji iletim sistemlerinden kaynaklanan magnetik alanların insan sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle ülkemiz gündemine girmiş olmasına rağmen, bu konuda yeterli bilgi birikiminin ortaya çıktığını söyleyebilmek mümkün değildir. Dolayısıyla, konu istismara oldukça açıktır. Bu çalışma son dört yılda, bu konuyla ilgili bilimsel gelişmeleri ele almakta ve teknik olmayan bir okuyucu kitlesini bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Bu rapordaki bilgilerin, enerji iletim sistemlerinden kaynaklanan magnetik alanlara maruz kalma hakkındaki endişeler ve belirsizliklerin giderilmesine yardımcı olması beklenmektedir. Dünyada, enerji iletim sistemlerinden kaynaklanan magnetik alanlar ve bunların insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda çok fazla araştırma yapılmış olmasına rağmen, istatistiklerin yetersizliği, yapılan incelemelerde diğer etkenlerin dikkate alınmaması, sonuçların kesin olmaması gibi nedenlerle, konu belirsizlikler içermektedir. İnsan sağlığı üzerinde çalışan bazı araştırmacılar, enerji iletim sistemlerinden kaynaklanan magnetik alanlara maruz kalmak ile bazı hastalıklar arasında bir ilişki kurulabileceğini iddia etmektedirler. Bazı araştırmacılar ise, bu şekilde belirgin bir ilişkinin mevcut olmadığı yönünde bir görüş ve kanaate sahiptirler. Araştırmacılar arasındaki bu görüş ayrılığının nedeni, magnetik alanlar ile bu hastalıklar arasındaki ilişkiyi biyolojik olarak açıklamanın zorluğu ve araştırma sonuçları arasındaki tutarsızlıktır. Pek çok araştırmacı, enerji iletim sistemlerinden kaynaklanan magnetik alanların, insan sağlığı üzerindeki etkilerinin belirlenebilmesi için çok daha fazla sayıda deney yapılması gerektiğini ifade etmektedir. Birçok ülkede, magnetik alanların insan sağlığı üzerindeki etkileri halen incelenmekte olup, bu çalışmaların sonuçlarının önümüzdeki yıllarda ortaya çıkması beklenmektedir. Enerji Ġletim Sistemlerinden Kaynaklanan Magnetik Alanlar Özellikler Türkiye ve Avrupa da elektrik sistemi frekansı 50 Hz tir. Bu frekans literatürde Düşük Frekans olarak bilinmektedir. 14

16 Magnetik alan, bir iletkenden elektrik akımının geçmesi ile oluşur. Magnetik alan birimi Tesla (T) veya Gauss (G) tur. (1 Gauss = 10-4 Tesla). 380 kv tan daha yüksek gerilimlerin uygulandığı Kuzey Amerika Ülkelerinde iletim sisteminin civarında maksimum magnetik akı yoğunluğu 2-7 mikro Tesla T (veya miligauss, mg) olabilmektedir. Hat güzergâhının kenarında (arazinin irtifak hakkı sınırında) ise bu değerler 0,5 2,5 mikro Tesla (5-25 mg) şiddetindedir. Bu raporun Düşük frekanslı magnetik alanlar bölümünde izah edildiği üzere, Ülkemizde, iletim sisteminin (154 kv, 380 kv) hemen altında bu değer, mikro Tesla arasında değişmektedir. Evlerdeki elektrikli aletlerden kaynaklanan magnetik alan, aletten uzaklaştıkça hızla düşmektedir. Mesela, televizyondan veya elektrikli mutfak fırınından 30 cm uzaktaki magnetik alan 4 mikro Tesla (40 mg) iken, 1-1,5 metre mesafede bu değer, sadece, 0,1 mikro Tesla dır (1 mg). Mesafeler farklı olmakla birlikte, iletim sisteminde de magnetik alanlar mesafeye göre hızla azalmaktadır. Magnetik alanların etkisi mesafe ile hızla düşmektedir. Ayrıca, hattın yerden yüksekliği, arazinin yapısı ve hattın çevresindeki iletken nesneler de magnetik alanın etkisi üzerinde büyük rol oynamaktadır. Ġletim Sisteminden Kaynaklanan Magnetik alanların Ġnsan Sağlığına Etkileri Magnetik alanlar, insanlar ve canlılarda zayıf elektrik alanları ve akımları oluştururlar. Bu alanların saçların uyarılması dışında, hissedilmeleri oldukça zordur. Magnetik alanların insan sağlığına olan etkileri üzerinde üzerine uzun yıllardan beri Birçok araştırma yapılmıştır. Bu çalışmaların en önemlilerinden biri, bu raporun Magnetik Alanların Sağlık Etkileri adlı bölümünde verilmiştir. Bu çalışmanın Magnetik Alanların Sağlık Etkileri adlı bölümünde verildiği gibi bu çalışmalarda bulunan nisbi riskler oldukça düşüktür. Bu riskler yaygın bazı çevresel etkenlerden kaynaklanan hastalık riskleri ile aynı düşük düzeydedir. Bunlara örnek olarak, yapay tatlandırıcılar, kahve ve su klorlaması sayılabilir. Bu çalışmalar sonucunda, iletim sisteminde kaynaklanan düşük şiddetli magnetik alanlar ile insan sağlığı arasında kesin bir ilişkinin mevcut olmadığı sonucuna varılmıştır. Ġnsanların Magnetik Alanları Algılama Düzeyleri Elektrik alanı içindeki bir canlının vücudunun yüzeyinde, akımlar oluşturur. Bu akımlar deri yüzeyinin altında akan akımlar şeklinde ortaya çıkar. İnsan vücudunda duyarlık yaratacak magnetik alan etkisi 100 mikro Tesladan daha fazladır. Bir başka ifade ile, iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanın etkisinin mikro Tesla arasında olduğu düşünülürse, bu alanın insan vücudunda duyarlık yaratabilmesi için yaklaşık olarak 100 misli daha fazla olması gerekmektedir. 15

17 DüĢük Frekanslı Magnetik Alanlar Bu kısımda, ülkemizde ve dünyada yapılan ölçüm sonuçlarına dayanılarak, iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanların akı yoğunlukları incelenecektir. ABD de Ġletim Sisteminden Kaynaklanan Magnetik Alanlar ABD de tüm eyaletler Ulusal Elektrik Güvenlik Kodunu nu (NESC) düzenlemelerini kabul etmektedir. Amerika da iletim sistemindeki maksimum magnetik akı yoğunluğu 2-7 mikro Tesla (20-70 mg) düzeyindedir. Hat güzergâhının kenarında ise bu değerler 0,5 2,5 mikro Tesla (5-25 mg) şiddetindedir. Örnek olarak, 500 kv luk bir iletim sistemi altında yapılan bir ölçüm sonucunda, ortalama magnetik alan 38.6 mg (3.8 mikro Tesla) olarak saplanmıştır. Bu sonuç bir haftalık süre içinde her beş dakikada bir yapılan ölçümlerin ortalamasıdır te, Amerikan Çevre Koruma Ajansı, Elektrik iletim sisteminin sağlık ve çevresel etkileri ile ilgili bir bildiri yayınlamıştır. Ajans 700 kv ve üstü iletim sisteminin elektrik alanları için bir rehber çıkarmaya gerek olup, olmadığını incelemiş ve bu hususta hazırlanan rapor, son analizde şu sonuca varmıştır; Ģu ana kadar yapılan çalıģmaların sonucunda elektrik alanına maruz kalmanın halk sağlığı ve refahı için herhangi bir tehlike arz etmediği görülmüģtür. Ülkemizdeki Ġletim Sisteminden Kaynaklanan Magnetik Alanlar Ülkemizde, elektrik iletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanların akı yoğunluğunun saptanması için en ciddi çalışma, Ocak, 2001 yılında TEAŞ ile TUBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü tarafından yürütülen ortak bir çalışma kapsamında yapılmıştır. Bu çalışmada sonucunda elde edilen magnetik alan akı yoğunlukları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo. Elektrik iletim sisteminden Kaynaklanan magnetik alan akı yoğunlukları (Hava Hattının tam altında veya Yeraltı Kablosunun tam üzerinde, Trafo Merkezinin Çitinde) Tesis Tipi Magnetik Alan Mikro Tesla (mg) 154 kv Ġletim Sistemi kv Yeraltı Ġletim Sistemi kv Ġletim Sistemi

18 154 kv GIS (*) Trafo Merkezi kv Trafo Merkezi kv Trafo Merkezi (*) GIS: Gaz İzoleli Kompakt Tip Trafo Merkezi Ġletim Sisteminden Kaynaklanan Magnetik Alanların Hesaplanması Bir iletim sistemi inşa edilmeden önce, o hattın planlanan akım ve gerilim değerlerine, kendinin ve bulunduğu ortamın fiziksel özelliklerine ve tasarım değerlerine göre ve arzu edilen değişik koşullar için magnetik alanı, matematiksel modeller kullanılarak belli bir hata payıyla hesaplanabilmektedir. Bu konuda en yaygın olarak kullanılan hesaplama yöntemi ABD Elektrik Araştırma Enstitüsü EPRI tarafından geliştirilen TLWorkstation Yazılımının ACDCLINE Modülüdür. TLWorkstation yazılımı kullanılarak yapılan hesaplama sonuçlarının ölçüm sonuçlarıyla karşılaştırması aşağıdaki şekilde görülmektedir. Görüldüğü gibi, yazılım makul bir hata ile, ölçümle belirlenen gerçek durumu doğru bir şekilde hesaplayabilmektedir. Çalışmada elde edilen modelleme sonuçları, ölçüm değerlerinden daha yüksek çıkmaktadır. Bir başka ifade ile, tesis edilecek iletim sistemi hattından kaynaklanacak magnetik alanın akı yoğunluğu modelleme ile hesaplanandan daha düşük olmaktadır. Yazılım ile hesaplanan değerler, standartlarda verilen referans değerlerden daha düşük ise, gerçek değerler daha da düşük olacağından, bu hesaplama yönteminin oldukça güvenilir olduğu rahatlıkla söylenebilir. Aşağıdaki grafik incelendiğinde, örnek olarak seçilen hattan kaynaklanan magnetik alanların ölçülen değerlerinin referans değerlerin (Bkz. Sayfa 21) altında olduğu ve bunun da modelleme ile doğrulandığı görülmektedir. 17

19 Magnetik alanların Ġnsan Sağlığına Etkileri İletim sisteminden kaynaklanan magnetik alanların biyolojik etkileri hakkında çeşitli ülkelerde çok sayıda araştırma yapılmıştır yılında ABD, Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) tarafından yayınlanan bir çalışma raporunda, DüĢük frekanslı elektrik sisteminden kaynaklanan alanlarınınsan sağlığına zararlı olduğunun ifade edilebilmesi için yeterli bilimsel kanıt olmadığı ve DüĢük frekanslı elektrik sisteminden kaynaklanan alanlardan etkilenme ile ilgili olarak insan sağlığı için güvenlik limitleri oluģturmak için daha fazla araģtırma yapılmasına gerek olduğu ifade edilmiştir. IEEE İnsan ve Radyasyon Komitesi nin (Committee on Man Radiation - COMAR) araştırmalarına göre, 24 saatte, ortalama, 1 mikro Tesla (10 mg) dan daha az magnetik akı yoğunluğunun insanlarda sağlık problemlerine yol açması beklenmemektedir. Düşük frekanslı magnetik alanların insan sağlığına zararlı olabilmesi için magnetik alan şiddetinin, iş ortamları veya evlerdeki değerlerin çok üzerinde olması gerekmektedir. Örnek olarak, 50 mili Tesla nın (500 G) üzerinde magnetik alanlar, kas ve sinirleri harekete geçirmekte, 500 mikro Tesla nın üzerindeki magnetik alanlar ise, kalpte karıncık fibrillasyonuna (lif oluşmasına) neden olabilmektedir. (1) Bununla birlikte, bu değerler, iletim sisteminden kaynaklanan ve değeri mikro Tesla arasındaki magnetik akı yoğunluğunun sırasıyla, ve 500 katıdır. 18

20 Evlerde ve işyerlerinde, ve TV, fırın v.s. gibi aletlerinden kaynaklanan magnetik akı yoğunluğu genellikle 0.5 mikro Tesla nın altındadır. DüĢük Frekanslı Magnetik Alanlar Üzerinde Raporlar Düşük frekanslı magnetik alanlar ile insan sağlığı arasındaki ilişki ile ilgili bilimsel literatür, bir kaç bin makaleyi kapsayan çok geniş bir literatürdür. Tüm bu literatürde düģük frekanslı magnetik alanlar ile hastalıklar arasındaki iliģki ile ilgili kanıtları, mevcut veri setlerindeki kısıtlılıklar nedeniyle, bir etki olduğunu söylemek için yetersiz bulmuģlardır. Son iki yılda, iki saygın kuruluş tarafından desteklenen önemli çalışmalar yapılmıştır. Bunlardan birisi National Research Council (Ulusal Araştırma Konseyi) -National Academy of Sciences (Ulusal Bilimler Akademisi) (NRC/NAS) tarafından desteklenen ve 1997 de sonuçları yayınlanan çalışmadır. NRC/NAS Raporu, şu sonuca varmaktadır; Magnetik alanların hücre, doku ve organizmalara (insanlar dahil) etkisini araģtıran yayınlanmıģ çalıģmaların kapsamlı incelemesine dayanarak, komitenin vardığı sonuç, eldeki verilerin, bu alanların insan sağlığına zarar verdiğini göstermediği dir (9). Bu rapor, geniş katılımlı bir bilim adamı grubu tarafından 1998 e kadar yapılan en yeni ve detaylı çalışmadır. World Health Organization (Dünya Sağlık Teşkilatı-WHO) tarafından hazırlanan bir raporda, ilave araştırma ihtiyacı değerlendirilmekte ve yukarıdaki rapor tamamlanmaktadır (11). Sonuçlar IEEE Ġnsan ve Radyasyon Komitesi nin (Committee on Man Radiation - COMAR) çalıģmalarında, düģük frekanslı magnetik alanlar ve insan sağlığı arasında bir iliģkinin mevcut olduğunu iddia edebilmek için eldeki verilerin yetersiz olduğu ifade edilmektedir. IEEE Ġnsan ve Radyasyon Komitesi nin (Committee on Man Radiation - COMAR, 1997 NRC raporunun yayınlanmasından bu yana, bu çalıģmanın sonuçlarını değiģtirecek hiçbir inandırıcı delilin ortaya çıkmadığı sonucuna varmıģtır. DüĢük frekanslı magnetik alanları, insan sağlığı arasında somut bir iliģki ispatlanamamıģtır. Ġspatlanan iliģkiler çok yüksek düzeyde magnetik alanlara maruz kalma sonucu ortaya çıkan etkilerdir. Deneysel sonuçların tekrarlanabilmesi, birbirini desteklemesi, makul biyolojik mekanizmalara ulaģan mantıklı bir model göstermeleri ve insan 19

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS Çevresel testler askeri ve sivil amaçlı kullanılan alt sistem ve sistemlerin ömür devirleri boyunca karşı karşıya kalabilecekleri doğal çevre şartlarına dirençlerini

Detaylı

Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi Grup Adı: Sıvı Seviye Kontrol Deneyi.../..

Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi Grup Adı: Sıvı Seviye Kontrol Deneyi.../.. Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi Grup Adı: Sıvı Seviye Kontrol Deneyi.../../2015 KP Pompa akış sabiti 3.3 cm3/s/v DO1 Çıkış-1 in ağız çapı 0.635 cm DO2

Detaylı

EEM 335 -ELEKTROMANYETİK DALGALAR

EEM 335 -ELEKTROMANYETİK DALGALAR Karabük Universitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği 2014-2015 Güz Dönemi EEM 335 -ELEKTROMANYETİK DALGALAR 2014/2015 Güz ders :Doç. Dr. Habibe Uslu sorumluları :Yrd. Doç. Dr. Ahmet Hayrettin YÜZER Oda

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

by Karin Şeşetyan BS. In C.E., Boğaziçi University, 1994

by Karin Şeşetyan BS. In C.E., Boğaziçi University, 1994 A PROBABILISTIC ASSESSMENT OF THE SEISMIC HAZARD IN THE CAUCASUS IN TERMS OF SPECTRAL VALUES by Karin Şeşetyan BS. In C.E., Boğaziçi University, 1994 Submitted to Kandilli Observatory and Earthquake Research

Detaylı

SBR331 Egzersiz Biyomekaniği

SBR331 Egzersiz Biyomekaniği SBR331 Egzersiz Biyomekaniği Açısal Kinematik 1 Angular Kinematics 1 Serdar Arıtan serdar.aritan@hacettepe.edu.tr Mekanik bilimi hareketli bütün cisimlerin hareketlerinin gözlemlenebildiği en asil ve kullanışlı

Detaylı

900 MHz GSM CİHAZLARININ (CEP TELEFONLARININ) VÜCUTTA OLUŞTURDUĞU TERMAL ETKİ

900 MHz GSM CİHAZLARININ (CEP TELEFONLARININ) VÜCUTTA OLUŞTURDUĞU TERMAL ETKİ 900 MHz GSM CİHAZLARININ (CEP TELEFONLARININ) VÜCUTTA OLUŞTURDUĞU TERMAL ETKİ A.Hikmet Eriş Tıbbi Radyofizik Uzmanı Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İstanbul Termal Kamera Normal kameralar görüntüyü

Detaylı

SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey

SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey İÇERİK Kintech Engineering Hakkında Nereden Çıktı Güneş Ölçümü? Güneşlenme

Detaylı

Transformatör Geçit İzolatörleri. Transformer Bushing Insulators

Transformatör Geçit İzolatörleri. Transformer Bushing Insulators İzolatör / Insulator Transformatör Geçit İzolatörleri Harici ve dahili kullanımlı transformatör buşingleri, orta gerilimli bir iletkenin trafo tankı içine girişinde kullanılan ve iletkeni tanka karşı izole

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS EN ISO 19011:2011 Ocak 2012 ICS 13.120.10;13.020.10 KALİTE VE ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ TETKİK KILAVUZU Guidelines for quality and/or environmental management systems

Detaylı

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY Monthly Magnetic Bulletin May 2015 BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeomanyetizma/ Magnetic Results from İznik

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet) 4 Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar (Özet) Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile yüz tanımaya dayalı bir çok yöntem artık uygulama alanı bulabilmekte ve gittikçe de önem kazanmaktadır. Bir çok farklı uygulama

Detaylı

ELDAŞ Elektrik Elektronik Sanayi ve Tic.A.Ş.

ELDAŞ Elektrik Elektronik Sanayi ve Tic.A.Ş. Sayfa (Page): 2/9 LVD Deney Raporu LVD Testing Report İÇİNDEKİLER (Contents) 1 Dokümantasyon Sayfa (Documentation) 1.1 DGC, Çevre Koşulları ve Sembollerin Tanımları 3 (Conditions/Power Utilized,Description

Detaylı

Arýza Giderme. Troubleshooting

Arýza Giderme. Troubleshooting Arýza Giderme Sorun Olasý Nedenler Giriþ Gerilimi düþük hata mesajý Þebeke giriþ gerilimi alt seviyenin altýnda geliyor Þebeke giriþ gerilimi tehlikeli derecede Yüksek geliyor Regülatör kontrol kartý hatasý

Detaylı

AKTS Başvurumuz. Bologna Süreci Uzmanlarının Değerlendirmesi

AKTS Başvurumuz. Bologna Süreci Uzmanlarının Değerlendirmesi AKTS Başvurumuz Bologna Süreci Uzmanlarının Değerlendirmesi Bologna Süreci Uzmanlarının Değerlendirme Sistemi Her bir bölüm için verilen skorlar Kabul edilebilir: 3 Çok iyi : 4 Örnek çalışma : 5 Part 1.

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

Tekirdağ&Ziraat&Fakültesi&Dergisi&

Tekirdağ&Ziraat&Fakültesi&Dergisi& NamıkKemalÜniversitesi ISSN:1302*7050 TekirdağZiraatFakültesiDergisi JournalofTekirdagAgriculturalFaculty AnInternationalJournalofallSubjectsofAgriculture Cilt/Volume:11Sayı/Number:1Yıl/Year:2014 Sahibi/Owner

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004092007 MAKİNA PROJESİ II Zorunlu 4 7 4

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004092007 MAKİNA PROJESİ II Zorunlu 4 7 4 Ders Öğretim Planı Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004092007 MAKİNA PROJESİ II Zorunlu 4 7 4 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Amacı Dersin amacı Makina Mühendisliği bölümü Lisans öğrencilerine

Detaylı

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES by Didem Öztürk B.S., Geodesy and Photogrammetry Department Yildiz Technical University, 2005 Submitted to the Kandilli Observatory and Earthquake

Detaylı

KABLO DÖŞEME GEMİLERİ CABLE LAYING VESSELS

KABLO DÖŞEME GEMİLERİ CABLE LAYING VESSELS KABLO DÖŞEME GEMİLERİ CABLE LAYING VESSELS Cilt C Part C Kısım 20 - Kablo Döşeme Gemileri Chapter 20 - Cable Laying Vessels EKİM 2001 November 2001 KABLO DÖŞEME GEMİLERİ İÇİNDEKİLER Sayfa A - Genel...

Detaylı

Araziye Çıkmadan Önce Mutlaka Bizi Arayınız!

Araziye Çıkmadan Önce Mutlaka Bizi Arayınız! Monthly Magnetic Bulletin March 2014 z BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeofizik/default.htm Magnetic Results

Detaylı

Atıksu Arıtma Tesislerinde Hava Dağıtımının Optimize Edilmesi ve Enerji Tasarrufu

Atıksu Arıtma Tesislerinde Hava Dağıtımının Optimize Edilmesi ve Enerji Tasarrufu Optimization of Air Distribution in Waste Water Treatment Plants to Save Energy Atıksu Arıtma Tesislerinde Hava Dağıtımının Optimize Edilmesi ve Enerji Tasarrufu Jan Talkenberger, Binder Group, Ulm, Germany

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

ENERJ LET M HATLARININ MEYDANA GET RD ELEKTROMANYET K ALANLAR VE DE ERLEND RMELER

ENERJ LET M HATLARININ MEYDANA GET RD ELEKTROMANYET K ALANLAR VE DE ERLEND RMELER ENERJ LET M HATLARININ MEYDANA GET RD ELEKTROMANYET K ALANLAR VE DE ERLEND RMELER lhan KO ALAY TRT Bilgi Teknolojileri Dairesi B k., Enerji Sis. Müdürlü ü, C-412, TRT Sitesi, Oran, ANKARA ilhan.kosalay@trt.net.tr

Detaylı

ISGIP 3T RISK ASSESSMENT

ISGIP 3T RISK ASSESSMENT Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) This project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey Improvement of Occupational

Detaylı

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ -

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - Necla YILMAZ Yüksek Lisans Tezi Çorum

Detaylı

Numune Kodu ve parti no

Numune Kodu ve parti no Numune Kodu ve parti no Numune tipi Kimin tarafından üretildiği Numune formu ve şekli Sertifikalandıran Kurum Konsantrasyonlar Elde edilen konsantrasyon değerleri Ortalama Standart Sapmalar % 95 Karbon

Detaylı

Draft CMB Legislation Prospectus Directive

Draft CMB Legislation Prospectus Directive Draft CMB Legislation Prospectus Directive Ayşegül Ekşit, SPK / CMB 1 Kapsam İzahname Konulu Taslaklar İzahname Yayınlama Zorunluluğu ve Muafiyetler İzahnamenin Onay Süreci İzahname Standartları İzahnamenin

Detaylı

Öğrencilere, endüstriyel fanları ve kullanım alanlarını tanıtmak, endüstriyel fan teknolojisini öğretmektir.

Öğrencilere, endüstriyel fanları ve kullanım alanlarını tanıtmak, endüstriyel fan teknolojisini öğretmektir. Ders Öğretim Planı Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004962014 ENDÜSTRİYEL FANLAR Seçmeli 4 8 3 Dersin Amacı Öğrencilere, endüstriyel fanları ve kullanım alanlarını tanıtmak, endüstriyel

Detaylı

İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan. Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER

İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan. Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER 1 Elektrik Alanı Elektrik alanı, durağan bir yüke etki eden kuvvet (itme-çekme) olarak tanımlanabilir. F parçacık tarafından hissedilen

Detaylı

(1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR

(1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR ANABİLİM DALI ADI SOYADI DANIŞMANI TARİHİ :TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI : Yasemin YABUZ : Yrd. Doç. Dr. Abdullah ŞENGÜL : 16.06.2003 (1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR Kökeni Antik Yunan

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004832007 KALİTE KONTROLÜ Seçmeli 4 7 3 Dersin Amacı Günümüz sanayisinin rekabet ortamında kalite kontrol gittikçe önem kazanan alanlardan birisi

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

LANDE DYNAcenter Server Cabinet W600 X D1000 MECHANICAL TESTS REPORT

LANDE DYNAcenter Server Cabinet W600 X D1000 MECHANICAL TESTS REPORT 2014 TÜV SÜD TÜRKİYE REPORT NO: TGK-14-P-10236-1 JOB NO: 14-P-10236 12.10.2014 LANDE DYNAcenter Server Cabinet W600 X D1000 MECHANICAL TESTS REPORT INDEX INTRODUCTION... 5 2 MECHANICAL TESTS... 6 2.1 Static

Detaylı

APPLICATION QUESTIONNAIRE. Uygulama Soru Formu

APPLICATION QUESTIONNAIRE. Uygulama Soru Formu Dr.Bruno Lange GmbH & Co. KG Willstätter Str. 11 / 40549 Düsseldorf, Germany Phone : + 49 (0)211. 52. 88. 0 Fax : + 49 (0)211. 52. 88. 124 Email : anitsch@drlange.de, APPLICATION QUESTIONNAIRE Uygulama

Detaylı

Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers

Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers Size iş imkanı sağlayacak bir sertifikaya mı ihtiyacınız var? Dünyanın önde gelen İngilizce sınavı TOLES, Hukuk İngilizcesi becerilerinin

Detaylı

Hi-Res Audio/DNC Headset MDR-NC750

Hi-Res Audio/DNC Headset MDR-NC750 Kullanım kılavuzu Hi-Res Audio/DNC Headset MDR-NC750 İçindekiler Başlarken... 3 Giriş... 3 Genel bakış... 3 Temel konuları öğrenme...4 Mikrofonlu kulaklık setini takma... 4 Mikrofonlu kulaklık setinizi

Detaylı

IMRT - VMAT HANGİ QA YÜCEL SAĞLAM MEDİKAL FİZİK UZMANI

IMRT - VMAT HANGİ QA YÜCEL SAĞLAM MEDİKAL FİZİK UZMANI IMRT - VMAT HANGİ QA YÜCEL SAĞLAM MEDİKAL FİZİK UZMANI Hasta-spesifik QA??? Neden Hasta Spesifik QA? Hangi Hasta Spesifik QA? Hangi Hasta QA ekipmanı? Hangi Hastaya? Nasıl Değerlendireceğiz? Neden Hasta

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

ASSESSMENT OF SUDAN-NYALA City s WATER HEALTH IN UNUSUAL LIFE

ASSESSMENT OF SUDAN-NYALA City s WATER HEALTH IN UNUSUAL LIFE ASSESSMENT OF SUDAN-NYALA City s WATER HEALTH IN UNUSUAL LIFE *Hasan Hüseyin EKER *Sanaa İSHAG **Eyup DEBİK **Ahmet DOGAN * Ceyda ACAR *** Ahmed Beraka *Bezmialem Vakİf University - School of Medicine

Detaylı

6. Seçilmiş 24 erkek tipte ağacın büyüme biçimi, ağacın büyüme gücü (cm), çiçeklenmenin çakışma süresi, bir salkımdaki çiçek tozu üretim miktarı,

6. Seçilmiş 24 erkek tipte ağacın büyüme biçimi, ağacın büyüme gücü (cm), çiçeklenmenin çakışma süresi, bir salkımdaki çiçek tozu üretim miktarı, ÖZET Bu çalışmada, Ceylanpınar Tarım İşletmesi'nde bulunan antepfıstığı parsellerinde yer alan bazı erkek tiplerin morfolojik ve biyolojik özelikleri araştırılmıştır. Çalışma, 1995 ve 1996 yıllarında hem

Detaylı

Delta Pulse 3 Montaj ve Çalıstırma Kılavuzu. www.teknolojiekibi.com

Delta Pulse 3 Montaj ve Çalıstırma Kılavuzu. www.teknolojiekibi.com Delta Pulse 3 Montaj ve Çalıstırma Kılavuzu http:/// Bu kılavuz, montajı eksiksiz olarak yapılmış devrenin kontrolü ve çalıştırılması içindir. İçeriğinde montajı tamamlanmış devrede çalıştırma öncesinde

Detaylı

Inventory of LCPs in Turkey LCP Database explained and explored

Inventory of LCPs in Turkey LCP Database explained and explored Inventory of LCPs in Turkey LCP Database explained and explored Hakan Hatipoglu Antalya, 9 October 2015 Requirements and specifications (TOR) Web based database application that will: Support Inventory

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS. BUHAR KAZANLARI Seçmeli 4 7 3

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS. BUHAR KAZANLARI Seçmeli 4 7 3 Ders Öğretim Planı Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004472007 BUHAR KAZANLARI Seçmeli 4 7 3 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin buhar kazanları ile ilgili

Detaylı

hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2008/2 Sayý 99 www.hkmo.org.tr Türkiye de Kentsel Teknik Altyapý Tesisleri Uygulamalarýnda Koordinasyonun Önemi ve Altyapý Koordinasyon Merkezleri

Detaylı

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ders Tanıtım Formu (Türkçe) Form 2a: DERS BİLGİLERİ Müfredat Yılı Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS 2013 Mali Tablolar Analizi MYO13256 Bahar 4+0 4 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Türkçe Dersin

Detaylı

Darbeli Kırıcılar Impact Crushers

Darbeli Kırıcılar Impact Crushers Darbeli Kırıcılar Impact Crushers TK15-TK16 Serisi Darbeli Kırıcılar TK15-TK16 Series Impact Crushers TK15 ve TK16 darbeli kırıcılar, tesiste sekonder veya tersiyer olarak kullanılabilir özellikte kırıcılardır.

Detaylı

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU BOLU HALKIN EGITIMINI GELISTIRME VE DESTEKLEME DERNEGI TARAFINDAN ORGANİZE EDİLEN YAYGINLAŞTIRMA FAALİYETLERİ - TURKİYE Bolu Halkın Egitimini Gelistirme ve Destekleme

Detaylı

63A - 125A CEE NORM FİŞ & PRİZLER 63A - 125A CEE NORM PLUGS & SOCKETS. connectors

63A - 125A CEE NORM FİŞ & PRİZLER 63A - 125A CEE NORM PLUGS & SOCKETS. connectors 63A - 125A CEE NORM FİŞ & PRİZLER 63A - 125A CEE NORM PLUGS & SOCKETS connectors 38 63A - 125A CEE NORM FİŞ & PRİZLER 63A - 125A CEE NORM PLUGS & SOCKETS connectors Mermer ocakları ve maden ocakları, limanlar

Detaylı

TEKSTÝL FABRÝKALARINDA GÜRÜLTÜ DÜZEYÝ VE ETKÝLERÝ*

TEKSTÝL FABRÝKALARINDA GÜRÜLTÜ DÜZEYÝ VE ETKÝLERÝ* Öðr. Gör. Fikri EGE Arþ. Gör. Ç.Ü. Mühendislik ve Mimarlýk Fak. Endüstri Müh. Bölümü Sarp Korkut SÜMER Öðr. Gör. Ç.Ü. Mühendislik ve Mimarlýk Fak. Endüstri Müh. Alaettin SABANCI Prof., Ziraat Fak. Tarým

Detaylı

TRANSPORTATION ENVIRONMENTAL (TAŞIMA ÇEVRE RİSKİ SORU FORMU)

TRANSPORTATION ENVIRONMENTAL (TAŞIMA ÇEVRE RİSKİ SORU FORMU) TRANSPORTATION ENVIRONMENTAL (TAŞIMA ÇEVRE RİSKİ SORU FORMU) Account: Müşteri: Date: Tarih: MATERIAL TRANSPORTED TAŞINAN MADDELER Amount per Year Yıllık Miktar Trips per Year Yıllık Sefer Sayısı Distance

Detaylı

Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi CRISTAL Common References in Sustainable Training in Adult Learning 2011-2013

Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi CRISTAL Common References in Sustainable Training in Adult Learning 2011-2013 Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi CRISTAL Common References in Sustainable Training in Adult Learning 2011-2013 Bu proje Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilmektedir. İletişim: Afyonkarahisar İl

Detaylı

35 Ticari Bankacılık 37 Expat Bankacılık 37 Alternatif Dağıtım Kanalları 37 Kredi Kartları ve POS 38 Rating 40 Creditwest Bank ta 2013 Yılı 41 Mali

35 Ticari Bankacılık 37 Expat Bankacılık 37 Alternatif Dağıtım Kanalları 37 Kredi Kartları ve POS 38 Rating 40 Creditwest Bank ta 2013 Yılı 41 Mali İÇİNDEKİLER 06 Yönetim Kurulu Başkanı nın Mesajı 07 Genel Müdür ün Mesajı 10 Altınbaş Grubu Hakkında 13 Creditwest Bank Hakkında 14 Creditwest Bank ın Vizyonu, Misyonu, Stratejisi ve Temel Değerleri 15

Detaylı

Tuğra Makina bu katalogtaki tüm bilgiler üzerinde değișiklik yapma hakkı saklıdır. Tugra Makina all rights reserved to change all information in this

Tuğra Makina bu katalogtaki tüm bilgiler üzerinde değișiklik yapma hakkı saklıdır. Tugra Makina all rights reserved to change all information in this Tuğra Makina bu katalogtaki tüm bilgiler üzerinde değișiklik yapma hakkı saklıdır. Tugra Makina all rights reserved to change all information in this catalog. 1997 yılında muhtelif metal eșya, sac metal,

Detaylı

ORGANIC FARMING IN TURKEY

ORGANIC FARMING IN TURKEY Republic of Turkey Ministry of Food Agriculture and Livestock General Directorate of Plant Production ORGANIC FARMING IN TURKEY By Vildan KARAARSLAN Head of Department Agronomist and Food Science Expert

Detaylı

We specialise in design and producing the most comprehensive infrastructural lighting solutions.

We specialise in design and producing the most comprehensive infrastructural lighting solutions. We specialise in design and producing the most comprehensive infrastructural lighting solutions. We offer you cost and competing advantages with our professional staff and the experience gained through

Detaylı

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE 2007- sonrası Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE Nadir hastalık ve yetim ilaç tanımı Ülkemizdeki durum Nadir hastalıkların

Detaylı

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey Bu makale, 2008. Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyumu Kitabı (Editör: Dr. Eşref Atabey), ISBN: 978-975-7946-33-5, Sayfa: 69-72 yayımlanmıştır. Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in

Detaylı

LEARNING GOALS Human Rights Lessons

LEARNING GOALS Human Rights Lessons This project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey Benim için İnsan Hakları Human Rights for Me LEARNING GOALS Human Rights Lessons Anton Senf May 2014 This project is co-financed

Detaylı

LEARNING AGREEMENT FOR TRAINEESHIPS

LEARNING AGREEMENT FOR TRAINEESHIPS İsminizi yazınız. LEARNING AGREEMENT FOR TRAINEESHIPS The Trainee Last name (s) Soyadınız First name (s) adınız Date of birth Doğum tarihiniz Nationality uyruğunuz Sex [M/F] cinsiyetiniz Academic year

Detaylı

ĠYONLAġTIRICI OLMAYAN RADYASYONUN OLUMSUZ ETKĠLERĠNDEN ÇEVRE VE HALKIN SAĞLIĞININ KORUNMASINA YÖNELĠK ALINMASI GEREKEN TEDBĠRLERE ĠLĠġKĠN YÖNETMELĠK

ĠYONLAġTIRICI OLMAYAN RADYASYONUN OLUMSUZ ETKĠLERĠNDEN ÇEVRE VE HALKIN SAĞLIĞININ KORUNMASINA YÖNELĠK ALINMASI GEREKEN TEDBĠRLERE ĠLĠġKĠN YÖNETMELĠK ĠYONLAġTIRICI OLMAYAN RADYASYONUN OLUMSUZ ETKĠLERĠNDEN ÇEVRE VE HALKIN SAĞLIĞININ KORUNMASINA YÖNELĠK ALINMASI GEREKEN TEDBĠRLERE ĠLĠġKĠN YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠBÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Arıza Giderme. Troubleshooting

Arıza Giderme. Troubleshooting Arıza Giderme Sorun Olası Nedenler Giriş Gerilimi düşük hata mesajı Şebeke giriş gerilimi alt seviyenin altında geliyor Şebeke giriş gerilimi tehlikeli derecede Yüksek geliyor Regülatör kontrol kartı hatası

Detaylı

A.Ş. ÖZEL / FASON ÜRETİM

A.Ş. ÖZEL / FASON ÜRETİM ÖZEL / FASON ÜRETİM Private Label www.jeomed.com Private / Contract Manufacturing How is it performed? 01 New Products Market Research 02 Product R & D 03 Ministry of Health Operations 04 GMP Norms Production

Detaylı

TÜRKÇE ÖRNEK-1 KARAALİ KÖYÜ NÜN MONOGRAFYASI ÖZET

TÜRKÇE ÖRNEK-1 KARAALİ KÖYÜ NÜN MONOGRAFYASI ÖZET TÜRKÇE ÖRNEK-1 KARAALİ KÖYÜ NÜN MONOGRAFYASI ÖZET Bu çalışmada, Karaali Köyü nün fiziki, beşeri, ekonomik coğrafya özellikleri ve coğrafi yapısının orada yaşayan insanlarla olan etkileşimi incelenmiştir.

Detaylı

ERASMUS GÜZ TOPLANTISI

ERASMUS GÜZ TOPLANTISI ERASMUS GÜZ TOPLANTISI Diploma Eki Çalıştayı Prof. Dr. Süheyda Atalay 5Kasım 2010 5 Kasım 2010 ERZURUM BAŞVURU SÜRECİ VE DEĞERLENDİRME TAKVİMİ İki Aşamalı Değerlendirme Prosedürü Türk Ulusal Ajansı Avrupa

Detaylı

Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children

Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children This Project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey. Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children This project is co-financed by the European

Detaylı

10.7442 g Na2HPO4.12H2O alınır, 500mL lik balonjojede hacim tamamlanır.

10.7442 g Na2HPO4.12H2O alınır, 500mL lik balonjojede hacim tamamlanır. 1-0,12 N 500 ml Na2HPO4 çözeltisi, Na2HPO4.12H2O kullanılarak nasıl hazırlanır? Bu çözeltiden alınan 1 ml lik bir kısım saf su ile 1000 ml ye seyreltiliyor. Son çözelti kaç Normaldir? Kaç ppm dir? % kaçlıktır?

Detaylı

POLİMER KOMPOZİT TEST YÖNTEMLERİ

POLİMER KOMPOZİT TEST YÖNTEMLERİ Ders Öğretim Planı Dersin Kodu 50700902012 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Adı LİMER KOMZİT TEST YÖNTEMLERİ Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Seçmeli 8 3 Dersin Amacı Dersin amacı, öğrenciye günümüzde kullanımı

Detaylı

Öğrenciler analiz programları hakkında bilgi sahibi olurlar

Öğrenciler analiz programları hakkında bilgi sahibi olurlar Ders Öğretim Planı Dersin Kodu 0000 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Adı Bilgisayar Destekli Tasarım ve İmalat Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Seçmeli Dersin Amacı İmalat amaçlı bir endüstriyel tasarımda, tasarım

Detaylı

Tarımsal Mekanizasyon 18. Ulusal Kongresi Tekirdağ 194

Tarımsal Mekanizasyon 18. Ulusal Kongresi Tekirdağ 194 Tarımsal Mekanizasyon 18. Ulusal Kongresi Tekirdağ 194 TARIM TRAKTÖRLERĠNDE, GÜÇ VE YÜKLENME KOġULLARINA BAĞLI OLARAK, ÖZGÜL YAKIT TÜKETĠMĠ VE EGZOZ GAZI SICAKLIĞI ARASI ĠLĠġKĠLERĠN ĠNCELENMESĠ ÜZERĠNE

Detaylı

EPS ISI YALITIM LEVHALARININ ISIL İLETKENLİK ÖZELİĞİ ÜZERİNE ÜRETİM PARAMETRELERİNİN ETKİSİ

EPS ISI YALITIM LEVHALARININ ISIL İLETKENLİK ÖZELİĞİ ÜZERİNE ÜRETİM PARAMETRELERİNİN ETKİSİ 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (İATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye EPS ISI YALITIM LEVHALARININ ISIL İLETKENLİK ÖZELİĞİ ÜZERİNE ÜRETİM PARAMETRELERİNİN ETKİSİ THE EFFECT OF PRODUCTION

Detaylı

Takım Çalışması ve Liderlik Kuralları

Takım Çalışması ve Liderlik Kuralları Vision and Values Takım Çalışması ve Liderlik Kuralları Code of Teamwork and Leadership 1 Takım Çalışması ve Liderlik Kuralları Vizyon ve değerlerimiz, Henkel çatısı altındaki davranışlarımızın ve hareketlerimizin

Detaylı

Gelir Dağılımı ve Yoksulluk

Gelir Dağılımı ve Yoksulluk 19 Decembre 2014 Gini-coefficient of inequality: This is the most commonly used measure of inequality. The coefficient varies between 0, which reflects complete equality and 1, which indicates complete

Detaylı

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Bu tür akışölçerlerde, akışta kısıtlama yapılarak yaratılan basınç farkı (fark basınç), Bernoulli denkleminde işlenerek akış miktarı hesaplanır. Bernoulli denkleminin

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS. 507001112001 MATEMATİK II Zorunlu 1 2 5

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS. 507001112001 MATEMATİK II Zorunlu 1 2 5 Ders Öğretim Planı Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507001112001 MATEMATİK II Zorunlu 1 2 5 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Amacı Matematik bilgisini mühendislik problemlerini çözmede

Detaylı

Yeni Itru Lif Test Gereci UAK-1A

Yeni Itru Lif Test Gereci UAK-1A Yeni Itru Lif Test Gereci UAK-1A Teknik Bilgi http://www.itru.net E-mail :info@itru.net 1992-2004 by Itru Electronics Her hakkı saklıdır. TRU FIBRE TESTER UAK-1+ IX.yy da yaşamış TÜRK Matematikçisi (Musa

Detaylı

YÜKSEK AKIM LABORATUVARI

YÜKSEK AKIM LABORATUVARI YÜKSEK AKIM LABORATUVARI [*] Gelişen teknolojilerle birlikte günlük yaşantıda kullanılan elektrikli cihazların sayısı artmakta ve buna bağlı olarak da şebekeden çekilen güç miktarı sürekli olarak artış

Detaylı

OMB. Gaz Yakma Proses Bekleri 2010 TR-EN

OMB. Gaz Yakma Proses Bekleri 2010 TR-EN OMB Gaz Yakma Proses Bekleri 2010 TR-EN TEKNİK ÖZELLİKLER TECHNICAL DATA 650 kw a kadar döküm gövde. 650 kw dan sonra çelik gövde NiCrNi namlu Otomatik ateşleme İyonizasyon elektrodu Modüler tasarım 6.000

Detaylı

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI Doktora Tezi Selda Bulut Tez Danışmanı Prof.Dr.Korkmaz Alemdar Ankara-2007

Detaylı

İYC MADENCİLİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. NE AİT MUĞLA - FETHİYE YÖRESİ BEJ TÜRÜ KİREÇTAŞININ FİZİKO-MEKANİK ANALİZ RAPORU

İYC MADENCİLİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. NE AİT MUĞLA - FETHİYE YÖRESİ BEJ TÜRÜ KİREÇTAŞININ FİZİKO-MEKANİK ANALİZ RAPORU T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING İYC MADENCİLİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. NE AİT MUĞLA - FETHİYE YÖRESİ BEJ TÜRÜ KİREÇTAŞININ FİZİKO-MEKANİK ANALİZ

Detaylı

ELEKTROMANYETİK ALAN ŞİDDETİ ÖLÇÜMÜ

ELEKTROMANYETİK ALAN ŞİDDETİ ÖLÇÜMÜ Ölçümü ) ELEKTROMANYETİK ALAN ŞİDDETİ ÖLÇÜMÜ Konu Elektromanyetik Alan Şiddeti Ölçümü Yer Bahçeşehir 2.Kısım Boğazköy 11.Cad. Eravista Villaları 6K-L Başakşehir / İstanbul / Türkiye Tarih ve Zaman Aralığı

Detaylı

Turkish Vessel Monitoring System. Turkish VMS

Turkish Vessel Monitoring System. Turkish VMS Turkish Vessel Monitoring System BSGM Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Balıkçılık Müdürlüğü ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü İstatistik ve Bilgi Sistemleri İstatistik Daire Başkanlığı ve Bilgi Sistemleri

Detaylı

Industrial pollution is not only a problem for Europe and North America Industrial: Endüstriyel Pollution: Kirlilik Only: Sadece

Industrial pollution is not only a problem for Europe and North America Industrial: Endüstriyel Pollution: Kirlilik Only: Sadece INDUSTRIAL POLLUTION Industrial pollution is not only a problem for Europe and North America Industrial: Endüstriyel Pollution: Kirlilik Only: Sadece Problem: Sorun North: Kuzey Endüstriyel kirlilik yalnızca

Detaylı

Bir Üniversite Hastanesi Binası ve Çevresinde Elektromanyetik Alan Ölçümleri

Bir Üniversite Hastanesi Binası ve Çevresinde Elektromanyetik Alan Ölçümleri Bir Üniversite Hastanesi Binası ve Çevresinde Elektromanyetik Alan Ölçümleri Teoman KARADAĞ 1, Teymuraz ABBASOV 2 1,2 İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Merkez

Detaylı

CEP TELEFONLARINDAN YAYINLANAN ELEKTROMAGNETİK RADYASYON ÖLÇÜMLERİ VE MARUZ KALMA STANDARTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

CEP TELEFONLARINDAN YAYINLANAN ELEKTROMAGNETİK RADYASYON ÖLÇÜMLERİ VE MARUZ KALMA STANDARTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ CEP TELEFONLARINDAN YAYINLANAN ELEKTROMAGNETİK RADYASYON ÖLÇÜMLERİ VE MARUZ KALMA STANDARTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Alper Firengiz Aktül Kavas, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Elektrik-Elektronik

Detaylı

Eco 338 Economic Policy Week 4 Fiscal Policy- I. Prof. Dr. Murat Yulek Istanbul Ticaret University

Eco 338 Economic Policy Week 4 Fiscal Policy- I. Prof. Dr. Murat Yulek Istanbul Ticaret University Eco 338 Economic Policy Week 4 Fiscal Policy- I Prof. Dr. Murat Yulek Istanbul Ticaret University Aggregate Demand Aggregate (domestic) demand (or domestic absorption) is the sum of consumption, investment

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. 1 Joint Research Centre (JRC) EU Legislation for Mycotoxins and Veterinary Drugs in Animal Feed Yemlerde Mikotoksin ve Veteriner İlaçları AB Mevzuatı IRMM - Institute for Reference Materials and Measurements

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sayfa ÖNSÖZ... II ÖZET... VIII SUMMARY...IX ŞEKİL LİSTESİ... X TABLO LİSTESİ...XIX SEMBOL LİSTESİ...XX

İÇİNDEKİLER. Sayfa ÖNSÖZ... II ÖZET... VIII SUMMARY...IX ŞEKİL LİSTESİ... X TABLO LİSTESİ...XIX SEMBOL LİSTESİ...XX İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... II ÖZET... VIII SUMMARY...IX ŞEKİL LİSTESİ... X TABLO LİSTESİ...XIX SEMBOL LİSTESİ...XX 1. GENEL BİLGİLER...1 1.1. Giriş...1 1.2. Geçmişte Yapılan Çalışmalar...2 1.3. Bu Çalışmanın

Detaylı

İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM)

İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM) Dersin Adı İTÜ DERS KATALOG FORMU (COURSE CATALOGUE FORM) Course Name Bilimde Önemli Anlar Great Moments in Science Ders Uygulaması, Saat/Hafta (Course Implementation, Hours/Week) Kodu Yarıyılı Kredisi

Detaylı

TECHNICAL WIND RESOURCE CAPACITY of TURKEY (1/2)

TECHNICAL WIND RESOURCE CAPACITY of TURKEY (1/2) TECHNICAL WIND RESOURCE CAPACITY of TURKEY (1/2) TECHNICAL WIND RESOURCE CAPACITY of TURKEY (2/2) «REPA» WIND ATLAS prepared by General Directorate of Renewable Energy (former EIE) indicates wind resource

Detaylı

THE ENGLISH SCHOOL OF KYRENIA an exceptional school

THE ENGLISH SCHOOL OF KYRENIA an exceptional school EQUIPMENT LIST 2010-2011 This is a list of items that your child needs to bring with them on the first day of school except where specified that the item does not need to be purchased until advised by

Detaylı

ATILIM UNIVERSITY Department of Computer Engineering

ATILIM UNIVERSITY Department of Computer Engineering ATILIM UNIVERSITY Department of Computer Engineering COMPE 350 Numerical Methods Fall, 2011 Instructor: Fügen Selbes Assistant: İsmail Onur Kaya Homework: 1 Due date: Nov 14, 2011 You are designing a spherical

Detaylı

Öğrencilere bilgisayar destekli titreşim analizi yeteğinin kazandırılması

Öğrencilere bilgisayar destekli titreşim analizi yeteğinin kazandırılması Ders Öğretim Planı Dersin Kodu 50700 4222007 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Adı BİLGİSAYAR DESTEKLİ TİTREŞİM SİMÜLASYONU Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Seçmeli 4 8 3 Dersin Amacı Öğrencilere bilgisayar destekli

Detaylı

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM

Detaylı

YÜKSELİŞ ASANSÖR. www.yukselisasansor.com.tr YÜKSELİŞ ASANSÖR. Hedefiniz Yükselmek İse Yükselmenin Yolu YÜKSELİŞ tir.

YÜKSELİŞ ASANSÖR. www.yukselisasansor.com.tr YÜKSELİŞ ASANSÖR. Hedefiniz Yükselmek İse Yükselmenin Yolu YÜKSELİŞ tir. Hedefiniz Yükselmek İse Yükselmenin Yolu tir. SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ Sektöre uzun yıllar hizmet vermiş olan Yükseliş Asansör, kararlı ve prensipli yönetim anlayışı ile, kaliteli üretim için

Detaylı

Yoğun ışık / Intense light 30-36 -40 Büyük objelerin etkin aydınlatılması veya ürün grubunun vurgulanması.

Yoğun ışık / Intense light 30-36 -40 Büyük objelerin etkin aydınlatılması veya ürün grubunun vurgulanması. SOLO Yüksek verimli / Highly efficient Daha yüksek verim ve homojen ışık dağılımı sağlar. Işığın çıkış açısının daha iyi kontrolünü sağlar. Ensures more uniform light distribution and higher efficiency.

Detaylı