Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri İle Performans Değerlendirmesine İlişkin Bir Uygulama

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri İle Performans Değerlendirmesine İlişkin Bir Uygulama"

Transkript

1 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri İle Performans Değerlendirmesine İlişkin Bir Uygulama Meltem Karaatlı, Nuri Ömürbek, Esra Aksoy, Mehmet Atasoy Süleyman Demirel Üniversitesi Bu çalışmada savunma sanayi kurumları arasında yer alan Makina Kimya Endüstrisi (MKE) Kurumu nun performansının Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda MKE 1 K in yılları arasında yayınlanan yıllık faaliyet raporlarında yer alan veriler kullanılmıştır. Yıllık faaliyet raporlarındaki verilerden; satış miktarı, üretim miktarı, stok miktarı, tedarik miktarı, harcama miktarı, kar, yatırım gideri ve personel sayısı verileri değerlendirme kriterleri olarak alınmıştır. Öncelikle Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılarak kriterlerin ağırlıkları hesaplanmış, daha sonra COPRAS (COmplex PRoportional ASsesment Karmaşık Nisbi Değerlendirme) yöntemi uygulanarak yıllık performanslar hesaplanmıştır. Çalışmanın sonucunda her yıl artan iş hacmiyle beraber en iyi performansa 2012 yılında ulaşıldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV), AHP, COPRAS, Makina Kimya Endüstrisi Kurumu, A Study on Multiple-Criteria Decision Making Techniques and Performance Evaluation In this study, the performance of the Mechanical and Chemical Industry (MKE) located in the defense industry institutions is aimed to be evaluated by Multi-Criteria Decision Making Methods. In this view, the data in the annual reports published between 2008 and 2012 has been used. Such the data in the annual reports as the amount of sales, production volume, the amount of stock, supply quantity, the amount of expenditure, income, investment costs and the number of staff have been considered as evaluation criteria. Principally criteria weights have been calculated by using Analytic Hierarchy Process (AHP) method, then annual performances have been calculated by applying COPRAS (COmplex PRoportional ASsesment) Method. At the end of the study, with the increasing volume of business every year, it has been observed that the best performance was achieved in Key Words : Multi-Criteria Decision Making (MCDM), AHP, COPRAS, Mechanical and Chemical Industry Corporation, Giriş Savunma sanayi; askeri anlamda her türlü, stratejik ve taktik, saldırı ve savunma silah sistemleri ile askeri donanımları üreten, geliştiren, özellikle yatırım malları üreten sanayi kolları başta olmak üzere diğer bütün ekonomik faaliyet alanları ile çok yakın işbirliği içinde olan, özel ve kamu kuruluşlarının mülkiyetindeki firmalar topluluğudur. Savunma sanayi kavramı; ülke savunmasının güçlendirilmesinin amaç olduğu, ekonomideki tüm sektörlerde uyarıcı, yönlendirici ve çoğaltan etkisi olan bir sanayidir. Günümüzde ekonomisi güçlü 1 Yrd. Doç. Dr. Meltem KARAATLI, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü, telefon: , cep:

2 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: ülkelerin sanayilerine bakıldığında; savunma sanayilerinin büyük bir paya sahip olduğu, bazı ülkelerin ise adeta tüm ekonomilerini savunma sanayi ile yönlendirdikleri söylenebilir. (Zengin, 2010, ss.1-2) Savunma sanayimizin 2012 yılında sergilemiş olduğu performansa ilişkin göstergelerden Savunma Sanayi Toplam (Dolaysız+Dolaylı) Cirosu : $, Toplam Savunma ve Havacılık İhracatı $ ve Toplam Ar-Ge Harcaması $ olarak sonuçlanmıştır. (Savunma Sanayi Müsteşarlığı 2013 Faaliyet Raporu, s. 116) Performans ölçümü için kullanılan yöntemlerin başında çok kriterli karar verme yöntemleri gelmektedir. Bir yöntemler topluluğu olan çok kriterli karar verme süreci, özellikleri birbirinden farklı alternatifler arasından belirlenen kriterlere göre optimal olanın seçilmesidir. Kriterlere atanan önem düzeyleri karar vericiler tarafından nesnel olarak yapılmaktadır. (Türkmen ve Çağıl, 2012, s.63) Bu çalışmada da savunma sanayi kurumları arasında önemli bir yere sahip olan Makina Kimya Endüstrisi Kurumu nun (MKEK) yılları arasındaki performansı analiz edilecektir. Kurumun performans ölçümleri, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve COPRAS (COmplex PRoportional ASsesment Karmaşık Nisbi Değerlendirme) yöntemleri ile yapılacaktır. Çalışmanın izleyen bölümünde literatür özeti yer almaktadır. Üçüncü bölümde kurumun performans ölçümü için kullanılacak olan yöntemler tanıtılmaktadır. Dördüncü bölümde veri seti ve bulgulara yer verilemekte ve çalışmanın sonuç bölümünün yer aldığı beşinci bölüm ile sona ermektedir. Literatür İncelemesi İnsanların günlük yaşantılarında karşılaştıkları durumlar veya problemler ile ilgili kararlar, çoğunlukla birden fazla ve genellikle de birbirleri ile çelişen amaçlara/kriterlere sahiptir. Çok kriterli karar verme (ÇKKV), karar vericinin sayılabilir sonlu ya da sayılamaz sayıda seçenekten oluşan bir küme içinde en az iki kriter kullanarak yaptığı seçim işlemi olarak tanımlanabilir. (Bektaş ve Tuna, 2013, s.188) Literatür incelendiğinde COPRAS yönteminin farklı alanlarda alternatiflerin değerlendirilmesi için kullanıldığı görülmektedir. AHP ve COPRAS yöntemlerinin beraber kullanıldığı çalışmalara çok rastlanmamaktadır. Aşağıda Tablo 1. de COPRAS yöntemi ile yapılan bazı çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Yöntem İşletme performansları değerlendirilirken kullanılan yöntemlerden birisi de çok kriterli karar verme yöntemleridir. Bu çalışmada AHP ve COPRAS yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Kriter ağırlıklarının bulunması için AHP yönteminden yararlanılmış, buradan elde edilen kriter ağırlıkları COPRAS yönteminde kullanılarak kurumun performansının değerlendirilmesi yapılmıştır. Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP - Analytic Hierarchy Process) Analitik Hiyerarşik Proses (Analytic Hierarchy Process AHP), Myers ve Alpert tarafından ilk olarak 1968 yılında ortaya atılmış ve 1970 lerde ise Saaty tarafından bir model olarak geliştirilerek çok kriterli karar verme problemlerinin çözümünde kullanılabilir hale getirilmiştir. (Yaralıoğlu, 1999, ss )

3 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: Tablo 1 COPRAS Yöntemi İle Yapılan Bazı Çalışmalar En Uygun Müteahhit Firma Seçimi Kaklauskas vd. (2006: ) Bina Pencere Seçimi Kaklauskas vd. (2007: ) Robot Seçimi Kaklauskas vd. (2010: ) COPRAS Yöntemi İle Yapılan Çalışmalar Hammadde Seçimi Dişli Malzemesi Seçimi Kurum Performans Değerlendirilmesi Kesme Takımı Gereci Seçimi Çelik Yapı Yöntemlerinin Değerlendirilmesi Sosyal Medya Platformu Seçimi Konut ve Bina Yapı Seçimi Makina Seçimi Yağ Üretim Şirketlerinin Performans Değerlendirmesi Chatterjee, Athawale ve Chakraborty, (2011, ss ) Chatterjee ve Chakraborty (2012, ss ) Das, Sarkar ve Ray, (2012, ss ) Maity, Chatterjee ve Chakraborty, (2012, ss ) Bitarafan, Zolfani, Arefi ve Zavadskas, (2012, ss ) Tavana vd. (2013, ss ) Mulliner, Smallbone ve Maliene, (2013, ss ), Zolfani ve Zavadskas (2013, ss ) Nguyen, Dawal, Nukman ve Aoyama, (2014, ss ) Rabbani, Zamani, Yazdani-Chamzini ve Zavadskas, (2014) AHP, asıl olarak kriter ve/veya alternatiflerin ikili olarak karşılaştırılmasından elde edilen öncelik değerlerine dayalı bir ölçüm teorisidir. AHP, bileşenleri arasında karmaşık ilişkiler bulunan sistemlere ait karar problemlerinde; sistemi alt sistemleriyle ilişkili hiyerarşik bir yapıda oldukça basitleştirerek ifade edip, sezgisel ve mantıksal düşünceyle irdeleyebilen ve bunların modellenmelerine olanak sağlayan bir yaklaşımdır. Saaty, AHP nin teorik alt yapısını 4 aksiyoma dayandırmıştır (Saaty, 1986, ss ): Aksiyom 1 (Karşılık Olma): Eğer i inci kriterin j inci kritere göre önem derecesi x ise, j inci kriterin i inci kritere göre önem derecesi 1/x olacaktır.( a ij= x ise a ji= 1/x). Aksiyom 2 (Homojenlik) : İkili karşılaştırmalarda a ve b kriterlerinden biri, diğerine göre kez üstün kabul edilemez. Aksiyom 3 (Bağımsızlık) : Kriterler ve alternatifler kendi aralarında birbirlerinden bağımsızdır. Aksiyom 4 : Bir karar problemi hiyerarşik yapıda sunulabilir. AHP diğer çok kriterli karar verme yöntemlerinden farklı olarak kriterleri ikişerli olarak karşılaştırmakta ve karşılaştırmaların tutarlı olup olmadığını ölçmektedir. Bu üstünlüğü nedeniyle AHP yalın olarak çok kriterli karar verme problemlerinin çözümünde kullanılmasının yanı sıra pek çok uygulamada ise kriter ağırlıklarının belirlenmesinde

4 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: özellikle tercih edilmektedir. Kriter ağırlıkları AHP ile bulunduktan sonra bir başka çok kriterli karar verme yöntemi ile sıralamalar yapılabilmektedir. AHP ile kriter ağırlıklarının elde edilmesinde uygulanan adımlar aşağıda verilmiştir (Soner ve Önüt, 2006, ss ): Adım 1: İkili karşılaştırmaların yapılacağı karşılaştırma matrisi oluşturulur. Karşılaştırma yapılırken Saaty tarafından geliştirilen Tablo 2. de (Saaty, 1980, s.54) yer alan ölçek kullanılmaktadır. Tablo 2 Temel Ölçek Önem Açıklama Tanım derecesi 1 Eşit önemli İki faaliyet amaca eşit şekilde katkıda bulunur 3 Birinin diğerine göre çok Tecrübe ve yargı bir faaliyeti diğerine çok az az önemli olması derecede tercih ettirir. 5 Kuvvetli derecede önem Tecrübe ve yargı bir faaliyeti diğerine kuvvetli derecede tercih ettirir. 7 Çok kuvvetli derecede Bir faaliyet güçlü bir şekilde tercih edilir ve önem baskınlığı uygulamada rahatlıkla görülür. 9 Aşırı derecede önemli Bir faaliyet diğerine tercih edilmesine ilişkin kanıtlar çok büyük güvenirliğe sahiptir. 2,4,6,8 Ara değerler Uzlaşma gerektiğinde kullanmak üzere yukarıda listelenen yargılar arasına düşen değerler Adım 2: Oluşturulan karşılaştırma matrisi standartlaştırılır. Bunun için sütun toplamları alınır ve her değer kendi sütun toplamına bölünür. Böylece normalize edilmiş standart karar matrisi elde edilir. Adım 3: Ağırlıkların elde edilmesi için satır ortalaması alınır. Adım 4: Ağırlıklar elde edildikten sonra karşılaştırma matrisinin tutarlığına bakılması gerekmektedir. Eğer karşılaştırma matrisi tutarlı değilse, elde edilen ağırlıklar kullanılamaz. Bu durumda yapılan değerlendirmeler yeniden gözden geçirilmelidir. (1) Eşitliğini sağlayan max vektörü öncelikle elde edilmelidir. Burada A karşılaştırma matrisi, w elde edilen ağırlık matrisidir. Formül (2) de max kullanılarak hesaplamalar yapılır ve tutarlılığa yakınlık göstergesi olarak nitelendirilen tutarlılık indeksi (CI) elde edilir. (2) CI değeri hesaplandıktan sonra, elde edilmesi gereken bir diğer değer de Rassallık İndeksi (RI) dır. Bu değer farklı matris boyutları için Tablo haline getirilmiştir. Farklı matris boyutları için RI değerleri Tablo 3. de (Saaty, 1980, s.20) gösterilmiştir: Tablo 3 Rassallık İndeksleri N R I

5 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: Son olarak CI nın RI ya oranıyla tutarlılık oranı (CR) elde edilir. AHP uygulamalarında, CR nin 0.1 den daha az olması, yapılan uygulamanın tutarlı olduğunu göstermektedir. Eğer bu değer aşılırsa yapılan yargılar tekrar gözden geçirilmelidir. COPRAS Yöntemi (COPRAS Method) COPRAS (COmplex PRoportional ASsesment Karmaşık Nisbi Değerlendirme) yöntemi önem ve fayda dereceleri bakımından alternatifleri değerlendirme ve sıralama süreci ile işlemektedir. Kriter değerleri ölçüt değerlendirmesinde fayda ölçütlerinin üst düzeye çıkartılması ve faydasız ölçütlerin ise en aza indirilmesi için kullanılmaktadır (Podvesko, 2011, s.137). COPRAS Yönteminin aşamaları ve modeldeki değişken ifadeleri aşağıdaki gibi sıralanmaktadır: (Chatterjee ve ark. 2011, ss ; Das ve ark., 2012, ss ; Kaklauskas ve ark., 2010, ss ). Modeldeki değişkenler; A j = i. Alternatif i = 1,2,, m C j = j. değerlendirme ölçütü j= 1,2,., n W j = j. değerlendirme ölçütü j= 1,2,., n X ij = j. Değerlendirme ölçütü bakımından i. alternatifin değeridir. Adım 1:Karar Matrisinin Oluşturulması COPRAS Yönteminin birinci adımında x ij değerlerinden oluşan ve D ile gösterilen karar matrisi oluşturulur. Karar matrisi aşağıda gösterilmiştir. Adım 2:Normalize Edilmiş Karar Matrisinin Oluşturulması Normalize edilmiş karar matrisi (3) numaralı formül yardımıyla gerçekleştirilir. (3) Adım 3: Ağırlıklandırılmış Karar Matrisinin Oluşturulması Ağırlıklandırılmış karar matrisi; normalize edilmiş karar matrisinin ilgili sütunları, her bir değerlendirme ölçütüne verilen wj ağırlık değerleri ile çarpılarak bulunur ve (4) numaralı formül ile yapılmaktadır. (4) Adım 4: Faydalı ve Faydasız Ölçütlerin Hesaplanması Bu adımda faydalı ölçütler, amaca ulaşmada daha yüksek değerlerin daha iyi durumu belirttiği ölçütleri ifade ederken; faydasız ölçütler ise amaca ulaşmada daha düşük değerlerin daha iyi durumu gösterdiği ölçütleri ifade etmektedir. S i+, ve S i- değerinin hesaplanışı ise (5) numaralı formülde gösterilmiştir. (5) Adım 5: Qi Göreceli Önem Değerlerinin Hesaplanması Qi değerleri; her bir alternatif için göreceli önem değeridir ve (6) numaralı formül yardımıyla hesaplanmaktadır. Hesaplamalar sonucu en yüksek göreceli önem değerini alan alternatif en iyi alternatif olarak belirlenmektedir.

6 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: (6) Adım 6: En Yüksek Göreceli Önem Değerlerinin Hesaplanması En yüksek göreceli öncelik değeri (7) numaralı formül ile bulunmaktadır. { } (7) Adım 7:Her Bir Alternatif için Performans İndeksi Pi Değerlerinin Hesaplanması Her bir alternatif için P i olarak simgelenen performans indeksi (8) numaralı formül kullanılarak hesaplanmaktadır. (8) Bulunan P i performans değer indeksi 100 olan alternatif en iyi alternatiftir. Bu alternatiflerin tercih sıralaması; performans indeks değerlerinin büyükten küçüğe doğru sıralanmasıyla yapılmaktadır. AHP ve COPRAS Yöntemleri İle Performans Değerlendirilmesi Türk savunma sanayinin temelini oluşturan Makina Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK), 08 Mart 1950 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin ve güvenlik güçlerinin silah ve mühimmat ihtiyaçlarını azami yerli katkı ile düşük maliyetli ve kaliteli ürünlerle karşılamak maksadıyla kurulmuştur. Kurum halen; Merkez Teşkilatı, İşletme Müdürlüğü ve 10 Fabrika Müdürlüğü ile faaliyetini sürdürmektedir. Etkin, dinamik ve verimli çalışmaları ile TSK nin geleneksel silah ihtiyacının tamamını karşılamakta, artan kapasite ve imkânları ile de ülkemiz sanayisine katkıda bulunmaktadır. (http://www.mkek.gov.tr/ ) Bu çalışmanın amacı da MKEK nun yıllarını kapsayan performansını değerlendirmek ve kurumun en iyi performansının hangi yılda gerçekleştiğini tespit etmektir. Çalışmada kullanılan kriterler Tablo 4. de verilmiştir. Kriter değerleri yılları arasında yayınlanan yıllık faaliyet raporlarından alınmıştır. Uygulama yapılırken önce AHP yardımıyla kriter ağırlıkları bulunmuştur, ardından bulunan ağırlıklar COPRAS yönteminde kullanılarak kurumun performansı yıllar itibariyle değerlendirilmiştir. Tablo 4 Kriterler ve Kodları KOD KRİTERLER K 1 Satış K 2 Üretim K 3 Stok K 4 Tedarik K 5 Harcama K 6 Kar K 7 Yatırım Gideri K 8 Personel Sayısı AHP Yöntemi ile Kriter Ağırlıklarının Hesaplanması (Calculating Of The Criterion Weight With AHP Method) Kriter ağırlıkları, alanında uzman kişilerin (akademisyen, mühendis, üretim yöneticisi) yapmış olduğu ikili karşılaştırma sonuçlarından elde edilmiştir. Uzmanların yapmış olduğu ikili karşılaştırma sonuçları geometrik ortalama alınarak birleştirilmiştir. Bu karşılaştırmalarda Tablo 1. de verilen Saaty nin geliştirdiği ölçekten yararlanılmıştır. Tablo

7 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: de uzmanların yapmış olduğu ikili karşılaştırma sonuçlarının birleştirildiği karar matrisi görülmektedir. Tablo 5 İkili Karşılaştırma Matrisi Satış Üretim Satış Üretim Stok Tedarik Harcama Stok Tedarik Harcama Kar Yatırım Gideri Personel Sayısı 1 1/5 1/6 1/2 1/ /3 5 1 ½ 1/ / /2 2 2 ½ ¼ Kar 1/2 ¼ ¼ 1/2 1/4 1 1/6 1/7 Yatırım Gideri 1 1/3 1/3 1/ /3 Personel Sayısı / TOPLAM 20,5 8,78 5 6,5 9, ,17 5,81 Tablo 6. da ikili karşılaştırma matrisindeki her bir değerin bulunduğu sütun toplamına bölünerek satır ortalamalarının alınarak hesaplanan kriter ağırlıkları görülmektedir. Tablo 6 Normalize Edilmiş Karşılaştırma Matrisi Satış Üretim Stok Tedarik Harcama Kar Yatırım Gideri Personel Sayısı Kriter Ağırlık Satış 0,049 0,023 0,033 0,077 0,051 0,067 0,071 0,057 0,053 Üretim 0,244 0,114 0,100 0,077 0,103 0,133 0,212 0,086 0,134 Stok 0,293 0,228 0,200 0,308 0,410 0,133 0,212 0,086 0,234 Tedarik 0,098 0,228 0,100 0,154 0,103 0,067 0,141 0,344 0,154 Harcama 0,098 0,114 0,050 0,154 0,103 0,133 0,071 0,172 0,112 Kar 0,024 0,028 0,050 0,077 0,026 0,033 0,012 0,025 0,034 Yatırım Gideri 0,049 0,038 0,067 0,077 0,103 0,200 0,071 0,057 0,083 Personel Sayısı 0,146 0,228 0,400 0,077 0,103 0,233 0,212 0,172 0,196 Tutarlılık Oranı 0,09 Karşılaştırma matrisi normalize edilerek ağırlıkları hesaplanmış ve yapılan hesaplamalarda tutarlık oranı 0,09 olarak hesaplanmıştır. Tutarlılık oranının 0,10 dan küçük olduğu için

8 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: yapılan karşılaştırmaların tutarlı olduğunu ve hesaplanan kriter ağırlıkların kullanılabileceğini göstermektedir. COPRAS Yöntemi ile Karar Matrisinin Çözülmesi MKEK nun finansal raporlarından elde edilen ve performans değerlemede dikkate alınan kriterlerden; satış miktarı, üretim miktarı, tedarik miktarı, kar ve yatırım miktarı mümkün olduğunca büyük olması istenen değerler, diğer bir deyişle faydalı kriterlerdir. Stok miktarı, harcama miktarı ve personel sayısı ise mümkün olduğunca küçük olması istenen değerler, diğer bir deyişle faydasız kriterdir. Bu değerlendirme kriterleri incelendiğinde personel sayısının kişi sayısı olarak, diğer kriterlerin birimlerinin Türk Lirası olarak alındığı görülmektedir. Ancak COPRAS yönteminin işleyişi kapsamında gerçekleştirilen normalizasyon işlemleri bu farklı yapıdaki değerlendirme kriterlerinin bir arada incelenmesine engel teşkil etmemektedir. MKEK nun yılları arasındaki finansal tablolardan elde edilen kriter değerleri ile Tablo 7. de görülen karar matrisi oluşturulmuştur. Tablo 7 Karar Matrisi YIL KRİTERLER Person Üretim Tedarik Harcama Yatırım Şatış Stok Kar el Sayısı MAX MAX MİN MAX MİN MAX MAX MİN TOP LA M Bu matristeki teknik değerlere Formul (3) uygulanarak her bir değer bulunduğu sütun toplamına bölünerek Tablo 8. de görülen normalize edilmiş karar matrisi oluşturulur. Tablo 8 Normalize Edilmiş Karar Matrisi Ağırlık 0,053 0,134 0,232 0,157 0,111 0,034 0,081 0,199 YIL Şatış Üretim Stok Tedarik Harcama Yatırım Personel Kar Sayısı ,162 0,181 0,165 0,176 0,170 0,059 0,059 0, ,165 0,174 0,176 0,180 0,178 0,051 0,202 0, ,189 0,189 0,181 0,176 0,197 0,148 0,218 0, ,246 0,225 0,211 0,213 0,224 0,403 0,155 0, ,237 0,231 0,268 0,256 0,232 0,339 0,365 0,192

9 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: Formül (4) te gösterilen ağırlıklı normalize edilmiş karar matrisi oluşturma işlemi için; her bir değerlendirme kriterinin ağırlık değerleri ile normalize edilmiş karar matrisi çarpılarak Tablo 9. de görülen ağırlıklı normalize edilmiş karar matrisi oluşturulmaktadır. Tablo 9 Ağırlıklı Karar Matrisi YIL Şatış Üretim Stok Tedarik Harcama Yatırım Personel Kar Sayısı ,0086 0,0243 0,0382 0,0276 0,0188 0,0020 0,0048 0, ,0088 0,0234 0,0408 0,0282 0,0198 0,0017 0,0164 0, ,0100 0,0253 0,0419 0,0276 0,0218 0,0050 0,0177 0, ,0130 0,0301 0,0488 0,0334 0,0249 0,0137 0,0126 0, ,0126 0,0309 0,0622 0,0257 0,0257 0,0115 0,0295 0,0382 Bu aşamada Formül (5) kullanılarak her bir alternatif için S i+ ve S i- değerleri hesaplanmıştır. Bu hesaplamalara bir örnek vermek gerekirse, ilk alternatif için S i+ değerini bulmak amacıyla Tablo 8. in alternatif satırlarında max olarak verilen satış miktarı, üretim miktarı, tedarik miktarı, kar ve yatırım miktarı ağırlıklı normalize değerlerinin toplamı S i+ değerini verecektir. Mümkün olduğunca küçük olması istenen ve alternatifler arasında Tablo 8. de min olarak verilen stok miktarı, harcama miktarı ve personel sayısının ağırlıklı normalize değerlerinin toplamı S i- değerini verecektir. Her alternatif için Formül (6) yardımıyla Q i olarak simgelenen göreceli önem değerleri hesaplanmıştır. (Tablo 9.) Formül (7) nın uygulanması sonucu bulunan en yüksek göreceli öncelik değeri 0,2170 değeridir. Formül (8) kullanılarak hesaplanan her bir yıla ilişkin olarak hesaplanan performans indeksi Tablo 10. daki gibidir. Tablo 10 COPRAS Sonuç Matrisi YIL S i+ S i- Q i P i SIRALAMA ,0673 0,0965 0, , ,0784 0,0999 0, , ,0857 0,1049 0, , ,1028 0,1146 0, , ,1247 0,1261 0, ,00 1 Tablo 10. daki sıralamaya göre en iyi alternatif %100 performans indeks değerine sahip olan 2012 yılıdır. En kötü alternatif ise %86,61 performans indeks değeri 2008 yılıdır. Sonuç ve Değerlendirme Günümüzde savunma hizmetlerinin tüm ülkeler için önemli olması savunma harcamalarının artmasında belirleyici bir etken olmaktadır. Öyle ki, Türkiye savunma harcamaları seviyesinde sahip olduğu konum gereği zorunlu olarak ilk sıralardaki ülkeler arasında yer almıştır. Türkiye nin savunma sanayindeki harcamalarını belirleyen en önemli etken jeopolitik ve jeostratejik konumudur. Türk Silahlı Kuvvetlerinin ve güvenlik güçlerinin silah ve mühimmat ihtiyaçlarını azami yerli katkı ile düşük maliyetli ve kaliteli ürünlerle karşılamaya çalışmakta olan Makina Kimya Endüstrisi Kurumu savunma sanayinin önemli kamu kuruluşlarındandır. Türkiye de savunma

10 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: sanayindeki gelişmeler, globalleşen yeni dünya düzeni içerisinde savunma hizmetlerini yen boyutları ve çağdaş gereksinimler doğrultusunda sürdürmeye çalışılmaktadır. Sağlıklı bir karar verme süreci içeriğinde olası tüm alternatifler birçok farklı değerlendirme kriteri birlikte düşünülerek incelenmelidir. Bu amaca yönelik olan yöntemler çok kriterli karar verme yöntemleri ana başlığı altında yer almaktadır. COPRAS yöntemi bu çok kriterli karar verme yöntemlerinden birisidir. COPRAS yöntemi, ikili karşılaştırmaların yapılmaması nedeniyle alternatif sayısı ne kadar artarsa artsın diğer çok kriterli karar verme yöntemleri ile kıyaslandığında işlem süreci daha basit kalmaktadır. Bu çalışma AHP yöntemiyle kriter ağırlıkları hesaplanmış ve COPRAS yönteminin farklı ölçü birimindeki kriterleri hesaplama özelliğiyle satış miktarı, üretim miktarı, tedarik miktarı, kar, yatırım miktarı, miktarı, harcama miktarı ve personel sayısı değerlendirme kriterleri açısından incelenerek elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. MKEK nun yıllar itibariyle büyüyen iş hacmiyle silah ve mühimmat alanında teknoloji ve özgün ürün üreten, dünya pazarında da tanınan ve aranan bir kuruluş olma vizyonuyla beraber dünyada savunma sanayinde önemli noktalara gelmiştir. Yapılan çalışmada ulaşılan performans değerlerine göre en iyi performans 2012 yılındadır. Daha sonra sırasıyla 2011, 2010, 2009 yılları gelmekte olup 2008 yılında en düşük performansa gösterilmiştir. Bu durum MKEK nun performansının 2008 yılından itibaren sürekli bir şekilde artan bir seyir izlediğini göstermektedir. Kaynakça Bektaş, H. ve Tuna, K., (2013) Borsa İstanbul Gelişen İşletmeler Piyasası nda İşlem Gören Firmaların Gri İlişkisel Analiz İle Performans Ölçümü, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3 (2): Bıtarafan, M., Zolfani, S.H., Arefi, S.L. ve Zavadskas, E.K., (2012) Evaluating The Construction Methods Of Cold-Formed Steel Structures in Reconstructing The Areas Damaged in Natural Crises, Using The Methods AHP And COPRAS-G, Archives Of Civil And Mechanical Engineering, 12: Chatterjee, P., Athawale, V. ve Chakraborty, S., (2011) Materials Selection Using Complex Proportional Assessment And Evaluation Of Mixed Data Methods, Materials and Design, 32 (2): Chatterjee, P. ve Chakraborty, S., (2012) Material Selection Using Preferential Ranking Methods, Materials and Design, 35: Das, M.C., Sarkar, B. ve Ray S., (2012) A Framework To Measure Relative Performance Of Indian Technical Institutions Using Integrated Fuzzy AHP And COPRAS Methodology, Socio-Economic Planning Sciences, 46 (3): Kaklauskas, A., Zavadskas, E.K., Naımavıcıene, J., Krutınıs, M., Plakys, V. ve Venskus, D., (2010) Model For A Complex Analysis Of Intelligent Built Environment, Automation in Construction, 19 (3): Kaklauskas, A., Zavadskas, E.K., Raslanas, S., Gınevıcıus, R., Komka, A. ve Malinauskas, P., (2006) Selection Of Low-E Windows İn Retrofit Of Public Buildings By Applying Multiple Criteria Method COPRAS: A Lithuanian Case, Energy and Buildings, 38 (5): Kaklauskas, A., Zavadskas, E.K. ve, Trinkunas, V., (2007) A Multiple Criteria Decision Support On-Line System For Construction, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 20 (2): Maıty, S.R., Chatterjee, P. ve Chakraborty, S., (2012) Cutting Tool Material Selection Using Grey Complex Proportional Assessment Method, Materials and Design, 36:

11 Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 2, (June 2015), ISSN: MKEK, (2014) [Erişim tarihi : ] Mulliner, E., Smallbone, K. ve Maliene, V., (2013) An Assessment Of Sustainable Housing Affordability Using A Multiple Criteria Decision Making Method, Omega, 41: Nguyen, H.T., Dawal, S.Z.M., Nukman, Y. ve Aoyama, H., (2014) A Hybrid Approach For Fuzzy Multi-Attribute Decision Making in Machine Tool Selection With Consideration Of The Interactions Of Attributes, Expert Systems with Applications, 41: Podvezko V., (2011). The Comparative Analysis Of MCDA Methods SAW And COPRAS, Inzinerine Ekonomika-Engineering Economics, 22, (2): Rabbani, A., Zamani, M., Yazdani-Chamzini, A. ve Zavadskas, E.K., (2014) Proposing A New Integrated Model Based On Sustainability Balanced 4 Scorecard (SBSC) And MCDM Approaches By Using Linguistic Variables 5 For The Performance Evaluation Of Oil Producing Companies, Expert Systems with Applications, (in pres). Saaty T.L., (1986) Axiomatic Foundations Of The AHP, Management Science, 32: Saaty, T.L., (1980) The Analytical Hiyerarchy Process, New York: Mc Graw-Hill Company. Savunma Sanayi Müsteşarlığı, (2013) 2013 Faaliyet Raporu, [Erişim tarihi : ] Soner, S. ve Önüt, S., (2006) Çok Kriterli Tedarikçi Seçimi: Bir Electre-Ahp Uygulaması, Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, Sigma, 2006/4: Tavana, M., Momeni, E., Rezaeiniya, N., Mirhedayatian, S.M. ve Rezaeiniya, H., (2013) A Novel Hybrid Social Media Platform Selection Model Using Fuzzy ANP And COPRAS- G, Expert Systems with Applications, 40: Türkmen, S.Y. ve Cağıl, G., (2012) İMKB ye Kote Bilişim Sektorü Şirketlerinin Finansal Performanslarının TOPSIS Yontemi İle Değerlendirilmesi, Maliye Finans Yazıları, 26 (95): Yaralıoğlu, K., (1999) Analitik Hiyerarşi Proses (AHP) Modeli İle Genel Seçim Sonuçlarının Öngörülmesi, 4.Ulusal Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu, Antalya. Zengin, R., (2010) Savunma Sanayinin Gelişimi Ve Türkiye de Savunma Harcamalarının Ekonomik Etkileri, Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta. Zolfani, S.H. ve Zavadskas, E.K., (2013) Sustainable Development Of Rural Areas Building Structures Based On Local Climate, Procedia Engineering, 57:

Sayı 8 Haziran 2013 ÖZET

Sayı 8 Haziran 2013 ÖZET Gümüşhane Üniversitesi Sayı 8 Haziran 2013 Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi İMALAT İŞLETMELERİ İÇİN EKSANTRİK PRES ALTERNATİFLERİNİN COPRAS YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 ÖZET İşletmelerin üretim faaliyetlerini

Detaylı

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.133-144.

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.133-144. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.133-144. ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE UYGULANMASI: OTOMOTİV SEKTÖRÜNDEN BİR ÖRNEK APPLICATION

Detaylı

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIKLARININ LİKİDİTE VE KARLILIK PERFORMANSLARININ COPRAS YÖNTEMİ İLE ANALİZİ

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIKLARININ LİKİDİTE VE KARLILIK PERFORMANSLARININ COPRAS YÖNTEMİ İLE ANALİZİ doi: http://dx.doi.org/10.17218/hititsosbil.280808 GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIKLARININ LİKİDİTE VE KARLILIK PERFORMANSLARININ COPRAS YÖNTEMİ İLE ANALİZİ Hasan UYGURTÜRK 1 Neilan SOYLU 2 Atıf/ : Uygırtürk,

Detaylı

AHP TEMELLİ MULTIMOORA VE COPRAS YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ NİN PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ. Esra AKSOY. Nuri ÖMÜRBEK.

AHP TEMELLİ MULTIMOORA VE COPRAS YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ NİN PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ. Esra AKSOY. Nuri ÖMÜRBEK. AHP TEMELLİ MULTIMOORA VE COPRAS YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE KÖMÜR Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 33, Sayı 4, 2015, s. 1-28 İŞLETMELERİ NİN PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

Çok Ölçütlü Karar Verme Modellerinde Normalizasyon Tekniklerinin Sonuçlara Etkisi: COPRAS Örneği

Çok Ölçütlü Karar Verme Modellerinde Normalizasyon Tekniklerinin Sonuçlara Etkisi: COPRAS Örneği Çok Ölçütlü Karar Verme Modellerinde Normalizasyon Tekniklerinin Sonuçlara Etkisi: COPRAS Örneği Aşkın Özdağoğlu Yrd.Doç.Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü askin.ozdagoglu@deu.edu.tr.

Detaylı

AHP (ANALYTIC HIERARCHY PROCESS) YÖNTEMİ VE HAZIR BETON TESİSİ ARAZİ SEÇİMİNDE UYGULAMASI

AHP (ANALYTIC HIERARCHY PROCESS) YÖNTEMİ VE HAZIR BETON TESİSİ ARAZİ SEÇİMİNDE UYGULAMASI AHP (ANALYTIC HIERARCHY PROCESS) YÖNTEMİ VE HAZIR BETON TESİSİ ARAZİ SEÇİMİNDE UYGULAMASI ANALYTIC HIERARCHY PROCESS METHOD AND APPLICATION IN AREA SELECTION OF READY MIXED CONCRETE PLANT ÖZET Ömür TEZCAN*

Detaylı

BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 1 İpek Nur Erkmen ve 2 Özer Uygun 1 Karabük-Sakarya Ortak Program, Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği ABD, 2 Sakarya Üniversitesi

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES YÖNTEMİ İLE RÜZGAR TÜRBİN SEÇİMİ. Selçuk Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, KONYA

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES YÖNTEMİ İLE RÜZGAR TÜRBİN SEÇİMİ. Selçuk Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, KONYA S.Ü. Müh. Mim. Fak. Derg., c.25, s.1, 2010 J. Fac.Eng.Arch. Selcuk Univ., v.25, n.1, 2010 ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES YÖNTEMİ İLE RÜZGAR TÜRBİN SEÇİMİ Ahmet SARUCAN 1, Mehmet Cabir AKKOYUNLU 2, Aydoğan BAŞ

Detaylı

DERS SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES UYGULAMASI APPLICATION OF ANALYTICAL HIERARCHY PROCESS IN COURSE SELECTION

DERS SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES UYGULAMASI APPLICATION OF ANALYTICAL HIERARCHY PROCESS IN COURSE SELECTION Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2008, C.13, S.2 s.217-226 Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2008,

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ 1 Bu derste; Analitik Hiyerarşi prosesi AHP Uygulama Aşamaları AHP Modellerinde Tutarlılığın Test Edilmesi AHP nin Uygula Örnekleri AHP Puanlama Yöntemi Analitik Hiyerarşi Prosesi

Detaylı

Kaynak: A. İŞLİER, TESİS PLANLAMASI, 1997

Kaynak: A. İŞLİER, TESİS PLANLAMASI, 1997 Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması 2016-2017 Güz Dönemi Kaynak: A. İŞLİER, TESİS PLANLAMASI, 1997 2 Tesis Yer Seçimi Problemi (TYSP) TEK AMAÇLI

Detaylı

BULANIK AHP İLE TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ VE BİR UYGULAMA

BULANIK AHP İLE TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ VE BİR UYGULAMA BULANIK AHP İLE TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ VE BİR UYGULAMA Hacer GÜNER Pamukkale Üniversitesi Özcan MUTLU Pamukkale Üniversitesi Özet Günümüzün yok edici rekabet ortamında işletmeler, ayakta kalabilmek için

Detaylı

Sigma Vol./Cilt 25 Issue/Sayı 4 Araştırma Makalesi / Research Article THE COMPARISON OF SERVICE QUALITY OF DOMESTIC AIRLINES IN TURKEY

Sigma Vol./Cilt 25 Issue/Sayı 4 Araştırma Makalesi / Research Article THE COMPARISON OF SERVICE QUALITY OF DOMESTIC AIRLINES IN TURKEY Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma Vol./Cilt 25 Issue/Sayı 4 Araştırma Makalesi / Research Article THE COMPARISON OF SERVICE QUALITY OF DOMESTIC AIRLINES

Detaylı

İLLERİN ORMANCILIK FAALİYETLERİNİN AHP TEMELLİ MAUT VE SAW YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

İLLERİN ORMANCILIK FAALİYETLERİNİN AHP TEMELLİ MAUT VE SAW YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2017, C.22, S.2, s.301-325. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2017,

Detaylı

Mehmet KARA Bozok Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü E-posta: mehmetkara44@yahoo.com

Mehmet KARA Bozok Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü E-posta: mehmetkara44@yahoo.com ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİN İŞLETME BÖLÜMÜNÜ SEÇMELERİNDE ETKİLİ OLAN ÖNCELİKLİ FAKTÖRLERİN ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ METODU İLE ANALİZİ: BOZOK ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

Analitik Hiyerarşi Prosesi Yaklaşımı Kullanılarak Mobilya Sektörü İçin Ege Bölgesi nde Hedef Pazarın Belirlenmesi

Analitik Hiyerarşi Prosesi Yaklaşımı Kullanılarak Mobilya Sektörü İçin Ege Bölgesi nde Hedef Pazarın Belirlenmesi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2007 Cilt:14 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Analitik Hiyerarşi Prosesi Yaklaşımı Kullanılarak Mobilya Sektörü İçin Ege Bölgesi nde Hedef Pazarın Belirlenmesi Araş.

Detaylı

AHP VE VIKOR YÖNTEMLERİ İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYE ÜLKELER VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

AHP VE VIKOR YÖNTEMLERİ İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYE ÜLKELER VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl: Özel Sayı: Bahar 0/ s.- AHP VE VIKOR YÖNTEMLERİ İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYE ÜLKELER VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

NETWORK MODELİ İLE AĞ ANALİZİ İÇİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİYLE KARŞILAŞTIRMALI ÇÖZÜM

NETWORK MODELİ İLE AĞ ANALİZİ İÇİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİYLE KARŞILAŞTIRMALI ÇÖZÜM NETWORK MODELİ İLE AĞ ANALİZİ İÇİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİYLE KARŞILAŞTIRMALI ÇÖZÜM Deniz Koçak Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler, Ekonometri Bölümü, Ankara denizkocak36@gmail.com

Detaylı

ISSN : 1308-7231 iozdemir@ogu.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

ISSN : 1308-7231 iozdemir@ogu.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2012, Volume: 7, Number: 1, Article Number: 1A0294 Ömür Tezcan 1 Osman Aytekin 2 Hakan Kuşan 3 Ilker Özdemir 4 Oyak Construction 1 Eskisehir Osmangazi

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ VE MOORA YÖNTEMLERİNİN PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ VE MOORA YÖNTEMLERİNİN PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 13 Sayı: 25 Bahar 2014 s. 1-14 ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ VE MOORA YÖNTEMLERİNİN PERSONEL SEÇİMİNDE UYGULANMASI Serap TEPE *, Ali GÖRENER Geliş:

Detaylı

Normalizasyon Yöntemlerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Sürecine Etkisi Moora Yöntemi İncelemesi

Normalizasyon Yöntemlerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Sürecine Etkisi Moora Yöntemi İncelemesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 4 Sayı: Nisan 04 ss. 83-94 Normalizasyon Yöntemlerinin Çok lü Karar Verme Sürecine Etkisi Moora Yöntemi İncelemesi The Effects of The Normalization Methods

Detaylı

Fakülte Kurulması Uygun Olan İlçelerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi: Muğla İli Örneği *

Fakülte Kurulması Uygun Olan İlçelerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi: Muğla İli Örneği * Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi International Journal of Alanya Faculty of Business Yıl:2012, C:4, S:1, s.1-15 Year:2012, Vol:4, No:1, s. 1-15 Fakülte Kurulması Uygun Olan İlçelerin AHP Yöntemiyle

Detaylı

GİRİŞİMCİLİK (HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ) DERS NOTLARI. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon

GİRİŞİMCİLİK (HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ) DERS NOTLARI. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon GİRİŞİMCİLİK (HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ) DERS NOTLARI Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr GİRİŞİMCİLİK 1. İŞLETMELERİN KURULUŞ

Detaylı

Çok Amaçlı Karar Verme

Çok Amaçlı Karar Verme Çok Amaçlı Karar Verme [multi criteria decision making] Erdem Kocamustafaoğulları The George Washington University erdemk@gwu.edu Çok Kriterli Karar Verme Semineri Amaçlar Neden Çok Kriterli Karar Verme

Detaylı

VİKOR-MAUT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK ÇUKUROVA BÖLGESEL HAVAALANI YERİ SEÇİMİ

VİKOR-MAUT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK ÇUKUROVA BÖLGESEL HAVAALANI YERİ SEÇİMİ VİKOR-MAUT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK ÇUKUROVA BÖLGESEL HAVAALANI YERİ SEÇİMİ Medine Nur Türkoğlu ve * 2 Yrd. Doç. Dr. Özer Uygun Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Detaylı

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 43, Nisan 2017, s

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 43, Nisan 2017, s Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 43, Nisan 2017, s. 580-591 Yayın Geliş Tarihi / Article Arrival Date Yayınlanma Tarihi / The Publication Date 18.01.2017 01.04.2017 Sümeyye Nur KARA

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. ENGİN ÇAKIR

Yrd.Doç.Dr. ENGİN ÇAKIR Yrd.Doç.Dr. ENGİN ÇAKIR Nazilli İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Yönetim Ve Organizasyon Anabilim Dalı Eğitim Bilgileri 1999-2003 Lisans İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme

Detaylı

Vakıf Üniversitesi Tercihinin Analitik Hiyerarşi Süreci İle Belirlenmesi VAKIF ÜNİVERSİTESİ TERCİHİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE BELİRLENMESİ

Vakıf Üniversitesi Tercihinin Analitik Hiyerarşi Süreci İle Belirlenmesi VAKIF ÜNİVERSİTESİ TERCİHİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE BELİRLENMESİ VAKIF ÜNİVERSİTESİ TERCİHİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE BELİRLENMESİ Nihan ÖZGÜVEN 1 Özet: Günümüzde, devlet üniversitelerinin sayısının artmasıyla beraber vakıf üniversitelerinin de sayısı artmıştır.

Detaylı

PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE DENGELENMİŞ SKOR KART VE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ ENTEGRASYONU

PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE DENGELENMİŞ SKOR KART VE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ ENTEGRASYONU Yıl: 2014, Cilt:7, Sayı:1, Sayfa: 7-28 PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE DENGELENMİŞ SKOR KART VE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ ENTEGRASYONU Bahar Özyörük 1, Yeşim Şirin 2, Tansu Yoksulabakan 3, Mustafa Şanver 4, M. Aykut

Detaylı

DOI: /isarder

DOI: /isarder DOI: 10.20491/isarder.2017.266 EDAS Yöntemi Kullanılarak Bir Tekstil Atölyesi İçin Dikiş Makinesi Seçimi Sewing Machine Selection for a Textile Workshop by Using EDAS Method Alptekin ULUTAŞ Cumhuriyet

Detaylı

PROMETHEE, MOORA VE COPRAS YÖNTEMLERİ İLE ORAN ANALİZİ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: BİR UYGULAMA

PROMETHEE, MOORA VE COPRAS YÖNTEMLERİ İLE ORAN ANALİZİ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: BİR UYGULAMA PROMETHEE, MOORA VE COPRAS YÖNTEMLERİ İLE ORAN ANALİZİ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: BİR UYGULAMA EVALUATION OF THE RESULTS OF THE RATE ANALYSIS WITH PROMETHEE, MOORA AND COPRAS METHODS: AN APPLICATION

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ İLE PERSONEL SEÇİMİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA * Mehmet Selami YILDIZ * Selman AKSOY **

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ İLE PERSONEL SEÇİMİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA * Mehmet Selami YILDIZ * Selman AKSOY ** AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2015, Cilt:15, Yıl:15, Sayı:1, 15: 59-83 Gönderim Tarihi: 07.11.2014 Kabul Tarihi: 22.04.2015 ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ İLE PERSONEL SEÇİMİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Detaylı

PET ŞİŞE TEDARİKÇİSİ SEÇİMİNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YAKLAŞIMI * FUZZY AHP AND FUZZY TOPSIS APPROACH TO PET BOTTLE SUPPLIER SELECTION

PET ŞİŞE TEDARİKÇİSİ SEÇİMİNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YAKLAŞIMI * FUZZY AHP AND FUZZY TOPSIS APPROACH TO PET BOTTLE SUPPLIER SELECTION Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.202, C.7, S.3, s.35-37. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.202, Vol.7,

Detaylı

Kiralama Yoluyla Araba Temin Eden Bir İşletmede AHP Yöntemi Uygulaması (*)

Kiralama Yoluyla Araba Temin Eden Bir İşletmede AHP Yöntemi Uygulaması (*) Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2014 18 (2): 337-348 Kiralama Yoluyla Araba Temin Eden Bir İşletmede AHP Yöntemi Uygulaması (*) Ekin Öztoprak (**) Öz: Günümüzde, alternatif sayısının

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİNİN FASON İŞLETME SEÇİMİNDE KULLANILMASI

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİNİN FASON İŞLETME SEÇİMİNDE KULLANILMASI ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİNİN FASON İŞLETME SEÇİMİNDE KULLANILMASI USING ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR CHOOSING THE SUB-CONTRACTOR Yard. Doç. Dr. Mücella GÜNER Ege Ü. Tekstil Mühendisliği Bölümü ÖZET

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 16, Sayı 2,

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 16, Sayı 2, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 6, Sayı 2, 205 259 BORSA İSTANBUL DA İŞLEM GÖREN OTOMOTİV İMALAT SEKTÖRÜ FİRMALARININ FİNANSAL PERFORMANSLARININ ELECTRE VE AHP YÖNTEMLERİ İLE ANALİZİ Engin

Detaylı

Taşıma Maliyetinin Belirlenmesine Karar Analizi Yaklaşımı. Decision Analysis Approach to Determination of the Transport Cost

Taşıma Maliyetinin Belirlenmesine Karar Analizi Yaklaşımı. Decision Analysis Approach to Determination of the Transport Cost Taşıma Maliyetinin Belirlenmesine Karar Analizi Yaklaşımı * 1 Atakan Alkan 2 Ali Utku Serdar 3 Zerrin Aladağ * 1, 2, 3 Faculty of Engineering, Department of Industrial Engineering Kocaeli University, Turkey

Detaylı

Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi. Analitik Hiyerarşi Prosesi ve VIKOR Yöntemleri ile Hava Savunma Sanayisinde Yatırım Projesi Seçimi

Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi. Analitik Hiyerarşi Prosesi ve VIKOR Yöntemleri ile Hava Savunma Sanayisinde Yatırım Projesi Seçimi Harran Üniversitesi Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi Harran University Journal of Engineering HU Muh. Der. 02 (2017) p.35-53 HU J. of Eng. 02 (2017) p.35-53 Analitik Hiyerarşi Prosesi ve VIKOR Yöntemleri

Detaylı

Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemi İle Tarımsal Araştırma Projelerinin Değerlendirilmesi ve Seçimi

Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemi İle Tarımsal Araştırma Projelerinin Değerlendirilmesi ve Seçimi Toprak Su Dergisi, 2015,4 (2): (41-48) Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemi İle Tarımsal Araştırma Projelerinin Değerlendirilmesi ve Seçimi Ayla ALTUN 1* Yasemin DEMİR 1* 1 Toprak Gübre ve Su Kaynakları

Detaylı

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara UĞUR BAÇ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ugur.bac@atilim.edu.tr Telefon (İş) : 3125868759- Telefon (Cep) : Faks : 3125868091 Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Ağaçlandırma, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Kızılçam, Fıstıkçamı

Anahtar Kelimeler: Ağaçlandırma, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Kızılçam, Fıstıkçamı II. ULUSAL AKDENİZ ORMAN VE ÇEVRE SEMPOZYUMU Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre 22-24 Ekim 2014 - Isparta Bartın Havzasında Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) Yöntemiyle Akdeniz

Detaylı

HASTANE KURULUŞ YERİ SEÇİMİ PROBLEMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE MODELLENMESİ: TUZLA İLÇESİ UYGULAMASI

HASTANE KURULUŞ YERİ SEÇİMİ PROBLEMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE MODELLENMESİ: TUZLA İLÇESİ UYGULAMASI Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016:1(3): 08-21 Araştırma HASTANE KURULUŞ YERİ SEÇİMİ PROBLEMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE MODELLENMESİ: TUZLA İLÇESİ UYGULAMASI HOSPITAL ESTABLISHMENT

Detaylı

SESSION 6B: Bölgesel Ekonomiler II 321

SESSION 6B: Bölgesel Ekonomiler II 321 SESSION 6B: Bölgesel Ekonomiler II 321 Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin Ekonomik Performanslarının TOPSIS Metodu ile Karşılaştırılması Comparison of the Economic Performance of Turkish Republics in Central

Detaylı

Futbolcu Transferinin AHP ve VIKOR Yöntemlerine Dayalı Bütünleşik Yaklaşım ile Değerlendirilmesi

Futbolcu Transferinin AHP ve VIKOR Yöntemlerine Dayalı Bütünleşik Yaklaşım ile Değerlendirilmesi Yayın Geliş Tarihi : 06.03.2015 Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Kabul Tarihi : 10.06.2015 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Online Yayın Tarihi: 25.12.2015 Cilt:30, Sayı:2, Yıl:2015, ss. 105-129

Detaylı

GLOBOLLEŞEN DÜNYADA ENERJİ GÜVENLİĞİ ve İLGİLİ SORUNLAR

GLOBOLLEŞEN DÜNYADA ENERJİ GÜVENLİĞİ ve İLGİLİ SORUNLAR GLOBOLLEŞEN DÜNYADA ENERJİ GÜVENLİĞİ ve İLGİLİ SORUNLAR Prof.Dr. A. Beril Tuğrul Istanbul Teknik Üniversitesi Enerji Enstitüsü Istanbul, TÜRKİYE Ankara YTSAM-2016 3-5 Ekim 2016 GİRİŞ Ülkeler için kalkınmışlığın

Detaylı

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ VE BİR UYGULAMA

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ VE BİR UYGULAMA TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ VE BİR UYGULAMA Fatih ECER * Orhan KÜÇÜK ** Özet : Doğru tedarikçilerin seçimi, işletmelerin başarıya ulaşmalarında önemli bir etmendir. En iyi tedarikçi

Detaylı

Courses Offered in the MSc Program

Courses Offered in the MSc Program Courses Offered in the MSc Program Compulsory Courses Course Code Course Title Dersin Adı PUBF 501 Public Expenditure in Theory and Practice Teori ve Uygulamada Kamu Harcamaları PUBF 502 Public Revenue

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 2003 MÜHENDİSLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ÜNİVERSİTESİ

ÖZGEÇMİŞ 2003 MÜHENDİSLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ÜNİVERSİTESİ ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: İPEK EKER 2. Doğum Tarihi: 31.01.1980 3. Ünvanı: ÖĞRETİM GÖREVLİSİ 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ENDÜSTRİ İSTANBUL KÜLTÜR 2003 MÜHENDİSLİĞİ ÜNİVERSİTESİ Y.Lisans

Detaylı

Farklı Normalizasyon Yöntemlerinin TOPSIS te Karar Verme Sürecine Etkisi

Farklı Normalizasyon Yöntemlerinin TOPSIS te Karar Verme Sürecine Etkisi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 13 Sayı: 2 Nisan 2013 ss. 245-257 Farklı Yöntemlerinin TOPSIS te Karar Verme Sürecine Etkisi The Effects of Different Normalization Methods to Decision Making

Detaylı

Makale Gönderim Tarihi: Makale Yayın Tarihi:

Makale Gönderim Tarihi: Makale Yayın Tarihi: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ BÜROSU YERİ SEÇİMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE BELİRLENMESİ Öznur Öztürk 1 Gülsen Serap Çekerol 2 Öz Anadolu Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Sistemi,

Detaylı

ERP Yazılımı Seçiminde İki Aşamalı AAS-TOPSIS Yaklaşımı 1

ERP Yazılımı Seçiminde İki Aşamalı AAS-TOPSIS Yaklaşımı 1 ERP Yazılımı Seçiminde İki Aşamalı AAS-TOPSIS Yaklaşımı 1 Selçuk PERÇİN Doç. Dr., KTÜ, İİBF, İşletme Bölümü, selcukpercin@yahoo.com A. Cansu GÖK Arş. Gör., KTÜ, İİBF, İşletme Bölümü cansu_gok@hotmail.com

Detaylı

MOBİL İLETİŞİM SEKTÖRÜNDE PAZAR PAYLAŞIMININ ANP YÖNTEMİ İLE TAHMİNLENMESİ / PAZAR PAYI ARTTIRMA AMAÇLI STRATEJİ ÖNERİ SÜRECİ

MOBİL İLETİŞİM SEKTÖRÜNDE PAZAR PAYLAŞIMININ ANP YÖNTEMİ İLE TAHMİNLENMESİ / PAZAR PAYI ARTTIRMA AMAÇLI STRATEJİ ÖNERİ SÜRECİ MOBİL İLETİŞİM SEKTÖRÜNDE PAZAR PAYLAŞIMININ ANP YÖNTEMİ İLE TAHMİNLENMESİ / PAZAR PAYI ARTTIRMA AMAÇLI STRATEJİ ÖNERİ SÜRECİ Yıldız YULUĞKURAL Sevgi FELEK Zerrin ALADAĞ Özet Cep telefonları, son yıllarda

Detaylı

PERSONEL SEÇİM PROBLEMİ İÇİN DOĞRUSAL FİZİKİ PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI A LINEAR PYHSICAL PROGRAMMING APPROACH TO PERSONNEL SELECTION PROBLEM

PERSONEL SEÇİM PROBLEMİ İÇİN DOĞRUSAL FİZİKİ PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI A LINEAR PYHSICAL PROGRAMMING APPROACH TO PERSONNEL SELECTION PROBLEM İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 14 Sayı: 28 Güz 2015 s. 15-28 Araştırma Makalesi PERSONEL SEÇİM PROBLEMİ İÇİN DOĞRUSAL FİZİKİ PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI Mehmet Ali ILGIN 1 Eda DEĞİRMENCİ

Detaylı

SATIN ALMA SÜRECİ İÇİN MOORA METODU İLE TEDARİKÇİ SEÇİMİ PROBLEMİ

SATIN ALMA SÜRECİ İÇİN MOORA METODU İLE TEDARİKÇİ SEÇİMİ PROBLEMİ SATIN ALMA SÜRECİ İÇİN MOORA METODU İLE TEDARİKÇİ SEÇİMİ PROBLEMİ Gökhan Özçelik 1, H. Ediz Atmaca 2 1 Arş. Gör., Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Endüstri Müh. Böl., gokhanozcelik@gazi.edu.tr

Detaylı

Stok Kontrolde ABC Yöntemi ve AHP Analizlerinin İplik İşletmesine Uygulanması

Stok Kontrolde ABC Yöntemi ve AHP Analizlerinin İplik İşletmesine Uygulanması Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi International Journal of Alanya Faculty of Business Yıl:2013, C:5, S:1, s. 41-52 Year:2013, Vol:5, No:1, s. 41-52 Stok Kontrolde ABC Yöntemi ve AHP Analizlerinin

Detaylı

LOJİSTİK SERVİS SAĞLAYICISI SEÇİMİNDE AHP UYGULAMASI

LOJİSTİK SERVİS SAĞLAYICISI SEÇİMİNDE AHP UYGULAMASI LOJİSTİK SERVİS SAĞLAYICISI SEÇİMİNDE AHP UYGULAMASI Vesile ÖZÇİFÇİ Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yard. Doç. Dr. E-posta: vesile.ozcifci@yahoo.com Talip ARSU Aksaray Üniversitesi

Detaylı

Lisans : İTÜ Kimya-Metalurji Fakültesi (1980-1984) : Kimya Mühendisliği Bölümü

Lisans : İTÜ Kimya-Metalurji Fakültesi (1980-1984) : Kimya Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Demet BAYRAKTAR ın Özgeçmişi Adı, Soyadı : Demet BAYRAKTAR Adresi : İstanbul Teknik Üniversitesi, İşletme Fakültesi Maçka, 34367 ISTANBUL Telefon : (0212) 293 13 00 / 2084 (0212) 296 40 40 Faks

Detaylı

Supplier selection for a tire company with AHP and PROMETHEE methods

Supplier selection for a tire company with AHP and PROMETHEE methods AHP ve PROMETHEE yöntemleri ile lastik üreticisi bir firma için tedarikçi Atakan Alkan 1*, Haluk Çağrı Kasımoğlu 2, Cemil Çelik 3, Zerrin Aladağ 4 ÖZ 10.10.2016 Geliş/Received, 26.10.2016 Kabul/Accepted

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI MALİYE Tezli Yüksek Lisans Programı Maliye tezli yüksek lisans programının eğitim

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES İLE AKILLI TELEFON SEÇİMİ ANALYTIC HIERARCHY PROCESS WITH SMARTPHONE SELECTION

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES İLE AKILLI TELEFON SEÇİMİ ANALYTIC HIERARCHY PROCESS WITH SMARTPHONE SELECTION Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2014, C.19, S.4, s.225-239. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2014,

Detaylı

KURULUŞ YERİ SEÇİMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ; DERİ SEKTÖRÜ ÖRNEĞİ

KURULUŞ YERİ SEÇİMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ; DERİ SEKTÖRÜ ÖRNEĞİ KURULUŞ YERİ SEÇİMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ; DERİ SEKTÖRÜ ÖRNEĞİ Ali ELEREN (*) Özet: Dericilik sektörü iç ve dış krizlerden etkilense de ekonominin temel dinamiklerinden

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi:

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 29092011 Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 03022012 Cilt: 14, Sayı: 1, Yıl: 2012, Sayfa: 07-25 Online Yayın Tarihi: 25042012 ISSN: 1302-3284

Detaylı

FLEXIBLE MANUFACTURING SYSTEMS SELECTION USING AHP AND FUZZY PROMETHEE APPROACH

FLEXIBLE MANUFACTURING SYSTEMS SELECTION USING AHP AND FUZZY PROMETHEE APPROACH Marmara Üniversitesi YIL 2010, SAYI II, S. 555-575 Özet teknolojileridir. Bu nedenle en uygun EÜS r. Bundan sonraki Anahtar Kelimeler: üreci, FLEXIBLE MANUFACTURING SYSTEMS SELECTION USING AHP AND FUZZY

Detaylı

JTL JTL. Journal of Transportation and Logistics 1 (1), School of Transportation and Logistics at Istanbul University. All rights reserved.

JTL JTL. Journal of Transportation and Logistics 1 (1), School of Transportation and Logistics at Istanbul University. All rights reserved. 1 (1), 2016 2016 School of Transportation and Logistics at Istanbul University. All rights reserved. Comparing MCDM Methods of AHP, TOPSIS and PROMETHEE: A Study on the Selection of Ship Main Engine System

Detaylı

İLETİM TEKNOLOJİLERİ KONGRE ve SERGİSİ-2003

İLETİM TEKNOLOJİLERİ KONGRE ve SERGİSİ-2003 tmmob makina mühendisleri odası İLETİM TEKNOLOJİLERİ KONGRE ve SERGİSİ2003 BİLDİRİLER KİTABI 1518 Ekim 2003 İSTANBUL Yayın No: E/2003/335 tmmob makina mühendisleri odası Sümer Sok. No: 3/1 A Kızılay /

Detaylı

Karar Destek Sistemleri. Bölüm 1: Karar Destek Sistemleri-Genel Kavramlar. Karar Verme 20.10.2014

Karar Destek Sistemleri. Bölüm 1: Karar Destek Sistemleri-Genel Kavramlar. Karar Verme 20.10.2014 Karar Destek Sistemleri Bölüm 1: Karar Destek Sistemleri-Genel Kavramlar Bölüm 2: CBS Tabanlı Çok Ölçütlü Karar Analizi Bölüm 3: Karmaşık Problemler için Analitik Hiyerarşi Yönteminin Kullanılması Yrd.

Detaylı

360 DERECE PERFORMANS DEĞERLENDİRME SİSTEMİNDE AHP KULLANIMI VE BİR UYGULAMA Degree Performance Evaluatıon System And An Applıcatıon Usıng AHP

360 DERECE PERFORMANS DEĞERLENDİRME SİSTEMİNDE AHP KULLANIMI VE BİR UYGULAMA Degree Performance Evaluatıon System And An Applıcatıon Usıng AHP 360 DERECE PERFORMANS DEĞERLENDİRME SİSTEMİNDE AHP KULLANIMI VE BİR UYGULAMA 1 360 Degree Performance Evaluatıon System And An Applıcatıon Usıng AHP İbrahim KIR Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı M. Oya

Detaylı

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 15, pp

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 15, pp International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN:2149-8598 Vol: 3, Issue: 15, pp. 69-75 www.javstudies.com Javstudies@gmail.com Disciplines: Business Administration, Economy, Econometrics,

Detaylı

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL (3) SINIFI: 1. Yıl Güz Dönemi MIS101 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 1 COMPUTER PROGRAMMING 1 Z 3-0 4 BUS101 BİLİM VE TEKNOLOJİ TARİHİ HISTORY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY Z 3-0 4 BUS103 İŞLETMECİLER İÇİN MATEMATİK

Detaylı

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK Tezleri Proje Kelimesi Taraması Sonuçları Toplam Çalışma Sayısı 1833 İncelenen 1673 İlgisiz 372 Toplam İncelenen 1301 X Projesi 720 Proje Yönetimi 123 Yatırım Projeleri

Detaylı

BİR İŞLETMEDE TEDARİKÇİ SEÇİMİNE YÖNELİK BİR MODEL VE UYGULAMASI

BİR İŞLETMEDE TEDARİKÇİ SEÇİMİNE YÖNELİK BİR MODEL VE UYGULAMASI 32 Osmangazi Üniversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XIV, S.1, 2001 Eng.&Arch.Fac.Osmangazi University, Vol.XIV, No 1, 2001 BİR İŞLETMEDE TEDARİKÇİ SEÇİMİNE YÖNELİK BİR MODEL VE UYGULAMASI İnci SARIÇİÇEK 1,

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİYLE ÜNİVERSİTE KURULMASI UYGUN OLAN İLÇELERİN BELİRLENMESİ*

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİYLE ÜNİVERSİTE KURULMASI UYGUN OLAN İLÇELERİN BELİRLENMESİ* ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİYLE ÜNİVERSİTE KURULMASI UYGUN OLAN İLÇELERİN BELİRLENMESİ* Hakan BAKAN Arş Gör, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü, hkn_bkn@muedutr ÖZET Ekonomik, sosyal ve

Detaylı

ENTROPİ-ARAS VE ENTROPİ-MOOSRA YÖNTEMLERİ İLE YAŞAM KALİTESİ AÇISINDAN AB ÜLKELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENTROPİ-ARAS VE ENTROPİ-MOOSRA YÖNTEMLERİ İLE YAŞAM KALİTESİ AÇISINDAN AB ÜLKELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Yıl: Nisan 2017 Cilt-Sayı: 10(2) ss: 29-48 ISSN: 2564-6931 http://dergipark.gov.tr/ohuiibf/ ENTROPİ-ARAS VE ENTROPİ-MOOSRA YÖNTEMLERİ

Detaylı

BIG BİLİM ve TEKNOLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Etki Değerlendirme Dairesi Başkanlığı

BIG BİLİM ve TEKNOLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Etki Değerlendirme Dairesi Başkanlığı TC BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI AR-GE MERKEZLERİ NDE PERFORMANS DEĞERLENDİRME BIG BİLİM ve TEKNOLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Etki Değerlendirme Dairesi Başkanlığı İçerik Amaç ve Yasal Dayanak Performans

Detaylı

Bir Tekstil İşletmesi için Desen Programı Seçiminde ARAS ve OCRA Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Bir Tekstil İşletmesi için Desen Programı Seçiminde ARAS ve OCRA Yöntemlerinin Karşılaştırılması Bir Tekstil İşletmesi için Desen Programı Seçiminde ARAS ve OCRA Yöntemlerinin Karşılaştırılması DOI NO: 10.5578/jss.53866 Emel ERCAN 1 Geliş Tarihi: 22.12.2016 Kabul Tarihi: 12.04.2017 Nilsen KUNDAKCI

Detaylı

Özel Hastane Seçim Kriterlerinin Analitik Hiyerarşi Prosesi ile Değerlendirilmesi ve Kocaeli İli Uygulaması

Özel Hastane Seçim Kriterlerinin Analitik Hiyerarşi Prosesi ile Değerlendirilmesi ve Kocaeli İli Uygulaması 2017 Published in 5th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science 29-30 September 2017 (ISITES2017 Baku - Azerbaijan) Özel Hastane Seçim Kriterlerinin Analitik Hiyerarşi

Detaylı

Tedarik zinciri yönetiminde analitik ağ süreci ile tedarikçi seçimi ve bir uygulama

Tedarik zinciri yönetiminde analitik ağ süreci ile tedarikçi seçimi ve bir uygulama İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi Istanbul University Journal of the School of Business Cilt/Vol:42, Sayı/No:, 23, 77-92 ISSN: 33-732 www.ifdergisi.org 23 Tedarik zinciri yönetiminde analitik

Detaylı

1. YARIYIL / SEMESTER 1

1. YARIYIL / SEMESTER 1 T.C. NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ, MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, 2017-2018 AKADEMİK YILI ÖĞRETİM PLANI T.C. NECMETTIN ERBAKAN UNIVERSITY ENGINEERING AND ARCHITECTURE

Detaylı

Personel Seçimi için Gri Sistem Teori Tabanlı Bütünleşik Bir Yaklaşım

Personel Seçimi için Gri Sistem Teori Tabanlı Bütünleşik Bir Yaklaşım EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 13 Sayı: 4 Ekim 2013 ss. 461-471 Personel Seçimi için Gri Sistem Teori Tabanlı Bütünleşik Bir Yaklaşım An Integrated Approach Based on Grey System Theory

Detaylı

Araştırma Makalesi BULANIK ORTAMDA TOPSIS YÖNTEMİ İLE PERSONEL SEÇİMİ: KATILIM BANKACILIĞI SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Araştırma Makalesi BULANIK ORTAMDA TOPSIS YÖNTEMİ İLE PERSONEL SEÇİMİ: KATILIM BANKACILIĞI SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA Istanbul Commerce University Journal of Science İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 15(30), Güz 2016 http://dergipark.gov.tr/ticaretfbd Araştırma Makalesi BULANIK ORTAMDA TOPSIS YÖNTEMİ

Detaylı

DOKTORA ÖĞRENCİLERİNİN EŞ SEÇİMİNDE ÖNEM VERDİKLERİ KRİTERLERİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ

DOKTORA ÖĞRENCİLERİNİN EŞ SEÇİMİNDE ÖNEM VERDİKLERİ KRİTERLERİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ DOKTORA ÖĞRENCİLERİNİN EŞ SEÇİMİNDE ÖNEM VERDİKLERİ KRİTERLERİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ Adem TÜZEMEN (*) Aşkın ÖZDAĞOĞLU (**) Özet: Eş seçimi, daha doğrusu seçilen kişinin doğru

Detaylı

Kuruluş Yeri Seçiminde Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) Kullanımı: Isparta Bölgesi nde Bir Uygulama

Kuruluş Yeri Seçiminde Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) Kullanımı: Isparta Bölgesi nde Bir Uygulama Yönetim Bilimleri Dergisi Cilt: 11, Sayı: 21, ss. 101-116, 2013 Kuruluş Yeri Seçiminde Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) Kullanımı: Isparta Bölgesi nde Bir Uygulama Nuri ÖMÜRBEK* & Seda ÜSTÜNDAĞ** & Özlem

Detaylı

Yard. Doç. Dr. İrfan DELİ. Matematik

Yard. Doç. Dr. İrfan DELİ. Matematik Unvanı Yard. Doç. Dr. Adı Soyadı İrfan DELİ Doğum Yeri ve Tarihi: Çivril/Denizli -- 06.04.1986 Bölüm: E-Posta Matematik irfandeli20@gmail.com, irfandeli@kilis.edu.tr AKADEMİK GELİŞİM ÜNİVERSİTE YIL Lisans

Detaylı

Türk Savunma ve Havacılık Sanayii 2012 Yılı Performans Özeti

Türk Savunma ve Havacılık Sanayii 2012 Yılı Performans Özeti 1 Türk Savunma ve Havacılık Sanayii 2012 Yılı Performans Özeti Genel Her yıl olduğu gibi Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği (SASAD) Üye firma ve kurum ve kuruluşlardan topladığı veriler ile

Detaylı

AHP-VIKOR VE MOORA YÖNTEMLERİNİN DEPO YERİ SEÇİM PROBLEMİNDE UYGULANMASI

AHP-VIKOR VE MOORA YÖNTEMLERİNİN DEPO YERİ SEÇİM PROBLEMİNDE UYGULANMASI Endüstri Mühendisliði Dergisi Cilt: 25 Sayý: -2 Sayfa: (2-5) Makale AHP-VIKOR VE MOORA YÖNTEMLERİNİN DEPO YERİ SEÇİM PROBLEMİNDE UYGULANMASI Adnan AKTEPE, Süleyman ERSÖZ Kırıkkale Üniversitesi, Endüstri

Detaylı

Türkiye deki Bölgelerin Lojistik Performanslarının Bütünleştirilmiş AHS ve TOPSIS Yöntemiyle Değerlendirilmesi

Türkiye deki Bölgelerin Lojistik Performanslarının Bütünleştirilmiş AHS ve TOPSIS Yöntemiyle Değerlendirilmesi Volume 6 Number 4 2015 pp. 115-135 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye deki Bölgelerin Lojistik Performanslarının Bütünleştirilmiş AHS ve TOPSIS Yöntemiyle Değerlendirilmesi Ramazan Eyüp Gergina

Detaylı

Semester I. PSPA 105 Introductionto Law Hukuka Giriş C 3 5 ECON 101 Introduction to Economics İktisada Giriş I C 3 5

Semester I. PSPA 105 Introductionto Law Hukuka Giriş C 3 5 ECON 101 Introduction to Economics İktisada Giriş I C 3 5 s Offered in the Undergraduate Program Semester I PUBF 101 PSPA 103 Mathematics for Public Mali Matematik C 3 5 Finance I I Introduction to Social Sosyal Bilimlere Giriş C 3 6 Sciences PSPA 105 Introductionto

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

Karar Destek Sistemleri. Prof.Dr. Günay Erpul

Karar Destek Sistemleri. Prof.Dr. Günay Erpul Karar Destek Sistemleri Prof.Dr. Günay Erpul Karar Verme Karar verme, karar vericinin/karar vericilerin mevcut tüm seçenekler arasından amaca/amaçlara en uygun bir veya birkaç seçeneği seçmesi olarak tanımlanır.

Detaylı

KTU SBE Sos. Bil. Derg. 2015, (9): 71-93. TÜRKİYE DEKİ TİCARİ BANKALARIN PERFORMANSLARININ AHS ve GİA YÖNTEMLERİ İLE İNCELENMESİ *

KTU SBE Sos. Bil. Derg. 2015, (9): 71-93. TÜRKİYE DEKİ TİCARİ BANKALARIN PERFORMANSLARININ AHS ve GİA YÖNTEMLERİ İLE İNCELENMESİ * KTU SBE Sos. Bil. Derg. 2015, (9): 71-93 71 ÖZ TÜRKİYE DEKİ TİCARİ BANKALARIN PERFORMANSLARININ AHS ve GİA YÖNTEMLERİ İLE İNCELENMESİ * Yusuf GÜNEYSU 1 Bünyamin ER 2 İlker Murat AR 3 Finansal ve ekonomik

Detaylı

BİR SAVUNMA SANAYİ FİRMASINDA ÇOK KRİTERLİ ALT YÜKLENİCİ SEÇİM PROBLEMİ VE ÇÖZÜMÜ. Şefika CAN YÜKSEK LİSANS TEZİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ

BİR SAVUNMA SANAYİ FİRMASINDA ÇOK KRİTERLİ ALT YÜKLENİCİ SEÇİM PROBLEMİ VE ÇÖZÜMÜ. Şefika CAN YÜKSEK LİSANS TEZİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BİR SAVUNMA SANAYİ FİRMASINDA ÇOK KRİTERLİ ALT YÜKLENİCİ SEÇİM PROBLEMİ VE ÇÖZÜMÜ Şefika CAN YÜKSEK LİSANS TEZİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MART 2012 ANKARA Şefika CAN

Detaylı

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 11 Eylül 2014

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 11 Eylül 2014 GÜVENİLİRLİĞİNİN ANALİZİ 1 Behice Meltem Kayhan 2 Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 11 Eylül 2014 BULANIK ÇIKARIM TABANLI BİR MODEL YARDIMIYLA TEDARİKÇİ Selçuk Çebi 3 ÖZET

Detaylı

Research Article / Araştırma Makalesi WEIGHTING THE RISKS FOR NUCLEAR POWER PLANTS USING AHP AND ANP METHODOLOGIES

Research Article / Araştırma Makalesi WEIGHTING THE RISKS FOR NUCLEAR POWER PLANTS USING AHP AND ANP METHODOLOGIES Sigma J Eng & Nat Sci 7 (2), 2016, 207-217 Papers Produced from Turkish Articles and PhD Theses Presented at Graduate School of Natural and Applied Sciences, Yıldız Technical University Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Öncelikli Sektörlerin Belirlenmesinde AHS-TOPSIS ve AHS-VIKOR Yaklaşımlarının Kullanımı: Rize Organize Sanayi Bölgesi Örneği

Öncelikli Sektörlerin Belirlenmesinde AHS-TOPSIS ve AHS-VIKOR Yaklaşımlarının Kullanımı: Rize Organize Sanayi Bölgesi Örneği Journal of Yasar University, 2014 9(35) 6099-60xx Öncelikli Sektörlerin Belirlenmesinde AHS-TOPSIS ve AHS-VIKOR Yaklaşımlarının Kullanımı: Rize Organize Sanayi Bölgesi Örneği Using AHP-TOPSIS and AHP-VIKOR

Detaylı

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri ile Alt Yüklenici Seçimi: İnşaat Sektöründe Bir Uygulama

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri ile Alt Yüklenici Seçimi: İnşaat Sektöründe Bir Uygulama Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri ile Alt Yüklenici Hilal AYDIN hilalaydin07@gmail.com betulokul@hotmail.com Yrd. Doç. Dr. Berk AYVAZ İstanbul Ticaret Üniversitesi, Mühendislik ve Tasarım Fakültesi bayvaz@ticaret.edu.tr

Detaylı

Proje Portföyü Seçiminde Çok Boyutlu Sırt Çantası Modeli ve Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi

Proje Portföyü Seçiminde Çok Boyutlu Sırt Çantası Modeli ve Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 4 Sayı: 3 Temmuz 204 ss. 493-498 Proje Portföyü Seçiminde Çok Boyutlu Sırt Çantası Modeli ve Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi Multidimensional Knapsack

Detaylı

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OYUN TEORİSİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü TANIM ''Oyun Teorisi'', iki yada daha fazla rakibi belirli kurallar altında birleştirerek karşılıklı olarak çelişen olasılıklar

Detaylı

İLÇELERDE FAKÜLTE YERİ SEÇİMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ METODU İLE BELİRLENMESİ

İLÇELERDE FAKÜLTE YERİ SEÇİMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ METODU İLE BELİRLENMESİ İLÇELERDE FAKÜLTE YERİ SEÇİMİNİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ METODU İLE BELİRLENMESİ Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt 4, Sayı 5, 2013 ISSN : 1309-4289 Mustafa SOBA Yrd.

Detaylı

Forklift Alternatiflerinin KEMIRA-M Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Forklift Alternatiflerinin KEMIRA-M Yöntemi ile Değerlendirilmesi Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2017, 4(1), 35-53 Optimum Journal of Economics and Management Sciences, 2017, 4(1), 35-53 Forklift Alternatiflerinin KEMIRA-M Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Detaylı