ULUSAL REKABET HUKUKU KURALLARININ ÜLKE DIfiI UYGULANMASININ TÜRK YE VE AVRUPA B RL L fik S ÜZER NDE ETK S

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSAL REKABET HUKUKU KURALLARININ ÜLKE DIfiI UYGULANMASININ TÜRK YE VE AVRUPA B RL L fik S ÜZER NDE ETK S"

Transkript

1 ULUSAL REKABET HUKUKU KURALLARININ ÜLKE DIfiI UYGULANMASININ TÜRK YE VE AVRUPA B RL L fik S ÜZER NDE ETK S Av. HAL SAN YENG N (1) Girifl Ulusal hukuk kurallar n n ülke d fl nda uygulanmas n engelleyen devletlerin egemenli i prensibi uyar nca, devlet, kendi kanunlar n ancak kendi ülkesi s n rlar içerisinde uygulayabilmektedir. Ülkesellik prensibinin de bir gere i olan di er devletlerin egemenli ine ve ba ms zl na sayg gösterme yükümlülü ünün s n r n çizmek, yine bu kural koyan devletlerin kendi yetkileri dahilindedir. Bu s n r çizmek isteyen devletler, bu amaçlar na uluslararas andlaflmalar yaparak varabilecekleri gibi, tekdüze, genel ve tutarl uygulamalar sonucunda uluslararas bir teamülün oluflmas na sebebiyet vererek de ulaflabileceklerdir. Bu makalenin yaz lmas ndaki gaye, ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl nda uygulanmas sonucunu do uran devletlerin uygulamalar n n uluslararas bir gelene in oluflumuna hizmet edip etmedi inin saaptanmas n n yap lmas d r. Bu saaptama yap l rken öncelikli olarak, yetki konusu ile ilgili devletler umumi hukukuna egemen olan ilkeler incelenecek, sonraki bölümlerde ise Avrupa Toplulu u, Amerika Birleflik Devletleri ve di er devletlerin bu konudaki tutumlar ayr nt l bir biçimde ele al nacakt r. Bunu izleyen bölümde ise, teamül hukukunun oluflumunun koflullar, ilgili devlet uygulamalar n n bu koflullar dahilinde yorumu ile birlikte irdelenecek ve en son aflamada Türkiye nin uluslararas hukuktan do an yükümlülükleri ve bu yükümlülüklere uymas halinde ve efl zamanl olarak sahip oldu u haklar aç klanacakt r. 1. Devletler Umumi Hukukuna Egemen Olan Prensipler a. Egemenlik ve Devlet Yetkisi Kavramlar : Belirli bir toprak parças üzerinde yaflayan insanlar n oluflturdu u kamu gücüne sahip, siyasal örgüt olarak tan mlanan devletin en önemli unsuru, ülkesinin s n r- (1) Marmara Üniversitesi, Avrupa Birli i Hukuku Doktora Ö rencisi

2 964 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 lar içinde mutlak egemen olmas d r (2). Egemenlik, devletin ülke içinde en üstün otorite olmas n, uluslararas alanda da di er devletlerle ve uluslararas kurulufllarla olan iliflkilerinde ba ms z ve eflit güce sahip olmas - n ifade etmektedir (3). Devleti, di er devletler ile iliflkilere girebilme ehliyetine sahip, baflka bir anlat m ile ba ms z ve egemen olarak öngören ve bu egemenli i sonucunda milletleraras hukuki kiflili e sahip oldu unu ifade eden görüfle (4) karfl elefltiriler (5) olsa bile, bu görüfl hala geçerlili ini korumaktad r. flte bu egemenli in sonucu olarak ortaya ç kan devletin yetkisi (Jurisdiction), bir devletin, di er devletin egemenlik hakk n ihlal etmeksizin kendi hukuk kurallar n yap p uygulayabilmesinin s n r olarak öngörülmektedir (6). Devletin egemen olmas ilkesinin sonucu olan hukuk kurallar yapma yetkisi, devlete, ilgili konudaki kural belirleme ve bu kural uygulama, yani icra etme (enforcement) yetkisini tan maktad r. Devlet, hukuk kural belirleme yetkisini yerine getirirken, ço u zaman herhangi bir müdahale ile karfl laflmamakta ise de ilgili kural n icra edilmesi aflamas nda baz uyuflmazl klar ç kabilmektedir. Bu uyuflmazl klardan en önemlisi olan ve tart flmalar da beraberinde getiren hukuk kurallar - n n ülke d fl nda uygulanmas (extraterritorial enforcement), bu makalenin yaz l fl amac bak m ndan ayr nt lar yla incelenecektir. Bundan önce belirtilmelidir ki, egemenlik ilkesi uyar nca, devletin yetkisinin yine kendi ülkesi s n rlar yla çevrilmifl oldu u hernekadar milletleraras hukukta egemen olan görüfl ise de, zamanla ve küreselleflmenin de bir sonucu olarak bu ilkeye baz s n rland r lmalar n getirilmesi gerekmifl ve bunun ayn zamanda hakkaniyetin de bir sonucu oldu una iflaret edilmifltir. i. Ülkesellik Prensibi: Her devlet, egemenli inin bir sonucu olarak, kendi ülkesinin s n rlar içindeki faaliyetleri düzenlemek (7) ve devletin kendi ülkesi üzerindeki egemenli inin bir sonucu olarak gerekti inde bu faaliyetleri müeyyelendirebilmek hak ve yetkisi ile donat lm flt r. Baflka bir ifade ile, devlet, kendi ülkesi s n rlar içerisinde, egemenlik hakk n n da bir sonucu olan yarg yetkisi ne sahip bulunmaktad r (8). Ülkesellik prensibi, devletin kendi ülkesi içindeki bütün davran fllar düzenleme yetkisine sahip oldu unu ve buna ek olarak ülke s n r esas al nmas nedeniyle, hukuka ayk r davran flta bulunan n vatandafll na bak lmaks z n o ülkede ifllenen eylem ve davran fllara o devletin kanununun uygu- (2) PAZARCI, H., Uluslararas Hukuk Dersleri II, Ankara, 1990, s.6; ERO LU, H., Devletler Umumi Hukuku, Ankara, 1984, s (3) AK PEK,., Devletler Hukuku, Ankara 1964, s (4) GÜNDÜZ, A., Milletleraras Hukuk Temel Belgeler Örnek Kararlar, Beta, 1998, s. 3-4 (5) KAPAN, M., Politika Bilimine Girifl, A.Ü.H.F. Yay nlar, No:371, Ankara, s (6) JENNINGS, R.Y., The Limits of State Jurisdiction, 32 Nordisk Tidsskrift For International Ret, 1962 (7) EROL, K., Milli Hukuk Kurallar n n Ülke D fl nda (EXTRATERRITORIAL) Uygulanmas na liflkin Devletler Hukuku Kurallar, 1999, s. 5 (8) ÇEL KEL, A., NOMER, E., Devletler Hususi Hukuku, Örnek Olaylar, Mahkeme Kararlar, Beta, 2001, s

3 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 965 lanaca n (9) ifade eden bir terimdir. Hernekadar devletin yetkisinin ülkesel oldu u evrensel olarak kabul edilegelmifl bir ilke olsa da, sözkonusu yetkinin hangi ölçüde mutlak olarak uygulanabilece i konusunda baz tart flmalar n da varoldu unun vurgulanmas gerekmektedir. Bu ilkeye getirilen s n rlamalara geçilmeden önce, öneminden ötürü de inilmesi gerekilen uluslararas bir davan n da alt n çizmekte fayda bulunmaktad r. Bozkurt-Lotus Davas olarak an lan bu dava sonucunda Milletleraras Daimi Adalet Divan Uluslararas hukukça bir devlete getirilen ilk ve en önemli k s tlama, aksine izin veren bir kural olmad kça, onun baflka bir devlet s n rlar içinde hiçbir flekil ve biçimde yetkisini kullanamamas d r. Bu anlamda yarg yetkisi kesinlikle ülkeseldir ve uluslararas örf ve adet ya da andlaflmalardan ç kar lan bir kural olmad kça bir devlet taraf ndan kendi ülkesinin s n rlar d fl nda kullan lamaz oldu una iflaret etmifltir (10). ia. Subjektif Ülkesellik Prensibi: Bu ilke uyar nca, hukuka ayk r eylemin sonucunun gerçekleflti i yerin ülke s n rlar içinde olup olmad önemli olmamakta ve eylemin baflland yer devletinin yasalar uyar nca eyleme yapt r mlar getirilmektedir. ib. Objektif Ülkesellik Prensibi: Bu ilke uyar nca, hukuka ayk r eylemin bafllad yer önemli olmamakta ve fakat kamu düzeni hukuka ayk r eylemin sonuçlar n n gerçekleflti i yerde bozuldu u gerekçesiyle (11) bu devletin yetkisi söze konu olmaktad r. Biraz önce de an lan ünlü Bozkurt- Lotus Davas nda Mahkeme objektif ülkesellik ilkesinin gerekçelerini kendi ceza kanunlar na çok s k ülkesellik karakteri vermifl olan ülkelerin mahkemeleri de dahil birçok ülke mahkemesi, ceza kanunlar n, onu yazanlar n e er suçun temel unsurlar ndan birisi ve özellikle etkileri kendi topraklar nda cereyan etmiflse, o suçun kendi topraklar nda ifllenmifl say - laca n düflündüklerini esas alarak yorumlam fllard r (12) fleklinde ifade ederek vurgulam flt r. ii. Vatandafll k Prensibi: Failin milliyetinin önemli oldu u bu ilke uyar nca, devlet, (ratione personae), kendi s n rlar d fl nda suç iflleyen vatandafllar üzerinde kovuflturma ve yarg lama yetkisini haiz bulunmakta ve böyle bir durumda ilgili kiflinin hangi ülke s n rlar içinde oldu u önem tafl mamaktad r. fiunu da eklemek gerekir ki, bu prensibin çok genifl bir biçimde uygulanmamas gerekti ine iflaret edilerek, s n rlanmas gerekti- i ifade edilmifltir (13). iii. Koruyuculuk Prensibi: Ma durun, yani suçtan zarar gören kiflinin vatandafll esas üzerine kurulu olan bu prensip uyar nca, ülke d - fl ndaki herhangi bir eylemi dolay s yla bir yabanc ilgili devletin vatan- (9) EROL, K., op.cit 5-6 (10) Ayr nt l bilgi için bak n z P.C.I.J Reports, Lotus, Judgment No. 9, 192. Series A, No. 10, 4. (11) ANTONIO, C., International Criminal Law, Oxford Pres, 2003, s (12) EROL, K., op.cit, s. 5-6 (13) MANN, F..A., The Doctrine of Jurisdiction in International Law, Oxford 1973, s. 43

4 966 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 dafllar na zarar veriyorsa, vatandafl zarar gören devlet, o yabanc y, eylem kendi ülkesi içinde gerçekleflmifl bulunmazsa bile yarg layabilme (14) hakk n haiz bulunmaktad r. iv. Ülke Güvenli i Prensibi: Bu prensip uyar nca, devlet, kendi güvenli ine yönelik hukuka ayk r eylemde (15) bulunan bir yabanc y, bu eylemlerin tamam kendi ülkesi d fl nda gerçekleflmifl ve hatta gerçekleflti i ülke kanunlar uyar nca hukuka ayk r olarak düzenlenmemifl olsa bile, yarg lama yetkisini haiz bulunmaktad r. v. Evrensellik Prensibi: Bu prensip uyar nca, devletler, sadece suçun do as na dayanarak yarg lama yetkisini kullanmakta ve böyle bir durumda suçun ifllendi i yer, failin veya ma durun vatandafll gibi unsurlar önem arzetmemekte ve fakat uluslararas kamu düzeni nin tesis edilmesi gere i ön plana ç kmaktad r. Her devlet taraf ndan kabul edilen ( jus cogens ) ve hangi devletin s n rlar içerisinde ifllendi inin önem tafl mad -, tüm devletleri ilgilendiren nitelikte olan bu suçlar ifllendi i vakit, yukar da bahsi geçen bir ba lant n n varolup olmad na bak lmaks z n, herhangi bir devlet yarg lama yetkisini ileri sürebilmektedir. kinci bölüme geçilmeden önce burada ifade etmenin uygun olaca düflünülen bir tart flma konusu da ulusal rekabet hukuklar n n ülke d fl nda uygulanabilmesi aç s ndan baz sorulara verilecek yan tlar, bu kurallar n ülke d fl nda uygulan p uygulanamayaca hususuna netlik kazand rmakla beraber, bunun hukuki gerekçelerini ve izlenmesi gereken yöntemi de belirlemesi aç s ndan yararl olacakt r. Bu böyle olmakla birlikte, ö retide uzun süredir devam eden bu tart flmalar n ayr nt lar na girilmeksizin (16), kabul edilen bask n görüfl uyar nca, ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl etkisinin belirlenmesinde izlenecek yöntemin özel hukuktaki kanunlar ihtilaf kurallar na göre de il, fakat uluslararas hukuk kurallar na göre belirlenmesinin uygun olaca görüflü a rl k kazanmaktad r (17). 2. Avrupa Toplulu u Rekabet Hukuku Kurallar n n Yorumunda ABD nin Uygulamalar Sonucu Kurumlar n Yaklafl m : AT Andlaflmas n n 81. maddesi, rekabeti bozucu, engelleyici veya k s tlay c amaç veya etki tafl yan teflebbüsler aras anlaflma veya uyumlu eylem veya teflebbüs birli i kararlar n üye ülkeler aras ndaki ticareti etkiledi i takdirde yasaklamaktad r (18). Madde metninin ifade edilifl tarz na göre, üye ülkeler ara- (14) EROL, K., op.cit, s. 6-7 (15) Bu prensibin uyguland suçlar genellikle para, pasaport, bayrak gibi bir milli birlik sembolü aleyhine olabilece i gibi, devletin ekonomik menfaatlerini ihlal eder nitelikteki baz suç tipleri için de öngörülmektedir. (16) Ayr nt için bak n z: EROL, Kemal, op.cit, s. 7 (17) T RYAK O LU, B., Rekabet Hukukundan Do an Kanunlar htilaf, Ankara,1997, s. 23 (18) Türkiye de 4054 say l Kanun un 4. maddesine tekabül eden bu madde flu flekildedir: Belirli bir mal veya hizmet piyasas nda do rudan veya dolayl olarak rekabeti engelleme, bozma ya da k s tlama amac tafl yan veya bu etkiyi do uran yahut do urabilecek nitelikte olan teflebbüsler aras anlaflmalar, uyumlu eylemler ve teflebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka ayk r ve yasakt r.

5 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 967 s ndaki rekabetin bozuldu una, engellendi ine veya k s tland na dair bir karara ulaflabilmek için öncelikli olarak, ilgili anlaflma, uyumlu eylem veya karar n n yap lmas nda bu tipten bir amac n tafl nmas gerekli olmakla birlikte, bu tipten bir amac n varoldu unun saptanamad hallerde ise, ilgili piyasada böyle bir etkinin do mas n n ve hatta do ma olas l n n bile olmas n n yeterli oldu unun vurgulanmas gerekmektedir. Baflka bir ifade ile, bir anlaflma, karar veya uyumlu eylemin amac - n n saptanamad hallerde, ilgili piyasada böyle bir etkinin do du unun hükmüne var lmas yeterli ve gerekli olmaktad r. Bu böyle olmakla birlikte, böyle bir amac n saptand hallerde ise ilgili pazarda böyle bir etkinin do mas veya do ma olas l n n olmas n n araflt r lmas gerekli olmayacakt r (19). AT Andlaflmas n n 82. maddesi uyar nca bir veya birden ziyade teflebbüsün ortak pazarda veya ortak pazar n önemli bir bölümünde hakim durumunu kötüye kullanmas n (lar ) üye ülkeler aras ndaki ticareti etkiledi i takdirde yasaklamaktad r. Burada ifade etmek isterim ki, olas bir birleflme veya devralma durumunda, AT Andlaflmas n n 81. maddesinin mi yoksa 82. maddesinin mi uygulanaca konusunda oldukça duraksamalar yaflanm fl (20) ve bu duraksamalar birçok Divan karar n n oluflumuna sebebiyet vermifltir. Bu böyle olmakla birlikte, bu duraksamalar, Avrupa Komisyonu nun ilgili Tüzükleri ç karmas sonucunda ortadan kalkm flt r (21). Sonucunda ise, ilgili uyuflmazl n çözümünde somut olay n fl alt nda an lan maddeler uygulama alan bulabilecektir. An lanlara ek olarak ifade etmek gerekir ki, AT Andlaflmas n n Rekabet Hukuku ile ilgili maddelerinin ve buna ek olarak düzenlenen ikincil nitelikteki mevzuat n n uygulama alan bulabilece i yerler yine Anlaflma n n 299. maddesinde aç k bir biçimde ifade edilmektedir. Bu madde uyar nca Rekabet Hukuku ile ilgili mevzuat n uygulama alan Topluluk (19) Consten&Grund g karfl Commission, 56-58/64, 1966, s (20) Daha ayr nt l bilgi için bak n z: WHISH, R., Competition Law, Butterworths, 1993, s. 187vd; GOYDER D.G., EC Competition Law, Oxford, 2003, s. 325vd.; CRAIG, P., BURCA, G., EC Law, Texts, Cases and Materials, Oxford, 2002, s. 1034; TEK NALP, G./TEK NALP, Ü., Avrupa Birli i Hukuku, stanbul, 1997; ÖZ(AfiÇIO LU), G.: Avrupa Birli i ve Türk Rekabet Hukuku Çerçevesinde Pazarda Hakim Durumun Kötüye Kullan lmas, A.Ü.S.B.E. 1997; ULU, H., Birleflme ve Devralmalarda Ortaya Ç kan Rekabet Sorunlar ve Koflullu zin, RK Yay nlar, 2004, s (21) Türkiye de ise Avrupa Birli i ndeki tereddütlerin yaflanabilece i kayg s ile Birleflme ve Devralmalar n Kontrolü ile ilgili ayr ve aç k bir hükme yer verilmifltir. An lan Kanunumuzun 7 inci maddesi uyar nca Bir ya da birden fazla teflebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlar n daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir k sm nda herhangi bir mal veya hizmet piyasas ndaki rekabetin önemli ölçüde azalt lmas sonucunu do uracak flekilde birleflmeleri veya herhangi bir teflebbüsün ya da kiflinin di er bir teflebbüsün mal varl n yahut ortakl k paylar n n tümünü veya bir k sm n ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisini veren araçlar, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralmas hukuka ayk r ve yasak oldu u hükme ba lanm fl bulunmaktad r. Bu hükmün 4064/89 Say l Yo unlaflmalar n Kontrolü Hakk nda Konsey Tüzü ü do rultusunda ve ona uygun olarak metinlefltirildi ini de ifade etmek gerekir.

6 968 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 s n rlar ile çevrilmektedir (22). Andlaflma n n bizatihi kendisinin lafz ile Rekabet Hukukunun ülkesel olarak uygulanaca ifade edilmifl olsa bile, bu durum pratikte, teoriden daha farkl bir durum geliflmesine engel olamam fl ve Adalet Divan kararlar çerçevesinde AT Rekabet Hukuku mevzuat farkl bir yöne de kayma e ilimi göstermifltir. Adalet Divan n n kararlar n n ne derecede hukuki gerekçeden mahrum olup olmad n ve bu kararlar n makuliyet derecelerini de erlendirmeden önce bu kararlar n oluflumuna dayanak teflkil eden geliflmelerin aktar lmas nda yarar bulunmaktad r. Makalenin konusu olan ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d - fl nda uygulanmas sorununun ilk olarak fark edildi i ülke, bu sorunun ilk filizlendi i ve filizlenirken de kendi meflru gerekçelerini de beraberinde getirdi i yer Amerika Birleflik Devletleri olmufltur. Dolay s yla, bu sorunun çözümü ve çözümüne katk da bulunacak meflru gerekçelere girilmeden önce, bizatihi sorunun ne flekilde ortaya ç kt n n da k saca ele al nmas gerekmektedir. a. ABD Uygulamalar i. Alcoa Davas (23) : Alcoa isimli bir Amerikan Alüminyum fiirketi taraf ndan Kanada da kurulmufl olan yavru flirketi, ngiliz, Alman, Frans z ve sviçreli alüminyum flirketleri taraf ndan kurulan ve amac tüm dünya piyasalar ndaki alüminyum üretim ve sat fl n s n rlamak olan uluslararas bir kartele kat ld. Bu böyle olmakla birlikte, Amerikan firmas olan Alcoa bu kartele kat lmad için Amerika n n bu karteli yarg lamada yetkisi do mamakta ve fakat ilgili kartel Amerika n n d fl ticaretini etkilemekteydi. sviçre kanunlar uyar nca kurulan bu kartele, sviçre kanunlar n n kartele izin vermesi gerekçesi ile herhangi bir yapt r m da uygulanamamaktayd. Amerika Temyiz Mahkemesi önüne gelen bu uyuflmazl kta, Kongrenin, Amerikan Mahkemelerinin eline geçirdi i herkesi, ABD de herhangi bir sonuç do urmayan eylemlerinden dolay cezaland rma niyetinde oldu u söylenemez. Bu böyle olmakla birlikte, flu husus yerleflik bir hukuk kural haline gelmifltir ki, her devlet, kendisine sadakat ba ile ba l olmayan kiflilerin, kendi s n rlar içinde sonuç do uran eylemleri nedeniyle o kiflilere sorumluluk yükleme yetkisine sahiptir ve bu flekilde yüklenen sorumluluk di er devletler taraf ndan ola an flartlar alt nda tan nacakt r (24) fleklinde de erlendirme yapm flt r. fiunu da ifade etmek gerekir ki, AT Andlaflmas n n 81. maddesinden farkl olarak Temyiz Mahkemesi, yetki konusunda uyuflmazl çözüme kavufltururken, Amerika n n ithalat ve (22) Topluluk Rekabet Hukukunun bu s n rlar d fl nda hangi alanlarda istisnaen de olsauygulanaca na iliflkin ayr nt l bir inceleme için AT Andlaflmas n n 299 uncu maddesine bak n z. (23) American Aliminium Company v. U.S., 148, F2d.443, 1951 (24) EROL, K., op.cit, s , naklen

7 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 969 ihracat üzerinde gerçekten önemli baz etkilerin bulunmas n flart koflarak, böyle bir amac n güdülmesinin yeterli olmad n ifade etmifltir (25). ii. Continental Ore Davas (26) : Amerika n n yarg lama yetkisinin do- abilmesi için Amerika n n ticaretinin etkilenmesi flart na Alcoa Davas nda hükmeden Mahkeme, bu etkinin oran na ve ne flekilde olmas gerekti ine bu dava yoluyla de inerek, Amerikan piyasalar ndaki do rudan do ruya ve önemli etkide bulunmas gere ine iflaret etmifltir (27). Daha sonralar bu flartlara ek olarak öngörülebilir etki flart n n da eklendi ini (28) ifade etmemiz gerekmektedir. iii. The Timberlane Davas (29) : Yukar da an lan flartlara ek olarak getirilmifl bulunan yarg lama yetkisinin makul olmas koflulu bu davada ilk defa ele al narak tart fl lm fl ve Amerika n n yetki uyuflmazl klar konusundaki yaklafl m na karfl yöneltilen elefltiriler bir nebze de olsun yumuflat lmaya çal fl lm flt r. Bu son koflul uyar nca, uyuflmazl k konusu önüne gelen Mahkeme, Amerika n n ç karlar ve di er devlet(ler)in ç karlar n karfl l kl olarak de erlendirmeye tabii tutacak ve bunun sonucunda Amerika n n ilgili uyuflmazl n çözümü konusunda yetkili olmas n n makul oldu u sonucuna varabiliyor ise ve bu, devletlerin karfl l kl olarak ç - karlar n n dengelenmesine de hizmet edebilecek nitelikte ise, bu takdirde, Amerika Birleflik Devletleri nin ilgili uyuflmazl n çözümünde yetkili oldu u sonucuna varabilecektir. Baflka bir ifade ile Amerika, ilgili uyuflmazl n çözümünde hangi makul(!) gerekçe ile yetkili oldu unu ispat etmek durumunda olacakt r. An lanlar n fl alt nda ifade etmek gerekir ki, ilgili uyuflmazl kta Amerika Mahkemeleri nin yetkili oldu una ve bunun da makul oldu una dair karar verecek olan yine Amerika Mahkemesi yarg c olaca için makul olma koflul unun hangi makul(!) gerekçeler fl nda yerine getirilmifl olaca konusunda karar vermeye yetkili olacak mercii de yine Amerika Mahkemesi yarg c olacakt r. Zira flah slar aras ndaki iliflkileri düzenleyen hukuk sisteminde, böyle bir durumda uyuflmazl çözüme ba layacak olan mercii, uyuflmazl n taraflar ndan farkl olan bir merciidir. Dolay s yla, hernekadar Amerika n n etki doktrinini uygulamas na gelen tepkileri yumuflatmak gerekçesiyle bu tipten bir koflul öngörülmüfl bile olsa, kanaatimizce, bu asl nda uyuflmazl klar gidermeye yeter nitelikte bir sonuç olamamaktad r (30). fiöyle ki, ilgili uyuflmazl kta birden ziyade devlet tüm bu koflullar n kendi devleti için gerçek- (25) lginçtir ki Mahkeme, hernekadar Alcoa flirketinin idare merkezi NewYork ta olsa bile, Amerika n n bu davadaki yetki uyuflmazl n çözümlerken -Avrupa Birli i ndeki uygulamalardan farkl olarakbuna de inmemifltir. (26) Continental Ore Co v. Union Carbon & Carbide corp., 370 U.S s. ct. 1404, 8L. Ed. 2d 777, 1962 (27) EROL, K., op.cit, s (28) Ibid., s. 24 (29) TIMBERLANE LUMBER Co. v. Bank of America N.T&S.A. 549.F.2d.597 (9th Gt.1976); EROL, K., dipnot (30) Daha ayr nt l bilgi için bak n z: EROL, K., op.cit, s. 27vd.

8 970 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 leflti ini ve kendi yapt klar de erlendirmeler sonucunda kendi devletlerinin uyuflmazl k hakk nda hüküm tesis etmeye yetkili oldu una karar erecek olursa, bu takdirde uyuflmazl n halli ne flekilde olacakt r? Bu oldukça karmafl k bir sorun olarak görünse bile, Amerika Birleflik Devletleri nin yöntemi, özellikle de yukar da an lan makuliyet k stas, bu sorunun çözümünde uygulanabilir gibi görünmemektedir. Zaten Amerika n n da bu son koflulu ço u zaman uygulamadan kendilerini uyuflmazl k konusunda hüküm tesis etmeye yetkili görmeleri, asl nda kendilerinin bile bu koflulun gerçekleflmifl olmas n n gerekmedi ine dair inançlar ndan kaynaklanmaktad r. b. Avrupa Toplulu u Kurumlar n n Yaklafl m i. Dyestuffs Karar : Bu uyuflmazl a konu olan davada onbir anilin üreticisinin fiyat karteli oluflturdu u sonucuna varan Komisyon a karfl baz flirketler, merkezlerinin Topluluk içinde olmamas gerekçesi ile Komisyon un kendileri hakk nda soruflturma açamayaca iddias nda bulundu. Komisyon ise, Avrupa Toplulu u Rekabet Hukuku kurallar n n ortak pazarda faaliyet gösteren tüm teflebbüslere uygulanabilece ini ifade ederek, 81. maddenin, üye devletler aras ndaki ticareti etkileyen veya bu tipten bir amaç güden teflebbüsler aras tüm anlaflma, teflebbüs birli i karar ve uyumlu eylemleri yasaklad n vurgularken, söze konu olan teflebbüslerin ikametgahlar n n veya yönetim merkezlerinin Topluluk içinde olmas n n koflul olmad n hükme ba lam flt r (31). Komisyon un bu karar na karfl birçok elefltiriler geldi ini burada ifade etmek gerekir (32). Bu elefltirilerin (33) detay na girmeksizin önemli bir tart flman n alt n çizmekte fayda bulunmaktad r. Yukar da da ifade edildi i üzere, hukuka ayk r eylemin bafllad yerin önemli olmad ve fakat hukuka ayk r eylemin sonuçlar n n gerçekleflti i yerin, yetki tespitinde de erlendirildi i objektif ülkesellik prensibi uyar nca Komisyon un karar n verdi i savunulmufl olmakla birlikte, Komisyon un karar nda bu prensibi asl nda dikkate almad da vurgulanm flt r. Hernekadar bu tart flmalar (34) teoride hala ileri (31) Cases 48/69 etc 1972, ECR 619, CMLR 557 (32) ALLEN, N., The Development of European Economic Community Antitrust Jurisdiction Over Alien Undertakings, 1974, s. 35 (33) Bu elefltirilerin temeli ise Topluluk rekabet hukuku kurallar n n ne söyledi i de il, fakat üye olmayan ülkelerde bulunan teflebbüslerin bu kurallara tabi olup olmamas ile ilgilidir. Baflka bir tart flma konusu ise, Komisyon un objektif ülkesellik prensibini uygulamad, zira bu ilke uyar nca, etkinin ilgili eylemin bir sonucu olmas gerekti i ve bunun da Komisyon taraf ndan ispatlanmas gerekti i, bu böyle olmakla birlikte, etki teorisinde ise, etkinin varl n n ispatlanmas n n yeterli oldu u ve fakat bu etkinin ilgili eylem sonucu gerçekleflti inin ispat edilmesine gerek olmad yolunda gereksiz, hukuken temelsiz oldu unu düflündü ümüz bir tart flma idi. fiunu da ifade etmek gerekir ki, dava konusu olan uyuflmazl klar n tarihlerine bak ld vakit, bunlar n çok eski tarihli oldu u ve rekabet hukuku kurallar na dair içtihatlar n da henüz oluflmaya ve oturmaya bafllad görülebilecektir. Ancak bu tipten bir aç klama, hukuken mesnetten yoksun bu tip bir tart flmay aç klayabilecektir kanaatindeyiz. (34) WHISH, R., op.cit, s. 188; GOYDER, D.G., op.cit, s. 498vd.

9 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 971 sürülebilecek nitelikte olsa da flunu ifade etmemiz gerekir ki, Komisyon an lan kararda bunlara de inmeyerek, Topluluk ticaretinin etkilenmifl olmas n yeterli görmüfltür. Böylelikle Amerika Birleflik Devletleri nde uygulanan etki doktrini, Avrupa Toplulu u nda da ilk olarak bu dava ile telaffuz edilmifltir (35). Bu karar n verilmesinden önce Quinine Cartel (36) adl karar n veren Komisyon, bir Amerikan flirketinin yavru flirketi olan iki ngiliz flirketi hakk nda ad geçen kartele üye olduklar iddias na karfl l k herhangi bir delil bulamad gerekçesi ile bu iki flirketi cezaland rmazken, kartele kat lan di er flirketleri yeterli delilin bulunmas gerekçesiyle cezaland rm flt r. Bununla birlikte konumuz aç s ndan önemli olan husus ise, Komisyon un, an lan kararda yetkisiz oldu undan dolay de il, fakat yeterli delil bulamad ndan dolay ilgili flirketlere ceza vermemek yoluna gitmesidir. ii. ICI Davas (37) : Dyestuffs Karar n n sonucuna tepki gösteren taraflar bu karar Adalet Divan önüne getirerek, Avrupa Komisyonu nun Topluluk üyesi olmayan bir ngiliz flirketi olan ICI ( Imperial Chemical International ) hakk nda karar vermeye yetkili olmad n iddia etmifllerdir. Buna karfl l k gelen cevab nda ise Komisyon, hernekadar yavru flirket ile ana flirket farkl tüzel kifliliklere sahip olsalar bile, yavru flirketin, ana flirketten ald emirleri uygulamakta oldu unu ve bu flekilde ana flirketin Topluluk içindeki bir uzant s oldu unu dile getirmifltir (38). Divan ise karar nda, hernekadar yavru flirketin ayr bir tüzel kiflili i olsa bile, piyasada kendi eylem ve ifllemleri hakk nda ba ms zca karar veremeyece i veya vermedi i durumlarda ana flirketin sorumlulu una gidilebilece ini, zira böyle durumlarda, yavru flirket ile ana flirket aras nda ekonomik bir bütünlük oldu unu ve bu do rultuda, yavru flirketin eylemlerinden dolay ana flirketin sorumlu tutulaca n ifade etmifltir. Bu kararda hernekadar gerekçe bölümü farkl ve zorlama bir flekilde kaleme al nm fl ve etki doktrini dile getirilmemifl olsa bile, Divan taraf ndan var lan bu sonuç, asl nda Topluluk piyasas nda rekabeti bozucu etki yaratan faaliyetleri müeyyideye ba lama amac ndan baflka bir gayeye hizmet etmemektedir. iii. BEGUEL N Davas (39) : Japon firmas olan Béguelin fiirketi nin, daval Frans z flirketinin bayilikten do an haklar n ihlal etti i gerekçesiyle açt bu dava sonucunda Divan, anlaflmaya taraf olan flirketlerden birisinin Topluluk içinde kurulmufl bir flirket olmad durumlarda bile yine de bu durumun 81. maddenin uygulanmas na engel olamayaca n, zira (35) Daha eski tarihli olmakla birlikte etki doktrininin telaffuz edilmedi i bir baflka karar ise Grosfillex, 1964, C.M.L.R.237 (36) Cartel in Quinine, July 16, 1969, CMLR (37) ICI v. Commission, (48/69), C.M.L.R., 1972, n. 619 (38) Bu esnada ngiliz Hükümeti nin Adalet Divan na bir Aide Memorie göndererek Divan n bu flirket ile ilgili olarak yetkiye sahip olmad n ifade etmesi ve fakat Divan n karar verirken bu hususu dile bile getirmemesi oldukça dikkat çekicidir. (39) Béguelin Import v. G.L. Import-Export, 22/71, C.M.L.R. 81, 1972

10 972 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 ilgili anlaflmadan do an yükümlülüklerin yerine getirildi i (40) yerin ortak pazar oldu unu ifade etmifltir. Hernekadar Divan n bu davada etki doktrinini uygulamad vurgulan lm fl olsa bile, bu doktrin uygulan lmaks z n bu tipten bir karar n hangi gerekçelerle verilece ini aç klayamayan müelliflere (41) kat lamamaktay m. Zira Divan uyuflmazl a konu olan anlaflman n ifa edilece i yerdeki rekabetin bozulaca ve ortak pazar n bu anlaflman n sonuçlar ndan etkilenece i gerekçesiyle (42), zorlama da olsa, bu tipten bir karar vermifltir. Burada vurgulan lmaya de er bir baflka tart flma ise, Komisyon, verdi i baz kararlar nda (43) uyuflmazl a konu olan anlaflmalar n hayata geçirilmesini beklemeyerek, rekabeti ve Topluluk ticaretini etkilemeye yönelik amaç tafl yan anlaflmalar n bu tipten bir etki do urmas n beklemeye gerek olmad n ve fakat amac n varl n n tespitinin yeterli oldu unu vurgulam flt r. Anlaflman n rekabet ve Topluluk ticareti üzerinde olumsuz bir etki yaratm fl olmas n n koflul olmay p, bu tipten bir amac n güdülmesinin yeterli oldu una dair bir karara varm fl olmas nda Komisyon un dayana asl nda daha önceleri Adalet Divan taraf ndan verilen Consten- Grundig (44) karar d r. Bu böyle olmakla birlikte, Amerika n n ilk olarak Alcoa Davas nda uygulamaya koydu u etki doktrininde bile, Amerika Mahkemesi hakimi, anlaflman n ABD ihracat ve ithalatini etkileme kast yla yap lm fl olmas n yeterli görmeyerek, ABD ticareti üzerinde gerçekten baz etkiler yaratmas koflulunu aram flt r. Zaten sonras nda verilen kararlarda da ek baz koflullar getirilmesi, Amerika Mahkemeleri nin yetkisine dair bir uyuflmazl n çözümünde, anlaflman n amac n n yeterli olmad ve fakat Amerika ticareti üzerinde olumsuz etki yaratmas n n da koflul oldu unu vurgular niteliktedir. Dolay s yla, Komisyon un bu uygulamas, baflka bir ifade ile anlaflmalar n, uyumlu eylem ve kararlar n Topluluk ticareti üzerindeki etkisini de il, fakat amaçlar n inceleyerek, bu tipten bir gayenin güdülmesinin yeterli oldu una dair karar vermesi, (40) Hernekadar Divan n kulland ifade since the agreement is operative on the territory of the Common Market olsa bile, bu ifadeyi Türkçeye çevirdi imiz vakit bunun karfl l nda kullan lmas gereken ifadenin anlaflmadan do an yükümlülüklerin yerine getirilece i veya ifa edilece i yer olmas gerekti ini düflünmekteyiz. Bu do rultuda Say n Kemal Erol un ifade etti i iflletilecek ifadesinin, Divan n ifadesini karfl lad n düflünmemekteyiz. (41) Daha ayr nt l bilgi için bak n z: EROL, K., op.cit, s (42) Nihayetinde Komisyon un bu karar sonras nda bildirdi i Görüfl ü uyar nca Japon firmalar n n yönetim merkezlerinin Topluluk içinde olmamas ve fakat yapt klar faaliyetlerin Topluluk ticaretini ve ortak pazardaki rekabeti bozmas halinde bu firmalara 81 inci maddenin uygulanaca ifade edilmifltir. Bu Görüfl sonras nda Komisyon un etki doktrini uyar nca verdi i kararlarda bulunmaktad r. Ayr nt l bilgi için bak n z: Franco-Japanese Ballbearings Agreements, C.M.L.R. D.8, 1975, O.J.(1974) L.343/19; The French and Taiwanese Mushroom Packers, C.M.L.R. D.83, 1975, O.J.(1975) L.29/26; Theal/Watts, C.M.L.R. 44, 1977; The Community v. Genuine Vegetable Parchment Association, C.M.L.R. 534, 1978; The Community v. Associated Lead Manufacturers Ltd. and others, 1979 (43) Franco-Japanese Ballbearings Agreements, C.M.L.R. D.8, 1975, O.J.(1974) L.343/19; The French and Taiwanese Mushroom Packers, C.M.L.R. D.83, 1975, O.J.(1975) L.29/26 (44) 56 ve 58/64 say l Consten&Grund g.v. Commission, C.M.L.R. 418, 1966

11 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 973 Amerika n n uygulad etki doktrinini kabul etmesi bir yana bu doktrini daha da ileri götürerek ve hatta amac aflar nitelikte uygulad anlam na gelmektedir. Kanaatimizce, zaten s n rl bir uygulama alan olmas gerekti ine inand m etki doktrininin bu flekilde uygulanmas kabul edilebilir nitelikte de ildir. Zira devletlerin ço u zaman hakl olarak ticaretlerinin baflka devletler veya bu devletlerde kurulu teflebbüsler taraf ndan bilerek etkilenmek istendi i ve baflka bir devlet taraf ndan yap lan faaliyetlerin kendi ülke s n rlar içindeki rekabeti etkiledi i ve bunun da ülkesinin ekonomik menfaatlerine zarar verdi i gerekçesiyle gelifltirdi i etki doktrinin korumak istedi i menfaate ayk r oldu una inand m z Komisyon un bu yaklafl m makul nitelikte de ildir. fiunu da ifade etmek gerekir ki, ulusal rekabet hukuku kurallar n n yine ulusal s n rlar içerisinde uyguland durumlarda, yap lan anlaflma, uyumlu eylem veya kararlar n amac n n (45) rekabete ayk r olmas ve bunun sonucunda herhangi bir rekabet ihlalinin veya etkisinin ortaya ç kmas koflul olmay p, bu tip faaliyetlerde bulunanlar n cezaland r ld do rudur. Zira burada korunmak istenen menfaat farkl olmakla birlikte, bu makalenin konusunu oluflturmad gerekçesiyle burada ayr nt l (46) bir inceleme yap lmayacakt r. Bu böyle olmakla birlikte, uygulanmas hala tart flmal olan ve fakat bu tart flmalar n yap ld platformlarda bile, etki doktrinini kabul edip uygulayan ve gerekçe olarak ülkelerin ekonomik menfaatlerinin de bir flekilde korunmas gerekti ine dair kanaat getiren taraflar bile, etki doktrininin bu flekilde, yani amac n aflar nitelikte uygulanmas n kabul etmeyebilecektir. Sonuç olarak ifade etmek isterim ki, Adalet Divan, kararlar nda hernekadar etki doktrininin alt n çizerek uygulamasa bile (47), amaç doktrininin bile kabul edilip uyguland Topluluk ta etki doktrininin evleviyetle kabul edildi i ve uygulan ld sonucunu ç karmak mümkün görünmektedir. iv. WOOD PULP Davas (48) : Dünya piyasas nda üretilen ka d n dörtte üçünü üreten 41 ka t hamuru firmas ile iki ticaret birli inin aleyhine ka t hamuru fiyatlar n n belirlenmesine yönelik anlaflma yapt klar gerekçesiyle soruflturma açan Komisyon, bu teflebbüslere, Toplulu a sat lan ka t hamurunun ihrac ve yeniden sat m konusu ile ilgili s n rlamalar getirdikleri gerekçesiyle, 81. maddeye göre ceza vermifltir (49). Komisyon un bu karar na birçok yönden itiraz eden teflebbüslerin, konumuz iti- (45) Aslan, Y., Rekabet Hukuku, Bursa, Ekin, 2001, s. 72 (46) Daha ayr nt l bilgi için bak n z: ARSLAN, Y., Rekabet Hukuku ve Rekabetin Korunmas Hakk nda Kanun, 1997, TEK NALP, G./TEK NALP, Ü., op.cit, s. 245 (47) Bu böyle olmakla birlikte etkinin tart fl ld kararlara da yukar da yer verilmektedir. (48) Wood Pulp Decision O.J. L , 1984 (49) Komisyon açt soruflturma sonucunda, bu kartel anlaflmas ndan ve k s tlay c uygulamalardan etkilenen ka t özü miktar n n, tüm Toplulu un beyazlat lm fl sülfat ka t hamuru ithalat n n üçte ikisine ve Topluluk tüketiminin %60 na ulaflt n tespit etmiflti.

12 974 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 bariyle en önemli dayand klar noktalardan birisi, Topluluk içinde herhangi bir yavru flirket veya bayiliklerinin mevcut olmamas yd. Buna ek olarak teflebbüsler, Komisyon un bu tipten bir yetki kullan m n n, uluslararas hukuktaki devletlerin iç ifllerine müdahale etmeme, di er devletlerin yetkisi ile çat flt takdirde yetkinin kullan m ndan kaç nma yükümlülü ü (50) gibi ilkelere de ayk r oldu unu iddia etmifllerdir (51). Bu iddialar n karfl s nda ise Divan, hernekadar ka t hamuru üreticileri Topluluk d fl nda kurulmufl olsalar bile, bu üreticilerin ürettikleri mallar do rudan alan al c lar n Topluluk içinde bulundu unu ve bu üreticilerin ilgili al c lardan siparifl alabilmek için fiyat rekabeti içine girdiklerini belirtmifltir. Davac lar n uluslararas hukuka ayk r l k olufltu una dair itirazlar na karfl ise Divan, 81. maddede belirtilen rekabet ihlallerinin iki k s mdan ortaya ç kt n, birinci k s mda, rekabete ayk r anlaflma, karar ve uyumlu eylemin varl n n, ikinci k s mda ise bunlar n uygulama aflamas n n olufltu unu, bu davada ise, uygulama ( implementation ) aflamas n n Topluluk bünyesinde gerçekleflti ini vurgulayarak, bu flekilde bir yetki kabulünün de uluslararas hukuktaki ülkesellik prensibinin bir gere i oldu una iflaret etmifltir. Dolay s yla, Divan bu kararda, ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl nda uyguland n ve bunun da etki doktrininin bir gere i oldu unu ifade etmekten kaç narak, ülkesellik prensibine s nm fl ve ilgili teflebbüslerin yönetim merkezinin Topluluk d fl nda olmas ve bunlara ait bir yavru flirketin veya bayili in Topluluk içinde mevcut olmamas da bu karar vermesine engel olamam flt r. Divan, Topluluk içindeki al c lara rekabetçi olmayan bir fiyattan sat fl yapma eyleminin uygulanmas n hukuka ayk r eylemin kendisi olarak kabul etmifl ve buna istinaden ülkesellik prensibinden faydalanm flt r. Bu böyle olmakla birlikte 81. maddede yasaklanan hukuka ayk r eylemin bizatihi kendisi, rekabeti engeller nitelikteki anlaflma, uyumlu eylem veya teflebbüs karar d r. Divan n ifade etti i al c lara rekabetçi olmayan bir fiyattan sat fl yapma eylemi bu hukuka ayk r fiiller sonucunda gerçekleflecek olursa yasaklanmakta ve müeyyideye ba lanmaktad r (52). Dolay s yla, Divan n ülkesellik prensibini uygulamas ve bunu uygulad n bizatihi kendinin ifade etmesi, Divan n objektif ülkesellik prensibini uygulad n kendisinin kabul etti i anlam na gelmektedir. Aksinin kabulü ise, rekabeti ihlal eden bir anlaflma, uyumlu eylem veya teflebbüs karar olmaks z n bir teflebbüsün rekabetçi olmayan bir fiyattan al c s na ürünleri veya hizmetleri satmas n yasaklamak ve hukuka ayk r saymak anlam na gelir ki, bu kanaatimizce kabul edilemez bir durumdur. An lanlar n fl alt nda ve yukar da da aç kland üzere, (50) Daha ayr nt l bilgi için bak n z: EROL, K., op.cit, s ; WHISH, R., op.cit, s. 190vd. (51) Bu davadaki Kanun Sözcüsünün görüflü için bak n z: Opinion of Mr. Advocate General Darmon, E.C.R , 1988; Birleflik Krall k n karfl görüflü için bak n z: EROL, K., op.cit, s (52) Aslan, Y., op.cit, s

13 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 975 ülkesellik prensibi, sübjektif ve objektif olmak üzere ikiye ayr lmaktad r (53). Objektif ülkesellik prensibinde hukuka ayk r eylemin yap ld yer farkl olmakla birlikte, kamu düzeninin bozuldu u ve bu hukuka ayk r eylemden etkilenen yer farkl olabilmektedir. Bu böyle olmakla birlikte ve çeflitli gerekçelerle, devletler ülkesellik prensibine istisna getirmenin hakkaniyetin de bir gere i oldu una inanarak, bu ilkeyi s n rland rarak uygulaman n devletlerin menfaatine uygun olaca görüflünde birleflmifllerdir. Bu aflamada dikkat çekmek istedi imiz nokta, objektif ülkesellik prensibinin de, etki doktrinin de bu tip davalarda uygulanmas asl nda ayn sonuca götürmekte ve hukuka ayk r eylemler sonucu menfaati zarar gören ve bu hukuka ayk r eylemin sonuçlar ndan etkilenen devletin yarg yetkisi do maktad r (54). Bu kavramlar n bazen çat flt noktalar oldu u ve hatta biraz daha ileri gidilerek bunlar n farkl prensipler oldu u iddia edilse bile, bu görüfllere kat lmad m z burada belirtmek isteriz. Zira bir norm, ilke konulaca vakit, bu normun veya ilkenin içinde varolan ve hukuka ayk r eylem sonucu korunmak istenen üstün bir menfaat de bulunmaktad r ve bu menfaat oluflturulan normun ve prensibin içinde sakl d r. Dolay s yla, her iki ilkenin de ayn menfaatlere hizmet etti i kanaatinde olmam z gerekçesiyle, karfl mülahazalara kat lmad m - z burada belirtmek isteriz (55). v. Boeing/Mc Dounell Douglas Karar (56) : Boeing ve Mc Dounell Douglas isimli uçak sanayinde iki dev Amerikan firmas, birleflme karar alarak ve fakat bu karar uygulamaya koymadan önce, birleflmeye izin verilmesi istemiyle Komisyon a baflvurmufllard r. Komisyon, uzun bir inceleme sonucunda, bu iki firman n hakim durumda olmalar gerekçesiyle, birleflmelerini sak ncal buldu unu belirtmifl ve ancak belirli koflullar yerine getirmeyi taahhüt etmeleri üzerine bu birleflmeye izin vermifltir (57). Bu karar, rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl uygulanmas n n kabul edildi ini göstermesi aç s ndan çok önemli bir karar olarak anman n isabetli olaca kanaatindeyiz. Öncelikle, bu büyük Amerikan flirket- (53) Ayr nt l bilgi için bak n z: supra 3-4 (54) Eklemek isteriz ki, bu tipten bir amaç gütmeyen ve fakat sonucunda rekabetin ve ticaretin etkilenmesi sonucunu do uran anlaflma, teflebbüs birli i karar ve uyumlu eylemin yan s ra, böyle bir amaç güderek nihayetinde böyle bir etkiyi do uran anlaflma, teflebbüs birli i karar ve uyumlu eyleme de ulusal rekabet hukuku kurallar uygulanabilecekken; bu flekilde bir amaç gütmekle birlikte, di er devletin rekabeti ve ticareti üzerinde önemli bir etki do urmayan anlaflma, karar ve uyumlu eylemlere ilgili hükümler uygulanmayacakt r. Aksinin kabulü, etki doktrininin ortaya ç kmas nda vesile olan ihtiyaçlara uygun düflmeyece i gibi, bu doktrinin uygulanmas n makul gösterebilecek flartlar n da oluflmad n teyit edecektir. (55) Daha ayr nt l bilgi için bak n z: WHISH, R., op.cit, s. 190vd.; GOYDER D.G. EC op.cit, s. 500 ; EROL, K., op.cit, s ; MANN, F.A., The Public International Law of Restrictive Trade Practices in the European Court of Justice, 1989 (56) Boeing/Mc Dounell Douglas Decision, O.J./ L.336/16, 1997 (57) Bu arada Komisyon, Amerika ile Avrupa Toplulu u nun imzalam fl oldu u Rekabet Kanunlar n n Uygulanmas na liflkin Andlaflma uyar nca Amerika ile karfl l kl görüflmelere bafllam flt r.

14 976 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 leri, kendi ülke uygulamalar n n da sonucu (58), Komisyon a baflvuru yaparak, Avrupa Komisyonu nun yetkisini kabul etmifl bulunmaktad r. Bu baflvuru ile de s n rl kal nmayarak, Komisyon a birleflmeye izin vermesi halinde belirli koflullar yerine getirece ine dair taahhütte de bulunmufllard r. Bundan daha önemli olan ise, Amerikan Hükümeti, bu birleflmenin ulusal savunmas n yak ndan ilgilendirdi i gerekçesiyle, onaylamas için Komisyon a talepte bulunarak, Komisyon un bu konudaki yetkisini de tan m fl olmaktad r. Yukar da an lan davalara ek olarak, Topluluk içinde kurulmasa ve Toplulukla herhangi bir ba lant s olmasa bile (59), farkl ülkelerden birçok teflebbüs, birleflme ve devralmalar konusunda Komisyon a izin için baflvurmufltur. Bunun sonucunda bu izni belirli koflullar yerine getirme taahhüdü alt nda alabilenler oldu u gibi, Komisyon un birleflme veya devralmaya izin vermedi i teflebbüsler de mevcut bulunmaktad r (60). 3. Avrupa Toplulu u Rekabet Hukukunun Kaynaklar a. Birincil ve kincil Nitelikteki Kaynaklar: Kurucu Andlaflmalar olarak da an lan birincil nitelikteki kaynaklar, Avrupa Topluluklar n ve Birli ini kuran Andlaflmalar, planlar, ekler, protokoller, mektuplar ve bunlar de ifltiren veya ekleme yapan andlaflmalar (61) kapsamaktad r. Avrupa Toplulu u (AT) Andlaflmas n n 249. maddesine göre ikincil hukuk olarak adland r lan hukuki tasarruflar, niteliklerine ve hukuki etkilerine göre maddede Tüzükler, Direktifler, Kararlar, Tavsiye ve Görüfller olarak say lmaktad r (62). b. Di er Kaynaklar: Avrupa Toplulu u nun birincil ve ikincil nitelikteki kaynaklar na ek olarak an lan kaynaklar n uygulanmas ve yorumlanmas na yard mc olan di er kaynaklar da bulunmaktad r. Bunlar, uluslararas hukukun genel ilkeleri, temel haklar da kapsayan hukukun genel ilkeleri ve üye olmayan ülkelerle yap lan andlaflmalard r (63). c. Adalet Divan Kararlar : Avrupa Toplulu u Hukuku nun ikincil nitelikteki kaynaklar n n yine AT Andlaflmas n n 249. maddesinde belirtildi i (64) ifade edilse bile, bu durum, Adalet Divan kararlar n n ba lay c - l na halel getirmedi i gibi yine Divan kararlar n n birincil ve ikincil nitelikteki kaynaklardan sonra gelmek üzere uygulanaca na delalet etme- (58) Burada kastetti imiz etki doktrininin Amerika Mahkemeleri taraf ndan kabul edilip uygulanmas - d r. (59) Toplulukla ba lant s olan ve fakat yabanc l k unsurunu bünyesinde bulunduran teflebbüslerin birleflme ve devralmalar için bak n z: EROL, K., op.cit, s. 75vd. (60) Komisyon un di er kararlar için bak n z: MATSUSHITA/MCA Decision, O.J./c ; BNP/DRESDNER BANK Decision, O.J./C.34, ; NISSAN/RICHARD NISSAN Decision, O.J./ C ; FORD/MAZDA Decision, O.J. C.179, 1996 (61) EROL, K., op.cit, s. 57 (62) Ibid., s (63) MATHIJSEN, P.S.R.F., A Guide To the European Union Law, Sweet&Maxwell, 1999, s. 35, (64) EROL, K., op.cit, s

15 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 977 yecektir. Baflka bir ifade ile Divan Kararlar ve belirtilen kaynaklar aras nda hiyerarflik bir yap lanma (65) sözkonusu de ildir. Zira hernekadar Divan kararlar AT Andlaflmas n n 249. maddesinde ifade edilmemifl olsa bile, bu kararlar n üye devletler, birlik içindeki gerçek ve tüzel kifliler ve hatta Kurumlar üzerinde öncelikli olarak ve ba lay c bir biçimde uygulanaca na dair bir tereddüt bulunmamaktad r (66). Buna ek olarak ifade edilmek gerekir ki, Divan kararlar birincil ve ikincil mevzuat kapsam nda ele al n lmasalar dahi, bunlar AT Hukukunun oluflumuna katk sa lamakta ve AT müktesebat (67) kapsam nda bulunmaktad r. d. Uluslararas Teamül Hukuku Kurallar (International Customary Law): Bozkurt-Lotus Davas olarak an lan dava sonucunda Milletleraras Daimi Adalet Divan Uluslararas hukukça bir devlete getirilen ilk ve en önemli k s tlama, aksine izin veren bir kural olmad kça, onun baflka bir devlet s n rlar içinde hiçbir flekil ve biçimde yetkisini kullanamamas - d r. Bu anlamda yarg yetkisi kesinlikle ülkeseldir ve uluslararas örf ve adet ya da andlaflmalardan ç kar lan bir kural olmad kça bir devlet taraf ndan kendi ülkesinin s n rlar d fl nda kullan lamaz oldu una iflaret etmifl ve devam nda pek çok ülke mahkemesi ve hatta kendi ceza kanunlar na çok s k ülkesellik karakteri vermifl olan ülkelerin mahkemeleri dahi, bu ceza kanunlar n yazanlar n, e er suçun temel unsurlar ndan birisi ve özellikle etkileri kendi topraklar nda cereyan etmiflse, o suçun kendi topraklar nda ifllenmifl say laca n düflündüklerini esas alarak yorumlam fllard r. fleklinde vurgulam flt r. Bozkurt-Lotus Davas nda Mahkeme nin bu ifadeleri ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl nda uygulanabilece ine dair hukuki bir zemini tam olarak sa layamazsa da yine de yarat lacak tezin ç k fl noktas n ayd nlatmas aç s ndan yard mc olmaktad r. fiöyle ki, Mahkeme, yarg yetkisinin ülkesel oldu unu belirtmekle birlikte, aksine bir teamülün varl n n ispatlanabildi i durumlarda ulusal kurallar ülke s n rlar n aflarak, uygulanabilecektir. Bunun dayana n da veren Mahkeme, ülkesellik prensibine s k s k ya ba l olan devletlerin bile, asl nda, di er bir devlette gerçekleflen hukuka ayk r eylemlerin sonuçlar kendi ülkelerini etkiliyor ise, bu tipten bir uygulamay kabul edeceklerini ifade etmifltir. Böyle bir durumda ise, öncelikle de erlendirilme yap lmas gereken husus, ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl nda uygulanabilece ine iliflkin uluslararas bir teamülün varolup olmad na dair bir tespitin yap lmas d r (68). (65) Bu yap lanma ikincil nitelikteki kaynaklar aras nda mevcut bulunmaktad r. Daha ayr nt l bilgi için bak n z: CRAIG, P., BURCA, G., op.cit, s. 112vd. (66) Daha ayr nt l bilgi için; MATHIJSEN, P.S.R.F., op.cit, s. 35, 51-52; LENAERTS, K., ARTS, D., Procedural Law of the European Union, Sweet&Maxwell, 1999, s (67) Acquis Communautaire olarak da an lmaktad r. (68) Burada ifade etmek isteriz ki, uluslararas teamüller en az uluslararas andlaflmalar kadar geçerlidir. Hatta, doktrindeki bir tart flma uyar nca, uluslararas andlaflmalar n geçerlili i de teamüllere ayk r olmamas flart na ba lanmaktad r.

16 978 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 Uluslararas teamüllerin oluflabilmesi için, devletlerin uzun zamandan beri hukuk oldu u inanc ile riayet ettikleri uygulama ve örflerin (69) söze konu olmas gerekmektedir. Belirli hareketleri yapma ya da yapmama fleklindeki aç k ve devaml al flkanl k, uluslararas hukuka göre bu hareketleri yapma veya yapmaman n mecburi ve do ru oldu u inanc ile do- up gelifltiyse (70), uluslararas bir teamülün varl söze konu olabilecektir. Bu kavram ve onu oluflturan unsurlar yak ndan incelemenin tezimizin dayana n n mesnetsiz kalmamas aç s ndan faydal olaca n düflünmekteyiz. Uluslararas bir teamülün varl ndan söz edebilmek için ilgili uygulaman n ihtiva etmesi gerekli koflullar flu flekilde s ralayabiliriz: a. Maddi unsur: Uluslararas bir teamülün varl ndan söz edebilmek için devletlerin ayn olaylar karfl s nda her zaman için genel, tutarl ve tekdüze uygulamas n n varolmas gerekmektedir. Bir baflka ifade tarz ile, devletlerin bu uygulamalar n n de iflkenlik göstermemesi ve içinde çeliflkiye yer vermeyecek ölçüde bir istikrar n koflul oldu unun ispat edilmesi gerekmektedir. Buna ilave olarak, sözkonusu olan tutarl ve tekdüze uygulamaya di er devletlerin de kat l m n n sa lanm fl olmas gerekece i muhakkakt r (71). Burada de inilmesi gereken bir baflka husus ise, uluslararas bir teamülün ortaya ç kt ndan bahsedebilmemiz için, devletlerin temsil edici ço unlu unun kat l m n n da koflul oldu udur. Temsil edici ço unluk ifadesinden yola ç karak denilebilecektir ki, bütün devletlerin bu uygulamaya kat lmas koflul olmamakla birlikte, baz devletlerin bu olufluma itiraz da bu uygulaman n teamül olarak nitelendirilmesinin önüne geçmekte yeterli olamayacakt r (72). Burada de inilmesi gereken bir baflka husus ise, temsil edici ço unlu un oluflup oluflmad aflamas nda, bu uygulaman n teamül olarak ortaya ç kmas n isteyen devletlerin aç kça buna r za göstermesi koflul olmakla birlikte, bu r zan n varolup olmad na dair bir araflt rma yap lmas da gerek bulunmamaktad r. Zira bu r za, andlaflmalarda aç k bir flekilde ortaya ç karken uluslararas bir teamülün sözkonusu oldu u durumlarda z mni bir r za yeterli ve gerekli olmaktad r (73). fiu kadar ki, menfaatleri söze konu olan uygulaman n teamül halini almas sonucunda etkilenecek devletlerin bu uygulamaya kat l mlar da koflul bulunmaktad r. Dolay s yla, bir uluslararas teamül (69) GÜNDÜZ, A., op.cit, s. 18vd. (70) Ibid., s. 19 (71) Ibid., s. 25 (72) Burada ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl uygulanmas na devaml ve bilinçli bir flekilde itiraz eden ngiltere nin durumunu hat rlamakta fayda olaca n düflünmekteyiz. Zira bu ülke gerek ABD ve gerekse de Avrupa Toplulu u uygulamalar nda ülke d fl uygulamalara itiraz etmifl ve fakat yine de uygulaman n önüne geçememifltir. Daha ayr nt l bilgi için Bak n z: WHISH, R., op.cit, s. 190vd.; EROL, K., op.cit, s. 34, 92 (73) GÜNDÜZ, A., op.cit, s. 25

17 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 979 kural n n devletleri ba layabilmesi için, bu kural n do umuna ya r za göstermifl olmalar veya r za göstermifl say lmalar gerekecektir (74). b. Manevi Unsur (Opinio Juris): Devletlerin sözkonusu tekdüze, genel ve tutarl uygulamalar n n varl na ek olarak ve ayn zamanda bu uygulamalar n bir hukuki inanca dayanmas, bir baflka ifade ile devletlerin bu konudaki uygulamalar neden bu flekilde uygulad klar na dair bir bilincin olmas gerekmektedir. Bu böyle olmakla birlikte, devletlerin söze konu olan tekdüze, genel ve tutarl uygulamalar n n hukuki inanca dayanmas sonucunda ve yine bu uygulamalar nedeniyle her somut olayda devletlerin ayn flekilde davranmalar ve ayn bilinç ile ayn sonuca varmalar da koflul olmaktad r (75). Bir teamül kural n n yerleflik bir hal alabilmesi için belirli bir sürenin geçmesi gerekti i flüphesizdir. Bu böyle olmakla birlikte, ne kadar sürenin geçmesi gerekti i her somut olay n kendi içinde sakl oldu u kadar, yukar da and m z maddi ve manevi unsurlar n oluflumu ve bunlar n yerleflmesi için yeterli bir sürenin varl na ihtiyaç oldu u da aflikârd r. Sonuç olarak ifade etmek isteriz ki, teamülleri do uran hareketler, devletlerin bizzat kendisi olabilece i gibi, onlara atfedilecek hareketler de olabilecektir. Bu aflamada, devlet, organlar marifetiyle hareket etti i için, devleti temsil etme yetkisine sahip olanlar taraf ndan ba lay c hareketler gerçekleflebilece i gibi, devletin organlar olan yasama, yürütme ve yarg da, hareketleri sonucu ve yukar da an lan koflullar n da gerçekleflmesi kofluluyla sözkonusu bu temsil edici ço unlu un oluflumuna ve teamül kural n n do umuna sebebiyet verecektir. An lanlar n fl alt nda, ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d - fl nda uygulanmas na dair uluslararas bir teamül kural n n oluflumunun tamamlanm fl olup olmad söylenebilecek midir? Bu sorunun cevab, teamül kurallar n oluflturan koflullar n varl n n yak ndan analizi sonucunda verilebilecektir. Bu böyle olmakla birlikte, ifade etmek isterim ki hernekadar teamül hukuku kurallar n n oluflup oluflmad n n incelenmesi ayr bir çal flma konusunu gerektirecek öneme mazhar olsa da, bu makalenin gayesi aç s ndan var lacak sonuç, kanaatimce, ayn olaca ndan dolay, ilgili incelemeleri çok fazla detaya girmeden vermeye çal flmak isabetli olacakt r. Uluslararas bir teamülün varl n iddia edebilmemiz aç s ndan öncelikli olarak incelenmesi gerekli konu, devletlerin tekdüze, genel ve tutarl uygulamalar n n varolup olmad hususudur. Amerika Birleflik Devletleri ele al nd vakit bu sorunun cevab n n 1950 li y llardan beri uygulana gelmifl Mahkeme kararlar sonucunda ortaya ç kaca flüphesizdir. (74) Ibid., s. 25 (75) Ibid. s. 24, Yazar an lan bu flart tekrar unsuru olarak ifade etmektedir.

18 980 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 Yukar da an lan kararlar gerçekten de Mahkeme nin ulusal rekabet hukuku kurallar n ülke d fl nda uygulad n göstermektedir. Avrupa Toplulu u nda durum biraz daha karmafl k olmakla birlikte, hernekadar Adalet Divan ve/veya Komisyon, geçmifl kararlar nda çok güçlükle de olsa etki doktrinini uygulad n telaffuz etmifl olsa dahi, art k bu doktrini benimsedi ini ve uygulamaya koydu unu görebilmekteyiz. Zira bir uygulaman n tekdüze, genel ve tutarl olmas n n gerekli olmas - n n yan nda, manevi unsur aç klan rken de ifade edildi i üzere, devletlerin hangi gerekçeye istinaden bu uygulamay benimsediklerinin de bilincinde olmalar gerekmektedir. Dolay s yla, Avrupa Toplulu u Kurumlar ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl nda da uygulanmas n, Topluluk ticareti ve rekabetinin korunmas ve zarar görmemesi amac yla benimsemekte ve bunu da aç kça ifade etmektedirler. Zaman unsuru söze konu oldu u vakit, Alcoa Davas ndan günümüze elli y l aflk n bir sürenin geçmesi, bu koflulun yerine getirilmifl say ld - n kabul etmemiz aç s ndan makul görünmektedir. fiunu da ifade etmek isterim ki, Alcoa Davas n n üzerinden hernekadar uzun bir süre geçmifl olsa bile, zaman unsurunun ABD için geçekleflti ini ve fakat kendileri için gerçekleflmedi ini iddia eden devletler de söze konu olabilecektir. Burada ifade etmek gerekir ki, bir devlet, bir teamül kural n n, en az ndan kendisi için uygulanmas n n önüne geçmek niyetindeyse veya bu kural n oluflumunu engellemek hedefindeyse, bu takdirde, bu kurala bafl ndan beri aç kça itiraz ederek, oluflumunun önüne geçmeye çal flmas gerekmektedir (76). Konumuz aç s ndan en önemli husus ise, kanaatimizce, bu teamül kural n n oluflumu aç s nda temsil edici bir ço unluk taraf ndan söze konu olan uygulaman n benimsenip benimsenmedi idir. Yukar da da ifade edildi i üzere, teamül kural na r za gösterilmesi aç k flekilde olabilece i gibi, z mni flekilde de olabilecektir. Andlaflmalar söze konu oldu u vakit bu r zan n mutlaka aç k olmas gerekmekle birlikte, teamüller hususunda devletlerin sessiz kalmalar, bunlara r za göstermifl olduklar n n göstergesidir. Sonuç olarak ifade etmek isterim ki, Avrupa Komisyonu nun önüne gelen say s z uyuflmazl k veya birleflmeler ve devralmalar konusu incelendi inde görülebilecektir ki, üye olmayan devletlerin Komisyon a izin alabilmek için baflvuruda bulunmalar yukar da da ifade edildi i üzere, bu teamül kural na aç k olarak r za gösterdikleri anlam na gelecektir. 4. Türkiye nin Durumu Türkiye ile AT aras nda ortakl k kuran ve 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan Ankara Andlaflmas uyar nca, Türkiye nin ekonomik koflullar n n iyilefltirilmesi amac yla Topluluk taraf ndan yard mda bulunulaca vurgulan rken, di er taraftan üç aflamada Gümrük Birli i nin tesis edilece i (76) Burada özellikle ngiltere örne inin hat rlanmas nda fayda bulunmaktad r.

19 Ulusal Rekabet Hukuku Halisan Yengin 981 ifade edilmektedir. Bu Andlaflma n n 16 nc maddesi uyar nca taraflar, AT rekabet hukuku kurallar n n aralar ndaki iliflkide uygulanaca n öngörmektedir (77). Bu kurallar n ne flekilde uygulanaca n öngören 1/95 say l Türkiye-AT Ortakl k Konseyi taraf ndan al nan Karar n 32. ve 33. maddeleri AT Andlaflmas n n 81. ve 82. maddeleri ile neredeyse ayn (78) flekilde kaleme al nm flt r. lgili Karar n 35. maddesi uyar nca, rekabet hukuku kurallar na ayk r l k sözkonusu oldu u vakit, bu ayk r l n AT Andlaflmas n n 81. ve 82. maddeleri ve ikincil mevzuat uyar nca de erlendirilece i hükme ba lanmaktad r. Gümrük Birli i ile hedeflenen ekonomik uyumun sa lanabilmesi amac yla Türkiye nin rekabet hukukuna iliflkin mevzuat n AT mevzuat ile uyumlu hale getirece ini taahhüt etti- i 39. madde uyar nca Türkiye, bu amaç do rultusunda AT Andlaflmas n n 81 ve 82. maddelerine uygun bir Kanun ve bu Kanuna uygun muafiyet tüzükleri ç karaca n ve bunlar yaparken de AT Kurumlar taraf ndan gelifltirilen içtihat (79) ve prensiplere uyulmas n temin etmekle yükümlü bulundu unu kabul etmektedir. Baflka bir ifade ile Türkiye, an - lan madde uyar nca, AT Kurumlar n n gelifltirdi i içtihat ve prensiplere uymakla yükümlü bulunmaktad r. Konumuz aç s ndan önemine gelince, iki tarafa da yükümlülük yükleyen bu Karar uyar nca, Türkiye, an lan mevzuatlar n yan s ra, AT Kurumlar n n benimsedi i içtihat ve prensipleri benimseyece ine dair taahhüt alt na girmifl olmakla birlikte, yukar - da ifade etti imiz AT rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl nda uygulanaca na dair teamülü de aç kça kabul etmifl bulunmaktad r. Bunun kabul edilmesinin iki sonucu olacakt r: a. Türkiye, AT rekabet hukuku kurallar n n, yukar da Mahkeme ve Komisyon kararlar do rultusunda an lan koflullar da yerine getirmifl olmas kofluluyla, ülke d fl uygulanmas na riayet edecektir ve b. AT de Türkiye deki ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl uygulanmas na riayet edecektir. Bu aflamada, ülke d fl bir yetki uygulaman n koflullar n n gerçekleflip gerçekleflmedi inin tespiti yap l rken ise AT Kurumlar n n içtihatlar na uyulmak gerekecektir. An lanlar n fl alt nda ifade etmek gerekir ki, Türkiye, hem uluslararas hukukun kayna haline gelmifl olan ulusal rekabet hukukunun ülke d fl uygulanmas na iliflkin teamül kural uyar nca, kendi ülkesi s n rlar içerisinde gerçekleflen rekabet hukukuna ayk r anlaflma, karar veya uyumlu eylemlerin varl halinde ve AT nun ticareti ve rekabeti üzerinde (77) Bu Andlaflma sonras nda imzalanan 23 Kas m 1976 tarihli Katma Protokol de AT rekabet hukuku kurallar n n uygulanabilmesi için flartlar n n ve usullerin tespit edilece i kararlaflt r lm fl bulunmaktayd. (78) Belirtmek gerekir ki Karar n 32 inci ve 33 üncü maddelerini, AT Andlaflmas n n 81 inci ve 82 inci maddelerinden ay ran tek ifade,.toplulukla Türkiye aras ndaki ticareti etkiledi i ve Gümrük Birli inin düzgün iflleyifli ile ba daflmad ölçüde yasak oldu una dair ifadedir. AT Andlaflmas nda geçen ifade için bak n z: supra, s. 6-7 (79) Aslan, Y., op.cit, s

20 982 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 önemli bir etki meydana getirmesi kofluluyla, hem de iki taraf için de ba lay c olan an lan Karar (80) uyar nca ve koflullar n oluflmas halinde AT nun yetkisini tan mak durumundad r (81). Burada ifade etmemiz gerekir ki, ulusal rekabet hukuku kurallar n n ülke d fl uygulamas n n sözkonusu olabilmesi için AT Mahkeme kararlar nda belirtilen koflullar n gerçekleflmesi gerekmektedir Türkiye nin AT na karfl sorumlulu u, yani Türkiye s n rlar içerisinde gerçeklefltirilen rekabete ayk r anlaflma, karar ve uyumlu eylemlerin AT nun ticaretine ve rekabetine önemli ölçüde zarar veren etkileri olmas halinde AT nun yetkisini kabul edece ine dair yükümlülü ü, biraz önce de an ld gibi hem uluslararas bir teamül kural n n varl ndan ve hem de Ortakl k Konseyi Karar ndan kaynaklan rken, bu sorumluluk, di er devletlere karfl uluslararas bir teamül kural n n mevcudiyetinden kaynaklanmaktad r. Sonuç olarak ifade etmek isteriz ki, muafiyetler kapsam nda say lmayan anlaflmalar, uyumlu eylemler ve teflebbüs birli i kararlar n n varl durumunda ise Türkiye piyasas önemli ölçüde etkilendi i takdirde, teflebbüsler nas l ki kendi ba l bulunduklar Rekabet Kurumlar na baflvurarak izin al yorlar ise, bu karfl l kl an lan yükümlülükler uyar nca, Türkiye deki Rekabet otoritesinden de izin almak durumundad rlar. Bununla birlikte, AT nu etkilemesi olas olmayan ve fakat Türkiye piyasas n etkilemesi oldukça kuvvetli olan birleflme ve devralmalar n da Türkiye Rekabet Kurulu na bildirilerek izin al nmas gerekmektedir. Aksi bir durumda, Rekabet Kurulu nun ilgili teflebbüsleri cezaland rmas sözkonusu olabilecek ve hernekadar bu teflebbüsler baflka bir devlette kurulmufl olsalar dahi bu tip bir yapt r m n uygulanmas n n önüne geçemeyeceklerdir. Sonuç Hernekadar ulusal rekabet hukuku kurallar n n ancak ilgili ülke s - n rlar içerisinde uygulanabilece i ve bunun da devletler umumi hukuku taraf ndan benimsenen ve evrensel olarak uygulanan ülkesellik prensibinin bir gere i oldu u inanc uzunca bir süre benimsenmifl olsa da, geliflen ihtiyaçlar ve ticaretin de küreselleflmesi sonucu bu ilkeye baz k s tlamalar getirilmifl ve bunun da hakkaniyetin bir icab oldu u iddia edilmifltir. lk olarak Amerika Birleflik Devletleri nde uygulamaya konulan etki doktrini uyar nca, bir devlet, baflka bir devletin s n rlar içinde geliflen ve fakat geliflti i devletten daha ziyade di er devleti etkileyen rekabete ayk r bir anlaflma, karar veya uyumlu eylem hakk nda, di er koflullar n da oluflmas halinde, yetkisini kullanabilecek, karar alabilecek ve di er dev- (80) Ortakl k Konseyi Karar madde 39 (81) Burada ifade etmek isterim ki, ABD sözkonusu oldu u vakit Türkiye nin belirtilen yükümlülü ü herhangi bir karardan veya andlaflmadan de il, bizatihi oluflan ve yerleflen Uluslararas Teamül Hukuku Kural ndan kaynaklanacakt r. AT üyeleri haricindeki ülkelerde de bu yükümlülük yine an lan teamül icab oluflacakt r.

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

YARGITAY 7. HUKUK DA RES

YARGITAY 7. HUKUK DA RES YARGITAY 7. HUKUK DA RES 2260 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/1028 K: 2006/1293 T: 24.04.2006 T CARET HUKUKU T CAR DAVA KAVRAMI HAKSIZ EYLEMDEN DO AN DAVA

Detaylı

YARGITAY 15. HUKUK DA RES

YARGITAY 15. HUKUK DA RES YARGITAY 15. HUKUK DA RES YARGITAY 15. HUKUK DA RES E: 2005/6631 K: 2007/710 T: 08.02.2007 MARA AYKIRI NfiAAT ECR M S L UYGULAMASI Ö z e t : mara ayk r olarak yap lan ve y k lmas gereken tafl nmaz n ekonomik

Detaylı

YARGITAY 6. HUKUK DA RES

YARGITAY 6. HUKUK DA RES YARGITAY 6. HUKUK DA RES 354 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 6. HUKUK DA RES E: 2007/7994 K: 2007/9777 T: 24.09.2007 CRA TAK B NE VEK L TARAFINDAN YAPILAN T RAZ SONUCU C- RA MAHKEMES

Detaylı

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN 80 ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

YARGITAY 19. HUKUK DA RES

YARGITAY 19. HUKUK DA RES YARGITAY 19. HUKUK DA RES 432 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 19. HUKUK DA RES E: 2007/2009 K: 2007/5577 T: 31.05.2007 HUKUK YARAR KOfiULU SIRA CETVEL SIRA CETVEL NE T RAZ TEDB

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

YARGITAY 1. HUKUK DA RES

YARGITAY 1. HUKUK DA RES YARGITAY 1. HUKUK DA RES YARGITAY 1. HUKUK DA RES E: 2007/9740 K: 2007/11187 T: 21.11.2007 DAVADAN FERAGAT KES N HÜKÜM DAVANIN HER AfiAMASINDA FERAGAT ED LEB LECE KURALI* Özet: Feragat kesin hükmün sonucunu

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Avrupa Adelet Divanı

Avrupa Adelet Divanı Avrupa Adelet Divanı Avrupa Adalet Divanı Çev: Alpay HEKİMLER * Karar Tarihi : 22.11.2012 Sayısı : C-385/12 Kısmi süreli çalışan işçilerin diğer işçilere oranla daha uzun süreli emeklilik sigortasına prim

Detaylı

YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI

YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI KARAR ELEfiT R S YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI KARAR ELEfiT R S Av. MEHMET BAYRAKTAR* I- G R fi 2003, 2004 ve 2005 Mali Y l Bütçe Kanunlar ile; 3095 say l Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES

YARGITAY 14. HUKUK DA RES YARGITAY 14. HUKUK DA RES 408 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2007/9988 K: 2007/10710 T: 25.09.2007 TAPU TAHS S BELGES N N N TEL MÜLK YET HUKUKU Özet: Bir mülkiyet

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI YAZILAR TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI PROF. DR. ERDO AN MORO LU (*) Türk Borçlar Kanunu Tasar s ndan sonra Türk Ticaret Kanunu Tasar s da Türkiye Büyük Millet Meclisi ne sunulmufl bulunmaktad

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: Bilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanununun Verginin konusunu teflkil eden ifllemler bafll

Detaylı

YARGITAY 13. HUKUK DA RES

YARGITAY 13. HUKUK DA RES YARGITAY 13. HUKUK DA RES E: 2006/4967 K: 2006/7878 T: 15.05.2006 HAKSIZ AZ L AZ L TAR H NDE GEÇERL OLAN ÜCRET TAR FES ÜZER NDEN HESAPLAMA YAPILACA I (Avukatl k K. m. 164/4) Özet: Haks z olarak azledildi

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r.

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) 1/11/85 YAT Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak,

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2004/5475 K: 2004/9296 T: 30.12.2004 SATIfi VAAD SÖZLEfiMES N N GERÇEKLEfiME OLANA I MAR PLANLARI (3194 SK. m. 18/son) YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI Özet: Bir tafl nmazda

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu nun tedarikçileri ile ilişkilerinde gözettiği standartları ve temel ilkeleri açıklamaktır. Doğan Grubu,

Detaylı

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-1-69 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 16-02/30-9 Karar Tarihi : 14.01.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan Üyeler : Prof. Dr. Ömer

Detaylı

YARGITAY 20. HUKUK DA RES

YARGITAY 20. HUKUK DA RES YARGITAY 20. HUKUK DA RES 2386 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 20. HUKUK DA RES E: 2006/7421 K: 2006/10706 T: 17.07.2006 TÜKET C HUKUKU TÜKET C HAKLARINA L fik N DAVALAR HER K

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

ALMANYA DA 2012 KASIM AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER

ALMANYA DA 2012 KASIM AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER ALMANYA DA 2012 KASIM AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER 1. İstihdam Piyasası 2012 Kasım ayında çalaışanların sayısı, bir ay öncesine göre 2.000 artarak

Detaylı

9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964)

9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964) 9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964) Çeviren Av. Aysun Dalk l ç * Konular: 1. Tekerrür ve birden fazla suç ifllenmesi d fl ndaki a rlat c nedenler 2. Aileye ve cinsel dokunulmazl

Detaylı

CMK 135 inci maddesindeki amir hükme rağmen, Mahkemenizce, sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespitine karar verildiği görülmüştür.

CMK 135 inci maddesindeki amir hükme rağmen, Mahkemenizce, sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespitine karar verildiği görülmüştür. Mahkememizin yukarıda esas sayısı yazılı dava dosyasının yapılan yargılaması sırasında 06.05.2014 günlü oturum ara kararı uyarınca Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı ndan sanık... kullandığı... nolu,

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

YARGITAY 18. HUKUK DA RES

YARGITAY 18. HUKUK DA RES YARGITAY 18. HUKUK DA RES 2792 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 18. HUKUK DA RES E: 2007/6261 K: 2007/6898 T: 12.07.2007 KAT MÜLK YET HUKUKU ORTAK YERLER KAT MAL KLER N N VE YÖNET

Detaylı

Ö rtülü sermaye müessesesi Kurumlar Vergisi Kanununun 16 nc maddesinde

Ö rtülü sermaye müessesesi Kurumlar Vergisi Kanununun 16 nc maddesinde KURUMLARIN OLA AN T CAR FAAL YETLER DOLAYISIYLA OLUfiAN BORÇLANMALARIN ÖRTÜLÜ SERMAYE MÜESSESES KARfiISINDAK DURUMU Mesut KOYUNCU Bafl Hesap Uzman 1. Örtülü Sermaye Müessesesi Hakk nda Genel Bilgi: Ö rtülü

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay mlanan 2007/13033

3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay mlanan 2007/13033 mali ÇÖZÜM 151 B NEK OTOMOB L K RALAMA fi RKETLER NDE (RENT A CAR) KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER NDE KDV ORANI %18 OLDU I-G R fi: Memifl KÜRK* 3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler. BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009

Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler. BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009 Bireysel Emeklilik Sisteminden Ç k flta Uygulanan Vergi Stopaj na liflkin Son Geliflmeler BFS - 2009/16 stanbul, 02.09.2009 Bireysel Emeklilik Sistemi nden ç k flta uygulanan vergi kesintisi ile ilgili

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Menkul K ymet Yat r m Ortakl klar, Sermaye Piyasas Mevzuat gere ince sadece portföy iflletmecili i faaliyetlerinde bulunmakta ve buradan

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

YARGITAY 19. HUKUK DA RES

YARGITAY 19. HUKUK DA RES YARGITAY 19. HUKUK DA RES 2380 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 19. HUKUK DA RES E: 2005/10187 K: 2005/12550 T: 15.12.2005 CRA HUKUKU FLASIN ERTELENMES FLASIN ERTELENMES NDE TEMY

Detaylı

AVRUPA NSAN HAKLARI MAHKEMES K NC DA RE

AVRUPA NSAN HAKLARI MAHKEMES K NC DA RE A HM KARARLARI AVRUPA NSAN HAKLARI MAHKEMES K NC DA RE TÜRK YE YE KARfiI TÜKET C B L NC N GEL fit RME DERNE DAVASI Dilekçe No: 38891/03 KARAR Strazburg 27 fiubat 2007 Türkiye ye karfl Tüketici Bilincini

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mali ÇÖZÜM 133 ALACA IN TEML K HAL NDE VE AYNI ÖDEMELERDE TEVS K ZORUNLULU U Memifl KÜRK* I-G R fi: T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mücadele amac yla getirilen uygulamalardan

Detaylı

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ University Grants Committee (UGC) Çeviren : Doç. Dr. M. ÂDEM UGC, üniversitenin parasal gereksinmeleri konusunda Hükümete danışman olarak Temmuz 1919'da

Detaylı

GAZ OSMANPAfiA CRA HUKUK MAHKEMES

GAZ OSMANPAfiA CRA HUKUK MAHKEMES BOZMADAN ÖNCEK KARAR GAZ OSMANPAfiA CRA HUKUK MAHKEMES E: 2004/798 K: 2004/819 T: 05.10.2004 fiikayet eden vekili: Silivri Asliye Hukuk Mahkemesi nin 2003/560 esas say l 20.02.2004 günlü ara karar gere

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

YARGITAY 17. HUKUK DA RES

YARGITAY 17. HUKUK DA RES YARGITAY 17. HUKUK DA RES E: 2006/4384 K: 2006/7879 T: 16.10.2006 HAKSIZ F LDEN DO AN SORUMLULU UN KAPSAMI HASARIN TESP T N N ÖZEL KURUM VE B L RK fi YE YAPTIRILMASI DURUMUNDA YARGILAMA G DERLER Özet:

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

ÜRÜN SORUMLULUK POLİÇESİ:

ÜRÜN SORUMLULUK POLİÇESİ: ÜRÜN SORUMLULUK POLİÇESİ: Sigortalının ürettiği malların/ürünlerin kullanılması esnasında 3.şahısların uğrayacağı zararlar neticesinde yasal olarak ödemekle sorumlu olduğu bedeni ve/veya maddi zararları

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 30 Temmuz 2012 ĐÇĐNDEKĐLER Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların Anlamı.........

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminde Girifl Aidatlar n n Vergilendirilmesi. BFS - 2009/22 stanbul, 25.12.2009

Bireysel Emeklilik Sisteminde Girifl Aidatlar n n Vergilendirilmesi. BFS - 2009/22 stanbul, 25.12.2009 Bireysel Emeklilik Sisteminde Girifl Aidatlar n n Vergilendirilmesi BFS - 2009/22 stanbul, 25.12.2009 Bireysel Emeklilik Sistemi Hakk nda Yönetmeli in 24. maddesi uyar nca emeklilik flirketleri, sisteme

Detaylı

: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr.

: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014-1-132 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 15-12/159-72 Karar Tarihi : 18.03.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan Üyeler : Prof. Dr.

Detaylı

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI İlgili Kanun / Madde 818 S.BK/158-161 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/17762 Karar No. 2011/19801 Tarihi: 30.06.2011 CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI ÖZETİ Cezai şart öğretide,

Detaylı

VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1

VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1 VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1 Av. Hüseyin KARAKOÇ ÖZET Vergi Davaları idare lehine sonuçlandığı zaman davacı aleyhine

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

ATAÇ Bilgilendirme Politikası

ATAÇ Bilgilendirme Politikası ATAÇ Bilgilendirme Politikası Amaç Bilgilendirme politikasının temel amacı, grubun genel stratejileri çerçevesinde, ATAÇ İnş. ve San. A.Ş. nin, hak ve yararlarını da gözeterek, ticari sır niteliğindeki

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KEPENEKLİOĞLU VE CANPOLAT - TÜRKİYE. (Başvuru no: 35363/02) KARAR STRAZBURG.

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KEPENEKLİOĞLU VE CANPOLAT - TÜRKİYE. (Başvuru no: 35363/02) KARAR STRAZBURG. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KEPENEKLİOĞLU VE CANPOLAT - TÜRKİYE (Başvuru no: 35363/02) KARAR STRAZBURG 6 Eylül 2005 Bu karar, AİHS nin 44 2. maddesi uyarınca kesinlik kazanacaktır. Üzerinde

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES

YARGITAY 14. HUKUK DA RES YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2006/7776 K: 2006/10511 T: 05.10.2006 fiarta BA LI SÖZLEfiME HÂSILAT K RASI SÖZLEfiMEN N FASINDA MKÂNSIZLIK OBJEKT F VE SÜBJEKT F MKANSIZLIK TARAF KUSURU HAKSIZ FES H K RACININ

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

DÜNYA BANKASI İŞ ORTAMI RAPORU ÖRNEK OLAY ÇALIŞMASI

DÜNYA BANKASI İŞ ORTAMI RAPORU ÖRNEK OLAY ÇALIŞMASI DÜNYA BANKASI İŞ ORTAMI RAPORU ÖRNEK OLAY ÇALIŞMASI Olay: Buyer A.Ş. (Buyer) gıda sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olup ürünlerinin tamamını kendi üretip, dağıtmaktadır. Bay James, şirketin yönetim

Detaylı

½üpheli alacaklar, nitelik ve

½üpheli alacaklar, nitelik ve YURTDI½INDAN OLAN ALACAKLARDA ½ÜPHEL ALACAK KAR½ILI¼I UYGULAMASI Beytullah YURTTUTAN Gelirler Kontrolörü 1- G R ½: ½üpheli alacaklar, nitelik ve miktar itibariyle ¾üpheli duruma giren, fakat de ersiz hale

Detaylı

T azminat,maddi veya manevi zarar veya ekonomik kayb n telafi edilmesine

T azminat,maddi veya manevi zarar veya ekonomik kayb n telafi edilmesine TAZM NATLARIN HUKUKSAL VE VERG SEL BOYUTU Ercan ALPTÜK Gelirler Baflkontrolörü I- G R fi T azminat,maddi veya manevi zarar veya ekonomik kayb n telafi edilmesine yönelik olarak zarar verenler ile ekonomik

Detaylı

1890 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 4 Y l 2007

1890 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 4 Y l 2007 UYGULAMADAN DOSYA 1890 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 4 Y l 2007 B R MAHKEME KARARI STANBUL 4. TÜKET C MAHKEMES E: 2007/210 K: 2007/374 T: 28.06.2007 KRED KARTLARINDAN KART A DATI ALINAMAYACA I HAKSIZ

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Gaziosmanpaşa Üniversitesi bünyesinde yaz okulunda uygulanacak olan

Detaylı

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda BFS - 2011/08 stanbul, 25.08.2011 Sermaye Piyasas Kurulunun afla da yer alan 10.08.2011

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVLARI LE SERBEST MUHASEBEC MAL MÜ AV RL K STAJA BA LAMA SINAVINA HAZIRLIK KURSLARI ÇERÇEVE PROGRAMI

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVLARI LE SERBEST MUHASEBEC MAL MÜ AV RL K STAJA BA LAMA SINAVINA HAZIRLIK KURSLARI ÇERÇEVE PROGRAMI T.C. M LLÎ E T M BAKANLI I Talim ve Terbiye Kurulu Ba kanl KAMU PERSONEL SEÇME SINAVLARI LE SERBEST MUHASEBEC MAL MÜ AV RL K STAJA BA LAMA SINAVINA HAZIRLIK KURSLARI ÇERÇEVE PROGRAMI ANKARA 2011 GENEL

Detaylı

Av. Oğuzhan SONGÖR Emekli Hakim Rekabet Kurulu Eski İkinci Başkanı Başkent-Ufuk-Atılım Üniversiteleri Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi

Av. Oğuzhan SONGÖR Emekli Hakim Rekabet Kurulu Eski İkinci Başkanı Başkent-Ufuk-Atılım Üniversiteleri Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi 1 Av. Tuncay Songör 2 Av. Oğuzhan SONGÖR Emekli Hakim Rekabet Kurulu Eski İkinci Başkanı Başkent-Ufuk-Atılım Üniversiteleri Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi I. YASAL DÜZENLEME ELEKTRİK PİYASASINDA KAYIP-KAÇAK

Detaylı

YARGITAY 6. CEZA DA RES KARARLARI

YARGITAY 6. CEZA DA RES KARARLARI YARGITAY 6. CEZA DA RES KARARI E: 2003/19318 K: 2004/5509 T: 5.5.2004 SAHTE BELGELERLE TRAF E TESC L SAHTE RUHSAT VE PLAKA ALINMASI EYLEM NDE TRAF K MÜfiAV RL N N SORUMLULU U Z NC RLEME SAHTEC L K SUÇLARI

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. BirinciBölüm YABANCILARIN TÜRKİYE'YE GİRİŞ, İKAMET VE SEYAHATLERİ

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. BirinciBölüm YABANCILARIN TÜRKİYE'YE GİRİŞ, İKAMET VE SEYAHATLERİ İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ ÖNSÖZ KISALTMALAR III V XV GİRİŞ I. Yabancılar Hukukunun Konusu 1 II. Yabancı Kavramı 1 III. Yabancılara İlişkin Mevzuat 5 A. Türk Yabancılar Yasasının Yokluğu 5 B. İltica

Detaylı

KIDEM TAZM NATI TAKS TLE VE SENETLE ÖDENEB L R M?

KIDEM TAZM NATI TAKS TLE VE SENETLE ÖDENEB L R M? KIDEM TAZM NATI TAKS TLE VE SENETLE ÖDENEB L R M? Resul KURT* I. GENEL B LG LER flçi ve iflveren aras nda önemli sorunlara yol açt görülen k dem tazminat, iflçinin iflyerine ve iflverene sadakatle hizmeti

Detaylı

İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA. : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi)

İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA. : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi) YÜRÜTMEYİ DURDURMA TALEPLİDİR. İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALI : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi) :

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Soru ve Cevap. ÇÖZÜM Say : 93-2009 SORU 1:

Soru ve Cevap. ÇÖZÜM Say : 93-2009 SORU 1: Soru ve Cevap SORU 1: Hisse devir sözleflmesinin noterde onaylanmas aflamas nda al nacak noter harc n n flirket sermayesinin tamam üzerinden mi yoksa sat n al - nan toplam hisse bedeli üzerinden mi tahsil

Detaylı

ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ

ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ 30.04.2015 ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ 20 SORUDA YENĐ KANUN: 1. Kanun ne zaman yürürlüğe girmektedir? 23 Ekim 2014 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanan Kanun;

Detaylı

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ MART 2016 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ BİRİNCİ

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uygulama Önerileri 229 Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar

Detaylı

TEŞVİK BELGELİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNE UYGULANAN KDV İSTİSNASINDA BİR SORUN

TEŞVİK BELGELİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNE UYGULANAN KDV İSTİSNASINDA BİR SORUN Emre KARTALOĞLU Gelirler Kontrolörü TEŞVİK BELGELİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNE UYGULANAN KDV İSTİSNASINDA BİR SORUN GİRİŞ Bilindiği gibi, 4842 sayılı Kanunla 1 vergi kanunlarında köklü değişiklik ve

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) TEKNE 1/11/95

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) TEKNE 1/11/95 ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) 1/11/95 TEKNE 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak, geminin (afla dakiler) nedeniyle

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı