BĐR ÖLÜM RĐTÜELĐ OLARAK MEVLĐT VE DĐN GÖREVLĐLERĐ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BĐR ÖLÜM RĐTÜELĐ OLARAK MEVLĐT VE DĐN GÖREVLĐLERĐ"

Transkript

1 BĐR ÖLÜM RĐTÜELĐ OLARAK MEVLĐT VE DĐN GÖREVLĐLERĐ M. Cengiz YILDIZ * Özet Her kültür çevresinde olduğu gibi Đslam kültür çevresinde de ölüm olgusu karşısında belli ritüeller yapılmaktadır. Bahsedilen ritüellerden birisi de Mevlit tir. Mevlit, Đslam Peygamberi nin doğum günü olarak bilinmesine rağmen, daha çok belli gün veya gecelerde yapılan merasimlere verilen bir isimdir. Mevlit, günümüzde sadece ölüm vakalarında değil; doğum, sünnet, Hacc a gidiş veya dönüş, Kur an hatmi gibi birçok durumda gerçekleştirilen bir ritüeldir. Mevlit merasimlerinin her Müslüman tarafından gerçekleştirilmesi olası iken, daha çok bu ritüelde din görevlileri devreye girmektedir. Bu çalışmada, Mevlit olgusu, din görevlileri ile bağlantılı olarak ele alınacak ve bazı değerlendirmelerde bulunulacaktır. Anahtar Kavramlar: Mevlit, Din Görevlisi, Diyanet Đşleri Başkanlığı. Abstract As in all cultures also Islam culture area has the certain rituals against to death. Mevlit is one of the mentioned rituals. Although Mevlit is known as the birth of Prophet, mostly Mevlit is named as the ceremony at special nights. Nowadays Mevlit is a ritual not only in the death but also is used with birth, Sunna, going and returning from pilgrimage and finishing a complete reading of the Koran. At Mevlit ceremonies all Moslems can join but mostly at this ritual religious employee takes place. This article Mevlit fact is examined with relating to religious employee and also some evaluations will take place. Key Words: Mevlit, Religious Employee, the Presidency of Religious Affairs Giriş Bu çalışmada, Đslam dinine mensup olanların, olağanüstü bir durum (Đslam Peygamberi'nin doğumu, kutsal kabul edilen geceler, doğum ve ölüm vakaları, sünnet olma, nikâh kıyma, göreve başlama, bir okuldan mezun olma, Hac ca gidiş-gelişler, Kur'an'ın hatmedilmesi vs.) karşısında uyguladıkları mevlit ritüeli üzerinde durulmuş, bu ritüelin Türk insanı tarafından uygulanma gerekçeleri tartışılmıştır. Bahsedilen dini ritüelin uygulanmasında en çok görev alan din görevlileri değerlendirmeye tabi tutulmuş, bu ritüele * Yrd.Doç.Dr., Polis Akademisi Elazığ Zülfü Ağar Polis MYO ELAZIĞ, 1

2 din görevlilerinin bakış açısı ele alınmış, bu dini ritüelin yerine getirilmesi karşılığında din görevlilerinin ücret alma konusu işlenmiş ve bu konuya din görevlilerinin yaklaşım tarzı üzerinde durulmuştur. Türk din bürokrasisi ve din görevlileri üzerine daha önce yapılan alan araştırmasının (Yıldız,1999) verileri ele alınmış, birtakım değerlendirmelerde bulunulmuş, genellemelere ulaşılmaya çalışılmıştır. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için kısaca; ölüm ve din görevlilerinin genel durumları üzerinde durulmasında yarar vardır. Ölüm Ölüm, kısaca; canlılarda, hayat merkezlerinden kalp veya beynin fonksiyonunu yitirmesi sonucu hayatın sona ermesi (Cilacı,2001,279) olarak tanımlanabilir. Hançerlioğlu, ölümü; canlı varlıklardaki yaşamsal görevlerin bir daha yinelenmemek üzere sona ermesi olarak ele almaktadır. Ölüm, aynı zamanda; insan için çaresi bulunmayan ve önü alınamayan bir son, yaşama arzusunun önüne dikilmiş bir engel, korku ve dehşet uyandıran (Karaca,2000,85) bir durum olarak da görülmektedir. Ölüm, farklı din ve kültür çevrelerinde, insan yaşamının ayrı bir evresi olarak ele alınmaktadır. Bu olay öncesinde ve sonrasında çeşitli törenlerin yapılmasında, ölümden dolayı meydana gelen boşluğu doldurma ve teselli düşüncesinin önemli bir yere sahip olduğu dile getirilebilir. Ölüm, çoğu zaman, insanlığın çözülmemiş en büyük problemi olarak görülmüş, bunu aşabilmenin yolu dini inançta bulunmuştur. Birçok din ve kültür çevresinde, farklı aktiviteler yapılırken, Đslam dünyasında da birçok faaliyet gerçekleştirilmektedir. Bu faaliyetlerden birisi de mevlit törenidir. Mevlit törenleri, sadece ölümden sonra gerçekleştirilmemekte, daha başka zaman ve olaylardan sonra da bahsedilen dini ritüel yapılmaktadır. Din Görevlilerine Genel Bakış Din adamı (din görevlisi) kavramı, Türkçe Sözlük te; mesleği dinle ilgili işler olan görevli biçiminde ele alınmaktadır (TDK,1998,592). Đslam dininin ibadetlerinin ifa edilebilmesi için meydana gelen örgütlenmede, Hıristiyanlıkta var olan, belli bir sınıfın üstünlüğü veya mutlak yetkisi bulunmamaktadır. Aksine, topluluk veya toplum içinde bilgili, yetenekli vs. kişilerin imam olması esasının geçerli olduğu dile getirilebilir. Dolayısıyla, yukarıdaki tanımın, Đslam da tarih boyunca din hizmetlerini yerine getirenleri tam olarak karşılamadığı ifade edilebilir. Diyanet Đşleri Başkanlığı nın kurulmasından sonra, din 2

3 görevlilerinin, tanımın kapsamı içine nispeten girdikleri ileri sürülebilir. Çünkü Diyanet Đşleri Başkanlığı nın mevzuatında, din görevlilerinin dinle ilgili işleri, en ayrıntısına kadar ele alınmış ve çerçevesi çizilmiştir. Demirkol (1996,96 99), Weber in ele aldığı bürokratik örgüt özelliklerinin, Diyanet Đşleri Başkanlığı Kanunu nda açıkça görüldüğünü dile getirmektedir. Din görevlisi kavramı, Diyanet Teşkilatı içindeki din hizmetleri sınıfına (DHS) mensup; imam-hatip, müezzin-kayyım, Kur an kursu öğretisi, vaiz, murakıp ve genel idari hizmetler sınıfında (GĐHS) yer almasına karşın dini faaliyet içinde bulunan müftü ve müftü yardımcılarını kapsamaktadır. Cami görevlisi kavramıyla, imam-hatip ve müezzin-kayyım anlatılmakta, diğer din görevlileri (Kur an kursu öğreticisi, vaiz, murakıp, müftü) için cami görevlileri dışındaki din görevlisi kavramı kullanılmaktadır (Yıldız,1999,101) rakamlarına göre, Diyanet Đşleri Başkanlığı'nın; 861 il ve ilçe müftüsü, 91 müftü yardımcısı, 482 vaiz ve cezaevi vaizi, imam-hatip, müezzin-kayyım ve Kur an kursu öğretisi bulunmaktadır. Yurtdışında 968 eleman görev yaparken, eğitim merkezlerindeki toplam eleman sayısı 187'dir. Bütün personelle birlikte toplam sayı olmaktadır. Bunun yanında münhal (boş) olan kadro sayısı 'tür (DĐB1996YĐ,1997,7;35;57) yılı itibariyle, Türkiye'de cami bulunmaktadır. Kur an kursu sayısı olup, öğrenci sayısı dir. Bu Kur an kurslarında Kur an kursu öğreticisi (kadrolu-geçici görevli) görev yapmaktadır. Camilerin %11.38'i kadrosuz, Kur an kurslarının 1.146'sı öğretime kapalı bulunmaktadır (DĐB1996YĐ,1997,91;94;105). Cami sayısı her yıl, yaklaşık dolayında artmaktadır (Yücel,1994,458). Din görevlilerinin yerine getirdikleri hizmetlerin; cami ve Kur an kursu hizmetleri, soru sorma ve danışma ile ilgili hizmetler (dini liderlikle ilgili), görev dışındaki dini faaliyetler (mevlit, hatim, nikâh, Yasin okutma, cenaze ve devir merasimleri), görev alanı dışında gerçekleştirilen birtakım dini sohbetler biçiminde sıralanması olasıdır. Din görevlerinden örnekleme dâhil edilenlerin kısaca; yaş, medeni durum, mesken durumu, coğrafi köken, öğrenim, baba mesleği, çocuk sayısı, kıdem, unvana ilişkin durumları üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır. Örneklem grubundaki din görevlilerinin; %36.0 ı yaş, %32.0 ı yaş, %18.7 si yaş, %8.7 si yaş, %4.0 ı yaş arasında olurken, 20 yaş ve aşağısında olanların oranı %0.7 dir yılı istatistiklerine göre, Diyanet Đşleri Başkanlığı 3

4 teşkilatında görev yapan personelin %80.38'inin yaş arasında yoğunlaştığı (DĐB1996YĐ,1997,11) dikkat çekmektedir Din görevlilerinin %90.0 ı evli, %9.3 i bekâr ve %0.7 si ise boşanmıştır. Diyanet Đşleri Başkanlığı istatistiklerinde (1996) medeni durum dağılımı şöyledir: %94.45 evli, %5.26 bekâr, %0.28 dul (DĐB1996YĐ,1997,11;29;40). Din görevlilerinin %40.7 si lojmanda ikamet ederken, %32.7 si kirada, %24.0 ı kendi mülkünde oturmaktadır. %2.7 si de başka biçimindeki seçeneğe yanıt vermiştir. Din görevlilerinin %39.3 ü ilçeye bağlı köy, %22.7 si il merkezi, %21.3 ü il merkezine bağlı köy, %12.0 ı ilçe merkezi, %3.3 ü kasaba doğumludur. %1.3 lük kesim ise soruya yanıt vermemiştir. Örneklemin yaklaşık 2/3 sinin kırsal kesimde doğduğu görülmektedir. Öğrenim durumuna bakıldığında; imam-hatip lisesi mezunu %67.3, yüksekokul / üniversite mezunu %23.3, lise ve dengi okul mezunu %5.3, ortaokul mezunu %2.7, ilkokul mezunu %1.3 biçiminde bir dağılım gerçekleşmiştir. Baba mesleğinde; çiftçi %42.7, işçi %20.0, imam-hatip %15.3, serbest-tüccar %8.6, memur %3.3, öğretmen %1.3, müezzin-kayyım %0.7, başka %2.7, yanıt yok %5.3 biçiminde bir dağılım ortaya çıkmıştır. Başka seçeneğine, bir kişi seyyar satıcı, iki kişi fahri imam, bir kişi harp malûlü-gazi ve bir kişi ise inşaatçı cevabını vermiştir. Çocuk sayısı bakımından; 2 çocuk %24.0, 3 çocuk %16.7, 4 çocuk %16.7, 1 çocuk %12.7, 5 çocuk %10.7, 6 çocuk %4.0, çocuk yok %2.0, 7 çocuk ve yukarısı %1.3, yanıt yok %12.0 dağılımı ortaya çıkmıştır. Meslekteki kıdem durumuyla ilgili; 6 10 yıl arası %30.7, 1 5 yıl arası %16.7, yıl arası %16.7, yıl arası %14.7, yıl arası %12.7, yıl arası %3.3, 1 yıldan az %3.3, 31 yıl ve daha fazla %1.3, yanıt yok %0.7 biçiminde bir dağılım gerçekleşmiştir. Örneklem grubuna dâhil edilen din görevlilerinin unvan dağılımı şöyledir: %71.3 imam-hatip, %13.3 müezzin-kayyım, %8.7 Kur an kursu öğreticisi, %5.3 müftü, %1.3 vaiz. Mevlit Ülkemizde, ölen kişinin anıldığı günler arasında; üçüncü, yedinci, kırkıncı, elli ikinci ve yıl dönümü önemli bir yer tutar. Kırkıncı gün, en yaygın ve tipik olan dini ritüeldir. Mevlit okunması, hatim indirilmesi, yasin okunması, kırk duası, elli ikinci duası (elli ikinci gecede, ölünün kemiklerinin etinden ayrıldığı ve bu durumun ölüye çok acı verdiği, bundan dolayı bu gecede yapılan iyiliklerden dolayı ölünün azap çekmeyeceği biçiminde bir inanış vardır) (Erginer,2004,290; Erdil,1995,97 101; Örnek,2000,220) vs. bu günlerde yaygın 4

5 olarak yapılan merasimlerdir. Bahsedilen bu uygulamaların Kur an ve Sünnet te bulunmadığı, dolayısıyla bid at (aslında olmayan, sonradan ortaya çıkan şey, Đslam Peygamberi nden sonra ortaya çıkan genellikle Sünnet e aykırı uygulama) olduğu (Adam,2001) dile getirilmektedir. Mevlit (mevlid), Arapçada; doğum, doğum yeri, doğum zamanı anlamlarına gelir. Türkçede en çok kullanılanı doğum zamanı kelimesidir (Cilacı,2001,242). Mevlit, Đslam Peygamberi ni övmek ve O nun üstün vasıflarından bahsetmek amacıyla yazılan şiirlerin genel adıdır. Đslam Peygamberi nin doğumu, hayatı ve vasıfları burada ele alınmaktadır. Mevlit; Đslam Peygamberi'nin doğum günü olarak anlaşıldığı gibi, Peygamber'in doğum yılı münasebetiyle yapılan merasimler de bu adla anılmaktadır. Bu dini törenler, önceleri yalnızca Peygamber'in doğumu münasebetiyle düzenlenirken, daha sonraları; diğer kutsal gecelerde, doğum ve ölüm vakalarında, sünnet olmada, nikâh kıymada, göreve başlamada, bir okuldan mezun olmada, Hacca gidiş-gelişlerde, Kur'an'ın hatmedilmesi gibi durumlarda da uygulama alanı bulmuştur. Bu törenlerde, Süleyman Çelebi tarafından kaleme alınan Mevlit kitabı (Vesiletü n-necat), Kur'an'dan sureler (Tapper-Tapper,1996,43 44) ve birtakım ilahiler okunmaktadır. Süleyman Çelebi nin Vesilet-ün Necat ı, Türk edebiyatında kendi türünde yazılan ilk eseridir. Süleyman Çelebi den sonra, bu alanda pek çok eser yazılmış olmasına rağmen, hiçbiri onun kadar benimsenmemiştir. Öyle ki Mevlit, Türk edebiyatında aynı isimle anılan bir türün adı olmuştur (Toygar,1982,521). Đslam Peygamberi nin övülmesi amacıyla yazılan birçok mevlit bulunurken, hiçbirisi, XV. yüzyılda, Süleyman Çelebi tarafından yazılanı kadar ilgi görmemiş ve bu metin, Đslam dünyasının birçok köşesinde okunur olmuştur. Öyle ki bu metin, 1900 lü yılların ortalarında birçok dile (Arapça, Farsça, Arnavutça, Boşnakça, Rumca vb.) çevrilmiştir (Çağatay,1995, ). Süleyman Çelebi, adı geçen eserini lu yıllarda yazmaya başlamıştır (Toygar,1982,519). Dil ve edebiyat açısından Mevlit in (Vesilet-ün Necat) bazı özellikleri aşağıdaki gibidir: Eser, XV. Yüzyıl Anadolu Türkçesiyle yazılmıştır. Anlatım yalın ve etkileyicidir. Aruz vezni başarılı bir şekilde kullanılmıştır. Bu yönüyle ahenge, nağmeye ve terennüme daha elverişlidir. Anlam, beyitler içinde tamamlanmakta, beyitlerin bütünlüğü bozulmamaktadır. Mesnevi tarzında yazılması, eserin hikâye etme özelliğini kuvvetlendirmiştir. Đslam Peygamberi ne duyulan sevgi; abartıdan uzak, saf ve samimi duygularla dile getirilmektedir (Toygar,1982,522). Mevlit törenlerinde okunan Süleyman Çelebi nin eserinde çok sayıda değişiklik meydana gelmiştir. Eserde bazı bölümler tamamen bulunmazken, bazı bölümler kısaltılmış, 5

6 bazı yeni beyitler eklenmiştir. Metindeki bu değişiklikler; Mevlit metinlerini çoğaltan kişilerin farklı mezheplere bağlı olması, dikkatsiz davranması vs. unsurlara dayandırılırken, Mevlidin okunmasını kolaylaştırmak da burada amaç olarak görülebilir. Merasim esnasında, mevlit okuyan kişinin kitaba bağlı kalması pek hoş karşılanmadığından, okunurken birtakım ekleme ve çıkarmalar söz konusu olabilmektedir. Mevlit törenlerinde, bazı bölümlerin bilerek okunmadığı da görülmektedir. Özellikle Peygamber in ölümünün ele alındığı Vefat kısmı pek okunmamaktadır. Bu tavrın, Đslam Peygamberi ne olan sevgi ve hürmetten dolayı ortaya çıktığı ve bu yolla Peygamber in ölümsüzlüğüne vurgu yapıldığı (Toygar,1982, ) dile getirilmektedir. Mevlit okuma merasimlerinde öncelikle Kur an, ardından Vesilat-ün Necat tan bölümler, ilahi veya kasideler dönüşümlü olarak okunur. Veladet bahri (bölüm) nde, Peygamber in doğumunu bildiren beyit okunurken, yani doğdu ol saatte sultan-ı din, nura gark oldu semavat-ı zemin mısraından sonra ayağa kalkılarak ara duası yapılır. Merhaba bölümünün icrasında ise, salâvat-ı şerife getirilmekte ve tokalaşılmaktadır. Susadım su diledim içmekliğe, verdiler bir kıf ki dolu şerbeti, kardan ağ idi vü hem soğuk idi, dahi şirindi şekerden lezzeti biçimindeki mısralardan sonra da şerbetler dağıtılıp içilir. Bazı bölgelerde; un helvası, kuru üzüm ve lokum denilen bir çeşit çörek dağıtılır (Aymutlu,1995,60 61; Toygar,1982,527). Özellikle şehir merkezlerinde yapılan törenlerde, gülsuyu ve küçük kutucuklar haline getirilmiş şekerlerin dağıtılması biçimindeki uygulamanın günümüzde çokça yaygınlaştığı dile getirilebilir. Mevlidin sonunda uzun dualar edilmektedir. Mevlitler, klasik tek bir makamla okunmamaktadır. Bazı mevlitlerde, hangi bölümlerin hangi makamlarla okunacağına dair kayıtlar bulunmaktadır. Mevlit okuyucusunun, Kur an tilavetine özgü olan tecvit kurallarına uyma zorunluluğu bulunmamaktadır. Çünkü Mevlit Türkçedir. Eskiden mevlitlerin bir kısmında ney ve kudüm ün kullanıldığı dile getirilmektedir. Türkiye de icra edilen mevlitlerde, ilahi de yoğun olarak okunmaktadır. Okunan bu ilahilerin çoğunluğunun sözleri tekke şairleri ne aittir. Bunun yanında, şairi bilinmeyen-anonim olanları da mevcuttur. Sadece kadınlara ait mevlitlerde, ilahiye özel bir ağırlık verilmektedir. Đlahiler, tek okunabildiği gibi bir grup tarafından da okunabilmektedir. Bu ilahilerin belli başlı makamları; rast, mahur, saba, suzinak (Toygar,1982, ) biçiminde sıralanabilir. Đlk mevlit merasiminin Fatımiler devletinin son dönemlerinde Mısır da icra edildiği ifade edilmektedir. Đlk zamanlar sadece Rebiü levvel ayının on ikisinde yapılan bu törenler, daha sonra Şii kesim tarafından, imamlar ve sevdikleri din büyükleri için de yapılmıştır. 6

7 Bahsedilen bu merasimler, ilk zamanlarda daha çok saray çevresine mahsustur ve halk katılmamaktadır. Mevlit merasimlerine halkın iştirak etme tarihi, Erbil meliki Muzafferü ddin dönemine ( ) kadar uzanır. Bu törenler, daha sonra Đslam dünyasına yayılmış ve bir bayram havasında kutlanmaya başlanmıştır (Aymutlu,1995,51; Toygar,1982, ). Osmanlılarda ilk mevlidin, 1589 yılında, III. Murat devrinde okunduğuna dair bilgiler mevcuttur. Buna karşılık Tayyar Zade, Osmanlı da II. Selim döneminde ( ), kutsal kabul edilen gecelerde mevlit faaliyetinin olduğundan bahseder. Aynı eserde, varlıklı kimselerin evlerinde mevlit okuttukları ve camilerde mevlit okutulması için vakıflar tesis edilmiş olduğu dile getirilmektedir (Aymutlu,1995,52). Mekke de düzenlenen mevlit merasimlerinin çok ihtişamlı olduğu ve mevlit törenlerinin Anadolu da olduğu gibi icra edildiği ifade edilmektedir (Aymutlu,1995,58). Mevlit okuma / okutma nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1.Kutsal gecelerde (Đslam Peygamberi nin doğum yıldönümü olan Rebiü l-evvel ayının on ikinci gecesi, Recep ayının ilk Cuma gecesi olan regaip kandili, Recep ayının yirmi yedinci gecesi olan miraç kandili, Şaban ayının on beşinci gecesi olan berat gecesi, Ramazan ayının yirmi yedinci gecesi olan kadir gecesi, Ramazan ayı içerisinde, kurban bayramı gecelerinde). 2.Çeşitli vesilelerle şehitlerin ruhlarını taziz için (yıldönümleri, herhangi bir Cuma günü veya gecesi). 3.Bir kişinin ölümünde (toprağa verilmesinin ilk gecesinde, ölümünün üçüncü, kırkıncı veya elli ikinci gecesinde, ölüm yıldönümlerinde). 4.Adaklarda (Cuma günü veya gecesi okutulmak üzere, erkek veya kız çocuğu isteğinde, sınav kazanmada, bir işe veya memuriyete tayin veya terfide, ev sahibi olunduğunda, bir felaketten kurtulmada vs.). 5.Mahalli şöhret sahiplerinin ruhlarını taziz için (teşekküller veya şahıslar tarafından, Cuma günü veya gecesi, pazartesi gecesi). 6.Dini veya içtimai kurumların açılışında (temel atma töreninde, ticari bir ortaklığın kuruluşunda, gündüz veya gece). 7.Hac dönüşünde (hacının kendisi veya ailesi tarafından uygun görülen bir günde). 8.Doğumlarda (doğum günü, yıldönümü, doğumun yedinci günü, doğumun kırkıncı günü, çocuğa ad verme günü). 9.Sünnet (sünnet töreninin yapıldığı gün, sünnetin yedinci günü). 10.Okula-okumaya başlama (Kur an öğrenimine başlama günü, Kur an ın hatmedilmesinde, ilkokula başlama günü). 7

8 11.Askerlik (askere uğurlama veya askerden dönmede). 12.Evlenme (söz kesimi, nişan, düğün töreni). 13.Şükür için (sevinçli olayların kutlanmasında). 14.Yağmur duasına çıkarken (Aymutlu,1995,59 60; Toygar,1982, ; Tezcan,1997,148). Bazı yörelerde, evlilikten sonra duvak mevlidi okutulur. Bu ritüelle, ilahi uğur dilenir. Bu merasimden sonra; şeker, şerbet ve yemek dağıtılır (Santur,1998, ). Özellikle tanınmış kişilerin ölüm yıldönümlerinde mevlit okutulacağının ilanı gazeteler yoluyla yapılabilmektedir (Örnek,2000,213). Basın yayın araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte ilanlar, daha geniş kesimlerin ulaşacağı araçlarla (özellikle televizyon) yapılmaya başlanmıştır. Mevlit törenleri; cami, müstakil veya apartman daireleri, köy odaları, kır, açık hava vs. yerlerde yapılabilirken (Toygar,1982,523), son zamanlarda düğün salonları, lokanta, çay bahçesi gibi mekânlar da kullanılabilmektedir. Özellikle televizyondan canlı veya banttan mevlit törenleri de günümüzde çokça yaygınlaşmıştır. Kutsal kabul edilen gecelerde, televizyon kanallarının büyük çoğunluğunda bu yayınlar yayınlanmakta ve o gece herhangi bir programda bulunmayan kişiler, bu yayınları dinleyebilmektedirler. Mevlit törenlerine her kesimden (erkek, bayan, çocuk) katılım olmakta ve aynı mekânda farklı bölmelerde oturmak suretiyle bu dini merasim ifa edilmektedir. Cami, gibi yerlerde, kadınlar ayrı bir bölümde bulunurken, ev gibi daha küçük mekânlarda ise farklı odalar tercih edilmektedir (Toygar,1982,524). Mevlit okuma veya okutma, Türk halkı arasında yaygın olarak yerine getirilmektedir. Bunun yanında, hatim indirme biçimindeki dini törenler de yaygındır. Yapılan bir araştırmada; ailelerin %43.0 ının yılda bir kez, %19.0'ının birkaç yılda birkaç kez mevlit okuttukları ortaya çıkmıştır (Yasa,1969,248). Kırsal kesim üzerine yapılan bir araştırmada (1960); en çok Ahmediye, Muhammediye, Kur'an, Mızraklı Đlmihal ve Mevlit gibi kitapların mevcut olduğu görülmüştür. (Tezcan,1974, ). Mevlit törenlerinin, Türk toplumunda kadınlar arasında çok daha sevildiği ve önemsendiği dikkat çekmektedir. Bunun nedenleri; Mevlit in ana temasının kadınlar için önemli bir hadise olan doğumdan bahsetmesi, kadınların kendi dünyaları dışına çıkmalarına olanak sunması, bu dini ritüellerin bir törenden çok bir ibadet olarak kabul görmesi vb. (Toygar,1982,523) biçiminde sıralanabilir. 8

9 Mevlit benzeri törenlerin, özellikle bazı toplumlarda uygulanması ve önemsenmesi ile ilgili çeşitli görüşler mevcuttur. Buna göre, anadilin Arapça olmadığı toplumlarda, dini ritüellerin daha da inceldiği, kalabalıklaştığı ve kutsallık atfedilen unsurların çoğaldığı ifade edilmektedir. Bu uygulamada, bilinmeyen bir dille ibadet yapılmasının etkili olduğu dile getirilmektedir. Hatta gelenekler ve örflere karşı da bir kutsiyet atfedilmektedir. Arapça bilen Müslüman toplumlarda; dinin, daha çok rasyonel formları ve selefi yorumları güçlü iken, Arap dışı toplumlarda, mistik unsurların daha çok yaygınlık kazandığı görülmektedir. Gelenek, örf, velilerin menkıbeleri ve diğer bazı dini ritüeller, daha çok halk Đslam'ı olarak adlandırılmaktadır. Mevlit de, halk Đslam'ının önemli unsurlarından biri olarak kabul edilebilir (Türköne,1995,40 41). Halk Đslam ı veya volk Đslam ın bazı uygulamalarının yaygınlık kazanmasında, din görevlilerinin etkisinin büyük olduğu (Tezcan,1974,188) ifade edilebilir. Mevlit törenlerinin; Đslam Peygamberi nin doğumundan ölümüne kadarki hayatını anlatma, Kur an dinleme ve ibadet vesilesi olarak dini fonksiyonu; insanlar arasında tanışma, hatırlaşma, bir araya gelmek suretiyle insanların kaynaşmasını sağlaması yönüyle toplumsal fonksiyonu; kendine has musikisi, ilahileri ve edibi kıymetiyle kültürel fonksiyonu; mutluluk ve kederde birleştirmesi yönüyle de moral fonksiyonlu olduğu (Toygar,1982, ) dile getirilebilir. Ölüm ve ölümlerdeki törenlerle ilgili olması yönüyle üzerinde durulması gerekli olan konulardan birisi de Kur an ın hatmedilmesidir. Hatim; Kur'an'ın baştan sona kadar okunmasıdır. Peygamber döneminden itibaren, Kur'an'ın ezberlenmesi ve dolayısıyla sık sık hatmedilmesi yaygın bir gelenek olarak uygulama alanı bulmuştur. Asr-ı Saadet olarak adlandırılan dönemde, Kur'an'ın hatmedilmesi o kadar yaygındır ki, Kur'an'ı günde iki defa hatmedenlerden bahsedilmektedir. Hatim merasimleri, Peygamber döneminden günümüze dek devam edegelmiştir. Bu dini ritüel, hayırlı bir olayın sonrasında veya bir sıkıntı durumunda yaygın olarak icra edilmektedir. Kur'an'ın, hafızlar tarafından cemaat karşısında okunması, Đslami literatürde mukabele olarak tanımlanmaktadır. Bu merasimler, daha çok Ramazan ayında cami, mescit ve evlerde yapılmaktadır (Buyrukçu,1995,193; RS, ). Đslam dininin kutsal kitabı Kur'an, nazil olduğu dönemden itibaren, bu dinin müntesipleri tarafından okunmakta ve emirleri yerine getirilmektedir. Kur'an'ın öğrenilmesi, öğretilmesi ve okunması; Peygamber ve sonraki dönemlerde ortaya çıkan mezheplerin temsilcileri tarafından tavsiye edilmesine rağmen, Kur'an okumasını bilmeyen Müslümanlar daima var olagelmişlerdir. Bu durum karşısında, Kur'an'ı başkalarına okutmak biçiminde bir uygulama başlamıştır. 9

10 Mevlit ve Din Görevlileri Mevlit şeklindeki dini törenler, toplumumuzda yaygın bir biçimde uygulama alanı bulurken, din görevlileri, mevlit törenlerinde görev almakta; Kur'an, Mevlit ve ilahi okumaktadırlar. Bu alanda, din görevlilerinin sergiledikleri tutumun ve bu konudaki düşüncelerinin öğrenilmesi için kendilerine mevlit, hatim ve cenaze gibi dini merasimler ile ilgili düşünceleriniz nelerdir? biçiminde soru yöneltilmiştir. Din görevlilerinin %42.6'sı, bu hizmetlerden ücret alınmamasını istemiş, %33.3'ü ise ücret alınabileceğini ifade etmiştir. %5.3'lük bir oran, bu soruyu yanıtsız bırakmıştır. Yanıtları, başka seçeneği adı altında ele alınanların oranı ise %32.0 olarak gerçekleşmiştir. Soruya, birden fazla seçenekle yanıt verilmiştir. Mevlit, hatim ve cenaze ile ilgili olarak genel anlamda bir soru sorulmuş, ancak, din görevlilerinin önemli bir kısmı, bu soruya ücretle irtibatlı olarak cevap vermiştir. Bunun yanında, farklı birtakım ölçütlerin, verilen yanıtlarda göz önüne alındığı dikkat çekmektedir. Din görevlilerinin bu konudaki düşünceleri, şu başlıklar altında ele alınabilir: Ücret: Bu törenler aslından çıkarılıp, para kazanma aracı haline getirilmişlerdir. Bu törenleri; birçok din görevlisi, ticaret ve geçim kaynağı gibi görmektedir. Mutlaka para alınacaksa, mevlit ve cenaze işlemlerinden alınabilir. Ancak, Kur'an'ın hatmedilmesinden kesinlikle para alınmamalıdır. Bu dini faaliyetlerin yerine getirilmesi karşılığında, din görevlilerine, hak etmiş oldukları ücret verilmelidir. Din görevlisinin memnun edilmesi esas alınmalıdır. Din görevlisi, insanların parasal durumuna göre ücret alabilir. Aksi durumda insanlarda, din görevlisinin bu işi yapmaya mecbur olduğu biçiminde bir kanaat uyanır ve itibarı düşer. Eğer kişi gerçekten fakir ise, bu işlemlerin ücretsiz yapılması lazımdır. Diyanet Đşleri Başkanlığı; hatim, mevlit ve cenaze işlemlerinin görev bilinci içinde yapılmasını ve bu işte Allah rızasının göz önünde bulundurulmasını istemektedir. Bu vazifeler karşılığında ücret talep edilmesi, görevde etkili ve başarılı olmayı önleyen ve halkın güvenini sarsan davranışlar olarak ele alınmaktadır (DĐBG1995/1,1995,13). Ancak, mevlit okutan kimseden para alınması ve caminin giderleri için harcanması (DĐBMTTGÇY,1985,77) din görevlilerinden istenmektedir. Đnsanların bilgilendirilmesi: Đnsanların, yukarıda söz edilen törenler hakkında doğru bir şekilde bilgilendirilmeleri gerekir. Cemaatin çoğu; mevlit gibi, dinin özünden olmayan konulara önem vermekte ve diğer ibadetlere yeterince ilgi göstermemektedir. Bu dini 10

11 merasimlerin, farz ibadet gibi algılanması yanlıştır. Öncelikli olarak, farz ibadetlerin yapılması gerekir. Bu konuların, dinin en önemli vecibeleriymiş gibi sunulması, dinin anlaşılmasına mani olmaktadır. Bahsedilen dini merasimler, bir anlamda halkın ihtiyacıdır. Din görevlilerinin, bu konuda üstüne düşen görevleri, gerektiği biçimde yerine getirmeleri elzemdir. Mevlidi, yaygın hale getirmek yersizdir. Kur'an'ı, herkesin okumaya çalışması gerekir. Bu şekildeki dini törenlerden ziyade, eğitim ve ibadet konularına önem verilmelidir. Bu dini törenlerin yerine getirilme biçiminin, din görevlileri dışındaki kimseler tarafından bilinmesi de bir gerekliliktir. Bu konudaki görüşler, dinle ilgili birçok eserde belirtilmiştir. Uygun olan durum, sahih birtakım kitaplara göre davranılmasıdır. Bahsedilen dini davranışların yerine getirilmesi ve karşılığında ücret alınmasının, bazı din görevlilerini büyük ölçüde rahatsız ettiği dikkat çekmektedir. Din görevlilerinin, bu faaliyetleri yerine getirme konusunda tek merci gibi algılanmasının önlenebilmesi için, halkın bilgilenmesinin istenilmiş olma ihtimali yüksektir. Dinin gerçek anlamda bilinmesi fırsatının ortaya çıkması: Bu faaliyetler, insanların bir araya gelmesi için bir fırsat olarak ele alınmalıdır. Bu sayede insanlara, gerçek Đslam anlatılmış olur. Bu törenlerde, insanların aynı çatı altında toplanması sağlanmaktadır. Söz konusu törenlerin, dine hizmet için bir araç olarak kullanılması uygun olurken, kişilerin manevi duygularının gelişmesi de bu sayede sağlanmış olur. Mevlit, Peygamber için bir methiyedir, okunması faziletlidir. Ancak, insanların dini görevlerinin, bu merasimlerle gereğince yerine getirilmiş olduğu düşüncesinin oluşması engellenmelidir. Bu merasimler, dua etmede bir vesile olarak ele alınabilir. Din hizmetinin gereğince yapılması ve insanlara dinle ilgili bilgilerin aktarılması konusunda belli vazifeleri yerine getiren din görevlilerinin, bahsedilen dini törenleri bir vesile gibi ele almış olma ihtimalleri bulunmaktadır. Buna göre, din görevlilerinin parasal gelir yanında, manevi bir kazanç sağlama düşüncesinde oldukları ileri sürülebilir. Đtibar: Bu gibi faaliyetler, din görevlilerinin itibarını düşürdüğünden, ücret karşılığı yapılması doğru değildir. Bir din görevlisi; mevlit, hatim ve cenaze törenine iştirak ederken görevinin şeref ve haysiyetini her şeyin üstünde tutmalıdır. Maddiyata karşı bir zaaf içinde olmamalıdır. Din görevlilerinden bazıları, kimi dini faaliyetler karşılığında ücret alınmasının; insanlarda, din görevlilerine parayla her türlü işin yaptırılabileceği düşüncesinin oluşmasına 11

12 neden olduğunu ileri sürmüşlerdir. Bununla birlikte, toplum üzerinde söz sahibi olma durumunun da yitirildiği ifade edilmiştir. Bu anlayış; din görevlilerini, ücret karşılığı görev icra eden memur lara dönüştürmektedir. Bazı din görevlileri, özellikle insanlar arasında imam denince, akla mevlit, cenaze peşinde koşan kişi nin geldiğini ve bu bakış açısının, itibar kaybının bir göstergesi olduğunu ifade etmişlerdir. Bir araştırmada (Köylü,1989, ), din görevlilerinin itibar düşüklüğünün nedenleri ve prestijin yükseltilmesi için neler yapılması gerektiği ele alınmıştır. Buna göre; din görevlilerinin %5.9'u, meslektaşlarının birtakım dini törenlerden (mevlit, Yasin, hatim, cenaze, devir vs.) para almalarının itibar kaybına neden olduğunu belirtmiştir. Zorunluluk: Din görevlilerinin, bu faaliyetleri yerine getirme konusunda, bir mecburiyetlerinin olmadığının bilinmesi gerekir. Ancak, her din görevlisi, bu alanda bilgi sahibi olmalıdır. Cenazeyi yıkamak, din görevlileri için bir zorunluluk gibi algılanmaktadır. Hâlbuki bu işlemlerin, ölen kişinin akrabaları tarafından yapılabilmesi mümkündür. Bahsedilen bu dini faaliyetin, her insan tarafından yerine getirilecek düzeyde dini bilginin artırılmasının gereğine vurgu yapılmıştır. Din görevlilerinin önemli bir kısmı; mevlit, Yasin, nikâh, hatim, cenaze, devir gibi dini merasimleri, resmi görev dışı dini hizmet olarak değerlendirmektedir. Yukarıda adı geçen dini faaliyetlerin yerine getirilmesi, Diyanet Đşleri Başkanlığı'na bağlı din görevlilerinin vazifeleri arasında yer almamasına rağmen, toplum; bu faaliyetleri, din görevlilerinin yapması gereken işler arasında görmektedir. Bu görevlerin yerine getirilmemesinden dolayı, din görevlilerinin amirlerine şikâyet edildiği de vakidir. Bahsedilen dini faaliyetler, yaygın ve örgün din eğitimi sayesinde, toplumun büyük bir kısmı tarafından öğrenilebilecek bir özellik taşımaktadır. Kur'an ve mevlit okuma konularında, din görevlilerine zorunlu olarak görev verildiği durumlar da olmaktadır. Gerçekleştirilecek bir mevlit töreninde, dışarıdan birileri getirilmiş olsa bile, görevli olduğu camide okunduğundan dolayı, cami görevlileri de bu törene iştirak etme zorunda kalmaktadırlar. Dolayısıyla bazı din görevlilerinin, bu törenlere istemeyerek de olsa katıldıkları ifade edilebilir. Yapılan bir araştırmada (Köylü,1989,81 87), meslekten memnun olmama nedenleri arasında, din görevlileri arasında birtakım kazanç grupları nın (mevlit, nikâh, Yasin, cenaze, hatim vs.) oluşması, önemli bir yer tutmaktadır. 12

13 Dinde sonradan ortaya çıkan uygulamalar (bidat): Bu törenlerin icra edilmesi esnasında, dinle ilgisi olmayan birtakım uygulamaların ilave edilmesi sonucu hurafelerin oluştuğu bilinen gerçeklerdendir. Özellikle, mevlit ve cenaze törenlerinde birçok hurafe bulunmaktadır. Mevlit bidati nin bu derece yaygınlaşması bile, bu durumlardan rahatsız olmak için yeterli neden sayılmalıdır. Bahsedilen törenler, güzel adetler (bidat-ı hasene) olarak görülmelidir. Dini açıdan önemli bir boşluk, bu sayede doldurulmuş olmaktadır. Dünya hayatında, dinin temel birtakım gereklerini yerine getirme yönünden önemli bir çaba sarf etmeyen insanlar için bu törenler, öldükten sonra kişiyi kurtarma tedbirleri olarak görülmektedir. Bu törenler, bidat olarak ele alınabilirken, uygulamaların dine karşı bir yönünün olmadığı bilinmekte ve dinle ilgili eserlerde bu gibi konulara rastlanmamaktadır. Đyi bir inceleme sonunda, bu türden faaliyetlere Asr-ı Saadet'ten bir referans bulunacağı söylenebilir. Dinde, yapılması mutlaka gerekli birtakım emirlerin (farz, vacip) dışındaki alanda (sünnet, nafile vs.), belli bir sınırlama yoktur ve daha çok bu alanda; kişiye, yöreye, zamana, şartlara vs. göre değişik tutumlar sergilemek mümkün olabilmektedir. Genel olarak mevlit törenlerinin, Peygamber'den sonra ortaya çıkan bir uygulama (bidat) olduğu kabul edilmektedir. Başka seçeneğinde ele alınan ve ilginç yanları bulunan yanıtlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir; mevlit bir dua ve naattan ibarettir. Bu sebeple, kişinin mevlit okutmakla cenneti garanti altına aldığı gibi bir düşünceye sahip olması yanlıştır. Kur'an, asıl tefekkür etme ve amel için indirilmiştir. Tefekkürsüz, amelsiz hatmin faydası yoktur. Mevlit, hatim ve cenaze işlerinin din görevlileri tarafından yapılması ve mukabilinde ücret alınması din görevlilerinin prestij kaybına sebep oluyor, Kur'an'ın ölü kitabı olmadığı anlatılmalıdır, bu unsurların, din görevlisi için geçim vesilesi yapılması iyi değildir, fakir ve zengin ayrımı yapmadan bu işlemler yerine getirilmeli, çoğu gösteri amacıyla yapılıyor, bu işlerin özel görevlileri olmalıdır, dini olan her şeye saygım vardır. Enformel görüşme gerçekleştirilen din görevlileri; TRT'nin kandil gecelerinde düzenlediği programlarda mevlit, ilahi ve Kur'an okuyan din görevlilerinin, bölgeler esas alınmak suretiyle seçilmesinin gerektiğini belirtmişlerdir. Yalnızca, belli kimselerin bu programlara çıkmalarının, bunlara karşı olan ilginin azalmasına neden olduğu ifade edilmiştir. Bazı din görevlilerinin, birtakım dini merasimlerle ilgili olarak (mevlit, hatim, nikâh, Yasin okuma, cenaze, devir vs.) uzmanlık elde ettikleri ve kimilerine bu konuda hiç teklif gitmemiş olduğu da, ifade edilen görüşler arasında yer almaktadır. 13

14 Mevlit ritüeli ile yakından ilgili olan ve din görevlilerinin, yerine getirdikleri dini ritüellerden birisi de, cenaze merasimi ve cenaze merasiminden birkaç gün sonra gerçekleştirilen ıskat-ı salât, ıskat-ı savm ve devir işlemleridir. Bu; ölen kişinin sağlığında gücü yetmemesi veya ihmal etmesiyle kazaya kalan namaz, yemin ve oruç borçları için bir sadaka verme işlemidir. Devir işleminde, kazaya kalan her bir vakit namaz, yemin ve her bir gün farz orucu için bir sadakanın verilmesi esas alınmıştır. Ancak, uygulamanın bu şekilde olması, verilecek paranın büyük bir miktara karşılık gelmesi sonucunu doğurmaktadır. Dolayısıyla, bundan kaçınmak için, fakirler ve sadaka veren arasında paranın karşılıklı alınıp verilmesi ve bu sayede verilecek para miktarının düşürülmesi amaçlanmaktadır. Iskat-ı salât ve ıskat-ı savm, Hanefi mezhebince caiz olarak görülürken, devir şeklindeki bir uygulama, hile olarak ele alınmaktadır. Devir işlemlerinin, ancak çok fakir olan kimseler için yapılması uygun görülmüştür. Devir işlemlerinin yürütülmesinin, din görevlilerinin vazifeleri arasında olmadığı, Diyanet Đşleri Başkanlığı tarafından belirtilmiştir. Din görevlilerinin, bunun gibi dini faaliyetlerde bulunmadan çok, kişilere yol göstermekle vazifeli oldukları ifade edilmiştir. Devir in, delili bilinmeyen bir fetvaya dayandırıldığı dile getirilmektedir. Buna göre, ölen kişi, ıskat (ölünün azaptan kurtulması ümidi ile ölen kimse namına dağıtılan sadaka) için yeterli miktarda mal bırakmamışsa, bir miktar mal ya da para ödünç alınır ve bir fakire, filan kişiye vekâleten bu meblağı, ölen kişinin eksik ibadetlerinin fidyesi olarak sana veriyorum diyerek verilir. Fakir de, bunu ölen kişiye vekâleten sana bağışlıyorum der ve bu alma verme işi ıskat bitinceye kadar devam eder (Adam,2001). Buna göre, bahsedilen bu durumun, bidat olduğu ve Đslam dinin ruhuyla bağdaşmadığı dile getirilebilir. Cenaze işlemleriyle ilgili bilgiler, özellikle hadis ve fıkıh kitaplarında yer alırken, bu işlemlerin yapılması, ayrı bir bilgi birikimini gerektirmektedir. Bu dini faaliyetlerin yerine getirilmesinde, din görevlilerine büyük görevler düşmektedir. Din görevlileri tarafından Kur'an okuma karşılığında para alınması konusu, toplumda sık sık tartışılan bir özellik arz etmektedir. Bununla ilgili görüşlerin ele alınması ve birtakım değerlendirmelerde bulunulmasında yarar vardır. Din görevlileri, Kur'an'ın ücretle okunması konusunda, öncelikli olarak başvurulan bir konumda bulunmaktadırlar. Din görevlilerinin bu konuya karşı nasıl bir yaklaşım içinde olduklarının bilinmesi, amacıyla onlara, Kur an okuma karşılığında para alınmasıyla ilgili düşünceleriniz nelerdir? biçiminde açık uçlu bir soru sorulmuştur. 14

15 Kur'an okunması karşılığında para alınmaması yönünde görüş bildirenler %62.0, bu konuda olumlu bir tutum içinde olanlar %21.3, hediye olarak alınabileceğini belirtenler %10.0, cevap vermeyenler %3.3 biçiminde bir dağılım göstermektedir. Başka seçeneği başlığı altında ele alınabilecek olanlar ise, %18.0'lık bir orana sahiptir. Din görevlilerine bu konuda yöneltilen soru açık uçlu olduğundan, olumlu veya olumsuz biçimde verilen cevaplar yanında, birtakım açıklamalarda da bulunulmuştur. Bu görüşlerin, başka seçeneği altında ele alınması uygun görülmüştür. Bu soruya, alınmamalıdır, alınmalıdır, karşıyım veya caiz değildir şeklinde kısa yanıtlar verenlerin oranı da yüksektir. Para alınmaması yönünde görüş bildirenlerin çoğunluğu, bu davranışın din açısından uygun olmadığı kanaatini taşımaktadırlar. Bunun yanında, cevap olarak, mezheplerin görüşlerini yazanlar da bulunmaktadır. Din görevlilerinin, bu konuları kapsamına alan ve dini alanda otorite olarak kabul edilen kimselerin eserlerini gözden geçirmiş oldukları veya bu konuda sorarak bilgi sahibi oldukları, verdikleri yanıtlardan anlaşılmaktadır. Dini birtakım hizmetler karşılığında ücret alınmaması yönünde görüş bildirenlerin bir kısmı, para almanın; hem meslek ve hem de kişilik yönünden itibarın düşmesine neden olduğu görüşündedir. Bahsedilen din hizmetinin para karşılığı yerine getirilmesinin, insanlarda; din görevlilerinde paraya karşı bir eğilimin olduğu biçiminde bir düşüncenin oluşumuna zemin hazırladığı ileri sürülmüştür. Halkın, din görevlilerine olan ihtiyacının, ancak, bir mevlitte veya cenazede hissedildiği belirtilerek; kişilerde, din görevlisine parayla her isteğin kabul ettirilebileceği inancının yaygın olduğu ifade edilmiştir. Kur'an'ın parayla okunmasına olumsuz bakanların, üzerinde durdukları konulardan birisi de pazarlık tır. Parayla Kur'an okunmasıyla ilgili olarak pazarlık yapılması, din görevlileri hakkında olumsuz bir imajın oluşmasına neden olabilmektedir. Hatta bazı din görevlilerinin ifade etmiş oldukları gibi, bu durum (mevlit, cenaze, hatim için belli bir rayiç fiyat oluşturulmuş olduğu) halk arasında alay konusu bile olabilmektedir. Para alınması konusunda olumlu görüşe sahip olanlardan bir kısmı, para alınmasını pazarlık yapmama şartına bağlamıştır. Pazarlık yapmanın, din görevlilerinin hem meslek ve hem de kişiliğini zedeleyeceğinin bilincinde olanlar, bu şekilde cevap verme ihtiyacı duymuş olabilirler. Verilen ücretle ilgili, belli bir miktarın olduğu yönünde birtakım görüşler bulunmaktaysa da, miktarı belirleyen faktörün, Kur'an veya mevlit okutan kişinin parasal durumu olduğu söylenebilir. Bu konuda, manevi bir sorumluluktan kurtulma ve din görevlisinin memnun edilmesi temel faktör olarak görüldüğünden, yüksek miktarda para 15

16 verilmesinden kaçınılmamaktadır. Hatta okunan Kur'an'ın veya mevlidin, verilen ücret oranında kabul edileceği biçiminde yaygın bir anlayış bulunmaktadır (Özcan,1989,612). Başkalarına Kur'an okutma geleneği; özellikle Ramazan aylarında, sevinçli durumlarda, sıkıntılı birtakım zamanlarda, birinin ölümü durumunda ya da sonrasında gerçekleşebilmektedir. Kur'an'ın başkalarına okutulması ve buna bağlı olarak ücret alınıp-alınmaması ile ilgili Peygamber'in Hadisleri ve mezheplerin görüşlerinin varlığı, Peygamber dönemi ve daha sonraki dönemlerde bu yöndeki uygulamaların mevcudiyetini akla getirmektedir. Kur'an okumanın toplumda öğrenilmemesi ve buna karşılık bazı kimselere okutulmasının, mevlit okutma geleneğine paralel olarak geliştiği söylenebilir. Çünkü mevlit olarak adlandırılan dini faaliyetlerde, Peygamber'i yücelten naatlar yanında, Kur'an'dan bazı bölümler ve ilahiler de okunmaktadır. Kur'an öğretimi karşılığında para alınmaması, Peygamber'in tavsiyeleri arasında yer almaktadır (Canan,1993,252). Bazı durumlarda ise, Kur'an öğretimi karşılığında para alınabileceği belirtilmiştir. Ücretle Kur'an öğretimi ile ücretle Kur'an okunması konularına aynı şekilde yaklaşılmamaktadır. Ücretle Kur'an öğretiminin, ücretle okumaya göre daha uygun olduğu yönünde görüşler bulunmaktadır. Kur'an okunması karşılığında para alınması ile ilgili, mezhepler arasında kesin bir görüş birliği bulunmazken, bazı otoritelere göre Kur'an'ın ücretle okunması uygun değildir. Hatta Hanefi mezhebi imamlarınca, yalnızca bu konuyu ele alan eserler yazılmıştır (Beşer,1997,60 92; Canan,1993,252; Özcan,1989, ). Bir kısım din görevlisi, karşılıklı rıza nın olması halinde, para alınabileceğini ifade etmiştir. Kur'an okuyanın ve para verenin karşılıklı memnuniyetlerinin olması, yapılan işi meşru gibi göstermektedir. Bu durumda, tamamıyla kişisel bir tatminin sağlanmaya çalışıldığı, dini faaliyetlerin manevi boyutunun ise görmezden gelindiği dikkat çekmektedir. Para alınmasına olumlu yaklaşanlardan bazıları, bu dini faaliyetlerin, bir meslek gibi değerlendirilmesinin yanlış olduğunu ve meslek gibi algılanmaması koşuluyla para alınabileceğini ifade etmişlerdir. Bazı eserlerde, ücret karşılığı Kur an okumak ve okutmanın, bidat olduğu yani Đslam dininin ruhuna aykırı olduğu dile getirilmektedir. Kur an okuyup, bunun sevabını ölen kişiye bağışlamak ise Sünnet e uygun bir davranış olarak görülmüştür (Adam,2001). Verilen şeyin hediye olması durumunda, Kur'an okuma karşılığı para alınabileceği ifade edilmiştir. Bununla ilgili birtakım eserlerde referanslar bulunmaktadır (Talu,1997, ). 16

17 Yalnız bu, çok yaygın bir görüş olarak ele alınmamıştır. Bu davranışta, Kur'an okuyanın memnun edilmesi nin esas alındığı dikkat çekmektedir. Din görevlilerinin önemli bir kısmı, mevlit, hatim, cenaze vs. faaliyetleri, ek gelir olarak değerlendirmektedir. Yapılan bir araştırmada da (Tatlılıoğlu,1989,122) benzer sonuçlar ortaya çıkmıştır. Para ile Kur'an okutmanın ekonomik olmaktan çok, psikolojik ve itikatla ilgili olduğu da belirtilmektedir. Bu şekilde Kur'an okutan kimseler, hiçbir dini vecibeyi yerine getirmeseler bile, bu davranışlarıyla bir rahatlık kazanmaktadırlar. Đnançla ilgili bilgisizlik, kişilerin bu şekilde davranmalarına neden olabilmektedir (Talu,1997, ). Kur'an'da geçen Yahudi ve Hıristiyan din adamlarının para kazanma tutumları ile para karşılığı Kur'an okuma durumu karşılaştırılmakta ve bu durum, onları taklit biçiminde ele alınmaktadır. Aynı şekilde, bu tutumun Kur'an'da eleştirildiği görülmektedir (Talu,1997, ). Bununla ilgili ayetler şöyledir (Kur an,tevbe,34 35): Doğrusu, hahamların ve rahiplerin çoğu, halkın mallarını haksız yollardan yerler ve insanları Allah ın yolundan uzaklaştırırlar. Altını, gümüşü yığıp Allah yolunda harcamayanlar var ya, işte onları acı bir azabın beklediğini müjdele. Yığılan bu altın ve gümüş, cehennem ateşinde kızdırılarak bunlarla onların alınları, yanları ve sırtları dağlanacağı gün onlara; işte! denilecek sizin nefisleriniz için yığıp hazineye tıktıklarınız! Haydi, tadın bakalım o tıktığınız şeyleri!. Alan araştırması sırasında, din görevlilerinden bazılarının; mevlit, hatim ve cenaze vs. işleri ek iş gibi algıladıkları görülmüştür. Kimi din görevlileri ise; bahsedilen dini merasimleri, resmi görev dışı dini faaliyet olarak tanımlamış; bazıları da, bu aktiviteleri, din görevlisinin görev alanına giren faaliyetler olarak ele almıştır. Din görevlilerinin %10.0'ından fazlası, yukarıda söz edilen unsurları, görev dışı dini faaliyet olarak ele almıştır. Bahsedilen dini faaliyetlerin, din görevlilerinin yapması gereken vazifeler içinde ele alınamayacağını özellikle belirtenler bulunmaktadır. Diyanet Đşleri Başkanlığı'nın hazırlamış olduğu, Diyanet Đşleri Başkanlığı Genelgesi 1995/1 de; teçhiz-tekfin, mevlit, hatim gibi dini hizmetlerin din görevlilerince yerine getirilmesi, ancak, ücret alınmaması gerektiği (DĐBG1995/1,1995,13) belirtilmiştir. Başka seçeneği içinde ele alınan ve farklı birtakım yanları olan görüşler bulunmaktadır. Bu görüşlerden biri; her insanın, Kur'an okumayla ilgili ihtiyacının karşılanması için çaba sarf edilmesi gerektiği biçimindedir. Bunun için de, din görevlilerine büyük vazifeler düştüğü belirtilmiştir. Yapılan çalışmalarda, manevi bir karşılık almanın yeterli olduğu ifade edilmiştir. Okunan Kur'an'dan manevi bir karşılık alınması gerektiği 17

18 biçimindeki görüşün, insanlara anlatılmasının gerekliliği üzerinde durulmuştur. Başka başlığı altında ele alınan ve ilgi çekici olan birtakım görüşleri şu şekilde sıralamak mümkündür; para alınmalı, çünkü din görevlisi bu işleri yaparken bir emek harcamakta ve diğer işleri geri kalmaktadır, hocaya sadaka verir gibi bir tutum vardır. Bundan dolayı bu işten uzak duruyorum, Şafii mezhebinde para alınması, hatta pazarlık yapılması caizdir. Ancak, Hanefi mezhebinde caiz değildir, ücret alınması, din görevlisinin vermek isteği mesajın alınmasını engellemektedir, aldığım ücreti olduğu gibi öğrencilere harcıyorum, temel geçim vasıtası yapılmamalıdır. Din görevlilerine, sizce din görevleri, halkın her türlü dini ihtiyacını karşılayabiliyorlar mı? biçiminde soru sorulmuş ve evet ve kısmen biçiminde yanıt verenlerin toplam oranı %90.0 olarak çıkmıştır. Din görevlilerinin, evet veya kısmen biçiminde cevap vermelerinde, resmi görev dışı faaliyet olarak nitelendirilen bazı dini uygulamaları (mevlit, hatim, nikâh, cenaze merasimleri) halkın ihtiyacı olarak ele almalarının önemli bir yere sahip olduğu ileri sürülebilir. Tartışma ve Sonuç Halk dini nin yaygın olduğu toplumlarda insanlar; doğum, evlilik ve ölüm gibi çeşitli yaşam durumlarına özel bir önem atfetme taraftarıdırlar. Bunun yanında; hafta, ay ve yıl olarak, kutsal bilinen zamanlara aşırı değer verilmesi yaygındır. Çok çeşitli mekânlara kutsallık atfedilmesi biçimindeki tutum da yoğun olarak paylaşılmaktadır. Toplumsal ve bireysel temelde ortaya çıkan felaketler ve sevinçlerde, birtakım dini davranış kalıpları nın uygulanması yaygındır (Yel,1995,49). Toplumumuzda gözlendiği kadarıyla, özel günlerde çeşitli dini merasimlerin (mevlit, hatim, Yasin okutma vs.) yapılması, önemli birtakım dini emirlerden (farz, vacip) daha önemli görülmektedir. Dince yapılması zorunlu olmayan bazı faaliyetlerin (mevlit, hatim, Yasin okutma vs.) yerine getirilmesinde, toplumsal bir tatmin in sağlandığı gözlenmektedir. Buna göre, halk Đslam'ının unsurları olarak ele alınabilen faaliyetlerin, toplumumuzda yaygın olduğu ifade edilebilir. Din görevlilerinin, görev yeri itibariyle kırsal ve kentsel alanlarda belli özellikte olan yerleri tercih ettikleri dikkat çekmektedir. Bu tercihte, merkezi yerlere has olan birtakım avantajlardan yararlanma (din görevlileri tarafından ek gelir gibi algılanan dini birtakım faaliyetlerin -nikâh, mevlit, cenaze, Yasin okuma, hatim, devir vs.- yoğunluğu), durumunun göz önünde bulundurulduğu ileri sürülebilir. 18

19 Din görevlilerinin önemli bir kesiminin, halk Đslam'ı ya da geleneksel Đslam anlayışına sahip oldukları dile getirilebilir. Bu durumu ispatlayan unsurlardan birisi, toplumda yaygın olarak uygulanan birtakım dini merasimlerdeki (mevlit, hatim, cenaze, nikâh, Yasin okuma, devir vs.) din görevlilerinin aktif fonksiyonlarıdır. Ancak, din görevlilerinin bu faaliyetlere katılmalarında birtakım zorunlulukların da (toplumsal baskı, maddi sıkıntı vs.) olduğu inkâr edilemez. Din görevlilerinin mevlit ve diğer dini merasimlere (cenaze, hatim, nikâh, Yasin, devir vs.) katılması durumunun, mesleki bilgilendirme süreci içine girilmesi sonucunu doğurabilmektedir. Bu tür merasimlerin varlık derecesinin azlığına göre, bilgilenme düzeyinin düşme ihtimali bulunmaktadır. Toplumsal yaşamın birçok evresinde (doğumda ezan okunması, nikâh, cenaze merasimi, mevlit, Yasin, hatim, devir vs.), din görevlilerine ihtiyaç duyulmasının, din görevlilerini bilgilenme (Kur an ezberini artırma, Mevlit i ezberleme vs.) açısından motive ettiği dile getirilebilir. Araştırma kapsamına dâhil edilen din görevlilerinin çoğunluğunun, kırsal kesimde vazifeli olduğu bilinmektedir. Kur'an'ın parayla okunmasıyla ilgili, daha çok büyük yerleşim yerlerinde bir talebin olması ve dolayısıyla çoğu din görevlisine, bu yönde bir isteğin gelmemesi, bu konuda olumsuz bir tavrın takınılmasına neden olabilir. Genel olarak, devlet memurlarının maaş durumları göz önünde bulundurulduğunda, parayla ilgili bir ihtiyacın her zaman olacağı tahmin edilebilir. Din görevlileri de, 657 sayılı Devlet Memurlar Kanunu na tabidirler ve ücret konusunda diğer memurlara yakın bir ücret almaktadırlar. Đhtiyaç olması halinde paranın alınabileceği biçiminde bir yanıtın verilmiş olması, Đslam hukuku (fıkıh) açısından bir bilgisizliğin din görevlileri arasında yaygın olduğunu göstermektedir. Çünkü Đslam fıkhına göre, bir konuda aşırı ihtiyaç halinde haram addedilen şeyler alınır veya hüküm verilir. Bahsedilen bu hususlar, çok özel olup sayısı azdır. Buna göre; birçok eserde, para karşılığı Kur'an okuma genellikle tasvip edilmezken, ya belirtildiği gibi davranılmak istenmemekte ya da kişisel birtakım yorumlarla, hareket alanı genişletilmeye çalışılmaktadır. Zamanın harcanmasına neden olduğu için, bu işlerin karşılığında para alınabileceğini belirten din görevlileri bulunmaktadır. Bu düşüncenin, fıkıhtaki hükümlerin esas alınması sonucunda ortaya çıkmış olduğu söylenebilir (Özcan,1989, ). Ancak, özellikle imam-hatiplerin dini gece ve günlerde yapılan faaliyetlere katılması, onların görevleri (DĐBMTTGÇY,1985,71 72) arasında yer almaktadır. 19

20 Israr edilmesi durumunda, din görevlisinin para alabileceği belirtilmiş olmasına rağmen, bu görüşün gerçeği tam olarak yansıtmadığı söylenebilir. Çünkü mevlit, hatim, Yasin okuma gibi faaliyetlerde, din görevlisi kendisine belli miktarda para verileceğini bilmekte ve ona göre davranmaktadır. Kur'an okutan kişi de, din görevlisinin bu işi ücretsiz olarak yapmayacağını düşünmektedir. Dolayısıyla iki taraf arasında görülmeyen bir anlaşma nın var olduğu söylenebilir. Sonuç olarak; nikâh, mevlit, hatim, Yasin, devir, cenaze (teçhiz-tekfin) gibi dini merasimlerin yerine getirilmesi ve bu hizmetler karşılığında ücret alınmasıyla ilgili farklı görüşler etrafında birleşildiği görülmektedir. Bu merasimlerin yapılması karşılığında ücret alınabileceği görüşünü paylaşanlar, din görevlilerinin yaklaşık yarısına yakın bir orana tekabül etmektedir. Bu merasimlerin aslından saptırılıp, para kazanma aracı haline getirilmiş olduğu kanaatini dile getirenlere de rastlanmaktadır. Bahsedilen merasimler karşılığı para alınmasının, din görevlilerini itibar kaybına uğrattığı da özellikle ifade edilmektedir. Din görevlilerinden bir kısmı, bu dini merasimlerden bazılarının bidat olduğunu ve kesinlikle yerine getirilmemesi gerektiğini belirtmişlerdir. Önemli bir kesim de, önceden pazarlık yapılmaması koşuluyla veya hediye olarak para alınabileceğini ifade etmiştir. Bu törenlerle ilgili, halkın yanlış bir bilgilenme içinde olduğu görüşü de yaygın olarak paylaşılmaktadır. Bazıları, bu merasimlerin bir vesile gibi algılanabileceğini ve bu sayede dini bakımdan uyulması gerekli olan kuralların anlatılabileceğini ileri sürmüşlerdir. Din görevlilerini, yerine getirilen birtakım dini merasimler karşılığı ücret almaya iten nedenlerden birisinin, din görevlilerine ödenen maaşın azlığı olduğu ileri sürülebilir. Maaşın arttırılması, din görevlilerinin itibar yönüyle birtakım avantajlar kazanmaları sonucunu doğurabilir. Kaynakça ADAM, Hüdaverdi (2001), Ölüm ve Hakkında Bazı Meseleler, Köprü, Sayı: 76, Güz, AYMUTLU, Ahmed (1995), Süleyman Çelebi ve Mevlid-i Şerif, Đstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. BEŞER, Faruk (1997), Fıkıh Penceresinden Fetvalarla Çağdaş Hayat, Đstanbul: Nun Yayınları. BUYRUKÇU, Ramazan (1995), Din Görevlisinin Mesleğini Temsil Gücü, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 20

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

ANKET FORMU. 2.Medeni durumunuz? 1.( )Bekâr 2.( )Evli 3.( )Boşanmış 4.( )Eşi ölmüş (dul) 9.( )Başka (belirtiniz)...

ANKET FORMU. 2.Medeni durumunuz? 1.( )Bekâr 2.( )Evli 3.( )Boşanmış 4.( )Eşi ölmüş (dul) 9.( )Başka (belirtiniz)... ANKET FORMU SAYIN DİN GÖREVLİSİ ANKET NO: Bu anket formu, Elazığ Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı'nda doktora tezi için hazırlanmıştır. Anket, mesleğinizdeki ve sosyal

Detaylı

İLKADIM İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI EYLEM PLANI

İLKADIM İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI EYLEM PLANI İLKADIM İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 04 YILI EYLEM PLANI DİN HİZMETLERİ ALANINDA PLANLANAN EYLEMLER NO PLANLANAN EYLEM AÇIKLAMA BAŞLAMA BİTİŞ Din görevlileri tarafından vatandaşlar için Camilerde Kur an Öğretimi Kursları

Detaylı

KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI

KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI Kasım 2007 İÇİNDEKİLER Metodoloji I. Araştırmanın Metodoloji ve Örneklemin Yapısı II. Örneklemin Mezhep Bağlılığı ile İlgili Yapısı III. Dindarlık Algısı IV. Din

Detaylı

2015 YILI 3. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI. 20.7.2015 Pazartesi Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Kapucu Camii

2015 YILI 3. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI. 20.7.2015 Pazartesi Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Kapucu Camii VAAZIN 2015 YILI 3. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAİZİN TARİHİ GÜNÜ VAKTİ ADI SOYADI ÜNVANI GÖREV YAPACAĞI YER KONUSU 20.7.2015 Pazartesi Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Kapucu Camii PEYGAMBERİMİZİN

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi Prof. Dr. Köse: Organ Bağışının Dinen Sakıncası Yoktur İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İzmir İl Müftülüğü ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sayfa. http://d-nb.info/860392090

İÇİNDEKİLER. Sayfa. http://d-nb.info/860392090 İÇİNDEKİLER Sayfa Önsöz: Bu kitabı niçin yazdım? 11 1. İslam'dan önceki Arabistan 13 1.1. İlk müslümanlar 13 1.2. Dünyanın en eski kutsal yeri: Kabe.... 16 1.3. İslam'dan'önceki Arabistan 17 1.4. Muhammed'ten

Detaylı

Siirt'te Örf ve Adetler

Siirt'te Örf ve Adetler Siirt'te Örf ve Adetler Siirt'te diğer folklor grupları gibi örf ve adetlerde ke NİŞAN Küçük muhitlerde görülen erken evlenme adeti Siirt'te de görülür FLÖRT YOK Siirt'te nişanlıların nişandan evvel birbirlerini

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü ANADOLU İMAM HATİP LİSELERİ HUTBE OKUMA YARIŞMASI UYGULAMA ESASLARI

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü ANADOLU İMAM HATİP LİSELERİ HUTBE OKUMA YARIŞMASI UYGULAMA ESASLARI MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü ANADOLU İMAM HATİP LİSELERİ HUTBE OKUMA YARIŞMASI UYGULAMA ESASLARI A. Amaç Milli eğitimin amaçlarına uygun olarak Anadolu imam hatip lisesi öğrencilerinin;

Detaylı

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT DÖNEMİ EDEBİYATININ OLUŞUMU KAZANIMLAR.Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini.batı düşüncesine,

Detaylı

2016 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI

2016 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI 1 İsmail İPEK İl Müftüsü Sultan Bayezit Camii 5.6.2016 Pazar Yatsı Rahmet Ayı Ramazan 2 Mehmet BUŞKUN Vaiz Sultan Bayezit Camii 6.6.2016 Pazartesi Öğle Rahmet Ayı Ramazan 3 Adem AYRANCI Müftü Yardımcısı

Detaylı

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır.

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır. İslam a göre kadınlar erkeklerden daha değersiz kabul edilmez. Kadınlar ve erkekler benzer haklara sahiptirler ve doğrusu bazı hususlarda kadınlar, erkeklerin sahip olmadığı bazı belirli ayrıcalıklara

Detaylı

PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ

PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ Adı ve Soyadı : Cengiz ALYILMAZ : Prof. Dr. Bölüm/ Anabilim Dalı : Türkçe Eğitimi Bölümü Doğum Tarihi : 11.4.1966 Doğum Yeri : Kars Çalışma Konusu : Eski Türk Dili, Türkçe Eğitimi,

Detaylı

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Kur ân-ı Kerim de Oruç Ey müminler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de sayılı günler içinde Oruç tutmanız farz kılındı. Umulur ki, bu sayede, takva mertebesine

Detaylı

BANDIRMA MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI (27 Haziran - 28 Temmuz)

BANDIRMA MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI (27 Haziran - 28 Temmuz) BANDIRMA MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI (27 Haziran - 28 Temmuz) V A İ Z İ N ADI - SOYADI ÜNVANI VAAZIN YERİ VAAZIN GÜNÜ VE SAATİ VAAZIN KONUSU Cahit ÇETİN Müftü Haydarçavuş Camii

Detaylı

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I Ş U B A T 25.02.203 / 0.03.203 8.02.203 / 22.02.203 Tel : 0 26 39 59 38 Faks : 0 26 334 96 96 http://pamem.meb.k2.tr ÖĞRETİM YILI : 202 / 203 İN ADI : DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLAKI ÖĞRETMENLERİ : YAVUZ

Detaylı

2015 YILI İKİNCİ DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- İRŞAT PROGRAMI

2015 YILI İKİNCİ DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- İRŞAT PROGRAMI VAAZIN 2015 YILI İKİNCİ DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- İRŞAT PROGRAMI VAİZİN TARİHİ GÜNÜ VAKTİ ADI SOYADI ÜNVANI GÖREV YAPACAĞI YER KONUSU 2.4.2015 PerşembeÖğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Huzurevi Mescidi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: ÖMER FARUK HABERGETİREN DOĞUM YERİ VE TARİHİ: ŞANLIURFA/03.04.1968 ÖĞRENİM DURUMU: DOKTORA DERECE ANABİLİM DALI/BİLİM DALI 1 LİSANS SELÇUK İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2 YÜKSEK LİSANS 3 DOKTORA

Detaylı

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği BİRİ MATEMATİK Mİ DEDİ? BİZ KİMİZ? Yüce Rabbimiz dünya hayatını insanoğluna imtihan yeri kılmış, sırat-ı müstakim olarak göndermiş olduğu dinin yaşanabilmesi ve birbirlerine ulaştırılabilmesi için Müslümanları

Detaylı

Müftülüðümüzden Haberler

Müftülüðümüzden Haberler Müftülüðümüzden Haberler Onaylayan Media Station Web Center Thursday, 19 April 2012 Son Güncelleme Tuesday, 24 May 2016...MÜFTÜLÜÐÜMÜZDEN HABERLER...* Alo 190 Personeli Eðitildi * Dünya Kadýnlar Günü Kutlandý

Detaylı

TEPEBAŞI İLÇESİ 2016 YILI RAZAMAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI

TEPEBAŞI İLÇESİ 2016 YILI RAZAMAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI S.NO TEPEBAŞI İLÇESİ 2016 YILI RAZAMAN AYI VAAZ VE İRŞAT PROGRAMI VAAZ EDENİN VAAZIN TARİH ADI SOYADI UNVANI YERİ VAKTİ KONUSU Tepebaşı Camii 1 05.06.2016 29 Şaban Nalbant Camii Rahman Camii Ramazan'a

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı, din görevlisi adaylarının, din görevliliği

Detaylı

ŞUHUT MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI II. DÖNEM (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN) VA'Z VE İRŞAD PROGRAMI

ŞUHUT MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI II. DÖNEM (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN) VA'Z VE İRŞAD PROGRAMI ŞUHUT MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI II. DÖNEM (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN) VA'Z VE İRŞAD PROGRAMI AY S.N ADI VE SOYADI ÜNVANI VAAZ YAPACAĞI YER TARİHİ GÜNÜ VAKTİ Ana Konu Alt Konu Vaaz Konusu 1 H.Basri DÜZDAŞ Müezzin-Kayyım

Detaylı

RAMAZAN AYI FAALİYETLERİNİN DHYS YE GİRİLMESİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

RAMAZAN AYI FAALİYETLERİNİN DHYS YE GİRİLMESİ HAKKINDA BİLGİ NOTU RAMAZAN AYI FAALİYETLERİNİN DHYS YE GİRİLMESİ HAKKINDA BİLGİ NOTU Ramazan ayı faaliyetleri ile ilgili bilgilerin DHYS ye kaydedilmesi dört aşamada gerçekleştirilecektir:. Hatimle teravih namazı, camilerde

Detaylı

İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 2. DÖNEM )

İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 2. DÖNEM ) İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 2. DÖNEM ) TARİH GÜN SAAT İLÇE YER VAİZE ADI/SOYADI D 1.4.2014 Salı 14:00 Bornova Yeşilova Camii Fatma Özmen ERGEN Sağlık ve Önemi 1.4.2014 Salı 14:00

Detaylı

'Hayırlı Gece' Ramazan Proğramı

'Hayırlı Gece' Ramazan Proğramı 'Hayırlı Gece' Ramazan Proğramı 1) Ne & Niçin? Şubelerde Gençlere özel İrşad Proğramları Ramazan ayı içerisinde şube gençlik teşkilatlarında, o şubenin Camii'sine ibadet etmek üzere gelen gençlere yönelik

Detaylı

MÜFTÜ TANIM. Toplumu İslam dini hakkında aydınlatan, din hizmetlerini düzenleyen ve denetleyen kişidir. A- GÖREVLER

MÜFTÜ TANIM. Toplumu İslam dini hakkında aydınlatan, din hizmetlerini düzenleyen ve denetleyen kişidir. A- GÖREVLER TANIM Toplumu İslam dini hakkında aydınlatan, din hizmetlerini düzenleyen ve denetleyen kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Toplumu dini konularda aydınlatır, bu konuda görev alacakları

Detaylı

2012 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ

2012 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2012 2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ SAMSUN Ö N S Ö Z 2012 2013 eğitim öğretim yılına sizlerle başlamanın heyecanı ve mutluluğu içindeyim. Tüm eğitim

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Son Sınıf Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları

Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Son Sınıf Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Son Sınıf Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları Aynur Ersoy Abant İzzet Baysal Üniversitesi ersoy_a@ibu.edu.tr 1 Bilgi Elde Etmenin Temel Yolu Okuma Okuma,

Detaylı

İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI 2. DÖNEM BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN )

İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI 2. DÖNEM BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN ) İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI 2. DÖNEM BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN ) TARİH GÜN SAAT İLÇE YER VAİZE ADI/SOYADI KONULAR 01.04.2014 Salı 14:00 Bornova Yeşilova Camii Fatma Özmen ERGEN Sağlık

Detaylı

2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN

2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN 2016 YILI 1. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAAZIN VAİZİN TARİHİ GÜNÜ VAKTİ ADI SOYADI ÜNVANI GÖREV YAPACAĞI YER KONUSU 1.01.2016 Cuma Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Mermerler Camii SORUMLU

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

Recep in İlk Üç Orucunun Fazileti

Recep in İlk Üç Orucunun Fazileti Mektub-u Attar Muhammed İlyas Kadiri Razavi tarafından tüm İslami Erkek Kardeşlerine ve İslami Kız Kardeşlerine, Medaris El Medine ve Camiat El Medine nin erkek öğretmenler, erkek öğrenciler, kadın öğretmenler

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINCA DÜZENLENEN EĞİTİM FAALİYETLERİNDE UYGULANACAK DERS VE EK DERS SAATLERİNE İLİŞKİN KARAR (*)

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINCA DÜZENLENEN EĞİTİM FAALİYETLERİNDE UYGULANACAK DERS VE EK DERS SAATLERİNE İLİŞKİN KARAR (*) DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINCA DÜZENLENEN EĞİTİM FAALİYETLERİNDE UYGULANACAK DERS VE EK DERS SAATLERİNE İLİŞKİN KARAR (*) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Karar Tarihi: 14/07/2009 Karar Sayısı:

Detaylı

Kutlu Do um Etkinlikleri

Kutlu Do um Etkinlikleri 1 Ali KATIRCI Bafra Kaymakamı Yrd.Doç.Dr. Hayrettin ÖZTÜRK İl Müftüsü Necmettin ÖZEL Bafra Kaymakamlığı Yazı İşleri Müdürü Bürhan KELEŞ İlçe Müftüsü 2 3 1 Kutlu Doğum Haftası, Kermes ve İndirimli Kitap

Detaylı

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE?

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE? ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? Prof. Dr. Mukim SAĞIR ÖZET Bu makalede ana dil ve ana dili terimlerinin kullanımları üzerinde durulacaktır. Aralarında nüans olan bu iki terimin Türkçe ve Türk Dili öğretiminde

Detaylı

ÇERKEZKÖY İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2014-2018 YILI EYLEM PLANI DİN HİZMETLERİ ALANINDA PLANLANAN EYLEMLER

ÇERKEZKÖY İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2014-2018 YILI EYLEM PLANI DİN HİZMETLERİ ALANINDA PLANLANAN EYLEMLER ÇERKEZKÖY İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2014-2018 YILI EYLEM PLANI DİN HİZMETLERİ ALANINDA PLANLANAN EYLEMLER NO PLANLANAN EYLEM AÇIKLAMA 1. 2. İlçe İstişare Kurulunun oluşturularak toplantı ve şehrin manevi Kalkınma

Detaylı

TOKAT İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI ÖZEL İRŞAT PROGRAMI VAAZ SİSTEMİ

TOKAT İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI ÖZEL İRŞAT PROGRAMI VAAZ SİSTEMİ S.N. ADI VE SOYADI ÜNVANI VAAZ YAP CAMİ TOKAT İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI ÖZEL İRŞAT PROGRAMI VAAZ SİSTEMİ 1 Ahmet ERDEM İl Müftüsü ALİPAŞA C. MERKEZİ 2 Doç.Dr. Hüseyin ÇELİK Öğr. Gör. BEHZAT C.

Detaylı

3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler

3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler 3. ÜNİTE: EN GÜZEL ÖRNEK HZ. MUHAMMED İN İBADETLERİ 3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler KAZANIMLARIMIZ O Bu ünitenin sonunda öğrenciler Hz. Muhammed'in: O 1. Öncelikle bir kul olarak davrandığını kavrar.

Detaylı

ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI

ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI Sıra No ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI VAAZ EDENİN VAAZIN ADI SOYADI ÜNVANI YERİ TARİHİ GÜNÜ VAKTİ KONUSU Dr. İbrahim ÖZLER İlçe Müftüsü

Detaylı

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23)

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23) Dedikodu (Gıybet) Gıybet Dedikodu (gıybet), birisinin yüzüne söylenmesinden hoşlanmadığı şeyleri arkasından söylemektir. O kimse söylenen şeyi gerçekten yapmış ise bu gıybet, yapmamış ise iftira olur (Hadis,

Detaylı

b) 04 Mart 2013 tarihi itibariyle Başkanlıktaki toplam hizmeti en az 7 yıl olmak,

b) 04 Mart 2013 tarihi itibariyle Başkanlıktaki toplam hizmeti en az 7 yıl olmak, Hac farizasını yerine getirmek üzere Suudi Arabistan a gidecek vatandaşlarımızın bu ibadetlerini sağlık, güvenlik ve huzur içerisinde yerine getirmelerinde hiç şüphesiz ki organizasyonda görev alacak personelimize

Detaylı

1.GÜN 2.GÜN 3.GÜN 3.GÜN. Mehmet AVCI İmam Hatip Müftülük Sitesi Camii Seyit BADIR Eğitim Görevlisi Taşçıoğlu Camii

1.GÜN 2.GÜN 3.GÜN 3.GÜN. Mehmet AVCI İmam Hatip Müftülük Sitesi Camii Seyit BADIR Eğitim Görevlisi Taşçıoğlu Camii Yakup TURHAN Vaiz Yeni Orta Camii Abdulvahit AVCI Baş İmam Eski Orta Camii Mustafa ÇAKIR Vaiz Sahil Camii Ramazan GÜNDÜZ Kursiyer Şeyh Camii Hakan USTA Kursiyer Müftü Mah. Camii Abdulhalim ÇEVİK Kursiyer

Detaylı

AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ

AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ Eğitim Uzmanı ŞABAN KARAKÖSE AVUSTURYA (Österreich, Nemçe) Genel Bilgiler Başkent: Viyana Resmi dil: Almanca Bağımsızlık: 1955 AB ye kabul: 1995 Nüfus: 8,3 milyon (2007) Para birimi:

Detaylı

RAMAZAN AYI ETKİNLİK TAKVİMİ

RAMAZAN AYI ETKİNLİK TAKVİMİ RAMA ZAN GÜNÜ TARİH / GÜN İFTAR PROGRAMI VE YERİ SOHBET PROGRAMI KONULARI SOHBET PROGRAM KONUKLARI İFTAR SAATİ PROGRAM 1 18 Perşembe AKKUŞ Cumhuriyet Meydanı Ramazan ve Oruç Mustafa KOLUKISAOĞLU Ordu Müftüsü

Detaylı

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir?

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir? Kurban sözlükte yaklaşmak, yakınlaşmak gibi anlamlara gelmektedir. Kurban, Allah a yaklaşmak ve onun hoşnutluğunu kazanmak amacıyla belirli bir zamanda uygun nitelikteki bir hayvanı kesmektir. Kesilen

Detaylı

T.C. SORGUN KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü... MÜDÜRLÜĞÜNE SORGUN

T.C. SORGUN KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü... MÜDÜRLÜĞÜNE SORGUN T.C. SORGUN KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Sayı : 62220638/774-E.5138454 18.05.2015 Konu: Haziran 2015 Mesleki Çalışmalar Kurul Onayları.... MÜDÜRLÜĞÜNE SORGUN İlgi : DÖGM. nün 04/05/201S tarihli

Detaylı

TC GENELKURMAY BAŞKANLIĞI GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ KOMUTANLIĞI A N K A R A KADAVRA BAĞIŞ BROŞÜRÜ

TC GENELKURMAY BAŞKANLIĞI GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ KOMUTANLIĞI A N K A R A KADAVRA BAĞIŞ BROŞÜRÜ TC GENELKURMAY BAŞKANLIĞI GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ KOMUTANLIĞI A N K A R A KADAVRA BAĞIŞ BROŞÜRÜ İLETİŞİM ADRESİ GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ, ANATOMİ ANABİLİM DALI, 06018, ETLİK/ANKARA ANATOMİ TEL:

Detaylı

Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri

Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri On5yirmi5.com Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri "Türkiye'deki Sosyo-Kültürel Değişmeler Hakkında Liseli Gençlik Ne Düşünüyor" araştırmasından çarpıcı sonuçlar elde edildi. İşte o araştırma...

Detaylı

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. İlk Ders Genelgesi 1. Allah Her Şeyi Bir Ölçüye

Detaylı

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI BÖLÜM I: CAMİ YÖNETİM VE KADRO BİLGİLERİ Caminin Adı Cami Kodu Hizmet Kim Tarafından Veriliyor? Sözleşmeli İmam-Hatip Vekil Müezzin-Kayyım Cami/Mescitte Namaz Kılınmıyor Sözleşmeli

Detaylı

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te 9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır

Detaylı

T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ

T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ SAMSUN 2013 ÖNSÖZ 2013 2014 Eğitim - Öğretim yılına sizlerle başlamanın heyecanı ve mutluluğu içindeyim. Tüm

Detaylı

2014 YILI FAALİYETLERİ

2014 YILI FAALİYETLERİ 2014 YILI FAALİYETLERİ 28 Ağustos 2013 tarihinde Dekanımız Prof. Dr. Bayram Ali ÇETİNKAYA görevine başladı. 27 Eylül 2013 tarihinde Dekanımız Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya Atatürk Üniversitesinde düzenlenen

Detaylı

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır. İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler

Detaylı

2014 YILI AİLE VE DİNİ REHBERLİK BÜROSU FAALİYETLERİ ELAZIĞ KADIN KONUK EVLERİ VE SEVGİ EVLERİNDE AİLE SEMİNERLERİ DEVAM EDİYOR

2014 YILI AİLE VE DİNİ REHBERLİK BÜROSU FAALİYETLERİ ELAZIĞ KADIN KONUK EVLERİ VE SEVGİ EVLERİNDE AİLE SEMİNERLERİ DEVAM EDİYOR 2014 YILI AİLE VE DİNİ REHBERLİK BÜROSU FAALİYETLERİ ELAZIĞ KADIN KONUK EVLERİ VE SEVGİ EVLERİNDE AİLE SEMİNERLERİ DEVAM EDİYOR Elazığ İl Müftülüğü Aile İrşat ve Dinî Rehberlik Bürosu görevlilerinden İl

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ (H. Mehmet Bayraktar İlahiyat Fakültesi) TANITIM KİTAPÇIĞI (2014-2015) KAPAK İLAHİYAT FAKÜLTESİ Tarihçe 16 Aralık 1965 tarihinde Yüksek İslam Enstitüsü adıyla Milli

Detaylı

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. Öğretmeni tanır ve dersin amacı, derste işlenecek

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

KIRKLARELİ İLİ MESLEKİ TEKNİK EĞİTİM MEMNUNİYET ANKETİ NİSAN 2014

KIRKLARELİ İLİ MESLEKİ TEKNİK EĞİTİM MEMNUNİYET ANKETİ NİSAN 2014 KIRKLARELİ İLİ MESLEKİ TEKNİK EĞİTİM MEMNUNİYET ANKETİ NİSAN 2014 Sayın katılımcı, bu araştırma Kırklareli İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmektedir. Anketi cevaplamak için ayırdığınız

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI EĞİTİM HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLE

T.C. BAŞBAKANLIK DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI EĞİTİM HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLE T.C. BAŞBAKANLIK DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI EĞİTİM HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLE T.C. GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE BAĞLI YURTLARDA KUR AN EĞİTİM VE

Detaylı

SEYİTGAZİ İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ KONULARI

SEYİTGAZİ İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ KONULARI HİCRİ SEYİTGAZİ İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2015 YILI RAMAZAN AYI VAAZ KONULARI VAAZ EDENİN Ramazan'a Hazırlık,Teravih Namazı Tadil-i Erkan 17 Haziran 2015 Çarşamba 1 Ramazan 1436 2 Ramazan 1436 3 Ramazan 1436 Oruç

Detaylı

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ALTAN YILMAZ ÖZLÜCE ORTAOKULU TÜRKÇE ÖĞRETMENİ MÜRÜVVET ÖZTÜRK

Detaylı

Diyanet'in yaz Kur'an kursları bugün başladı

Diyanet'in yaz Kur'an kursları bugün başladı On5yirmi5.com Diyanet'in yaz Kur'an kursları bugün başladı Türkiye ve İstanbul çapında verilecek olan Yaz Kur an Kursu eğitimlerini İstanbul Müftü Yardımcısı Mehmet Yaman ile konuştuk Yayın Tarihi : 15

Detaylı

2015 YILI IV. DÖNEM (EKİM-KASIM-ARALIK ) BAYANLARA YÖNELİK VAAZ İRŞAT PROGRAMI

2015 YILI IV. DÖNEM (EKİM-KASIM-ARALIK ) BAYANLARA YÖNELİK VAAZ İRŞAT PROGRAMI 1.Hafta 2015 YILI IV. DÖNEM (EKİM-KASIM-ARALIK ) BAYANLARA YÖNELİK VAAZ İRŞAT PROGRAMI VAİZİN VAAZIN Adı Soyadı Görev Yapacağı Yer Görev Tarihi Günü Vakti Konusu Elif GÜLSÜN Fatih Camii Kız Kur'an Kursu

Detaylı

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi.

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. ANKET SONUÇLARI Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. Bu anket, çoğunluğu Ankara Kemal Yurtbilir İşitme Engelliler Meslek Lisesi öğrencisi olmak üzere toplam 130 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya

Detaylı

Madde 6 Madde 7 Madde 8 Madde 9 Madde 10

Madde 6 Madde 7 Madde 8 Madde 9 Madde 10 3861 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAĞLI YÜKSEK VE ORTA DERECELİ OKULLAR ÖĞRETMENLERİ İLE İLKOKUL ÖĞRETMENLERİNİN HAFTALIK DERS SAATLERİ İLE EK DERS ÜCRETLERİ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 439 Kabul Tarihi

Detaylı

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET PROJE KOORDİNATÖRÜ: Mustafa TOPAL İlçe Müftüsü PROJE SORUMLUSU: Mesut ÖZDEMİR Vaiz PROJE GÖREVLİLERİ:

Detaylı

EDİRNE İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 MERKEZ 4. DÖNEM VAAZ (EKİM, KASIM, ARALIK) VE İRŞAT PROGRAMI

EDİRNE İL MÜFTÜLÜĞÜ 2015 MERKEZ 4. DÖNEM VAAZ (EKİM, KASIM, ARALIK) VE İRŞAT PROGRAMI 5.10.2015 Pazartesi 06.10 2015 Salı Y.ÇİFTÇİ S.AL Y.ÇİFTÇİ 7.10.2015 Çarşamba Y.ÇİFTÇİ 15:00 8.10.2015 Perşembe S.AL S.AL 9.10.2015 Cuma E.ÜZÜM S.AL Y.ÇİFTÇİ 15:00 E.ÜZÜM (Siyer ) Mirac ve Hediyesi Namaz

Detaylı

XV. BÖLÜM - SONUÇ VE ÖNERİLER 15. SONUÇ

XV. BÖLÜM - SONUÇ VE ÖNERİLER 15. SONUÇ XV. BÖLÜM - SONUÇ VE ÖNERİLER 15. SONUÇ Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Antropoloji Bölümü Kültür Haritası Projesi kapsamında Sinop köylerinin sosyo-kültürel demografik ve ekonomik özelliklerinin araştırılması

Detaylı

Rize de Kutlu Doğum Haftası Kutlama etkinlikleri başladı. Bugün Rize Lunaparkı tüm çocuklara ücretsiz hizmet verecek...

Rize de Kutlu Doğum Haftası Kutlama etkinlikleri başladı. Bugün Rize Lunaparkı tüm çocuklara ücretsiz hizmet verecek... 14 Nisan 2013 Pazar 11:57 Haydi Çocuklar Lunaparka... Bugün Lunapark Ücretsiz Rize de Kutlu Doğum Haftası Kutlama etkinlikleri başladı. Bugün Rize Lunaparkı tüm çocuklara ücretsiz hizmet verecek... 14-20

Detaylı

TC. YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Bilkent/ANKARA. 26 Temmuz 2006

TC. YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Bilkent/ANKARA. 26 Temmuz 2006 TTB Merkez Konseyi YÖK Başkanı sayın Erdoğan Teziç ile 26 temmuz çarşamba günü görüştü. Görüşmede TTB Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi 2006 Raporu sunuldu. Yeni tıp fakülteleri açılması, öğrenci sayıları,

Detaylı

Aynı kökün "kesmek", "kısaltmak" anlamı da vardır.

Aynı kökün kesmek, kısaltmak anlamı da vardır. Kıssa, bir haberi nakletme, bir olayı anlatma hikâye etmek. Bu Arapça'da kassa kelimesiyle ifade edilir. Anlatılan hikâye ve olaya da "kıssa" denilir. Buhâri, bab başlıklarında "kıssa"yı "olay" anlamında

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Dua Dua, insan ile Allah arasında iletişim kurma yollarından biridir. İnsan, dua ederken Allah ın kendisini işittiğinin bilincindedir. İnsan dua ile dileklerini aracısız olarak Allah a iletmekte ondan

Detaylı

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP:

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP: SORU : Yediemin deposu açmak için karar aldım. Lakin bu işin içinde olan birilerinden bu hususta fikir almak isterim. Bana bu konuda vereceğiniz değerli bilgiler için şimdiden teşekkür ederim. Öncelikle

Detaylı

ALEMLERİN EFENDİSİ NİN (SAV) DİLİYLE SADAKA-I FITR İbni Abbas (r.a) şöyle buyurmuştur:

ALEMLERİN EFENDİSİ NİN (SAV) DİLİYLE SADAKA-I FITR İbni Abbas (r.a) şöyle buyurmuştur: ATEŞTEN KORUNMANIN YOLU: SADAKA Arınmak için, malını (sırf Allah rızası için) veren en takvâlı (Allah ın emirlerine en uygun yaşayan) kimse ise, o (ateşin azabı)ndan uzaklaştırılacaktır. Leyl/17-18 Sevdiğiniz

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

KİTABIN TANITIM YAZISI Cuma, 12 Ekim 2012 14:57

KİTABIN TANITIM YAZISI Cuma, 12 Ekim 2012 14:57 Eğitimci yazar M. Emin KARABACAK ın BAYRAMLIK İSTEMEYEN ÇOCUKLAR (Çocukların Okul Başarısını Artırmada Anne Babalara Düşen Görevler) kitabından sonra ikinci kitabı BİLİNÇALTI APTALDIR ŞAKADAN ANLAMAZ kitabı

Detaylı

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (17 Aralık 2012 25 Ocak 2013) Sayın Velimiz, 17 Aralık 2012 25 Ocak 2013 tarihleri arasındaki temamıza ait bilgiler bu

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (17 Aralık 2012 25 Ocak 2013) Sayın Velimiz, 17 Aralık 2012 25 Ocak 2013 tarihleri arasındaki temamıza ait bilgiler bu 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (17 Aralık 2012 25 Ocak 2013) Sayın Velimiz, 17 Aralık 2012 25 Ocak 2013 tarihleri arasındaki temamıza ait bilgiler bu bültende yer almaktadır. Böylece temalara bağlı düzenlediğimiz

Detaylı

2016 YILI II. DÖNEM (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN ) BAYANLARA YÖNELİK VAAZ İRŞAT PROGRAMI VAİZİN

2016 YILI II. DÖNEM (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN ) BAYANLARA YÖNELİK VAAZ İRŞAT PROGRAMI VAİZİN 1.Hafta 2016 YILI II. DÖNEM (NİSAN-MAYIS-HAZİRAN ) BAYANLARA YÖNELİK VAAZ İRŞAT PROGRAMI VAİZİN VAAZIN Adı Soyadı Görev Yapacağı Yer Görev Tarihi Günü Vakti Konusu Amine BAYRAM Emir Bayırı Kur'an Kursu

Detaylı

Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova

Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova AKTS: 13+8* Dersin Adı: Uygulamalı Türk Dili 1 yordanova_milena@yahoo.com Dersin Yılı: 1 Dersin Yarıyılı: 1 (kış dönemi) En az Orta seviyede (Avrupa

Detaylı

İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 1. DÖNEM )

İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 1. DÖNEM ) İZMİR İL MÜFTÜLÜĞÜ BAYAN VAAZ ÇİZELGESİ ( 2014 YILI 1. DÖNEM ) TARİH GÜN SAAT İLÇE YER VAİZE ADI/SOYADI 01.01.2014 Çarşamba 10:30 Bornova Debre Camii Fatma Özmen ERGEN Ölüm ve Ömür Muhasebesi 01.01.2014

Detaylı

Bu ay içinde orucu ve namazı o kişiye kolaylaştırılır. Bu ay içinde orucu ve namazı ALLAH tarafından kabul edilir.

Bu ay içinde orucu ve namazı o kişiye kolaylaştırılır. Bu ay içinde orucu ve namazı ALLAH tarafından kabul edilir. 1- Ramazan ayının birinci gecesi kılınacak namaz: Bu gecede bir kimse 2 rekat namaz kılsa, her rekatta da KADİR SÜRESİNİ okursa; ALLAHÜ Teâlâ ( cc ) o kişiye 3 türlü kolaylık verir. Bu ay içinde orucu

Detaylı

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR.

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. A-2002-2003 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI: 1-3837 Sayılı Kanunla Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı olarak kurulan Rize

Detaylı

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi?

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi? Organ Doku Birimi ve Bağış Organ Bağışı Başka Hayatlara Can Katmaktır Organ bağışı nedir? Organ bağışı kişinin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını ölümünden sonra

Detaylı

RAMAZAN AYI FAALİYETLERİNİN DHYS YE GİRİLMESİ HAKKINDA BİLGİ NOTU Ramazan ayı faaliyetleri ile ilgili bilgilerin DHYS ye kaydedilmesi dört aşamada

RAMAZAN AYI FAALİYETLERİNİN DHYS YE GİRİLMESİ HAKKINDA BİLGİ NOTU Ramazan ayı faaliyetleri ile ilgili bilgilerin DHYS ye kaydedilmesi dört aşamada RAMAZAN AYI FAALİYETLERİNİN DHYS YE GİRİLMESİ HAKKINDA BİLGİ NOTU Ramazan ayı faaliyetleri ile ilgili bilgilerin DHYS ye kaydedilmesi dört aşamada gerçekleştirilecektir:. Hatimle teravih namazı, camilerde

Detaylı

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler Tespitler Modern dünyada ekonomi, hayatın neredeyse tamamını oluşturuyor ve bir araç değil asıl amaç olarak görülüyor. İslam da ise ekonominin, iyi bir

Detaylı

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır.

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır. 4.MEKTUP MEVZUU : a) Mübarek ramazan ayının faziletleri. b) Hakikat-ı Muhammediye'nin (kabiliyet-i ulâ) beyanı.. Ona ve âline salât, selâm ve saygılar.. c) Kutbiyet makamı, ferdiyet mertebesi.. NOT : İMAM-I

Detaylı

Dağıtım : Gereği : Bilgi : 81 İl Valiliğine (İl Müftülüğü) 19 İl Valiliğine (Eğt.Mrk.Md.lükleri)

Dağıtım : Gereği : Bilgi : 81 İl Valiliğine (İl Müftülüğü) 19 İl Valiliğine (Eğt.Mrk.Md.lükleri) T.C. BAŞBAKANLIK Diyanet İşleri Başkanlığı Sayı : 7358464-774/ 150 4/07/014 Konu : Kur an-ı Kerim Hizmet İçi Eğitim Kursları VALİLİĞİNE (İl Müftülüğü) (Dini Yüksek İhtisas Merkezi/Eğitim Merkezi Müdürlüğü)

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

Türk Toplumunda Adlar ve Soyadları (Sosyo-Kültürel ve Dilbilimsel Bir Yaklaşım) 1

Türk Toplumunda Adlar ve Soyadları (Sosyo-Kültürel ve Dilbilimsel Bir Yaklaşım) 1 Diyalog 2014/2: 110-114 Türk Toplumunda Adlar ve Soyadları (Sosyo-Kültürel ve Dilbilimsel Bir Yaklaşım) 1 Umut Balcı, Batman Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı

Detaylı

BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014

BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014 BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014 BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması - 2014 1 1.1. ARAŞTIRMANIN ADI BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 1. 2.

Detaylı

Kur an ın Bazı Hikmetleri

Kur an ın Bazı Hikmetleri Kur an ın Bazı Hikmetleri Allah Teala kıble hususunda derin tartışmalara giren insanların görüşünü: İyilik, yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz değildir. ayetiyle reddetmiştir. Ki onların bir kısmı,

Detaylı