ABS PERFORMANSININ BELİRLENMESİNE YÖNELİK TEST METODOLOJİSİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ABS PERFORMANSININ BELİRLENMESİNE YÖNELİK TEST METODOLOJİSİNİN GELİŞTİRİLMESİ"

Transkript

1 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), Mayıs 2009, Karabük, Türkiye ABS PERFORMANSININ BELİRLENMESİNE YÖNELİK TEST METODOLOJİSİNİN GELİŞTİRİLMESİ DEVELOPMENT OF TEST METHODOLOGY TO DETERMINE ABS (ANTI- LOCK BRAKE SYSTEM) PERFORMANCE Mesut DÜZGÜN a,* Duran ALTIPARMAK a a,* Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Otomotiv Anabilim Dalı Teknikokullar Ankara Türkiye, Özet ABS performansını analiz edebilmek için frenleme basınç verilerinin düzgün bir şekle elde edilmesi gerekir. Yol şartlarında test verilerinin her zaman aynı şartlarda alınması çok zor bir durumdur. Farklı kontrol tekniklerine sahip taşıtlarda frenleme parametrelerinin değişimlerini incelerken verilerin aynı şartlarda elde edilmesi çok önemlidir. Özellikle farklı zemin şartları ve bölünmüş yol testleri ABS kontrol tekniğini inceleme açısından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada laboratuar ortamında oluşturulan ve farklı şartların test edilebildiği bir sistem oluşturulmuştur. Bu sistem ile ABS donanımlı taşıtlarda basınç verileri alınarak analizler yapılmakta ve fren etkinliği bu veriler ışığında değerlendirilmektedir. Anahtar kelimeler: ABS, veri analizi, fren analizi, ABS kontrolü, test metodolojisi Abstract Brake pressure should be recorded appropriately to analysis ABS performance. It is very difficult situation to get test data at the same conditions every time in road conditions. It is very important to get data at the same conditions while investigating brake parameters change in vehicles having different control techniques. Especially different road conditions and divided road test have a big importance in investigating ABS control techniques. In the present study a system developed in the laboratory condition and tested different road conditions were prototyped. With this system analysis were conducted by getting data from the vehicles with ABS and brake performance were evaluated taking these data into account. Keywords: Anti-lock brake system, data analysis, brake analysis, ABS control, test methodology. 1. Giriş ABS fren sistemleri 1978 yılında Robert Bosch tarafından bulunmuş 1980 lerin başında birçok otomobil firması tarafından kullanılmıştır. Günümüzde kullanılan taşıtların birçoğu ve yeni üretilen taşıtların büyük bir bölümü ABS fren sistemi ile donatılmıştır [1]. ABS fren sistemi ani frenleme manevraları esnasında ve ani frenlemede taşıtın direksiyon hâkimiyetini sağlamasına yardım ederek taşıt güvenlik ve kontrolünün iyileştirilmesini sağlar. Taşıt ve üreticiye bağlı olarak değişik versiyonlar şeklinde kullanılan ABS fren sistemleri birçok yeni taşıtta standart, bazı taşıtlarda ise opsiyonel bir donanımdır. Bazı taşıtlarda arka tekerlekler ABS fren sistemi ile donatılmış iken (örnek olarak kamyonetler ve arazi taşıtlarında, spor kullanıma yönelik taşıtlarda) birçok taşıtta dört tekerlekte ABS fren sistemi kullanılmaktadır. Binek taşıtlarda bazı ABS fren sistemleri ön tekerleklerdeki frenleme torkunu birbirinden bağımsız olarak ayarlarken arka tekerleklerin frenleme torkunu birlikte ayarlamaktadır. Bazı sistemlerde her bir tekerlek için bu düzenleme bağımsız olarak gerçekleştirilmektedir. ABS fren sistemi ve fren merkezinin çalışma prensipleri ABS fren sisteminin frenleme hareketi ve taşıt dinamik hareketi üzerinde ki etkilerini yakından ilgilendirmektedir. Bir aracın değişik frenleme koşullarında nasıl bir performans sergileyeceği aşağıdaki hususlara göre önem arz etmektedir; Taşıt kararlılığı ve kararlılık kontrolü, Taşıt dinamik yapısı ve davranışları, Kazaların yeniden tasarlanması ve rekonstrüksiyon canlandırılması, Akıllı otoban sistemleri ve aktif güvenlik sistemlerinin kullanımı açısından Günümüzde binek ve ticari taşıtlarda frenleme esnasında kilitlenmiş bir tekerleğin fren karakteristiği ve fren performansına yönelik etkileri üzerine pek çok çalışma mevcutken ABS nin davranışlarının ve basınç kontrollerinin açıklanamayan yönleri, ABS nin frenleme parametreleri üzerindeki etkileri, test edilebilme metotları ile ilgili az sayıda çalışma bulunmaktadır. Clemens, 1998 model Ford Mustang SUT Cobra ile 7 farklı ultra yüksek performanslı lastikle ABS testleri yapmıştır. Testler 97 km/h hızla kuru ve ıslak beton zeminde yapılan frenlemeyi, kuru ve ıslak zeminde yanal ivmelenmelerin ölçümlerini içermektedir. Bu çalışma sonucunda bir lastik hariç tüm lastiklerin birbiriyle karşılaştırılabilir sürtünme karakteristiklerine sahip oldukları görülmüştür. Yedi lastikten bir tanesi kuru zeminde 97 km/h hızda diğerlerine göre iki kat bir mesafede durmuştur. Kuru zemindeki frenleme bozukluğunun sadece lastik kaynaklı olmasının olasılık dışı bir durum olduğu belirtilmiştir [2]. Binek taşıtlarda acil durum manevralarında ABS nin etkisiyle ilgili literatürde iyi açıklanmayan birçok konuda bulunmaktadır. Taşıt dinamik yapılarındaki değişiklikler ve kullanılan ABS kontrol algoritmalarındaki farklılıklar yapılan IATS 09, Karabük Üniversitesi, Karabük, Türkiye

2 çalışmaların sürekli incelenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Benzer şartlarda farklı kontrol tekniklerinin performans açısından değerlendirilmesi içinde özel test imkânlarının sağlanması gerekmektedir. Bu konuda yapılmış geniş kapsamlı çalışmalar bulunmamaktadır. ABS sistemli taşıtlarda bazı ABS sistemleri yüksek pedal kuvveti uygulanmasında yüksek performans sağlarken bazı ABS sistemleri de yeterli bir fren pedal kuvvetiyle daha iyi bir performans göstermektedir. Bunun sonucunda da Csere çalışmasında ABS sistemi ile pedal kuvveti arasında zayıf bir ilişki olduğu yönünde bazı yorumlar yaparak deneysel olarak bu konunun incelenmesi önerisinde bulunmuştur [3]. Adler doğrusal ve yanal kuvvet katsayılarıyla, fren kayma yüzdeleri arasındaki ilişkiyi tanımlayan bir çalışma ortaya koymuştur. Doğrusal ve yanal kuvvet katsayıları değişimleri daha çok, frenleme ve viraj dönüşlerinde değişimler göstermektedir. Frenlemenin olmaması durumunda tekerlek üzerinde fren kayma yüzdesi ve doğrusal kuvvet katsayısının değeri sıfırdır, yanal kuvvet katsayısı ise maksimumdur. Frenleme esnasındaki kayma yüzdesi taşıt hızı ile lastiğin çevresel hızı arasındaki farkın oranına eşittir. Tam bir yuvarlanmada fren kayma yüzdesi sıfırdır. Tam bir kaymada ise yani tekerleğin kilitlenmesi halinde fren kayma yüzdesi %100 dür. Doğrusal kuvvet katsayısı fren kaymasının artmasıyla yaklaşık %20 oranında artar, bu noktadan sonrada azalma eğilimine girdikten sonra kayma %100 e ulaşır. Frenleme kayması sıfırdan yükselmeye başladığı zaman yanal kuvvet katsayıları düşük seviyelere iner, ondan sonra kayma %20 yi aştığında tekrar yükselir ve %50 değerini bulur. % 100 fren kaymasında kayma değeri sıfır değerini bulur. Bunun gerçek şartlar altında taşıta uygulanabilirliği olmadığından ABS fren sisteminin farklı direksiyon manevralarında nasıl bir davranış göstereceği teorik olarak bilinemez. Bu tür sonuçları elde edebilmek ve yaklaşım geliştirebilmek amacı ile yol şartlarının ve test sistemlerinin özel olarak hazırlandığı testler yapılmalıdır [4]. Adler yaptığı çalışmada teorik olarak bu durumu incelerken sonuçta gerçek yol testlerinin yapılmasını önermiştir. Reed ve Keskin taşıt hızı ve ABS siz (kilitlenen fren sistemi) fren sisteminin ortalama sürtünme katsayısı arasında lineer bir ilişki saptamışlardır. Ortalama sürtünme katsayısı ve başlangıç (inital) başlangıç hızı taşıtın ilk olarak kilitlene tekerleği baz alınarak hesaplanır. Reed ve Keskin tarafından ortaya konulan veriler ABS siz taşıtlarda ortalama sürtünme katsayısının 16 km/h hızda 0,76 g ve 97 km/h hızda 0,55 g ye düşerek 16 km/h hız ile 97 km/h hız arasında %28 lik bir azalma olduğu ortaya koymaktadır. Reed ve Keskin tarafından taşıtın kinetik enerjisinin büyük bir kısmının ilk önce kilitlenen tekerleğe dağıtıldığı sonucuna da ulaşmışlardır. Onlar enerji dağıtımıyla tekerleğin kilitlenmesinden önceki taşıt hızı arasında üstel bir ilişki olduğunu da ortaya koymaktadır [5]. Aracın (initiol) başlangıç enerjisinin ani bir frenlemede 32 km/h hızda yaklaşık %48 inin kilitlenen tekerleğe gönderildiğini 97 km/h hızda ise bu değerin %20 ye indiğini göstermektedir. Warner ve arkadaşları artan taşıt hızıyla kayma sürtünmesindeki düşüşü gösteren genel bir hat ve tablo sunmuştur. Warner in ortaya koyduğu genel hat artan taşıt hızıyla kuru ve ıslak zemindeki kayma sürtünmesindeki düşüşü ve kayma sürtünmesinin tepe noktasını göstermektedir. Kuru zeminde 16 km/h hızda 0,93 g olan maksimum sürtünme 97 km/h hızda 0,81 g ye düşmektedir buda hızla arasında %13 lük bir sürtünme farkını ortaya koymaktadır [6]. Bu çalışmada literatürde bahsedilen çalışmalara paralel olarak benzer konular ele alınarak incelenmiştir. Ancak birçok çalışmada olduğu gibi ABS li frenlemelerde parametre incelemelerinde değişimlerin yorumlanabilmesi için, frenleme değişkenlerinin her test ortamında sabit tutulması gerekmektedir. Bu sebeple yol şartlarında gerekli kararlılığın sağlanamadığı durumlarda test sonuçlarını anlamlandırmak oldukça güç olmaktadır. Yukarıda bahsedilen güçlükler düşünülerek ABS li taşıtları test etmek amacı ile yol şartlarını simüle edebileceğimiz ve gerçek yol parametreleri ile sistem performansını inceleyebileceğimiz bir test düzeneği geliştirilmiştir. 2. Materyal Metod ABS li taşıtlar üzerinde kullanılan ABS donanım olarak aynı fakat birbirlerinden farklı kontrol tekniklerine sahip tir. ABS fren sistemlerinin laboratuar şartlarında testlerinin yapılabilmesi için bir test düzeneği tasarlanarak sistem test edilecek araca adapte edilmiştir. Testlerin yapılacağı araca test ekipmanları adapte edilerek monte edilmiş ve aracın laboratuarda test düzeneği vasıtası ile ABS sistemi aktif hale getirilerek frenleme verileri alınmıştır. Bağlantılar ve verilerin alınması için taşıt üzerinde mevcut bulunan ABS fren sistemi ekipmanlarından faydalanılmıştır. Taşıt üzerindeki test ekipmanlarından basınç, hız ve pedal kuvveti verileri alınarak frenleme ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Frenleme esnasındaki farklı yol şartları, yol simülasyon test düzeneği aracılığı ile uygulanarak bu durumlarda taşıttaki frenleme anında oluşan ABS kontrol değişimleri alınmıştır. Geliştirilen test cihazının taşıt üzerine bağlantısı Şekil 1 de görülmektedir. Şekil 1. Veri toplama kartı, elektrik motorları, hız sensörleri ve kontrol ünitesinin laboratuarda araca bağlantısı. 2.1 Yol simülasyon test sistemi Aracın tekerlek sensörlerinin bağlandığı ve ECU nin kullandığı verileri düzenleyen hız kontrol cihazları Şekil 2 de görülmektedir. Testler esnasında pratik ve kolay kullanım açısından kontrol cihazlarını sürücünün kendi kontrol etmesi amacı ile taşınabilir bir kontrol paneli

3 tasarlanmıştır. Tekerlekler arasındaki farklı hızları (kayma) kontrol cihazına önceden programlama ile cihazın hafızasına girerek bu kontrol panelindeki butonlara bu kayma değerleri kaydedilmektedir. Daha sonra taşıtın her bir tekerleği aynı hızda hareket ederken yani her tekerleğin devrini sağlayan elektrik motorları belirlenen taşıt hızında dönerken bu esnada frene basılarak kayma butonları ile istenilen tekerlek önceden belirlenen hıza düşürülmektedir. Bu hız değişiminde ivme ve minimum değerler ayrıca ayarlanabilmektedir. Değişen hız değeri ve ivme değişimi frenlenen tekerlekteki değişimleri simüle etmektedir. Burada hızın değişimi de aracın yavaşlama ivmesini veya ilgili tekerleğin açısal ivme değişimi olduğundan kontrol cihazları üzerinden bu değerlerde ayarlanarak her bir test için standart frenleme ivmeleri belirlenmektedir. Şekil 2. Yol simülasyon sistemi ve kayma kontrol paneli. çarktaki diş sayısı ile burada kullanılan diş sayısı aynıdır. Farklı olması durumunda hız kontrol cihazlarının aracın kontrol ünitesine gönderdiği hız sinyalleri ile gerçekte kendi hızı arasında bir fark oluşacaktır. Bu sebeple burada en çok dikkat edilmesi gereken hususlardan biriside diş sayılarının aynı olmasıdır. Bazı taşıtlarda indüktif sensörler yerine encoder sayıcılar veya hall-effect sensör kullanılmaktadır. Encoder sensörlerde ise test sistemine ayrıca bir encoder sayıcı devresi bağlanmalıdır. Testlerimizde kullandığımız aracın tekerleklerinin hepsinde indüktif sensörler kullanılmaktadır. 2.2 Basınç, pedal kuvveti ve tekerlek hız değişimleri ölçüm sistemi Yol simülatör sistemi ile aktif hale getirilen taşıt üzerindeki ABS sisteminin basınç, kuvvet ve hız verileri bilgisayar, veri kartı, basınç sensörleri ölçüm ünitesi ve kuvvet sensörleri ile oluşturulan bir ölçüm sistemi tarafından kontrol edilmektedir. ABS fren sisteminin kontrol ettiği sistem ve tekerlek basınçlarının ölçüm ünitesine aktarılması için hidrolik modülatördeki her bir tekerlek bağlantılarına ve sistem çıkışına birer dinamik basınç ölçüm sensörü bağlanmıştır. Cevap süreleri çok yüksek olan ve anlık değişimleri çok kısa sürede kaydedebileceğimiz basınç sensörleri bir basınç ünitesi yapılarak üzerine monte edilmiştir. Modülatörden sisteme gelen hidroliğin basıncı ölçüm ünitesinde ayrı ayrı kanallarda ölçülerek bilgisayar ünitesine gönderilmektedir (Şekil 4). Sistem taşıt üzerine Şekil 3 de görülen bağlantı şemasındaki hali ile bağlanmaktadır. Burada en önemli husus hız verilerinin ECU ne gönderilmesinde taşıtın kendi hız sensörleri kullanılmaktadır. Direnç veya çalışma değerleri açısından farklı sensörlerin sisteme bağlanması halinde ECU ne giden yanlış sinyaller sistemi yanıltacağı gibi sistemde ciddi tahribata da yol açabilmektedir. Hız kontrol cihazları 220V gerilim ile çalışırken kontrol paneli 12V ile çalışmaktadır. Hız sensörleri ise aracın kendi ECU si besleme gerilimi ile çalışmaktadır. Şekil 4. Hidrolik modülatör basınç ölçüm ünitesi ve bağlantıları. Sistemde basınç artışını sağlayan pedal kuvvet değişimleri bir pedal kuvvet sensörü (Şekil 5) ile ölçülerek veri kartına gönderilmektedir. Veri kartı üzerinden bilgisayarda hazırlanan yazılıma kaydedilen pedal kuvvetleri basınç değişimlerinin incelenmesi ve analizlerinde kullanılmaktadır. Şekil 3. Test sisteminin araca bağlantı devre şeması ve taşıt sensörlerinin test sistemine adaptasyonu. Sistemde indüktif sensörlerin kullanılmasından dolayı çelik malzemeden yapılmış dişli çark kullanılmıştır. Taşıtlarda poyra üzerinde veya aks mili üzerinde bulunan dişli Şekil 5. Veri toplama kartı, mobil bilgisayar, pedal kuvvet sensörü ve yazılım sistemi.

4 Her bir tekerlekteki hız değişimleri kontrol amaçlı aracın kendi sensörleri üzerine yapılan bağlantı konektörleri ile veri kartına aktarılarak bilgisayarda kontrol altına alınmaktadır. Tabi hız kontrol cihazlarının kontrolleri bizim isteğimiz dâhilinde önceden belirlediğimiz ivme değerlerinde gerçekleştiği için bu kaydedilen tekerlek hız verileri analizlerde kontrol amaçlı kullanılmaktadır (Şekil 6). Şekil 6. Tekerlek hız verilerinin ECU ne gönderildiği devre üzerine yerleştirilen bağlantı konektörü. 2.3 Test matrisi ve uygulanması Taşıt için önceden belirlenmiş test matrisi uygulanarak verileri bilgisayarda kayıt altına alınmıştır. Her bir matris testi için elde edilen veriler fren basıncı ve pedal kuvveti verilerine dönüştürülerek grafikleri oluşturulmuştur. Farklı frenleme durumları arasındaki farklılıkları görebilmek için Çizelge 1 deki matris uygulanmıştır. A, B, C, D olarak adlandırılan tekerleklerin birbirlerine göre hız farkları (kayma) değerleri üzerinden sistemde testler uygulanmıştır. Ön / arka, sağ / sol, Sağ; sol ön / sağ; sol arka ve her bir tekerleğin bağımsız tek kontrol edildiği matriste tekerleklerin frenleme esnasındaki basınç değişimlerinin birbirlerine göre değişimleri elde edilmektedir. 3. Tartışma Taşıt üzerine kurulan test sistemi ile Çizelge 1 de gösterilen test matrisinden temel testler gerçekleştirilmiştir. Laboratuar ortamında taşıt hareket halinde olmadan durağan halde iken aracın fren sistemi gerekli parametreler ECU ne gönderilerek aktif hale getirilmiştir. Düşük hız, düşük ivme ve düşük pedal kuvveti değişimlerinde ölçümler gerçekleştirilmiştir. 3.1 Test 1 Bu testte 100N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme başlangıcındaki ve bitimindeki frenleme basınçlarının değişimleri Şekil 8 ve Şekil 9 da görülmektedir. Frenleme esnasında %15 kayma değeri ön tekerleklerde oluşturulmaktadır ve frenleme esnasında %15 lik kayma aynı anda meydana getirilmiştir. Çizelge 1. Test matrisi ve değişken parametreler. Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme başlangıcındaki basınç değişimleri (Ön<Arka). Şekil 7 de ise taşıt üzerindeki tekerleklerin pozisyonları ve aracın hangi tekerleğinin sistemde nasıl tanımlandığı görülmektedir. Şekil 7. Taşıt tekerlek pozisyonları ve frenlenen tekerleklerin gösterimi (Sağ, sol/ ön, arka). Test aracı üzerindeki fren sistemi frenleme başlangıcında ön iki tekerleğin basınçlarını birlikte azaltırken buna bağlı olarak sistem basıncında da yükselme görülmektedir. Buna bağlı olarak ta arka tekerleklerde fren basıncının bir miktar artış eğilimi içerisinde olduğu da görülmektedir. Ön tekerlekler arasındaki çok küçük basınç farklılıkları test sisteminde kullanılan hidrolik bağlantılardaki dirsek ve hortum bağlantılarındaki dönüşlerden kaynaklanmaktadır. Çok kısa süre içerisinde değişim sergileyen basınç değerleri dirsek kullanılan bağlantılarda çok azda olsa daha sonra değişim göstermektedir. Yani dirseklerdeki dönüşler basınç değişimlerinin zamanını etkilemektedir. Taşıt üzerinde fren borularında dirsek yapılmamasının ve tekerleklere göre hortumların mesafeleri bu durumdan dolayı önem arz etmektedir. Frenleme başlangıcında kademeli olarak 3-4 aşamada basınç değeri sıfıra düşürülürken basıncın yükselmesi durumunda yani frenlemenin ortadan kalkması durumunda tekerlekte fren

5 pedal kuvveti değerine bağlı olarak tekrar fren basıncının önceki değerine yükselmesi daha çabuk gerçekleşmektedir. Ayrıca fren basınç yükselme işlemi basıncın düşürülme işlemindeki gibi aşamalı olarak yükseltilmemektedir. Daha kısa sürede sürekli yükselen bir eğilim ile artırılmaktadır. Bu esnada sistem basıncı ve arka tekerlek basınçlarında azalma ve frenleme başlangıç değerlerine geldiği gözlemlenmektedir. 3.2 Test 2 100N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5m/s 2 ivme sol ön ve sol arka taraftaki tekerleklerin frenleme başlangıcındaki ve bitimindeki frenleme basınçlarının değişimleri Şekil 11 ve Şekil 12 de görülmektedir. Frenleme esnasında %15 kayma değeri ön sol ve arka sol tekerleklerde oluşturulmaktadır. Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme bitimindeki basınç değişimleri (Ön<Arka). Fren pedal kuvveti değişimi incelenecek olursa ABS nin devreye girmesi ile pedal kuvvetinde bir artış görülmektedir. Bu artış ABS modülatörüne bağlı çalışan elektrik pompasının ön tekerleklerdeki basıncı düşürmek için devreye girmesi ile aynı anda başlamaktadır. Bunun en önemli sebebi bu tekerleklerden boşaltılan hidrolik geri dönüş hattı üzerinden sisteme yani fren ana merkez ünitesine gönderilmektedir. Bu durumdaki basınç değişimi sürücünün pedalda titreşim hissetmesi şeklinde kendini göstermektedir. İşte bu titreşimlerin ve pompanın hidroliği geri göndermesi ile pedalda oluşan itme kuvveti pedala bağlı kuvvet sensörü ile tespit edilebilmektedir. Basınç yükselme safhasında yani frenleme bitiminde, hidrolik basıncının artması ve pompanın devre dışı kalması ile pedalda oluşan geri yönlü kuvvet ortadan kalkmaktadır. Pedal kuvvet grafiğinde 5. saniyede bu değişim gözlemlenebilmektedir. Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme başlangıcındaki basınç değişimleri. (Sol ön, arka< Sağ ön, arka). Sol ön ve sol arka tekerleklerde meydana getirilen kayma sonucunda test aracı üzerindeki ECU si hidrolik modülatördeki her iki arka tekerlekteki frenleme basınçlarını düşürmektedir. Sol ön tekerlekte arka tekerleklerdeki basınç değeri sıfıra düşene kadar hiçbir müdahalede bulunmamaktadır. Arka tekerleklerdeki basınçların sıfıra düşmesini müteakip ön tekerleklerde frenleme basıncını çok ani bir şekilde azaltıp artırmaktadır. Buna bağlı olarak sistem basıncında da bu esnada değişimler görülmektedir. Test 1 deki basınç düşürme safhasında diğer tekerleklerde ve sistemde basınç değişimi olmasına karşın burada arka tekerleklerin basınçları 2,5 s de sıfıra düşürüldükten sonra sisteme ve diğer tekerleklere müdahale edilmektedir. Şekil 10. %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenlemede 100 N pedal kuvveti değişimi. (Ön<Arka). Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme bitimindeki basınç değişimleri. (Sol ön, arka< Sağ ön, arka).

6 Arka tekerleklerin her ikisinin birden kontrol edilmesi ise arka tekerleklerde kullanılan kontrol sisteminin birlikte olduğunu göstermektedir. Frenleme işleminin bitmesinde ise pedal kuvveti ortadan kaldırılana kadar fren basınçları sıfıra düşürülmüş tekerleklerde hiçbir fren basınç artışı gözlemlenmemektedir. Fren basıncı düşürülme aşamasında fren pedal kuvvetinde azalma meydana gelmektedir. Test 1 deki fren basıncı düşürülme safhasında sisteme geri gönderilen hidrolikten dolayı pedal kuvvetinde artış olmaktaydı. Burada ise sistemde arka tekerleklerin basınçları sıfır değerine ulaşana kadar hiçbir basınç değişimi görülmemektedir. Bundan dolayı sadece arka tekerleklerin basınçları düşürülünce fren pedalı üzerindeki uygulanan kuvvetinde de ani bir düşüş görülmektedir. Aslında burada fren pedalında bir kuvvet azalmasından ziyade basınç düştüğü için pedalda bir miktar daha hareket olmaktadır. Bu esnada pedal üzerindeki kuvvet bir miktar azalmaktadır (Şekil 13). Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme başlangıcındaki basınç değişimleri. (Sol ön; Sağ arka< Sol arka; Sağ ön). Şekil 13. %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenlemede 100 N pedal kuvveti değişimi. (Sol ön, arka< Sağ ön, arka). 3.3 Test 3 Bu testte Test 2 ile aynı sonuçlar ve benzer kontroller gözlemlenmiştir (Şekil 14). Pedal kuvveti değişimleri ise Test 2 ile yine benzer değişimler sergilemektedir. Şekil 16 da 5. saniyede gözlemlenen pedal kuvvetindeki düşüş sistemden değil tamamen kullanıcıdan kaynaklı bir değişimdir. Şekil 15. ABS 100 N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme bitimindeki basınç değişimleri. (Sol ön; Sağ arka< Sol arka; Sağ ön). Bazı çalışmalarda sabit pedal kuvveti uygulama sistemleri kullanılmaktadır. Burada ise serbest hareket yapan bir pedal ve üzerinde kuvvet ölçümü yapan bir sensör bulunmaktadır. Bunun sebebi ise ABS nin etkin olması durumunda pedalda meydana gelen değişimleri de gözlemleyebilmektir. Bu sebeple sabit pedal kuvveti sistemi kullanılmamıştır. Sürücüden kaynaklı hata payı çok düşük olduğundan dolayı sistemden kaynaklı değişimler kendisini daha net göstermektedir.

7 Şekil 16. %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenlemede 100 N pedal kuvveti değişimi. (Sol ön; Sağ arka< Sol arka; Sağ ön). 3.4 Test 4-5 Test 4-5 ön tekerleklerin ayrı ayrı kayma değerlerinin artırılarak tek kontrollerinin gözlemlendiği testlerdir. Burada ön sol ve ön sağ tekerleklerin %15 kayma değerinde nasıl kontrol edildikleri Şekil 17 ve Şekil 18 de görülmektedir. Ön tekerleklerde kaymanın meydana gelmesi ile ECU si o tekerlekteki basıncın düşürülerek kontrol edilmesini sağlamaktadır. Hidrolik modülatördeki solenoid valfler ile kayan tekerlek kontrol edilerek o tekerleğin basıncı düşürülmektedir. Çok ani bir şekilde büyük basınç değişimleri gözlemlenmektedir. Ön tekerleklerin birlikte kayması durumunda tekerlek basınçları paralel bir şekilde kademeli düşürülürken tek tekerleğin kilitlenmesi veya kayma değerinin artması durumunda sistem çok ani cevap vermektedir. Bunun en önemli sebeplerinden birisi manevra tekerleklerinde sadece bir tekerleğin kilitlenme eğilimi içerisinde olması veya kilitlenmesi taşıt güvenliğini tehlikeye düşürmektedir. Ön tekerlekteki basınç düşmesine paralel olarak sistem basıncında da ani bir yükselme görülmektedir. Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme başlangıcındaki basınç değişimleri. (Sağ ön< Sağ arka; Sol arka; Sol ön). Tekerlekte kaymanın ortadan kalması durumunda tekrara tekerlek basıncı ve sistem basıncı Şekil 19 daki gibi eski değerlerine ulaşmaktadır. Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme bitimindeki basınç değişimleri. (Sol ön< Sağ arka; Sol arka; Sağ ön). Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme başlangıcındaki basınç değişimleri. (Sol ön< Sağ arka; Sol arka; Sağ ön). Şekil 20. %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenlemede 100 N pedal kuvveti değişimi. (Sol ön< Sağ arka; Sol arka; Sağ ön).

8 3.5 Test 6-7 Arka tekerleklerin müstakil kayma kontrollerinde ise yine her iki tekerleğin birlikte kontrol edildiği ve değişimlerinin Test 2 deki duruma benzer bir şekilde değiştiği görülmektedir (Şekil 21). Sol veya sağ herhangi bir tekerleğin tek başına kayma değerinin artması sonucunda kontrol ünitesi modülatördeki her iki tekerleğin solenoid valflerinide kontrol etmektedir. Yani taşıtta arka tekerlekler hiçbir zaman tek başına kontrol edilmemektedir. Şekil 23. %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenlemede 100 N pedal kuvveti değişimi. (Sol arka< Sağ arka; Sol ön; Sağ ön). 4. Sonuç Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme başlangıcındaki basınç değişimleri. (Sol arka< Sağ arka; Sol ön; Sağ ön). Yapılan örnek testlerin sonuçları detaylı incelendiği taktirde bu test aracı için ön tekerleklerde daha hassa bir kontrol yapıldığı söylenebilir. Bunun sebeplerinden bir tanesi taşıtın frenleme esnasında ön tekerleklerdeki manevra kabiliyetinin kaybolmaması denilebilir. Ayrıca ön tekerleklerde panik frenlemelerde kilitlenme veya kayma daha fazla olabileceği için ön tekerleklerde serbest bir kontrol yani birbirlerinden bağımsız bir kontrol yolu izlenmiştir.arka tekerleklerin kayma kontrolü açısından birlikte kontrol edilmesi taşıtın savrulma riskinin en aza indirilmesi diyebiliriz. Frenleme esnasında arkadaki yük değişiminin fazla olması arka tekerleklerin select-low diye adlandırdığımız düşük hassasiyetli kontrol (birlikte kayma başlangıcında ilk kaymaya başlayan tekerleğe göre kontrol) tekniğine göre kontrol edildiğini göstermektedir. Teşekkür Bu çalışmada kullanılan ekipman ve test sistemleri Gazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Biriminin 07/ kodlu Binek taşıtlarda kullanılan ABS (Anti-lock brake system) fren sisteminin yol şartlarında taşıt güvenliğine etkilerinin araştırılması konulu projesinden temin edilmiştir. Çalışmamızda yardım ve desteklerini esirgemeyen Gazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimine teşekkürlerimizi sunarız. Şekil N pedal kuvveti, %15 kayma ve 5 m/s 2 ivme ile frenleme bitimindeki basınç değişimleri. (Sol arka< Sağ arka; Sol ön; Sağ ön). Pedal kuvveti değişimi de incelenecek olursa yine Test 2 deki sonucun aynı meydana gelmektedir.buradan anlaşılacağı üzere bu test aracı için ABS kontrol ünitesi (ECU) önler için birbirinden bağımsız arkalar için bağıl bir kontrol metodu uygulanmaktadır. Kaynaklar [1] Bauer, H., Automotive Handbook 4th Edition, Robert Bosch GmbH, Editor in Chief, Warrandale PA, 335 (1996). [2] Clemens, K., April, Automobile Magazine, 14 (1): (1999). [3] Csere, C., June, Car and Driver, 35 (12): (1990). [4] Adler, U., Braking Systems for Passenger Cars, Robert Bosch GmbH, Editor in Chief, Warrandale PA, 5 (1989). [5] Reed, W.S. and Keskin, A.T., Vehicular Deceleration and its Relationship to Friction, Society of Automotive Engineers SAE, (890736): (1989) [6] Warner, C.Y., Smith, G.C., James, M.B., and Germane, G.J., Friction Applications in Accident Reconstruction, Society of Automotive Engineers SAE, (830612): (1983).

DETERMINING BRAKE PERFORMANCE BY ANALYZING BRAKE PRESSURE DATA IN VEHICLES WITH ABS

DETERMINING BRAKE PERFORMANCE BY ANALYZING BRAKE PRESSURE DATA IN VEHICLES WITH ABS 5. Uluslar arası İleri Teknolojiler Sempozyumu (İATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye ABS (ANTİ-LOCK BRAKE SYSTEM) KULLANILAN TAŞITLARDA FREN BASINÇ VERİ ANALİZİ YAPILARAK FREN PERFORMANSININ BELİRLENMESİ

Detaylı

Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007

Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007 Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007 I.GİRİŞ Motorlu araç frenleri alanındaki gelişme, taşıtları değişik sürüş koşullarında mümkün olan en iyi şekilde frenleyebilen verimli,

Detaylı

Mesut DÜZGÜN DOKTORA TEZİ MAKİNA EĞİTİMİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MART 2009 ANKARA

Mesut DÜZGÜN DOKTORA TEZİ MAKİNA EĞİTİMİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MART 2009 ANKARA FARKLI ABS (ANTI-LOCK BRAKE SYSTEM) FREN SİSTEMLERİNİN PERFORMANSININ BELİRLENMESİNE YÖNELİK TEST METODOLOJİSİNİN GELİŞTİRİLMESİ Mesut DÜZGÜN DOKTORA TEZİ MAKİNA EĞİTİMİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ

Detaylı

Kritik Yol Şartlarında Lastik Basıncı Değişimlerinin ABS Performansına Etkilerinin Deneysel Analizi

Kritik Yol Şartlarında Lastik Basıncı Değişimlerinin ABS Performansına Etkilerinin Deneysel Analizi 6 Published in th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science 3-5 November 6 (ISITES6 Alanya/Antalya - Turkey) Kritik Yol Şartlarında Lastik Basıncı Değişimlerinin ABS

Detaylı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı 1 Pistonlu pompa ve motorlarla sağlanacak hidrostatik tahrik aracın sürüşünde birçok avantaj getirmektedir. İyi bir sürüş konforu ve yüksek çalışma hızı yönündeki talepler hidrostatik tahrikle çalışan

Detaylı

KARAYOLU TAŞITLARINDA KULLANILAN TEKNİK DONANIMIN TRAFİK KAZALARINI ÖNLEMEDEKİ ROLÜ

KARAYOLU TAŞITLARINDA KULLANILAN TEKNİK DONANIMIN TRAFİK KAZALARINI ÖNLEMEDEKİ ROLÜ li. ULAŞIM VE TRAFİK KONGRESİ - SERGİSİ KARAYOLU TAŞITLARINDA KULLANILAN TEKNİK DONANIMIN TRAFİK KAZALARINI ÖNLEMEDEKİ ROLÜ * Doç. Dr. Duran ALTIPARMAK ÖZET Günümüzün taşıtlarında lüks ve konforun yanısıra

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 5 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 8 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 9 1.5 TAŞIT

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 11 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 14 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 15 1.5

Detaylı

Fen Bilimleri Enstitüsü Mekatronik Mühendisliği A.B.D. Mekatronikte İleri Kontrol Yöntemleri. Doktora Dersi. 2015 2016 Bahar Dönemi Final Ödevi

Fen Bilimleri Enstitüsü Mekatronik Mühendisliği A.B.D. Mekatronikte İleri Kontrol Yöntemleri. Doktora Dersi. 2015 2016 Bahar Dönemi Final Ödevi Fen Bilimleri Enstitüsü Mekatronik Mühendisliği A.B.D Mekatronikte İleri Kontrol Yöntemleri Doktora Dersi 2015 2016 Bahar Dönemi Final Ödevi Konu : ABS Sistemi Ders Danışmanı: Doç. Dr. İsmail SARITAŞ Hazırlayan:

Detaylı

SORULAR S.1 Aktif ve Pasif Güvenlik ne demektir? Aktif ve Pasif Güvenlik ile ilgili binek otomobillerde uygulanan sistemlerin isimlerini yazınız.

SORULAR S.1 Aktif ve Pasif Güvenlik ne demektir? Aktif ve Pasif Güvenlik ile ilgili binek otomobillerde uygulanan sistemlerin isimlerini yazınız. MAK 490 VE OTM 310 Mekatronik Taşıt Güvenlik Sistemleri S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ M A K İ N A M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ B Ö L Ü M Ü V E

Detaylı

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Galatasaray Üniversitesi Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Mustafa Tekeli, Özlem Durmaz İncel İçerik Giriş Literatür Özeti Sistem Mimarisi / Metodoloji Öncül

Detaylı

2016 YOL LASTİKLERİ ÜRÜN KATALOĞU

2016 YOL LASTİKLERİ ÜRÜN KATALOĞU 2016 YOL LASTİKLERİ ÜRÜN KATALOĞU S1 evo² (K117) Kuru & ıslak performans arasındaki en iyi denge! Yüksek hızlarda sürerken kontrollü ve hassas viraj alma kabiliyeti. Minimuma indirilmiş yuvarlanma direnci

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

6x2 Kamyon Arka Dingil Grubunun Fren Performansına Etkisi ve Daha İyi Fren Performansı İçin Öneriler

6x2 Kamyon Arka Dingil Grubunun Fren Performansına Etkisi ve Daha İyi Fren Performansı İçin Öneriler 6x2 Kamyon Arka Dingil Grubunun Fren Performansına Etkisi ve Daha İyi Fren Performansı İçin Öneriler Alpay LÖK Makina Yüksek Mühendisi, alpay@frenteknik.com Tuncay AVUNÇ Makina Yüksek Mühendisi, tuncayavunc@gmail.com

Detaylı

MX2 İnvertörlerde Frenleme Direnci Bağlantısı

MX2 İnvertörlerde Frenleme Direnci Bağlantısı MX2 İnvertörlerde Frenleme Direnci Bağlantısı İÇİNDEKİLER Giriş Harici Frenleme Direnci(Dinamik) Kullanımı Frenleme Direnci Boyutları ve Seçim Tablosu MX2 de Frenleme Direnci Bağlantıları MX2 de Frenleme

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde 1. Direnç a. Aerodinamik b. Dinamik, yuvarlanma c. Yokuş 2. Tekerlek tahrik

Detaylı

ZM-2H504 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H504 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H504 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H504 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Hidrolik Fren Sistemi Sürtünmeli Frenler Doğrudan doğruya

Detaylı

FRANCİS TÜRBİNİ DENEY SİMÜLASYONU

FRANCİS TÜRBİNİ DENEY SİMÜLASYONU 1 COK-0430T 2 COK-0430T FRANCİS TÜRBİN DENEYİ DENEYİN AMACI: Francis türbinin çalışma prensibini uygulamalı olarak öğrenmek ve performans karakteristiklerinin deneysel olarak ölçülmesi ile performans karakteristik

Detaylı

TAŞITLARDA TEKERLEK KİLİTLENMESİ VE KAYMASININ DURMA MESAFESİ VE KARARLILIĞA ETKİSİ

TAŞITLARDA TEKERLEK KİLİTLENMESİ VE KAYMASININ DURMA MESAFESİ VE KARARLILIĞA ETKİSİ TEKNOLOJİ, (2001), Sayı 1-2, 47-58 TEKNOLOJİ TAŞITLARDA TEKERLEK KİLİTLENMESİ VE KAYMASININ DURMA MESAFESİ VE KARARLILIĞA ETKİSİ Duran ALTIPARMAK Atilla KOCA Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi,

Detaylı

PATĐNAJ ÖNLEME SĐSTEMĐ(ASR)

PATĐNAJ ÖNLEME SĐSTEMĐ(ASR) PATĐNAJ ÖNLEME SĐSTEMĐ(ASR) Mustafa YAZICI, H. Mehmet DEMĐREL TCK Patinaj Önleme Sistemi, harekete geçme ve hızlanma sırasında döndürülen tekerleklerin patinaj yaparak dönmesini engeller. Bu şekilde ASR,

Detaylı

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans Hidrolik pompa motoru Düşük hıza ayarlanabilen Motorlu hidrolik pompa çıkış gücü, yüksek performans ve uzun kullanım ömrü sağlar. Forkliftin operatör tarafından değiştirilebilen

Detaylı

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H606 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H606 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

Fizik 101: Ders 7 Ajanda

Fizik 101: Ders 7 Ajanda Fizik 101: Ders 7 Ajanda Sürtünme edir? asıl nitelendirebiliriz? Sürtünme modeli Statik & Kinetik sürtünme Sürtünmeli problemler Sürtünme ne yapar? Yeni Konu: Sürtünme Rölatif harekete karşıdır. Öğrendiklerimiz

Detaylı

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN VİSKOZİTE ÖLÇÜMÜ Viskozite, bir sıvının iç sürtünmesi olarak tanımlanır. Viskoziteyi etkileyen en önemli faktör sıcaklıktır. Sıcaklık arttıkça sıvıların viskoziteleri azalır.

Detaylı

ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ

ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ Ali ÇAVDAR 1 Abdullah DEMİR 2 ÖZET Otomobil üreticileri gelişmiş yönlendirme kontrollü, sürüş ve yol tutum özelliklerine sahip direksiyon sistemlerini üretmek için

Detaylı

Administrator tarafından yazıldı. Pazartesi, 09 Mayıs 2011 08:52 - Son Güncelleme Perşembe, 12 Şubat 2015 10:16

Administrator tarafından yazıldı. Pazartesi, 09 Mayıs 2011 08:52 - Son Güncelleme Perşembe, 12 Şubat 2015 10:16 FREN TEST CİHAZLARI İMALATI İLE İLGİLİ TEKNİK BİLGİLER Otomobillerde frenleme performansı, fren sisteminin durumunu ortaya koyması bakımından oldukça önemlidir. Frenleme performansını, fren sistem elemanları

Detaylı

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Erdem KOÇ Arş.Gör. Mahmut

Detaylı

ZM-2H2080 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H2080 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H2080 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H2080 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : Taşıtlar Mekaniği Ders No : 0690040115 Teorik : 4 Pratik : 0 Kredi : 4 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

Otomatik moment değiştiriciler

Otomatik moment değiştiriciler Otomatik moment değiştiriciler ANA FONKSİYON GRUPLARI 1. Hidrodinamik moment değiştirici (Trilok moment değiştirici), 2. Gereken sayıda kademeleri olan dişli grubu (genel olarak lamelli kavramalarla ve

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Şasi Sistemleri Tekerlekler ve Lastikler Süspansiyonlar Direksiyon Sistemleri

Detaylı

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Yenilikçi Bir Anlayışla Kontrol Edin. Yenilikçilik PSH Pres sürücüsünde Servopompalar klasik valf ve kontrol teknolojisinin yerini alır. Bu

Detaylı

UTS TRIBOMETER T10/20 TURQUOISE 2.0

UTS TRIBOMETER T10/20 TURQUOISE 2.0 UTS TRIBOMETER T10/20 TURQUOISE 2.0 TURQUOISE 2.0 UTS Tribometer T10/20 Yüksek kalite, hassas ölçüm Esnek Tasarım Akademik bakış açısı Hassas ve güvenilir ölçüm TRIBOMETER T10/20 UTS Mühendislik firması

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2006 (1) 50-59 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Otomobillerde Kullanılan Frenleme Yardımcı Sistemlerinin İncelenmesi

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

Test Hattı (Fren Test Cihazı / Süspansiyon Test Cihazı ve Yanal Kayma Test Cihazı)

Test Hattı (Fren Test Cihazı / Süspansiyon Test Cihazı ve Yanal Kayma Test Cihazı) Test Hattı (Fren Test Cihazı / Süspansiyon Test Cihazı / Yanal Kayma Test Cihazı) Test Hattı (Fren Test Cihazı / Süspansiyon Test Cihazı ve Yanal Kayma Test Cihazı) Bilgisayar Kontrollü Ürün Kodu: TW B-PS304WD

Detaylı

01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ

01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ 01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ EL / AL ÇOK YÜKSEK VE AĞIR KAPILAR İÇİN ZİNCİRLİ MEKANİZMA Standart boyutların üzerindeki kapılarınız için mükemmel bir çözüm. Yeni nesil zincirli

Detaylı

Sayısız özellik, kusursuz güzellik.

Sayısız özellik, kusursuz güzellik. Caddy Maxi Van Sayısız özellik, kusursuz güzellik. Caddy Maxi Van işiniz ne olursa olsun keyfe dönüştürüyor. Geniş iç hacmi ve keskin dış hatlarıyla size yakışan iş ortağınız oluyor. TDI teknolojisine

Detaylı

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Form BTP-01 (1/) BAHAR 007-008 4/01/008 Taşıt Hareket Denklemlerinin Bilgisayar Yardımıyla Çözümü 1. Taşıta etkiyen kuvvetlerin belirlenmesi. Düz harekette taşıt hareket denklemlerinin

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

ARAÇ DİNAMİĞİ, MODELLEME VE KONTROL ARAŞTIRMALARI

ARAÇ DİNAMİĞİ, MODELLEME VE KONTROL ARAŞTIRMALARI ARAÇ DİNAMİĞİ, MODELLEME VE KONTROL ARAŞTIRMALARI Bölümde Araç Dinamiği Modelleme ve Kontrol Araştırmaları Dr S. Çağlar Başlamışlı ve ekibi tarafından araç dinamiği, araç dinamiği kontrolü/kestirimi, araç

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak adlandırılmaktadır. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1 SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1. Giriş Deney düzeneği tank, su dolaşımını sağlayan boru sistemi ve küçük ölçekli bir santrifüj pompadan oluşmaktadır. Düzenek, üzerinde ölçümlerin yapılabilmesi için elektronik

Detaylı

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi YDGA2005 - Yığma Yapıların Deprem Güvenliğinin Arttırılması Çalıştayı, 17 Şubat 2005, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TAŞIT FREN SİSTEMLERİ TESTİ DENEY FÖYÜ (HİDROLİK SERVO FREN SİSTEMİ) 1. GİRİŞ Fren sistemi, güvenli

Detaylı

PROSES KONTROL DENEY FÖYÜ

PROSES KONTROL DENEY FÖYÜ T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA TEORİSİ, SİSTEM DİNAMİĞİ VE KONTROL ANA BİLİM DALI LABORATUARI PROSES KONTROL DENEY FÖYÜ 2016 GÜZ 1 PROSES KONTROL SİSTEMİ

Detaylı

WZM-2H090MK İki Faz Step Motor Sürücüsü

WZM-2H090MK İki Faz Step Motor Sürücüsü WZM-2H090MK İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet WZM-2H090MK iki faz step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı, çok güçlü

Detaylı

KRİTİK YOL ŞARTLARINDA ABS NİN KONTROL, FRENLEME VE FREN KARARLILIĞI PERFORMANSINI BELİRLEYECEK TEST SİSTEMİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE TEST EDİLMESİ

KRİTİK YOL ŞARTLARINDA ABS NİN KONTROL, FRENLEME VE FREN KARARLILIĞI PERFORMANSINI BELİRLEYECEK TEST SİSTEMİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE TEST EDİLMESİ OTEKON 2016 8. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 23 24 Mayıs 2016, BURSA KRİTİK YOL ŞARTLARINDA ABS NİN KONTROL, FRENLEME VE FREN KARARLILIĞI PERFORMANSINI BELİRLEYECEK TEST SİSTEMİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE

Detaylı

ÇÖZÜM 1) konumu mafsallı olup, buraya göre alınacak moment ile küçük pistona etkileyen kuvvet hesaplanır.

ÇÖZÜM 1) konumu mafsallı olup, buraya göre alınacak moment ile küçük pistona etkileyen kuvvet hesaplanır. SORU 1) Şekildeki (silindir+piston) düzeni vasıtası ile kolunda luk bir kuvvet elde edilmektedir. İki piston arasındaki hacimde yoğunluğu olan bir akışkan varıdr. Verilenlere göre büyük pistonun hareketi

Detaylı

PARS 8X8 TAKTIK TEKERLEKLI ZIRHLI ARAÇ

PARS 8X8 TAKTIK TEKERLEKLI ZIRHLI ARAÇ PARS 8X8 32 TAKTIK TEKERLEKLI ZIRHLI ARAÇ TEMEL ÖZELLİKLER Şoför/Komutan için mevcut durum bilgisi sağlayan önde ve arkada iki adet termal ve CCD gündüz kameraları Tüm tekerleklerden direksiyon kontrolü

Detaylı

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 1, 2004 OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Remzi GEMCİ * Ahmet KAPUÇAM

Detaylı

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi MİLLİ TREN ve TÜBİTAK Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi İçerik Günümüzde Kullanılan Modern Trenler. Milli Tren için Milli ArGe. YHT alt bileşenleri ve maliyet yüzdeleri. TÜBİTAK Enstitüleri

Detaylı

Laboratuvar Ekipmanları

Laboratuvar Ekipmanları 1 Laboratuvar Ekipmanları Şekil-1 3 faz Asenkron makine üst ve yan görünüşü Şekil-2 DA makine üst ve yan görünüşü 1 2 Şekil-3 3 faz trafo ve tek faz trafo Şekil-4 Manyetik Fren Üst Görünüşü Şekil-5 Omik

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18A BALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948 http://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com

Detaylı

TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI

TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI Baki Orçun ORGÜL, Mustafa Latif KOYUNCU, Sertaç DĠLEROĞLU, Harun GÖKÇE Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

OTOMOTİV FREN SİSTEMLERİ

OTOMOTİV FREN SİSTEMLERİ OTOMOTİV FREN SİSTEMLERİ Fren sistemi, motorlu taşıtın yavaşlamasını ve durmasını sağlayan düzenek. Yokuş aşağı inen taşıtın hız kazanmasını önlemek, duran taşıtın bu durumunu sürdürmek üzere de kullanılır.

Detaylı

İpuçları, test ve onarım bilgileri: Disk freni

İpuçları, test ve onarım bilgileri: Disk freni 15. Fren balatalarının montajı Gerekli kayıcı plakaları fren kaliperine yerleştirin. Fren balatalarının kılavuzlarını Bosch Superfit 5 000 000 150 ile yağlayın. Kesinlikle bakır içeren yağlayıcılar kullanmayın.

Detaylı

Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA

Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA Performans nedir? Performans nedir?... Performans: İcraat, başarı 1. Birinin veya bir şeyin görev veya çalışma biçimi; Klimaların soğutma performansları karşılaştırıldı."; Jetin

Detaylı

Kalibrasyon için iki yöntem vardır, 1. Hesaplama yöntemi

Kalibrasyon için iki yöntem vardır, 1. Hesaplama yöntemi Kalibrasyon Bir eksendeki hareket miktarının standart ünitelerden biri veya spesifik bir öğe uyum sağlaması işlemine kalibrasyon denir. Endüstriyel makinelerde en çok görülen üniteler, kullanım şekillerine

Detaylı

SERVOMOTOR HIZ VE POZİSYON KONTROLÜ

SERVOMOTOR HIZ VE POZİSYON KONTROLÜ SERVOMOTOR HIZ VE POZİSYON KONTROLÜ Deneye Hazırlık: Deneye gelmeden önce DC servo motor çalışması ve kontrolü ile ilgili bilgi toplayınız. 1.1.Giriş 1. KAPALI ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ DC motorlar çok fazla

Detaylı

YABANCI KUVVETLİ FREN SİSTEMLERİ

YABANCI KUVVETLİ FREN SİSTEMLERİ YABANCI KUVVETLİ FREN SİSTEMLERİ MEKANİK ve HAVALI FRENLER Prof. Dr. N. Sefa KURALAY 1 YABANCI KUVVETLİ FREN SİSTEMLERİ 1. Çarpmalı Mekanik Frenler ve Tasarım Esasları Çarpmalı fren sistemleri ağırlıklı

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Sertaç SAVAŞ

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Sertaç SAVAŞ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ DENEY

Detaylı

Serkan ŞAY YÜKSEK LİSANS TEZİ TRAFİK PLANLAMASI VE UYGULAMASI GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NİSAN 2007 ANKARA

Serkan ŞAY YÜKSEK LİSANS TEZİ TRAFİK PLANLAMASI VE UYGULAMASI GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NİSAN 2007 ANKARA ABS FREN SİSTEMİ NİN KAZALARA ETKİSİNİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ Serkan ŞAY YÜKSEK LİSANS TEZİ TRAFİK PLANLAMASI VE UYGULAMASI GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NİSAN 2007 ANKARA Serkan ŞAY tarafından

Detaylı

CNC ABKANT PRES ULTIMATE SERİSİ STANDART ÖZELLİKLER. Kürsü tip Ergonomik Ayak pedalı. Arka Dayama Dili. Alt Dar Tabla CYBELEC TOUCH12 2D

CNC ABKANT PRES ULTIMATE SERİSİ STANDART ÖZELLİKLER. Kürsü tip Ergonomik Ayak pedalı. Arka Dayama Dili. Alt Dar Tabla CYBELEC TOUCH12 2D CNC ABKANT PRES ULTIMATE SERİSİ STANDART ÖZELLİKLER CYBELEC TOUCH12 2D 12 Dokunmatik Renkli Ekran. Otomatik büküm sekans ile 2D Grafik profil oluşturma Büküm sekansları ve programları hafızaya alınabilir.

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak isimlendirilmektir. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

SERVO KONTROLLÜ PLASTİK ENJEKSİYON MAKİNASI TASARIMI

SERVO KONTROLLÜ PLASTİK ENJEKSİYON MAKİNASI TASARIMI 3. Ulusal Talaşlı İmalat Sempozyumu, 04-05 Ekim 2012, Ankara, Türkiye SERVO KONTROLLÜ PLASTİK ENJEKSİYON MAKİNASI TASARIMI Harun KAHYA a, * ve Hakan GÜRÜN b a, * Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi İmalat

Detaylı

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU. Sabir RÜSTEMLİ

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU. Sabir RÜSTEMLİ ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU Sabir RÜSTEMLİ Elektrik tesislerinin güvenli ve arzu edilir bir biçimde çalışması için, tesisin tasarım ve işletim

Detaylı

OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI)

OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI) OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI) Taşıtlarda farklı tahrik tipleri a ve b: motor ve tahrik önde c: motor ön, tahrik arka d:motor ve tahrik arka e:4 çeker a, Günümüzde otomobillerde yaygın kullanılan

Detaylı

20-21 05-15 24-29 30-33 16-19 INDEX. KIŞ LASTiKLERi. MOTOSİKLET LASTiKLERi BİSİKLET LASTİKLERİ ÖZEL AMAÇLI LASTİKLER. SCOOTER LASTiKLERi ATV GOLF

20-21 05-15 24-29 30-33 16-19 INDEX. KIŞ LASTiKLERi. MOTOSİKLET LASTiKLERi BİSİKLET LASTİKLERİ ÖZEL AMAÇLI LASTİKLER. SCOOTER LASTiKLERi ATV GOLF 2016 1 INDEX KIŞ LASTiKLERi Sayfa 20-21 SC-500 NR-50 MB-81 KIŞ LASTiKLERi Sayfa 04 WINTER GRIP PLUS GOLF Sayfa 22 ATV 23 Sayfa MOTOSİKLET LASTiKLERi Sayfa 05-15 TURF-FIGHT AN-TRACK CAPRARD CAPRAR CAPRAR

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI 1

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI 1 T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI 1 DENEY 7: KÜÇÜK RÜZGAR SANTRALLARENİN DİZAYNI TEST EDİLMESİ TÜRBİN SİSTEMİ İLE

Detaylı

TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI

TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI Baki Orçun ORGÜL, Mustafa Latif KOYUNCU, Sertaç DİLEROĞLU, Harun GÖKÇE Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler MAK 3026 - Ders Kapsamı H01 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H02 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi H04

Detaylı

BASINÇ, SICAKLIK, DEBİ ÖLÇÜMÜ VE RAPORLAMA

BASINÇ, SICAKLIK, DEBİ ÖLÇÜMÜ VE RAPORLAMA HİDROLİK SİSTEMLERİN BASINÇ, SICAKLIK, DEBİ ÖLÇÜMÜ VE RAPORLAMA SİSTEMLERİ Kullanım amaçları Her türlü mobil ve endüstriyel hidrolik uygulamalarda pompaların, valflerin iş elemanları silindirler ve hidromotorların

Detaylı

Başlıca ürün özellikleri

Başlıca ürün özellikleri Darbeli matkap AdvancedImpact 900 Yenilikçi Bosch Kickback Control ve 2 vitesli şanzımana sahip yeni AdvancedImpact 900 performans ve kontrol konusunda en yüksek taleplerle gelen hafif hizmet kullanıcıları

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

Manyetostatik algılayıcılar Manyetostatik algılayıcılar DC manyetik alan ölçüm prensibine göre çalışırlar. Bu tip algılayıcılar Manyetik endüktif

Manyetostatik algılayıcılar Manyetostatik algılayıcılar DC manyetik alan ölçüm prensibine göre çalışırlar. Bu tip algılayıcılar Manyetik endüktif Manyetostatik algılayıcılar Manyetostatik algılayıcılar DC manyetik alan ölçüm prensibine göre çalışırlar. Bu tip algılayıcılar Manyetik endüktif sensörlerin (Bobin) aksine minyatürizasyon için çok daha

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DİŞLİ VERİMLİLİĞİNİ BELİRLEME DENEYİ FÖYÜ 2015-2016 Güz Dönemi 1.1. Deneyin Amacı DĠġLĠ VERĠMLĠLĠĞĠNĠ BELĠRLEME DENEYĠ Mevcut deney

Detaylı

ÇOKLU MODEL GEÇİŞ TABANLI ABS TASARIMI: 1. KISIM KONTROLCÜ TASARIMI

ÇOKLU MODEL GEÇİŞ TABANLI ABS TASARIMI: 1. KISIM KONTROLCÜ TASARIMI OTEKON 1 7. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 2 27 Mayıs 21, BURSA ÇOKLU MODEL GEÇİŞ TABANLI ABS TASARIMI: 1. KISIM KONTROLCÜ TASARIMI Morteza Dousti, S.Çağlar Başlamışlı Hacettepe Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

ContiTech: Dişli kayışı değişikliği için uzman ipuçları

ContiTech: Dişli kayışı değişikliği için uzman ipuçları ContiTech: Dişli kayışı değişikliği için uzman ipuçları Ford Focus C-Max 1,6 ltr. Ti motor kodu HXDA,SIDA için ayrıntılı kılavuz Dişli kayışının değiştirilmesinde çoğunlukla ciddi sonuçları olan hatalar

Detaylı

Boyutlar. Teknik Özellikler

Boyutlar. Teknik Özellikler Boyutlar Teknik Özellikler Tanım 1.1 Üretici HYUNDAI 1.2 Model 1.3 Yürüyüş türü: elektrik, dizel, benzin, gaz, manuel Elektrikli Elektrikli Elektrikli 1.4 Operasyon tipi : el, yaya, ayakta, oturarak, sipariş

Detaylı

MLC 410 MANYETİK LİNEER CETVELLER KULLANMA KILAVUZU

MLC 410 MANYETİK LİNEER CETVELLER KULLANMA KILAVUZU MLC 410 KENDİNDEN YATAKLI SİSTEM MANYETİK LİNEER CETVELLER TEMASSIZ ÇALIŞMA 0,005 MM İLE 1 MM ARASI ÇÖZÜNÜRLÜK 4880 MM ÖLÇÜM MESAFESİ KENDİNDEN YATAKLI SİSTEM IP67 YÜKSEK KORUMA SINIFI MÜKEMMEL KARARLILIK

Detaylı

BELİRLİ YÜKLEME KOŞULLARI ALTINDA KILAVUZ RAY BAĞLANTI ELEMANLARINA ETKİYEN KUVVETLERİN TESPİTİ

BELİRLİ YÜKLEME KOŞULLARI ALTINDA KILAVUZ RAY BAĞLANTI ELEMANLARINA ETKİYEN KUVVETLERİN TESPİTİ Asansör Sempozyumu 25-27 Eylül 2014 // İzmir 79 BELİRLİ YÜKLEME KOŞULLARI ALTINDA KILAVUZ RAY BAĞLANTI ELEMANLARINA ETKİYEN KUVVETLERİN TESPİTİ Sühan Atay 1, C. Erdem İmrak 2, Sefa Targıt 3, Umut Şahin

Detaylı

OTOMOTİV ATÖLYESİ. Sorumlusu İsim: A.Engin ÖZÇELİK İletişim: Tel: 0 332 223 33 39 Email: eozcelik@selcuk.edu.tr

OTOMOTİV ATÖLYESİ. Sorumlusu İsim: A.Engin ÖZÇELİK İletişim: Tel: 0 332 223 33 39 Email: eozcelik@selcuk.edu.tr OTOMOTİV ATÖLYESİ Tanıtım Otomotiv sektörü günümüzde neredeyse ülkelerin ekonomik durumlarının temel göstergesi sayılmaktadır. Ülkemizin lokomotif sektörlerinden biri olan Otomotiv sektöründe çalışacak

Detaylı

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir.

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir. Mikrotek Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2827 sokak No:28/3 1.Sanayi Sitesi 35110 İ Z M İR TÜRKİYE Tel:90-232-458 92 73 Fax:90-232-433 74 78 E-mail:info@mikrotek.com Internet:www.mikrotek.com GİRİŞ Mikrotek

Detaylı

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Gelişen imalat teknolojileri ile birlikte birim hacimde daha yüksek tork değerlerine sahip redüktörihtiyacı kullanıcıların en önemli beklentilerinden biri

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

42CCP09. Motor / Performans Değerleri. Değerlendirme 16FAF89B. Ortam Bilgileri

42CCP09. Motor / Performans Değerleri. Değerlendirme 16FAF89B. Ortam Bilgileri 6FAF89B WVWZZZ3BZ4P53685 Motor Hacmi/Gücü 896cc / 95 kw - 29 hp 24799 Ekspertiz Tarihi 20.05.205 4:05 Motor / Performans Değerleri Düzeltilmiş Güç Motor Gücü Tekerlek Gücü Kayıp Güç Maksimum Güç Tork Maksimum

Detaylı

Karda Otomobil Nasıl Kullanılmalı Kış Ayları için Otomobil Ayarları

Karda Otomobil Nasıl Kullanılmalı Kış Ayları için Otomobil Ayarları Karda Otomobil Nasıl Kullanılmalı Kış Ayları için Otomobil Ayarları Karlı havalarda prensip Yumuşak düşün, yumuşak davran olmalı. Gaz pedalına aniden basma ktan ya da bırakmaktan, sert direksiyon hareketlerinden

Detaylı

DEMİRYOLU SEKTÖRÜ İÇİN BATARYA SİSTEMLERİ VE AKSESUARLAR

DEMİRYOLU SEKTÖRÜ İÇİN BATARYA SİSTEMLERİ VE AKSESUARLAR DEMİRYOLU SEKTÖRÜ İÇİN BATARYA SİSTEMLERİ VE AKSESUARLAR C.O.M.M BATT GÖZ SİSTEMİ Saft C.O.M.M. Batt, nikel tabanlı dahili piller için ilk Internet Of Things (IoT) hizmetidir. Servis, demiryolu operatörlerine,

Detaylı

Kar Mücadelesi. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Kar Mücadelesi. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Kar Mücadelesi Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Yüzey Kaplaması Yüzey Dokusu Kaplamanın yüzeysel dokusu ve pürüzlülüğü hem sürüş konforunu hem de sürüş emniyetini belirler. Kaplama yeterince düzgün ama gerekli

Detaylı

PARS III 8x8 TAKTİK TEKERLEKLİ ZIRHLI ARAÇ (TTZA)

PARS III 8x8 TAKTİK TEKERLEKLİ ZIRHLI ARAÇ (TTZA) www.fnss.com.tr PARS III 8x8 TAKTİK TEKERLEKLİ ZIRHLI ARAÇ (TTZA) PARS III 8X8 TAKTİK TEKERLEKLİ ZIRHLI ARAÇ (TTZA) Göreve Özgü Özellikler Şoför/Komutan için Mevcut Durum Bilgisi Sağlayan Önde ve Arkada

Detaylı

FRANCİS TÜRBİN DENEYİ

FRANCİS TÜRBİN DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 407 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI II DERSİ FRANCİS TÜRBİN DENEYİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr. Mustafa ÖZBEY SAMSUN 1/6 FRANCİS

Detaylı