D ABETES MELL TUS VE GEBEL K

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "D ABETES MELL TUS VE GEBEL K"

Transkript

1 .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Diabetes Mellitus Sempozyumu Aral k 1997, stanbul, s D ABETES MELL TUS VE GEBEL K Prof. Dr. Nazif Ba r aç k nsülinin keflfinden önce (1922) çok büyük sorunlar olan diabetik gebe ve çocu u bugün bilinçli ve erken tedavi yöntemleri ile büyük aflamalar yapm flt r. nsülinin keflfinden önce diabetik anne, diabete ait komplikasyonlar ile %67 yaflama flans na, bu anneden do an çocuk ise %5-10 yaflama flans na sahipken, bugün bu oranlar annede %100, çocukta ise%97-98 e kadar yükselmifltir. Ülkemizde diabet klinikleri ile iflbirli i içinde çal flan Kad n Do um servislerinde bu oran ayn düzeylere ç km fl durumdad r. Cerrahpafla da bu koordinasyonunun çok yararl sonuçlar n son y llarda diabetik gebelerimizden do an hiçbir çocu u kaybetmeyerek alm fl bulunuyoruz. Diabet ve gebelik özelliklerine girmeden önce, diabetin etyopatogenezi, dolay s yla tedavisindeki geliflmelerden bahsedece im. Bilindi i gibi klinik diabet 3 grupta toplanmaktad r. 1. Genetik-Pankreatik Diabet (Tip I ve Tip II) 2. Gebelik Diabeti (Gestasyonel Diabet) 3. MODY Tip Diabet ve Uzakdo u Diabeti (Malnutrisyon Diabeti) Gebelik Diabeti Ço unlukla Tip I de, az bir k s mda Tip II de oluflur. Bu iki tipin özelliklerine k saca de inece im. Diyabet etyolojisi: kal t m her iki diabet tipi için de söz konusudur. Fakat kal t msal intikal Tip II diabette %80-90 iken, Tip I de ancak %40-45 oran nda tesbit edilmektedir. Tip I de hastal haz rlayan veya ortaya ç karan di er faktörler olarak, HLA antijenleri önemli bir yer tutar, bilhassa B ve D lokusundan geliflen genlerin kodlad B8-B15 ve DR3-DR4 antijenlerinin varl Tip I oluflumunu haz rlayan en mühim kal t msal nedendir. Ayr ca bu tip diabette Oto-immunite ve buna ba l antikorlar n varl da diabetin ortaya ç kmas nda etken faktörleridir. Virutik enfeksiyonlar, pankreas Langerhans adac klar nda insulitis oluflturan ve organizmada immun reaksiyonunun oluflmas na yani teti in çekilmesine neden olan faktörler içinde en mühim yeri tutar. 131

2 BA RIAÇIK, N Mevsimsel diabet art fllar ve mevsimlerde virütik enfeksiyonlar n s kl bunun en büyük kan t d r. Bugün insülitis oluflumuna neden olan 20 ye yak n virütik hastal k belirlenmifltir. (Koksaki, Ensefalomiyokardit, Kabakulak, Reovirus, Su çiçe i, K zam kç k, Herpes ve Hepatit gibi). Tip II etyolojisinde ise kal t msal faktöre, çevre faktörleri dedi imiz, fliflmanl k, gebelik bunlar n neden oldu u afl r insülin sal n m (hiperinsülinizm) ve bunun sonucu geliflen insülin direncinin olay bafllatt ve k s r döngü ile bu olay n beta hücresi yetersizli ine gitti i kabul edilmektedir. nsülin direnci oluflmas nda dokularda, bilhassa adale dokusunda insülin reseptör veya post reseptör bozuklu unun mevcudiyeti ile glikoz transportörlerinin bozuklu unun da söz konusu oldu u ortaya konmufltur. Ayr ca bütün bu faktörlerin sonucu geliflen hiperglisemi nin glikoz toksitesi yaratt bunun da beta hücresi insülin yap m ve sal n m n bozan en önemli faktör oldu u anlafl lm flt r. Bugün diabetik bir hastada komplikasyonlar n oluflumunda hiperglisemi, diabetin en önemli komplikasyonlar ; Nöropati ve Anjiopati nin oluflumunu haz rlar. fiöyle ki Hipergliseminin devam glikozla, proteinlerin enzimatik yolla (Hidroksilaz ve Galaktoziltransferaz) birleflmelerine ve Glikoprotein lerin oluflmas na neden olur. Glikoproteinler kapiller bazal membranlar nda oturarak bazal membran bozuklu unu yaparlar. Yine hipergliseminin devam, nonenzimatik yoldan proteinlerin glikozilasyonuna neden olur ve glikolize hemoglobin dedi imiz maddeler ortaya ç kar. Hemoglobinin oksijen tafl ma fonksiyonlar bozulur ve kapiller doku hipoksisi oluflur. Hipergliseminin devam ve insülin yetersizli i, Sorbitol sentezinin artmas na, onun sonucu olarak Fructose toplanmas na, hücrelerde ve dokuda bu maddelerin toplanmas yla birlikte Myoinositol, ATP ve Aminoacid azalmas na neden olur. Dolay s yla doku ve hücrenin osmolaritesi artar, enerji kaynaklar azal r, bunun sonucu olarak da doku ve hücre dejenerasyonu oluflur. Ayr ca hiperglisemi, kanda platelet agregasyonunun sonucu olarak da doku ve hücre dejenerasyonu oluflturur. Ayr ca hiperglisemi, kanda platelet agregasyon ve aglutinasyonlar n art ran bir nedendir. Bu da kapiller sahada endotel hücrelerinde plateletlerin yap flmas ve kapiller damarlarda trombuslar n oluflmas n kolaylaflt r r. Bütün bu faktör ve olaylar hat rlatmamdaki neden? Diabetik bir gebede hangi tip olursa olsun anne ve çocuk sa l ve gebeli in iyi sonlanmas için bu komplikasyonlar n önlenmesi veya önlemlerinin al nmas içindir. Bunlar önlenir, kan flekeri iyi ayarlan rsa diabetik anneden do an çocuk ölümleri ideal düzeye iner. 132

3 D ABETES MELL TUS VE GEBEL K GEBEL KTE D ABET F ZYOPATOLOJ S Gebelik süresince, anne organizmas maternal ve feto-plasenter aktan dolay ilave beslenmeye ihtiyaç gösterir. Gebeli in erken devresinde glikoz homeostaz östrojen ve progesteron düzeylerine ve ayr ca beta hücre hiperplazisi gere i olarak glikoza karfl insülin cevab yüksektir. Glikozun periferik ütilizasyonunun art fl annede açl k kan flekeri düflmesine neden olur. lk trimestirde hipoglisemi bu nedenlerle olur. Bu devre genellikle protein katabolizmas ve glukoneognezisin artt devredir. Erken ve orta gebelik devresi maternal protein ve depolaman n oldu u devredir. Gebeli in erken devresinde hiperinsülinizm lipogenezi art ran, lipolizi frenliyen bir olayd r. Normal gebelerde glucagon düzeyi süpresedir. Gebeli in ikinci yar s nda plasental laktojen hormon ve di er plasental hormonlar etkisiyle glukoz ve amino-asit ütilizasyonu azal r. HPL nin Diabetojenik etkisi afl r insülin salg s na ra men hücrelerin duyarl l n n azalmas ndand r. Gebeli in ileri devrelerinde dolafl mdaki monositlerde insülin reseptörlerinde azalma yoktur. nsülin rezistans postreseptör bölgededir. Fakat bu devrede insüline glukoz cevab non-pregnant devrenin iki kat kadard r. Gebeli- in ileri devrelerinde Karaci erin glikojen depolamas azal r, mobilizasyonu artar. Diabetik gebelerde 3. trimestrede insülin ihtiyac art fl, normal gebelerde ayn devredeki endojen insülin art fl yla ayn de erlerdedir. S n rl Beta hücresi reservi olan gestasyonel diabetik kad nlarda, periferik insülin rezistans diabetik durumu meydana ç kar r. Bu kad nlarda açl kta trigliserid, HDL, VDL lipoproteinler yüksektir. Plasenta, insülin, glucagon, GH, HPL gibi protein kökenli hormonlar geçirmez. Maternal starvation (açl k), keto-asidoza neden olur. Keton maddeleri plasentay kolayca geçer ve fetusu etkiler. Devaml anne hiperglisemisi fetus pinkreas n stimüle ederek hiperplazi ve hiperinsülinemiye neden olur. Tip I diabetik gebelerde eskiden ani çocuk ölümleri %10-30 civar nda idi. Ölü do umlar genellikle 36 haftadan sonra ve genellikle vasküler komplikasyonlar olan hastalar, kötü kontrollü anneler, polihydramniosu olanlar, makrosomia ve preeklamptik hastalarda görülür. 133

4 BA RIAÇIK, N Fetusta extrameduler hematopoez varl gözlenmifltir. Bunun bozuklu u çok kere intraüterin kronik hypoxia ve çocuk ölümüne neden olur. Anne diabeti, eritrositlerin oksijen sal n m n bozdu u gibi, plasental kan dolafl m n da bozar. Keto-asidozda bu çok belirgin olur. Uterus kan dolafl m n n bozulmas, genellikle fetus büyümesini engeller. Keto-asidozdaki hipovolemi ve hipotansiyon (dehidratasyon) plasenta villuslar aras ndaki dolafl m bozar. Fetal karbonhidrat bozuklu u intraüterin hipoksi oluflumuna yard mc d r. Hiperinsülinemi, fetusdan gelen veya eksojen menfleli olan oksijen kulan m n artt r r. Bu da arteriel oksijen düzeyini azalt r. Hipoksemia ortaya ç - kar. Konjenital malformasyonlar perinatal ölümlerin %30-50 nedenidir. Normal kad nlarda anomali %2.9, IDDM kad nlarda anomali %9 olup malformasyonlar genellikle 7. ci haftadan önce oluflur. Acaba diabetle gebeli in hümoral ve klinik iliflkileri nelerdir? Gebelik diabetojen bir olayd r. Neden? 1. Gebelikte endokrin pankreas n fonksiyonel durumu de iflmifltir. 2. Pankreas Langerhans adac k hormonlar glucagon/insülin oran de iflmifltir. 3. Plasental hormonlar n aktiviteleri insülin etkisini önleyici yöndedir. 4. Periferik dokular n insüline duyarl azalm flt r. 5. GUT hormonlar n sal n m ve aktiviteleri ile insülin sekresyonu azalm flt r. 6. Target organlar n insülin reseptörlerinde azalma vard r. 7. Proinsülin salg s artm flt r. Bütün bunlar normal bir gebede bile karbonhidrat metabolizmas n etkileyen ve Gestasyonel Diabet durumunun ortaya ç kmas na neden olabilecek etkenlerdir. Plasenta, gebelikte metabolizmay etkileyen santral organd r. Diabetik gebelerde plasentan n glikojen depolamas, anne karaci erinde glikojen azalmas na neden olmaktad r. Diabetik annelerde ise anne diabetinin a rl ile paralel olarak fetus hepatik glikojen ve trigliserid toplanmas tespit edilmektedir. Bu da çocu u metabolik bozuklu a iten çok önemli bir faktördür (non-genetik transmisyon). 134

5 D ABETES MELL TUS VE GEBEL K Gebelikte insülin ihtiyac nda art fl vard r. Bunun trimestrelere göre de iflik oranlar söz konusudur. Bu art fl n nedenleri: 1. PLH nun lipolitik etkisini önlemek için, 2. Plasentadan amino-asidlerin aktif transportunun temini ve lipojenez için, 3. Plasental steroid hormonlar n anti-insülin etkilerini önlemek için, 4. Plasentan n degrade etti i insülini karfl lamak için daha fazla insüline gerek vard r. Ülkemiz bak m ndan gebeli in prediabetik bulgular n n bilinmesi ve gestasyonel diabetin iyi tan mlanmas anne ve çocuk gelece i bak m ndan çok önemlidir (Tablo 1 ve 2). Tablo 1 Diabet ve gebelik 1. Diabetin Gebeli e Etkisi a- Spontan abortuslar artar b- Üriner infeksiyon s kt r c- Preeklampsi fazlad r d- Polyhidraminios olur e- Ölü do um çoktur f- Flasenta bozukluklar vard r 2. Gebeli in Diabete Etkisi a- Retinopatiyi artt r r b- Nefropatiyi h zland r r c- Nöropatiyi artt r r d- nsülin gereksinmesi artar e- Glikozüri s kl vard r f- Keto-asidoza meyil vard r 3. Önlemler a- Dietin iyi tanzimi b- Erken insülin tedavisi c- Post partum çocuk bak m önlemleri Gestasyonel diabet ve periferik insülin rezistans pankreas insülin rezervini bozan bir olayd r. Glikozun periferik dokularda utilizasyonu artar. Bu annenin kan flekerinin sarf na dolay s yla açl k kan flekerlerinin düflmesine neden olur. Diabetik annede geliflen keto-asidoz organizman n oksijen konsantrasyonunun azalmas nda dolay s yla plasental dolafl m n bozulmas na neden olur. Fazla s v ve elektrolit kay plar hipovolemi, hipotansiyon ve insülin etkisinin de iflmesine neden olarak fetus ölümlerini h zland r r. 135

6 BA RIAÇIK, N Tablo 2 Gebelik diabeti (gestasyonel DM) 1. Düflük açl k kan flekeri, yüksek post-prandial kan flekeri 2. Hiperlipidemi, hiperinsülinemi 3. OGTT de glikoz tolerans bozuklu u 4. Ailede diabet hikayesi varl 5. Otuz yafl n üstünde olgular 6. fiiflmanl k/son zamanda afl r kilo alma 7. Gebelikte anormal geliflmeler Glikozüri, hidramnios, toksemi, makrosomi, fetus gelifliminin duraklamas, tekrarlayan enfeksiyonlar 8. Obstetrik hikayesi In-utero veya neonatal ölümler (9-26 %), makrosomi (30-37%), Konjenital malformasyonlar, prematürite, hidramnios 9. Gestasyonel diabet tan m en uygun haftalarda konulur 10. Tarama testi 50 g. glikozla, 1 saat < 140 mg %, sonra OGTT 11. Gestasyonel DM de glikolize proteinlerin tan de eri azd r. Diabetik annenin beslenmesi çok önemli bir sorundur. Konsepsiyondan önceki devrelerdeki beslenme, prenatal beslenme çocuk sa l n etkileyen en önemli faktördür kinci dünya savafl nda Leningrad kuflatmas n n arkas ndan Rusyada prematüre ve ölü do umlar n artt, yine harp sonras Hollanda da besinlerin vesikaya ba lanmas ndan sonra do umlarda prematüre ve toksemi oran n n artt görülmüfltür. Vanderbilt ve Burke günde 50 g dan az protein ve 1500 kaloriden düflük diyetle beslenen gebelerde gebelik komplikasyonlar yan nda yeni do an komplikasyonlar n n artt n büyük bir hasta serisinde göstermifllerdir. Diabet, gebeli e baz yönden menfi etkiler de yapar. 1- Spontan abortuslar artar. 2- Üriner enfeksiyonlara meyil artar, pyelit ve pyelonefrit daha s k görülür. Bu da perinatal mortaliteyi artt r c faktördür. 3- Preeklampsi daha s klafl r. Fetus un korunmas için, anne yatak istirahatine al n p tansiyonu ayarlanmal d r. 4- Polyhydramnios: Diabetik gebelerin 1/3 de oluflur. Prematüre ve konjenital do umlara neden olur. 5- Plasenta anomalileri geliflir. Annenin damar komplikasyonlar ve diabetinin a rl ile paralel de ifliklikler vard r. Atrofik, fibrotik villuslar, trombozis veya enfarkt geliflmifl bölgeler ve hyalineze olmufl sahalar çocuk beslenmesini bozan histopatolojik bulgulard r. 136

7 D ABETES MELL TUS VE GEBEL K Diabetik retinopati: Diabetin en önemli komplikasyonlar ndan biridir. Gebe bir diabeti in gebeli i süresince bunlar n daha da a rlaflmamas için önlemler almak gerekir. Tablo 3 de retinopatinin devreleri ve sorunlar özetlenmifltir. Bu tabloya göre a r renitopatili diabetik bir hastan n gebe kalmas na izin verilmemesi gerekir. Tablo 3 Retinopati ve diabetik gebenin sorunlar 1. Background retinopati: yi takip ve tedavi ile do uma kadar sorumsuz gidebilir. 2. Proliferatif retinopati: Gebelik süresince retinopatide ilerleme olur. 3. Neovaskülarizasyon bafllam flsa: Çok ciddi sorunlar geliflir, gebeli e son vermek gerekir. 4. Hiperglisemi: Birinci trimestride yüksek ise ileride retinopatinin a rlaflmas na neden olur. 5. Hormonal de iflmeler: Prolaktin art fl retinopatiye etkili de il, HPL ve progesteron yüksekli i, gebeli in ikinci yar s nda retinopatiye menfi etki yapmaktad r (kapiller daralma ve iskemi) 6. Proteinüri ve nefropati: Retinopatiyi a rlaflt r c etki yaparlar. Diabetik nefropati: Diabetin mikroanöjiopatik komplikasyonunun sonucu oluflan kapiler glomeruloskleroz, pyelit ve pylonefrit s kl gebe diabetiklerin gebelikleri süresince karfl laflt klar sorunlar olarak görülür. Bu komplikasyonlar genellikle diabetin süresi ve ayars zl ile paralellik gösterir. Tablo 4 diabetik gebede nefropatinin geliflimini göstermektedir. Tablo 4 Diabetik gebede nefropati geliflimi 1. IDDM de %30-40 böbrek komplikasyonu vard r. 2. Birinci dönem glomerul filtrasyonunun %35-45 artt devre 3. Filtrasyonun artmaya devam etti i ikinci dönem 4. Mikroalbuminürinin bafllad ve glomerul-filtrasyonunun normale döndü ü ücüncü devre 5. Makroalbuminürinin bafllad böbrek fonksiyonlar n n bozulmaya ve hipertansiyonunun geliflmeye bafllad dördüncü devre 6. Üremi tablosu ve hipertansiyonun yerleflti i beflinci devre (Bu geliflimin önlenmesi: yi glisemi ayar, afl r proteinli g da al m n n n önlenmesi ve hipertansiyon ile mücadele ile olur. Befl devre halindeki geliflme hem erken tan hem de tedavi bak m ndan çok önemlidir. Tablo 5 nefropatili bir hastada tedavinin ve gebeli in ayarlanmas n göstermektedir. Buna göre mikroalbuminürinin tespiti kreatin klerensle hastan n kontrolü ve hipertansiyonla mücadele esas olmal d r. 137

8 BA RIAÇIK, N Tablo 5 Nefropati ve diabetik gebenin sorunlar 1. Gebeli in bafllang c nda böbrek normal ise gebelik süresince de geliflme olmaz 2. Gebelik bafllang c nda proteinüri (+), kreatin klirens normal ise, iyi kontrol ve takip ile gebelik devam edebilir. 3. Proteinüri 5-10 g/l üstünde ve hipertansiyon geliflmiflse, ikinci trimestriden sonra s k kontrol ve devaml yatak istirahati ile gebelik devam ettirilir. 4. Kreatin düzeyi %3.0 mg geçerse, fetal yaflant ile uyumsuzluk ortaya ç kar (dializ veya gebeli e son). 5. Tedavinin amac : Kan flekerini öglisemik düzeyde tutmakt r. Açl k %100 mg tokluk %120 mg, alt nda ve HbAIC de %6 mg alt nda olmal d r (Yo un insülin tedavisi). Hipertansiyon ve gebelik: Nefropati olmaks z n da ayr bir sorun oluflturur. Tedavisi hem anjiopatinin önlenmesi, hem de retinopati ve nefropatinin ilerlemesini durdurmak bak m ndan gereklidir. Diabetik anneden do an çocuk da ayr bir sorun ve önlem al nmas gereken bir hususdur. Diabetik anne çocu unda hiperinsülinizm vard r. Bu neonatal hipoglisemilerin nedenidir. Hiperinsülinizmin neden olabilece i organik ve fonksiyonel bozukluklar flunlard r. 1- Baz organlar n vital fonksiyonlar ve matürasyonu bozulur. a- Akci erlerde hyalin membran hastal (RDS) b- Karaci er ve kemik ili i eritroblastosiz fetalis (sar l k) c- Yafl dokusu ve lipid metabolizmas artm fl lipojenez (Macrosomia) d- Dalak retiküloendotelyal sistem, hipoksemi (polisitemia) 2- skelet dokusu: Geliflim halindeki bu doku insüline çok hassasd r. Hemen neoformasyon bafllar ve malformasyona neden olur. Diabetik annelerden do an çocuklar n prognozu konusunda yap lm fl baz çal flmalarda bu çocuklar n ileri yafllarda, %16 s nda OGTT s n rda bulunmaktad r %18 inde OGTT anormal bulunmaktad r %1 inde 20 yafltan önce diabetes mellitus geliflmekte %8 inde düflük insülin cevab al nmakta %28 inde yüksek insülin cevab %36 s nda ilerde afl r kilolu duruma girmektedirler. 138

9 D ABETES MELL TUS VE GEBEL K Böylece, diabet ve gebelik sorununa genel hatlar yla de iflmifl ve erken tan ve koruyucu önlemleri özetlemifl olduk. D ABET K GEBEN N TEDAV S Diabetik gebenin tedavisi annenin sa l n korumak, gebeli i süresince komplikasyonlar n oluflumunu minimal düzeye indirmek ve canl, sa l kl çocuk elde etmek demektir. Bu gaye için al nmas gerekli önlemler ve uygulanacak yöntemler tedavinin esas n oluflturur. Yaln z burada bilinmesi ve ayr lmas gerekli iki önemli durum vard r. Bunlardan biri diabetik bir gebenin takibi yani diabeti bilinen bir kad n n gebe kalmas ve onun tedavisi, di eri ise diabetik olmayan fakat gebelik süresinde diabeti ortaya ç kan (Gestasyonel Diabet) bir kad n n tedavisinin düzenlenmesi. Diabeti bilinen bir hasta genellikle Tip I diabet çok az bir k sm nda Tip II diabet olarak karfl m za gelir MODY tip diabet olarak tan mlanan ve son y llarda s kça görmeye bafllad m z yafl olarak Tip I diabete uyan, fakat kan flekeri davran fllar ve klinik seyri Tip II ye benzeyen hastalarda gebelikle karfl m za geleceklerdir. Tip I diabetikler genellikle insülin kullanan hastalard r. Fakat Tip II diabetikler yaln zca dietle idare eden veya OAD (Oral antidiabetik) kullanan hastalard r. Gebe kalmak isteyen bir kad n veya gebelikle karfl m za gelen bir kad nda yukarda s n fland rd m gruplardan hangisine uydu unu çok iyi tesbit edip, tedaviyi ona göre yönlendirmelidir. Bunun içinde Diabet tipi tayinin iyi ve sa lam yöntemlerle koymak gerekir. Bugün elimizde pankreas insülin, C-Peptid tayinleri yan nda adac k antikorlar (ICA) anti-insülin antikorlar (AIA) ve oto antikorlar (OA) gibi diabetin oluflumuna etkili faktörleri, dolay s yla diabet tipini tayin eden metodlar - m z mevcuttur. Bu metodlarla hastan n tip tayin edildikten sonra gebeli e izin vermek veya gebeli in takip ve tedavisindeki metod ve ilaçlar kullanmaya bafllamak gerekir. Tip I diabetik kad n 30 yafl n alt nda bize geldi inde e er diabeti yeni bafllam flsa nsülin, C-Peptid düzeyleri çok düflük, ICA (+), AIA ve Oto Antikorlar (+) olabilir. Bu mutlak insülin tedavisi gerektiren bir hasta demektir. Bunlar müsbet olmadan yaln zca yüksek kan flekeri de erleri ile gelen hasta 30 yafl n alt nda ise bu MODY tip veya tan s geç konmufl bir Tip I olabilir. Tip II diabetik genellikle 30 yafl n üstündeki gebe kad nlard r. Bunlar ya afl r fliflman, kan flekeri yüksek, hiperinsülinik yani insülin direnci gösteren hastalard r veya normal kilo ve zay f olan kan flekerleri diyetle ayarlanabilen 139

10 BA RIAÇIK, N gebelerdir. Bu ikinci grubun ay r m nda kan insülin düzeylerinin normal veya hiperinsülinemi göstermesi önemlidir. nsülin direnci yapan neden tedavi esnas nda göz önüne al nmal d r. Diabetik bir gebenin takip ve tedavisinde flu befl flart mutlak oluflturmal ve beraber uygulanmal d r. 1. Gebe Diabeti i takip edecek koordine çal flan bir ekip oluflturulmal d r. a- Kad n do um uzman b- Diabet uzman c- Çocuk uzman d- E itimci ve diet uzman 2. Hastan n e itimi tedavinin esas unsuru olmal ve gebeli in bafllang c ndan önce düzenlenmeli. 3. Hastal n tipi, kilosu ve komplikasyonlar n mevcut olup olmamas na göre çok ciddi diet önerilmeli. 4. Antidiabetik tedavi iyi seçilmeli, kan flekeri de erlerinin normoglisemik düzeyde tutulmas na itina gösterilmeli. 5. Postpartum çocuk bak m için önlemler al nmal, 48 saatlik çocuk yo- un bak m ekibi ve haz rl yap lmal. Koordine çal flan ekip: Bu çal flma sözde kalmamal, mutlaka ayl k veya haftal k toplant larla hastalar ve sonuçlar gözden geçirilmeli, ekip elemanlar - n n birbirini kolayca bulabilecekleri birimler buraya al nmal, en ideali ise Joslin Clinic ve Gentofte Clinic te oldu u gibi Gebe Diabetik Takip ünitesi ve poliklini i oluflturulmal d r. Bu poliklinik ve ünitede yukarda belirtilen ekip elemanlar haftan n muayyen günü mutlaka haz r bulunmal d rlar. Gelen hastalar her branfl eleman taraf ndan ayr, ayr görülüp poliklinik sonunda toplu konsültasyonla hastaya öneriler verilmelidir. Bunun için standart takip cetvelleri ve listeleri ile yap lmas gerekli kan tahlilleri ve laboratuar istek formlar haz r olmal ve tabiiki bu çal flmalar günümüz gere i olarak bilgisayar sistemi ile de erlendirilip, yürütülmelidir. Hasta e itimi: Her hastal kta oldu u gibi diabetik hastalarda ve diabetik gebelerde e itim tedavinin esas unsurudur. Genç bir diabetliye, gebe kald zaman karfl laflaca durumlar, almas gerekli önlemler gebelikten önce bafllayarak, do um sonuna kadar mutlaka anlat lmal d r. Kan flekeri düzeylerinin annede oluflturaca yan etkiler ve çocuk sa l ve do uma etkileri mutlaka ö retilmelidir. Bunun için Self Monitoring dedi imiz kendi kendine kan flekeri tayinleri ö renmeli ve gebelik süresince hergün, ve gerekti inde günde 140

11 D ABETES MELL TUS VE GEBEL K birkaç defa kan flekeri profilleri tayin edilmelidir. Glikozüri ve asetonürinin önemi mutlaka anlat lmal, çocu a yapaca yan etkiler ve al nmas gerekli önlemler belirtilmelidir. Hipogliseminin klinik bulgular iyice ö retilerek, hipogliseminin çocukta yapaca zararlar anlat lmal d r. Toksemi ve preeklampsi ve bunun sebepleri ve zararlar anlat larak, al nmas gerekli önlemler ö retilmelidir. Diet önerileri: Diet tedavisi dier bir konu olarak anlat ld için ben yaln zca prensiplerden bahsedece im. Beslenmenin anne kan flekeri lipid metabolizmas ve komplikasyonlar üzerindeki yan etkileri kadar do acak çocukta yapaca komplikasyonlar yönünden üzerinde durulmas en önemli hususlardan biridir. Beslenmeyi prematernal beslenme, yani gebelikten önce iyi ve ayarl beslenme, prenatal beslenme, yani gebelik süresince iyi beslenme fleklinde de erlendirmek gerekir. Yap lan çeflitli çal flma ve gözlemler prematernal beslenmesi kötü kad nlarda prematüre do um ve ölü do um oran n n daha fazla oldu unu ( Leningrad kuflatmas ), çocuk boylar n n k sa ve kilolar n düflük oldu u ( Hollanda) kötü beslenen kad nlarda prematürite, konjenital defekt, erken do umun fazlal (Burko-Boston) taraf ndan bildirilmifltir. Yine g da içeri inin de gebelik komplikasyonlar ve çocuk komplikasyonlar n art rd, günde 50 gr dan az protein ve 2000 kaloriden az diyetle beslenen gebelerde tesbit edilmifltir (Lan-derbilt). Bunun için gebe diabetlinin dietinde flunlara dikkat edilmesi gereklidir: 1. Gebelik öncesi ve gebelikteki kilo kalo düzenlenmesi ile ayarlanmal. 2. Günlük bazal besin ihtiyac na, 300 kalorilik fazla g da, 30 gr ek protein gr elementer Fe, 400 mg calcium ilave etmeli. 3. Ö ün say s, yaflam flekline göre ayarlanmal. 4. Düzenli beslenme ve egzersiz ihmal edilmemeli. 5. Alkol ve sigara yasaklanmal d r. Antidiabetik tedavi: Antidiabetik tedavi yaln z dietle normoglisemik kan flekeri sa lanmayan diabetik gebelerde uygulanmal d r. Bunun için gebelikte glisemik kontrolün s n rlar iyi bilinmelidir. Genellikle kabul edilen kan flekeri de erleri flöyledir. Kahvalt dan önce mg% ( mmol/l) Preprandial mg % ( mmol/l) 1. saat Post prandial < 140 mg% (<7.8 mmo/l) 2. saat Post-prandial < 120 mg% (<6.7 mmol/l) 141

12 BA RIAÇIK, N Antidiabetik tedavi denildi i zaman, mutlaka insülin tedavisi anlafl lmal - d r. Oral Antidiabetikler çocuktaki komplikasyonlar yönünden kullan lmazlar. Son y llarda Sülfonilürea ve Biguanid kökenli olmayan yeni baz antidiabetikler ile barsaktan glikozun emilimini önleyici (Alfa glikoz inhibitörlerinin) ilaçlar n kullan labilece ine dair yaz lar olmas na karfl l k, bunlar n plasentaya geçmeleri nedeniyle yinede hipoglisemik ve teratojenik etkileri olabilece i ileri sürülmektedir. nsülin tedavisi: nsülin tedavisi, Tip 1 diabetli hastalarda tedavinin esas unsurudur ve zaten kullan lmaktad r. Fakat Tip 2 gebede ve gestasyonel diabetikler de küçük dozlarda kullan lmalar çocuk riskini mutlaka azaltmaktad r. 1- E er programl ve karfl l kl iflbirli i ile haz rlanm fl bir gebelikse mutlak gebelikten önce iyi ayar temin edecek insülin ayarlamas yap lmas gerekir. Bu süre gebelikten 1-2 ay önce bafllamal d r. 2- Malformasyon, abortus, erken do um riskini azaltmak için de 10. hafta sonuna kadar yo un insülin tedavisi fleklinde devam etmelidir haftadan sonra, e er anne kan flekeri çok büyük oynamalar göstermiyor ve keto-asidoza meyilli de ilse normal insülin rejimine geçilmelidir. Gebe diabetikte insülin kullan m flekilleri Gebelikten önce: E er hasta daha önceki gebeliklerinde komplikasyon geliflmifl ve canl ve sa l kl çocuk elde edilmemiflse, bu tip hastalara yo un insülin tedavisi bafllan l r. Yo un insülin tedavisi iki flekilde olur. Birinci Human insülinlerin k sa etkili olanlar ndan sabah, ö le ve akflam kan flekeri durumuna göre 8 ile 20 üniteye kadar yemek öncesi injeksiyon ve Human nsülinin uzun etkili olandan gece yatma zaman ndan önce ünitelik bir doz verilir. kinci yo un insülin flekli nsülin Pompalar ile devaml cilt alt insülin veren bu pompalar Human k sa etkili insülin kullan l r. Hastan n kan flekerine göre bazal ünitelik devaml doz ile ö ünlerden önce kan flekerine göre yine pompan n bir dü mesine basarak verilen 6-10 ünitelik insülin ilaveleri ile olur. Bu tatbikat hasta iyi e itilerek tamamen kendi kontrolüne b rak l r. Gebelik bafllad ktan sonra bu iki flekil yo un tedavi 20. haftaya kadar devam eder. E er hasta devaml kontrol alt nda kalabilecek ve kan flekerini devaml takip edebilecek bir hasta ise bu tedavi flekli gebelik sonuna kadar devam edebilir. 142

13 D ABETES MELL TUS VE GEBEL K Aksi durumlarda, sabah akflam kar fl k (mikstard) ve gece yatarken uzun etkili insülin flekli gebeli i sa l kla sonland r r. Hiçbir zaman günde tek toz insülin ile ayar temin edilmez. nsülin gereksinmesi az olan vakalarda bile küçük doz fakat çift doz insülin kullanmak zorunlu ve yararl d r. KAYNAKLAR 1. Passa P, Vague P. Diabetes and grossesse. Diabete and Metabolisme 16(2): , Leblanc H. Le traitement antidiabetique at la surveillance chez la diabetique encunte. Diabete et Metabolisme 16: , Mintz DH, Cutfield RG. Diabetes mellitus and pregnancy. Diabetes Mellitus. E. Lilly Clinical Research 1(3): , Baird JD. The state of the art in diabetic pregnancy, Diabetes Mellitus Pathophysiology and Therapy. Springer Verlag, Bayer Symposium , Lauden MB, Gabbe SG. Diabetes and pregnancy. Medl Clin North Am 72(6): , Hare JW. Pregnancy and diabetes. Joslin s Mellitus 33: ,

Diabetes Mellitus ve Gebelik

Diabetes Mellitus ve Gebelik Perinatoloji Dergisi 1:63-69,1993 Diabetes Mellitus ve Gebelik Nazif BAĞRIAÇIK Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Diabet ve Metabolizma Bilim Dalı ve Türk Diabet Cemiyeti Başkanı İnsülinin

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Diabetes Mellitus ve Gebelik

Diabetes Mellitus ve Gebelik Perinatoloji Dergisi 1:63-69,1993 Diabetes Mellitus ve Gebelik Nazif BAĞRIAÇIK Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Diabet ve Metabolizma Bilim Dalı ve Türk Diabet Cemiyeti Başkanı İnsülinin

Detaylı

DİABET ve GEBELİK TANI VE YÖNETİM

DİABET ve GEBELİK TANI VE YÖNETİM DİABET ve GEBELİK TANI VE YÖNETİM Ders Dr.Seyfettin Uludağ CerrahpaĢa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Diabetes Mellitus insülin Sekresyon Azalması &Yokluğu *Etkisinde Azalma Periferik

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

GEBEL K VE D ABET Özer AÇBAY*

GEBEL K VE D ABET Özer AÇBAY* GEBEL K VE D ABET Özer AÇBAY* Gebelerin ortalama %4 ünde diabet bulunmaktad r. Bunlar n ortalama %90 ilk kez gebelikte ortaya ç kan veya tan konulan gestasyonel diabet (GDM), geri kalan %10 u ise gebelik

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

D ABET VE CERRAH. Doç. Dr. Mücahit Özyazar

D ABET VE CERRAH. Doç. Dr. Mücahit Özyazar .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Diabetes Mellitus Sempozyumu 18-19 Aral k 1997, stanbul, s. 145-150 D ABET VE CERRAH Doç. Dr. Mücahit Özyazar G R fi Diabet insidans n n en

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 1 GÜVENLİ ANNELİK GİRİŞİMİ Yüksek maternal mortalite ve morbiditeyi azaltmak için, 1987 yılında DSÖ öncülüğünde Nairobi

Detaylı

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64 Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Genelgesi 2004 / 64 Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA 03/05/2004 Sayı : B100ACS0140000-9216/1853

Detaylı

GEBELİKDE DİYABET TANI VE YÖNETİM 2013 49 Diyabet Kongresi

GEBELİKDE DİYABET TANI VE YÖNETİM 2013 49 Diyabet Kongresi GEBELİKDE DİYABET TANI VE YÖNETİM 2013 49 Diyabet Kongresi Dr.Seyfettin Uludağ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi seyuludag@gmail.com DM tipleri ve Gebelik 1997 1999 ADA,WHO Tip 1 ( immun& idiopatik) Tip 2 ( İnsülin

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

GEBELİKTE İNSÜLİN STRATEJİSİ

GEBELİKTE İNSÜLİN STRATEJİSİ GEBELİKTE İNSÜLİN STRATEJİSİ Prof. Dr. Engin GÜNEY Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı GEBELİKTE İNSÜLİN STRATEJİSİ İki hedef Primer koruma GEBELİKTE

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma

Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma Diyabetli bir kadının gebe kalması pregetasyonel diyabet. Gebelikte diyabetin ortaya çıkması gestasyonel diyabet olarak tanımlanır. 2 Gestasyonel diyabet UK de

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

BÜYÜME HORMONU EKS KL

BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 2 BÜYÜME HORMONU EKS KL Kolay okunabilir rehber Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 2 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

T P II D ABETES MELL TUS TA D YET TEDAV S

T P II D ABETES MELL TUS TA D YET TEDAV S .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Diabetes Mellitus Sempozyumu 18-19 Aral k 1997, stanbul, s. 87-91 T P II D ABETES MELL TUS TA D YET TEDAV S Dyt. Nüket Aksakal G R fi Diyet

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET 50 GRAM GLUKOZ YÜKLEME TESTİ ANORMAL, 100 GRAM ORAL GLUKOZ TESTİ NORMAL OLAN GEBELERİN MATERNAL ÖZELLİKLER VE GEBELİK SONUÇLARI AÇISINDAN NORMAL GEBELER VE GESTASYONEL DİYABETİK HASTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

Çocuk ve Tüberküloz (Verem)

Çocuk ve Tüberküloz (Verem) TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuk ve Tüberküloz (Verem) Pediyatrik Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S Türk Toraks Derne i yay n d r Türk Toraks Derne

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ TANIMLAR Preterm/Prematüre Bebek- 37 gestasyon haftasından önce doğan Gestasyon yaşına göre sınıflandırma Prematüre (erken doğan)

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU

POLİKİSTİK OVER SENDROMU POLİKİSTİK OVER SENDROMU Polikistik Over Hastalığı; PCOS; Stein Leventhal Sendromu; Polifolliküler Over; Hiperandrojenik Anovulasyon; Polikistik over sendromu kronik endokrin bir hastalıktır, kadınlarda

Detaylı

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK SÜT HUMMASI Hastalık, dana humması, parezis puerperalis ya da hipokalsemi olarak da adlandırılır. Süt verimi yüksek olan ineklerde ortaya çıkan ve parezis ile karekterize bir hastalıktır. Üzerinde yıllardan

Detaylı

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 Nöbet Beyin hücrelerindeki aşırı ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak serebral fonskiyonların baskılanması ile sonuçlanan bir durum Epilepsi

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

D ABETES MELL TUS: TANIMI, TAR HÇES, SINIFLAMASI VE SIKLI I

D ABETES MELL TUS: TANIMI, TAR HÇES, SINIFLAMASI VE SIKLI I .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Diabetes Mellitus Sempozyumu 18-19 Aral k 1997, stanbul, s. 9-18 D ABETES MELL TUS: TANIMI, TAR HÇES, SINIFLAMASI VE SIKLI I Prof. Dr. Nazif

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Yeni Anket Verisi Girişi

Yeni Anket Verisi Girişi Yeni Anket Verisi Girişi lara ait kimlik verileri kesinlikle başka bir alanda paylaşılmayacaktır. ya ait özel veriler, sadece bilimsel çalışma merkezinin kendisi tarafından görüntülenebilecektir. proje

Detaylı

Şişmanlık Nedir? Şişmanlık Nasıl Saptanır?

Şişmanlık Nedir? Şişmanlık Nasıl Saptanır? Şişmanlık Nedir? Vücudun yağ kütlesinin yağsız (kas) kütleye oranının aşırı artması sonucu boya göre ağırlığın olması gereken düzeyin üzerine çıkmasıdır. Bir-çok sağlık sorunlarına yol açması nedeniyle

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL

ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 3 ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ergenlik ve Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 3 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa

Detaylı

YAŞLANMA VE SİGARA. Hazırlayanlar. Prof. Dr. Nazmi Bilir Yrd. Doç. Dr. Nüket Paksoy Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

YAŞLANMA VE SİGARA. Hazırlayanlar. Prof. Dr. Nazmi Bilir Yrd. Doç. Dr. Nüket Paksoy Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı YAŞLANMA VE SİGARA Hazırlayanlar Prof. Dr. Nazmi Bilir Yrd. Doç. Dr. Nüket Paksoy Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL KİLO KONTROLÜ Doç. Dr. FERDA GÜRSEL Sinsi sinsi artan Obesiti FE azalması metabolik hızın düşmesine neden olur. Harcanan enerji alınandan fazla değilse o zaman kilo alımı gerçekleşir. Aşırı Yağlılığın

Detaylı

Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON

Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON 1 Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON Teknik Alan Buluş, tip 2 diyabet hastalığının tedavisine yönelik bir kompozisyon ile ilgilidir. Buluş özellikle,

Detaylı

Diyabet ve İşgücü Kaybı Maluliyet ve kanuni haklar

Diyabet ve İşgücü Kaybı Maluliyet ve kanuni haklar Diyabet ve İşgücü Kaybı Maluliyet ve kanuni haklar Dr. Oya TOPALOĞLU Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD Antalya- 23.04.2016 Sunum Planı Tanımlamalar : 1. Özürlü-Özürlülük

Detaylı

OBEZ TE (fi fimanlik) NED R?

OBEZ TE (fi fimanlik) NED R? OBEZ TE (fi fimanlik) NED R? OBEZ TE (fliflmanl k) NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Obezite;

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak.

AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak. AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak. KAPSAM: Tüm ayaktan ve yatarak tedavi gören hasta ve hasta

Detaylı

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D.

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS hiperandrojenism, anovulasyon, overde polikistik görünüm Obezite

Detaylı

D ABET K RET NOPAT. Prof. Dr. Murat Karaçorlu

D ABET K RET NOPAT. Prof. Dr. Murat Karaçorlu .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Diabetes Mellitus Sempozyumu 18-19 Aral k 1997, stanbul, s. 61-67 D ABET K RET NOPAT Prof. Dr. Murat Karaçorlu Diabetes mellitus karbonhidrat,

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır.

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır. AMNİYOSENTEZ Gebelik sırasına bebeğin genetik hastalıkları ve doğumsal anormalliklerini tespit amacıyla doğum kesesinden alınan sıvının incelenmesidir. Doğum kesesinden alınan küçük miktarda sıvıdan çalışılan

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

DİYABET ve GEBELİK. Dr.Sermet SAĞOL Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD

DİYABET ve GEBELİK. Dr.Sermet SAĞOL Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD DİYABET ve GEBELİK Dr.Sermet SAĞOL Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD TİP 2 DİABET (%90): DOĞAL SEYİR Bozulmuş glikoz toleransı Tanı konmamış Diabet Diabet İnsulin direnci

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

PREGESTASYONEL ve GESTASYONEL DİABETES MELLİTUSDA. TAKİP-TEDAVİ PROTOKOLLERİMİZ ve MATERNAL-PERİNATAL SONUÇLARI

PREGESTASYONEL ve GESTASYONEL DİABETES MELLİTUSDA. TAKİP-TEDAVİ PROTOKOLLERİMİZ ve MATERNAL-PERİNATAL SONUÇLARI T.C. Sağlık Bakanlığı Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Şefi: Op. Dr. Vedat DAYICIOĞLU PREGESTASYONEL ve GESTASYONEL DİABETES MELLİTUSDA TAKİP-TEDAVİ PROTOKOLLERİMİZ

Detaylı

İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 DİYABET OKULU PROGRAMI

İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 DİYABET OKULU PROGRAMI İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 DİYABET OKULU PROGRAMI HASTANE TARİH SAAT KONU YER HASTA/DİYABET/GEBE OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI EAH 15/01/13 13:30-15:30

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ En

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. Tablet. Bir yüzü çentikli beyaz ila beyaza yakın kapsül şeklinde tablet.

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. Tablet. Bir yüzü çentikli beyaz ila beyaza yakın kapsül şeklinde tablet. KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI AMİNESS-N film tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ Etkin madde: Her tablet; 45 mg L-Histidin, 60 mg L-İzolösin, 90 mg L-Lösin, 96 mg L- Lizin asetat

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri. Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD

MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri. Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD Maturity-Onset Diabetes of Young (MODY) tüm diyabetli olguların yaklaşık %1-2 sini oluşturur

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi Bir etkinliğin sonucunda elde edilen çıktıyı nicel ve/veya nitel olarak belirleyen bir kavramdır.

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı