BB marka HR9-12 model 12V 9Ah Akülerin boşalma tablolarına bakıldığında 30 dakika süre ile beslediği görülmektedir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BB marka HR9-12 model 12V 9Ah Akülerin boşalma tablolarına bakıldığında 30 dakika süre ile beslediği görülmektedir."

Transkript

1 1kVA KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI İÇİN AKÜ HESAP YÖNTEMİ BB marka HR9-12 model 12V 9Ah Akülerin boşalma tablolarına bakıldığında 30 dakika süre ile beslediği görülmektedir. AKÜ ÖMRÜ VE KGK NIN GÜVENİLİRLİĞİ KGK nın Ömrüyle İlgili Önemli Bilgiler KGK sistemleri aynı akü teknolojisini kullanıyor görünseler de değişik KGK üreticilerinin değişik akü ömrüne sahip cihazları vardır. Bu, kullanıcı için çok önemlidir, çünkü akü yenilenmesi pahalıdır (KGK nın yaklaşık %30 u kadar!). Hatalı aküler sisteme olan güvenilirliği azaltır, sıkıntı kaynağıdır ve zaman kaybına neden olur. Akü Sıcaklığı Güvenilirliği Etkiler Akü aşınmasını içeren süreç sıcaklıkla yakından ilişkilidir. Ayrıntılı araştırmalar göstermiştir ki çalışma ortamı sıcaklığının arttığı her C için akü ömrü 10% kısalmaktadır. Bu yüzden KGK, akülerin olabildiğince soğuk 5 kalmasını sağlayacak şekilde dizayn edilmelidir. Tüm On-Line ve Stand-By/On-Line melez tip KGK lar, Stand-By ve hat etkileşimli tiplerden daha fazla ısı üretirler (bu yüzden fana ihtiyaçları vardır). Bu, akü değişim süresi bakımından Stand-By veya hat etkileşimli KGK ların daha dayanıklı olmalarının tek sebebidir. Akü Şarjı Tasarımı Güvenilirliği Etkiler Akü şarjı bir KGK nın çok önemli bir parçasıdır. Akü şarj koşullarının onun ömrüne etkisi büyüktür. Eğer akü sabit gerilimle veya float tipi şarj ile besleniyorsa ömrü maksimum olur. Şarjda tutulan akünün ömrü, sadece bekletilen akünün ömründen daha fazladır. Çünkü bazı parçaların doğal eskime sürecini sağlayabilmek, onları şarj altında tutmakla sağlanır. Bundan dolayı fişe bağlı olduğu sürece bir KGK nın kapalı bile olsa aküleri şarj etmesi gereklidir. Piyasadaki çoğu KGK bu önemli özelliği sağlamamaktadır. Bu özellik KGK nın maliyetini arttırdığı halde akü değişiminin saklı maliyeti göz önüne alındığında KGK nın ömür boyu maliyeti çok düşüktür. Akü Gerilimi Güvenilirliği Etkiler Aküler, her biri yaklaşık 2V potansiyelinde olan bireysel hücrelerden yapılmıştır. Daha yüksek gerilimde akü yapmak için bireysel hücreler seri bağlanmalıdır. 12V luk bir akü 6, 24V luk bir akü 12 hücreye sahiptir. Bir KGK sisteminde olduğu gibi aküler sabit şarja bırakıldıklarında bireysel hücreler seri olarak şarj edilirler. Akü hücrelerindeki küçük üretim farkları bazı hücrelerin diğerlerinden daha fazla gerilim almalarına sebep olur. Bu hücrelerin erken yaşlanmasına sebep olur. Seri bağlı grup en zayıf bağlantısı kadar güçlüdür. Bundan dolayı herhangi bireysel hücre zayıflarsa tüm akü zayıflar. Kanıtlanmıştır ki yaşlanma sorununun büyüklüğü hücre sayısıyla doğru orantılıdır. Dolayısıyla akü gerilimi arttıkça, akü yaşlanma hızı artar. Belirli bir KGK kapasitesi için en uzun akü ömrüne sahip sistem en az akü gerilimine sahip olan sistemdir. Tercih edilen bu KGK sistemi çok sayıda küçük hücre yerine az sayıda büyük hücre kullanır. Bazı üreticiler yüksek gerilimli aküleri tercih etmişlerdir çünkü belli bir güç seviyesi için daha yüksek gerilimli aküler KGK da maliyeti azaltan daha ufak kablolar ve yarıiletkenler kullanılmasına izin verir. 10 yıllık ürün ömrü boyunca bazı KGK markalarının kullanıcıları orijinal KGK sisteminin 2 katını aküye ödemeye hazır olmalılar. Daha fazla akü gerilimiyle KGK tasarlamak daha kolay ve ucuz olduğu halde azalan akü ömrü biçimindeki saklı giderler kullanıcıya ulaşır. Akü Akım Dalgalanması Güvenilirliği Etkiler İdeal olarak bir KGK aküsü servis ömrünü arttırmak amacıyla float veya sabit gerilimle beslenmelidir. Bu durumda

2 tam dolmuş akü, akü şarjından float veya self-discharge akımı adı verilen küçük miktarda akım çeker. Akü üreticilerinin tavsiyelerine rağmen bazı KGK tipleri (bazı On-Line tipler dahil olmak üzere) aküleri ek olarak akım dalgalarına (ripple current) maruz bırakır. Akım dalgası, akü bir eviriciyi sürekli beslediğinde ortaya çıkar. Çünkü enerjinin korunumu yasası gereği, AC veren bir evirici kendisini besleyen DC kaynağından AC almasını emreder. Bu akım akünün içinde KGK nın giriş frekansının iki katı frekansta minyatür şarj ve deşarj çevrimlerinin oluşmasına sebep olur. Bu çevrimler aküyü yaşlandırır. Klasik Stand-By KGK lar, hat etkileşimli tipler ve Stand-By KGK lar aküyü akım dalgalanmasına maruz bırakmazlar. Diğer tipler tasarımın doğasına bağlı olarak aküyü değişik miktarlarda akım dalgalarına maruz bırakırlar. Bir On-Line tipin aküyü akım dalgasına maruz bırakıp bırakmadığını belirlemek için KGK topolojisi incelenmelidir. Eğer bir On-Line KGK, akü şarjı ve evirici arasında aküye sahipse akü akım dalgalarına maruz kalacaktır. Bu klasik double conversion tip KGK dır. Eğer bir KGK evirici çıkışından röle, konvertör, kontrollü doğrultucu veya diyot ayrılmış aküye sahipse akü akım dalgalanmasına uğramaz. Tabii ki bu tiplerde akü her zaman On-Line değildir ve bunlar melez Stand-By/On-Line KGK olarak adlandırılırlar. Sonuç Birçok iyi tasarlanmış KGK nın en az güvenilir parçası akülerdir. Fakat KGK tasarımı bu kritik KGK bileşeninin ömrünü etkiler. KGK kapalıyken bile aküyü sürekli şarjda tutmak akü ömrünü arttırır. KGK seçerken yüksek gerilimli akü kullanan tiplerden sakının. Aküyü yüksek sıcaklıklara ve akım dalgalanmalarına maruz bırakan KGK tasarımlarından haberdar olun. Birçok KGK sistemi benzer aküler kullanır; fakat KGK tasarımındaki farklar akü servis ve toplam ömür arasında önemli farklar yaratır. Bir KGK'nın enerji kesintisi ve kalite bozulması anında yükü besleme süresi, kullanılan bataryaların kapasitesine bağlıdır. KGK uygulamalarında yaygın olarak dört çeşit batarya kullanılır: * Yarı-Sızdırmaz (Semisealed) Kurşunlu Tip: Bu tip bataryalarda, su kaybını önlemek için jel tipi bir elektrolit kullanır. Kapalı alanlarda kullanılan küçük kapasiteli KGK'lar için daha uygundurlar. Bu tip bataryaların ortalama ömrü yaklaşık olarak beş yıldır. * Klasik Kurşun-Asitli Tip: Bu, KGK uygulamalarında kullanılan en yaygın batarya tipidir. Bu tip bataryaların terminalleri yaklaşık olarak her altı ayda bir temizlenmelidir. Su seviyesi periyodik olarak kontrol edilmeli ve gerekli görüldüğünde su eklenmelidir. Ortalama ömrü yaklaşık yirmi yıl kadardır. Bataryaların bulunduğu ortam, şarj sırasında çıkan hidrojen gazından dolayı, düzenli olarak havalandırılmalıdır. * Kurşun-Antimonlu Tip: Bu batarya çeşidi de, kurşun asitli tip kadar yaygın olarak kullanılmaktadır. Yaklaşık olarak her üç ayda bir bakımı yapılmalıdır. Bu tip bataryaların ömrü yaklaşık 10 yıldır. Kapasitelerini muhafaza edebilmeleri için düzenli olarak şarj edilmelidirler. * Nikel-Kadmiyumlu Tip: Bu tip bataryaların düşük ve yüksek sıcaklık ortamlarındaki performansları daha yüksektir. Düşük ağırlık ve maliyet, bu batarya tipinin avantajları olarak sayılabilir. Ortalama ömürleri yaklaşık 20 yıldır. Tam doluluğu muhafaza edebilmeleri için aylık olarak şarj ve periyodik olarak deşarj edilmelidirler. Bir KGK sistemi için batarya satın almak veya kurmak için, aşağıda verilen karakteristiklerin göz önünde bulundurulmalıdır: - Şarj Kapasitesi - Ağırlık - Şarj karakteristikleri - Göstergeler, sıcaklık/şarj seviye göstergesi - Aşırı sıcaklık ve aşırı akım koruması - Çevre dostu olup olmaması - Dayanıklılık, sağlamlık Akü süresi ne kadar olmalıdır? Üreticilerin verdiği akü süreleri 100% yük için hesaplanan değerler. Fakat genelde cihazların tam yükte çalışmadığı düşünülürse, ortalama akü süresi ne kadar beklenmelidir? Çoğu kullanıcı akü süresini verilen değerle, yük miktarını ölçerek hesaplıyorlar. Örneğin KGK nızda 10dk akü grubu var ve siz 50% yükte çalıştırıyorsunuz. Aküleriniz 20 dakikadan fazla çalışacaklardır. Çünkü, yükleme ve akü süresi arasındaki ilişki lineer değildir. Bu yüzden iyi tasarlanmış, 10dk lık akü grubuna sahip bir KGK, 50% yükte dakika çalışabilir. Akülerin dolup/boşalma (şarj/deşarj) sayıları akü ömrünü nasıl etkiler? Akü bir kez üretildikten sonra verimli olacağı süre dolma/boşalma sayılarından etkilenir. Bu sayı, akü üreticisinin standart olarak verdiği bilgiler arasındadır. Çevredeki yüksek sıcaklığın KGK ve akünün çalışmaları üzerindeki etkileri nelerdir? Akünün bulunduğu ortamda 25 C ın üzerindeki her 10 CC lık sıcaklık artışı için akü ömrü 50% azalır. Eğer KGK, belli sıcaklığın üzerindeki bir ortamda çalışacaksa üretici KGK yı yeniden sınıflandırmalıdır.

3 Akülerde çıkabilecek bozukluklar nelerdir? Akülerin çalışmaları çeşitli şekillerde aksayabilir. Bunlar: Tek hücre hatası : Normal olarak akü ömrünün ilk zamanlarında dahili kısa devreler yüzünden veya taşıma, kurma hatalarından kaynaklanır. Kapasite Kaybı : Bu, akünün belirtilen zamandan önce yükü besleme kabiliyetini yitirmesidir. Kapasite kaybı, 3-4 saatlik aküler sadece birkaç dakika çalışabildiği zaman dramatik olabilir. Hayati Hata : Bu tür hata akünün, plakaların genişlemesi veya aşınması sonucunda yapısal bütünlüğünün bozulmasıyla ortaya çıkar KGK nın ve akü grubunun bakımları hangi sıklıkta yapılmalıdır? Tek fazlı SLAVR (Sealed Lead Acid Valve Regulated) akülere sahip KGK lar altı ayda bir bakımdan geçmelidir. Üç fazlı sistemlerin aküleri 4 ayda bir, KGK yı ise 6 ayda bir bakımdan geçmelidir. Özenli bakım, çalışmayan parçaları, akü hatalarını tespit bakımından önemlidir ve sistemin ömrünü uzatır. Aküden Çalışma Şekil-1 KGK nın Aküden Çalışma Durumundaki Blok Şeması Şebeke geriliminin cihazın nominal değerlerinin altında olması yada kesilmesi durumunda evirici çalışması için gerekli gerilimi akülerden sağlar. Bu geçiş esnasında hiçbir kesinti olmaz. Ancak aküden çalışma süresi akülerin kapasitesi ile sınırlı olup belirli bir süre sonra KGK kendisi otomatik olarak kapatacaktır. Bu kapanma gerilimi akü üreticilerinin belirttiği, akülerin bozulmadan deşarj olabilecekleri gerilime kadardır. Şebeke gerilimi normale döner yada geri gelirse bu durumda yine kesintisiz olarak şebekeden çalışmaya geçilir ve aküler şarj edilmeye başlanılır. ALIŞI AMIŞ KAYNAKLARDAN KGK NIN ÇALIŞMASI Topraksız Kaynaklar Bir KGK daki surge(çok kısa süreli, yaklaşık saniyenin yüz yirmide biri süresince voltaj yükselmesi) bastırıcılarının ve gürültü filtreleyici cihazların çalışması düzgün topraklamaya bağlıdır. Statik birikme toprak bağlantı varolmadığında da oluşabilir.

4 Toprak bağlantısız çalışma KGK ve bilgisayar içindeki güvenlik toprak bağlantısını tehlikeye sokar. Bazı KGK sistemleri bu durumu teşhis etmek için bir hata ışığına sahiptir. Herhangi bilgisayar ekipmanı ile 2 uçludan 3 uçluya fiş adaptörü kullanılamaz. Böyle bir durum söz konusu olduğunda toprak bağlantısı kaybolmaktadır. Jeneratörden Çalışma Jeneratörlerin genel bir özelliği, bilgisayarlar gibi lineer (doğrusal) olmayan yükleri çalıştırırken ciddi çıkış voltajı distorsiyonuna yol açmalarıdır. Bu çıkış voltajı bozukluğu, KGK tarafından kabul edilemez kaynak olarak algılanabilir ve KGK yı aküden çalışmaya zorlayabilir. Yük aküye aktarılınca, doğal olarak jeneratör distorsiyonu, KGK yı hattan çalışmaya zorlayacak biçimde azalacak veya kaybolacaktır. Yük jeneratöre tekrar uygulandığında voltaj distorsiyonu, KGK nın bir kez daha aküye aktarılmasına yol açacak biçimde geri dönecektir. Bu çevrim yaklaşık 4 saniyede bir tekrarlanabilir. Bu durumda çözüm lineer olmayan bilgisayar yükü uygulandığında voltaj distorsiyonu yaratmayacak tipte bir jeneratör seçmektir. Distorsiyonu engellemek için jeneratör, bilgisayarın ihtiyacı olan tepe (peak) akımı sağlayacak şekilde seçilmelidir. Deneyler, bu durumunda jeneratörün gücünün, bilgisayarın gücünün en az 6-10 katı olması gerektiğini göstermiştir. Ciddi Voltaj Distorsiyonlu Kaynaklar KGK, AC kaynağın kalitesine bağlı olarak, normalden daha uzun süre yedek modda çalışabilir. Bu problem, çoğu durum için transfer voltajı ayarlanarak dengelenebilir. Bu sorun çoğunlukla KGK nın, aşırı yüklü bir jeneratörün veya ferroresonant line conditioning trafonun çıkışına bağlanması yüzünden oluşur. Hiçbir KGK sistemi bu trafodan çalıştırılmamalıdır çünkü ferro trafonun çıkış empedansı KGK nın tekrarlı olarak açılıp kapanmasına sebep olacaktır. Kronik Düşük Şebeke Voltajı Nominal voltajın yaklaşık %20 i kadar düşük kaynak gerilimlerinde çoğu KGK uzunca bir süre için yedek kaynaktan çalışır ve dahili aküler şarj edilemez. Bu sorun, aşırı yüklü devreler veya elektrik şirketi hatasından kaynaklanabilir. Çoğu ülkede, elektrik şirketinden belli toleranslar içinde gerilim göndermeleri istenir. Bu yüzden, haberdar edilirlerse bu sorunu düzeltebilirler. Eğer bu çözüm de uygulanamıyorsa, KGK nın giriş voltajını arttırmak için %5-10 step-up-oto-trafo kullanılabilir, veya KGK nın transfer voltajı ayarlanabilir.lm Bakım By-Pass ından Çalışma

5 Şekil-1 Bakım By-Pass ından Çalışmada Durumundaki Blok Şeması Bakım veya arıza nedeni ile KGK nın tamamen enerjisiz bırakılması ve KGK çıkışındaki yüklere şebeke gerilimi aktarılması amacı ile kullanılmaktadır. Bu hat ile bakım ve servis işlemleri sırasında servis elemanlarının cihazın tüm enerjisini keserek rahat bir şekilde çalışması ve bu esnada da yükün şebekeden beslenmesi sağlanır. By-Pass tan Çalışma

6 Şekil-1 By-Pass tan Çalışma Durumundaki Blok Şeması KGK çalışır durumunda ise ve aşırı yük yoksa KGK çıkışı Statik Transfer Anahtarı aracılığı ile eviriciye aktarılır. Evirici arızalanır ise veya evirici kapasitesinin üzerinde yüklenirse (aşırı yük) KGK çıkışı Statik Transfer Anahtarı aracılığı ile şebekeye aktarılır. Bu özelliğe kesintisiz statik By-Pass özelliği denir. Kesintisiz statik By-Pass özelliğinin gerçekleşebilmesi için şebeke geriliminin ve frekansının kabul edilebilir sınırlar içerisinde olması gerekmektedir. Bu nedenle şebekeden çalışma durumunda şebeke gerilimi ve frekansı sürekli izlenir. Bu şekilde eviricinin ürettiği 220 VAC gerilimin frekansı şebeke frekansını izin verilen aralıkta takip ederek (senkron olarak) kesintisiz statik By-Pass özelliğini hazır tutar. DOĞRULTUCU: Eviricinin çalışması için gerekli olan DC gerilimi elde etmek için kullanılır. Şebekeden aldığı AC gerilimi DC gerilime çevirir. DC akım ve gerilim kontrolü sağlanarak aynı zamanda akü grubunu şarj etmek için de kullanılabilir. KGK tiplerine göre 1 faz girişli veya 3 faz girişli olabilir. AKÜ ŞARJ DEVRESİ: Şebekeden aldığı AC gerilimi veya doğrultucudan aldığı DC gerilimi akü şarjı için uygun akım ve gerilim sınırları içerisinde bir DC gerilime çevirir. Bu DC gerilim akü grubunun şarj edilmesi için kullanılır. AKÜ GRUBU: Doğrultucunun yedeği olarak eviricinin çalışması için gerekli olan DC gerilimi sağlar. KGK nın tipine göre uygun gerilimi elde etmek için birbirine seri bağlı aynı kapasitede ve özellikte akülerden oluşur. Genellikle KGK lar için özel tasarlanmış tam bakımsız ve kuru tip diye adlandırılan kurşun/asit aküler kullanılır. Nadir olarak Nikel/Kadmiyum aküler de kullanılmaktadır. Şebeke gerilimi varken akü şarj devresi tarafından aküler şarj edilerek yedek DC enerji akü grubunda depolanır. Şebeke gerilimi sınırlar dışına çıktığında veya tamamen kesildiğinde eviricinin çalışması için gerekli olan DC gerilim akü grubu tarafından sağlanır. Evirici (Inverter): Doğrultucudan veya akü grubundan aldığı DC gerilimi AC gerilime çevirir. KGK tipine göre 1 fazlı veya 3 fazlı olarak tasarlanabilir. On-line bir KGK da çıkış gerilimini sağlayan evirici en kritik ve önemli bölümdür. Evirici tarafından üretilen AC gerilimin ideal bir şebekede olması gereken özellikleri sağlaması istenir. Bu özellikler; dalga şekli sinüzoidal olan, genliği ve frekansı değişmeyen ve kesintisiz bir gerilimdir. Bunları sağlamak için eviricinin gerilimi; genlik, frekans ve dalga şekli olarak sürekli denetim altındadır ve belirlenen sınırlar içerisinde tutulur. Örnek olarak aşağıdaki sınır değerleri yazılabilir: Çıkış gerilimi ve hata oranı hata oranı (Gerilim Regülasyonu) : 220V ±%1 Çıkış frekansı ve hata oranı: (Frekans Regülasyonu) : 50Hz ±%0,1 Çıkış toplam harmonik bozulma oranı (THD) : <%3

7 Statik Transfer Anahtarı Eviricinin aşırı yüklenmesi veya arızalanması durumunda KGK çıkış geriliminin kesilmemesi için statik by-pass devresi ile yedek AC gerilim kaynağından KGK çıkışına gerilim aktarılır. Yedek AC gerilim kaynağı genellikle standart olarak şebeke gerilimidir. Özel durumlarda yedek AC gerilim kaynağı olarak ikinci bir evirici de kullanılabilir. Bu işlem için iki adet statik AC anahtar (Tristör veya Triyak) kullanılır. Statik bypass devresi ile KGK çıkış geriliminin kesilmeden seçilebilmesi için evirici gerilimi ve yedek AC gerilim kaynağı arasında gerilim farkının uygun olması gerekir. Bunun için iki gerilim kaynağının frekans ve fazlarının eşit (senkron) olması, genlikleri arasında da en fazla %10 fark olması gerekmektedir. Bu şartların oluşması için evirici belirlenen sınırlar içinde yedek AC gerilim kaynağına senkron olarak gerilim üretir. Ayrıca yedek AC gerilim kaynağının evirici gerilimine ± %10 sınırları içerisinde yakın olması gerekmektedir. Mekanik Transfer Anahtarı (Bakım By-Pass Anahtarı): Arıza ve bakımlarda bilgisayar sistemini veya bağlı olan diğer yükleri şebeke elektriğine aktarmak için kullanılır. Doğrultucu (Rectifier): Şebekeden aldığı AC gerilimi DC gerilime çevirir. Bu DC gerilim eviricinin (Inverter) çalışması için kullanılır. Doğrultucu 1 fazlı veya 3 fazlı olabilir. 1 fazlı sistemler için genellikle kontrolsüz doğrultucu kullanılır. 3 fazlı sistemler ise genellikle 6 darbeli kontrollü doğrultucu şeklinde yapılır. KGK larda giriş akımlarının THD (Toplam Harmonik Distorsiyon) değerini azaltmak ve güç faktörünü arttırmak için farklı yöntemler izlenebilir. 1 ve 3 fazlı sistemlerde PFC (Güç Faktörü Doğrultma) özelliği olan KGK lar kullanılarak güç faktörü ve THD değerleri uluslar arası standartlara uygun hale getirilebilir. Bazı KGK larda harmonik filtreler kullanılmaktadır. Bu durumda kompanzasyon panolarının devre dışı bırakılması gerekmektedir. Aksi halde giriş harmonik filtreleri ile kompanzasyon devreleri rezonansa girerek istenmeyen başka harmonikler üretebilirler. Bu nedenle yüksek güçlü (80kVA ve üzeri) KGK larda mutlaka darbe sayısı arttırılmış (12 veya 18 darbeli) doğrultucular kullanılmalıdır. Böylece KGK nın giriş akım harmoniği %35 lerden %8 lere kadar düşürülebilmekte ve jeneratör ve giriş trafo güç değerlerinin de küçülebilmektedir. 6 darbeli doğrultucuda harmonik filtresi kullanılmadığındaki giriş akım ve gerilim dalga şekli; Kesintisiz Güç Kaynaklarına Yönelik Standartlar: Standart Açıklama Etki kaynağı EMW-89 / 336 EWG (CE) Güç ve kontrol kablolarına ilişkin standart. Çevresel EN 60950, DIN VDE0558 Nem,Sıcaklık,korozyon etkili gazlar ve iletken yapıdaki uçuculara ilişkin standart. Çevresel EN Lineer olmayan yüklere ve kısa devrelere ilişkin standart. Çevresel EN Elektrodeşarja ilşkin standart. Çevresel EN İletim, endüstriyel,tıbbi cep telefonu v.b. cihazların bozucu etkilerine ilişkin standart. Çevresel EN Ark ve kontak etkilerine ilişkin standart. Çevresel EN Şebeke gerilimindeki değişimlere ilişkin standart. Çevresel EN ,DIN VDE Aydınlatma, kompanzasyon devreleri etkilerine ilişkin standart. Çevresel PREN Titreşim ve darbelere ilişkin standart. Çevresel IEC KGK tarafından üretilen gürültüye ilişkin standart. KGK VDE , IEC Akım seviyelerine ilişkin standart. KGK VDE Akülere ilişkin standart. KGK VDE 0875 RFI ya ilişkin standart. KGK TS 3367, IEC A.G. Anahtarlama ve Kontrol Düzenleri KGK EN Şebekeye aktarılan harmoniklere,kablolardaki emülsiyon ve yüksek frekanslı dalgalara ilişkin standart KGK

8 TS 3367, IEC A.G. Anahtarlama ve Kontrol Düzenleri KGK KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARINDAN BEKLENEN ÖZELLİKLER Gerilim Kararlılığı i) Giriş Gerilimine Göre Çıkış Gerilimi Regülasyonu : Türkiye şartlarında şebekenin ±%20 değişmesinde Kesintisiz Güç Kaynağının çıkış geriliminin değişimidir. Modern bir Kesintisiz Güç Kaynağında bu değer ±%1 den küçüktür. i.i.) Yüke Göre Çıkış Gerilimi Regülasyonu : Kesintisiz güç kaynağının çıkışına bağlanan yükler sıfırdan %100 yüke kadar değiştirildiğinde çıkış geriliminde meydana gelen değişmedir. Bu değer ±%1 den küçük olmalıdır. Frekans Kararlılığı Yüke verilen gerilimin ikinci özelliği de gerilim frekansıdır. Şehir şebekesinde üretim teknolojisinin yapısından dolayı frekans oynamaları mevcuttur. Bilgisayarın işleyişini bozmamak için, bu frekans oynamalarının belirli seviyelerde tutulması gerekir. Şehir şebekesinin 49.5Hz ve 50.5Hz arasındaki değerleri kabul edilebilir sınırlardır. İyi bir Kesintisiz Güç Kaynağı bu sınırlar içerisinde şebekeyle senkron olmalıdır ve bu sınırların dışında kendi ürettiği son derece kararlı %0.01'lik 50Hz'e geçmelidir. Bu geçişin çok hızlı oluşu sakıncalıdır. 1Hz/sn'lik bir frekans değişim hızı uygundur. Ani Yüke Cevap Verebilme (Dinamik Regülasyon) Çıkış yükünün ani olarak sıfırdan %100 yüke kadar değişmesi, şebekenin kesilmesi veya geri gelmesi anında, çıkış geriliminde meydana gelen değişmedir. Bu oynama ± %5 ten küçük olmalı ve iki periyotta statik regülasyon bandına girmelidir. Çıkış Gerilimi Toplam Harmonik Distorsiyonu (THD) THD, çıkış gerilimlerinin içerdiği harmoniklerin bir ölçüsüdür. Lineer yükte %5 den küçük, lineer olmayan yüklerde %7,5 den küçük olması gerekir. Modern Kesintisiz Güç Kaynaklarında %3 seviyesindedir. Büyük L ve C elemanları ile kare dalga bile süzülerek %3 distorsiyona düşürülebilir, fakat böyle bir Kesintisiz Güç Kaynağının çıkış empedansı çok büyük ve dinamik regülasyonu çok kötüdür. Bu nedenlerden dolayı, modern Kesintisiz Güç Kaynaklarında yüksek frekanslarda PWM yapılır. Böylece düşük frekanslı harmonikler üretilmez ve THD küçültülür. Aşırı Yük Ve Kısa Devre Koruma Bütün önlemler alınsa bile KGK uzun ömrü süresince aşırı yüklere ve kısa devrelere maruz kalacaktır. İyi bir Kesintisiz Güç Kaynağı bu tip etkilerle başbaşa kaldığında arıza yapmamalı, sistemi beslemeye devam etmelidir. Bunun için verilebilecek değerler: Aşırı yükte gerilim regülasyonu sınırları içinde kalarak belli bir süre çalışmalıdır. Kısa devre ise çıkışın tamamen korunması ve kısa devre kalktığında dışarıdan müdahale gerekmeksizin çalışmanın devam etmesi aranan özelliklerdir. Yüksek Verim KGK bünyesinde çeşitli enerji birimleri oluşturmaktadır. Sistemde bir kaybın olmaması

9 imkansız olacağından bir verim söz konusudur. Komple sistem verimi önemli bir unsurdur. Yani 10kW üretmek için 15kW enerji tüketilmesi garip bir durumdur. Bununla birlikte %85 verim (yani 8,5 kw üretmek için 10 kw enerji harcanması) kabul edilebilir bir değerdir. Aküler Akü teknolojisi son yıllarda büyük ilerleme kaydetmiştir. Birçok yabancı firma amansız bir teknoloji savaşı içindedir. Tam bakımsız, kapalı kurşun asit aküler hemen hemen tüm KGK üreticileri tarafından kullanılmaktadır. Burada küçük hacmin ve kapalı kutunun getirdiği bir dezavantaj akülerin derin deşarja maruz kaldıklarında bozulmalarıdır. Diğer bir özellik de akünün şarj süresidir (deşarjdan sonra belirli bir kapasiteye ulaşması için gereken süre). Bunlar üretici firma tarafından belirtilen büyüklüklerdir. Mümkün olduğu kadar, derin deşarjdan etkilenmeyen ve hatta kısa devre bile edilebilen, deşarj sonrası 2 saat içinde %80 kapasiteye ulaşabilen aküler kullanılmalıdır. Kolay Tamir Edilebilmesi Ve Yedek Parça Teminini Kolaylığı : KGK seçerken herhangi bir arıza durumunda arıza sağlıklı çalışabileceği süre (MTBF= Mean Time Between Failure), arızaya müdahale ve tamir süresi (MTTR=Mean Time to Repair) değerleri dikkate alınmalıdır. Bu açıdan KGK nın yerli üretim olması yedek parça temini ve müdahale süresini kısaltır. Ayrıca yerli üretim KGK yedek parçası fiyat olarak daha ekonomik olmaktadır. Bir diğer etmende geniş satış-servis ağıdır. KGK Bağlantı Şekilleri: KGK Şebeke bağlantısı yapılırken mutlaka teknik personelden yardım alınmalıdır. Aşağıda 1 faz giriş 1 faz çıkış ve 3 faz iriş 3 faz çıkışlı KGK şebeke bağlantı şeması verilmiştir. Şekil-1 KGK 1.1 Bağlantı Şeması.

10 Şekil-2 KGK 3.1 Şebeke Bağlantı Şeması. Şekil-2 KGK 3.3 Şebeke Bağlantı Şeması. KGK çıkışına bağlanacak cihaz (Bilgisayar, yazıcı, fax vs.) sayısı ve gücü, seçilmesi gereken KGK nın gücünü belirler. Bu güç görünür güçtür ve birimi kva ile ifade edilir. Görünür güç, Görünür güç (VA)= Gerilim(V)*Akım(A) bağıntısı ile verilir, değeri doğrudan, gerilim/akım RMS değeri ölçen ölçü cihazlarının ölçtüğü büyüklüklerle saptanır. Ancak elektrik enerjisi tüketen yüklerde asıl harcanan güç aktif güçtür, birimi Watt dır ve görünür güç ile arasında Aktif güç= Görünür güç* Güç faktörü bağıntısı geçerlidir. Sonuç olarak bir den küçük olan güç faktörü değerleri KGK nın kullanılabilir kapasitesini azaltmaktadır. Elektrik enerjisinin ne kadar verimli kullanıldığının ölçüsü olan güç faktörü değeri genellikle üç fazlı KGK cihazlarında 0.8, bir fazlı olanlarda ise 0.7 dir. Örnek olarak 10 kva gücündeki üç fazlı bir KGK nın çıkışından max. 8 kw, bir fazlı olanından ise max 7 kw güç çekebilirsiniz. Bu değerlerin üstünde güç çekecek şekilde çok fazla sayıda cihazı KGK çıkışına bağladığınızda KGK nız aşırı akım uyarısı verir ve yükünüz, çekilen akım değerine bağlı olarak, bir süre sonra By-Pass kaynağına transfer eder veya KGK nız kapanır. Kullanıcı, satın alacağı KGK gücünü belirlerken, KGK üzerinden beslemeyi düşündüğü yüklerin etiketlerinde yazılı olan tüm VA değerlerini toplamalı veya akım ve gerilim değerlerinden söz konusu gücü hesaplamalıdır. Ortaya çıkan gücün üstündeki standart bir KGK ürününü seçebilirsiniz. Belirlediğiniz gücün %20 üstünde bir güce sahip KGK nın

11 seçilmesi yaygın bir pratiktir. İhtiyacın üstünde seçilecek KGK da güç elemanları daha az akım ve gerilim streslerine maruz kalır ve kullanım ömrü uzar. 2- Faz sayısına göre KGK seçimi : Genellikle KGK nın faz sayısı çıkış fazları için verilmektedir. Ev ve küçük ofis uygulamaları için bir fazlı KGK kullanımı yeterlidir. Üç fazlı KGK ların çıkışına bağlanacak bir fazlı yüklerin dengeli şekilde dağıtılması kadar üç fazlı elektrik dağıtım sisteminden beslenen bir fazlı KGK ların da dengeli dağıtılması esastır. Faz iletkenlerinden çok farklı akımlar çekecek şekilde dengesiz dağıtılmış KGK lar/kritik yükler nötr hattından akacak akımları arttırır. Aşırı nötr akımları, güç kayıplarının artmasına, monitör ekranlarında dalgalanmalara, hatta bazı durumlarda veri kayıplarına bile neden olur ve ek tedbirlerin alınmasını zorunlu kılar. Bir fazlı elektrik sisteminden beslenen bir fazlı KGK kullanımında bu tip olumsuzluklar söz konusu değildir. Sonuç olarak sadece evde kullanılacak KGK ların bir fazlı; üç fazlı elektrik tesisatının kurulu olduğu yerlerde ise, kullanıcının tercihine bağlı olarak, bir veya üç fazlı KGK kullanılması gerekir. Üç fazlı sistemlerde faz ve nötr iletkenlerinin uygun boyutlandırılması ve yük dağılımının doğru yapılması, ileride karşılaşılabilecek olası sorunları en aza indirecektir. 3- Akü süresine göre KGK seçimi : KGK nın temel kullanım amacı, elektrik kesintisi durumunda kritik yükleri, çekilen yük akımına bağlı olarak akü kapasitesinin belirlediği bir süre boyunca beslemeye devam etmektir. Aküler en az KGK nın kendisi kadar önemli sistem bileşenleridir ve seçimleri, bakımları ayrı bir önem gerektirir. Aküden beslenme süresi, kullanılan akü kapasitesi ile orantılıdır, diğer bir deyişle uzun süren elektrik kesintileri için düşünülecek akülerin kapasitesi yüksek olmak zorundadır. Bu durum ise büyük güce sahip bir KGK kullanmanızı gerektirir. Bununla beraber düşük çıkış gücüne sahip ancak yüksek aküden çalışma süresi sunan standart dışı KGK lar mevcuttur. Genellikle fiyatları yüksek olan bu modellerde şarj devrelerinin akım değerleri yüksektir veya ek şarj devreleri kullanılmaktadır. Sadece bir PC ye yönelik standart KGK da yaygın olarak 12V/7Ah lik aküler kullanılır ve aküden besleme süresi 7-10 dakika arasında değişmektedir. KGK da akü ile ilgili sorunlar yaşamamak için akü bağlantılarının sağlam, akü şarj geriliminin doğru ve akü ortam sıcaklığını uygun değerde olmalıdır. Uzun süre kullanılmayan KGK ların aküsü kendi iç direnci üzerinden boşalır ve akünün durumuna, markasına/modeline ve kullanım süresine bağlı olarak yeniden şarj olmayabilir. Bu nedenle kullanılmayan zamanlarda bile KGK nın çalışır durumda bırakılmalıdır. KGK Nedir? Elektrik yükünün bağlı bulunduğu şebekede meydana gelen veya gelebilecek olan gerilim dalgalanmaları (çöküntüler, yükselmeler, ani değişikler), harmonikler, kısa veya uzun süreli kesintiler v.b. durumlarda yük bu değişimlerden hassaslığı oranında etkilenir. Özellikle sağlık, veri işleme, güvenlik gibi çok hassas yükler kesintilerden en fazla etkilenen gruplardandır. Örneğin bilgisayar beslemesindeki ani kesintiler kaydedilmemiş verilerin kaybolmasına neden olur. Ayrıca bu kesintilerin kayıtlı verilere de zarar verebileceği bir gerçektir. KGK şebekede meydana gelen parazitleri süzer ve kritik yükü etkilemeyecek hale getirir. Böylece yük şebekede oluşan her tür elektriksel gürültüden

12 temizlenmiş enerjiyle beslenir. Cihazın içinde bulunan eviriciden elde edilen parazitlerden arındırılmış, voltajı ve frekansı kararlı AC gerilim kritik yüke aktarılır. Böylece kritik yükün şebekedeki tolerans sınırları içindeki gerilim ve frekans değişimlerinden etkilenmesi önlenmiş olur. Şebeke kesintisi olduğunda, kritik yük KGK dan beslenmeye devam ettiği için kesintiden etkilenmez. KGK dan kaliteli enerji ile beslenen cihazların şebeke düzensizliklerinden kaynaklan arızaları önlenmiş olur. Böylece cihazların kullanım süreleri uzamış olur. KGK lar yapıları itibariyle: Statik KGK Dinamik KGK KGK Çalışma şekline göre: On-Line KGK Off-Line KGK Line-Interactive KGK olarak gruplandırılabilir. Bir amacı gerçekleştirmek için değişik yöntemler kullanılabilir. Ancak kullanılan yöntemin en iyi en ekonomik olması tasarım-üretimin temelini oluşturur. Kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda bir KGK edinmek istediğinde bu hususları göz önüne almalıdır. Kullanılan malzemenin cinsi kullanılan yöntem ve teknikler KGK nın verimi, teknik açıdan yeterlilikleri iyi analiz edilmelidir. KGK SEÇİMİNDE KRİTERLER Özel bir uygulama için KGK seçimi yaparken aşağıdaki kriterler değerlendirilmelidir: On-Line veya Off-Line KGK Sistemi Olacağının Belirlenmesi, Aküden Çalışma Süresi, Yük Tipi, KGK nın Kurulacağı Yer, Kapasite. Off-Line Sistem Yükü sürekli olarak şebekeden besleyen ve güç sorunu karşısında KGK ya veya eviriciye anahtarlayan sisteme Off-Line sistem denir. Çoğu Off-Line sistemde By-Pass tan eviriciden çalışma (akü) durumuna geçişte bir kesinti vardır. Bu kesinti 2ms kadar küçük veya 20ms kadar büyük olabilir Çoğu küçük Off-Line KGK sistemi kare veya modifiye edilmiş (sinüse yaklaştırılmış) kare dalga çıkış gerilimi verirler. Çıkış dalga şekline bağlı olarak KGK ve şebeke arasındaki gerilimin eşit olmaması yüzünden bu dalga şekli kesintisiz transferi olanaksız kılar. Bu tip bir sistem küçük bilgisayar uygulamalarında veya belli güç kesintisinin kabul edilebileceği durumlarda yeterlidir. Her bilginin önemli olduğu daha karışık bilgisayar sistemlerinde Off-Line sistemler kabul edilemezler.

13 On-Line Sistem Yükü sürekli olarak eviriciden besleyen KGK sistemine On-Line denir. Bu sistemler genellikle çıkışta sinüs dalga verirler ve kesintisiz By-Pass yetenekleri vardır. Sinüs çıkış gerilimi, By-Pass tan eviriciye transfer sırasında KGK nın şebekeyle paralel çalışmasına izin verir. Sonuçta yük bir kaynaktan diğerine kesintisiz olarak aktarılır. Gerçek bir On-Line KGK kritik yüklere sağlanabilecek mümkün olan en iyi korumadır. Akü Çalışma Süresi KGK sisteminden beklenen yedek süresi, bireysel kritik yük gerekleriyle belirlenir. Çoğu KGK üniteleri (10kVA ya kadar) standart olarak 5 ila 10 dakikalık akü sürelerine sahiptir. Dahili aküler yeterli oluyorsa bu, kullanıcının yararınadır. Dahili akülerin belirtilen çalışma süreleri tam yük için geçerlidir. Bu, genellikle beş veya on dakikadır. KGK piyasasında güç faktörü için 0.8 değeri standarttır. Bu demektir ki yüke aktarılan güç iki bileşenden oluşur: Aktif ve reaktif. Bu, yüke aktarılan gerilim ve akımın aynı fazda olmaması demektir. Akım dalga şekli gerilim dalga şeklinin önünde veya arkasında olabilir. Buna yük güç faktörü denir. Güç katsayısı 0.8 olduğunda akım ve gerilim arasındaki faz açısı, arccos0.8=36.87 derecedir. Sorudaki KGK 1000VA olsaydı 0.8 güç faktörü, cihazın 0.8x1000=800W lık rezistif bileşeni, 900 de 600VA lık vektör ile kabul edeceği anlamına gelirdi. Sadece gerçek veya rezistif kısmın gerçek güç harcadığı ve dolayısıyla aküden güç çektiği hatırlandığı sürece bu detay önemsizdir. 1000VA örneğinde aküyle beslenecek yüke gerekli enerjiyi hesaplarken, güç=1000va x 0.8 = 800W olur. Akünün DC verimini hesaba katmak için bu sayıyı verime bölün. Eğer akünün verimi %90 ise gerekli güç 800/0.9 = 889W dır. Akü deşarj eğrileri lineer olmadığı için %50 yükteki deşarj zamanı %100 yüktekinden açık şekilde uzundur. Çoğu uygulamalar KGK kapasitesinin %100 ünü kullanmayacağından kullanıcılar bu gerçekten faydalanabilirler. Yükün Çeşidi Bir KGK ya bağlanacak yük elektrik enerjisi çeken herhangi bir cihaz olabilir. Fakat bir sistem seçerken hesaba katılacak belirli parametreler vardır. Bunlar: Yük kritik bir cihaz mı? Yani KGK; kritik bir bilgisayarı, hayati önemi olan veya gerçek zamanlı iletişim uygulamalarını çalıştıran bir cihazı mı besliyor? Yoksa yük kritik değil mi? Yani belli bir güç kesintisini kaldırabilir mi? Kritik yükler çoğu durumda gerçek bir On-Line sistem tarafından korunmalıdır; diğer yanda kritik olmayan yükler On-Line veya Off-Line bir KGK ile korunabilir. Bazı KGK lar acil ışıklandırma gibi basit yükler için kullanılabilir. Bu durumda herhangi bir tip KGK normal şekilde çalışmaya devam edecektir. Eğer kare dalga Off-Line bir KGK, sinüs dalganın tepe gerilimiyle çalışan gaz boşaltma tüpü gibi bir yükü besleyecekse bu yüklerin sinüs dalga olamayan gerilimle doğru biçimde ateşlendiğinden emin olunmalıdır. Çoğu lamba, KGK yı aşırı yüklenmeye götürebilecek çok yüksek inrush akımı çekebilir. Eğer mümkünse KGK üreticisi, tercihen lambanın ateşlenmesi ve normal çalışma sırasında çektiği akımı gösteren bir grafik yardımıyla lamba yükü hakkında bilgilendirilmelidir. Bu tip bir yük yapısal olarak rezistiftir ve gerekli olan akü enerjisi yükün Watt olarak değerinin akünün verimine bölünmesiyle bulunan değerdir. Rezistif yükler için tepe akımı (efektif değer)x ye eşit olacağından belirlenmesi kolaydır.

14 KGK koruması gerektiren yüklerin büyük çoğunluğu bilgisayar, işlem kontrol elemanı, tıbbi cihazlar gibi elektronik yapıdadır. Bu tip yüklerin bir güç katsayıları vardır. Tipik elektronik yüklerin güç katsayıları 0.6 ila 0.8 arasındadır. Bu, çoğu elektronik yükün, girişinde kapasitif giriş filtresi olan anahtar güç kaynaklarına sahip olmasından kaynaklanır. Kapasitör giriş filtresi yapısal olarak, yüke verilen gücün yarım periyodunun ortası boyunca yüksek piklerle akım çeker. Bu tip yük lineer değildir. Direnç ya da akkor lambalar gibi saf rezistif yüklerde çıkış gerilimi çıkış akımıyla aynı fazdadır (güç katsayısı=1.0). Yükün Watt değeri VA değerine eşittir. Elektronik (reaktif non-lineer) yüklerde sadece güç katsayısı değil tepe akımlarının genliği de hesaba katılmalıdır. Akü Çalışma Süresi bölümde anlatıldığı gibi güç katsayısının gereken akü gücünü hesaplama da önceliği vardır. Tepe yük akımı, KGK nın gücünü belirlerken önem kazanır. Bu belirlemeyi yaparken dikkate alınması gereken 2 tip tepe akımı vardır. Bunlar: yüke verilen gerilimin her yarım periyodunda oluşan tekrarlı tepe akımı ve ek yüklerin devreye sokulmasıyla meydana gelen aşırı akımların doğurduğu rasgele tepe akımlarıdır. Transformatörler, motorlar ve elektronik ekipmanlar bu tür yüklere tipik örneklerdir. İncelenecek ilk tepe akımı, elektronik yükteki güç kaynaklarının sebep olduğu tekrarlı tepe akımıdır. Daha önce de bahsedildiği gibi bu güç kaynakları, kapasitör giriş tipindedir ve giriş gücünün her yarım periyodu boyunca yüksek akım darbeleri çekerler. Bu tepe akımları KGK nın aşırı yük sinyali verip koruma durumuna veya By-Pass a geçmemesi için gereklidir. Ampuller gibi normal rezistif yüklerde yük akımı sinüs gerilimle aynı fazdadır ve kendisi de sinüs dalgadır. Bu durumda tepe akımı x(rms akımı)na eşittir. 120V luk şebekeden çalışan 1kW lık bir lamba için RMS akımı 1000W/120V = 8.33 A dır. Tepe akımı 8.33 x = A olur. Tepe akımının RMS akımına oranına krest faktörü ismi verilir. Bu, önemli bir orandır ve güç kaynağını boyutlandırmada karşımıza çıkar. 1kW ampul için verilen örnekte krest faktörü 11.78/8.33 = 1.414:1 dir. Bu, saf rezistif bütün yükler için aynıdır. Çoğu elektronik yük için krest faktörü 4.0:1 e kadar çıkabilir. Yüklerin çoğunluğunun krest faktörü 3.0:1 in altındadır; ortalama ise 2.0 ila 2.2:1 civarındadır. Eğer mümkünse KGK nın üzerinde az yük varken tepe akımı ölçülmelidir. Üzerinde durulacak ikinci tür tepe akımı ise trafoların, motorların veya elektronik ekipmanların sebep olduğu akımlardır. Bu yükler, yüksek tepe akımlarına karşılık gelen anlık yüksek yük akımlarına sebep olurlar. Eğer bu tepe akımları KGK nın aşırı yük ayarlarının üzerine çıkarsa KGK koruma durumun geçmeye zorlanır ve yüke giden elektriği kesebilir. Bu tepe akımı durumlarına, KGK ya bağlanacak her cihazın ani kalkış akımı ölçülerek hazırlık yapılabilir. Gereken kapasiteyi hesaplarken bu cihazların hepsi aynı anda çalışmaya başlamayacağı için toplamın alınmasına gerek yoktur. Tüm KGK lar maksimum tepe akım değeri olan yarıiletken elemanlar kullanırlar. KGK tasarlanırken, güç yarıiletkenleri seçildiği zaman tasarımcılar en kötü yük durumunu, yani cihazın maruz kalacağı izin verilen en yüksek tepe akımlarını hesaba katarlar. KGK içindeki koruma devreleri, yarıiletkenin içinden geçen akım, cihazın bozulmasına neden olmadan devreye girerler. Yarıiletkenleri, KGK nın gerekli krest faktörü ve aşırı yük kabiliyetlerinin de üzerine çıkaracak şekilde seçmek mümkündür; fakat bu, ekonomik değildir. Çalışma Ortamı

15 Önemli ve ayrıntılı bir uygulama için KGK seçerken, KGK nın çalışacağı ortam hesaba katılmalıdır. Eğer KGK, kontrol edilmeyen bir ortamda bulunacaksa KGK nın bu ortamda çalışacağından emin olunmalıdır. Ortam, özellikle büyük KGK ların yayacağı ısıyı emebilecek şekilde olmalıdır. Daha küçük sistemler genellikle klimalı ortamlarda bulunurlar ve yayılan ısı klima tarafından emilir. Eğer sistem harici aküler kullanılacaksa, akülerin benzer kutular içinde veya açık raflarda olmasına dikkat edilmelidir. Açık raflar deprem sarsıntılarına dayanıklı olmalıdır. KGK Kapasitesi Önceki bölümlerde belli bir uygulama için KGK nın gücünü belirlerken gerekli olan bilgiler verildi. Bu iş için gerekli başlıklar şöyle sıralanabilir: On-Line veya Off-Line KGK gerekliliği, Toplam RMS akım veya VA, Yük güç faktörü ( bilgisayarlar için 0.7 alınabilir), Kararlı durum krest faktörü, Yükün periyodik yük geçici dalgalanmalarının olup olmadığının belirlenmesi (geçici dalgalanmalar, kritik veri yolunda diğer cihazların açılıp kapanmasıyla oluşur), Gerekli akü gücü, Gerçek yük için gerekli akü zamanı, Akü kutusu mu yoksa açık raf mı, Gerekli KGK kapasitesi, Çevresel koşullar (ısı, gürültü, hava akımı, vs). KGK larda seri ve paralel redundant bağlantılar yapılarak KGK ların güvenilirliğini arttırılabilir, yedekleme yapılabilir ve güç artırımına gidilebilir. Bazı kritik yükler şebekeden çalışma riskine dayanamayacak yapıda olabilir Bu nedenle klasik On-Line KGK larda bulunan ve yedekte bekleyen şebeke kalitesi yeterli olmayabilir. Bu nedenle KGK sisteminin güvenilirliğini arttırmak gereklidir. KGK ların güvenilirlikleri her ne kadar üst seviyede olsa bile şebekedeki bozulmalardan oluşan bozulmaları kendi üstlerine almalarından dolayı arızalanma riskleri vardır. Ömürlü malzemelerin bozulması da cihazın çalışmasını engelleyebilir. Bu nedenle farklı KGK bağlantı sistemi kurularak yedeklemeli çalışılabilir. Sürekli büyüyen sistemlerde KGK gerekli gücü karşılayamaz hale geldiğinde KGK yı değiştirmek yerine mevcut sisteme ilave edilen bir KGK ile daha ucuz bir çözüme gidilebilir. Yukarıda belirtilen koşullarda çalışabilmek için KGK da şu bağlantı şekilleri vardır. Seri Redundant KGK Sistemi (Hot Standby Modu, Kaskad Bağlantı) SW1 ve SW2 otomatik By-Pass anahtarları olmak üzere seri redundant bağlantı konfigürasyonu aşağıda gösterilmiştir.

16 Normal çalışma koşullarında yük KGK2 üzerinden beslenir ve KGK1 boşta çalışır. KGK2 de KGK1 e senkron olarak yedekte çalışmaktadır. KGK2 de bir sorun olduğunda SW1 ve SW2 anahtarları yükü kesintisiz olarak KGK2 den KGK1 e geçirecek şekilde konumlandırılır. Bu çalışmanın özellikleri şunlardır; - KGK2 nin çalışmasında sorun olduğunda yükün tamamı KGK1 üzerine kesintisiz olarak aktarılabilir. - SW1 ve SW2 Statik By-Pass Anahtarlarının güvenilirliği en üst seviyededir. - Bu çalışma şeklinde KGK lar arası bir kontrol olmadığından sistem farklı marka ve modelde KGK lar kullanılabilecek şekilde esnektir. - Kurulumu ve bakımı kolaydır. - MTBF değeri 5 saat x105 değerine ulaşmaktadır. Paralel Redundant KGK Sistemi SW1, SW2 ve SW3 Statik By-Pass Anahtarları olmak üzere paralel redundant bağlantı konfigürasyonu aşağıda gösterilmiştir. Bu çalışma şeklinin özellikleri şunlardır; - Herhangi bir KGK da sorun olduğunda yükün kalan KGK tarafından sorunsuz beslenebilmesi için her bir KGK nın gücü tek başına yükü besleyebilecek seviyededir. - Evirici frekansı senkronizasyonu, statik anahtar kontrolü, çıkış akımı paylaşımı ve doğrultucu akımı paylaşımı karmaşık kontrol devreleri ile sağlandığından maliyet yüksektir. - Cihazların tek bir güç kaynağı gibi davranmaları gerektiğinden dinamik cevaplar aynıdır. - Cihazların kurulumu ve bakımı karmaşıktır. - Temel KGK sistemlerinden daha güvenilir olsa bile seri redundant KGK sisteminden %50 daha düşük olan 2,5 saat x105 MTBF değerine sahiptir. MTBF(Mean Time Between Failures) Bir sistemin parçalarının ve birimlerinin bozulma oranlarının analizidir. Bu analizlerde kullanılan genel modeller vardır. Bu modeller parçaların hata oranlarının hesaplanması için gerekli prosedürleri sağlarlar. Hesaplanan bu hata oranları kullanılarak da MTBF değeri hesaplanabilir. Güç kaynaklarının güvenilirliği de birimi saat olan MTBF kullanılarak değerlendirilebilir. Elektrik şebekesinin güvenilirliğinin zayıf olması nedeniyle KGK lar kullanılır. KGK lar kritik yükleri besledikleri zaman önemleri daha da artar. Özellikle tıbbi cihazlarda, haberleşme sistemlerinde, IT teknolojisinde ve endüstriyel sistemlerde sıfır hatayla çalışmak zorundadırlar. KGK ların çalışmasında bir sorun olduğunda doğrudan veya dolaylı olarak maddi sorunlar ve sistem altyapısında zararlar oluşabilir. KGK nın bağlı olmadığı bir sistemde MTBF yalnızca 100 saattir. KGK bağlandığında ise MTBF değeri saate çıkmaktadır. KGK lar yukarıda bahsedilen bağlantı konfigürasyonlarıyla MTBF si daha yüksek güç kaynağı sistemleri oluşturulabilir ve MTBF değeri 5x105 e çıkarılabilir.

17 Temel KGK için MTBF Hesabı Yukarıda blok diyagramı verilen temel KGK için MTBF süresi hesaplanırken KGK yı oluşturulan birimlerin (evirici, doğrultucu ve akü) MTBF değerleri kullanılır. Bu birimlerin MTBF değerleri şu şöyledir. - Doğrultucu MTBF= saat - Evirici MTBF= saat - Akü MTBF= saat (Akü güvenilirliği pahalı ve uzun ömürlü aküye göre hesaplanmıştır) Sonuç olarak otomatik By-Pass anahtarı hesaba katılmadan hesaplanan KGK nın MTBF değeri saat = 3,5 yıl olarak hesaplanır. KGK nın MTBF değerini arttırmak için en basit yöntem yüksek kalitede tek akü grubu kullanmak yerine daha düşük kalitede paralel akü grupları kullanmaktır. Bu yöntemin etkisini hesaplamak için aşağıdaki değişkenler kullanılır. - Düşük kalitedeki akü için MTBF değeri saat - MTTR (Mean Time to Repair)=(Ortalama onarım süresi)=48 saat Bu değerlere göre MTBF değeri yenide hesaplanırsa; Yukarıda hesaplandığı gibi daha düşük kalitede akü grubu paralellendiğinde MTBF değeri aküler için 48 MTTR değeri için 700 yıla kadar çıkmaktadır. Bu sonuç KGK nın MTBF değerini saatten saate çıkarmaktadır (Otomatik By-Pass Anahtarı hesaba katılmadan). Otomatik By-Pass Anahtarı hesaba katıldığında KGK nın MTBF değerini hesaplanırken aşağıdaki şekil ve değişkenler de hesaba katılır;

18 - Şebekenin MTBF değeri=100 saat - KGK nın MTTR değeri=24 saat 24 saatlik süre içerisinde tamir edildiği varsayılan Statik By-Pass anahtarına ve paralel akü grubuna sahip bir KGK sistemi için MTBF değeri; Sonuç olarak Otomatik By-Pass anahtarı ve iki adet paralel akü grubuna sahip KGK da MTBF değeri saat=16,3 yıla ulaşmaktadır. Seri Redundant KGK Bağlantısında MTBF Hesabı Bu bağlantı konfigürasyonunda MTBF hesabı iki adımdan oluşmaktadır. - Öncelikle KGK1 için ve SW1 için MTBFx değeri hesaplanır. - Sistemin MTBF değerini bulmak için KGK2, SW2 ve MTBFx değerleri kullanılır. KGK nın MTBF değeri saat, MTTR değeri 24 saat olarak alındığında seri redundant sistemin MTBF değerini hesaplamak için öncelikle MTBFx değeri hesaplanırsa; değeri bulunur. Seri redundant sistemin MTBF değerini hesaplamak MTBFx değerinin yanı sıra KGK2 ve SW2 nin kullanılarak aşağıdaki hesaplama yöntemi kullanılır.

19 Seri redundant KGK sistemi için MTBF değeri=5x105 saat=57 yıl olmaktadır. Bu hesaplamada KGK güvenilirliğini belirleyen ana etken KGK ve aküler değil Statik By-Pass Anahtarı olmaktadır. Paralel Redundant KGK Bağlantısında MTBF Hesabı Paralel Redundan bağlı KGK sisteminin MTBF değerini hesaplamak için aşağıdaki şekilde gösterilen model kurulmuştur. Bu modele göre MTBF değeri hesaplanırken şu adımlar izlenir: - KGK1 ve SW1 için MTBF1 değerinin hesabı - KGK2 ve SW2 için MTBF2 değerinin hesabı - MTBFx değerinin hesabı - MTBFx, Otomatik Anahtar ve kontrolörün MTBF değerlerinin dahil edilerek paralel redundant bağlı KGK sisteminin MTBF değerinin hesabı KGK1 ve SW1 için MTBF1 değerinin hesabı ve sonucu;

20 KGK Bağlantı Paralel Redundant Seri Redundant Avantajlı Olan Toplam MTBF 2,5x10 5 5x10 5 Seri 2 KGK lı sistem için fiyat 2.5* 2* Seri Kurulum Yüksek seviye ve teknik beceri gerekli Hızlı ve basit Seri Aktif akım paylaşımı Var Yok Parelel Yedek parça Standart değil Standart Seri İleride güç arttırma imkanı Var Yok Parelel Kontrol devre karmaşıklığı Yüksek Düşük Seri MTTR Yüksek Düşük Seri KGK seçimi Belirli KGK lar birlikte çalışabilir Herhangi 2 KGK bağlanabilir SW bağlantısı Karmaşık ve pahalı Basit ve güvenilir Seri Verim Orta Normal Seri Seri LAMBA W ÇEKİLEN AMP KARŞILIGI SABİT GÜÇ WATT AMPUL AMP 75 W AMPUL 0,30 AMP 100 W AMPUL 0,40 AMP

3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva

3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva TRİE UPS LER 3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva 3 faz giriş -1 faz çıkış ve 3 faz giriş -3 faz çıkış kesintisiz güç kaynakları başta sanayi, tıp,

Detaylı

ED8-STATİK VE DİNAMİK KGK

ED8-STATİK VE DİNAMİK KGK ED8-STATİK VE DİNAMİK KGK 2013 Statik ve Dinamik KGK Karşılaştırması MALİYET 1- Satın alma Dinamik KGK dünyada KGK marketinin sadece %4,3 üne sahiptir, geriye kalan %95,7 si ise statik KGK lere aittir.

Detaylı

UNIQUE Serisi Yüksek Frekans OnLine UPS

UNIQUE Serisi Yüksek Frekans OnLine UPS UNIQUE Serisi Yüksek Frekans OnLine UPS - kva ( faz giriş / faz çıkış) Medikal Telekom LAN e-ticaret Endüstriyel Server Yazar kasa Trafik Güvenlik Ürün Bilgisi Model : --kva Nominal gerilim : 0/0/0/40

Detaylı

KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI KILAVUZU

KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI KILAVUZU KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI KILAVUZU Derleyen : Mustafa BIYIK ESİS Enerji ve Elektronik San.Tic.A.Ş. mustafa.biyik@esis.com.tr İçindekiler KGK NEDİR?... 7 NEDEN KGK?... 8 ŞEBEKEDEKİ BOZUCU ETKİLER VE KRİTİK

Detaylı

ED12-REGÜLATÖRLER 2013

ED12-REGÜLATÖRLER 2013 ED12-REGÜLATÖRLER 2013 Regülatörler Şebeke gerilimindeki yükselme düşme gibi dengesizlikleri önleyip gerilim regülasyonu yapan elektriksel cihazlara regülatör denir. Regülatörler elektrik enerjisini içerisindeki

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 1 KompanzasyonSistemlerinde Kullanılan Elemanlar Güç Kondansatörleri ve deşarj dirençleri Kondansatör Kontaktörleri Pano Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ NEDİR? Elektrodinamik prensibine göre çalışan generatör, trafo, bobin, motor gibi tüketicilerin çalışmaları

Detaylı

Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları. Önerge No: 2227/2010

Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları. Önerge No: 2227/2010 Bireysel (teke tek) Kompanzasyon: Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları Önerge No: 2227/2010 Devamlı olarak işletmede bulunan büyük güçlü tüketicilerin reaktif güç ihtiyacını temin etmek için

Detaylı

ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN

ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN ENC serisi magnet kontrol sistemleri yoğun proseslerde elektromagnetleri çalıştırmak için geliştirilmiştir. Ana kontrol/güç devrelerinde kontaktör kullanılmayan

Detaylı

NETPRO-11. Genel Özellikler. Opsiyonel Özellikler. Kullanım Alanları. ONLINE KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI 1 kva ~ 40 kva 1 FAZ GİRİŞ / 1 FAZ ÇIKIŞ

NETPRO-11. Genel Özellikler. Opsiyonel Özellikler. Kullanım Alanları. ONLINE KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI 1 kva ~ 40 kva 1 FAZ GİRİŞ / 1 FAZ ÇIKIŞ NETPRO-11 ONLINE KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI 1 kva ~ 40 kva 1 FAZ GİRİŞ / 1 FAZ ÇIKIŞ DSP Lİ Mikroişlemci Kontrolü Gerçek Çift Çevrim Teknolojisi IGBT Doğrultuculu Aktif Giriş Güç Faktörü ( 0,99) Düşük Giriş

Detaylı

Güç Faktörünün İyileştirilmesi Esasları: KOMPANZASYON HAKKINDA GENEL BİLGİ Tüketicilerin normal olarak şebekeden çektikleri endüktif gücün kapasitif yük çekmek suretiyle özel bir reaktif güç üreticisi

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇ ANADOLU ENERJİ FORUMU GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ EMO ŞUBE : KIRIKKALE ÜYE : Caner FİLİZ HARMONİK NEDİR? Sinüs formundaki

Detaylı

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR?

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? Elektrodinamik sisteme göre çalışan transformatör, elektrik motorları gibi cihazlar şebekeden mıknatıslanma akımı çekerler. Mıknatıslanma akımı manyetik alan varken şebekeden

Detaylı

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz.

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz. BİR ve İKİ FAZLI İZOLASYON TRANSFORMATÖR Bir ve İki fazlı olarak üretilen emniyet izolasyon transformatör leri insan sağlığı ile sistem ve cihazlara yüksek güvenliğin istenildiği yerlerde kullanılır. İzolasyon

Detaylı

Monoblok trifaze KGK sistemi. PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı

Monoblok trifaze KGK sistemi. PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı Monoblok trifaze KGK sistemi PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı PowerWave 33 güç merkezi ABB, kesintisiz güç kaynağı sistemlerinde global standartlar ortaya koymuștur. PowerWave 33 ün en

Detaylı

EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU. EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin

EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU. EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin ED5-EKO-MOD 2013 EKO MOD EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin bypass hattı üzerinden yüklere aktarılması olarak açıklanabilir.

Detaylı

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi 6. Bölüm Şebeke Bağlantıları ve Şebeke Giriş-Çıkışları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi Giriş Elektrik şebekesinin bulunmadığı yerleşimden uzak bölgelerde enerji ihtiyacını

Detaylı

TRİFAZE VOLTAJ REGÜLATÖRLERİ

TRİFAZE VOLTAJ REGÜLATÖRLERİ TRİFAZE VOLTAJ REGÜLATÖRLERİ Trifaze mikro-işlemci kontrollü voltaj regülatörlerimiz 10,5 kva ile 2000 kva güç değerleri arasında standart veya korumalı olarak üretilmektedir. Regülatörlerimiz dengelenmiş

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Sıcaklık kontrol elemanlarının türlerini ve çalışma ilkelerini öğrenmek. 2. Bir orantılı sıcaklık kontrol devresi yapmak. GİRİŞ Solid-state sıcaklık kontrol

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI VE HASTANE UYGULAMASI

KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI VE HASTANE UYGULAMASI KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI VE HASTANE UYGULAMASI 1 Emir Sultan UZAR, 2 Mehmet KURBAN, 3 Nazım İMAL, 4 Ümmühan BAŞARAN FİLİK 1,4 Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği

Detaylı

30 KVA KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI TEKNİK ŞARTNAMESİ

30 KVA KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI TEKNİK ŞARTNAMESİ 30 KVA KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI TEKNİK ŞARTNAMESİ ÖZET: Bu şartname 3 Faz giriş 3 Faz çıkış 30 KVA lık Kesintisiz Güç Kaynağı (KGK) nın teknik özelliklerini açıklamaktadır. KGK, elektrik kaynağının kesilmesi

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 7: Fotovoltaik Sistem Tasarımı Fotovoltaik Sistemler On-Grid Sistemler Off-Grid Sistemler Fotovoltaik Sistem Bileşenleri Modül Batarya Dönüştürücü Dolum Kontrol Cihazı Fotovoltaik

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

Resmi Gazete; 01 Aralık 1988; sayı 20006

Resmi Gazete; 01 Aralık 1988; sayı 20006 Resmi Gazete; 01 Aralık 1988; sayı 20006 TEBLİĞLER Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ndan: 16/2/1983 tarihli ve 17961 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmış olan Bakanlığı mız tebliği aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER BÖLÜM KONDANSATÖRLER AMAÇ: İklimlendirme ve soğutma kompresörlerinde kullanılan kalkış (ilk hareket) ve daimi kondansatörleri seçebilme ve bağlantılarını yapabilme. Kondansatörler 91 BÖLÜM-7 KONDANSATÖRLER

Detaylı

12 DARBELİ ÜÇ FAZ ÇIKIŞLI KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI İÇİN KONTROLÖR GERÇEKLEMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ. Müh. Zeynel KAYA

12 DARBELİ ÜÇ FAZ ÇIKIŞLI KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI İÇİN KONTROLÖR GERÇEKLEMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ. Müh. Zeynel KAYA İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 12 DARBELİ ÜÇ FAZ ÇIKIŞLI KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI İÇİN KONTROLÖR GERÇEKLEMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Zeynel KAYA Anabilim Dalı : ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken)

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken) KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı DOĞRULTUCULAR Günümüzde bilgisayarlar başta olmak üzere bir çok elektronik cihazı doğru akımla çalıştığı bilinen

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI

RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI Akü Şarj Cihazı Sabit Voltaj ve Sabit Akım prensibine göre çalışan tam kontrollü bir cihazdır. LCD panel üzerinden bütün ölçümler ve olay bilgileri izlenilebilir.

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI RAYLI SİSTEMLER SİNYALİZASYON SİSTEMLERİNDEKİ ENERJİ KAYNAKLARI

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI RAYLI SİSTEMLER SİNYALİZASYON SİSTEMLERİNDEKİ ENERJİ KAYNAKLARI T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI RAYLI SİSTEMLER SİNYALİZASYON SİSTEMLERİNDEKİ ENERJİ KAYNAKLARI Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

KLEA Enerji Analizörü

KLEA Enerji Analizörü KLEA Enerji Analizörü Kolay panel montajı sistem bağlantısı Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Veri Toplama Platformu Tüm enerji tüketimleri bir KLEA

Detaylı

Monoblok trifaze KGK sistemi. PowerScale. PowerScale ile kullanım sürenizi maksimize edin

Monoblok trifaze KGK sistemi. PowerScale. PowerScale ile kullanım sürenizi maksimize edin Monoblok trifaze KGK sistemi 10 50 kva ile kullanım sürenizi maksimize edin ayrıcalıklı güç koruma, günümüzün server odalarında ve veri merkezlerinde ayrıcalıklı güç, koruma sağlayan orta boyutlu, trifaze

Detaylı

Smart-UPS On-Line SRC

Smart-UPS On-Line SRC Smart-UPS On-Line SRC 230V Bilgi Teknolojileri, Telekom ve Endüstriyel kullanımlar için giriş seviyesi çift çevrimli UPS Dünyada en zorlu güç koşullar için geliştirilmiş çok yönlü bir UPS Smart-UPS On-Line

Detaylı

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir.

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir. Sadeleştirilmiş bir şebeke şeması ; bir sabit AC güç kaynağını, bir anahtarı, anahtarın üstündeki empedansı temsil eden Zsc yi ve bir yük empedansı Zs i kapsar. (Şekil 10.1) Gerçek bir sistemde, kaynak

Detaylı

SENKRONİZE GÜÇ SİSTEMLERİ

SENKRONİZE GÜÇ SİSTEMLERİ SENKRONİZE GÜÇ SİSTEMLERİ İşbir Elektrik Sanayi A.Ş. tarafından üretilmekte olan Senkronize jeneratör sistemleri, otomatik ve manuel çalışma türlerinin her ikisini birden sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.

Detaylı

RELIABLE SOLUTIONS in POWER ELECTRONICS. Power Management Instruments KGK SERİSİ ONLINE GÜÇ KAYNAĞI SİSTEMLERİ SUD

RELIABLE SOLUTIONS in POWER ELECTRONICS. Power Management Instruments KGK SERİSİ ONLINE GÜÇ KAYNAĞI SİSTEMLERİ SUD RELIABLE SOLUTIONS in POWER ELECTRONICS KGK SERİSİ Power Management Instruments ONLINE GÜÇ KAYNAĞI SİSTEMLERİ SUD KGK Serisi UPS Sistemleri İzolasyon Trafolu Çift Çevrimli Online Kesintisiz Güç Kaynağı

Detaylı

SOLAR JENERATÖR KULLANMA KILAVUZU

SOLAR JENERATÖR KULLANMA KILAVUZU SOLAR JENERATÖR KULLANMA KILAVUZU SOLAR JENERATÖR KULLANMA KILAVUZU İçindekiler 1. Güvenlik ve Uyarılar a. Uyarılar b. Güvenlik Önlemleri 2. Cihaz Tanımı a. Solar Jeneratör 600W/1000W/2000W b. Tasarım

Detaylı

AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜNLERİ (SPD) PARAFUDR

AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜNLERİ (SPD) PARAFUDR AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜLERİ (SPD) PARAFUDR Aşırı Gerilim Koruma Ürünleri Tip 1+2 (Sınıf I+II, T1+T2, B+C) Tip 2 (Sınıf II, T2, C) E 61643-11 ye göre test edilmiştir Maksimum sürekli çalışma gerilimi U

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

Nİ-CD AKÜLERİN OPTİMUM ŞARJ VE DEŞARJ EDİLMESİ ARAŞTIRMA SUNUMU

Nİ-CD AKÜLERİN OPTİMUM ŞARJ VE DEŞARJ EDİLMESİ ARAŞTIRMA SUNUMU Nİ-CD AKÜLERİN OPTİMUM ŞARJ VE DEŞARJ EDİLMESİ ARAŞTIRMA SUNUMU Ertan TİKTAŞ Ar-Ge Mühendisi 04.09.2013 Genel Tanımlar Kapasite: Akünün amper-saat cinsinden sahip olduğu enerjinin göstergesidir. Hafıza

Detaylı

!!! DİKKAT!!! Bu kılavuzu okumadan kurulum yapmayınız...

!!! DİKKAT!!! Bu kılavuzu okumadan kurulum yapmayınız... H-SVC10 Reaktif Enerji Regülasyonlu Endüktif yük sürücü. Bu kitapçık 1 Adet H-SVC10 Cihazı kullanımı ve montajıyla ilgili son kullanıcıya yönelik bilgiler içerir.!!! DİKKAT!!! Bu kılavuzu okumadan kurulum

Detaylı

Elektronik Koruma Sistemi neden gereklidir?

Elektronik Koruma Sistemi neden gereklidir? Elektronik Koruma Sistemi neden gereklidir? Elektronik Koruma Sistemi yapısı itibarı ile harmonik dalga filtresi görevi ve voltaj dengeleyici görevi yürüterek voltajı ve anlık enerji ihtiyacını optimize

Detaylı

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta AC-AC Dönüştürücüler AC kıyıcılar (AC-AC dönüştürücüler), şebekeden aldıkları sabit genlik ve frekanslı AC gerilimi isleyerek çıkışına yine AC olarak veren güç elektroniği devreleridir. Bu devreleri genel

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi ) GÜÇ ELEKTRONİĞİ (0860120203-0860170113) VE ENERJİ Zorunlu Meslek i Seçmeli (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri ) 4 56 44 100 Kredisi 3+1 4 Bu derste; yarı iletken anahtarlama elemanları, doğrultucu ve kıyıcı

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

Reaktif Güç Yönetim Çözümleri. Tasarrufun Elektrik Yönü

Reaktif Güç Yönetim Çözümleri. Tasarrufun Elektrik Yönü Reaktif Güç Yönetim Çözümleri Tasarrufun Elektrik Yönü Temel Özellikler Kontrolörlerinin basit bir şekilde tanımlanması Güç faktör kontrolörleri reaktif gücü azaltarak güç dağıtım sistemlerinin maksimum

Detaylı

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ 10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ KONULAR 1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri 2. Şebeke Çeşitleri 10.1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri Elektrik enerjisini üretmeye,

Detaylı

Easy9. Alçak gerilim tesisatı için, güvenilir koruma ürünleri.

Easy9. Alçak gerilim tesisatı için, güvenilir koruma ürünleri. Alçak gerilim tesisatı için, güvenilir koruma ürünleri. Easy9 un kalitesi ve güvenilirliği daha üretken olmamı sağladı. Güvendiğiniz markadan yeni, sağlam bir ser... Yeni Easy9 serisi, bir elektrikçi olarak

Detaylı

ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ

ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ Mehmet BAYRAK Sakarya Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü bayrak@sakarya.edu.tr ÖZET Güç sistemlerinde geçici aşırı gerilimler genellikle, yıldırım

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

Inform ürünleri; ISO-9001:2008, ISO 14001, CE, ROHS, GOST, Soncap, TSE ve TSEK kalite belgelerine sahiptir.

Inform ürünleri; ISO-9001:2008, ISO 14001, CE, ROHS, GOST, Soncap, TSE ve TSEK kalite belgelerine sahiptir. Inform A.Ş. gerçekleştirdiği büyük yatırımlarla, 27.500 m2 lik alana kurulu tesislerinde, 500 ü aşkın personeli, yurtiçi ve yurtdışına yayılan şubeleri, bayi-yetkili servis noktaları, deneyimli kadrosu

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

ALİMİNYUM FRENLEME DİRENÇLERİ.. 1 SAC DİRENÇLER. 5 LAMİNA TİP TEL SARIMLI DİRENÇLER. 6 BORU TİP TEL SARIMLI FRENLEME DİRENÇLERİ 7 REOSTALAR...

ALİMİNYUM FRENLEME DİRENÇLERİ.. 1 SAC DİRENÇLER. 5 LAMİNA TİP TEL SARIMLI DİRENÇLER. 6 BORU TİP TEL SARIMLI FRENLEME DİRENÇLERİ 7 REOSTALAR... İÇİNDEKİLER: ALİMİNYUM FRENLEME DİRENÇLERİ.. 1 SAC DİRENÇLER. 5 LAMİNA TİP TEL SARIMLI DİRENÇLER. 6 BORU TİP TEL SARIMLI FRENLEME DİRENÇLERİ 7 REOSTALAR.... 8 EMC (ŞEBEKE) FİLİTRELERİ.. 9 GİRİŞ-ÇIKIŞ KORUMA

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

Inform ürünleri; ISO-9001:2008, ISO 14001, CE, ROHS, GOST, Soncap, TSE ve TSEK kalite belgelerine sahiptir.

Inform ürünleri; ISO-9001:2008, ISO 14001, CE, ROHS, GOST, Soncap, TSE ve TSEK kalite belgelerine sahiptir. Inform A.Ş. gerçekleştirdiği büyük yatırımlarla, 27.500 m2 lik alana kurulu tesislerinde, 500 ü aşkın personeli, yurtiçi ve yurtdışına yayılan şubeleri, bayi-yetkili servis noktaları, deneyimli kadrosu

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş

TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş KESİNTİSİZ GÜÇ,GÜVENLİ ENERJİ TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş KESİNTİSİZ GÜÇ,GÜVENLİ ENERJİ Sunum İçeriği A) Şirkete Genel Bakış B) Hybrid UPS C) Solar Sulama Sistemi Şirkete Genel

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 3 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28517 YÖNETMELİK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 1 22/1/2003 tarihli

Detaylı

SERİ PARALEL DEVRELER

SERİ PARALEL DEVRELER 1 SERİ PARALEL DEVRELER ALTERNATİF AKIMDA EMPEDANS Seri Paralel Devreler Çözüm Yöntemi: Seri ve paralel devrelerin bir arada bulunduğu devrelerdir. Devrelerin çözümünde Her kolun empedansı bulunur. Her

Detaylı

Modüler 3 fazlı KGK sistemi. Conceptpower DPA. Kritik uygulamalar için gerçek modüler KGK sistemi

Modüler 3 fazlı KGK sistemi. Conceptpower DPA. Kritik uygulamalar için gerçek modüler KGK sistemi Modüler 3 fazlı KGK sistemi Conceptpower DPA 10 250 kva Kritik uygulamalar için gerçek modüler KGK sistemi Hem bugün, hem de yarınki ihtiyaçlarınız için tasarlanmıș bir KGK sistemi Conceptpower DPA, günümüzün

Detaylı

RU1000 Kepenk Güç Kaynağı. Uzaktan Kumandalı Kepenk Güç Kaynağı KULLANIM KILAVUZU

RU1000 Kepenk Güç Kaynağı. Uzaktan Kumandalı Kepenk Güç Kaynağı KULLANIM KILAVUZU RU1000 Uzaktan Kumandalı KULLANIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER TANITIM 2 GÜÇ KAYNAĞI' NIN KURULUMU 2-3 KONTROL PANELİ 3 MONTAJ 4 UZAKTAN KUMANDA TANITIMI 4 UZAKTAN KUMANDAYI HAFIZAYA YÜKLEME 5 UZAKTAN KUMANDAYI

Detaylı

Ecras Elektronik Multimetre

Ecras Elektronik Multimetre Ecras Elektronik Multimetre Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Kolay panel montajı sistem bağlantısı Anlık Her fazda VL-N ve ortalama değerleri. Her fazda

Detaylı

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ 14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ KONULAR 1. GERİLİM DÜŞÜMÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ 2. ÇEŞİTLİ TESİSLERDE KABUL EDİLEBİLEN GERİLİM DÜŞÜMÜ SINIRLARI 3. TEK FAZLI ALTERNATİF AKIM (OMİK) DEVRELERİNDE YÜZDE (%) GERİLİM

Detaylı

LCR METRE KALİBRASYONU

LCR METRE KALİBRASYONU 599 LCR METRE KALİBRASYONU Yakup GÜLMEZ Gülay GÜLMEZ Mehmet ÇINAR ÖZET LCR metreler, genel olarak indüktans (L), kapasitans (C), direnç (R) gibi parametreleri çeşitli frekanslardaki alternatif akımda ölçen

Detaylı

Trifaze KGK sistemi. DPA UPScale ST 10 200 kw Maksimum kullanım için sınıfının en iyisi modüler KGK

Trifaze KGK sistemi. DPA UPScale ST 10 200 kw Maksimum kullanım için sınıfının en iyisi modüler KGK Trifaze KGK sistemi DPA UPScale ST 10 200 kw Maksimum kullanım için sınıfının en iyisi modüler KGK Orta büyüklükte güç uygulamaları için büyük sistem faydaları sağlamak üzere tasarlandı Orta büyüklükte

Detaylı

MODÜLER AKTİF HARMONİK FİLTRELER

MODÜLER AKTİF HARMONİK FİLTRELER MODÜLER AKTİF HARMONİK FİLTRELER Yetkili Distribütörü: ARMES MÜHENDİSLİK ENDÜSTRİYEL SİSTEMLER LTD. Huzur Mah. Kanarya Sok. No: 1/1 Seyrantepe Sarıyer 34396 İstanbul Türkiye Tel: +90 212 3244327 / 28 info@armes

Detaylı

TRSA-5-10-16-20 SAYAÇ AYAR MASASI TRSA-5-10-16-20 SAYAÇ AYAR MASASI

TRSA-5-10-16-20 SAYAÇ AYAR MASASI TRSA-5-10-16-20 SAYAÇ AYAR MASASI TRSA-5-10-16-20 SAYAÇ AYAR MASASI 1 TANITIM: (*) 20 yılı aşkın süredir sayaç ayar masası ve daha pek çok konuda test cihazı tasarım ve üretimini gerçekleştiren MATEŞ ELEKTRONİK, kendi üretimi olan TRSA

Detaylı

KOMPANZASYON www.kompanze.com

KOMPANZASYON www.kompanze.com KOMPANZASYON Hazırlayan: Mehmet Halil DURCEYLAN Teknik Öğretmen & M.B.A. halil@kompanze.com Dünyada enerji üretim maliyetlerinin ve elektrik enerjisine olan ihtiyacın sürekli olarak artması, enerjinin

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M. SALİH İŞERİ KONYA İŞLETME MÜDÜRÜ 11/02/09

MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M. SALİH İŞERİ KONYA İŞLETME MÜDÜRÜ 11/02/09 MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M. SALİH İŞERİ KONYA İŞLETME MÜDÜRÜ MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KONYA İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 1 Genel Müdürlüğümüz 17 Ağustos 1995 yılından bu yana

Detaylı

Bu aşırı gerilimlerin, işletmede izin verilen yalıtım gerilimi seviyesini aşmaması gerekir.

Bu aşırı gerilimlerin, işletmede izin verilen yalıtım gerilimi seviyesini aşmaması gerekir. GENEL TANIM Akım sınırlayıcı sigortalar, arıza akımının ortaya çıkardığı ısı enerjisi ile eriyerek devreden akabilecek büyük kısa devre akımlarının kesilmesini sağlayan ve aynı zamanda ayırma işlemi yaparak

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI 2. Bölüm: Diyot Uygulamaları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 Yük Eğrisi Yük eğrisi, herhangi bir devrede diyot uygulanan bütün gerilimler (V D ) için muhtemel akım (I D ) durumlarını gösterir. E/R maksimum I

Detaylı

Elektronik Kurtarma Sistemleri KULLANIM KILAVUZU V - 2.0

Elektronik Kurtarma Sistemleri KULLANIM KILAVUZU V - 2.0 Elektronik Kurtarma Sistemleri KULLANIM KILAVUZU V - 2.0 SKY ELEVATOR KATA GETİRME SİSTEMİ KULLANMA KILAVUZU VE ÖZELLİKLERİ BU BELGE KULLANICILAR İÇİN KILAVUZ OLMASI AMACIYLA HAZIRLANMIŞTIR SKY ELEVATOR

Detaylı

Mentor II - DC Sürücü

Mentor II - DC Sürücü 1 Mentor II - DC Sürücü un stün Performansı 2 DC sistem sürücüleri içinde dünyadaki en verimli sürücü Mikroişlemci kontrollu, 25 A den 1850 A e kadar 1 & 4 bölgeli Ayrıntılı gösterge, kolay anlaşılır fonksiyon

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

Solar Şarj ünitesi (DC/DC Converter) Batarya Grubu Günde Çalışma Süresi

Solar Şarj ünitesi (DC/DC Converter) Batarya Grubu Günde Çalışma Süresi Uygulama 3 Cihaz Adet Gücü (W) Bilgisayar (Dizüstü) Günde Çalışma Süresi Haftada Kaç Gün Çalışıyor Haftada Kullandığı Enerji 1 50 5 3 750 Televizyon 1 50 4 2 400 Lamba 1 3 11 3 4 396 Lamba 2 2 15 2 5 300

Detaylı

No:25 Sancaktepe I Téléphone : +90 216 622 62 22 Fax : +90 216 622 62 31 Site : www.editelektronik E-mail : edit@editelektronik

No:25 Sancaktepe I Téléphone : +90 216 622 62 22 Fax : +90 216 622 62 31 Site : www.editelektronik E-mail : edit@editelektronik TR Adres : Meclis Mah. Ahmet Taner Kışlalı Cad. No:25 Sancaktepe İSTANBUL Telefon : +90 216 622 62 22 pbx Faks : +90 216 622 62 31 Web : www.editelektronik.com.tr E-mail : edit@editelektronik.com.tr Address

Detaylı

Yükleme faktörü (Diversite) Hesabı

Yükleme faktörü (Diversite) Hesabı DERSİMİZ BİNALARDAKİ GÜCÜN HESAPLANMASI Yükleme faktörü (Diversite) Hesabı BİR ÖRNEK VERMEDEN ÖNCE IEE REGULATION 14. EDITION a GÖRE YAPILAN GÜÇ YÜKLEME FAKTÖRÜNÜ İNCELEYELİM.BU TABLO AŞAĞIDA VERİLECEKTİR.

Detaylı

TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi

TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi TOU-S02 Akıllı kontrol ünitesi, 0.75-7.5KW (1-10 HP) güç aralığındaki direk kalkışlı üç fazlı ikili derin kuyu pompalarının, hidrofor pompalarının ve drenaj pompalarının

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

Panorama. Yumuşak yolvericiler Tüm seri

Panorama. Yumuşak yolvericiler Tüm seri Panorama Yumuşak yolvericiler Tüm seri Neden yumuşak yolverici? Mekanik ve elektriksel problemler için ideal çözüm Endüstride fan, kırıcı, pompa, konveyör, mikser gibi bir çok uygulamanın kalbi olan AC

Detaylı

GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU

GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU simplifies predictive maintenance 25 Şubat 2010 GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU ARTESİS A.Ş. GOSB Üretim Tesisleri HAZIRLAYAN: Simge ÇAKIR ONAYLAYAN: Dr. İzzet Yılmaz ÖNEL The Institution of Engineering,

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı