m m mm mühendis 386 v e

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "m m mm mühendis 386 v e"

Transkript

1 mühendis m m mm v e 386

2 .~ı *..;, SEÇERKEN DUŞUNUN! VANA BİRKEZ ALINIR. % loosızdırmazlık Enerji tasarruf u sağlar. Çevreyi kirletmez Akışkan kaybına neden oimaz Çok kısa zamanda kendini amorti etmesi nedeniyle EKONOMİKTİR. MANOMETRE ve DRENAJ MUSLUKLARI SEVİYE GÖSTERGELERİ KLINGER YAKACIK YAKACIK MAKİNE FABRİKASI POKÜMVALF.SANAYİveTİCARETA.Ş.»I F MERKEZ. Kemeraltı Cd. Bankalar Han. K Karaköy-İst. Tel: (4 Hat) Telex: ymf tr. Fax: FABRİKA.Ankara Asfaltı Üstü Kartal-İstanbul Tel: Fax: MAĞAZA. Necatibey Cad. Karantina Sok. N.7 Karaköy-İstanbul Tel: ANKARA.Tel: Fax: İZMİR.Tel: ADANA.Tel: 1922BURSA.Tel:

3 kondenstop ve kontrol cihazlarında dünyada lider.. spira / sarco K- ı BASINÇ DÜŞÜRÜCÜ * TERMOSTATÎK VANA KONDENSTOPLAR Termodinamik Basınç Dengeli Termostatik Şamandralı Ters Kovalı Bimetalik NEMLENDİRİCİ ı BUHAR SAYACI «HAVA ATICI (Air vent) AIR TRAP (Hava Kapanı) ŞİRKET MERKEZİ Kemeraltı Cd. Bankalar Han K Karaköy-istanbul Tel : (4 Hat) Tlx : ymf tr Fax: YAKACIK MAKİNE FABRİKASI DÖKÜM, VALF SANAYİ ve TİCARET A.Ş. FABRİKA Ankara Asfaltı Üstü Kartal-istanbul Tel : Fax : MAĞAZA NecatibeyCad. Karantina Sk. No.7 Karaköy-istanbul Tel: ANKARA Strazburg Cad. No: 32/3 Sıhhiye-Ankara Tel : Fax : İZMİR Akdeniz Cad. Anba iş Hanı No:8 1/107 Pasaport-izmir Tel: Fax : ADANA Abidinpaşa Cad. Bakır İş Hanı Kat: 2 No: 202 Adana Tel Fax: BURSA Ulu Cad. Onur iş Hanı No: 16 Kat: 1 Bursa Tel:

4 ; TERMOSTATİK RADYATÖR VALFI inyaca ünlü HEIMEIER lisansıyla ve ileri E.C.A. teknolojisiyle rkiye'de üretilen E.C.A. Termostatik Radyatör Valfleri, sahip Juğu hassas termostat grubu sayesinde; Drtam sıcaklığındaki değişiklikleri anında algılayarak adyatörden geçen su miktarını otomatik olarak düzenler. îöylece, hem bulunduğunuz ortamın sıcaklığını istediğiniz Jerecede sabit tutar... iem de sağlıklı bir ısınma sağlamasının yanı sıra enerji kaybını inler. (Çünkü, sıcaklıkta meydana gelecek VC'Iik bir artış )ile %6'ya varan enerji kaybına yol açmaktadır.)»ol yedek parça ile E. C. A. bakım servislerinin güvencesi altındadır. nel Dağıtım: ELMOR TESİSAT MALZEMESİ TİCARET A.Ş. İSTANBUL Tel: (6 hat) "YILLARCA BERABER"

5 Yeni HP Apollo iş istasyonları ile bırakın yeniden rakamlar konuşsun. Güvenilir iş ortağınız HP size rakipleriniz karşısında güç kazandınyor, avantaj sağlıyor. Ve şimdi de HP Apollo 700 serisinin yeni modelleri 705 ve 710 RISC İş İstasyonlarını sunuyor. Model 705 Model 710 MIPS SPECS MFLOPS Fazla söze gerek yok. Yukarıda da okuduğunuz gibi rakamlar kendi kendine konuşuyor... Bu rakamlara ulaşmak için sadece şu rakamları çevirmeniz yeterli! Tel: (1) (4) HEWLETT PACKARD İHTİMALLERİ GERÇEKLEŞTİRİR. * Disksız 19" Greyscale 8 MB Model 705 için Türkiye satış fiyatıdır. Fiyatlara KDV dahil değildir.

6 Mikronel 320,220 Mikronel 320L,220L TPl Torna, Freze, Bohnverk ve Benzeri Tezgahlar için... EAE Electronics 'güvenilir yardımcınız" 30.0! aso.\fepyeni ve Üstün Olanaklar. EAE Elektronik A.Ş. sektöideki 6 yıllık deneyimi ile mükemmeli yarattı. Yeni Mikronel Serisi Digital Koordinat Okuma ve Kontrol Üniteleri konvansiyonel tezgahlara alışılmışın çok ötesinde, yepyeni boyutlar kazandırıyor. Yeni Mikronel'ler, konvansiyonel tezgahlardan alınabilecek faydanın üst sınırlarını zorluyor."yeni Mikronel'ler ile hem üretiyor hem de kalite kontrol yapabiliyorsunuz. Artık pek çok uygulama için 'divizör' gerekmiyor. Üstelik yeni Mikronel'ler EAE nin alışılmış fiyat ve ödeme şartlan ile satılıyor. Lütfen bizi arayın. Size, yepyeni ve üstün olanaklar hakkında bilgi vermekten mutluluk duyacağız. toooo *4$&TI - İ2ZHS6 7 - IB3.HSS Bol Yedek Parça, Stoktan Teslim, Üretici Garantisi. EAE Elektronik A.Ş. Merkez ve Fabrika Sancaklı Cad. Öznur Sok. 40 Güngörm İstanbul Tel : (1) Fax: (1) İç Anadolu Bölgesi Olgunlar Sokak 20/24 Bakanlıklar Ankara Tel.: (4) Fax.: (4) Ege Bölgesi Hırdavatçılar Çarşısı 1145/9 Sokak No: 9 Yenişehir izmir Tel.: (51) Fax.: (51) İta Ut

7 MART/MARCH CiltVol: 33 Sayı/No.: 386 M.M.O adına Sahibi (Publisher): Murat ÖNDER Sorumlu Yazı İşleri Müdürü (Managing Editör): Suat Sezai GÜRÜ Yayın Sekreteri (Publishing Secretary): Nihat ANGI Yayın Kurulu (Publishing Board): Barbaros TUNCER Yusuf TEKİN Müfit GÜLGEÇ Vedat HAKSAL YunusYENER Melih ŞAHİN Grafik (Grafhist) Orhan ŞAPÇI Reklam Yönetmeni (Advertising Representative): Nermin ÖZBAKİ Dizgi (Type Setting) ARTI Ltd Baskı (Priting by) Ersa Matbaacılık Yönetim Yeri (Head Office): Sümer Sokak No : 36'1-A Demırtepe/ANKARA Tel : Fax: (4) Baskı Sayısı Fiatı : TL. Abone (Yıllık): TL. I r^ll1 D BİCİLIİİİ Çevreye Uygun Ekonomik Kalkınma _ Meral Dinçer NAZLIOĞLU * Kaynaklı Birleştirmelerde Korozyonun Anlaşılması ve Önlenmesi D.N. Noble Çev: Tamer DEMİRKOL Hidrolik Devrelerde Kullanılan Basınç, Akış Kontrol ve Sıralama Valflerinde ArızaTespiti Yaşar PANCAR Güneş Enerjili Soğutma Sistemleri ve Kullanım Olanakları İbrahim DİNÇER 22 Bilgisayar Kontrollü Tezgahlarda Kullanılan Adım Motorları i)ç\ Karekteristikleri ve Kontrol Çevrimleri ~** Erdem KOÇ Hidayet ÖZTÜRK Osilasyon Haraketi Yapan Yerlerde Kullanılan Katı Yağlayıcı Maddeler J. Gansheimer Çev: Yılmaz GÜRLEYİK Yıl Önce Mühendis ve Makina A/y Economical Improvement Preserving Environment Understanding and Preventing Corrosion in VVelded Joints Troubleshooting in Hydraulic Systems, Pressure, Flovv Çontrol and Sequence Valves. Solar-Driven Refrigeration Systems and Utilization Possibilities The Characteristics of Stepping Motors Used on Computer Controlled Machine Tools and Gontrol Çycles Solid Lubricants Used İn Machine Parts VVhich Oscillateo 35 Years Ago Mühendis ve Makina Yayım Koşulları: - Yazılaı daktilo ile iki satır atalıkla iki kopya yazılmış olaıak sözcükten oluşan Türkçe ve İngilizce özeti, yazı başlığının ingilizcesi yazarın kısa özgeçmişi, adreslen ve telefon numaıaları ile birlikte Dergi Yönetim Yen Adresi'ne gönderitmefidir. - Yazılar 12 daktilo sayfasını (yaklaşık 3000 sözcük) geçmemelidir (12 daktilo sayfasını aşan yazıların 2 bölüm halinde, birbirini izleyen sayılarda, yayımlanacağının düşünülerek bölümlere ayrılmış olarak gönderilmesi gerekir.) - Yazılarda kullanılan fotoğraflar net ve temiz olmalı, şekiller aydınger veya beyaz kağıda çini mürekkebi ile çizilmelidir. - Yazılarda SI birimleri kullanılmalı /azıların sonuna yararlanılan kaynakça eklenmelidir. - Özgün ve derleme yazılardaki görüşler yazarına çevlrinrden doğacak sorumluluk ise çevirene aittir. - Yazılar başka tın sureli yayın organında yayımlanmış olmamalı herhangi bir toplantıda tebhş olarak sunulmuş veya sunulacak ise bu açık olarak belirtilmelidir - Dergide yayımlanan yazılara bir dergi sayfası için özgün ve derleme yazılarda TL. çeviri yazılarda TL. net ödeme yapılır. - Dergideki yazılardan kaynak gösterilmek koşuluyla alıntı yapılabilir Yazıların Değerlendirilmesi Oeıgıye gönderilecek yazılar öncelikle Yayın Kurulu tarafından ön elemeden geçirilmekte daha sonra kurulun belirlediği uzmanlar tarafından değerlendirilmektedir Uzmanlann yaptığı değerlendirme sonuçları yazara da iletilecek, uzmanlaıın öneıdığı ve Yayın Kurulu'nun uygun gördüğü düzeltmelerin yapılması yazardan istenecektir. Bu düzeltmelerin yazaı tarafından yapılması duıumunda yazı yayınlanabilecektir. GENaMERKEZ S Ş 3» ûn»şo 8$4«fismirtej»/ Anlara' T* (# fcâsh3165 MiKARA ŞUBESİ Sümer S & W 0 Ankara Tef. (4)Z ktimm,w 'Ankara t?!» Kat: <^) to/ista«l)ui T(i)W5Sa« İZM ŞUBESİ «IÇütmtayfa W; SÎOSB«toğdu, «tantale-izmir SMSois» r«t (24); 121(90(3 Kat) KûCAEÜŞUBSSf»JK^.isfe Pastan» Sok. Be» Ifh. 11/ EMI Tel (21) 12664? 0İYAR8AKIR ÖSTEMSU «C a d l W mi DİYMİSAKİR Tel: (öl) TIMSİLCİÜİSI O l t m Kal: Tel: (31) SAMSUH 8ÖLGE TEMSİLCİLİĞ) Islıklat CM. No: 35 î«l: $AMSUH KBNYA 80UST Hastane Caa.Oofctorfer!stantNo:402Kat: Tat (391) KONVA.»JSWyl Vatan Cad Ha*-is Apt. MA $8010IOWSERİ Tel: (^ TRABZON B&tGS TEMSİLCİLİĞİ UaS(E So(,E»Ç Kat-480:33611 Tel- (031) 17768

8 "Mühendis ve Makina" yayın yaşamında Türkiye'de özellikle teknik alandaki yayın boşluğunu doldurmaya 35 yıl öncesinden başlamış ve bu sürekliliğini her koşulda sağlayabilmiş, alanında öncü olmuş bir yayın organı. "Mühendis ve Makina" dergisi 35 yuını aşan yayın yaşamı boyunca değişik yönetimler, değişik yaym kurulları ü, \z nişti, tanışıyor ve tanışacak. İnsanların görüş ve düşünceleri ne olursa olsun, "Mühendis ve Makina" mesleğimizi ve meslektaşlarımızı ilgilendiren konularda bilimsel ve teknik yazılarla beraber sosyal, ekonomik içerikli yazılarıyla da siz üyelerimizin ilgi odağı, yardımcısı, kaynakçası, yol göstericisi ve iletişim organı olmaya çalışacak. "Mühendis ve Makina" yayın organlarının kapandığı ve okuma oranının çok düşük olduğu ülkemizde ürettiğimiz bilim ve teknolojiyi üretildiği çağında yakalamak, bilgi aktarımı ve bilginin ulaşılabilirliğini sağlamak, onları saklamak ve geleceğe aktarmak misyonuyla görev yapıyor ve yapacak. Bilimin gerektirdiği bilimsel içerikli yazıların yanı sıra teknolojinin gerektirdiği teknik ve uygulamaya yönelik içeriğini de siz değerli üyelerimizin katkılarıyla artıracaktır. "Bilim ve teknolojiye katkı koymak için gerekli olan ulusal politikalarımızın belirlenmesi çalışmalarını tüm meslektaşlarımıza ulaştırmak, bilim ve teknolojiye katkı koyarak sanayileşme yolunda etkinlik göstermek, değişik ama aynı konudaki çalışmaları bir potada eritmek ve mühendislik eğitiminde yol gösterici olmak" ilkelerini sürdürecektir. Dişli, malzeme taşıma, kaynak, yağlama, üretim planlama, akışkanlar mekaniği, verimlilik, havalandırma, iklimlendirme, hidrolik vb. tüm teorik ve uygulamalı mühendislik disiplinlerinde gelişmiş ülkelerde yayın çeşitliliği yaşanırken; Türkiye'nin kısır ortamında üniversite, sanayi, oda, kamu kuruluşları, mühendislik büroları gibi çeşitli yerlerde üretilen bilimsel ve teknolojik çalışmaları disiplinlerine bakılmaksızın bünyesinde toparlayabüen ve geniş meslektaş kitlesine aktarmaya çalışan "Mühendis ve Makina". İmalat işlemlerinin büyük ölçüde robotlarla gerçekleştileceği geleceğin fabrikalarını çalıştıracak mühendislerin yetiştirilmesinde, teknolojilerin geliştirilmesinde ve bilimsel politikaların belirlenmesinde katkılarımızı koyalım; mesleğimize dinamizm kazandıralım. Ülkemizin, mesleğimizin ve kendimizin aynası olan "Mühendis ve Makina"yı üretkenliğimizle, katılımcılığımızla ve çalışmalarımızla daha ileri bir noktaya taşıyalım. Bu sayımızda bilimsel ağırlık olarak mühendisliğin en önemli konularından korozyonun kaynaklarda yarattığı problemler ve korozyon dayanımlı alaşımlar, meyve sebzelerin saklanması için kullanılan önsoğutma yönteminin küresel şekilli domateslerde uygulanması, buradaki sıcaklık dağılımlarının yanısıra termoflziksel değişkenlerin de belirlenmesi; bir rüzgar tüneli simülasyonu ile atmosferik sınır tabakası içine yerleştirilen çeşitli engellerin etrafında oluşan akışlarla ilgili yazılar yer almıştır. Günümüzün en çok tartışılan ve güncel konularından çevre ve sanayileşme ikilisine "Çevreye Uygun Ekonomik Kalkınma" başlıklı yazı ile değişik bir bakış getirildiğini okuyacaksınız. Saygılarımızla Mühendis ve Makina

9 IJIIIII) İM MI M Mil IIIIII111IIIIIIIIIIIIIII li 111IUII t II UM HIIII İlli III İli III Ogz Çevreye Uygun Ekonomik Kalkınma Meral»inçer NAZLKHİLI K»alkınmanın ana sektörlerinden biri olan sanayi ile çevre arasında sıkı, çok yönlü ve birbirini etkileyici bir ilişki vardır. Bu etkileşimin olumlu sonuçları yanında, çevre koruma açısından önlemler alınmadığı takdirde, çevre üzerinde olumsuz sonuçlar doğuran sorunlar ortaya çıkmakta, giderek çevrenin hızla kirlenmesine ve sanayiden kalkınmada beklenen yararların kaybolmasına neden olmaktadır. Böylece sanayi, beklenen yararlar yerine, kaynakları ve çevreyi tahrip eden, telâfisi imkânsız, ekonomik olmayan çevre sorunları yaratmaktadır. Çevre kirlenmesinde, kalkınmanın sürükleyici gücü olan sanayinin ağırlıklı rolü olduğu görülmektedir. Sanayileşme sürecinin ulaştığı boyut, uygarlığa kazandırdığı dinamizmin yanısıra, insanlık için son derece ciddi ve yaşamsal önemde bir tehdidi de beraberinde getirmiştir ki bu da çevre kirliliğidir. Kalkınma olumlu boyutlarda geliştiği taktirde, çevre sorunlarından uzaklaşıp, kontrollü bir çevresel yaşam olabileceği fikrine yaklaşmak mümkün olabilir. Bir toplumda, bütün üretim koşullarına gerekli kontrol getirilse bile, nüfus artışı nedeni ile çevreye yapılan baskı ortadan kalkmayacaktır. Sanayi seçimlerini, teknoloji seçimlerini, eko teknoloji-eko sanayi dediğimiz bir şekle getirmek mümkün müdür? Üretim yapan birimler, artık üretimlerini, kullanmış oldukları kaynakları mümkün olduğu kadar iyi bir şekilde değerlendirmek ve atıkları sınırlandırmak ve bunları, yeniden kullanmak ve kaynakları temiz tutmak konusunda yeni teknolojiler geliştirmelidirler. Ekonomik başarının koşulu, ekonomik büyümedir. Ancak sanayileşme yoluyla ekonomik büyüme, (*) Türkiye Çevre Sorunları Vakfı daha fazla üretmek ve daha fazla tüketmek anlamına geldiğinden, doğadan daha fazla hammadde alarak daha fazla atık üretmek zorunlu olarak ortaya çıkar. Çevrenin olumsuz değişimi, ekonomiyi büyük ölçüde etkilemekte ve doğal kaynakların bozulması da, gelecek açısından çok tehlikeli bir durum arzetmektedir. Eğer çevre kirliliğini önleyecek tedbirler, şimdiden alınmazsa, ileride daha büyük boyutlara ulaşacak bu sorunları çözmek için yapılacak harcamalar artacaktır. Ekonomiyi olumsuz yönde etkileyecek olan bu durumu, çevre sorunlarının Fayda- Maliyet konusu içinde değerlendirmek gerekecektir. Çevredeki doğal dengeyi bozduktan sonra, düzeltme yaklaşımı yerine, sürekli çevreyi koruyucu bir yaklaşımın tercih edilmesi gerekir. Tahrip edilmiş çevreyi yenilemek, hem çok masraflı, hem de bazen olanaksızdır. Başlangıçtan itibaren, çevreyi koruyucu tedbirler alınarak gerçekleşecek bir sanayileşme ve kalkınma ileride karşımıza ödenmesi güç faturalarla karşılaşmamak için şarttır. Her tür çevre doğal dengesi bozulmasının, çeşitli ve bedeli ağır nedenleri vardır. Bunlardan bir çoğu çevre bozulma sınırı bedelini ekonomik sistem içine hatalı yerleştirme ve çevrenin korunması için kaynak sağlamadaki başarısızlıktan kaynaklanmaktadır. Ekonomik sistem geliştirilemediği, kaynak kullanımı, doğal yenileme hızı seviyesine indirilemediği sürece, kaynakların tükenmesi kaçınılmazdır. Yoksulluğu önlemek, refah düzeyini yükseltmek ve yaygınlaştırmak, ekonomik büyümeyi hedeflemek her ülkenin temel uğraşlarıdır. Ancak, kalkınma, çevreden bağımsız olarak ele alınırsa, ekonomik büyüme tehlikeye düşer. Makro açıdan bakıldığında, belirli bir ürünün üretimi sırasında, çevreyi kirletici durumda olan sanayici, doğal olarak bir başka ürünün de tüketicisidir. Tükettiği ürüne ödediği bedel içinde, bu ürünün üretiminden oluşan kirliliğinin çevreye zarar vermeyecek şekilde arıtılması halinde belirli bir pay ödemiş olacaktır. Bu bir doğal döngüdür. Herkes tüketiyor ve sonuç olarak herkes tüketime bağımlı olarak neden olduğu kirliliğin bedelini ödemekle karşı karşıya kalıyor. Böylece sanayici tarafından çevreyi koruyarak üretim yapmak için alınan önlemlerin maliyeti, üretim maliyetine ilâve edilmekte, bu da ürünün satış fiyatına yansımaktadır. Çevre koruma önlemlerinin maliyeti bu şekilde tüketiciye dönmektedir. Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı :386 Mart

10 Çevre koruma önlemlerinin maliyetini, sadece kirletenin ödemesi halinde ise, sanayicinin o üretimi yapmaması, vazgeçmesi söz konusu olabilir. Bunun anlamı, o üretim miktarı kadar topluma az üretim arzedilecek ve bu arz talep dengesini olumsuz etkileyecektir. Sanayicinin yaptığı üretimden tüketici ve kullanıcı faydalanmaktadır. Bunun sonucunda çevre koruma ile ilgili harcamalar üretici ve tüketiciye dengeli bir şekilde bölüştürülmelidir. Çevre ile ilgili yatırımların maliyetini belirlemek kolaydır da sağladıkları yararları sayıyla ifade etmek zordur. insanoğlunun doğaya attığı her bir madde, şu ya da bu biçimde tekrar kendisine döner. İnsanlık kirliliği yaratacak teknolojileri geliştirirken, o kirliliği arıtacak teknolojileri de geliştiriyor. Fiziki ve beşeri sermayeye yapılan yatırımların değeri, kullanılan doğal kaynakların değerine en az eşit olmalı ki kalkınma sürdürülebilir olsun. Doğal kaynakların miktarları azaldıkça fiyatları artmakta ve bu kaynağın korunması ve ikamesinin bulunması yönündeki yatırımlar artmaktadır. Yatırım yapacaklara uygulanacak standartların, eski firmalara göre yüksek olması, bunun yaratacağı maliyet nedeniyle yatırım şevkini kırabilmektedir. Kirliliği standartlarla kontrol etme yerine vergilendirme de bir yoldur. Çevre yatırımları çok para götüren, para getirmeyen yatırımlar değildir. Yatırımdan sonra sistem, belki de hemen 1 senede kendini öder. Kalkınmış olmaktan, çağdaş toplum olmaktan maksat nedir? İleri teknoloji, daha çok elektrik, daha iyi ulaşım, beslenme, sağlık, eğitim, kişi başına gelir... Fakat en önemlisi karşılaştığı sorunlara çözüm bulabilen, kaynakların korunması, toplumun mutluluğunu düşünen toplumdur. Günümüzde en önemli "sorun çevre sorunu diyorsak, buna çözüm üretebilme kapasitemiz, çağdaşlığımızın göstergesi olacaktır. Son gelişmelerden, kalkınma ve çevre kavramlarının birbirleriyle çatışır biçimde değil, birbirlerini destekleyici şekilde ele alındığı görülmektedir. Bu anlayış düzeyi, kalkınmanın çevre aleyhine, çevre korumanın da kalkınma aleyhine olmadığı görüşünü benimseyen bir gelişme ve oluşum göstermektedir. Dengeli ve sürekli kalkınma, gelecek nesillerin sahip olacağı imkânları tehlikeye sokmadan bugünkü neslin ihtiyaçlarını karşılamayı hedef alan bir kalkınma tarzıdır ve kalkınmayı çevre değerlerini tahrip etmeden gerçekleştirme düşüncesi, alışkanlık haline getirilmelidir. Çevre korunması ve sürdürülebilir kalkınmanın, bütün hükümet kuruluşlarının, uluslararası kuruluşların ve özel kuruluşların görev alanlarının ayrılmaz bir parçası olması kaçınılmazdır. Bu konuyu Türkiye ciddiye almalıdır. Türkiye'nin bu gelişmelere ayak uydurması, politikacıların, bilim adamlarının, eğitimcilerin ve halkın bu konuda bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Çevreyi tahrip etmeyen kalkınma anlayışı uluslararası kredi kuruluşlarının da temel düşüncelerinden biri olmaktadır. Dünya Bankası başta olmak üzere birçok finansman kuruluşu, destek sağlayacakları projelerde çevre faktörüne dikkat edilmesini şart koşmaya başlamıştır. Türkiye'nin kalkınma temposunu aksatmaması için bu gelişmeleri mutlaka dikkate alması gerekmektedir. Sorunun temelden çözümü için gerekli ve etkili tedbirler alınmadıkça, izlenim ve yayınlara rağmen sorunlar giderek artar, toplumu içinden çıkılması güç bir duruma getirir. Kişiler, toplumlar, hükümetler kalkınma gayretleri esnasında, çevreyi korumayı kalkınmanın ayrılmaz bir parçası halinde kabul eden bir anlayışa ulaşmadıkça, çevrenin giderek artan bir hızla kirlenmesi ve tahrip edilmesini önlemek mümkün olmayacaktır. Öyle bir kalkınma süreci bulunmalı ki, bunda her ülke kendi kalkınma teknikleri içinde belirli sürekliliğisağlamış olsun. Bununla birlikte gelecek kuşakların haklarını tüketmeden, sadece bugünü düşünen anlayıştan uzaklaşıp, gelecek kuşaklara külfet, bugünkü kuşaklara nimet anlayışından da vazgeçilmiş olmalı. Sürdürülebilir kalkınma, bir yandan doğal kaynakları tahrip etmeden kalkınmanın devam ettirilmesini, öte yandan da işgücü dediğimiz kaynağın iyi değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde, nüfus artışının hızlı olması dolayısıyla işgücü fazlası mevcuttur. Bu işgücünü istihdam, kalkınma hızının yükseltilmesini gerektiriyor. Kalkınma hızının yükseltilmesi, bir yandan kıt kaynakların tahsis edilmesi sorununu, öte yandan da çevrenin kirlenmesini arttıran bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Dolayısıyla, kalkınma hızının arttırılması, bir yandan çevre kirliliğini arttırırken, öte yandan da kalkınmanın sürdürülebilmesi zorlaştıran bir unsur olarak görüleb : lilyor. Meseleye, sürdürülebilir kalkınma açısından baktığımızda, kıt kaynakların tahsisi biçiminde ele almak ve kaynakların Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı: 386 Mart 1992

11 nereye tahsis edileceğini, tahsis edildiği yerden de ne ölçüde fayda sağlanacağını, buna karşılık ne gibi maliyetlerin ortaya çıkabileceğini düşünmek ve sürdürülebilir kalkınma açısından da, konuya maliyetyarar şeklinde bakmak gerekiyor. Türkiye, hızlı kalkınmanın ortaya çıkardığı sorunları azaltarak, kalkınmayı sağlama politikalarını uygulama durumundadır. Hızlı nüfus artışı, elbetteki ön planda düşünülmesi gereken bir faktör. %2,5 oranındaki nüfus artışıyla, kaynak kullanımını arttırma gayretleri istenilen düzeyde yürütülse dahi, çevre sorunlarının boyutları çeşitli bölgelerde artarak sürecektir. Türkiye'nin önümüzdeki yıllar için belirleyeceği çevre politikalarında, kalkınmayla birlikte çevrenin korunması politikalarının iyice ortaya konması ve uygulanması gerekmektedir. Türkiye'de çevreyle ekonomi ve kalkınma arasında ilişkiyi kurarken, bugüne kadar yapılan bir yanlıştan kendimizi sıyırmamız gerekir. Sanki birbiriyle savaş veren gruplar var sanayiciler-çevreciler. Bunlar arasında diyalog kurulmadığı takdirde, çevre ile ilgili sorunları, politikacının, kalkınmaya öncelik veren iktidar sahibinin, hükümetin, devletin gündeminde önde gelen bir sıraya oturtma olanağımız yoktur. Anayasamız iki önemli ögesiyle bize, vatandaş olarak yaşama kalitemizin yükseltileceğini, refahın arttırılacağını bir taraftan belirtirken, bir taraftan da sağlıklı bir ortamda yaşama hakkımızın bulunduğu/, nu belirtiyor ve bu hakkı da devlete ve vatandaşlara bir ödev olarak veriyor. Bu iki amaç birbiriyle çatışır gibi gözüküyor, oysa bu amaçların birbiriyle çatışır değil, bilakis destekleyici bir ilişki içinde olduğu kabul edilmektedir. Bu anlayış düzeyi, kalkınmanın çevre aleyhine, çevre korumanın da, kalkınma aleyhine olmadığı görüşünü benimseyen bir gelişme göstermektedir. Plan stratejilerinde, sanayileşme, kentleşme ve tarrmda modernleşme politikalarının sosyal, kültürel, ejsolojik yapıyı koruyucu, çevre kirliliğini önleyici, sektörler arası ekonomik dengeyi sağlayıcı yönde uygulanması temel ilkeler arasındadır. 6. Beş Yıllık Plan'ın çevre politikası, 2000 yılı ve ötesi çevre perspektifi raporunun önerilerinden büyük bir kısmı ile paralellik taşımaktadır. SK ilkesinin en önemli öğeleri olan doğal kaynakların rasyonel kullanımı, sektörel kararlara çevre politikasının dahil edilmesi ve koordinasyonu gibi konular 6. plan hedeflerine dahil edilmiş, bu amaçları gerçekleştirebilmek için çevre sektörü özel ihtisas komisyonları oluşturulmuştur. Temel ihtiyaçlar karşılandıktan, sağlık ve sosyal hizmetlere kavuşulduktan sonra, daha yüksek yaşam kalitesine, tüketim maddelerini arttırarak kavuşacağımızı sanırız. Oysa insanın gerçek ihtiyaçları, sağlıklı bir doğa, sağlıklı bir toplum içinde yaşamakla karşılanır. Kalkınırken çevreyi korumak, ileride karşımıza ödenmesi çok zor külfetler getirecek faturalarla karşılaşmamak için şarttır. ODA DERGİLERİ 1992 YILI ABONE FORMU Adt t Soyadı ' " ' ı Adrîgş ve P&sia Kûdu KayİHı mdağurm TMÜOBye Q Mühendis ve Makina ( TL) Q^etatavel4ttb«dİ»(l8O.OOOTL) ve Uy^ulam ( fl)»üjıeadibiiğm20.0 0TL) ödeme ŞeM Gereğini bilgilerinize sunarız. Tarih / / İmza: Mühendis Makina Ekidir

12 Kaynaklı Birleştirmelerde Korozyonun Anlaşılması ve Önlenmesi**) Yazan: D N Noble Çeviren: Tamer DEMtRKOL Yazar bu yazıda ferritik, sertleşebilir C/Mn ve paslanmaz çeliklerin kaynağında korozyon performanslanyia birleşmiş bazı genel problemleri anlatıyor. in this puper the aııthor describes some of the more, common problems associated with the corrosion performance ofwetds inferritic, hardenable ClMn and stainless steels Methods ofpreventig corrosion by the selection of appropriate design and weldin}> parameters a re also discussed. Kayaynaklı yapının servis dayanımı korozif ortamlarda çoğunlukla kaynağın korozyon dayanımıyla sınırlanmıştır. Nadiren hatta hiçbir zaman kaynak bölgesi birleştirilen ana metallerden daha fazla korozyon dayanımına sahip değildir. Bunun birçok sebebi vardır. Birincisi, kaynak ısıl çevriminde ana metale komşu kaynak metalinde (örnek HAZ) sıcaklık aralığı olarak ergime sınırında (ergime kaynağında) ergime noktası, birleşme hattından biraz uzaktaki bölgelerinde metalurjik bazı değişimleri oluşturacak sıcaklıktan çok düşüktür. Faz değişimleri gösteren çelik için örnek olarak C, C/Mn ve düşük alaşımlı çelikler bunun sonucu olarak mikroyapı ve özelliklerinde değişimlere uğrarlar (sertlik, süneklik vs.). İkincisi, kaynak ilave metali kullanıldığında kaynak metalinin ana metalden farklı kompozisyonda oluşu değiştirilemez, bu da sonuçta farklı korozyon dayanımı oluşturur. Üçüncü olarak bölgesel ısıdan dolayı kaynak metali akma sınırı oranında kaynak artık gerilimleri oluşacaktır. Dördüncüsü, kaynağın varlığı ya da borunun içindeki akış ya da kaynak çevresindeki çelik yüzeyinden oksit filminin kaynağa karışması gerilim etkisi yaratacaktır. Bundan dolayı imal edilmiş parçaların korozif çevre koşullarında ki dayanımları belirlenmeye başlandığından beri Kaynak Korozyon davranışının kontrolü ve korozyonun, korozyon dayanımının optimizasyonu ile önlenmesi başarılmıştır. Bu yazı ferritik sertleşebilir C/Mn ve alaşımlı malzemeler ve paslanmaz çeliklerin her ikisinin de kaynağın korozyon performansı ile birleşmiş genel bazı problemleri anlatacaktır. Bunun yolu, korozyonu bazı metodlarla önlemek, daha ziyade uygun kaynak parametreleri seçimi ve dizayndır. Üretimde kullanılan yapı parçalarının büyük çoğunluğu çelik olduğu için sadece bu gözönünde bulundurulacaktır. Burada C, C/Mn ve alaşımlı çeliklerin östenitik bölümleri Korozyonun tarifi ve korozyon kontrolü açısından ele alınmıştır: C, C/Mn ve DÜŞÜK ALAŞIMLI ÇELİKLER (Seçimli Kaynak Korozyonu) Ferritik yapı çeliklerinin ilave malzemelerinin seçiminde temel alınan, ihtiyaç olan mekanik özelliklerle biraz da gözönünde tutulan korozyon dayanımlarıdır. Bununla birlikte genel korozyonun oluşabildiği örneklerde önemli olan Kaynak metali veya HAZ'ın anod olmamasıdır ki böyle olursa ana çelikten daha fazla koroze olur. Sadece Kaynak Korozyonu oluşumu değil eğer aynı zamanda arzu edilmeyen anod, katod yüzey (*) VVelding Metal & Fabrication / July 1991 Şekil -1 ClMn çeliklerinden boru hattında seçimli kaynak korozyonu. 10 Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı: 386 Mart 1992

13 alan oranları (ör: kaynakmetali yüzeyi boru hattı çevresinde boru yüzeyi) tatminkar değilse seçimli korozyon olayı gelişecektir (Şekil-1). Genel anlamda en çok sözü edilen Ni ve Cu gibi alaşım elemanlarının miktarlarının artırılması kaynak metaline ana metalden daha fazla katodik özellik kazandıracağıdır ve C ve C/Mn çeliklerinde genel kullanılan elektrodlar metal aktivitesinden kaçınmak için yaklaşık % 0,5 Cu verirler. Bununla birlikte alaşımlama derecesinin aşırılığı korozyon bölgesinin kaynak metalinden leb'ye kaymasına yol açar (Şekil-2). Bundan dolayı kaynağın herhangi bir bölgesinde tercihli korozyonun oluşmamasını sağlayacak ana metalle kaynak metali arasında Cu ve Ni seviyelerinin optimum farkı gözönünde bulundurulmalıdır. Şu da gözönünde bulundurulmalıdır ki leb'de oluşan korozyon yapıya bağımlıdır, daha ziyade düşük sıcaklık değişimlerinde ilerler. Kaynaklı boru spesifikasyonlarında çevrenin hasarları hakkında artarak söylenen örnek olarak deniz suyu emme sistemlerinde kaynağın ve çevrenin bağıl potansiyelleri konusunda kaynak bölgesinin katod olarak kalmasıdır. Ana metalin alaşım miktarının artımı gibi kaynak metalinin Ni ve Cu seviyelerinin sürekli artırılması da diğer faktörler gözönünde bulundurulmadan her zaman mümkün değildir. Yüksek Ni ve Cu seviyeleri sertleşebilirliğin birazcık artmasına neden olur ve diğer bazı problemlerde oluşabilir. Bundan dolayı hemen birçok durumda ana malzemenin alaşım miktarı artışı seviyesinde alaşım miktarını arttırmak çekici olur ancak bunu yapmak genellikle imkansızdır. Kükürtlü Gerilim Korozyon Çatlağı (SSCC) Malzemelerin sertlik veya dayanımları ile bağıl SSCC hassasiyetleri arasındaki ilişki iyice belirleri- Şekil-J Ana nıckıl ve kaynak metalındekı derişik Ni ve Cu.seviyelerinin etkilen re Deniz suyu içindeki C ve C/Mn edikleri için korozvon bölgeleri. mistir. Kaynak parametresi / malzeme kombinasyonunun değişik elemanları sonuçtaki kaynak sertliğini etkileyeceklerdir. Temel olarak malzemenin sertleşebilirliği alaşım içeriği, kaynak ısıl çevrimi ve en son olarak da sonuçta elde edilen mikroyapının sertliği ile oluşan SSCC hassasiyetine göre belirlenenin ısıl işlem ile kontrol edilir. Kükürt iyonları içeren ortamlardaki sertleşebilen ferritik çelik cihazların çatlakları hidrojen gevrekliğiyle kontrol edilir ve katodik gerilim korozyon çatlağı olarak vasıflandırılır. Çürümede örnek olarak H 2 S- temelli ortamda çelik vasıtasıyla hidrojen çıkışı ivmelendirilir. Bundan dolayı çevrenin şiddeti de ilave edilir. Belirli sertlik seviyesindeki çeliğin toleransı farklı şiddetteki birkaç ortamda Şekil-4'te gösterilmiştir e 10.0 % V o * \. I ro *&\ V i 0,,I X NsCi Omni MHU 20C İOO tcc âcd 1000 Serltt Şekil 2 C/Mn çeliğinden tozaltı kavnağıvla imal edilmiş asitli su boru hattında seçimli IEB korozyomt Şekil-4 C/Mn çeliklerinin üç derişik ortamda sertlikteki hata tolerans parametreleri Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı : 386 Mart

14 $0 e «o İjl e dom* * - -30» * >?? o 1?«« * 36 MAHRCdMigi Şekil-5 CIMn çeliklerinin elle ark kaynağımla SSC çatlağı. Şekil-6 NACE MR test sıvısı içindeki SSCC çatlağı ve sertliğin etkisi Görünen H 2 S'le doyurulmuş NACE solüsyonu bunlar arasında en saldırgan olanıdır. Çeliğin SSCC'ye hassasiyetinin direkt sertlikle bağımlı olduğunun anlaşılmasından beri kaynağa bitişik yüksek sertliğe ulaşmış bölgede - genel olarak iri taneli HAZ dikişaltı çatlakları oluşacaktır. Çünkü sertlik metalin SSCC hassasiyetini belirlemede güvenilir bir belirleyicidir. Metalin bu özellikleri çatlak kontrolünde belirtilmiştir. Örnek olarak NACE MR spesifikasyonu H : S ile ilgili başarısızlıkların düşük seviyede tutulmasını özellikle başarmıştır. Gerçi MR başlangıç olarak geniş denemelerle yürütülmüştür ve geçerliliği son laboratuar korozyon testleriyle oldukça iyi saptanmıştır (Şekil-6). Aynı zamanda daha az saldırgan ortamlarda korozyon ortamıyla direkt temasta bulunmayan sert bölgelerinde (ör: Boru kaynaklarında kapak sürücüleri) sertliği sınırlanmıştır. Sertliğin kontrolü için sadece ark enerjisinin gözönünde tutulması yetmez aynı zamanda çeliğin kaynağında JSTI çevrime katkıda bulunan diğer olayları da gözönünde bulundurmalıdır. Özellikle öntav, dikiş hareketleri, ara sıcaklık, kaynak sonrası ısıl işlem sonuçtaki kaynak sertliğini etkileyecektir. Kaynak sonrası ısıl işlem operasyonunun esas önemi sadece sertlikteki etkisi değil fakat aynı zamanda artık gerilmeleri düşürmesidir. Bu da SSCC problemlerinin giderilmesinde kaynak sonrası ısıl işlemin başarısıdır. Şekil-7 «009 «00 tet Yüksek alaşımlı östenitik çeliklerinin kaynağında dentrit tanelerinin seçimli korozyonu * ruıuııfcl *** ' B PASLANMAZ ÇELİKLER Tercihli Kaynak Korozyonu Her ne kadar tercihli kaynak korozyonu paslanmaz çeliklerin kaynağında genel olarak gözönünde bulundurulmasa da bazı durumlarda kaynak meta- Şekil-8 :» » PMngîncM» 40 «5 TIG kaynağında pitting potensiyeli. Test sıvısı 50 C 'ta deniz suyu 12 Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı: 386 Mart 1992

15 linde oluşabilir. Paslanmaz çelikler kaynaklanacağında uygun dolgu teli kompozisyonları genellikle belirlenmiştir. Bununla birlikte % 20 NiCr, % Ni ve % 4-6 Mo içeren yüksek alaşımlı paslanmaz çeliklerin kaynağında uygulanan kaynak metalinin tercihli korozyona yöneldiği bazı örnekler vardır. Dentritler arası Cr, Mo toplanmalarının belli bir seviyede oluşabildiği (birinci östenit katılaşması değil) belirli kompozisyonda dolgu metaliyle yapılmış kaynaklarda dentritler arası korozyon hassasiyeti, Cr ve Mo'nin belli bölgelerde belli seviyelere düşmesiyle oluşur. EDAX analizi (Tablo-1) kullanılarak seçimli korozyonun mikroyapı üzerinde belli bölgelerde sonuçları ölçülmüş ve etkileri gösterilmiştir. Yüksek alaşımlı östenitik çeliklerin kaynağında genel eğilim yaklaşık % 9 Mo ihtiva eden Ni bazlı dolgu metallerinin kullanımıdır. Bununla birlikte alaşım toplanmalarının nedeni ortadan kaldırılarak alternatif bir yaklaşım belirlenebilir (ergitme). Katı fazda örnek olarak karışmış kaynakların korozyon da- yanımı ana metalindekiyle karşılaştırılabilir (Şekil-8). Bu saptama yüksek alaşımlı paslanmaz çeliklerin kullanıldığı boru kaynaklamaların korozyon dayanımında oldukça önemlidir. Östenitik paslanmaz çeliklerin belirli bazı problemleri ile sıcak çatlak ve mikro çatlakların önlenmesi için belirli miktarda ferrit fazı içerirler. Ferritin tercihli korozyonu sıkça kullanıcı ve uygulayıcıların artmasıyla ilgilidir fakat nadiren haklıdır. Pratikte yapılanların büyük kısmı kaynağın bir miktar arzu edilen ferrit içeriği bakımından oldukça tatminkardır. Çoğunlukla üre alanları gibi belirli ortamlarda ferritteki tercihli korozyonun artışı problemdir. İlave olarak üretim hatalarından kaçınmak için, aşağıda tartışıldığı gibi ferrit: Östenit faz sınırları yüzey alanlarının çok geniş tutulmasıyla kaynak metali hassasiyeti olasılığı ferrit tarafından azaltılacaktır. Ferrit aynı zamanda diğer alaşım elemanları tarafından azaltılan kaynak metali CL- gerilim korozyon çatlak dayanımını azaltır. Kaynak Çürümesi Belkide paslanmaz çeliklerde başlıca östenitiklerde en iyi bilinen saldırı şekli kaynak çürümesi veya duyarlılığıdır. Bu duruma hassas çelik yanlış sıcaklık aralığında belirli bir zamanın üzerinde tutulursa östenit tane sınırları arasında kromkarbid (Cr 23 C 6 ) oluşumu neden olur. Karbid oluşum hızı belirli faktörlere bağlıdır. Bunlardan biri çeliğin bileşimindeki karbon miktarıdır (Şekil-9) SOû 1000 Şekil-9 Değişik C içerikli IS Cr/9 Ni çeliklerinde zaman - sıcaklık hassasiyet di\oiiranu > C- 1 / W ^ Uzattk Şekil-10 Bölgesel Cr luıssasiyetinin gösterimi. 1 Tablo-1 Yüksek Alaşımlı östenitik çeliklerin kaynağında dentrit taneleri ve dentrlt içi bölgelerin EDAX miktar analizi Dentrit tanesi (Dendrite core) Dentrit içi bölge (Interdendritic region) Miktar Analizi (Bulk Analysis) Cr Element, Ma wt% Ni Mn Si Şekil-9'dan görünen, çelik % 0,08 C ihtiva ettiğinden % 0,02 C ihtivasına göre çok daha hızlı bir hassasiyet kazanıyor ve bu gerçekten hareketle hassasiyete dayanıklı çelik üretimi örnek olarak L sınıfı östenitik paslanmazlar geliştirilmiştir. Başta Cr 2J C 6 çökelmesi oluşur ve çeliğin komşu bölgele- Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı : 386 Mart

16 Açıklık Bindirme kaynak AçıU* -11 Östenitik paslanmaz çeliklerde taneler arası korozyon sonucu oluşan Itassasiyet rinde Cr azalması nedeniyle saldırı dayanımı düşer. Çoğunlukla bu oluşum tane sınırları seçimli korozyonu olarak açıklanır (Şekil -10 ve 11). Kaynak esnasında özellikle çok pasolu kaynaklarda toplam kaynak ısısı çevriminin kritik sıcaklık aralığında kalmasıyla oluşur. Her paso ek bir etki yapar. Kaynak etkisiyle leb'de oldukça dar bir bölge hassaslaşır ve saldırıya hassas bir bölge oluşur. Soğuma hızını yavaşlatan ön ısıtma veya yüksek pasolar arası sıcaklık gibi bileşkeler problemi şiddetlendirir. Uzunca bir sürede sıcaklık altında servis şartlarında kesitteki Cr seviyesi üniform hale gelebilir. Kaynak çürümesi bir çok yıldır potansiyel bir problem olarak tanınmıştır ancak günümüz endüstrisinde nadiren karşılaşılır. Bu paslanmaz çeliklerin kaynaklanmalarında ısı girdisinin kontrolünün artarak uygulanması fakat daha ziyade de düşük C seviyeli çeliklere doğru eğilim nedeniyledir. Paslanmaz çeliklerin kaynağın genel rehber pasolar arası sıcaklığın max. 150 C ile sınırlandırılmışıdır. KAYNAK GEOMETRİSİ VE KAYNAK UYGULAMASI Birçok örnekte kaynaklı yapının dizaynı onu özellikle korozif olmayan ortamlarda bile korozyona hassas yapabilir. Bunun sonucunda paslanmaz ya da paslanmaz olmayan çeliklerin her ikisinde de kapalı bölgelerde veya aralıklarda saldırının hızlanarak artmasıdır. Şekil-12'de görülen bindirme veya kendi malzemesi ile kaynak gibi belirli bazı birleştirme tipleri aralık oluşumu açısından aralık korozyonu önleyici bazı öntedbirler alınmadıkça uygun değillerdir. Şekil-12'de alının tüm kesitinin kaynak edilmiş hali tercih edilebilir. Çeliğin klası gibi olaylara dikkat edilmedikçe ortamda metal kayıpları önemli boyutlarda oluşacağından dizaynda malzeme seçimi açısından aralık korozyonu özellikle zordur. Açıldık Kendi malzemesi Üe kaynak Şekil -12 Bindirme ve kendi malzemesi ile kaynak gösterimi Paslanmaz çeliklerde kaynağın kök pasosunun durumu kaynak korozyon davranışı açısından çok önemlidir. Bu sadece kaynak esnasındaki temizlikle ilgili değildir. Aynı zamanda kök pasonun çekilişi, temizliği, kaynak sonrası ısıl işlem, fırçalaması veya asidik temizlenmesiyle de ilgilidir. Temiz gazın önemi ve kökün pitting dayanımına oksijen katışkısının etkileri Şekil-13'te gösterilmiştir. Bunlardan görünen düşük seviyede oksijen katışkısı bile kaynağın korozyon dayanımının düşmesine neden olur. Oksijenin zararlı etkileri açısından yüksek sıcaklıkta oluşan oksitlerin düşük sıcaklıkta oluşan oksitlere oranla daha az koruyucu etkisi olduğu sanılmaktadır. CPT, X (3% NaCI, +300 mv SCE) 100 ' " SAF L Parent Art<5 Ar*25 Ar*50 Ar+150 NH10 ppmo, PpmO, ppmo, ppm O, Şekil - 13 Duplex paslanmaz çelikler (SAF 2205) ve yüksek alaşımlı östenitik paslanmaz çeliklerdeki (904L) CPT fırın gazının oksijen içeriği. Not: NH10 %90 Nz, %10 Hz içerir. 14 Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı : 386 Mart 1992

17 Hl IIMIİ JJ111 İMİ II11111 fi 11II11II111M1111IIIII111M II111111II11111II Mİ 1111II IIHllniltlMitlMIlllHUlHMIlMIIMM Korozyon dayanımı için azotlu alaşımlandırılmış bazı paslanmaz çelikler için son zamanlarda tartışılan konu, kök pasoda bir miktar oksijen katışkısı olması biçimindedir (oksijen katışkısının havadan olduğu varsayılıyor). Aynı zamanda kaynak metalinin azot seviyesinde de kayıp olmaması açısından bir miktar da azot içermesidir. Halihazırda bu bakış açısını destekleyen bazı veriler vardır fakat yine de azot temelli gazların azot.a alaşımlandırılmış paslanmaz çeliklerin kaynağında (örn: UNS S ve UNS S 31254) koruyucu gaz ya da fırınlama gazı olarak kullanımında ilave önlemler alınması gerekir. SONUÇLAR Ferritik ve paslanmaz çeliklerin kaynaklarının tercihli korozyonundan kaçınmada kısaca genel tavsiyelerde bulunuldu. Olaya kaynak işlemi, uygun malzeme seçimi, yerdeğişimi ve bileşenlerde oluşacak erken başarısızlık sonucu gelen potansiyel bedele müsaade etmeyecek korozyon dayanımına sahip dolgu açısından bakılmıştır. Son yıllarda kaynağın korozyon dayanımı ihtiyacıyle önceki bölümlerde belirlenmiş ana metalde yeni malzeme gelişmeleri ve kaynak korozyon çalışmalarına paralel geliştirilmiş alternatif uygulamalar uygulanmıştır. Kaynaklı birleşmenin korozyon dayanımını etkileyerek umulmadık servis başarısızlıklarının izlendiği potansiyel farkının öneminin anlaşılması malzeme gelişiminden akılcı ve metodik yaklaşımlar sağladı. Bununla birlikte korozyon özellikle duplex ve yüksek alaşımlı östenitik çelikler olarak sınıflandırılabilen korozyon dayanımlı alaşımların uygulamalarında esas önemli husus olacaktır. SUNGURLAR KIZGIN YAĞ KAZANI Uluslararası standartlarda üretilmiştir <ı C'de atmosferik olarak çalışır Kcal/h ile Kcal/h arasındaki ısı gücü sayesinde yüksek verim sağlar. Bu özellikleri ile ülkemizin dört bir yanında, yıllardır, güvenle kullanılmaktadır. Türkiye'nin ilk kızgın yağ kazanı üreticisi Sungurlar A.Ş.'nin garantisi altındadır. İL > SUNGUN AR SSK GENEL MAKİNA SANAYİİ A.Ş. ENERJİ LTD. ŞTİ. Merkez: Yıldız Posta Caddesi Beşıktaş-İstanbul Santral: (1) irtibat Tel: (1) Telgraf: Sunaş- İstanbul irtibat Faks. (1) Fabrika: Fevzi Çakmak Caddesi 109 Alıbeyköy - istanbul Tel (1) Ankara Bürosu: Atatürk Bulvarı Beler Apt 175/22 Bakanlıklar - Ankara Tel: (4) Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı : 386 Mart

18 TMMOB Makina Mühendisleri Odası ENDÜSTRİYEL ROF GU Urünfo-Hizmetler '92 The Chamber Of Mechanical Engineers Industrial Activities Catalogue Products & Services '92

19 Hidrolik Devrelerde Kullanılan Basınç, Akış Kontrol ve Sıralama Valflerinde Arıza Tespiti Yaşar PANCAR* Hidrolik sitemlerdekulümttan basınç, kontrol ve sıratmm valfîeri genelde pompadan iwxa mott>r)*s&nra. unu elemanları olarak bfumrle oluşacak ayrı Irasın^ Laurolu..sisteme gerektiğinden juzla debi akfanmtndfi debinin kontrolü \c sistemde işirr öiehiğine göre debin, n.\iru\ia aktarımı butüürdem valflerdey<ıpıl>tbhir. Yazıdan da' anlaşılacağı û:ere bu türdeki vö^erdc arıza tespiu /<, m hiehiı ön yargtyş ' gitmeden sttdcı e sunulan diyagramları takip etmeh \tıerlı ohn aktar. İn Hydrauıır S\stcms. prm.\uıe.flfnn' control and.\equem c valves are known#s main elementi just after H\\lrau8c vutrtps ı or motors ı Eı ı essive pressure nrjlator ar distribution of thefhm can be contrttlled wüh such vajves. As seen beton, mithottf any pre-deiennıned Uiea, troubleshouting can befulftlil'j bv onl\ folhmingsıûtable diagrams. (*) Doç. Dr., Anadolu Üniv. Müh Mim. Fak. Makina Bölümü ESKİŞEHİR H hidrolik sistemlerin ana elemanlarından olan bu üç valfteki ortaya çıkabilecek arızaların tespitinde kullanılacak diyagramlarıyla birlikte valfler hakkında genel bilgi verilmeye çalışılmıştır. Görüleceği üzere önce basınç kontrol valfîeri daha sonra akış ve sıralama valfîeri ele alınmıştır. BASINÇ KONTROL VALFLERİ Hidrolik sistemlerde kullanılan basınç kontrol valfîeri genelde güç kontrolü ve basınç tayininde kullanılır. Kullanım amaçlarına göre çeşitli adlar alan bu cihazların tanımları oldukça zordur. Değişik basınç değerine ulaşmak için, yüksek basınçlı sıvıyı düşük basınçlı bölgeye akışın geçişini engelleyebilirler. Basınç kontrol valfîeri aşağıdaki fonksiyonları gerçekleştirmek için kullanılırlar: a) Ana veya yardımcı basıncı sınırlamak, b) Devredeki bir bölümden diğerine (veya yardımcı devrelerde) basınç şiddetini azaltmak veya kademeli olarak düşürmek, c) Düşünülen basınç değerlerinde değişken veya seçilebilir akışta hataları tayin etmek, d) Seçilmiş basınç değerlerinde sıvı akışına direnç sağlamak, e) Devrelerde damperleme yapmak veya hidrolik şoklara karşı modulasyon yapabilmek. Yukarıda bahsedilen fonksiyonları yerine getiren valfler, relief, sıralama, dengeleme, tutma, yük düşürme ve şok suppresörler olarak sınıflandırılır. Hemen hepsinde görülen ortak eleman popet (doğrudan etkili - iki kademeli) ve bobindir (doğrudan etkili - iki kademeli). İki yollu olmak şartıyla normalde kapalı (N.C.) ve normalde açık (N.O) olurlar. Her valfin kendine has özelliği vardır. Bunlar kısaca aşağıdaki gibi özetlenebilir. Relief Valf: Normalde kapalı iki yollu valflerdir. İstenilen basınç seviyesi orifis oluşturup, sıvı daha küçük basınç değerine by-pass yapılır. Bu türdeki valfler genellikle içten boşaltmalı yapılırlar. Enmiyet Valf i: Normalde kapalı iki yollu valflerdir. Bu türdeki valf kullanımındaki amaç, max. basınç değerine kolaylıkla ulaşmaktır. Fonksiyonel güvenirlik çok önem taşımaktadır. Bazen de ses şiddeti önem taşıyabilir. Basit ve ucuz valfler yay yüklü yapılır. Mühendis ve Makina Cilt: 33 Sayı : 386 Mart

20 Basınç Düşürücü Valf: Normalde açık iki yollu valflerdir. Bobin veya kontrol mekanizmasıyla akış primer delikle sekonder delik arasında önceden tayin edilmiş basınçta kısıtlanır. Boşaltma genellikle dıştandır. Sıralama Valf i: Normalde kapalı iki yollu vaflerdir ve konstrüksiyonlarında bir çek valf bulunur. Boşaltma içten ve dıştan yapılabilir. Bu türde bir valfle dışa çıkacak sıvının giriş bölgesinde basıncı belli değerde tutulabilir. Dengeleme Valf i: Normalde kapalı iki yollu valflerdir. Konstrüksiyonlarında bir çek valf bulunur. Çek valf ünitede geri dönüşler için kullanılabilir. Boşaltma içten ve dıştan yapılabilir. Pilot basınçta içten ve dıştan tatbit edilebilir. Bu türdeki valfle ise istenilen belli bölgede basınç tutulması söz konusudur. Yük Düşürme Valfi: Normalde kapalı iki yollu valflerdir. Çok nadir olarak konstrüksiyonlarında çek valf bulunabilir. Her zaman dıştan kumandalıdırlar. İçten boşaltmalı imal edilirler. Basınç düşürücü valfler çeşitli şekillerde arıza gösterebilirler. Arıza tespiti yapabilmek için giriş ve çıkışa basınç ölçer tespit edilerek işlemlere başlanır. - Ayarlanmış basınçta bozulma gözleniyor; (2 nolu manometrede düşük basınç değeri tespit ediliyor), Çıkrş deliğindeki basınç istenen ayarlanmış basınç değerinin altına düşecek olursa pilot bobini ve oturma yüzeyinin aşınması kontrol edilmelidir. Zira aşınma aşırı boşalmaya neden olacaktır. Bu bölümdeki aşırı basınç ana bölmedeki basınç gereksinimini düşürecektir, böylece hattaki çalışma basıncı da düşecektir. - Valf düşürülmüş basınç ayarını tutmamaktadır; (2 nolu noktada yüksek basınç değeri). Basınç değeri istenilen değerin üstüne çıkacak olursa aşağıda-yazılı noktalara dikkat edilmesi gerekir. Bunlar sırasıyla, pilot boşaltma hattı tıkalı olabilir, zira tıkalı hat bölmedeki basıncı arttıracak olursa ana bobin önündeki basınçta artmış olacak, sonuçta artmış basınç sisteme dağılacaktır. İkinci halde ana bobin açık halde sıkışmış olabilir. Buna neden olarak kirlilik gösterilebilir. Pislikler bobin ile silindir iç cidarı arasında sıkışmalara neden olabilmektedir. Pisliklerin iç cidarda çizilmelere de yol açabileceği unutulmamaladır. - Valf istenilen düşük basınç değerine ayarlanamamaktadır; (2 nolu noktada yüksek basınç değeri mevcut) Ayar düğmesi kapalı konumuna getirilmesine rağmen istenilen basınca ülaşılmıyorsa, bobin veya silindir iç cidarında aşınma söz konusu olabilir, zira aşınma ana sistem basınçlı sıvısının kollara kaçmasına neden olabilmektedir. Ayrıca düzenekteki kırık yay ayarlamada sorun yaratabilir. - Basınçta dalgalanma veya çıkış noktasında basınç bulunmamaktadır; (2 nolu noktada basınç değeri okunamıyor, yok). Bu takdirde, ana bobin kapalı halde sıkışmış olabilir. Böylece sisteme basınçlı sıvı gitmemektedir. Bu da bobinin iki ucunun irtibatını sağlayan orifis kanalının tıkanmasından ortaya çıkabilir. Alt ve üst odacıklarda basınç dengesizliği dolayısıyla ortaya çıkmış olur. Son olarak sıvı içindeki kirlenmenin ve cidarlardaki çizilmelerin bobinin kapalı halde sıkışmasına neden olabileceği düşünülebilir. Basınç düşürücü valfler pratikte en çok arıza gösteren valfler olarak bilindiğinden, onlardaki arıza tespiti için belli bir kontrol şekli araştırılmış ve aşağıdaki yöntem ortaya çıkarılmıştır. Sunulan diyagram adım adım takib edilecek olursa arızalara çözüm mutlaka bulunacaktır (Şekil-1). Şekil-1 Ivt 2 noktalarına kwun. ıı'sicm basncı var mı? :VET 1 noktasında vatsı? EVEI basıncı okuyunut. Okunan EVET doğru mır»' PreUcmckbJ prffrsbllgpm EVEI Boşaltma ddmvvmı EVE! VtaHı kontrd «dinft. UYtR «m SlsUm yüklü mü? Htftkıl war mı? EVE! tfavkdduuv ca ba*neı k»*olf*rt. HAYIR Listedeki d$r İnflcycbdam LM«hl«d>r ÜnHtYtbakn «KTçdtrını rökteyinie. Şistimde \hhaytfi togru mu' EVET Boşalıma tatlı tta* tn EVET VdlikaıM «Hnit. \blfl taknroyalo Basınç kontrol valflerinde arıza tespit diyagramı. 18 Mühendis ve Makina Cilt: 33 Say t : 386 Mart 1992

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında karşılaşılan ve kaynak kabiliyetini etkileyen problemler şunlardır:

Detaylı

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Tek pasoda yapılmış

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

SERBEST ŞAMANDIRALI KONDENSTOP

SERBEST ŞAMANDIRALI KONDENSTOP 10.015 www.ayvaz.com Bu tip kondenstopların içinde -adından da anlaşılacağı üzere- herhangi bir kaldıraç yoktur. Hareket eden tek parça şamandıradır. Bu kondenstopta kullanılan şamandıra; yüksek kaliteli,

Detaylı

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Bir ünitedeki iki veya daha fazla fonksiyonu gösterir Daire - Yarımdaire Daire - Enerji çevrim

Detaylı

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Daire - Yarımdaire Kare - Dikdörtgen Dörtgen Çeşitli Semboller Üçgen Pompa

Detaylı

Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Daire - Yarımdaire Bir ünitedeki iki veya daha

Detaylı

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU www.ayteksogutma.com CT SERİSİ SOĞUTMA CT serisi chiller cihazları sayesinde her enjeksiyon makinesinin kalıbında ayrı ayrı su sıcaklıkları ile çalışılabilir.

Detaylı

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar TA-COMPACT-T Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Soğutma sistemleri için geri dönüş suyu sıcaklık kontrollü kontrol vanası IMI TA / Kontrol vanaları / TA-COMPACT-T

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

Daire Isıtma Üniteleri. Daire İçi Isı Dağıtımı ve Kullanma Suyu Isıtması İçin

Daire Isıtma Üniteleri. Daire İçi Isı Dağıtımı ve Kullanma Suyu Isıtması İçin Daire Isıtma Üniteleri Daire İçi Isı Dağıtımı ve Kullanma Suyu Isıtması İçin Daha İyi Bir Gelecek İçin: Techem Çevre dostu ve ekonomik Doğal kaynakların hızla tükendiği günümüzde, enerjiye olan ihtiyaç

Detaylı

Kovan. Alüminyum ekstrüzyon sisteminin şematik gösterimi

Kovan. Alüminyum ekstrüzyon sisteminin şematik gösterimi GİRİŞ Ekstrüzyon; Isı ve basınç kullanarak malzemenin kalıptan sürekli geçişini sağlayarak uzun parçalar elde etme işlemi olup, plastik ekstrüzyon ve alüminyum ekstrüzyon olmak üzere iki çeşittir. Biz

Detaylı

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız Aksiyal fanlar Üretimin açıklanması Değişik rotor türleri için, çıkış konumu, gövde geometrisi, gövde sacı kalınlığı, ve malzesi yönünden geniş bir seçme olanağı bulunmaktadır. Aşağıdaki açıklamalar standart

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

TEMEL HİDROLİK BİLGİLER ŞEMSETTİN IŞIL

TEMEL HİDROLİK BİLGİLER ŞEMSETTİN IŞIL TEMEL HİDROLİK BİLGİLER ŞEMSETTİN IŞIL ROTA TEKNİK A.Ş. Basit bir hidrolik devre tasarımı Yandaki resimde basınç yükü karşılayacak seviyeye kadar yükselebilir. Silindir haraket yön kontrolü (yön valfi)

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri Buhar kazanlarının, ısı değiştiricilerinin imalatında kullanılan saclara, genelde kazan sacı adı verilir. Kazan saclarının, çekme

Detaylı

TA-COMPACT-P. Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV)

TA-COMPACT-P. Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV) Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV) IMI TA / Kontrol vanaları / Basınçtan bağımsız kombine balans ve kontrol vanası,

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI I DERSİ ISIL İŞLEM (NORMALİZASYON, SU VERME, MENEVİŞLEME) DENEY FÖYÜ DENEYİN ADI: Isıl İşlem(Normalizasyon,

Detaylı

CİMRİ MODÜL EKONOMİZER ve YOĞUŞTURUCULAR

CİMRİ MODÜL EKONOMİZER ve YOĞUŞTURUCULAR EKONOMİZER ve YOĞUŞTURUCULAR ENERJİ TASARRUFUNDA DEVRİM! MEKSİS EKONOMİZER ve YOĞUŞTURUCULARI MEKSİS A.Ş. SON YENİLİĞİ İLE; KAYIP ENERJİ KAYNAKLARINIZI DEĞERLENDİRİYOR!.. Kazan ve Tesislerinizdeki ATIK

Detaylı

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels)

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels) 3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR Karbon çelikleri (carbon steels) Çelik, bileşiminde maksimum %2 C içeren demir karbon alaşımı olarak tanımlanabilir. Karbon çeliğin en

Detaylı

ODAM9Z WEB SİTESİ http://www.mmo.org.tr

ODAM9Z WEB SİTESİ http://www.mmo.org.tr ODAM9Z WEB SİTESİ http://www.mmo.org.tr MÜHENDİS VE MAKİNA MART 2004 530 MARCH 2004 No : 530 i ç i n d e k i l e r contents İLAN SAYFALARI DİZİNİ AYVAZ 1 HAT İTHALAT 2 ALARKO 3 ALARKO 4 ALARKO 7 SARMAK

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi. AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi.

DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi. AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi. DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi. TEORİK BİLGİ: Metal ve alaşımlarının, faz diyagramlarına bağlı olarak

Detaylı

Hızlı, sessiz ve son derece ekonomik hava alma

Hızlı, sessiz ve son derece ekonomik hava alma Your reliable partner Hızlı, sessiz ve son derece ekonomik hava alma Vacumat Eco her yönüyle verimli Su kalitesi performansı belirler Su kalitesi soğutma ve ısıtma sistemlerinin performansını belirler.

Detaylı

SIERRA DALDIRMA TİP VORTEKS BUHAR SAYACI

SIERRA DALDIRMA TİP VORTEKS BUHAR SAYACI www.ayvaz.com info@ayvaz.com BUHAR SAYAÇLARININ KULLANILMA SEBEPLERİ 1-Sistem Verimliliği 2-Enerji Verimliliği 3-Prosesin Kontrolü 4-Buhar Maliyeti Buhar sayacını ile farklı sebeplere bağlı olarak verimin

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

DENİZ SUYU SU YAPICILARI. Enerji Geri kazanımlı. Beta Mühendislik

DENİZ SUYU SU YAPICILARI. Enerji Geri kazanımlı. Beta Mühendislik Beta Mühendislik DENİZ SUYU SU YAPICILARI Enerji Geri kazanımlı KULLANILAN ENERJİNİN %80 nini geri kazandırır. GÜNDE 2.000 lt ye kadar TEMİZ SU üretir. MODÜLER KONFİGÜRASYON, montajı Basit ve çok kolay

Detaylı

Harekete daha fazlasını katıyoruz. Yüksek verimli su temini pompaları.

Harekete daha fazlasını katıyoruz. Yüksek verimli su temini pompaları. Harekete daha fazlasını katıyoruz. Yüksek verimli su temini pompaları. Daha verimli ve daha yüksek basınçlı su temini için çalışıyoruz. Bu, 25 bar ın üzerine çıkılması anlamına geliyor. Wilo nun pompa

Detaylı

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU . Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU Su atomizasyonu, yaklaşık 1600 C nin altında ergiyen metallerden elementel ve alaşım tozlarının üretimi için en yaygın kullanılan tekniktir. Su atomizasyonu geometrisi

Detaylı

Verimli kesme ve kanal açma için takımlar

Verimli kesme ve kanal açma için takımlar Verimli kesme ve kanal açma için takımlar Dilimleme için uygun donanıma sahip CoroCut QD, piyasadaki en güçlü ve en gelişmiş kesme ve kanal açma takımıdır. Herhangi bir tezgah tipi ile tüm malzemelerde

Detaylı

People. Passion. Performance. RX Hidrolik Kırıcılar Her Türlü Zorlu İş İçin

People. Passion. Performance. RX Hidrolik Kırıcılar Her Türlü Zorlu İş İçin People. Passion. Performance. RX Hidrolik Kırıcılar Her Türlü Zorlu İş İçin CHICAGO PNÖMATİK TAŞIYICIYA MONTELİ HİDROLİK KIRICILAR GÜVENİLİRDİR, SAĞLAMDIR DAYANIKLIDIR. İş yaparken arıza ya da bakım için

Detaylı

Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi

Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi DPT projesi desteği ile tasalanarak kurulan gaz atomizasyon ünitesinin genel görünümü şekil 1 de verilmiştir. Dumlupınar Gaz Atomizasyon ünitesi altı ana bölümden oluşmaktadır.

Detaylı

Acvatix yüksek enerji verimliliği için mükemmel tasarlanmış kombine balans vanaları

Acvatix yüksek enerji verimliliği için mükemmel tasarlanmış kombine balans vanaları Acvatix yüksek enerji verimliliği için mükemmel tasarlanmış kombine balans vanaları HVAC tesisatlarının planlanması, montajı ve işletmeye alınması için artırılmış esneklik ve kolaylık Answers for infrastructure.

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Ekim - Aralık 2015 11/09/2015 Türkiye'nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Mayıs-Haziran 2015 14.04.2015 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

Hidrolikte kolaylık. Enerji tasarruflu HVAC tesisatlarının kolay ve esnek bir şekilde planlanması ve uygulanması için Acvatix kombine balans vanaları

Hidrolikte kolaylık. Enerji tasarruflu HVAC tesisatlarının kolay ve esnek bir şekilde planlanması ve uygulanması için Acvatix kombine balans vanaları Hidrolikte kolaylık Enerji tasarruflu HVAC tesisatlarının kolay ve esnek bir şekilde planlanması ve uygulanması için Acvatix kombine balans vanaları Enerji tasarruflu tesisatlar tasarlamak için Combi Valve

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Kaynak Teli Ürün Ailesi Genel Ürün Özellikleri Kararlı ark ve

Detaylı

Pano Soğutmasında Devrim Yaptık... SPLIT TYPE CABINET AIR CONDITIONERS DIŞ ÜNİTELİ PANO KLİMALARI

Pano Soğutmasında Devrim Yaptık... SPLIT TYPE CABINET AIR CONDITIONERS DIŞ ÜNİTELİ PANO KLİMALARI ENERGY SAVING SOLUTION PROVIDER FOR COOLING SYSTEMS SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE ÇÖZÜM SAĞLAYICINIZ Pano Soğutmasında Devrim Yaptık... SPLIT TYPE CABINET AIR CONDITIONERS DIŞ ÜNİTELİ PANO KLİMALARI www.klimexs.com

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

FİYAT LİSTESİ - HAZİRAN 2014

FİYAT LİSTESİ - HAZİRAN 2014 VANA ve ARMATÜRLERİ FİYAT LİSTESİ - HAZİRAN 2014 Termostatik Vanalar Üç Yollu Vanalar Aktuatörlü Vanalar Pnömatik Oransal Kontrol Vanaları Pnömatik Pistonlu Vanalar Basınç Düşürücü Vanalar Kelebek Vanalar

Detaylı

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI 7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI Gaz kaynaðýnda ortaya çýkan problemler ve kaynak hatalarý diðer kaynak yöntemlerindekilere oldukça benzer olup konuyla ilgili açýklamalar aþaðýda

Detaylı

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Yrd. Doç. Dr. Hacer Şekerci Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü (Bina Enerji Yöneticisi)

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Ocak - Haziran 2015 07.01.2015 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

MIT PAKET SİSTEMLER AKILLI ÇÖZÜMLER SORUNSUZ SİSTEMLER

MIT PAKET SİSTEMLER AKILLI ÇÖZÜMLER SORUNSUZ SİSTEMLER MIT PAKET SİSTEMLER AKILLI ÇÖZÜMLER SORUNSUZ SİSTEMLER Ekin Endüstriyelin Isıtma-Soğutma sanayisine sunduğu paket sistem çözümleri ile uygulamacı firmalar ve son kullanıcılara büyük kolaylıklar sağlamaktadır.

Detaylı

Kullanma Kılavuzu. FM443 Güneş enerjisi modülü. Fonksiyon Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR

Kullanma Kılavuzu. FM443 Güneş enerjisi modülü. Fonksiyon Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR Kullanma Kılavuzu Fonksiyon Modülü FM443 Güneş enerjisi modülü Kullanıcı için Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR Içindekiler 1 Emniyet....................................... 3

Detaylı

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Makine Bir veya birçok fonksiyonu (güç iletme,

Detaylı

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü,

Detaylı

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: Bu deney ile incelenen çelik alaşımın su verme davranışı belirlenmektedir. Bunlardan ilki su verme sonrası elde edilebilecek maksimum sertlik değeri olup, ikincisi ise sertleşme derinliğidir

Detaylı

KOROZYONUN ÖNEMİ. Korozyon, özellikle metallerde büyük ekonomik kayıplara sebep olur.

KOROZYONUN ÖNEMİ. Korozyon, özellikle metallerde büyük ekonomik kayıplara sebep olur. KOROZYON KOROZYON VE KORUNMA KOROZYON NEDİR? Metallerin bulundukları ortam ile yaptıkları kimyasal veya elektrokimyasal reaksiyonları sonucu meydana gelen malzeme bozunumuna veya hasarına korozyon adı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri

Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri voestalpine Böhler Welding www.voestalpine.com/welding voestalpine Böhler Welding En İyi Kaynak Sonuçları için Metalürjik Uzmanlık voestalpine Böhler

Detaylı

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Yenilikçi Bir Anlayışla Kontrol Edin. Yenilikçilik PSH Pres sürücüsünde Servopompalar klasik valf ve kontrol teknolojisinin yerini alır. Bu

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Aralık 2014 - Ocak 2015 18.11.2014 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

Endüstriyel Fanlar AKSİYAL FANLAR GENEL BİLGİLER

Endüstriyel Fanlar AKSİYAL FANLAR GENEL BİLGİLER O C A K 2 0 1 1 A R G E - F. K 03 Endüstriyel Fanlar AKSİYAL FANLAR GENEL BİLGİLER Ürünlerimiz, yüksek verimli, düşük maliyetli, düşük ses düzeyi, olası en geniş çalışma aralığı ve kompakt bir yapıya sahip

Detaylı

www.ogenmakina.com HİDROLİK EĞİTİM SETİ ÖRNEK DEVRE UYGULAMALARI

www.ogenmakina.com HİDROLİK EĞİTİM SETİ ÖRNEK DEVRE UYGULAMALARI HİDROLİK EĞİTİM SETİ ÖRNEK DEVRE UYGULAMALARI www.ogenmakina.com Ogen-2010 HİDROLİK VE ELEKTRO-HİDROLİK DEVRE UYGULAMALARI TEMEL VE ORTA SEVİYE UYGULAMA 1 KİLİTLİ ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİR KONTROLÜ 1 adet 4/2

Detaylı

Geleceğinize Açılan Kapı

Geleceğinize Açılan Kapı Geleceğinize Açılan Kapı OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK BİRİMLER Fakülteler 1. Mühendislik Fakültesi 2. İktisadi ve İdari Bilimler Fak. 3. Fen Edebiyat Fak. 4. Mimarlık, Tasarım ve Güzel Sanatlar

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Rulman ısıtma cihazları

Rulman ısıtma cihazları Rulman ısıtma cihazları Mikro işlemci Karakter LCD Demagnetizasyon 5 kademe güç seçimi Turbo ısıtma Neden? indüksiyon ısıtıcı Rulman arızalarının %16 sından fazlası rulman montajında uygun olmayan yöntemlerin

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI

ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI Östenitik paslanma çeliklerin kaynağı, alaşımlı karbonlu çeliklerden nispeten daha kolaydır. Çünkü östenitik paslanmaz çeliklerin kaynağında, hidrojen çatlağı problemi

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Isı İstasyonu Ürün Kataloğu

Isı İstasyonu Ürün Kataloğu Isı İstasyonu Ürün Kataloğu Nisan 2014 1 2 DAF Enerji 2007 yılında çıkan Enerji Verimliği Kanunu sonrasında, MASDAF Grup un yöneticileri tarafından yarım asırlık sektör tecrübesi ile 2009 yılından tamamen

Detaylı

Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil

Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil ÖZET ÜRÜN BİLGİSİ EGSAN ürünü Üniversal Tip Susturucu: olumsuz iç ve dış etkenlere ve korozif koşullara dayanıklı, tamamen alüminyum kaplı sac gövde ve borudan oluşur.

Detaylı

RTL. Yerden ısıtma kontrol sistemleri Geri dönüş sıcaklık sınırlayıcısı

RTL. Yerden ısıtma kontrol sistemleri Geri dönüş sıcaklık sınırlayıcısı RTL Yerden ısıtma kontrol sistemleri Geri dönüş sıcaklık sınırlayıcısı IMI HEIMEIER / Yerden ısıtma kontrolü / RTL RTL Geri dönüş sıcaklık sınırlayıcısı RTL, radyatör sistemlerinde geri dönüş sıcaklığının

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

HİDROLİK GÜÇ ÜNİTESİ Valf bloğu

HİDROLİK GÜÇ ÜNİTESİ Valf bloğu ΣΕΛΙ Α 4.1 - - 1-4. VALF BLOĞU 4.1 Genel Asansör kabinin istenilen hareketleri gerçekleştirmesi için gerekli tüm parçaları bulunduran yekpare bir bloktur. Kısaca : Pompanın normal çalışma basıncını çok

Detaylı

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI 1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI Otomatik kontrol sistemlerinin en önemli elemanları olan motorlu vanaların kendilerinden beklenen görevi tam olarak yerine getirebilmeleri için, hidronik devre

Detaylı

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM Semih Ferit Emekli 1960 Đstanbul'da doğdu. Pertevniyal Lisesi'nden sonra ĐDMMA Yıldız Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden 1980 81 döneminde mezun

Detaylı

Faaliyet Konularımız:

Faaliyet Konularımız: Komple Sistemler Faaliyet Konularımız: Isı Transfer Bölümü Plakalı Isı Eşanjörleri Lehimli Isı Eşanjörleri Daire İstasyonları Borulu ve Tübüler Eşanjörler Komple Sistemler Basınçlı Kaplar Bölümü Boylerler

Detaylı

Kaliteli Isı Değiştiriciler

Kaliteli Isı Değiştiriciler Kaliteli Isı Değiştiriciler Funke by Termotek Plakalı Isı Değiştiriciler FP, GPL Serisi Funke by Termotek Funke by Termotek Funke ; Granou ALMANYA lokasyonunda, ısı transfer ekipmanları üretimi yapan,

Detaylı

CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih

CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih CoroDrill 808 CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih Endüstriyi uzun yıllar boyunca yakından takip ettik ve dar toleranslar gerektiren derin delik delme konusunda yaşadığınız zorlukları,

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

PERÇİN BAĞLANTILARI. Bu sunu farklı kaynaklardan derlemedir.

PERÇİN BAĞLANTILARI. Bu sunu farklı kaynaklardan derlemedir. PERÇİN BAĞLANTILARI Perçin çözülemeyen bağlantı elemanıdır. Kaynak teknolojisindeki hızlı gelişme sonucunda yerini çoğunlukla kaynaklı bağlantılara bırakmıştır. Sınırlı olarak çelik kazan ve kap konstrüksiyonlarında

Detaylı

ATLAS ISI İSTASYONU ( IST )

ATLAS ISI İSTASYONU ( IST ) ATLAS ISI İSTASYONU ( IST ) MODELLER : - IST-30 ( 30 Kw ) - IST-45 ( 45 Kw ) - IST-60 ( 60 Kw ) - IST-80 ( 85 Kw ) Atlas Sayaç ve Ölçü Aletleri AŞ. 2012 yılında IST model numaralı kat istasyonları üretimine

Detaylı

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim MAHLE Aftermarket ürün tanıtımı Elektronik kontrollü termostatlar Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Bir binek araç motorundaki yanma işlemi, yaklaşık 110 C lik çalışma sıcaklığı seviyesinde mükemmel

Detaylı

KULLANIM ALANLARI: Kafeler, Restaurantlar, Fabrikalar, Atölyeler, Seralar, Spor Salonları, Tavuk Çiftlikleri ve bu gibi kapalı alanlar.

KULLANIM ALANLARI: Kafeler, Restaurantlar, Fabrikalar, Atölyeler, Seralar, Spor Salonları, Tavuk Çiftlikleri ve bu gibi kapalı alanlar. GAZ YAKITLI SICAK HAVA ÜRETİCİLERİ MINIJET SERİLERİ ULTRA-KOMPAKT GAZ YAKITLI HAVA ISITICISI KULLANIM ALANLARI: Kafeler, Restaurantlar, Fabrikalar, Atölyeler, Seralar, Spor Salonları, Tavuk Çiftlikleri

Detaylı

Elektrokimyasal İşleme

Elektrokimyasal İşleme Elektrokimyasal İşleme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Bu notların bir kısmı Prof. Dr. Can COGUN un ders notlarından alınmıştır. Anot, katot ve elektrolit ile malzemeye şekil verme işlemidir. İlk olarak 19. yüzyılda

Detaylı

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER 6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER Gri dökme demirlerin özellikleri; kimyasal bileşimlerinin değiştirilmesi veya kalıp içindeki soğuma hızlarının değiştirilmesiyle, büyük oranda farklılıklar kazanabilir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6.

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6. İstiklal Mah. Barış Manço Cad. 5. Sok No:8 34522 Esenyurt / İSTANBUL TÜRKİYE Tel.: 0212 679 69 79 Faks: 0212 679 69 81 E-posta: info@gozdempaslanmaz.com 44 44 881 1 İÇİNDEKİLER 1. 2. 3. 4. 5. 6. 2 1 HAKKIMIZDA

Detaylı

Endüstriyel Yüzey Sertleştirme

Endüstriyel Yüzey Sertleştirme INDUCTION Endüstriyel Yüzey Sertleştirme Makinaları I N D U CTI O N I N D U C T I ON www.homme-induction.com www.homme-induction.com I N D U C T IO N Misyonumuz Vizyonumuz Gelişmeyi ve büyümeyi sürekli

Detaylı

Ürün Kataloğu Product Catalog

Ürün Kataloğu Product Catalog Ürün Kataloğu Product Catalog KALİTEYİ ÜRETİRKEN YAKALA KALİTE POLİTİKAMIZ Fabrikamızda yapılabilir en iyi kalitede teknik tesisat malzemeleri üretmek ve dünyada kabul edilmiş standartlara uygun olarak

Detaylı

Hazırlayan : Murat KAYACI

Hazırlayan : Murat KAYACI Hazırlayan : Murat KAYACI Herz; Özel sermayeli bir şirkettir 1896 yılında kurulmuştur Merkezi Avusturya Viyana'dadır Satış ciroları 130 milyon / yıl Dünya çapında yaklaşık 1.500 kişi istihdam etmektedir

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ

Detaylı

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller EVHRAC Fonksiyonu Bilindiği gibi binalarda hava kalitesinin arttırılması için iç ortam havasının egzost edilmesi ve yerine taze hava verilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Her ne kadar ısı geri kazanım cihazları

Detaylı

BIRAKIN KUTUP AYILARI RAHAT UYUSUN

BIRAKIN KUTUP AYILARI RAHAT UYUSUN 02.06.2009 Sayfa 1 / 11 İçinde bulunduğumuz yüzyılda hızlı endüstrileşmenin sonucu olarak ortaya çıkan enerji ihtiyacı ve bu ihtiyacın yaklaşık % 90 oranında fosil türevli yakıt tüketimi ile giderilmesi

Detaylı

HAT TİPİ TEKLİ YÜK TUTMA VALFLERİ (AÇIK MERKEZ KONTROL)

HAT TİPİ TEKLİ YÜK TUTMA VALFLERİ (AÇIK MERKEZ KONTROL) HAT TİPİ TEKLİ YÜK TUTMA VALFLERİ (AÇIK MERKEZ KONTROL) DİREKT UYARILI A0603611100 AM 3/8" 10-45 80-350 2,7 : 1 A0603611200 * AM 3/8" 10-45 100-350 4,3 : 1 A0603611300 AM 3/8" 10-45 100-350 8,8 : 1 A0604610100

Detaylı

TERS OZMOZ ENDÜSTRİYEL

TERS OZMOZ ENDÜSTRİYEL Sayfa 1 / 6 CULLIGAN TRC ÜRÜNLERİ TERS OZMOZ ENDÜSTRİYEL ÜRÜN LİSTESİ MFP R.O 2. IW IW E AQUA SERİLERİ E SERİSİ NFC SERİSİ CE kalite kriterlerine uygun olarak dizayn edilmiş ve üretilmiştir MFP Bu ekipman

Detaylı