T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 3113 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 2027 TÜRK BASIN TAR H

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 3113 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 2027 TÜRK BASIN TAR H"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 3113 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 2027 TÜRK BASIN TAR H Yazarlar Prof.Dr. Halûk Harun DUMAN (Ünite 1-7) Prof.Dr. Cem PEKMAN (Ünite 8-9) Editörler Prof.Dr. Halûk Harun DUMAN Yrd.Doç.Dr. Seçil BANAR ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2014 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yard mc s Yrd.Doç.Dr. rem Erdem Ayd n Ö retim Tasar mc s Yrd.Doç.Dr. Seçil Banar Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Grafiker Ayflegül Dibek Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Türk Bas n Tarihi ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, Temmuz 2014

3 çindekiler iii çindekiler Önsöz... viii Matbaac l k Faaliyetlerinin Geliflimi...2 MATBAACILIK FAAL YETLER N N GEL fi M... 3 Bas n ve letiflim... 3 Matbaan n cad... 4 Gutenberg Matbaas... 5 Osmanl Türklerinde Matbaa... 6 Matbaay Etkisizlefltiren... 8 Sebepler... 8 ÖNCÜ MATBAACI: BRAH M MÜTEFERR KA MÜTEFERR KA DAN SONRAK DÖNEM Matbaalar Çeviriler Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Tanzimat Dönemi nde Bas n ( ) TANZ MAT SÜREC VE BASIN Resmi Gazete: Takvim-i Vekâyi LK ÖZEL GAZETELER mtiyazl Gazete: Ceride-i Havadis Bas n Düzenlemeleri: Matbaa Nizamnamesi brahim fiinasi ve Özel Türkçe Gazeteler YEN OSMANLILAR BASINI Sar kl htilâlci: Âli Suavi Hürriyet Önderi: Nam k Kemal Hiciv Üstad : Ziya Pafla TAfiRA BASINI Az nl klar Aras nda Türkçe Bas n Mizah Bas n Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE 2. ÜN TE

4 iv çindekiler 3. ÜN TE 4. ÜN TE Sultan II. Abdülhamid Dönemi nde Bas n ( ) SULTAN II. ABDÜLHAM D DÖNEM NDE BASIN II. Abdülhamid Kimdir? Abdülhamid ve Bas n BASININ KONTROLÜ Matbuat Müdürlü ü Sansür Uygulamalar Gazete Kapatma Gerekçeleri Kitap Sansürü Yabanc Bas n n Faaliyetleri Ülkeye Girmesi Yasakl Yay nlar Elçilik Raporlar Bas n Ödüllendirme S YASETTEN BESLENEN BASIN Jön Türk Bas n Jön Türklerin Ak l Hocas : Mizanc Murad S YASETTEN UZAK BASIN Tek Kiflilik Yaz Makinesi: Ahmet Midhat Gelenekçi Ayd nlar Toplulu u: Ara Nesilciler Yenilikçi Ayd nlar Toplulu u: Servet-i Fünûncular TAfiRA BASINI Mizah Bas n Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar II. Meflrutiyet ve Mütareke Dönemlerinde Bas n ( ) II. MEfiRUT YET BASININA GENEL BAKIfi Rakamlarla II. Meflrutiyet Bas n Fikir Ak mlar ve Bas n BASINDA FARKLI TEMALAR Kad nlara Yönelik Süreli Yay nlar Çocuklara Yönelik Süreli Yay nlar ktisadi Yay nlar M ZAH BASINI MÜTAREKE DÖNEM flgal Y llar flgale syan: Kara Bir Gün Mustafa Kemal ve Bas n

5 çindekiler v Savafltan Bar fla Türkiye Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Millî Mücadele Dönemi ve Cumhuriyet in lk Y llar nda Bas n ( ) M LLÎ MÜCADELE DÖNEM NDE BASIN Dönem Bas n n n Özellikleri Anadolu Ajans Bas nda Kutuplaflma Millî Mücadele yi Destekleyen Yazarlar Millî Mücadele yi Desteklemeyen Yazarlar CUMHUR YET DÖNEM N N LK YILLARI ( ARASI) Harf Devrimi Öncesi Harf Devrimi ve Bas n Mizah Bas n Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Cumhuriyet Dönemi (1980 Öncesi) CUMHUR YET DÖNEM (1980 ÖNCES ) TEK PART L YILLAR Aras II. Dünya Savafl Y llar Tan Olay ÇOK PART L YILLAR ( ) Eylül Olaylar Bas n Yasaklar DARBELER VE DÜZENLEMELER DÖNEM ( ) l Y llar May s Darbesi Sa -Sol Ayr flmas li Y llar Özet Kendimizi S nayal m ÜN TE 6. ÜN TE

6 vi çindekiler Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE 8. ÜN TE Cumhuriyet Dönemi Bas n (1980 Sonras ) CUMHUR YET DÖNEM BASINI (1980 SONRASI) Darbenin Ayak Sesleri Eylül Darbesi Sonras Ansiklopedi Savafllar Ekonomik Buhran BASININ SEKTÖREL YAPISI Bas n ve Sosyo-Kültürel De iflim Madalyonun Di er Yüzü Günümüz Bas n Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Çok Partili Dönemden 2000 lere Bas n-yay n Alan nda Yap sal De iflim ve Yasal Düzenlemeler DÖNEM : ÇOK PART L S YAS YAfiAMA GEÇ fi DÖNEM : DEMOKRAT PART VE BASIN-YAYIN May s Müdahalesi, Yeni Anayasa, Bas n-yay n Düzeni ve Yap s Mart Muht ras ndan 12 Eylül Darbesi ne Eylül ve Sonras : K r lma ve Dönüflüm BASIN-YAYIN YASALARI Say l Bas n Kanunu Say l Radyo ve Televizyonlar n Kurulufl ve Yay n Hizmetleri Hakk nda Kanun Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar

7 çindekiler vii Bas ndan Medyaya BASIN-YAYIN ALANINDA GÜNCEL GEL fimeler VE SORUNLAR Bol Renkli ve Sayfal Bas n Masaüstü Yay mc l k Futbol Ekseninde Spor Gazetecili i Bas n ve Ekonomi liflkileri Köfle Yazarl ve Yaz lar Medya Holdingleri Bas nda Tiraj ve Güvenilirlik Sorunlar nternette Gazeteler ve Gazetecilik Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE

8 viii Önsöz Önsöz Yap lan araflt rmalar, insanl k tarihinin, çeflitli dönemlerde üç önemli geliflme sayesinde de iflip yeni bir evreye girdi ini gösterir. Bu geliflmeler; barut, pusula ve matbaan n icad yla bunlar n kullan m alanlar n n yayg nlaflmas d r. Matbaan n icad 1450'li y llara dayan r. Ondan önce insanlar düflüncelerini el yazmalar yoluyla veya iptidai bask yöntemleriyle ço alt rlar. Bunlar say ca fazla olmad için yaz l bilgiler çok s n rl kal r. Modern anlamda matbaa makinesi, bas m ifllemlerinin daha h zl ve ucuz yap lmas n sa lar. Böylece matbaada bas lan eserlerin say s artar ve da t m alan büyüdü ü için bilgi de haliyle genifller. Bu önemli bulufl Osmanl ülkesinde ilk önce az nl klar taraf ndan kullan l r. spanyollar n zulmünden kaçan ve Osmanl ülkesine s nan Museviler 1492 y l nda yanlar nda matbaa makineleri getirerek bu icattan yararlan rlar. Sonraki y llarda Rum ve Ermeniler de matbaadan yararlanarak kendi dillerinde gazete ve kitaplar ç kar r, toplumlar aras nda dayan flmay sa larlar. Osmanl 'n n as l unsurunu oluflturan Türkler aras nda matbaac l k ancak 1720'li y llar n sonuna do ru bafllar. Matbaan n Osmanl Türkleri aras nda geç bafllama sebepleri aras nda ekonomik yap, lonca sisteminin engellemeleri ve okur kitlesinin azl n saymak gerekir. Örne in 1860 tan sonra ç kan gazetelerin ço u yeterli say da okur bulunamad için k sa sürede kapan r. Okur olsa bile gazetelerin dili Türkçeden ziyade, Arapça-Farsça sözcük, tamlama ve terkiplerle dolu a dal bir Osmanl cad r. Her okur-yazar n anlayamayaca bu dil gibi, kullan lan alfabenin sebep oldu u güçlükler de bas n hayat n olumsuz etkiler. Bu kitapta "Türk Bas n Tarihi" 9 ünitede ele al nm flt r. Birinci ünite "Matbaac - l k Faaliyetlerinin Geliflimi" bafll n tafl r. Burada yaz l iletiflime geçifl süreci aç klanmakta, Osmanl 'da matbaac l n bafllamas hakk nda bilgiler verilmekte ve bu dönemde kurulan matbaalar anlat lmaktad r. kinci ünitede "Tanzimat Dönemi nde Bas n ( )" konusu ifllenir. Osmanl Devleti nde yenileflme süreci ve ilk gazetelerin ç k fl hakk nda bilgiler verilmektedir. Ayr ca, bu dönemde gerçekleflen bas n düzenlemeleri ele al nmaktad r. Üçüncü ünite "Sultan II. Abdülhamid Dönemi nde Bas n ( )" konusuna ayr lm flt r. II. Abdülhamid in yönetim anlay fl n n yan s ra dönem bas n n n özellikleri, yurtiçi ve yurtd fl bas n n kontrolü ile yasaklanan ve yak lan yay nlara dair bilgiler bu ünitede verilmektedir. Dördüncü ünitede "II. Meflrutiyet ve Mütareke Dönemlerinde Bas n ( )" konusu anlat lmaktad r. II. Meflrutiyet dönemi yay nc l k hayat ve bu dönemde ortaya ç kan fikir ak mlar n n bas na yans mas üzerinde durulmaktad r. Beflinci ünite "Millî Mücadele Dönemi ve Cumhuriyet in lk Y llar nda Bas n ( )" bafll n tafl r. Bu bölümde Millî Mücadele Dönemi'nde yaflanan siyasi geliflmeler ve bas n-yay n hayat anlat l r. Millî Mücadele yi destekleyen veya karfl ç kan yazarlar hakk nda bilgi verilir ve 1928 y l nda gerçekleflen Harf Devrimi nin bas na yans mas anlat l r.

9 Önsöz ix Alt nc ve yedinci ünitelerde Cumhuriyet Dönemi bas n ele al nmaktad r dönemi esas al narak bu y l n öncesi ve sonras birbirini takip eden ünitelerde ayr nt l olarak ifllenmektedir. Tek partili dönemden çok partili döneme geçifl süreci ve bas n hayat n n etkilendi i politik geliflmeler bu ünitelerin konusunu oluflturur. Bas n n sektör yap s ile ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel de iflimlerde oynad roller üzerinde durulur. Sekizinci ünitede çok partili demokrasiye geçifl, Demokrat Parti iktidar, 27 May s, 12 Mart, 12 Eylül müdahaleleri ve sonras ndaki neo-liberal iktidarlar dönemi de iflimlerin; bas n yay n alan n düzenleyen, hem anayasal ve yasal de ifliklikleri kapsayan mevzuat hem de sektörün ekonomik ve teknolojik anlamdaki yap - lanma ve yenilenmesinde oynad rol üzerinde durulmaktad r. Dokuzuncu ünitede ise 1990 l y llardan günümüze özel televizyon ve radyolar n, teknolojik ilerlemelerin, bas n ve gazetecilik üzerindeki etkisine, medya holdinglerinin etkilerine, spor, ekonomi ve internet gazetecili inin önemine de inilmifltir. Dünyaya egemen olan görsel kültüre uyum sa lamak, di er medya sahiplikleri içerisinde yer al p onlarla rekabet edebilmek için bas n sektörü ve gazetecili in gösterdi i de iflim anlat lm flt r. Bat medeniyetinin geliflmesinde önemli rol oynayan matbaan n, Türkler taraf ndan geç benimsenmesi, sonraki y llarda karfl lafl lan olumsuzluklar n bafllang c - n oluflturur. Bir noktada Türkler medeniyet trenini matbaay geç kabul ederek kaç r rlar. brahim Müteferrika Matbaas 1729 y l nda faaliyete bafllamas na ra men Türkler aras nda bas n-yay n hayat ndaki ciddi canlanma 1860'larda, yani ilk özel gazetelerin ç kt y llarda gerçekleflmeye bafllar. 1900'lü y llar n bafl nda keflfedilen fl n ve sesin gücü yay nc l k alan nda yeni geliflmelere yol açar. 1950'li y llarda radyo yay nc l, 1960'l y llarda ise televizyon yay nc l n n ilk ad mlar Türkiye'de at l r 'l y llar ise internet ortam nda geliflen bas n-yay n faaliyetlerinin ve "medya" olgusunun ön plana ç kt dönemler olur. Teknolojik ve bilimsel geliflmelerin belki de en fazla etkiledi- i alanlardan biri olan medya sektörü, "Dünyan n sonu gelmedikçe yay n kapatmayaca z." sözüyle tan nan CNN International' n efsanevi patronu Ted TUR- NER'in vurgulad gibi, sonsuza kadar yaflayacak bir sektör olarak hayat m zdaki vazgeçilmez yerini al r. Baflar ve esenlik dileklerimizle... Editörler Prof.Dr. Halûk Harun DUMAN Yrd.Doç.Dr. Seçil BANAR

10 1TÜRK BASIN TAR H Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; nsanl k tarihinde yaz l iletiflime geçifl sürecini aç klayabilecek, Osmanl da matbaac l n bafllamas konusunu de erlendirebilecek, Osmanl Dönemi nde kurulan matbaalar hakk nda görüfl aç klayabilecek, Cumhuriyet Dönemi öncesi yay nc l k hayat n yorumlayabilecek, bilgi ve beceriler kazanabileceksiniz. Anahtar Kavramlar letiflim Kapitülasyonlar Müstensih Papirüs Parflömen Sahaf Tipografi Ulema çindekiler Türk Bas n Tarihi Matbaac l k Faaliyetlerinin Geliflimi MATBAACILIK FAAL YETLER N N GEL fi M BASIN VE LET fi M MATBAANIN CADI GUTENBERG MATBAASI OSMANLI TÜRKLER NDE MATBAA MATBAAYI ETK S ZLEfiT REN SEBEPLER ÖNCÜ MATBAACI BRAH M MÜTEFERR KA MÜTEFERR KA DAN SONRAK DÖNEM MATBAALAR ÇEV R LER

11 Matbaac l k Faaliyetlerinin Geliflimi MATBAACILIK FAAL YETLER N N GEL fi M Bas n ve letiflim Günümüzde iletiflim teriminin kapsam nda yer alan bas n-yay n faaliyetleri tarihsel bak mdan oldukça eskiye dayanan bir geçmifle sahiptir. Bas n n geliflim sürecini incelemeye geçmeden önce iletiflimin önemi hakk nda k saca durmak yararl olacakt r. Bilindi i gibi iletiflim, insano lu için vazgeçilemez ihtiyaçlar n bafl nda gelmektedir. Geçmifli anlamak, gelecek hakk nda tasar mlar yapmak ve konumunu daha sa lamlaflt rmak için insan n etraf nda olan bitenden haberdar olmas gerekir. Do al olarak bu, zaman içinde kendine özgü haber alma vas talar gelifltirmesine neden olur. Örne in, tarihin karanl k dönemlerinde insanlar n birbirleriyle çeflitli iflaretler yolu ile iletiflim kurduklar bilinmektedir. Ma aralara çizilen resimler, yollara konulan iflaretler ve deneme-yan lma sonucu gelifltirilen vas talarla haberleri iletmifllerdir. lkel kabileler tamtamlar, duman iflaretleri veya benzer vas talarla uzaktaki insanlarla ilgi kurmufllard r. Haber güvercinlerini kullanan insanlar, önlerinde engel oluflturan mekâna karfl büyük bir zafer elde etmifllerdir. Henüz yaz n n icat edilmedi i dönemlerde, haberciler ezberlerinde tafl d klar bilgileri yaya olarak bir yerden baflka bir yere tafl m fllard r. Örne in, nkalar n haberleri h zl iletmek için habercilere ait özel yollar yapt klar ve bunun 2500 km. uzunlu a ulaflt bilinmektedir. Eski ça larda haber iletmenin ironik bir di er örne i, M.Ö. 490 y l nda Grek (Eski Yunan) ve Pers ordular aras nda gerçekleflen Maraton Savafl s ras nda yaflan r. Pheidippides adl haberci Grek ordusunun zaferini Atina ya iletmek için kilometrelerce koflar. Tam zafer haberini verecekken yorgunluktan düflüp ölür. Günümüzde yap lan maraton koflular n n bu olaydan esinlenerek isimlendirildi i bilinmektedir. Zaman içinde yaz n n icad yla birlikte bilgilerin kaydedilmesi, daha farkl ve h zl yollarla iletilmesi sonucunu ortaya ç kar r. Ancak, insan n mekân ve zamana karfl meydan okuyucu tavr, belki de en aç k biçimde iletiflim alan nda görülür. Yaz n n icad ndan sonra haber kanallar geliflir ve çeflitlenir. nsanlar yazmak için kil tabletlerden kâ da geçinceye kadar farkl yollar ve yöntemler denerler. letiflimin bir sektöre dönüflme sürecinde Türklerin de kulland klar atl ulak sistemi en yayg n örneklerden biri haline gelir. Bu sistemde ulak, tatar veya peyk ad verilen görevliler, ald klar haberleri çeflitli duraklarda mola verip at de ifltirerek

12 4 Türk Bas n Tarihi hedefine ulaflt r rlard. Haberlerin ço u zaman geç ulaflt r lmas na ra men bu sistem, uzun y llar insanlar taraf ndan kullan ld. Ancak yeni bulufllar, iletiflimin hem felsefesini, hem de yöntem aç s ndan çehresini de ifltirdi. Matbaan n cad Dünya tarihi üzerine yap lan araflt rmalar, insanl k tarihinin üç önemli geliflme sayesinde de iflti inden ve yeni evrelere girdi inden bahsederler. Bunlardan biri pusulan n, di eri barutun ve bir di eri de matbaan n bulunmas d r. Pusulan n bulunmas yeni yerler, yeni yollar ve bilinmeyen k talar n keflfedilmesini sa lar. Barutun bulunmas ise etraf tafl duvarlarla örülü kale devletlerinin ortadan kalkmas na yol açar. Bas m teknikleri geliflmeden önce insanlar düflüncelerini el yazmalar yoluyla ço alt rlard. MÖ 3000 y llar nda yaz y bulan eski M s rl lar yaz lar n tafllara, kil tabletlere, sonraki y llarda da Nil k y s ndan elde ettikleri papirüs bitkisinin yapraklar na yazarlard. Papirüsün M s r d fl na ç kar lmas yasaklan nca insanlar yaz yazmak için farkl ürünler kullanma yoluna gittiler. zmir in Bergama ilçesinde koyun, keçi, dana vs. gibi hayvanlar n derilerinden üretilen parflömenler kullan lmaya baflland. Bunlar pahal ya mal olduklar için say ca fazla üretilemiyordu. Bu tür malzemeye yaz lan bilgiler daha çok fermanlarla s n rl kalmaktayd. MS II. yy.da Çinlilerin s nama-yan lma yoluyla ilk blok bas m ifllerini gerçeklefltirdikleri, paçavralardan oluflan kâ t ve mürekkep kulland klar bilinmektedir. Bu uygulamay gelifltiren ve müteharrik (hareketli) harflerle bas m iflini gerçeklefltirenler ise Uygur Türkleridir y llar aras nda yap lan araflt rmalarda Turfan bölgesinde Uygur Türkçesine ait sert a açtan yap lm fl yüzlerce harf bulunur. A aç harflerin dünya matbaa tarihinde kullan lan en eski harfler oldu u bilinmektedir. Bunun yan nda Çinlilerin kulland kâ tlar n daha kaba ve kal n, buna mukabil Uygur Türklerinin kulland kâ tlar nsa daha ince ve kaliteli oldu u tespit edilir. Uygurlar n ayr ca bask iflinde minyatürlere ve tezhibe yer vermesi onlar n bu alandaki hünerlerinin ileri derecede oldu unu göstermektedir (B NARK 2002: ). Uygurlar matbaay daha çok kutsal sayd klar metinleri ço altmakta kulland lar. Sonraki yüzy llarda Do u Avrupa ve Kuzey Afrika ya göç ederken bas m aletlerini de yanlar nda götürdüler. A aç bask bloklar zamanla yerini mermer, demir ve döküm malzemesine b rak r. Bu uzun geçifl sürecinin ard ndan modern anlamda matbaan n bulunmas ancak 1450 li y llarda gerçekleflir. Bas m tekni i geliflmeden önce insanlar düflüncelerini neye yazard? 1 M AKALE Uygur Türklerinde MAKALE matbaac l k konusunda flu makaleyi okuyunuz: Binark, smet (2002). Uygurlarda Matbaa, Türkler, c. 3, Ankara: Yeni Türkiye Yay nlar.

13 1. Ünite - Matbaac l k Faaliyetlerinin Geliflimi 5 Gutenberg Matbaas Almanya da kuyumculuk yapan Johannes Gutenberg in do um tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Soylu bir aileden gelen Gutenberg, kuyumculu un yan s ra ayna yap m ve de erli tafl ifllemecili inde ustayd. Matbaa ile ilgili çal flmalar n ortaklar ndan gizli olarak sürdüren Gutenberg, 1448 y l nda bu ifl için dönemin ünlü zengin yat r mc lar ndan Johann Fust tan bas m araç-gereçlerini teminat göstererek borç para ald. Bu iflin gelece i konusunda ikna olan Fust, iki y l sonra daha fazla para yat rarak ifle ortak oldu. Gutenberg, o zamana kadar kullan lmayan bir yöntem gelifltirmeyi baflard. Yaz karakterlerinin dökülebilece i bir alafl mla difli kal plar (matris) oluflturdu. Bunun yan s ra kâ- t yap m nda kullan lan makineleri bir araya getirerek mürekkeple bas labilen ve sonraki yüzy llarda kullan lan tipografi tekni ine imzas n att. Ça na göre son derece modern olan bu matbaa makinesinin icad ndan sonra bilgilerin ço alt lmas daha da kolaylaflt ve h zland. Böylece matbaada bas lan eserlerin say s artt ve da t m alan geniflledi i için bilgi de haliyle geniflledi. J. Gutenberg, bütün bu çabalar na ra men büyük s k nt lar yaflad. Borçland banker Fust ve damad matbaa makinelerine el koydular. Hayat n n son y llar nda görme yetene ini k smen kaybeden Gutenberg, 1468 y l nda, arkas nda bütün insanl k tarihi için çok önemli bir bulufl b rakarak hayata veda etti. Bu yeni bask makinesi Osmanl ülkesinde ilk önce az nl klar taraf ndan kullan ld. spanyol zulmünden kaçan ve Osmanl ülkesine gelen Museviler 1492 y l nda yanlar nda matbaa makineleri getirerek bu kefliften yararland lar. stanbul d fl nda yo un olarak yaflad klar Selanik, Edirne ve zmir de de matbaalar kurup branice, spanyolca, Yunanca ve Latince eserler bast lar. lk Ermeni matbaas Venedik ten gelen Abgar Dpir Toxatec taraf ndan 1567 y l nda stanbul da kurulur y llar aras nda bu matbaada 5 kitap bas l r. Matbaac l k mesle ini seven ve bu sayede cemaatleri aras nda kültürel dayan flmay güçlendiren Ermeniler bu ifli meslek ve ticaret haline dönüfltürür y l nda Grigor Marzwanec Matbaas kurulur y l nda kurulan Astuacatur Konstandnupoles Matbaas 150 y l faaliyetini sürdürür. Yine Yohannes Muhentisean ve Polos Arapyan nesih ve talik yaz lar n bas m tekni ini gelifltiren çal flmalar yaparlar. Arapyan n bu alandaki çal flmalar n takdir eden II. Mahmut, 1816 y - l nda onu devlet matbaas na yönetici olarak atar. Ermeniler aras nda matbaac - l n geliflmesi ile ilk resimli ncil 1705 tarihinde stanbul da bas l r (AKBULUT 2002: 920). Resim 1.1 Johannes Gutenberg

14 6 Türk Bas n Tarihi Resim 1.2 Ortaça da bir matbaa. 2 Az nl klar aras nda matbaac l n geliflmesinde dini kurumlar n ve din adamlar n n büyük etkisi olur. Örne- in Rum rahip Nikomdemos Metaksas, Londra dan sat n ald matbaa makinesini Ortadoks Patri i ve Hollanda elçileri yard m yla 1627 y l nda stanbul a getirir. Beyo lu nda kurulan bas mevi bir y l kadar çal fl r. Burada bas lan ilk eser Court Traite Contre Les Juifs (Museviler Aleyhine Bir Risale) isimli kitapç kt r. Cizvitlerin k flk rtt yeniçeriler matbaay tahrip ederler. Bu olay nedeniyle hakk nda yasal ifllem yap lan Metaksas beraat etmesine ra men, matbaas n da yan na alarak stanbul dan ayr l r (ARSLAN 2005: 28) lü y llarda özellikle Fener Rum Patrikli i nin çal flmalar yla Rumlar aras nda matbaac l k geliflir ve etkin bir faaliyet alan na dönüflür. Gayrimüslimlerin matbaalar nda Arapça ve Türkçe yay n yapmalar yasaklanm flt. Bunun d fl nda matbaalara herhangi bir denetim veya müdahale yap lmamaktayd. Ancak zaman içinde Hristiyanl k konusunda kitaplar n, özellikle de ncil in Arapça ve Türkçe bas lmas ve bunlar n propaganda çal flmalar nda kullan lmas tepkiyle karfl land. Bu nedenle II. Mustafa ( ) döneminde bu tür yay nlar n toplanmas na ve sorumlular n cezaland r lmas na hüküm verildi. Türk matbaac l k tarihi konusunda yaz lm fl bir esere göre y llar aras nda stanbul, Selanik ve Halep merkezli toplam 37 bas mevinin faaliyette oldu u tespit edilmifltir (ERSOY 1959: 51-53). Az nl klar n, yüzlerce y l önce kendi dillerinde gazete ve dergi ç kard klar, kitaplar basarak kendi toplumlar aras nda kültürel ve ekonomik anlamda güçlü bir dayan flma sa lad klar anlafl lmaktad r. Gutenberg taraf ndan gelifltirilen matbaa makinesi Osmanl ülkesinde ne zaman kullan lmaya baflland? fiekil 1.3 brahim Müteferrika ( ). Osmanl Türklerinde Matbaa Osmanl n n aslî unsurunu oluflturan Türkler matbaaya ancak 1700 lü y llarda ulaflabildi. lk olarak 1727 y l nda brahim Müteferrika n n giriflimiyle matbaa kurulmaya baflland ve iki sene sonra faaliyete geçti. Bu tarihten günümüze kadar geçen 285 y ll k süreç Türk bas n-yay n tarihinin geliflimini kapsar. Bu geliflim içinde matbaac l k, kitap, gazete ve dergi bas m öne ç - kan faaliyetler aras nda yer al r. Osmanl Türkleri aras nda matbaac l - n bafllamas ve geliflmesi hakk nda çok say da araflt rma bulunmaktad r. Makaleler, bildiriler, ansiklopedi maddelerinin yan s ra müstakil kitaplarla da konu ayr nt l bir flekilde incelenmeye çal fl lm flt r. Ancak bu ilk dönem hakk nda hâlâ

15 1. Ünite - Matbaac l k Faaliyetlerinin Geliflimi karanl kta olan bilgilerin bulundu u dikkatlerden kaçmaz. lk dönem matbaac l k faaliyetleri ile ilgili araflt rmalarda genellikle iki sorunun cevab aran r. Bunlardan ilki Türkler aras nda matbaac l k niçin geç bafllam flt r; di eri ise brahim Müteferrika kimdir? lk Türk matbaas hakk nda bilimsel araflt rmalar yapan Frans z Henri Omont, 1895 y l nda yay mlad çal flmas nda XVIII. yy. stanbul unda bas n-yay n faaliyetlerini irdeler. Yazar makalesinde, 1727 y l nda Frans z bas n nda ç kan yaz lar fl - nda ilk matbaan n aç lmas ve statüsü hakk nda bilgiler verir. Bu çal flman n ard ndan zaman içinde konuyla ilgili özellikle Alman ve Frans z araflt rmac lar n çal flmalar yapt klar görülür. Osman Ferid ve Reflat Ekrem (Koçu) taraf ndan yay mlanan Osmanl larda Sanat- T baat ( stanbul 1910) adl çal flma ise matbaac l n kuruluflu ve geliflmesiyle ilgili yap lm fl muhtasar bir yay n olarak karfl m za ç kar (SABEV 2006: 47-48). Türkler aras nda matbaac l n geç bafllamas yla ilgili yap lan de erlendirmelerden büyük bir k sm somut tarihî geliflmelerden ziyade soyut ve subjektif görüfllere dayan r. Bu görüflleri flöyle maddelefltirebiliriz: 1. Her türlü yenili e karfl olan ulema s n f n n etkisi, 2. Matbaan n kurulmas yla ifllerini ve dolay s yla kazançlar n kaybedeceklerinden korkan hattat ve müstensihlerin bu konudaki tepkileri, 3. Osmanl da okuma-yazma oran n n düflük olmas ve bas l kitab sat n al p okuyacak insanlar n say s n n azl. Baflta devlet adamlar olmak üzere, din adamlar ve ulema aras nda matbaan n ülkeye erken girmesine karfl olan bir grup vard. Bunun sebebi, bilginin tabana yay lmas ile kendi itibarlar n n ortadan kalkaca na veya kendi iktidarlar n n baflkalar taraf ndan da paylafl labilece ine inanmalar yd. Ancak bunun tersini düflünen uleman n da az msanmayacak derecede oldu u bilinmektedir. O zamana kadar yaz n n daha çok, hattatlar, müstensihler veya devatç lar (divitçiler) kanal yla ço alt lmas nedeniyle bu grupta yer alan meslek sahipleri büyük bir kitleyi teflkil etmekteydi. Do al olarak bu insanlar maddî ç karlar - n n zedelenmesini istemezlerdi. Özellikle bunlar loncalar kanal yla çok etkin birer kurum haline dönüflmüfllerdi. Matbaan n kuruldu u y llarda imparatorlu- un baflkenti olan stanbul da say lar 90 bine yaklaflan hattat bulunmaktayd. Hattatlar kitaba de il, kitab n matbu olarak bas lmas na karfl ç kmaktayd lar (BAYSAL 2010: 68). Kitap okuma al flkanl bulunmayan eski toplumda bilgiler daha çok kulaktan dolma, usta-ç rak iliflkisine dayanan yöntemlerle elde edilmekteydi. Camilerde imamlar; köy odalar, kahvehane ve k raathanelerde ise bir kifli kitab okur, di erleri dinlerdi. Bu nedenle bizzat okuyarak ihtiyaç giderme al flkanl henüz geliflmemiflti. Hatta hekatç (hikâyeci) ad verilen kifliler, binlerce sayfay tutan Kerem ile Asl, Ferhat ile fiirin, Battal Gazi, Zalo lu Rüstem, Köro lu vs. gibi geleneksel hikâyeleri ezbere anlatarak geçimlerini sa larlard. Bu da yüzy llara dayanan flifahî kültürün etkisini devam ettirdi ini göstermekteydi. 7 Hattat: Özel olarak haz rlanm fl ve kesilmifl kam fl kalemler kullanarak Arap harfleriyle güzel yaz yazan ve yazma ifline estetik boyut kazand ran insanlar. Müstensih: Bir kitab veya belgeyi el yaz s yoluyla aynen kopya eden, ço altan kifli. Devatç : Divit tak m kullanarak yaz lar ço altan kifli, katip. Sarayda veya dairelerde yaz tak mlar na bakan görevli. Devât-dâr diye de adland r lmaktad r.

16 8 Türk Bas n Tarihi Resim 1.4 Elle çevrilerek s k flt rma yapan matbaa presi. Matbaay Etkisizlefltiren Sebepler Kurulan ilk matbaan n neden gecikti i ve fazla etkili olmad hususu tart fl lan konular aras nda yer al r. Niyazi Berkes e göre matbaan n etkili olmamas n n ard nda üç temel sebep yatar. Bunlar teknolojik gerilik, kâ t üretimindeki zorluklar ve okur-yazar kitlesinin yetersiz olmas d r (Zikreden SABEV 2006: 65). Gerçekten de b rak n 1720 li y llar 1860 l y llara gelindi inde bile Osmanl Vilayet Matbaalar nda çal flanlar n büyük bir k sm n n gayrimüslim oldu u görülür. Di er bir söyleyiflle matbaac l k teknik bir bilgi gerektirmekteydi ve bu bilgiye sahip insan say s ise Türkler aras nda yok denecek kadar azd. Hatta baz devlet adamlar Müteferrika dan çok önce matbaa kurma girifliminde bulunsalar da yetiflmifl eleman olmad için bunu baflaramazlar. Berkes in iflaret etti i bir di er engelleyici husus da yeterli miktarda kâ d n üretilmemesiydi. Matbaac l n en temel girdilerinden biri olan kâ d n Türkler taraf ndan kullan lmas ve üretilmesi bafll bafl na inceleme konusu olmaya lay kt r. Burada k saca üzerinde durmakta yarar görüyoruz. Yukar da temas edildi i gibi Eski M s rl lar, yaz yazmak amac yla Nil Nehri k y lar nda yetiflen papirüs adl bitkiden haz rlad klar yapraklar kulland lar. Sonraki y llarda Romal lar farkl a aç türlerinden kâ t elde ettiler. Bükülebilen ilk parlak kâ t imali ise Çinlilere aittir. 750 li y llarda Araplar taraf ndan esir al nan Çinliler Semerkand, Ba dat ve fiam da ilk kâ t imalathanelerini kurdular. Malazgirt Zaferi yle (1071) Anadolu ya yay lan Türklerin imalathaneler kurarak bu alanda üretim yapt klar tahmin edilmektedir. Bu imalathaneler zamanla Anadolu nun farkl flehirlerinde de kuruldu. Hatta kinci Haçl Seferi nde ( ) Türklere esir düflen Avrupal lar kâ t imalathanelerinde çal flt r ld. Bunlar esirlikten kurtulunca ülkelerine döndüler ve burada kâ t imalathaneleri kurarak Avrupa da kâ tç l k sektörünün geliflmesinde önemli rol oynad lar. Osmanl ülkesinde kâ t 1453 y l ndan beri Beykoz, Kâ thane ve Bursa da üretilmekteydi. Ancak bunlar matbaadan ziyade müstensihler taraf ndan kullan lmak için üretilen özelliklere sahipti. Matbaada kullan labilecek kâ tlar daha çok yurt d fl ndan ithal edilmekteydi. Bu da bas lan kitap veya döküman n pahal sat lmas - na sebep olmaktayd. Bu güçlü ü ortadan kald rmak için 1741 y ll nda, yine brahim Müteferrika n n giriflimleri ile Yalova da Yalakâbad Ka thanesi kurulur. Polonya dan getirilen üç kâ t ustas burada çal flt r l r y l faaliyetini sürdüren bu imalathanenin emirli ine 70 yafl n aflmas na ra men, 1744 y l nda brahim Müteferrika tayin edilir. Müteferrika Matbaas nda haz rlanan kitaplar ve di er çal flmalar burada üretilen kâ tlara bas l r. Zaman içinde kâ t imalathaneleri kapitülasyonlar ve yabanc lara tan nan ayr - cal klar nedeniyle fazla geliflemedi, kapanmak zorunda kald lar y l nda Louis Robert taraf ndan gelifltirilen ilk kâ t makinesi Osmanl ülkesine ancak 48 y l sonra girebildi. Özel teflebbüs taraf ndan 1846 y l nda zmir deki Halkap nar da ilk kâ t makinesi kuruldu. Buharla iflleyen bu tesisin gelece inden korkan Avrupal

17 1. Ünite - Matbaac l k Faaliyetlerinin Geliflimi 9 kâ t tüccarlar fiyatlarda indirim yaparak üretimi baltalamaya çal flt lar. Bunun sonucunda tesis 6 ay sonra kapanmak zorunda kald y l nda baflmabeyinci Osman Bey her türlü kâ t imal eden bir fabrika kurmaya teflebbüs etti. Bu amaçla 300 bin alt n lira sermayeli bir flirket oluflturuldu. Beykoz da kurulan Hamidiye Kâ- t Fabrikas nda üretilen kâ tlar k sa zamanda iç piyasada aran lan ürünler oldu. Ancak böylesine önemli bir piyasay Türklere kapt rmak istemeyen Bat l lar bu kez I. Dünya Savafl n f rsat bildiler. Savafl malzemesi yap lacak gerekçesiyle Osmanl müttefikleri fabrikay 1915 y l nda parçalad lar ve mekanik aksamlar n söküp götürdüler. Böylece kâ t üretimi bir kere daha Bat l tekellerin eline geçmifl oldu. Osmanl n n kâ t sanayisi yapt iki ileri bir geri hamleler baflar s zl kla sonuçland. Modern kâ t fabrikalar na geçifl ise ancak Cumhuriyet ten sonra 1936 y l nda gerçekleflebildi. Okur-yazar kitlesinin yetersizli inin ard nda yatan en önemli sebep Osmanl Türkçesinde yaz dili ile konuflma dili aras ndaki farka dayanmaktad r. Sosyal hayatta konuflulan dille, edebî veya bürokratik dil aras nda anlafl lmaz derecede farkl l klar göze çarp yordu. Örne in, yazd eserlerde Türkçe kullanmaya özen gösteren, hatta sâfi Türkçe fliirler yazan Tanzimat Dönemi nin ünlü ayd n brahim fiinâsi ( ) nin kaleme ald yaz lardaki sözcüklerin % 50 si Arapça kökenlidir. Yaln zca fiil ve baz edatlarda Türkçe kullan r ki bunlar n oran da % 30 kadard r. Geri kalan % 20 sözcük ise Farsça kökenlidir. Bu nedenle gazete veya kitaplar n dili s n rl say da okurun anlayabilece i düzeyde kal r. Bu da yüksek miktarda para vererek kitap sat n alacaklar n say s n ciddi ölçüde azalt r. lk bas lan kitaplar ilgi alanlar d fl nda oldu u için medrese ö rencileri taraf ndan sat n al n p okunmaz. Bast kitaplar satamayan brahim Müteferrika n n bütün zenginli ini bu u urda kaybetmesi matbaac l k tarihimizin ironik bir gerçe i olarak karfl m za ç kar. Osmanl da matbaan n etkili olmas konusunu kitap okuma al flkanl yla birlikte ele al p de erlendiren lber Ortayl ya göre, okuma al flkanl n n getirdi i yaln zl k insanlar n hayat nda çok yenidir. Bu al flkanl k baz toplumlar için hâlâ bir lüks say l r. Toplumumuzda kültürel ak fl ve etkileflim kitaptan çok yüz yüze oturmakla, usta-ç rak, dervifl-fleyh, hoca-talebe iliflkisiyle ilerlemifltir (ORTAYLI 2008: ). Bu hususta yap lan bir baflka yorumda ise konu, e itim sistemi ile iliflkilendirilir. Medrese e itiminde talebe ifle önce okuyaca dersin kitab n istinsah ederek bafllar. Hatta baz kütüphanelerde, haftan n belirli günlerinde, yaln zca kitap istinsah etmek isteyen medrese talebelerine hizmet verilir. Bir di er söyleyiflle, kitap sat n almas gereken ö renciler, geleneksel veya pedagojik sebeplerle okuyacaklar kitaplar kendileri üretirler. Daha sonra kopyas n yapt klar kitab hocalar yla müzakere ederler. Bütün bu ifllemler bir ders de erlendirmesi kapsam nda yap l r (NUHO LU 2002: 931). Resim 1.5 brahim fiinasi.

18 10 Türk Bas n Tarihi 3 Bilindi i gibi eski Türklerde, okuma veya yaz l kültürden ziyade ezbere dayanan flifahî (sözlü) bir kültür hâkimdir. Çocuklar okumaya bafllamadan önce Kur an surelerini ezberlemeye bafllarlar. Biraz daha büyüyünce bütün Kur an ezbere bilmeleri beklenir ve bu çok önemli bir meziyettir. Ancak ezberlenen metnin anlam veya içeri i konusunda herhangi bir bilgiye sahip olmalar beklenemez. O kadar ki Kur an ezbere bilen bir imam bile karfl laflt bir Arapla herhangi bir konuda iki kelime konuflamaz. Bunun yan s ra Arap harfleri ile bas lan her kitap veya yaz kutsal görülür ve bir ulûhiyet atfedilir. Yere düflmüfl Arapça yaz l bir kâ t parças özenle ve büyük bir sayg ile al n r yüksek bir yere konulur veya iyi s hhatte olsun lar n flerrinden korunmak için yak l p yok edilir. K saca okumaya dayanan bir kültürden ziyade söze (ezbere) dayanan bir kültürün hâkim olmas, matbaaya ihtiyaç duyulmas n engellemifltir diyebiliriz. Osmanl ülkesinde kâ t üretimi ne zaman ve nas l bafllad? ÖNCÜ MATBAACI: BRAH M MÜTEFERR KA Bütün gençli ini, mal n, servetini matbaac l k u runa feda eden brahim Müteferrika kimdir? Bu soruya verece imiz cevap ayn zamanda XVIII. yy. Osmanl ayd n dünyas n tan mam z sa layacakt r. Asl nda bu çaba ard nda yatan zorluklar da gözler önüne serecektir. Zira Müteferrika ve onun kurdu u ilk matbaa hakk nda yap lan en son ve en ayr nt l inceleme bize bu dönemin bilinmezliklerinin ne kadar fazla oldu unu göstermektedir. Orlin Sabev (2006) taraf ndan haz rlanan çal flmada, Müteferrika n n do umundan ölümüne kadar geçen süre içinde karanl kta kalan noktalar n ne kadar fazla oldu una yer verilir. brahim Müteferrika n n mezhebi, baba ad, nas l devflirme oldu u, hangi görevleri yapt, matbaas n nas l kurdu u, çocuklar n n say s vs. gibi konular adeta bir sorunlar yuma na dönüflür. Büyük ölçüde brahim Müteferrika n n tereke defterine dayanan Sabev in çal flmas, bu sorunlar n önemli bir k sm n, farkl karfl laflt rma ve elefltirel okumalarla çözmüfl gibidir. Bilindi i gibi müteferrika sözcü ü Osmanl saray nda padiflah n, sadrazam n veya vezirlerin emirlerini getirip-götüren kifliler için kullan lan bir s fatt r. Müteferrika denilince ilk akla gelen kifli, Türkler aras nda matbaay kuran brahim Müteferrika d r y l nda Kolozsvár da (Günümüzde Cluj-Romanya) do ar. Gençlik y llar nda Kolozsvár daki Protestan kolejlerinden birinde okur. Bu y llarda Tevrat, Zebur, ncil gibi kutsal kitaplara merak saran brahim, özellikle Tevrat ta beklenen yeni peygamberin Hz. Muhammed olaca haberini veren ayetten çok etkilenir. Bu konuda tutucu davranan hocalar yla s k s k tart fl r. Bu düflünce onu teslisi reddeden Unitarian (Anti-Trinitarian) mezhebine yaklaflt r r. Orta Macar kral Thököly in isyan veya Osmanl ya iltica etmesi üzerine, 1692 y l nda Türklere esir düfler. Oldukça zeki ve çabuk kavrayan bir genç olan brahim; k sa zamanda Türkçesini ilerletir, sarayda geçerli olan usulleri ve teflrifât ö renir. Müslümanl kendi arzusuyla kabul eden brahim, slâm inanc n konu alan Risale-i slâmiye (1710) bafll kl bir risale yazar. Baz gramer ve imlâ hatalar na ra men yazd kitap onun Müslümanl tam anlam yla benimsedi ini gösteren önemli bir çal flmad r. Bu kitab nda brahim, di er kutsal kitaplardan bahsederek neden slâm benimsedi ine yer verir. Çok genç yafllarda Do u-bat düflünce dünyalar n tan yan ve her iki kültürü de kendisinde mezceden brahim, 1715 y l nda Sultan III. Ahmed in mektubunu Viyana da bulunan prens Eugen e götürmekle görevlendirilir. Bir y l sonra Avusturyal -

19 1. Ünite - Matbaac l k Faaliyetlerinin Geliflimi lara karfl ayaklanan Macarlar n tercümanl n yapar. Osmanl saray n n kendisine güvendi ini gösteren bu görevlere bir yenisi ve onun gelece ini belirleyen bir baflka görev daha eklenir. Bab âli taraf ndan Pasarofça Antlaflmas ndan sonra (2 Temmuz 1718) Tekirda da bulunan Macar prensi F. Rakoczi nin tercüman olarak görevlendirilir. Onunla birlikte olmaktan ve yapt çal flmalardan çok memnun kalan prens, brahim Müteferrika n n meziyetlerini görerek onu, sadrazam Nevflehirli Damat brahim Pafla ya tavsiye eder. Lâle Devri nin muktedir ve yenilikçi sadrazam Damat brahim Pafla, o y llarda stanbul da bir matbaa kurmak isteyen Osmanl n n Fransa Elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet in o lu Said Mehmed Efendi ile Müteferrika y bu iflte birlikte çal flmalar için teflvik eder. Bu arada brahim, 1726 y l nda, Er-Risalâletü l- Müsemmâ bi- Vesiletü t-t bâ (Matbaan n Gerekleri) bafll kl bir risale yazarak ileri gelen devlet adamlar na sunar. Bu risalede matbaa kurman n gereklili ine dair ele al nan hususlar, afla da maddeler halinde özetlenmifltir: 1. Matbaa usulüyle ço alt lacak kitaplar sayesinde toplumun alt ve üst s n flar n n e itimi daha fazla geliflecektir. 2. Matbaa sayesinde slâm dini ve devletine ait bilgiler içeren eserler kolayca bas l p Müslümanlara da t labilir. 3. Matbaa usulüyle hatas z ve kaliteli kitaplar bas labilir ve bunlar nemlenmeye karfl daha dayan kl olur. 4. stinsah usulü yerine matbaa ile daha ucuza binlerce kitap bas labilir. Fakir ö renciler bunlar rahatl kla sat n al p okuyabilirler. 5. Bas lan kitaplar n bafl na içindekiler, sonuna ise zor kelimeler ve önemli fleylerin dizini yap larak, kitaplar daha kullan fll hale getirilebilir. 6. Bas lacak kitaplar n fiyat ucuz oldu u için bunlar taflrada yaflayanlar (köy ve kasaba sakinleri) taraf ndan rahatça sat n al nabilir ve bu sayede cahilli- in ortadan kalkmas sa lan r. 7. Matbaada de iflik konularda kitaplar bas larak ülkedeki ö rencilerin ve halk n ihtiyaçlar n karfl layan genel kütüphanelerin koleksiyonlar zenginlefltirilir. 8. Cihat yaparak slâm n flerefini yücelten Osmanl sultanlar ayn anlay flla kitaplar n say s n ço altacak matbaaya destek olurlarsa flerefleri artar. 9. Bütün H ristiyan halklar Arapça, Farsça ve Türkçe olarak yaz lm fl de erli eserleri basarak maddî gelir elde etmifllerdir. Ancak bu kitaplar, söz konusu dilleri fazla bilmeyenlerce haz rland için hatalarla doludur. Bunun yerine Müslümanlar kitaplar bu üç dilde bizzat haz rlay p bütün slam âlemine satarak kazanç elde edebilirler. 10. Daha önceleri de baz devlet adamlar matbaa kurmak istemiflse de bu sanattan anlayan kiflilerin bulunmamas nedeniyle bu düflünceler gerçekleflememifltir (K salt larak flu kaynaktan al nm flt r: SABEV 2006: ). brahim Müteferrika bu önerileri sundu u y llarda henüz 52 yafl ndad r. Ömrünün 35 y l n Osmanl kimli i alt nda geçiren bu son derece ilginç kiflilik kitap ve Resim 1.6 Yirmisekiz Çelebizade Mehmet Said. 11

20 12 Türk Bas n Tarihi yay nc l k dünyas n iyi bilen biridir. Yukar da s ralad gerekçelere dikkatle bak ld nda onun matbaay cehaletle savaflan ve ayd nlanmay sa layan mühim bir giriflim olarak gördü ü anlafl l r. Matbaa hem kitap bas m n kolaylaflt racak, hem e itime katk sa layacak hem de maddî kazanç elde etmenin önünü açacakt r. Bu ayn zamanda Müteferrika n n analitik bir kafa yap s na sahip oldu unu net olarak ortaya koymaktad r. Sebep-sonuç iliflkilerini aç k tezlerle ortaya koyarak karfl s ndakini ikna etme yöntemini tercih eder. S ralad gerekçelerin 8. maddesi Müteferrika n n diplomasi ve bürokratik dilin inceliklerine ne kadar vâk f oldu unu göstermektedir. Padiflah ikna etmeye çal fl rken, matbaan n kurulmas n destekleyecek sultanlar n flerefinin artaca n nazik bir üslûpla vurgular. Söz konusu risale ve matbaa açmak için verdi i dilekçe üzerine fieyhülislam Abdullah Efendi nin olumlu fetvas al n r. Sultan III. Ahmed, 5 Temmuz 1727 tarihli fermanla sadrazam halifelerinden Said ve saray müteferrikalar ndan brahim e lügat, mant k, fizik, astronomi, co rafya ve t p konular nda kitap basma izni verir. Matbaada kullan lacak bask makineleri ve yaz kal plar yurt d fl ndan getirtilir. Bu geliflmeden haberdar olan hattat loncas n n tepkilerini hafifletmek için kurulacak matbaada dinî kitap bas lmayaca konusunda güvence verilir y l nda brahim Müteferrika n n Sultan Selim Han Camii yan ndaki Mismari Süca Mahallesi nde bulunan evinin alt nda ilk matbaa teflkilât kurulmaya bafllan r. Muhtemelen sarayla ilgili di er görevlerle u raflt için kurulufl çal flmalar bir hayli zaman al r. ki y l sonra, 1729 y l nda Cevherî taraf ndan haz rlanm fl, Vanî Mehmet Efendi nin Türkçeye çevirdi i Vankulu Lügati, brahim Müteferrika Matbaas nda bas lan ilk Türkçe kitap olarak yay n dünyas ndaki yerini al r. Sonraki y llarda resmî görevlerinde u rad baz baflar s zl klar Müteferrika n n saraydaki itibar n olumsuz etkiler. Ancak o flahsî servetini bile heba etmeyi göze alarak çok say da eser basmay baflar r. Hatta ilerleyen yafl na ra men 1744 y l nda matbaada kullan lacak kâ tlar için Yalova da bulunan kâ t imalathanesinde emir olarak görev yapar. Çal flkan, azimli, gayretli kiflili i sayesinde 1729 y l ndan bafllay p vefat etti i y l olan 1747 ye kadar irili ufakl çok say da eser yay mlamay baflar r. Teknik bilgisi yan nda yay nc l k konusundaki titizli i ona, para kaybetmesine ra men, sonsuza kadar yaflayacak hakl bir ün kazand r r. Yay mlanan terekesinde bast halde satamad çok say da eser ve matbaa malzemelerinin tamam n n, toplam servetinin % 82 sini teflkil etti i görülür. Tablo 1.1 brahim Müteferrika n n Menkul ve Gayrimenkul K ymetleri (1747) [SABEV 2006: 299]. Mal ve Eflya Akçe olarak k ymeti Kurufl olarak k ymeti Arap harfli kitap (50.038) 416 kurufl 18 akçe Eflya ( ) kurufl 48 akçe Basma aletleri (sat lm flt r) 700 kurufl 234 kâ t topu kurufl Latince kitap kurufl 10 akçe Matbu kitap kurufl Ev (menzil) kurufl Toplam kurufl 16 akçe

Türk Bas n ve Gazetecilik Tarihi

Türk Bas n ve Gazetecilik Tarihi Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Türk Bas n ve Gazetecilik Tarihi 1 10 Ocak Çal flan Gazeteciler Günü Bas n, milletin müflterek sesidir. Bir milleti ayd nlatma ve irflatta, bir millete muhtaç oldu u fikrî

Detaylı

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK 2009 8.SINIF SBS SINAV SORUSU 6. Yukarıdaki tablo 1906 yılında Osman Hamdi Bey tarafından yapılmıştır. Tablonun adı Kaplumbağa Terbiyecisi dir. Bu tabloyla ilgili aşağıdaki

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

YAZILI MÎRAS YAYIN MERKEZ

YAZILI MÎRAS YAYIN MERKEZ KÜLTÜREL MERKEZLER YAZILI MÎRAS YAYIN MERKEZ Kültür ve slâmî rflad Bakanl Kültürel fller Yard mc l na ba l bir kurum olarak faaliyet gösteren Yaz l Mîras Yay n Merkezi, 1994 y l nda kuruldu. ran- slâm

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA-

EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA- EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA- Prof. Dr. Ahmet Turan ARSLAN 1949 Y l nda S vas ta do du. 1971 de stanbul mam-hatap Okulu ndan, 1975 te stanbul Yüksek slam Enstitüsü

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi Yüksel Baykara ACAR YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yrd. Doç. Dr. Yüksel Baykara Acar Hacettepe Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü nde Ö retim Üyesi olarak görev

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

AKADEM K MAKALELER. M. Esad Coflan

AKADEM K MAKALELER. M. Esad Coflan M. Esad Coflan ...M. ESAD COfiAN çindekiler K saltmalar... 9 Sunufl... 11 Elyazmas Kitaplar 1... 13 Elyazmas Nedir?... 13 Türkiye deki Yazmalar... 14 Elyazmas Kitaplar 2... 17 Elyazmas Kitap Nedir?...

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU EĞİTİM, ÖĞRETİM VE SINAV YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı Ağrı İbrahim Çeçen

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE Ü N T E L E N D R L M fi Y I L L I K P L A N ARAÇ GEREÇLER, YÖNTEM VE Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, proje ve performans formlar, resim kâ - d, boya, sözlük, yaz m k lavuzu Gözlem ve inceleme, tart

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Türk Bas n ve Gazetecilik Tarihi

Türk Bas n ve Gazetecilik Tarihi Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Türk Bas n ve Gazetecilik Tarihi 3 Bas n, milletin müflterek sesidir. Bir milleti ayd nlatma ve irflatta, bir millete muhtaç oldu u fikrî g day vermekte, hulâsa bir milletin

Detaylı

SANAL DĠLĠN DĠLĠMĠZDE YOL AÇTIĞI YOZLAġMA HAZIRLAYAN: CoĢkun ZIRAPLI Ġsmail ÇEVĠK. DANIġMAN: Faik GÖKALP

SANAL DĠLĠN DĠLĠMĠZDE YOL AÇTIĞI YOZLAġMA HAZIRLAYAN: CoĢkun ZIRAPLI Ġsmail ÇEVĠK. DANIġMAN: Faik GÖKALP SANAL DĠLĠN DĠLĠMĠZDE YOL AÇTIĞI YOZLAġMA HAZIRLAYAN: CoĢkun ZIRAPLI Ġsmail ÇEVĠK DANIġMAN: Faik GÖKALP SOSYOLOJĠ ALANI ORTAÖĞRETĠM ÖĞRENCĠLERĠ ARASI ARAġTIRMA PROJE YARIġMASI BURSA TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE

Detaylı

Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi

Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi Ünite Planı Öğretmenin Adı, Soyadı Okulunun Adı Okulunun Bulunduğu Mahalle Okulun Bulunduğu İl Emine ÇELİKCİ Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi Koyunbaba mahallesi ÇORUM Ünit Bilgisi Ünite Başlığı

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Senato: 2 Mart 2016 2016/06-6 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Kahramanmaraş

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab . Ünite Ö retmen K lavuz Kitab S n f: 1 : Matematik Ünite Numaras : 1 Ünite Süresi: ders saati / GEOMETR Örüntü ve Süslemeler Örüntü ve Süslemeler EK M EYLÜL Do al Do al 1. Bir örüntüdeki iliflkiyi belirler..

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

e-bülten STANBUL B LG ÜN VERS TES LET fi M FAKÜLTES REKLAMCILIK BÖLÜMÜ ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI!

e-bülten STANBUL B LG ÜN VERS TES LET fi M FAKÜLTES REKLAMCILIK BÖLÜMÜ ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI! 2007 3 ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI! stanbul Bilgi Üniversitesi Reklamc l k Bölümü 4. s n f ö rencilerinden oluflan AdWorkers reklam ajans, Türkiye nin önde gelen reklam ajanslar yla birlikte

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI I. AMAÇ ve KAPSAM MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI Madde 1. Bu esasların amacı, Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğretim elemanlarının ulusal ve uluslararası düzeyde

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 253 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 5035 SAYILI KANUNDAK MADDES KANUN MADDES N N ESK fiekl KANUN MADDES N N YEN fiekl 49/7 Destek ve muafiyetler

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti?

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Bütün Dünya da yazmaya bafllad m ilk y llarda, Kraliçe Marie Antoinette in, Frans z Devrimi s ras nda, Ekmek

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Afyon Kocatepe Üniversitesi Yabancı Dil Hazırlık Sınıfı Eğitim-Öğretim

Afyon Kocatepe Üniversitesi Yabancı Dil Hazırlık Sınıfı Eğitim-Öğretim Afyon Kocatepe Üniversitesi Yabancı Dil Hazırlık Sınıfı Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Afyon Kocatepe Üniversitesi zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfının eğitim-öğretim

Detaylı

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını,

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını, NİĞDE ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönetmeliğin amacı, Niğde Üniversitesine bağlı olarak kurulan

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

2464 BELED YE GEL RLER KANUNU BELEDİYE GELİRLERİ

2464 BELED YE GEL RLER KANUNU BELEDİYE GELİRLERİ 2464 BELED YE GEL RLER KANUNU 213 BELEDİYE GELİRLERİ KANUN N N ESK fiekl KANUN N N YEN fiekl 41 ÇEVRE TEM ZL K VERG S : (5035 Say l Kanun ile de iflen madde. Yürürlük Mükerrer Madde 44--3914 say l kanunun

Detaylı

Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196. 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL

Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196. 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL I Doç.Dr. Faz l GÜLER T E M E L STAT ST K II Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-594 - 3 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n haklar

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI BU ÜN TEDE NELER Ö RENECE Z? A-YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI B-YÜZDE HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI C-FA Z HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI D-YÜZDE VE

Detaylı

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANIYLA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ (EK MADDE-1 E GÖRE) ve BAŞVURULARI Yükseköğretim Kurumlarında Ön lisans ve Lisans

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR

I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR II Yay n No : 1730 letiflim Dizisi : 29 1. Bas fiubat 2007 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-624 - 7 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK SINIFI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK SINIFI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK SINIFI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; İzmir Kâtip Çelebi

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6 I dil Say mer Sanal Ortamda Halkla liflkiler II dil Say mer, TED Ankara Kolejinin ard ndan lisans e itimini stanbul Üniversitesi, Bat Dilleri ve Edebiyatlar bölümünde tamamlam fl, yüksek lisans ve doktora

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek De iflimi Yönetmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN GEOMETR Geometrik Cisimler Uzunluklar Ölçme 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Prizmalar n temel elemanlar n belirler. Tabanlar n n karfl l kl köflelerini birlefltiren ayr tlar tabanlara

Detaylı

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 24 Aralık 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27795 YÖNETMELİK Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığından: YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAYIN YÖNERGESİ

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAYIN YÖNERGESİ GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAYIN YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu yönerge, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu na göre Üniversiteler Yayın Yönetmeliği ve Üniversitelerde Ders Aracı Olarak Kullanılan Kitaplar,

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ University Grants Committee (UGC) Çeviren : Doç. Dr. M. ÂDEM UGC, üniversitenin parasal gereksinmeleri konusunda Hükümete danışman olarak Temmuz 1919'da

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi I Prof. Dr. Kas m KARAHAN flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi Hizmet Pazarlamas II Yay n No : 1695 flletme-ekonomi Dizisi : 194 2. Bask - Aral k 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 589-4 Copyright

Detaylı

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı?

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı? Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı? *Av.Erdal AKSU 17 Kasım 2008 KONU: Rekabet Kurulu nun 03.07.2008 tarihinde Kablo TV şebekesine entegre

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA ÇİFTLİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı, Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) ne ait tarla arazisi,

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Overview Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industrylevel, and Firm-level Perspective

Detaylı

Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri

Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri Prof. Dr. Yunus Kishalı Beykent Üniversitesi İstanbul Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliğleri Tekdüzen Hesap Çerçevesi Tekdüzen Hesap Planı

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Orman Endüstri Makinaları ve İşletme Anabilim Dalı 1. Proje Konusunun

Detaylı

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir 1915-1918 Çanakkale Hava Savafllar Bilindi i gibi Osmanl savafla girdi inde birkaç cephesi vard r. Ancak en önemlisi buradaki Çanakkale Cephesidir. Adeta savafl n can damar

Detaylı

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Prof.Dr. Cevat NAL Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi Dekan Y.Doç.Dr. Esra YEL Fakülte Akreditasyon Koordinatörü

Detaylı

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu?

Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu? OTOPS Cengiz Özak nc 77 y l sonra ilk kez yay mlanan belgelerle Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu? Y l, 1933. Ermeni Tehciri nin üzerinden 18 y l geçmifl;

Detaylı

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA B üyükçekmece deki yeni kampüsünü e itim ve ö retime açan, anas n f, ilkö retim, anadolu ve fen liselerini içeren Ç nar Koleji 32 bin metrekarelik alana kurulu

Detaylı