İ Ç İ N D E K İ L E R

Transkript

1

2

3

4

5 İ Ç İ N D E K İ L E R 1- DÜNYA ŞEKER DURUMU TARIMSAL FAALİYETLER FABRİKALARIMIZIN İŞLETME TEKNOLOJİK, BAKIM-ONARIMVE ENERJİ FAALİYETLERİ MAKİNE FABRİKALARI VE EMAF,BİLGİ İŞLEM, ŞEKER ENSTİTÜSÜ 2008 YILI FAALİYETLERİ EĞİTİM FAALİYETLERİ ARAŞTIRMA FAALİYETLERİ PERSONEL VE SOSYAL İŞLER DAİRESİ FAALİYETLERİ PAZARLAMA-SATIŞ VE SATINALMA FAALİYETLERİ PAZARLAMA ARAŞTIRMALARI VE SATIŞ İŞLERİ SATINALMA İŞLERİ YATIRIMLARIMIZ TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş MALİ DURUM BİLANÇO GELİR TABLOSU KAR VE ZARAR HESABI

6

7 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. Sermaye Yapısı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 6 Temmuz 1935 tarihinde T.C. Ziraat Bankası, Sümerbank ve T.İş Bankası nın eşit oranda iştirakiyle ve o tarihte mevcut 4 Adet Şeker Şirketini devir almak suretiyle Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre 22 Milyon Lira sermayeli bir Anonim Şirket olarak kurulmuştur. Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 04/12/2009 tarih ve 1069 sayılı Olurlarına istinaden Şirketimiz nominal sermayesi ,-TL ye yükseltilmiş olup, sermaye değişikliği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 22/12/2009 tarih ve 7463 sayılı nüshasında yayınlanmıştır. Şirketimizin Yönetim Kurulu; 17/12/2007 tarih ve 6959 sayılı Ticaret sicilinde yayımlanarak yürürlüğe giren Ana Sözleşmemizin 11. Maddesine göre 7 (Yedi) üyeden oluşmuş ve 2009 yılında teşekkül eden Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerimizin isimleri aşağıda gösterilmiştir. Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu Atama Tarihi Görevden Ayrılma Tarihi Yönetim Kurulu Bşk. ve Mehmet Azmi AKSU 26/12/ Genel Müdür Yönetim Kurulu Başkan Hasan ALKAN 15/01/ Vekili Yönetim Kurulu Üyesi Dr.Abbas SUERİ 28/01/ Yönetim Kurulu Üyesi Celalettin OKÇU 04/12/ Yönetim Kurulu Üyesi Muammer Yaşar ÖZGÜL 15/01/ /11/2009 Yönetim Kurulu Üyesi Hayriye MIHÇAK 18/11/ Yönetim Kurulu Üyesi Veysel TEKELİOĞLU 28/01/ Yönetim Kurulu Üyesi A.Atilla OSMANÇELEBİOĞLU 08/06/ Denetim Kurulu Üyesi Adem Arif ARLI 22/04/ Denetim Kurulu Üyesi Sibel ERGÜN 22/04/ /02/2009

8 MİSYON-VİZYON Türkşeker in şeker üretim politikasının esası; öncelikle yurtiçi tüketimini karşılayacak seviyede, standartlara uygun kalitede, asgari maliyet ve azami katma değer yaratacak şekilde üretim yapmaktır. Misyonumuz: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü, Kalite Politikası (vizyon) doğrultusunda hizmet vermeyi taahhüt ederken, hizmet verdiği kişi ve kuruluşlar ile çalışanlarının mevcut ve geleceğe yönelik beklentilerini tespit eder ve bunları karşılamaya çalışır. Yürütülen hizmetlerde bir misyon oluşturarak, öncelikli sırada müşteri memnuniyetini sağlamak için; Uygunluk, Teslim zamanı, Ürün / hizmet güvenliği, Sorumluluk gibi beklentileri karşılamaya özen gösterir. Vizyonumuz: Müşterilere, taşra teşkilatına ve pancar üreticilerine verdiğimiz hizmetlerimizi; Mevzuat hükümlerine uygun olarak, Verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda, Hatasız ve mümkün olan en kısa sürede, Müşterilerin ve pancar üreticilerinin memnuniyetini, Çalışanların motivasyonunu sağlayarak gerçekleştirmektir. HUKUKİ STATÜ Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. faaliyetlerini; 4634 sayılı Şeker Kanunu, 233 Sayılı KHK ve Şirket Ana Statüsüne göre yürütmekte olan, sermayesinin tamamı devlete ait bir İKTİSADİ DEVLET TEŞEKKÜLÜ olup, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 08/10/2007 tarih, 2007/57 sayılı kararı ile kamu hisselerinin özelleştirme programına alınmasına karar verilmiştir. Böylece Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., 08/10/2007 tarihi itibariyle 4046 sayılı Özelleştirme Kanununa da tabi olmuştur.

9 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL MÜDÜR VE YÖNETİM KURULU BAŞKANI TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI MEHMET AZMİ AKSU DİYARBAKIR 1948 BABA VE ANNE ADI MUZAFFER VEDİA ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ZİRAAT YÜKSEK MÜH. ŞEKER FABRİKASI LOJMANLARI ETİMESGUT / ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : DEVLET SU İŞLERİ ETÜT PLAN.- (SİGORTALI) ANKARA TAVUKCULUK ENSTİTÜSÜ-ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ TÜRKİYE SÜT ENDÜSTRİSİ KURUMU- ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ YEM SANAYİİ T.A.Ş.- ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- BÖLGE MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- BÖLGE MÜDÜRÜ TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI T.İ.G.E.M.- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI- A.P.K. UZMANI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş.- GENEL MÜDÜR VE YÖN.KUR.BAŞKANI DEVAM EDİYOR

10 BAKANLIĞI KİT, BAĞLI ORTAKLIK, İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT, BAĞLI ORTAKLIK, İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI YÖNETİM KURULU BAŞKAN VEKİLİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI HASAN ALKAN KONYA BABA VE ANNE ADI ABDULLAH HAVA ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ ANKARA İ.T.İ.AKADEMİSİ - İŞLETME-MUHASEBE EV ADRESİ VE TELEFON ŞEKER FABRİKASI LOJMANLARI ETİMESGUT/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : KONYA ŞEKER FABRİKASI-MUHABERAT DAKTİLO(SİGORTALI) KONYA ŞEKER FABRİKASI-DAKTİLOĞRAF KONYA ŞEKER FABRİKASI-LEVAZIM MUHASEBE MEMURU YEDEK SUBAY KONYA ŞEKER FABRİKASI-MUHASEBE MEMURU KONYA ŞEKER FABRİKASI- TİCARET ŞEFİ KONYA ŞEKER FABRİKASI-MUHASEBE ŞEFİ KONYA ŞEKER FABRİKASI-MUH.VE TİC.İŞL.UZM.YARD GENEL MÜDÜRLÜK-MALİ MUH.VE MALİ TAH.MÜDÜR YARD GENEL MÜDÜRLÜK-MALİ.MUH.VE MAL.TAH.MÜDÜRÜ GENEL MÜDÜRLÜK-BÜTÇE VE YATIRIM MUH.MÜDÜRÜ GENEL MÜDÜRLÜK-FİNANSMAN MÜDÜRÜ GENEL MÜDÜRLÜK-MALİ İŞL.VE MUH.DAİ.BAŞKANI GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜD.YARD.VE YÖN.KURULU ÜYESİ GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜDÜR YARDIMCISI GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜD.YARD.VE YÖN.KURULU ÜYESİ GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜD.YARD.VE YÖN.KUR.BAŞKAN VEKİLİ GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜDÜR YARDIMCISI GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜD.YARD.VE YÖN.KURULU ÜYESİ GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜD.YARD.VE YÖN.KUR.BAŞKAN VEKİLİ Devam ediyor

11 BAKANLIĞI KİT, BAĞLI ORTAKLIK, İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT, BAĞLI ORTAKLIK, İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI YÖNETİM KURULU ÜYESİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI DR. ABBAS SUERİ AKSARAY BABA VE ANNE ADI ŞAMMAS ATALAY AYŞE ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ (1980) ANKARA ÜNİV.FEN BİL.ENS.DOKTORA (1989) EV ADRESİ VE TELEFON ŞEKER FABRİKASI LOJMANLARI ETİMESGUT/ANKARA / DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : BOR ŞEKER FABRİKASI-BÖLGE ŞEF YARDIMCISI ŞEKER ENSTİTÜSÜ ZİR.KİM.VE TOP ŞUBESİ- ASİSTAN ASKERLİK ŞEKER ENSTİTÜSÜ ZİR.KİM.VE TOP ŞUBESİ- ASİSTAN ŞEKER ENSTİTÜSÜ ZİR.KİM.VE TOP ŞUBESİ- MÜHENDİS ŞEKER ENSTİTÜSÜ ZİR.KİM.VE TOP ŞUBESİ- TEKNİK UZMAN ŞEKER ENSTİTÜSÜ ZİR.KİM.VE TOP ŞUBESİ- ŞEF UZMAN ŞEKER ENSTİTÜSÜ BİT.BESLEME VE TOP.ŞUB-KISIM MÜDÜRÜ ŞEKER ENSTİTÜSÜ-ENSTİTÜ MÜDÜRÜ ANKARA ŞEKER FABRİKASI-BAŞUZMAN GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜDÜR YARDIMCISI GENEL MÜDÜRLÜK-MÜŞAVİR GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜDÜR YARDIMCISI GENEL MÜDÜRLÜK-MÜŞAVİR GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜDÜR YARDIMCISI GENEL MÜDÜRLÜK-GENEL MÜD.YARD. VE YÖN.KURULU ÜYESİ Devam ediyor

12 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI BAŞBAKANLIK ÖZEL.İD.BAŞ.-PROJE GRUP BAŞKANI CELALETTİN OKCU DOĞUM YERİ VE YILI SİVRİHİSAR BABA VE ANNE ADI CELALETTİN NAZENİ ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ ANADOLU ÜN.İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAK. TODAİE-YÜKSEK LİSANS EV ADRESİ VE TELEFON ÖĞRETMENLER CAD.TÜGSAŞ LOJ.A BLOK D.9 ÇUKURAMBAR/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : SÜMERBANK HOLDİNG A.Ş. MERKEZ ŞUBESİ-SÖZLEŞMELİ PERS. Ekim ASKERLİK(ASTEĞMEN) SÜMERBANK HOLDİNG A.Ş. MERKEZ ŞUBESİ-SÖZLEŞMELİ PERS SÜMER HOLDİNG A.Ş. ÖZELLEŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ-UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI GEÇİCİ GÖREVLİ UZMAN Şubat-1995 Ekim-1995 ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN Kasım-1995 Eylül-2003 ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKAN VEKİLİ Eylül-2003 Mart-2004 ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI Nisan-2004 devam ediyor

13 BAKANLIĞI KİT, BAĞLI ORTAKLIK, İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT, BAĞLI ORTAKLIK, İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MÜSTEŞAR MUAMMER YAŞAR ÖZGÜL KÜTAHYA BABA VE ANNE ADI HÜSEYİN HATİCE ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON ANKARA ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAK. (İktisat ve Maliye Bölümü) DEVLET MAH. ZÜHTÜ TİGEL CAD. B1 BLOK NO:3 ORAN/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : KÜTAHYA MAİYET MEMURU MAYIS-1980 MART-1983 CİDE KAYMAKAMI MART-1983 AĞUSTOS-1987 GÖLE KAYMAKAMI EYLÜL-1987 AĞUSTOS-1989 KIZILTEPE KAYMAKAMI AĞUSTOS-989 HAZİRAN-1991 İÇİŞLERİ BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ŞUBE MÜDÜRÜ HAZİRAN-1991 TEMMUZ-1991 İÇİŞLERİ BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANI TEMMUZ-1991 EYLÜL-1993 İÇİŞLERİ BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜR YARDIMCISI EYLÜL-1993 NİSAN-1998 ESKİŞEHİR VALİ YARDIMCISI NİSAN-1998 MAYIS-2003 ESKİŞEHİR VALİ VEKİLİ MAYIS-2003 TEMMUZ-2003 BAŞBAKANLIK GAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANI TEMMUZ-2003 ŞUBAT-2008 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MÜSTEŞARI ŞUBAT-2008 Devam ediyor

14 BAKANLIĞI KİT, BAĞLI ORTAKLIK, İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT, BAĞLI ORTAKLIK, İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI EMEKLİ HAYRİYE MIHÇAK İZMİT BABA VE ANNE ADI HALİL MUZAFFER ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ EV ADRESİ VE TELEFON ZİYABEY CAD.YÜKSEL SİTESİ D BLOK NO:28 BALGAT/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : SAĞLIK BAKANLIĞI - MUT - SİLİFKE - KAYSERİ - ECZACI MART-1976 HAZİRAN-1988 SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZ. GENEL MÜD.- ECZACI-ŞUBE SORUMLUSU-ŞUBE MÜD. HAZİRAN-1988 KASIM-1993 SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ- DAİRE BAŞKANI KASIM-1993 ŞUBAT-2000 SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜD- İLAÇ VE ECZACILIK GEN. MÜD. YARD SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜD.- İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜD TEMMUZ-2005 TEMMUZ-2005 EMEKLİ

15 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞ.İSTİHDAM DAİRESİ BAŞKANI VEYSEL TEKELİOĞLU DOĞUM YERİ VE YILI YENİYAYLA-KONYA BABA VE ANNE ADI ÖMER NACİYE ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ HACETTEPE ÜN. İŞLETME YÖNETİMİ EV ADRESİ VE TELEFON KUZGUN SOKAK NO:87/19 AŞAĞIAYRANCI/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : ASKERLİK ÇALIŞMA VE SOS.GÜV.BAK. İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI-MÜFETTİŞ YARD ÇALIŞMA VE SOS.GÜV.BAK. İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI-İŞ MÜFETTİŞİ TOPLU KONUT VE KAMU ORT.İDARESİ BAŞKANLIĞI- UZMAN KAMU ORTAKLIĞI İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-İSTİHDAM DAİRESİ BAŞKANI DEVAM EDİYOR

16 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI İÇİŞLERİ BAKANLIĞI MERKEZ VALİSİ ARİF ATİLLA OSMANÇELEBİOĞLU ÇAYKARA/TRABZON BABA VE ANNE ADI CEVAT LÜTFİYE ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ EV ADRESİ VE TELEFON MERKEZ EFENDİ MAH.MEVLANA CAD.SEDEFTEPE EVLERİ NO:45/56 ZEYTİNBURNU/İSTANBUL DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI ÖZLÜK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1.MÜMEYYİZİ KONYA MAİYET MEMURU(KAYMAKAM ADAYI) ANTALYA KUMLUCA KAYMAKAM VEKİLİ ADANA-CEYHAN KAYMAKAM VEKİLİ İÇEL-MUT KAYMAKAM VEKİLİ BALIKESİR-İVRİNDİ KAYMAKAM VEKİLİ KAYMAKAMLIK KURSU KURUCAŞİLE KAYMAKAMI ASKERLİK KURUCAŞİLE KAYMAKAMI FEKE KAYMAKAMI TORTUM KAYMAKAMI VE BELEDİYE SAMANDAĞ KAYMAKAMI MÜLKİYE MÜFETTİŞİ MÜLKİYE BAŞMÜFETTİŞİ TEFTİŞ KURULU BAŞKAN YARDIMCISI TEFTİŞ KURULU BAŞKANI TUNCELİ VALİSİ ÇANKIRI VALİSİ MERKEZ VALİSİ KAHRAMANMARAŞ VALİSİ MALATYA VALİSİ MERKEZ VALİSİ PERSONEL GENEL MÜDÜRÜ MÜSTEŞAR YARDIMCISI MERKEZ VALİSİ MERSİN VALİSİ KONYA VALİSİ MERKEZ VALİSİ DEVAM EDİYOR

17 2009 YILI FAALİYETLERİ 1. DÜNYA ŞEKER DURUMU Global finans ve emtia piyasaları 2009 yılında oldukça dalgalanma göstermiş olup, şeker piyasası da bunun dışında kalmamıştır. AB ve Küba gibi büyük tedarikçilerin dünya şeker piyasasından çekilmeleri ile birlikte, şeker kamışının önümüzdeki yıllarda etanol üretimi için daha fazla miktarlarda kullanılacağı ve dünya şeker tüketiminin istikrarlı bir biçimde artacağı beklentileri, gelecekteki şeker arzında sıkıntılar olacağı kuşkusunu yaratmıştır yılında şeker piyasasını hareketlendiren en önemli faktör, Hindistan ve Brezilya da mahsulün beklenenin altına gerçekleşmesidir. Bu durum stokların azalmasına yol açmış olup, her ne kadar global ekonomik resesyon talebi olumsuz etkilemiş olsa da, şeker fiyatları yükselmiştir. Fiyatlardaki istikrarsızlığın başlıca kaynağı Hindistan da devletin şeker politikalarına müdahale ederek üretim miktarlarını belirlemesidir. Bu ülkede şeker üretimi 2007/2008 döneminde 28,6 milyon ton iken, devletin üretim miktarını yeniden belirlemesi sonucunda ve kısmen de kötü hava koşullarının etkisiyle üretim 2008/2009 döneminde 15,7 milyon tona düşmüştür. Hindistan yurtiçi talebi karşılamak için 2009 yılında büyük miktarlarda şeker ithal etmiştir. Spekülatörler bu durumdan yararlanarak şeker piyasasına yönelmişlerdir. Öte yandan son üç yıldır oluşan stok fazlalıkları nedeniyle, 2008/2009 döneminde fiziki bir şeker açığı bulunmamaktaydı. Ancak, 2009/10 veya 2010/11 döneminde arzda beklenmedik sıkıntıların yaşanması durumunda Hindistan gibi büyük tüketici ülkelerde stokların tehlikeli bir biçimde eriyebileceği aşikar olup, bazı uzmanlar bunun fiyatların kontrolden çıkmasına yol açabileceğinden endişelenmektedir. Hatırlanacağı üzere Kasım 1974 te ham şeker fiyatları 56,63 cent/lb ye (1248,84 $/ton a kadar yükselmişti). 1

18 Dünya şeker durumunu özetleyen son beş yıllık revize şeker bilançosu tahmini aşağıda gösterilmiştir. TAHMİNİ DÜNYA ŞEKER BİLANÇOSU 1000 Ton Ham Değer Şeker 2009/ / / / /2006 Açılış Stokları Üretim İthalatlar Tüketim İhracatlar Kapanış Stokları /- Üretim /- % /- Tüketim /- % Tüketim %'si olarak stoklar KAYNAK: F.O.LICHT s World Sugar Balances ( ) DÜNYA ŞEKER ÜRETİMİ 2008/2009 döneminde dünya şeker üretiminin yaklaşık 153,3 milyon ton olduğu tahmin edilmiştir. Üretim geçen döneme kıyasla yaklaşık 13,3 milyon ton azalmıştır. Bunun nedeni ise, Hindistan ve AB nin yanı sıra, Çin ve Pakistan gibi birçok Asya ülkelerindeki üretimlerin 2008/2009 döneminde farklı nedenlerle düşmüş olmasıdır. Son 25 yıldır durgun seyreden dünya pancar şekeri üretimi AB nin şeker piyasası reformunu 2005 yılının sonlarında kabul etmesi ile birlikte düşmeye başlamıştır. Şimdi dünyadaki toplam şekerin sadece % 20 si şeker pancarından elde edilmekte olup, geçen dönem 34,9 milyon ton olan dünya pancar şekeri üretimi 2008/2009 döneminde % 8 oranında azalarak 31,9 milyon tona düşmüştür. AB nin geçen dönem 17,3 milyon ton olan üretimi 15,2 milyon tona düşmüştür. Pancar şekeri üreten Avrupa dışındaki ülkelerdeki pancar şekeri üretimi de bir önceki döneme göre düşmüştür. Bu kategorideki ülkelerin başında ABD, Çin ve Japonya gelmektedir. 2

19 Dünya kamış şekeri üretimi 1950 lerden bu yana sürekli artış göstermiş olup, üretimin iki dönem üst üste düştüğü hiç görülmemiştir. Bir önceki dönem 134,0 milyon ton olan dünya kamış şekeri üretimi 2008/2009 döneminde 118,0 milyon tona düşmüştür. Üretimdeki en büyük düşüşler Asya ülkelerinden Hindistan, Çin, Tayland ve Pakistan da görülürken, daha küçük oranlardaki düşüşler yine Filipinler, Vietnam gibi diğer birçok Asya ülkelerinde yaşanmıştır. DÜNYA ŞEKER TÜKETİMİ Nüfus artışı ve ekonomik büyümenin etkisiyle dünya şeker tüketimi son on yıldır yıllık ortalama % 2,5 oranında artış gösterirken, yaşanmakta olan global ekonomik kriz nedeniyle 2008/2009 döneminde bu oran % 1 e düşmüştür. Ekonomik krize rağmen şeker tüketiminin söz konusu dönemde yine de bir miktar artmasının nedeni, dünyanın en büyük şeker tüketicisi ülkeleri olan Hindistan ve Çin deki ekonomik büyümenin bu dönemde de devam etmiş olmasıdır. Gelişmiş ülkelerde ise şeker talebinde fiyat esnekliği yoktur. Diğer bir ifadeyle, bu ülkelerde şeker fiyatları ne olursa olsun, şeker tüketiminde önemli bir artış veya azalma olmamaktadır. 2008/2009 döneminde dünya şeker tüketiminin 161,2 milyon ton olduğu tahmin edilmiştir. 3

20 2008/2009 DÖNEMİ DÜNYA ŞEKER ÜRETİMİ (Miktar 1000 Ton, Ham Değer) DÜNYA ŞEKER TÜKETİMİ (Miktar 1000 ton, Ham Değer) ÜLKELER ÜLKELER BREZİLYA ,4 HİNDİSTAN ,0 HİNDİSTAN ,0 AB ,7 AB ,0 ÇİN ,9 ÇİN ,5 BREZİLYA ,5 TAYLAND 7 521,0 ABD 9 540,0 A.B.D ,0 RUSYA 5 965,0 MEKSİKA 5 169,0 MEKSİKA 5 281,6 AVUSTRALYA 4 786,2 ENDONEZYA 5 258,3 RUSYA 3 788,3 PAKİSTAN 4 565,0 PAKİSTAN 3 467,0 MISIR 2 712,2 ENDONEZYA 2 799,1 TAYLAND 2 591,5 ARJANTİN 2 403,5 JAPONYA 2 289,0 KOLOMBİYA UKRAYNA 2 213,0 TÜRKİYE 2 338,5 İRAN 2 207,0 G. AFRİKA 2 307,0 FİLİPİNLER 2 198,5 GUATEMALA 2 220,0 TÜRKİYE 2 132,9 FİLİPİNLER 2 094,2 DİĞER ÜLKELER ,9 DİĞER ÜLKELER ,5 DÜNYA TOPLAMI: ,0 DÜNYA TOPLAMI: ,1 (Dünyada üretilen toplam şekerin 31,9 milyon tonu şeker pancarından elde edilmiştir.) (Üretimi ve tüketimi 2 milyon ton ve üzeri olan ülkeler baz alınmıştır.) KAYNAK: F.O.LICHT S World Sugar Balances ( ) 4

21 2008/2009 DÖNEMİ KİŞİ BAŞINA ŞEKER TÜKETİMİ (Miktar Kg. Ham Değer) ÜLKELER ÜLKELER AB 37,43 SİNGAPUR 63,22 İSVİÇRE 61,42 İSRAİL 77,08 RUSYA 42,59 SURİYE 41,64 UKRAYNA 48,42 İRAN 33,22 TÜRKİYE 27,77 PAKİSTAN 26,15 AVRUPA 38,36 JAPONYA 18,01 ORTALAMASI HİNDİSTAN 21,18 TUNUS 34,58 ÇİN 11,46 MISIR 34,39 ASYA 18,31 SUDAN 28,93 ORTALAMASI G.AFRİKA 32,49 AVUSTRALYA 61,04 AFRİKA 15,26 YENİ ZELANDA 55,24 ORTALAMASI OKYANUSYA 48,26 KÜBA 63,03 ORTALAMASI MEKSİKA DÜNYA ORTALAMASI 23,81 KANADA 39,72 ABD 31,05 KUZEY /ORTA 36,80 AMERİKA ORTALAMASI BREZİLYA 64,67 ARJANTİN 46,04 URUGUAY 30,85 GÜNEY AMERİKA 52,05 ORTALAMASI KAYNAK: F.O.LICHT s World Sugar Balances ( ) 5

22 2008/2009 DÖNEMİNDE EN BÜYÜK 10 EN BÜYÜK 10 ŞEKER ÜRETİCİSİ ÜLKE ŞEKER TÜKETİCİSİ ÜLKE (Bin ton, ham değer) (Bin ton, ham değer) 1) Brezilya ) Hindistan ) Hindistan ) AB ) AB ) Çin ) Çin ) Brezilya ) Tayland ) A.B.D ) A.B.D ) Rusya ) Meksika ) Meksika ) Avustralya ) Endonezya ) Rusya ) Pakistan ) Pakistan )Mısır EN BÜYÜK 10 PANCAR ŞEKERİ ÜRETİCİSİ ÜLKE 6 EN BÜYÜK 10 KAMIŞ ŞEKERİ ÜRETİCİSİ ÜLKE ( Bin ton, ham değer ) ( Bin ton, ham değer ) 1) AB ) Brezilya ) ABD ) Hindistan ) Rusya ) Çin ) Türkiye ) Tayland ) Ukrayna ) Meksika ) Çin ) Avustralya ) Japonya ) Pakistan ) Mısır ) A.B.D ) Belarus ) Endonezya ) Fas ) Filipinler EN BÜYÜK 10 EN BÜYÜK 10 İHRACATÇI ÜLKE İTHALATÇI ÜLKE ( Bin ton, ham değer ) ( Bin ton, ham değer ) 1) Brezilya ) AB ) AB ) Hindistan ) Tayland ) ABD ) Avustralya ) Endonezya ) B.A.E ) B.A.E ) Guatemala 1 474,2 6) G. Kore ) Meksika ) Malezya ) G. Afrika ) S. Arabistan ) Küba ) Kanada ) S. Arabistan ) Japonya Dünya toplam ihracatı Dünya toplam ithalatı ,5 (%53 ü ham şeker ihracatıdır) (% 55 i ham şeker ithalatıdır) KAYNAK: F.O.LICHT s World Sugar Balances ( )

23 DÜNYA ŞEKER BORSASI FİYATLARI (YILLIK ORTALAMA) (Fob Avrupa Limanları US$/ M TON) YILLAR LONDRA , , , , , ,46 Londra Beyaz Şeker Borsasında 30 Haziran 2006 itibariyle spot fiyat belirlenmesine son verilmiş olup; bu tarihten önceki yıllık ortalamalar spot fiyatlara göre, sonraki ortalamalar Londra Beyaz Şeker Borsası Vadeli ilk ay fiyatları dikkate alınarak hesaplanmıştır VE 2009 YILLARI LONDRA BEYAZ ŞEKER BORSASI SPOT FİYATLARI (AYLIK) MUKAYESESİ (FOB Avrupa Limanları TON/ US$) AYLAR EN YÜKSEK EN DÜŞÜK ORT. EN YÜKSEK EN DÜŞÜK ORT. OCAK 351,00 313,00 334,48 373,50 324,60 344,50 ŞUBAT 387,20 327, ,30 401,00 378,20 389,99 MART 397,00 324,60 348,10 408,00 377,70 393,75 NİSAN 369,00 331,10 351,18 427,30 393,80 406,53 MAYIS 336,60 320,00 328,79 453,00 429,00 442,90 HAZİRAN 383,70 321,60 360,46 458,70 422,90 439,70 TEMMUZ 412,50 351,00 378,10 493,80 436,50 460,12 AĞUSTOS 414,50 373,00 394,98 577,00 491,80 546,41 EYLÜL 402,50 365,50 383,59 618,00 519,50 564,18 EKİM 386,90 298,70 332,39 609,30 549,90 583,94 KASIM 351,00 304,60 327,20 624,50 574,80 597,60 ARALIK 328,60 307,10 373,57 710,20 599,80 655,95 Kaynak : Reuter 414,50 298,70 356,10 710,20 324,60 485,46 27 Ağustos 24 Ekim 31 Aralık 14 Ocak 7

24 2- TARIMSAL FAALİYETLER 2.1-ÜRETİM FAALİYETLERİ TAAHHÜT VE EKİM DURUMU 2009 yılında ton pancar üretim iş programına karşılık köyde üretici ile ton taahhüt bağlantısı yapılmıştır. Ekimlere zamanında başlanarak hızlı bir ekim gerçekleştirilmiş ve toplam ,6 hektar sahada pancar ekimi yapılmıştır. Taahhüt ve ekim durumu fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Tahsis Edilen Taahhüde Giren Alınan Ekim Pancar Eken Fabrika Adı Kota Ton Köy Adet Üretici Adet Taahhüt Ton Ton Hektar Köy Adet Üretici Adet Afyon , Ağrı , Alpullu , Ankara , Bor , Burdur , Çarşamba , Çorum , Elazığ , Elbistan , Erciş , Ereğli , Erzincan , Erzurum , Eskişehir , Ilgın , Kars , Kastamonu , Kırşehir , Malatya , Muş , Susurluk , Turhal , Uşak , Yozgat , TOPLAM ,

25 MÜCADELE DURUMU Ekimde kullanılan tohumların tamamı toprak altı haşerelerine karşı ilaçlanmıştır. Şeker pancarında büyük ölçüde verim ve şeker kaybına neden olan Cercospora'ya karşı ,3 hektar sahada mücadele yapılmıştır. Cercospora mücadelesinde kullanılan ilaç bedelinin tamamı Şirketimiz tarafından karşılanmıştır. Şeker pancarına arız olan haşerelere karşı üreticiler tarafından 7.852,9 hektar sahada mücadele yapılmıştır yılında hastalık ve haşerelere karşı yapılan mücadele alanı toplam ,2 hektar olmuştur. Mücadele durumu fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Hastalıklara Karşı Mücadele Haşerelere Karşı Mücadele Mücadele Sahası Hektar İlaçlama Masrafı TL/hektar Üreticiler Taraf.Yapılan Hektar Şirket Taraf. Yapılan Hektar Toplam Mücadele Yapılan Alan Hektar Afyon ,0-350,0 Ağrı Alpullu 5.954,1 15,12 508, ,0 Ankara ,0-310,0 Bor ,0-205,0 Burdur ,0-230,0 Çarşamba 5.264,0 14,60 758, ,0 Çorum Elazığ Elbistan , ,0 Erciş Ereğli Erzincan ,0-150,0 Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu 2.407,9 17, , ,9 Kırşehir Malatya ,0-300,0 Muş , ,0 Susurluk ,4 30,35 581, ,4 Turhal 9.149,9 23,88 50, ,9 Uşak Yozgat TOPLAM ,3 23, , ,2 9

26 ÜRÜN TAŞIYAN ALAN 2009 yılında ,6 hektar sahada pancar ekimi yapılmış ve çeşitli nedenlerden dolayı 1.124,4 hektarı tahrip olmuştur. Tahrip olan bu sahanın 852,2 hektarlık kısmı mükerrer olarak ekilmiş, 272,2 hektar alanı ise ekilememiştir. Ürün taşıyan alan ,4 hektar olmuştur. Tahrip olan, mükerrer ekilen ve ürün taşıyan alan miktarları fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Tahribat Mükerrer Ekilemeyen Ürün Taşıyan Alanı Ekim Alanı Alan Alan Fabrika Adı Hektar Hektar Hektar Hektar Afyon 72,5 72, ,0 Ağrı ,5 Alpullu 52,3 40,4 11, ,3 Ankara ,0 Bor 137,5 137, ,0 Burdur ,0 Çarşamba ,0 Çorum ,0 Elazığ ,0 Elbistan ,0 Erciş 558,8 430,6 128, ,8 Ereğli ,2 Erzincan ,0 Erzurum 34,0-34, ,0 Eskişehir ,0 Ilgın ,0 Kars ,0 Kastamonu ,0 Kırşehir ,0 Malatya ,0 Muş ,0 Susurluk 221,9 139,2 82, ,0 Turhal ,0 Uşak 47,4 32,0 15, ,6 Yozgat ,0 TOPLAM 1.124,4 852,2 272, ,4 10

27 REKOLTE DURUMU 2009 yılında ekimin ve tarla hazırlıklarının zamanında, tekniğine uygun olarak yapılması, yeterli ve dengeli gübrenin zamanında tarlaya atılması, bakım ve sulama işlerinin iyi yapılması sonucu rekolte ton olarak gerçekleşmiştir. Fabrikalar üzerinden pancar teslim eden üretici sayıları ile rekolte miktarları aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Pancar Tesl. Eden Üretici Adet Rekolte Ton A Kotası B Kotası C Pancarı Toplam Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM

28 FABRİKALAR ARASI PANCAR NAKİLLERİ Fabrikaların rekolte durumları ile hedef pancar işleme kapasiteleri gözönüne alınarak en ekonomik işlemeyi sağlamak amacıyla fabrikalar arası pancar nakilleri yapılmaktadır yılında Şirketimiz fabrikalarına ait toplam işlenen ton pancarın ton unun (% 6,02) fabrikalar arası nakli yapılmıştır. Fabrikalar arasında yapılan pancar nakilleri aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Pancara Göre Gönderen Alan Nakledilen Pancar Fabrika Adı Fabrika Adı Ton Ankara Çorum Ilgın Afyon Ankara Eskişehir Kırşehir Çorum Turhal Çarşamba Yozgat Çorum TÜRKŞEKER

29 2.2- KAMPANYA FAALİYETLERİ İŞLENEN PANCAR 2009 yılında fabrikaların kendi sahasında üretilen ve fiilen işlenen pancar miktarları aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Olarak Kendi Sahasında Fiilen İşlenen Fabrika Adı Üretilen Pancar Pancar Ton Ton Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TÜRKŞEKER TOPLAMI

30 PANCAR TAŞIMALARI Taşra kantarlarında yükleme ve boşaltma esnasında meydana gelen zayiatlar ile silo firelerini azaltmak ve fabrikalarımızın tam kapasite ile çalışmalarını temin gayesiyle, 1988 yılında başlatılan üreticilerin pancarlarını doğrudan fabrika merkezlerine teslim etme uygulamasına bu yıl da devam edilmiştir. Bu kapsamda pancarlarını doğrudan fabrika merkezine teslim eden üreticilere; pancar nakliye ihalesinde bağlı bulundukları kantar için oluşan nakliye ücreti ve nakliye ücretinin % 15 fazlası ile nakliye tazminatı ve teşvik primi ödemesi uygulamaları yapılarak üreticilerin pancarlarını doğrudan fabrika merkezine teslim etmeleri teşvik edilmiştir. Üreticiler tarafından fabrika merkezine taşınan pancarın toplam taşınan pancara oranı 2008 yılında % 54,54 iken, 2009 yılı kampanya döneminde % 56,63 olarak gerçekleşmiştir yılında, müteahhit nakliyeci ve üreticiler tarafından fabrika merkezlerine taşınan pancar miktarları aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Merkezine Taşınan Pancar Ton % a) Üreticiler Tarafından Taşınan Merkez Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Pancar ,53 Taşra Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Pancar ,10 Merkez ve Taşra Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Toplam Pancar ,63 b) Müteahhit Nakliyeciler Tarafından Taşınan Pancar ,37 TOPLAM ,00 14

31 KAMPANYA SONUÇLARI FİRELER 2009/2010 kampanya döneminde fabrikaların kendi sahasında üretilen pancara göre, tesellüm edilen-bedeli ödenen, tesellüm edilen-işlenen, bedeli ödenen-işlenen ve fabrika tartısı-işlenen pancar miktarları arasındaki fark yüzde (%) olarak aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Tesellüm Edilen İle Bedeli Ödenen Pancar Arasındaki Fark % Tesellüm Edilen İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark % Bedeli Ödenen İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark % Fabrika Merkez Kantarı Tartısı İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark % Afyon 7,84 11,18 3,62 10,80 Ağrı 7,55 14,73 7,77 13,05 Alpullu 9,64 12,30 2,95 12,62 Ankara 8,30 11,88 3,91 11,35 Bor 8,42 11,40 3,25 10,00 Burdur 6,79 9,89 3,32 9,30 Çarşamba 6,98 10,87 4,18 10,39 Çorum 8,67 12,07 3,73 11,25 Elazığ 13,92 17,28 3,90 17,01 Elbistan 11,50 10,06-1,63 9,90 Erciş 7,36 9,75 2,58 9,18 Ereğli 7,80 9,17 1,49 6,74 Erzincan 7,85 10,15 2,50 9,11 Erzurum 7,59 12,35 5,15 10,56 Eskişehir 8,03 7,44-0,64 7,06 Ilgın 7,73 10,77 3,30 9,06 Kars 7,53 25,66 19,60 23,62 Kastamonu 7,12 10,83 3,99 10,27 Kırşehir 9,49 11,30 2,00 10,74 Malatya 9,46 9,50 0,04 9,58 Muş 7,84 15,02 7,80 14,29 Susurluk 7,60 10,60 3,25 9,32 Turhal 8,14 10,61 2,69 8,95 Uşak 10,19 8,92-1,41 8,51 Yozgat 7,57 9,79 2,40 9,09 ORTALAMA 8,15 10,58 2,64 9,48 15

32 BEDELE ESAS POLAR ŞEKER VARLIĞI, FABRİKA DİGESTİONU VE RANDIMAN DEĞERLERİ 2009/2010 kampanya döneminde fabrikaların, bedele esas polar şeker varlığı, fabrika digestionu ve randıman değerleri yüzde (%) olarak aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Bedele Esas Polar Şeker Varlığı % Fabrika Digestionu % Fabrika Randımanı % Afyon 18,90 18,32 15,69 Ağrı 15,54 15,72 13,25 Alpullu 13,81 13,23 10,78 Ankara 17,20 17,38 14,86 Bor 16,77 16,73 14,46 Burdur 17,69 17,46 14,94 Çarşamba 13,61 14,30 11,74 Çorum 18,47 17,97 15,41 Elazığ 15,60 15,11 12,46 Elbistan 16,74 16,60 14,50 Erciş 17,63 17,56 15,49 Ereğli 17,44 17,23 14,83 Erzincan 17,52 17,57 15,54 Erzurum 19,66 18,52 16,46 Eskişehir 18,31 17,77 15,40 Ilgın 17,93 17,58 15,41 Kars 19,28 18,64 16,01 Kastamonu 17,57 17,46 15,21 Kırşehir 17,33 16,89 14,22 Malatya 15,50 15,41 13,13 Muş 17,64 17,31 14,68 Susurluk 13,88 13,12 10,16 Turhal 17,62 17,28 14,74 Uşak 17,06 17,00 14,83 Yozgat 17,92 17,77 15,71 ORTALAMA 17,48 17,18 14,78 16

33 PANCAR VE ŞEKER VERİMLERİ 2009/2010 kampanya döneminde fabrikaların bedeli ödenen pancar miktarı üzerinden hektara pancar verimi ile bedele esas polar şeker varlığı ve randımana göre hektara şeker verimleri aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Bedeli Ödenene Göre Pancar Verimi Ton/Hektar Polar Şeker Varlığına Göre Şeker Verimi Ton/Hektar Randımana Göre Şeker Verimi Ton/Hektar Afyon 52,437 9,911 8,228 Ağrı 32,961 5,122 4,367 Alpullu 54,647 7,547 5,891 Ankara 56,223 9,670 8,354 Bor 50,503 8,469 7,302 Burdur 49,570 8,769 7,406 Çarşamba 50,620 6,889 5,943 Çorum 49,659 9,172 7,653 Elazığ 31,528 4,919 3,929 Elbistan 53,133 8,894 7,704 Erciş 32,678 5,761 5,062 Ereğli 53,715 9,367 7,965 Erzincan 46,513 8,149 7,228 Erzurum 35,686 7,017 5,875 Eskişehir 58,554 10,721 9,017 Ilgın 57,867 10,376 8,871 Kars 31,700 6,112 5,075 Kastamonu 43,514 7,645 6,618 Kırşehir 62,362 10,807 8,868 Malatya 49,149 7,618 6,453 Muş 35,516 6,266 5,214 Susurluk 66,711 9,259 6,778 Turhal 47,820 8,426 7,049 Uşak 42,332 7,221 6,278 Yozgat 50,733 9,091 7,970 ORTALAMA 50,869 8,892 7,518 17

34 2.3- ÜRETİCİ DESTEKLERİ Pancar tarımında birim alandan elde edilecek kök ve şeker verimini arttırmak gayesiyle, üreticilere tarımsal işlerini zamanında ve tekniğine uygun olarak yapabilmeleri için ayni ve nakdi yardım yapılmasına bu yıl da devam edilmiştir KİMYASAL GÜBRE DAĞITIMI 2009 yılı üretim dönemi için pancar üreticisinin ihtiyacı olan kimyevi gübrelerin temin ve dağıtım hizmetleri Yönetim Kurulumuzun 04/12/2008 tarih ve 2638/20-2 sayılı kararı ile Pankobirlik e devredilmiştir. Yıl içinde pancar üretimi için dağıtımı yapılan kimyasal gübrelerin cins ve miktarları aşağıya çıkarılmıştır. ÜRE KOMPOZE (%46N) (12N-30P 2 O 5-12K 2 O) TOPLAM 1- Ticari İsimlerine Göre (Birim : Ton) AZOT FOSFOR POTAS TOPLAM 2- Saf Bitki Besin Maddelerine Göre (Birim : Ton) AZOT FOSFOR POTAS TOPLAM 3- Dekara Verilen Saf Bitki Besin 16,691 9,942 3,977 30,610 Maddesi (Birim :Kg) ŞEKER PANCARI TOHUMU 2009 yılı pancar ekimlerinde, sertifikalı genetik monogerm şeker pancarı tohumu kullanılmıştır. Kullanılan tohum ile hektara sarf edilen miktarlar aşağıya çıkarılmıştır. 1- Sarf edilen pancar tohumu (kg) : Hektara atılan pancar tohumu (Mükerrer ekim dahil) (kg) : 3,39 18

35 EKİM MAKİNELERİ 2009 yılı pancar ekimlerinde Şirketimize ait adet mekanik hassas ekim makinesi ile ,2 hektar (% 64), üreticilere ait adet pnömatik hassas ekim makineleri ile de ,4 hektar (% 36) olmak üzere toplam ,6 hektar pancar ekimi gerçekleştirilmiştir. Sıra üzeri mesafeye göre ekim durumu aşağıda gösterilmiştir. Sıra Üzeri İlk Ekim Ekim Mesafesi Hektar % 8 cm ,1 95,65 17 cm 8.146,5 4,35 Toplam ,6 100, SEYYAR PANCAR BOŞALTMA-TEMİZLEME VE YÜKLEME MAKİNELERİ Fabrikaya daha az toprak taşınması, atık su arıtım tesisi maliyeti ile işletme masraflarının azaltılması, pancarın uzun süre silolarda muhafazası ile şeker kaybının asgariye indirilmesi, toprak firesinin daha doğru tespiti, toprak erozyonunun önlenmesi ve bedeli ödenen ile işlenen pancar arasındaki farkın azaltılması gibi birçok faydalar sağlayan seyyar pancar boşaltma makineleri; tesellüme açık olan 273 kantardan 25 i merkez kantarı, 134 ü taşra kantarı olmak üzere toplam 159 kantarda çalıştırılmıştır yılında 234 adet makine ile tonu 1,65 TL den ton üretici, ton pancar da müteahhit vasıtalarından olmak üzere toplam ton pancar boşaltılmıştır yılında mevcut 234 adet makinenin 91 adedi personel yetersizliği nedeniyle müteahhit eliyle çalıştırılmıştır. Makinelerin son 5 yıllık çalışma durumları aşağıya çıkarılmıştır. Çalışan Makine Makine Bulunan Kantar. Tesellüm Edilen Pancar Seyyar Makine İle Tesellüm Edilen Pancar Seyyar Makine İle Müteahhide Yükleme Boşaltma Makine İle İşçi Boşaltması Arasındaki Fire Farkı Taşınması Önlenen Toprağın Nakliye Tutarı İşçi İle Boşaltma Ücreti Makine ile Boşaltmada Alınan Ücret Sabit Pan. Boş.Mak. İle Boş. Üretici Pancarı Maliyet Yıl Adet Bin Ton Bin Ton % Ton Ton % Bin TL TL/Ton TL/Ton TL/Ton Bin Ton , , ,00-2,50 1,25 1, , , ,50-3,00 1,35 1, , , ,00-3,50 1,50 1, , , ,50-4,50 1,65 1, , , ,50-4,50 1,65 1,

36 2009/2010 kampanya döneminde tesellüm edilen toplam ton pancarın tonu (%73,04) seyyar, tonu (%19,46) sabit olmak üzere toplam tonu (%92,50) boşaltma makineleri ile boşaltılmıştır. Pancar tarımında işçiliği asgari düzeye indirmek, hizmetleri zamanında ve tam olarak yapabilmek, bu suretle de pancar verimi ve kalitesini yükseltmek amacıyla, tarımsal mekanizasyon çalışmalarına devam edilmektedir SONDAJ FAALİYETLERİ Şirketimiz sondaj ekiplerince 2009 yılında Elazığ, Erciş, Muş fabrikalarında işletme kuyularının bakım ve onarımları ile Afyon, Ankara, Çorum, Kırşehir, Susurluk ve Uşak Şeker Fabrikalarında birer adet olmak üzere toplam 6 adet derinkuyu açılmıştır. Şirketimizin yaptığı çalışmalar aşağıda gösterilmiştir. Yıllar Şirket Sondaj Ekipleri Tarafından Açılan Üretici Kuyuları Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (lt/sn) İşletme Kuyuları Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (lt/sn) Şirketimiz Kontrolünde Özel Sondaj Ekiplerine Açtırılan Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (lt/sn) Ekim Alanlarında Açılan Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (lt/sn) Sulanabilecek Toplam Saha (ha) TOPLAM BEDELLİ ŞEKER Her yıl olduğu gibi 2009 yılında da bedelli şeker tevziatına devam edilmiş ve üreticilere pancar bedeline mahsuben ton şeker verilmiştir AVANS ÖDEMELERİ 2009 yılında pancar üreticilerine toplam TL avans ödemesi yapılmıştır. Ödenen bu avansın TL si (%24,41) ayni olarak, TL si (%75,59) ise nakdi olarak ödenmiştir. Bu şekilde üreticilere pancar bedel ödemeleri başlamadan önce toplam pancar bedelinin %50,22 si ayni ve nakdi avans olarak ödenmiştir. 20

37 2.3.8-YAŞ PANCAR POSASI DAĞITIMI Kampanya döneminde fabrikalarımızda yan ürün olarak üretilmekte olan yaş pancar posası dağıtımı ve satışı her yıl Şirketimiz ile üreticiler arasında aktedilen Şeker Pancarı Üretim Sözleşmesi ile Yaş Pancar Posası Bedelsiz Dağıtımı ve Satışı Yönergesi esaslarına uygun olarak yapılmaktadır. Bu çerçevede, Şirketimiz fabrikalarında 2009/2010 kampanya döneminde sözleşme gereği talep eden pancar üreticilerine, teslim ettikleri firesiz pancarın %20 sine kadar bedelsiz olarak prese edilmiş yaş pancar posası verilmiştir. Fabrikalarımızda üretilen istihkak fazlası yaş pancar posası ise, Şirketimiz tarafından piyasa şartlarına göre tespit edilen fiyat ile, öncelikle ihtiyacı olan pancar üreticilerine, daha sonra da sütçülük ve besicilik yapanlara satılmıştır. 2009/2010 kampanya döneminde üretilen toplam ton yaş pancar posasının ton u bedelsiz olarak üreticilere dağıtılmış ve ton u bedelli olarak satılmış, ton u ise değerlendirilememiştir MELAS SATIŞI 2009 yılında hayvan yemi olarak üreticiye ton melas satışı yapılmıştır. 2.4-PANCAR FİYATLARI PANCAR ALIM FİYATLARI 4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği ile Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikler gereğince; şeker pancarı fiyatları her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenmektedir. Buna göre, Yönetim Kurulumuzun 22/10/2009 tarih ve 2653/15-1 sayılı kararı ile 2009 yılında üretici tarafından teslimi taahhüt edilen % 16 polar şeker ihtiva eden, net (firesi düşürülmüş) bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı 115,00 TL olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, Yönetim Kurulumuzun 17/09/2009 tarih ve 2651/13-2 sayılı kararı ile 2009 yılı net (firesi düşürülmüş) bir ton C pancarı alım fiyatı 70,00 TL olarak tespit edilmiştir. 21

38 SON 5 YILLIK PANCAR ALIM FİYATLARI VE TÜFE İLE İLİŞKİSİ Sabit fiyatlarla son 5 yıllık Pancar Fiyatı - TÜFE ilişkisi aşağıda gösterilmiştir. (2005 yılı 100 olarak kabul edilmiştir.) A Kotası Pancar Alım Fiyatı Pancar Fiyatındaki Yıllar TL/ton TÜFE Kümülatif Değişim , , , , ,

39 2.5- PANCAR BEDELİ ÖDEMELERİ 2009 yılı toplam pancar bedeli, ödenen avanslar ve üreticiye ödenecek bakiye pancar bedeli miktarları fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Prim ve Tazminatlar Ayni-Nakdi Üreticiye Ödenecek Dahil Toplam Pancar Avans Toplamı Bakiye Pancar Bedeli Fabrikalar Bedeli Bin TL Bin TL Bin TL Afyon , , ,20 Ağrı , , ,21 Alpullu , , ,44 Ankara , , ,94 Bor , , ,10 Burdur , , ,69 Çarşamba 5.147, , ,44 Çorum , , ,39 Elazığ 8.356, , ,98 Elbistan , , ,02 Erciş , , ,90 Ereğli , , ,98 Erzincan , , ,96 Erzurum , , ,32 Eskişehir , , ,28 Ilgın , , ,40 Kars 3.621, , ,99 Kastamonu , , ,62 Kırşehir , , ,89 Malatya , , ,90 Muş , , ,86 Susurluk , , ,66 Turhal , , ,38 Uşak , , ,52 Yozgat , , ,86 TOPLAM , , ,93 23

40 Bakiye pancar bedelinin tamamı 30 Nisan 2010 tarihi itibariyle üreticilere ödenecektir yılında, hektara ve pancar teslim eden üretici başına isabet eden ortalama brüt gelir durumu 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Yılı Hasat Sahasına Göre TL/Hektar Ortalama Brüt Gelir Pancar Teslim Eden Üretici Başına TL , , , ,30 Fark 1.226, ,63 Ortalama brüt gelir, 2009 yılında bir önceki yıla göre hektar başına % 24,03 oranında, pancar teslim eden üretici başına ise % 42,99 oranında artmıştır TARIMSAL ETÜT VE PROJEYE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR TARIMSAL ORGANİZASYONDAKİ GELİŞMELER Ülkemiz şeker sektöründeki gelişmelerin etkisi ile pancar üretim miktarı ve şartlarında ortaya çıkan değişiklikler, fabrikalarımızda yapılan yatırımlar ve üretici imkânlarının artması göz önünde bulundurularak pancar tarımının organizasyonunda bazı değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ekonomik vasfını yitiren ekim alanlarında faaliyet gösteren bölge teşkilatımız yeniden değerlendirilmiş, üreticiye Şirketimizce sağlanan hizmetlerin daha etkili ve en ekonomik biçimde verilmesi sağlanmıştır PANCAR POTANSİYELİ ETÜT ÇALIŞMALARI Ülkemiz şeker ihtiyacının artması durumunda ihtiyacın karşılanabilmesi, mevcut kurulu pancar işleme kapasitemize yeterli ve emniyetli pancar üretiminin yapılabilmesi için potansiyel pancar ekim alanlarının belirlenmesi, gerek tarım sektöründe, gerekse diğer sektörlerde meydana gelen değişikliklerin pancar üretimi üzerindeki etkilerinin takibi açısından periyodik olarak sonu sıfır ve beş rakamla biten yıllarda köy bazından başlayarak kantar, bölge ve fabrika seviyesinde pancar potansiyeli etütleri yapılmaktadır. 24

41 2005 yılında bütün fabrikalarımızda yılları arası pancar potansiyeli etütleri yapılmıştır yılı pancar potansiyeli etütleri sonuçlarına göre Şirketimize bağlı 25 şeker fabrikasında pancar ekimi yapılabilecek toplam arazi miktarı 31 milyon dekar, 4 yıllık münavebe sistemine göre yıllara göre ekim alanı 4,4 4,8 milyon dekar, üretilebilecek pancar miktarı milyon ton arasında değişmektedir BÖLGE ŞEFLİĞİ VE KANTARLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyon Projesi çerçevesinde fabrika merkezlerine yapılan yatırımlar neticesi merkeze tesellümün artması, kota uygulaması ve bazı üretim alanlarında rakip ürünlerin ekiminin artması dolayısıyla, ekonomik olma özellikleri ortadan kalkan Ziraat Bölge Şeflikleri ve kantarların Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu nun 28/04/2000 tarih ve A.01.1.KİT 689 sayılı yazısı, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu nun Şirketimizle ilgili olarak hazırladığı yılları arasındaki denetim raporlarında yer alan temenniler ve 2004/8 Başbakanlık Genelgesi kapsamında değerlendirilmesi sonucu 2009 yılında Yönetim Kurulumuzun 12/06/2009 tarih ve 2647/9-2 sayılı kararı ile 11 Ziraat Bölge Şefliği ve 2 adet kantar kapatılmıştır. Böylece 2002 yılından itibaren kapatılan Ziraat Bölge Şefliği sayısı 60, kantar sayısı ise 184 olmuştur. Şirketimiz 12/06/2009 tarihi itibariyle 133 Ziraat Bölge Şefliği ve 273 kantar (2 adedi kiralık) ile faaliyetlerini sürdürmektedir PANCAR VE RAKİP ÜRÜNLER MALİYET ETÜTLERİ 4634 Sayılı Şeker Kanununun hammadde ve şeker fiyatları başlıklı 5 nci maddesi, Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliğinin hammadde fiyatının tespiti başlıklı 5 nci maddesi uyarınca ürün fiyatları, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenmektedir. Bu durum, üretici maliyetlerinin doğru biçimde belirlenmesinin önemini artırmaktadır. Şeker pancarı ve rakip ürünlerin üretici maliyetlerinin belirlenmesi için Ziraat Bölge Şefliklerimizce, bölgeyi temsil edecek özellikte, bir pancar ve yeterli sayıda rakip ürün tarlasında tarımsal üretim için yapılan harcamalar takip edilerek değerlendirilmektedir. Bu amaçla, 2009 yılında Ziraat Bölge Şefliklerimizce 133 Şeker pancarı, 66 Buğday, 20 25

42 2009 Yılı maliyet etütleri değerlendirme sonuçları Şeker Pancarı, Buğday ve Ayçiçeğine Ait Üretici Masrafları (Tablo 1), Fabrikalar İtibariyle Şeker Pancarı ve Rakip Ürünlere Ait Bilgiler (Tablo 2) ve Şeker Pancarı Çiftçi Masrafları ve Net Gelirleri Tablosu (Tablo 3) başlıkları altında verilmiştir TARIMSAL YATIRIM VE TESİSLERLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR TARIMSAL YATIRIMLAR 1999 C Numaralı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Projesi: Küçük ölçekli ve fabrika merkezine yakın kantarların kapatılarak kantar sayısının azaltılması, merkezde tesellümün arttırılması, sağlıklı fire tespiti ile bedeli ödenen, işlenen pancar arasındaki farkın düşürülmesi amacıyla, fabrika meydanlarındaki tartma, boşaltma, silolama ve yan ürünlerin verilmesinde kolaylık sağlanması için takviye ve modernizasyon yatırımlarının yapıldığı projeye 2009 yılında TL ödenek tefriki yapılmıştır. Bu ödenekten TL harcanarak % 83 gerçekleşme sağlanmıştır. Söz konusu proje kapsamında 2009 yılı içinde fabrika merkezlerindeki boşaltma ve silolama sistemlerini hızlandırmak, topraksız pancar alımı sağlamak üzere Malatya Şeker Fabrikası ile Ilgın Şeker Fabrikası yüzdürmeli yer silosu tadilatları yıl içerisinde tamamlanıp hizmete sunulmuştur. Ayrıca Ilgın Şeker Fabrikasına yer silosu için beton platform yapılmıştır A numaralı İdame, Yenileme ve Tamamlama Projesi: 2009 Yılı Türkşeker Tarım Sektörü Yatırımları 2009 A numaralı İdame Yenileme ve Tamamlama Projesi için TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödeneğin tamamı harcanmıştır. Gerçekleşme oranı % 100 dür. Söz konusu projenin Makine-Teçhizat alt bölümünde fabrikalarımızın ve kantarlarımızın öncelikli ihtiyacı olan 5 kantarda 13 adet 60 tonluk elektronik kantar tesisi yapılmış, mekanik olan 2 kantar tesisi elektro mekaniğe dönüştürülmüştür. Bu bölümdeki TL ödeneğin TL si kullanılmış olup gerçekleşme oranı % 100 olmuştur. İnşaat alt bölümünde ise 5 kantarda 13 adet çukursuz kantar temeli yaptırılmıştır. Bu bölümündeki TL ödeneğin, TL si harcanmıştır. Gerçekleşme oranı %100 olmuştur. 26

43 TARIMSAL TESİSLER Şirketimiz 12/06/2009 tarihi itibariyle 133 Ziraat Bölge Şefliği ve 273 kantar (2 adedi kiralık) ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Ziraat Bölge Şefliklerimizin bedeli ödenen pancar miktarlarına göre sınıflandırılması Tablo 4 te, kantarlarımızın bedeli ödenen pancar miktarlarına göre sınıflandırılması Tablo 5 te verilmiştir. 27

44 TABLO : 1- ŞEKER PANCARI, BUĞDAY VE AYÇİÇEĞİ'NE AİT ÇİFTÇİ MASRAFLARI ( 2009 YILI ) ŞEKER PANCARI BUĞDAY AYÇİÇEĞİ Toplam Toplam Toplam Masraftaki Masraftaki Masraftaki MASRAF UNSURLARI TL / da TL / Ton % Payı TL / da TL / Ton % Payı TL / da TL / Ton % Payı 1-TARLA KİRASI 86,14 17,03 17,73 40,63 111,63 22,85 70,00 223,64 31,87 2-GÜBRE BEDELİ 62,54 12,36 12,88 31,58 86,77 17,76 27,97 89,36 12,73 3-TOHUM BEDELİ 5,14 1,02 1,06 18,94 52,04 10,65 11,45 36,58 5,21 4-MÜCADELE İLACI 3,80 0,75 0,78 2,61 7,17 1,47 5,60 17,89 2,55 5-MİBZER KİRASI 1,64 0,32 0,34 6-İŞGÜCÜ TOPLAMI 147,35 29,13 30,34 6,22 17,09 3,50 12,41 39,65 5,65 a)çapa Tekleme 68,30 13,50 14,06 0,00 0,00 0,00 8,84 28,24 4,02 b)sulama 21,27 4,21 4,38 2,41 6,62 1,36 3,22 10,29 1,47 c)hasat 55,91 11,05 11,51 1,28 3,52 0,72 0,19 0,61 0,09 d)diğer (Ek.,Mü.,Güb.,Yan Ürün.) 1,87 0,37 0,38 2,52 6,92 1,42 0,16 0,51 0,07 7-ÇEKİ GÜCÜ TOPLAMI 118,14 23,36 24,32 72,01 197,83 40,49 79,92 255,34 36,39 a)tarla Hazırlığı 38,59 7,63 7,94 29,76 81,76 16,73 39,69 126,81 18,07 b)ekim 6,00 1,19 1,24 7,44 20,44 4,18 7,25 23,16 3,30 c)çapa Tekleme 5,08 1,00 1,05 0,00 0,00 0,00 10,63 33,96 4,84 d)sulama 33,04 6,53 6,80 4,50 12,36 2,53 5,19 16,58 2,36 e)hasat 28,19 5,57 5,80 11,56 31,76 6,50 9,98 31,88 4,54 f)diğer (Müc.,Güb.,Yan Ürün.) 7,24 1,43 1,49 18,75 51,51 10,54 7,18 22,94 3,27 8-NAKLİYE BEDELİ 41,46 8,20 8,54 4,19 11,51 2,36 4,30 13,74 1,96 9-DİĞER (Su bedeli vb.) 19,52 3,86 4,02 1,65 4,53 0,93 8,00 25,56 3,64 GENEL TOPLAM 485,73 96,03 100,00 177,84 488,57 100,00 219,65 701,76 100,00 Not: 1 Ton'a isabet eden masrafların hesaplanmasında; maliyet etütlerindeki verim değerleri (Şeker Pancarı : kg/da, Buğday: 364 kg/da, Ayçiçeği: 313 kg/da) kullanılmıştır. 28

45 TABLO : 2- FABRİKALAR İTİBARİYLE ŞEKER PANCARI VE RAKİP ÜRÜNLERE AİT BİLGİLER ( 2009 YILI ) TOPLAM ÜRETİM ÜRÜN ÜRÜN MASRAFLARI VERİM MALİYET FİYATI N E T G E L İ R ADI ETÜT ( TL / da ) ( ton / da ) ( TL / ton ) ( TL / ton ) ( TL / ton ) ( TL / da ) SAYISI [1] [2] [3] = [1] / [2] [4] [5] = [4] - [3] [6] =( [2]*[4] )-[1] Şeker Pancarı ,73 5,058 96,03 125,64 29,61 149,76 Anason 1 347,55 0, , , ,45 367,45 Arpa (Genel) ,82 0, ,73 392,00-37,73-12,72 Arpa (Sulu) 6 147,04 0, ,24 367,00-73,24-24,46 Arpa (Susuz) ,35 0, ,51 402,00-13,51-4,66 Ayçiçeği 7 219,65 0, ,76 771,00 69,24 21,67 Buğday (Genel) ,84 0, ,57 445,00-43,57-15,86 Buğday (Sulu) ,99 0, ,46 450,00-52,46-21,09 Buğday (Susuz) ,58 0, ,25 449,00-51,25-16,55 Çeltik 7 485,90 0, , ,00 386,93 260,02 Çer.Ayçiçeği 2 351,58 0, , ,00 124,57 23,05 Domates ,91 8, ,99 217,00 89,01 744,73 K.Fasulye 3 334,08 0, , , ,14 253,76 Haşhaş 4 374,65 0, , ,00-974,34-96,46 Havuç 2 942,51 4, ,89 440,00 235, ,49 Karpuz 2 531,86 3, ,72 175,00 29,28 106,89 Kavun 2 379,44 2, ,84 215,00 84,16 244,06 Mısır 5 357,91 1, ,40 423,00 91,60 98,93 Silajlık Mısır 1 301,36 4,000 75,34 60,00-15,34-61,36 Ot 1 52,00 0, ,00 200,00 70,00 28,00 Pamuk 1 352,67 0, , ,00 544,82 254,43 Patates 9 725,32 2, ,40 468,00 219,60 641,24 Sarımsak ,80 0, , ,00 373,14 261,20 Soğan 6 686,68 3, ,90 443,00 261,10 985,65 Taze Fasulye 1 756,75 1, ,05 550,00 140,95 260,75 Tur.Hıyar ,45 2, ,36 700,00 162,64 341,55 Tütün 1 555,00 0, , , ,00 225,00 Nohut 1 145,50 0, , ,00 80,77 10,50 Kanola 1 162,25 0, ,25 610,00-201,25-40,25 29

46 TABLO : YILI ŞEKER PANCARI ÇİFTÇİ MASRAFLARI ve NET GELİRLERİ TABLOSU (Düzeltilmiş Maliyet Etütlerine Göre) ÇİFTÇİ FİRESİZ ŞEKER MASRAFLARI PANCAR PANCARI BRÜT KULLAN. TOPLAMI VERİMİ DİGESTİON FİYATI GELİR NET GELİR İŞÇİ FABRİKA ETÜT (TL/da) (ton/da) % (TL/ton) (TL/da) (TL/da) (TL/Ton) SAYISI ADI SAYISI [1] [2] [3] [4] [5] = [4] * [2] [6] = [5] - [1] [7] = ([6] / [2]) (Adet/da) AFYON 7 508,86 5,039 18,90 135,84 684,49 175,63 34,85 4 AĞRI 3 361,24 3,158 15,54 111,69 352,74-8,50-2,69 4 ALPULLU 6 543,18 5,685 13,81 99,26 564,29 21,10 3,71 6 ANKARA 7 494,17 5,460 17,20 123,63 675,01 180,85 33,12 4 BOR 4 529,99 4,790 16,77 120,53 577,36 47,37 9,89 6 BURDUR 8 468,09 4,848 17,69 127,15 616,45 148,36 30,60 1 ÇARŞAMBA 3 520,81 4,867 13,61 97,82 476,07-44,74-9,19 4 ÇORUM 7 477,53 4,947 18,47 132,75 656,71 179,18 36,22 4 ELAZIĞ 2 426,44 3,824 15,60 112,13 428,71 2,27 0,59 5 ELBİSTAN 4 492,72 4,683 16,74 120,32 563,48 70,76 15,11 5 ERCİŞ 4 379,47 3,542 17,63 126,72 448,86 69,40 19,59 4 EREĞLİ 3 398,24 5,738 17,44 125,35 719,30 321,06 55,95 1 ERZİNCAN 4 427,48 4,268 17,52 125,93 537,41 109,92 25,76 5 ERZURUM 6 430,33 3,418 19,66 141,31 482,94 52,61 15,39 4 ESKİŞEHİR 8 507,07 5,733 18,31 131,60 754,45 247,39 43,15 4 ILGIN 5 603,36 5,816 17,93 128,87 749,49 146,12 25,13 2 KARS 3 383,99 2,665 19,28 138,58 369,35-14,65-5,50 4 KASTAMONU 7 482,95 4,476 17,57 126,28 565,26 82,32 18,39 4 KIRŞEHİR 5 559,44 6,467 17,33 124,56 805,56 246,12 38,06 4 MALATYA 6 440,65 4,629 15,50 111,41 515,68 75,03 16,21 5 MUŞ 4 393,74 3,538 17,64 126,79 448,59 54,86 15,50 4 SUSURLUK 8 606,34 6,161 13,88 99,76 614,62 8,28 1,34 6 TURHAL 9 482,58 4,547 17,62 126,64 575,87 93,30 20,52 5 UŞAK 4 479,13 4,330 17,06 122,62 530,98 51,85 11,97 5 YOZGAT 6 467,39 5,058 17,92 128,80 651,53 184,14 36,40 5 ORTALAMA ,73 5,058 17,48 125,64 635,50 149,77 29,

47 TABLO : 4 - BÖLGELERİN BEDELİ ÖDENEN PANCAR MİKTARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI (2009) ve üzeri Ton Toplam Ton Ton Ton Ton Ton Ton Fabrika Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Adı Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM % 2,26 0,09 8,27 0,86 15,04 2,96 10,53 3,70 21,80 11,70 23,30 24,60 18,80 56,09 100,00 100,00 31

48 TABLO : 5 - KANTARLARIN BEDELİ ÖDENEN PANCAR MİKTARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI (2009) Ton Ton Ton Ton Ton Ton Ton ve üzeri Ton Toplam Fabrika Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Adı Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM % 1,47 0,02 11,36 0,97 17,22 3,62 21,24 8,75 15,74 11,22 12,45 13,69 14,29 28,74 6,23 32,99 100,00 100,00 32

49 2.8- TOHUM İŞLEME FABRİKASI ÇALIŞMALARI Tohum İşleme Fabrikası, pancar üretim iş programına uygun olarak, genetik monogerm ham tohumdan kalibre edilmiş tohum elde edip, her türlü teknik kontrolü, ilaçlaması ve laboratuvar analizlerini yaparak ekime hazır halde fabrikalara sevk etmektedir yılında işletmeye alınan kapalı sistem yeni ilaçlama tesisi ile, çalışanlar ve çevre açısından daha sağlıklı bir ortam yaratılırken; tesiste yeni formülasyonlu ilaç kullanıldığından tohumların daha homojen ilaçlanması sağlanmıştır. Ayrıca 2000 yılından itibaren ekimde kullanılan tohumların ilaçlanmasında sistemik etkili ilaçlar da ilaç karışımına eklenerek, pancarın ilk çıkışında büyük tahribat yapan haşerelerin zararı da önlenmiştir. 1- İşlemeye Alınan Ham Tohum Miktarı : 559,783 ton 2- Kalibre Edilmiş Tohum Miktarı : 444,850 ton 3- Randıman : % 79, yılı ortalama maliyet (genetik monogerm-işlenmiş) : 18,34 TL/kg 33

50 3 - FABRİKALARIMIZIN İŞLETME VE TEKNOLOJİK FAALİYETLERİ A - ŞEKER ÜRETİMİ KAMPANYA FAALİYETLERİMİZ Sanayimizde bu yılki kampanya döneminde 25 fabrikada günde ortalama ton pancar işlenmiştir ÜRETİM DEĞERLERİ 2009/2010 Kampanya döneminde Şirketimize ait fabrikalarda üretilen şeker miktarı, geçen dönemlerle karşılaştırmalı olarak aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. ŞEKER ÜRETİMİ, Ton 34

51 2009 kampanyasında, fabrikalarımızda ton pancar işlenerek ton şeker ve ton melas elde edilmiştir. Kampanyada elde edilen şekerin 287 tonu küp şekerdir. Pancar kampanyası dışında 761,8 ton küp şeker yapılmış olup yıllık küp şeker üretim miktarı toplam 1 048,8 ton olmuştur yılında Eskişehir Alkol Fabrikamızda, ton melas işlenerek litre alkol üretilmiştir KAMPANYASI ŞEKER FABRİKASI FAALİYETLERİ ÖZETİ 2009 kampanya başlama tarihleri, her yıl olduğu gibi pancar rekoltesi, pancarın vegetasyon seyri, geçmiş yıllardaki randıman değerleri ve şeker stok durumuna bağlı kalınarak ilgili servislerle görüş birliği içerisinde tespit edilmiştir. 35

52 TEKNOLOJİK DEĞERLER Fabrikalarımıza ait son beş yıllık teknolojik sonuçlar karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. Toplam Melasta Pancardaki Kayıplar Kalan Şeker Randıman Randıman Yıllar Şeker Varlığı % % p.g. % p.g. % p.g. % p.ş.g ,41 0,44 2,04 13,93 84, ,85 0,44 2,03 13,38 84, ,43 0,43 2,01 13,99 85, ,57 0,43 1,96 14,18 85, ,18 0,43 1,97 14,78 86, yılında fabrikalarımızca elde edilen teknolojik değerler aşağıda gösterilmiştir. Toplam Melasta Pancardaki Kayıplar Kalan Şeker Randıman Randıman Fabrikalar Şeker Varlığı % % p.g. % p.g. % p.g. % p.ş.g. Afyon 18,32 0,49 2,14 15,69 85,67 Ağrı 15,72 0,50 1,97 13,25 84,29 Alpullu 13,23 0,28 2,17 10,78 81,52 Ankara 17,38 0,42 2,10 14,86 85,49 Bor 16,73 0,37 1,90 14,46 86,43 Burdur 17,46 0,53 1,99 14,94 85,57 Çarşamba 14,30 0,47 2,09 11,74 82,11 Çorum 17,97 0,44 2,12 15,41 85,74 Elazığ 15,11 0,45 2,20 12,46 82,45 Elbistan 16,60 0,30 1,80 14,50 87,31 Erciş 17,56 0,44 1,63 15,49 88,22 Ereğli 17,23 0,37 2,03 14,83 86,04 Erzincan 17,57 0,36 1,67 15,54 88,45 Erzurum 18,52 0,40 1,66 16,46 88,87 Eskişehir 17,77 0,50 1,87 15,40 86,66 Ilgın 17,58 0,48 1,69 15,41 87,67 Kars 18,64 0,50 2,13 16,01 85,91 Kastamonu 17,46 0,42 1,83 15,21 87,14 Kırşehir 16,89 0,47 2,20 14,22 84,20 Malatya 15,41 0,33 1,95 13,13 85,22 Muş 17,31 0,35 2,28 14,68 84,82 Susurluk 13,12 0,47 2,49 10,16 77,40 Turhal 17,28 0,48 2,06 14,74 85,33 Uşak 17,00 0,37 1,80 14,83 87,26 Yozgat 17,77 0,30 1,76 15,71 88,42 Ortalama 17,18 0,43 1,97 14,78 86,01 36

53 3.2- İŞLENEN PANCAR VE ŞEKER ÜRETİMİ PANCAR İŞLEME KAPASİTESİ Fabrikalarımızın toplam pancar işleme kapasitesi 2009 kampanyasında t/gün olarak gerçekleşmiştir. Fabrikalarımız itibariyle son beş yıla ait değerler aşağıda verilmiştir. Pancar işleme kapasitesi Ortalama İşlenen Pancar Miktarı, Ton/Gün Fabrikalar Kurulu Ton/gün Hedef Ton/gün Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

54 KAMPANYA SÜRELERİ Kampanyalarımız tarihinde Ereğli fabrikası ile başlamış ve tarihinde Ilgın fabrikası ile bitmiştir. Pancar kampanyası faaliyetlerimiz 161 gün sürmüştür. Fabrikalarımızın 2009 pancar kampanyası başlangıç ve bitiş tarihleri ile rafineri kampanyası bitiş tarihleri ve kampanya süreleri aşağıda gösterilmiştir. Pancar Kampanyası Rafineri Kamp. Kampanya Süresi (gün) Fabrikalar Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi Bitiş Tarihi Pancar Kamp. Toplam Raf. Dahil Afyon ,50 112,00 Ağrı ,33 40,50 Alpullu ,25 44,00 Ankara ,00 114,25 Bor ,75 94,00 Burdur ,50 89,00 Çarşamba ,00 35,00 Çorum ,75 72,75 Elazığ ,50 44,00 Elbistan ,50 54,00 Erciş ,00 62,00 Ereğli ,25 143,00 Erzincan ,25 98,50 Erzurum ,67 62,00 Eskişehir ,25 134,25 Ilgın ,00 144,00 Kars ,25 14,75 Kastamonu ,50 76,50 Kırşehir ,00 133,50 Malatya ,50 68,50 Muş ,50 81,50 Susurluk ,50 41,50 Turhal ,75 78,75 Uşak ,50 65,00 Yozgat ,67 77,17 38

55 İŞLENEN PANCAR VE ÜRETİLEN TOPLAM ŞEKER Son beş yılda fabrikalarımızda kampanyada üretilen kristal, küp, rafine ve ihraç şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Üretilen Şeker, Ton Yıllar Kristal Küp Rafine İhraç Toplam , , , , , , , ,5 732, , ,0 533, , ,0 287, , kampanyasında fabrikalar itibariyle dağılım aşağıdadır. İşlenen Pancar Üretilen Şeker, Ton Fabrikalar (Ton) Kristal Küp Rafine İhraç Toplam Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

56 İŞLENEN PANCAR Son beş yılda fabrikalarımızda işlenen pancar miktarları mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Pancar, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

57 ÜRETİLEN TOPLAM ŞEKER Son beş yılda fabrikalarımızda üretilen toplam şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Şeker Üretimi, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

58 KÜP ŞEKER Pancar kampanyası dışında, piyasanın talebi doğrultusunda kristal şekerden küp şeker üretimi yapılmakta olup 2009 yılında kampanya içinde 287 ton, kampanya dışında da 761,8 ton olmak üzere toplam 1 048,8 ton küp şeker üretilmiştir. Son beş yılda üretilen, toplam küp şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Küp Şeker Üretimi, Ton Yıllar Pancar Kampanyasında Pancar Kampanyası Dışında Toplam , , , , , , , , , , , , , , , yılında şirketimize ait fabrikalarda üretilen küp şeker miktarları aşağıdadır. Küp Şeker Üretimi, Ton Fabrikalar Pancar Kampanyasında Pancar Kampanyası Dışında Toplam Erzincan - 761, ,800 Erzurum 287, ,000 Toplam 287, , ,800 42

59 3.3 - YAN ÜRÜNLER MELAS Son beş yılda fabrikalarımızda üretilen melas miktarları mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Melas Üretimi, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

60 B - DİĞER ÜRETİMLER 2009 yılında alkol fabrikalarımızda toplam litre alkol üretilmiştir ALKOL ÜRETİMİ Son beş yılda işlenen melas ve üretilen alkolün cins ve miktarları aşağıda gösterilmiştir. Üretilen Alkol (x 1000 Litre) (x 1000 kg) İşlenen Melas Kons. Potasyum Bioetanol Yıllar (%50P) Ton Ham Saf Toplam Füzel, lt Şlempe Sülfat (x 1000 Litre) yılında alkol fabrikalarımızda işlenen melas ve üretilen alkolün cins ve miktarları aşağıdadır. Üretilen Alkol (x 1000 Litre) (x 1000 kg) İşlenen Melas Kons. Potasyum Bioetanol Fabrikalar (%50P) Ton Ham Saf Toplam Füzel, lt Şlempe Sülfat (x 1000 Litre) Erzurum Eskişehir Malatya Turhal Toplam YAKIT DURUMU Fabrika yakıt ihtiyaçları, güncel işlenecek pancar miktarları ve asgari stok dikkate alınarak siparişe bağlanan tahsislerde mümkün olan revizeler yapılmak suretiyle karşılanmıştır. Fabrikalarımızın pancar kampanyasındaki yakıt tüketimleri aşağıda gösterilmiştir. 44

61 TOPLAM YAKIT ( 7000 kcal/kg, Fireli ) ( ŞEKER FABRİKASI İÇİN ) YAKIT TÜKETİMİ ( Ton ) Ort. YAKIT TÜKETİMİ (% pg) Ort. Fabrikalar Yıl Yıl Afyon ,75 5,25 5,24 5,13 5,67 5,37 Ağrı ,72 5,19 4,96 4,39 4,40 4,61 Alpullu ,90 4,87 4,93 4,88 4,97 4,93 Ankara ,98 4,30 3,99 3,87 3,89 3,91 Bor ,49-4,38 4,19 4,19 4,24 Burdur ,95 4,88 5,02 4,82 5,00 4,94 Çarşamba ,48 5,05 5,36 5,35 5,57 5,41 Çorum ,85 4,08 3,75 3,95 3,85 3,85 Elazığ ,41 4,96 4,55 4,71 4,75 4,65 Elbistan ,84 4,24 4,85 4,78 4,75 4,79 Erciş ,14 4,05 3,70 3,43 3,72 3,63 Ereğli ,89-4,75 5,38 4,79 4,99 Erzıncan ,09 3,90 3,88 3,95 4,12 3,99 Erzurum ,62 4,60 5,44 4,90 5,02 5,13 Eskişehir ,07 4,03 4,11 4,05 3,90 4,00 Ilgın ,84-5,60 5,12 4,98 5,17 Kars ,40 5,00 4,35 4,55 4,51 4,44 Kastamonu ,10 4,20 4,14 4,67 4,24 4,35 Kırşehir ,34 5,18 4,79 5,29 4,71 4,93 Malatya ,95 4,05 4,02 4,09 4,08 4,06 Muş ,99 4,74 4,08 3,77 3,85 3,89 Susurluk ,10 4,13 4,30 4,21 4,42 4,31 Turhal ,91 5,04 5,22 4,83 4,39 4,81 Uşak ,79 4,65 4,58 4,52 4,05 4,39 Yozgat ,89 3,99 3,96 4,40 4,40 4,28 Toplam ,53 4,55 4,65 4,67 4,54 4,61 45

62 C- BAKIM ONARIM VE ENERJİ FAALİYETLERİ Şeker Fabrikalarımızın Bakım- Onarım faaliyetleri ile Enerji Üretim ve Tüketim Faaliyetleri uygun politika ve stratejiler belirlenerek yürütülmüştür. Pancar işleme kampanya döneminde fabrikalarımızda meydana gelen arızalar takip edilmiş, gerekli önlemler alınmış, uygun çözümler üretilmiş ve ileride meydana gelebilecek muhtemel arızalara ışık tutması açısından bu arızaların istatistikleri de tutularak gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. Fabrikalarımızın 2009/2010 pancar işleme kampanyasındaki buhar, elektrik, yakıt ve %pancara göre değerlendirmeler Ek-1,Ek-2, Ek-3 ve Ek-4 de sunulmuştur. A- BAKIM ONARIM FAALİYETLERİ Fabrikalarımız kritik ünitelerinden olan buhar kazanlarına ait işletme değerleri, turbo generatör gruplarına ait işletme değerlendirme formları, aylık enerji tüketim listeleri kampanya süresince takip edilmiş ve istatistikleri tutulmuştur. Fabrikalarımızdan gelen kesikli santrifüj sepetleri kontrol föyleri (Föy1 Föy2) gerekli değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Fabrikalarımızın revizyon dönemlerine ait revizyon yüzdeleri aylara göre takip edilerek hedeflenen tarihteki pancar işleme kampanyasına sorunsuz girmeleri için gerekli olan destek ve yönlendirmeler yapılmaktadır. Fabrikalarımızın ihtiyaç duydukları malzemelerin dahili ve harici siparişlerinin takibi kontrol ve değerlendirilmesi yapılarak sipariş edilmesine karar verilen malzemelerin teknik şartnameleri hazırlanmıştır. Teknik şartnameye uygunluğu belirlenerek satın alınan ve merkez ambarına teslim edilen malzemelerin gerekli muayene ve kontrolleri yapılarak kabul gören malzemeler fabrikalarımıza dağıtılmıştır. 46

63 Ayrıca Şeker Fabrikalarımızın Makine Fabrikalarımıza yapmış oldukları siparişler incelenmiş, uygun görülenlerin Makine İmalat Dairesi Başkanlığı vasıtasıyla ilgili Makine Fabrikalarına siparişleri yapılmıştır. Bazı fabrikalarımızda kullanma yeri olup, ihtiyaç fazlası olarak bulunan malzemelerin, ihtiyaç duyulan diğer fabrikalarımızda değerlendirilmesi sağlanmıştır. (Dişli kutusu, pompa, elektrik motoru ve bunlara ait parçalar v.s.) Genel Müdürlük binamızda bulunan ve kapasitesi yetersiz olan 96 KVA lık dizel jeneratör yerine 250 KVA lık yeni dizel jeneratör montajı yapılarak devreye alınmıştır. Genel Müdürlük binamızda bulunan telefon santralinin, kalorifer kazanları yakma sistemlerinin, asansörlerin, kameralar, kart basma ve personel geçiş turnikelerinin periyodik bakımları ile arıza durumundaki bakım-onarımları, faks cihazlarının, fotokopi makinelerinin, kesintisiz güç kaynaklarının, klimaların ve bariyerlerin arıza durumundaki bakımları kalite sistem prosedürüne uygun olarak gerçekleştirilmiştir. B- ENERJİ FAALİYETLERİ Ilgın Şeker Fabrikamızın de devre dışı kalan arızalı Siemens marka T.5727 No.lu buhar türbini Almanya da Servis Fabrikasında tamir ettirilmiş ve kampanya başında montajı, hizalanması ve ayarları yaptırılarak tarihinde devreye alınmış ve kampanyayı sorunsuz tamamlamıştır. Titreşim analizi ölçüm cihazı ve grafik analizi programı bulunan bazı fabrikalarımızda ve Başkanlığımız bünyesinde, geleneksel periyodik bakımın yanı sıra planlı bakım çalışmalarının bir kolu olan kestirimci bakım tekniği uygulanmaktadır. 47

64 Başkanlığımız teknik elemanları tarafından, Pancar işleme kampanyasında Afyon, Ankara, Burdur, Ereğli, Eskişehir, Çorum, Ilgın, Kırşehir, Yozgat Şeker Fabrikalarının kritik ünitelerinde (Turbo generatör grupları, buhar kazanları baca aspiratörleri, taze hava vantilatörleri, difüzyon dişli kutuları v.b.) titreşim ölçümleri yapılmıştır. Değerlendirme raporları ilgili fabrikalarına gönderilmekte ve analiz raporları doğrultusunda gerekli bakımonarım çalışmaları yapılmaktadır. Termal kamera ile elektrik dağıtım hatlarında, elektrik panolarında, elektrik bağlantı devreleri ve şalterlerde, buhar kazanlarında, izolasyonlu buhar dağıtım hatlarında vb. ısı yığılması olan noktaların tespiti ile nedenlerinin araştırılması çalışmaları kampanyasında başlanmış olup, pancar işleme kampanyasında da devam edilmiştir. Burdur Şeker Fabrikasına ait 3 adet AEG marka buhar türbininden; 1 No.lu (21042) ve 3 No.lu (21038) buhar türbinleri çalıştırılmaları sakıncalı olduğundan devre dışı bırakılmıştır. Burdur Şeker Fabrikasının 2009/2010 pancar işleme kampanyasında elektrik enerjisi ihtiyacı, Siemens marka (T.5392) buhar türbini ile AEG marka 2 No.lu (21041) buhar türbininden karşılanmıştır. Herhangi bir arıza durumunda şehirden yeterli güçte elektrik enerjisi alınabilmesi için de şehir trafosu gücü 1250 KVA dan 2000 KVA ya çıkarılmıştır. 2008/2009 Pancar işleme kampanya döneminde Başkanlığımız elemanları tarafından Burdur Şeker Fabrikasında yapılan titreşim ölçümlerinde, Siemens marka T-5392 no.lu buhar türbininde tespit edilen aksaklıklar rapor halinde Siemens firmasına bildirilmiştir. Buhar türbininin, hizalanması ve ayarları garanti kapsamında yeniden yaptırılmış ve sorunsuz çalışması sağlanmıştır. 48

65 2009/2010 pancar işleme kampanyası döneminde enerji tasarrufuna yönelik çalışmalar kapsamında; proseste ihtiyaç duyulan buhar üretimi için (kampanyanın 46 günlük kısmında), 25 t/h lik buhar kazanı devre dışı bırakılarak yalnızca 100 t/h lik VKW buhar kazanı çalıştırılmıştır. Tespit edilen aksaklıkların giderilerek, 2010/2011 pancar işleme kampanyası döneminde, Fabrikanın buhar ihtiyacının sadece 100 t/h lik VKW buhar kazanından temin edilmesine karar verilmiştir. C- EĞİTİM FAALİYETLERİ Mart 2009 tarihlerinde Başmakinistler ve Makine-Elektrik Şefi veya Mühendisleri ile Eskişehir Makine Fabrikasında makine fabrikalarında üretilen malzemelerin işçiliklerinde karşılaşılan sorunlar ve Mayıs 2009 tarihlerinde Kazan Ustabaşıları ile Eğitim Dairesi Başkanlığında kazanların verimli çalıştırılmaları ve sorunların giderilmesi ile ilgili toplantılar yapılmıştır. 11/11/1995 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Sanayi Kuruluşlarının Enerji Tüketiminde Verimliliğin Arttırılması İçin Alınacak Önlemler Hakkında Yönetmenlik gereği TEP yakıt kullanan şeker fabrikalarında Enerji Yöneticisi,> TEP kullanan şeker fabrikalarında Enerji Kontrol Birimi kurulması gereklidir. Enerji tüketimi TEP arasında ise Enerji Yöneticisi bulundurulması gerekmektedir. 49

66 Fabrikalarımızda enerji tasarrufu yapabilmek için, bu konuda çalışmalar yapmak üzere seçilen mühendislerimiz, Eğitim Dairesi Başkanlığı ile işbirliği yapılarak Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğünün (EİE) ve Ulusal Enerji Tasarruf Merkezi (UETM) nin düzenlediği enerji yöneticisi eğitim kurslarına Şubat 2009 döneminde 12 kişi gönderilerek Enerji Yöneticisi Sertifikası alımları sağlanmıştır. Enerji yöneticisi olmayan fabrikalarımızdan seçilen mühendislerimiz, belirli periyotlarda enerji yöneticisi eğitimi kurslarına gönderilmektedirler. D- AR-GE FAALİYETLERİ Fabrikalarımızda bulunan yatay tablalı pancar bıçaklarının bakım onarım masraflarının çok yüksek olması nedeniyle sorunun çözümüne yönelik araştırmalar yapılmıştır. Özellikle pancar bıçaklarının tahrikinde kullanılan turbo kavramalar, Makine Fabrikalarımızda tamir edilemediğinden, özel firmalara tamir ettirilmekte ve bakım masraflarını artırmaktadır. Bu nedenle Ankara ve Erzincan Şeker Fabrikalarımız pilot fabrika olarak seçilmiş ve pancar bıçaklarında iyileştirme çalışması yapılmıştır. Hidrolik turbo kavrama ve elektromanyetik kavrama devre dışı bırakılarak, mevcut motor değiştirilmeden frekans çevirici sisteme eklenmiştir. Hidrolik ve elektromanyetik kavramaların kaldırılmasıyla, kavramaların sebep olduğu titreşim ortadan kalkmış, hidrolik yağ sarfiyatı sıfırlanmıştır. Frekans çevirici, elektrik motorunun devrini değiştirerek motorun gerekli olan devir ve güçte çalışmasını sağlayarak enerji tasarrufu sağlamaktadır. Ayrıca elektrik motorunun kullanım ömrü uzamakta ve bakım masrafları azalmaktadır. Kapasite, motor devri ile ayarlanabildiği için işletme kolaylığı getirmektedir. 2009/2010 pancar işleme kampanyasında denenen sistem çok başarılı bulunmuş ve bir program dahilinde diğer fabrikalarımızda da yaygınlaştırılması kararı alınmıştır. 50

67 Koyu şerbetin filtrelenmesinde kullanılan BMA filtrelerinde, şerbetin süzülmesine yardımcı olarak perlit kullanılmaktadır. Ancak filtre bezlerinde oluşabilecek yırtıklar nedeniyle, perlit şerbete karışabileceğinden; Perlit kullanılmadan filtreleme yapabilen, bakım onarım ve işletme maliyeti düşük, kullanımı ve temizliği kolay olan yeni bir sistemin (aparatın) deneme çalışmaları Ankara Şeker Fabrikamızda yapılmıştır. Çalışmalarımız pancar işleme kampanyasında devam edecektir. Buhar kazanlarında; yanma odası, kızdırıcılar ve EKO boruları dış yüzeylerinde oluşan kurum ve şlakalar kazan verimliliğini azaltmaktadır. Kazan verimliliğini artırma ve enerji tasarrufu çalışmaları kapsamında; şlaka oluşumunu ve kızdırıcı borularında yüzey korozyonunu önlediği belirtilen ve bedeli ENKON firması tarafından karşılanan SP EKO (UN 1479 SP SOTİN) kimyasalının denemesi Ereğli Şeker Fabrikamızda yapılmıştır. SP Eko kimyasalının, şlaka oluşumunu önleyemediği tespit edildiği için uygulamaya son verilmiştir. Buhar kazanlarındaki emisyon değerlerinin iyileştirilmesi, baca gazında kükürt oranının düşürülmesi amacıyla; bedeli M.E. Madencilik firmasınca karşılanan ALSİL kimyasalı, Bor ve Turhal Şeker Fabrikalarımızda denenmiştir. Deneme sırasında; kullanılan yakıta %8 oranında kimyasal karıştırılmış, fakat istenen netice alınamamış ve baca gazındaki kükürt oranı limit değerler üzerinde kalmıştır. Karışım oranının artırılması gerektiğinden, maliyeti etkileyeceği için çalışmalar durdurulmuştur. Yozgat Şeker Fabrikamızdaki 25 t/h lik akışkan yataklı buhar kazanına 36 m2 lik kızdırıcı ilavesi yapılarak baca gazı sıcaklığı 190 C den 165 C ye düşürülmüş ve kazan verimi artırılmıştır. Ayrıca; torba filtre giriş sıcaklığı 250 C den 210 C ye düştüğü için filtre torbalarının ömrünü uzatmıştır. 51

68 Ton 52

69 (% PG) 53

70 (% PG) 54

71 Ek: /2010 Pancar Kampanyasında Enerji Kullanım Oranları (Değerler teknik raporlardan alınmıştır.) Fabrikalar Kampanya gün İşlenen Pancar (bin ton) Üretilen Kristal Şeker (Ton) Üretilen Buhar (ton) Türbinlerin Toplam Üretimi (kwh) Şeker Fabrikasında Tüketilen Toplam Elektrik( kwh) Toplam Yakıt (7000kcal/kg göre ton) % Pancara Yakıt 1 ton pancar için tüketilen elektrik(kwh) 1 ton şeker için tüketilen elektrik(kwh) 1 ton pancar için tüketilen buhar (ton) 1 ton şeker için tüketilen buhar (ton) Afyon Şeker , ,67 32,47 206,95 0,4793 3,0545 Ağrı Şeker , ,40 34,91 263,44 0,4563 3,4436 Alpullu Şeker , ,97 23,51 218,02 0,4337 4,0220 Ankara Şeker , ,89 29,90 201,24 0,4401 2,9620 Bor Şeker , ,19 31,33 216,67 0,4384 3,0314 Burdur Şeker , ,00 33,04 221,15 0,4499 3,0113 Çarşamba Şeker 35 95, ,57 32,15 273,85 0,3667 3,1237 Çorum Şeker , ,85 29,24 189,77 0,3846 2,4967 Elazığ Şeker 44 71, ,75 37,57 301,59 0,5197 4,1714 Elbistan Şeker , ,75 32,22 222,25 0,3720 2,5663 Erciş Şeker , ,72 32,60 210,44 0,4250 2,7438 Ereğli Şeker , ,79 23,53 158,68 0,3069 2,0701 Erzincan Şeker , ,12 31,14 200,45 0,4852 3,1229 Erzurum Şeker , ,02 31,16 189,34 0,4822 2,9306 Eskişehir Şeker , ,90 28,62 185,90 0,3863 2,5089 Ilgın Şeker , ,98 27,18 176,37 0,4119 2,6726 Kars Şeker 15 21, ,51 45,71 285,46 0,4762 2,9735 Kastamonu Şeker , ,24 30,71 201,84 0,4244 2,7897 Kırşehir Şeker , ,71 30,54 214,73 0,3738 2,6282 Malatya Şeker , ,08 29,44 224,17 0,4538 3,4548 Muş Şeker , ,85 32,93 224,31 0,4419 3,0100 Susurluk Şeker , ,42 26,32 259,15 0,3573 3,5180 Turhal Şeker , ,39 31,62 214,49 0,4502 3,0534 Uşak Şeker , ,16 25,68 173,10 0,3974 2,6791 Yozgat Şeker , ,40 33,40 212,63 0,4223 2,6885 Toplam 9.270, ,49 31,08 217,84 0,4254 2,9891 Minumum değer Maksimum değer 55

72 4- MAKİNA FABRİKALARI ve EMAF 2009 YILI FAALİYETLERİ : 2009 yılında Makina Fabrikaları ve Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasında; modernize edilen Şeker Fabrikalarının ihtiyacı makina ve tesisler ile tüm Şeker Fabrikalarının bakım ve onarımı için gerekli yedek parçaların imalat ve tamiratları gerçekleştirilmiş olup ayrıca bazı resmi ve özel kuruluşlara da makina tesis ve yedek parça imalatı yapılmıştır yılında yapılan toplam imalat bedeli bir yıl öncesine göre % 2,33 artarak ,79 TL olarak gerçekleşmiştir yılında Makina Fabrikaları ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasında yapılan işlerin dağılımı aşağıda gösterilmiştir. Tabloda gösterilen değerler 2008 yılından devreden miktarı çıkartmak ve 2010 yılına devreden miktarı ilave etmek suretiyle hesaplanmıştır. Yedek, tamirat ve Yatırım harcamaları ile ilgili üretim değerlerine dönem giderleri, kıdem tazminatları ve sosyal yardımlar dahil edilmiştir. YAPILAN İMALAT ( TL ) Fabrika Yıl Şeker Fabrikaları Harice Toplam Faaliyet Net Adı Yedek Yatırım Yapılan İmalat Kar / Zarar Kar/Zarar AFYON , , , , , , , , , , ANKARA , , , , , , , , , , , ,32 ESKİŞEHİR , , , , , , , , , , , ,84 ERZİNCAN , , , , , , , , , ,43 TURHAL , , , , , , , , , ,20 EMAF , , , , , , , , , , , , , , , , , ,16 TOPLAM , , , , , ,59 56

73 KAR ve ZARAR DURUMU Makina Fabrikası ve Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasının Son 5 Yıllık Satış değeri üzerinden Toplam üretim Kar - Zarar durumu aşağıda gösterilmiştir Yıllar Satışı Yapılan (Kapanan) İşlerin Kıymet Tutarı Ciro Zarar Kar TL TL TL TL , , , , , , , , , , , , , , ,59 Not: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Şeker Fabrikaları'na yapılan imalatlardan kâr alınmamıştır yılı Makina Fabrikaları üretim faaliyetleri ( Ton ) Makina Döküm* Çelik* Talaşlı* Kauçuk Net Fabrikası Pik Çelik Sfero D. Dışı Konstr. İmalat İmalat İmalat Afyon Ankara Eskişehir Erzincan Turhal Toplam * Brüt değerler. Yıllar Son 5 yıllık Üretim değerleri Ton

74 ARAŞTIRMA GELİŞTİRME FAALİYETLERİ MAKİNA FABRİKALARI ve EMAF 1 - ANKARA MAKİNA FABRİKASI Şeker Fabrikalarında kullanılan şerbet koyulaştırma filtrelerine alternatif olacak yeni tip şerbet koyulaştırma filtresi projelendirilmiş, imalatı yapılarak işletmede devreye alınmıştır.deneme çalışmalarından olumlu netice elde edilmiştir.yeni filtrenin, perlit kullanımının olmaması, 12 elamanlı olması dolayısıyla az yer kaplaması ve iyi şerbet kalitesi sağlaması nedeniyle daha kullanışlı ve verimli olduğu tespit edilmiştir. 2 - EMAF A) Erzincan Şeker Fabrikası Rafineri otomasyonu için PCS7 proje geliştirme çalışması, B) Erzincan Şeker Fabrikası Rafineri otomasyonunda yeni marka briks ölçer montaj ve ayar araştırmaları, C) Ilgın Şeker Fabrikası Türbin sıcaklık ölçme panosu araştırması, D) Vakum kazanları boşaltma kapağı yerine kelebek ventil koymak için araştırma ve denemeler yapılarak uygulamanın gerçekleştirilmesi, E) Eskişehir Şeker Fabrikası TS Filtre Otomasyonu proje hazırlama araştırmaları F) Ankara Şeker Fabrikası 25 t/h Kazan otomasyonu araştırmaları, G)Erzincan Şeker Fabrikası Otomasyon bilgisayarlarının tek bir merkez panoda toplanarak, klimalı ve toz geçirmez bir ortam oluşturularak çalıştırılması denemeleri, Aynı anda bilgisayarların kasaları merkezde iken klavye, fare ve monitörlerin 50 metre mesafede çalıştırılmalarının denenmesi, H) Erzurum Şeker Fabrikası Derinkuyu pompaları otomasyonunda kullanılmak üzere proje geliştirme çalışmaları İ) Erzurum Şeker Fabrikası Dom seviyesinin frekans çevirici ile denetimi için araştırmalar yapılmıştır. 58

75 3- ESKİŞEHİR MAKİNA FABRİKASI Fabrikanın başlıca ürünlerinden olan pompa ve dişli kutusu üretimde imalat firesini asgari düzeye indirmek, kaliteyi arttırmak ve üretim birim maliyetlerini düşürmek amacıyla, model, döküm ve talaşlı imalat aşamalarındaki AR-GE çalışmalarına devam edilmiştir. Proje çalışmaları bitirilen 60 Ton devirme kapasiteli (tek ve çift platformlu) yeni seyyar pancar boşaltma makinasının imalatı yapılarak Şeker Fabrikasında devreye alınmış ve işletmede tespit edilen aksaklıklar giderilerek proje neticelendirilmiştir. 4 - ERZİNCAN MAKİNA FABRİKASI Fabrikanın başlıca ürünlerinden olan akış kontrol elemanlarının üretimde imalat firesini asgari düzeye indirmek, kaliteyi arttırmak ve üretim birim maliyetlerini düşürmek amacıyla, model, döküm ve talaşlı imalat aşamalarındaki AR-GE çalışmalarına devam edilmiştir. 59

76 BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ - Fabrikalarımızda İnternete ADSL üzerinden, Genel Müdürlükte ise bir İnternet Servis Sağlayıcı üzerinden çıkılmakta idi, daha hızlı ve ekonomik olduğu için, Genel Müdürlük İnternet çıkışı, Telekom tarafından sağlanan Metro Ethernet aboneliği ile değiştirilmiştir. - Genel Müdürlük ile Fabrikalar arası NETWORK trafiğimiz FRAME-RELAY bağlantı teknolojileriyle sağlanmaktaydı. Bu teknoloji hem eski hem de pahalı bir teknolojiydi. İnternete çıkış Fabrikalarda ADSL, Genel Müdürlükte Metro Ethernet e geçilince bu iki teknolojiden faydalanarak NETWORK trafiğini karşılıklı VPN bağlantısı yaparak sağladık. Bu sağlandıktan sonra da FRAME-RELAY abonelikleri iptal edilerek büyük bir tasarruf sağlanmıştır. - NETWORK bağlantısının VPN ile çözümü ve FRAME-RELAY aboneliğinin iptal edilmesi sonucu her yıl parçalı bakımı yapılan tüm Modem ve Routerler bakım kapsamı dışına çıkarılarak bakım masraflarında azami tasarruf sağlanmıştır - Fabrikalarımızın istekleri doğrultusunda, tarafımızdan üretilen Uygulama Programlarında gerekli güncelleme ve ilavelere devam edilmiş olup, işlerin aksamasına meydan verilmemiştir sayılı yasa çerçevesinde Network ağ güvenliği en üst seviyede sağlanmış, URL Filtreleme, virüs ve Antivirüs programlarının güncellemesi yapılmış, gerekli Trafik bilgileri kayıt altına alınmıştır. 60

77 ŞEKER ENSTİTÜSÜ AR-GE FAALİYETLERİ Şeker Enstitüsü bünyesinde bulunan Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürlüklerinin araştırma ve teknik yardım faaliyetleri; Araştırma ve Geliştirme Çalışmaları, Danışmanlık, Teknik Yardım ve Rutin Çalışmalar, Eğitim, Uluslararası Araştırma Kurumları ile İşbirliği, Yurt içi Üniversite ve Diğer Kurumlarla İşbirliği, Kongreye Katılma ve İnceleme Gezileri, Araştırmaya Yönelik Üretim Faaliyetleri başlıkları altında verilmiştir. ARAŞTIRMA ve GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI 1. Yeni Başlanan ve Devam Eden Araştırma-Geliştirme Çalışmaları: Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı Şubelerce; Şeker pancarı ekim alanlarımızda ekilecek şeker pancarı çeşitlerini seçebilmek amacıyla 2009 yılında da Cercospora ve Rhizomania ya dayanıklı çeşitlerle; Çarşamba, Karacabey, Çorum, Kırşehir ve Ilgın da çiftçi tarlaları ile Konya, Eskişehir ve Hasankale deneme istasyonlarında verim kontrol denemeleri, nematoda toleranslı çeşitlerle; İlören, Kütahya ve Altınekin de çiftçi tarlaları ile Eskişehir ve Konya Deneme İstasyonlarında Nematoda Toleranslı Şeker Pancarı Çeşitleri Verim Kontrol Denemesi yapılmıştır. Deneme sonuçlarına göre 2010 yılı ekimlerinde kullanılacak Cercospora ile Rhizomania ya dayanıklı çeşitler ile nematoda toleranslı çeşitler belirlenmiştir. Bu denemeler aynı zamanda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı na tescil ve üretim izni için başvurulan çeşitlerin Resmi Tescil denemesi olarak yürütülmüştür. Şeker Pancarı Tarımında Ekilen Çeşitlerin Farklı Partilerine ait Tohumların Tarla İntaş Gücünün Tespiti, Damla ve Yağmurlama Sulama Yöntemlerinin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi ve Serpme ve Yağmurlama Sulama Yöntemiyle Sıvı Formda Verilecek Azotlu Gübrenin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi konulu araştırmalara 2009 yılında devam edilmiştir. 61

78 Genetik monogerm hibrid şeker pancarı çeşit ıslahı çalışmaları çerçevesinde, elde edilen genetik monogerm hatlardan anaç pancar seleksiyonu, kenevir izolasyonunda tohum üretimleri ve melezlemeler, familyalarda O-tip bitki testi yapılmış, bunlardan fide üretilmiş ve genetik monogerm familyalar ve melezleri verim kontrol denemelerine alınmıştır. Multigerm tetraploid ve diploid tozlayıcılar ıslah etmek amacıyla melezlemeler yapılmış, seçilen bitkiler kenevir izolasyonunda erkek kısırlarla melezlenerek tohum üretilmiştir. Çeşit geliştirme çalışmalarına devam edilmiştir. Çift toleranslı (Rhizomania ve Cercospora hastalıklarına) monogerm şeker pancarı popülasyonu geliştirme çalışmaları yürütülmüştür. Pancar kist nematoduna dayanıklılık çalışmalarına devam edilmiştir. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü adına Farklılık Yeknesaklık ve Durulmuşluk denemesi Etimesgut Deneme İstasyonunda yürütülmüştür. Organik Şeker Pancarı ve Şeker Üretimi, Çinko Katkılı Gübrelerin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi, Azot Fikse Edici ve Fosfor Çözücü Bakteri İzolatlarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi, Damla Sulama Sistemi ile Şeker Pancarına (Beta vulgaris L.) Verilen Azot ve Potasyumun Verim ve Kalite Üzerine Etkisi ile Azotun Son Uygulama Zamanının Belirlenmesi, İlkbaharda Uygulanan Çinko Katkılı Kompoze Gübrelerin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi ve Rutin Toprak Analiz Metotlarının Kontrol, Adaptasyon ve Modifikasyonu adlı araştırmalara 2009 yılında devam edilmiştir. Şeker Pancarı Yetiştirilmesinde Üretim Seyri, Maliyet ve İklim Değişkenleri Arasındaki İlişkilerin Araştırılması na devam edilmiştir. Bazı Sistemik Etkili Tohum İnsektisitleri ile Değme Etkili İnsektisitlerin Farklı Kombinasyonlarının Toprak Altı Zararlı Kompleksi ve Pancar Pirelerine Karşı Etkilerinin İncelenmesi ve Şeker Pancarında Sıvı ve Toz Hymexazol İçeren Tohum İlaç Karışımlarının Biyolojik Etkinliklerinin Belirlenmesi konulu araştırma çalışmalarına devam edilmiştir. 62

79 Hububatta Yabancıot Kontrolünde Kullanılan Bazı Sulfonylurea Grubu Herbisitlerin Kalıntı Seviyeleri ile Müteakip Şeker Pancarına Etkileri ve Nematoda Dayanıklılık Geninin (hs1 pro1 ) Agrobacterium tumefaciens Aracılığıyla Şeker Pancarına (Beta vulgaris L.) Aktarılması konulu araştırmalara 2009 yılında da devam edilmiştir. Şeker Pancarı Tepe Kıvırcıklığı (Curly top) Hastalığına Dayanıklı Şeker Pancarı Çeşitlerinin Verim ve Kalite Performanslarının Belirlenmesi konulu araştırma çalışmasına 2009 yılında başlanmıştır. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce; Pancar Analiz Laboratuvarlarında Kullanılan Freze Bıçaklarının Alınan Ezme Sayısına Bağlı Olarak Pancarın Polar Şeker Değerine Etkisi, Şeker Fabrikasyonunda Ekstraksiyon, Arıtım ve Buharlaştırıcı Kademelerinde Uygun Çelik Türünün Seçimi İçin St 37.2, 304L ve 316L Kalite Çelik Malzemenin Şerbet Ortamında Korozyon Davranışlarının İncelenmesi, Ankara Şeker Fabrikası Kazan Sularında ph Düşüş Nedenlerinin Araştırılması, Dik Refrijerantlarda Mekanik ve İşletme Sorunlarının Belirlenmesi ve Giderilmesi, Ankara Şeker Fabrikasında Arıtım Efektinin Düşük Olmasının Nedenleri ve Alınabilecek Önlemler, Şerbetteki Melas Yapıcı Katyonların Küspe Üzerinde Adsorplanarak Uzaklaştırılması, Ekstraksiyon Koşullarının, Cibs Kullanımının ve Küspe Preselerinin Mekanik Özelliklerinin Sıkılmış Küspenin Kuru Maddesi Üzerine Etkisi, Pancar Yüzdürme ve Yıkama Sularında Şeker Kaybı, Son Şeker İstasyonunun İncelenmesi, Organik Pancardan Organik Şeker Üretimi konularında araştırma çalışmalarına devam edilmiştir. Tekdüzen Şeker Analiz Metotları Uluslararası Komisyonu (ICUMSA) ile ortak yürütülen çalışmalar kapsamında Ham Şeker, Beyaz Şeker, Özel Şekerler, Melas, Kromatografik Teknikler, Oligosakaritler ve Polisakaritler, Renk, Bulanıklık ve Reflektans Ölçümleri, Mikrobiyoloji, İndirgen Şekerler konularında çalışmalara devam edilmektedir. 63

80 2. Sonuçlanan Araştırma Geliştirme Çalışmaları: Değişik Tohum Ekim Mesafelerinin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi, Farklı Şeker Pancarı Çeşitlerinin Değişik Kalibrasyonlarının Pancar Verim ve Kalitesine Etkisi, Sistemik Etkili Tohum İnsektisitlerinin (Imidacloprid, Thiamethoxam) Şeker Pancarında Toprak Altı Zararlı Kompleksi ve Pancar Pirelerine Karşı Etki Sürelerinin Araştırılması ve Şeker Pancarında Cercospora Yaprak Lekesi Hastalığının Entegre Savaşımı konulu araştırma çalışmaları 2009 yılında tamamlanmış ve raporları hazırlanmıştır. HPLC (Yüksek Performans Sıvı Kromatografisi) ile Şeker Türlerinin Tayini konulu çalışma sonuçlanmıştır. Şeker Fabrikalarında Buharlaştırıcı İstasyonunda Etkin Isı Ekonomisi ve Mevcut Sisteme Uygulanabilen Yeni Gelişmeler konulu çalışma tamamlanmış, hazırlanan rapor 17. Ulusal Isı Bilimi ve Tekniği Kongresinde bildiri olarak sunulmuştur. DPT tarafından desteklenen Süleyman Demirel Üniversitesi; Akdeniz Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi ile ortak yürütülmekte olan 2003K121020/9 No lu Anaerobik Arıtma Sisteminde Etkin Olan Mikroorganizmaların Moleküler Bazda (FISH ve DGGE) Tanımlanması ve Sistem Performansının Değerlendirilmesi isimli DPT projesinin sonuç raporu hazırlanmaktadır. DANIŞMANLIK, TEKNİK YARDIM ve RUTİN ÇALIŞMALAR Enstitümüze bağlı 5 deneme istasyonu ile Cercospora ve Rhizomania hastalık alanlarında, Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce şeker pancarının agronomi, bitki besleme, bitki ıslahı, sulama, hastalıklar ve zararlılar ile tarımsal mekanizasyon konularında projelendirilmiş 83 tarla denemesi, 7048 parsel olarak kurulmuş ve her parselin verim ve kalite analizleri yapıldıktan sonra elde edilen verilerin istatistikî analizleri tamamlanarak ilgili araştırıcılara verilmiştir. Şeker pancarının destekleme alım fiyatının tespitine esas olacak 143 adet şeker pancarı ve 165 adet rakip ürünlere ait maliyet etüdünün değerlendirilmesi yapılarak sonuçlar Genel Müdürlüğe iletilmiştir. 64

81 Gübreleme tavsiyelerine esas teşkil edecek şekilde, araştırma ve diğer amaçlar için alınan 223 toprak numunesinin organik madde, bitkilerce alınabilir fosfor ve potasyum analizleri yapılmıştır. Alınan su numunelerinde sulamaya uygunluk için gerekli analizler yapılmış, sonuçlar ilgililere gönderilmiştir. Şirketimizce çiftçilere dağıtılmak üzere mubayaa edilen gübrelerden alınan ve diğer kurumlardan gelen 184 kimyasal gübre örneğinin standartlara uygunluğu ve kalite kontrolleri yapılmıştır. Araştırma ve gübreleme tavsiyelerinin kontrolü amacıyla alınan 300 adet bitki örneğinde makro ve mikro bitki besin analizleri tamamlanmıştır. ICP cihazında 30 adet şeker, 10 adet melas ve 80 adet su numunesinde ağır metal analizleri yapılmıştır. Ekim alanlarımızda görülen şeker pancarı kist nematodu ile ilgili tarama çalışmalarına ve zararlılarla mücadelede kullanılacak tarımsal ilaçlar ve bunların kullanılması hakkındaki teknik yardıma devam edilmiştir yılında ekim alanlarımızda Rhizomania hastalığı tarama çalışmaları sürdürülmüş olup, şüpheli sahalardan alınan şeker pancarı kök ucu örneklerinde yapılan Elisa testi sonuçlarına göre dekarlık alanda ilave Rhizomania hastalığı tespit edilmiştir. Ekim bölgelerimizde Cercospora ve kök çürüklüğü hastalıklarının kontrol çalışmaları şeker fabrikaları tarım teşkilatı elemanları ile birlikte takip edilerek, danışmanlık ve teknik yardım yapılmıştır. Rhizomania ve Cercospora ya dayanıklı çeşit denemelerine ait toplam 3144 adet şeker pancarı kök ucu örneklerinde ELISA testi yapılmıştır. Şeker pancarı tepe kıvırcıklığı (Curly top) hastalığı konusunda Ankara Şeker Fabrikalarına, herbisit zararı konusunda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın görevlendirmesi ile Amasya Şeker Fabrikasına ve hastalık teşhisi konularında Afyon, Ağrı ve Ankara şeker fabrikaları ile Cercospora ilaçlama zarar eşiğinin tespitinde Çarşamba ve Susurluk şeker fabrikalarına teknik yardımda bulunulmuştur. Hassas ekim makinesine ait 8 kalem ve Rus yapısı seyyar pancar boşaltma-temizleme ve yükleme makinelerinin yedek parça ihtiyacını karşılamak için 11 kalem malzemenin teknik şartnamesi hazırlanmış ve imalatı tamamlananların teknik kontrol ve tesellümleri yapılmıştır. Rus tipi seyyar pancar boşaltma-temizleme ve yükleme makinelerine ait 6 adet dizel motor, 6 adet yakıt pompası, 2 adet marş motoru ve redüktörü revizyonu yapılmıştır. Ayrıca Rus dizel motora ait 7 adet radyatörün bakım ve onarımı, 8 adet Tümosan dizel motorun revizyonu piyasaya yaptırılmıştır adet ham ekici tekerlek istenilen delik ölçülerinde işlenmiştir. 65

82 Seyyar Pancar Boşaltma makinelerinde kullanım ömrünü tamamlayarak hurdaya ayrılan 340 adet (yaklaşık 510 kg) Bunker Bandı Destek Tekeri nin poliüretan malzeme ile kaplattırılarak yeniden kullanım imkanı sağlanmış ve kullanım ömürleri uzatılmıştır. Erzurum Şeker Fabrikasından Susurluk Şeker Fabrikasına nakledilen Rus Elektrikli Pancar Boşaltma Makinesinin montajı yapılarak, çalışır vaziyette teslim edilmiştir. Turhal Şeker Fabrikasına ait Rus yapısı Pancar Boşaltma Makinesinin 2 adet alan kaldırma silindirlerinin bakım ve revizyonu yaptırılmıştır. T.Ş.F.A.Ş. Genel Müdürlüğünce satın alınan çeşitli işletme malzemelerinin ihalelerine esas numunelerin analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca gelen her parti malzemenin analizi yapılarak tesellümleri sağlanmış, fabrikalarımızdan, çeşitli kişi ve kuruluşlardan değişik tarihlerde gelen çeşitli numunelerin analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Fabrikalarımızın kampanyası ortalama melas ve beyaz şeker numunelerinin kalite analizleri ve fabrikalarımızın Kampanyasında ürettikleri beyaz şeker numunelerinin mikrobiyolojik analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Ereğli Şeker Fabrikasında kampanyası süresince devam eden kömür ve buhar kazanları konularındaki sorunlarla ilgili olarak, iki teknik elemanımız tarafından hazırlanan sonuç raporu Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Ankara Şeker Fabrikası Pancar Analiz Laboratuvarı polar şeker ünitesi hakkındaki sorunlar için Venema Firması yetkilileri ile bağlantı kurulmuş ve Türkiye temsilcisi ile görüşülmüş, yapılacak işler fabrika yetkililerine iletilmiştir. Ayrıca, geçen kampanya dönemi Pancar Analiz Laboratuvarlarında yapılan çalışma ve inceleme hakkındaki bilgileri içeren sonuç raporu Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Ankara Şeker Fabrikası şeker ambarlarından alınan şeker numunelerinde istenilen parametrelere göre gerekli analizler yapılmış ve raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. 66

83 Şeker fabrikalarımızdan şeker satın alan Coca-Cola, Pepsi Cola vs. gibi özel sektör kuruluşlarının beyaz şekerde yapılması istenen bazı parametrelere ait analiz metotlarının temini ve uygulanmasına yönelik olarak Coca-Cola firması ile irtibata geçilmiş, Nisan 2009 tarihinde Kalite ve İşletme Kontrol Analizleri konulu eğitimde firma yetkilisinin bu analizlerin uygulanması ve Coca-Cola tarafından istenilen beyaz şeker spesifikasyonları (mikrobiyolojik analizler de dahil) hakkında sunum yapması sağlanmış ve karşılıklı görüş alışverişinde bulunulmuştur. Coca-Cola tarafından uygulanan analiz metotları fabrikalarımıza gönderilmiştir. Şirketimizden melas alan maya fabrikalarının melaslarımızdaki nitrit miktarının yüksekliğinden şikayetçi olması üzerine, konu ile ilgili inceleme yapılmış, Melaslarımızdaki Nitrit Miktarı ve Fermantasyona Etkisinin Araştırılması başlıklı, Ankara ve Eskişehir Şeker Fabrikaları melaslarına ait yapılan çalışmanın da yer aldığı rapor Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Pancar Analiz Laboratuvarlarında kullanılmakta olan tartım kağıdı ile ilgili olarak yurt içi ve yurt dışından çeşitli firmalardan bilgi alınmıştır. Fabrikalarımızda Pancar Analiz Laboratuvarlarında kullanılan tartım kağıdı ve bu kağıdın tedarikçi firma tarafından değiştirilmesi önerilen bir başka tartım kağıdı, Ilgın Şeker Fabrikası Pancar Analiz Laboratuvarında denenmiştir. Konu hakkında hazırlanan görüş yazısı ilgili birimlere gönderilmiştir. Pancar Analiz Laboratuvarlarında pancar ezmesi alımında kullanılan freze bıçağının değiştirilme sıklığı ile ilgili olarak Burdur, Ilgın ve Malatya Şeker Fabrikalarına, önce yapılacak işi planlamak, sonra da denemeleri yapmak üzere kampanyada ikişer defa gidilerek çalışma yapılmıştır kampanyası için temin edilecek linyit kömürler için Genel Müdürlüğümüzle birlikte teknik şartname üzerinde çalışılmıştır yılı kampanya dönemi için satın alınan ve kömür yakan fabrikalarımızdan Enstitümüze gönderilen çok sayıda ihale kömür numunesinde, Kömür Şartnamesi gereği I. Parti kömür numunelerinde ve fabrikalarımız tarafından gönderilen diğer partilere ait numunelerinde kül ergime noktası 67

84 analizleri yapılmış ve raporları ilgili fabrikalara gönderilmiştir. Linyit kömüründe kükürt tayin metotları üzerinde ortak bir çalışma yapmak üzere TÇMB ile mutabakata varılmıştır. Katı yakıtlarda nem, uçucu madde, kül ve sabit karbon analizlerinin yapıldığı termogravimetrik analiz cihazı teslim alınarak kurulumu, çalıştırılması ve eğitimi tamamlanmıştır. Ankara, Bor, Kırşehir ve Yozgat Şeker Fabrikalarından çeşitli tarihlerde gelen şahit fuel-oil numunelerinde itiraz konusu olan analizler hakem laboratuvar olmamız nedeniyle Enstitümüzde yapılmış ve raporları ilgili fabrikalara gönderilmiştir. Genel Müdürlüğümüzce fabrikalarımızın kampanyası için satın alma ihalesine esas olmak üzere gelen taş önleyici, difüzyon ve arıtım sistemi ile pancar yıkama ve yüzdürme suyu için köpük kesici, perlit, GP, BMA, pres filtre bezi, çamur koyulaştırma bezi gibi çeşitli işletme malzemelerinin analizleri yapılarak, gerektiğinde dış kuruluşlarda yaptırılarak şartnameye uygunlukları değerlendirilmiştir. Hazırlanan değerlendirme raporları çeşitli tarihlerde ilgili birimlere gönderilmiştir. Merkez Ambarına gelen yukarıda adı geçen her parti malzemenin analizleri yapılarak tesellümlerinin yapılması sağlanmıştır. Ayrıca çeşitli kuruluşlar, Genel Müdürlük ve fabrikalarımızdan gelen kristal beyaz ve küp şeker, kömür, kireçtaşı, melas, sulu ve koyu şlempe, su (kaynak suyu, kazan suyu), türbin taşı, filtre torbası ve bez numuneleri gibi bir çok malzemenin analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Ankara Şeker Fabrikası Sosyal Tesislerinde kullanılan içme suyu ve kuyu sularının numunelerinde mikrobiyolojik analizler yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Çeşitli fabrikalar, bölge ve mevkilere ait olan atıksu numunelerinde kapsam gereği yapılması gereken analizler yapılmıştır. Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği (2009-6) ve TS 266 Sular-İnsani Tüketim Amaçlı Sular Standardı incelenerek beyaz şeker ve suda ilk kez yapılacak mikrobiyolojik analizlerle ilgili araştırmalar yapılarak, beyaz şekerde yapılması planlanan Staphylococcus aureus ile içme suyunda ve kullanma (kuyu) sularında yapılması zorunlu analizlerden Enterococci (Enterococcus) ve Pseudomonas aeruginosa patojen bakterilerinin 68

85 analizleri için hazır besiyeri seçimi yapılmış ve Kampanyasında uygulamaya geçilmiştir. Ankara Şeker Fabrikası ve Abacı Firması yetkilileriyle birlikte Ankara Şeker Fabrikasında 21 gün süre ile firma ürünü olan Octopol DSM 30 isimli biyositin formalin ile karşılaştırmalı deneme çalışması yapılmış olup, raporu hazırlık safhasındadır. Bir mühendisimiz Ankara Şeker Fabrikası Atıksu Arıtım Tesisinde görevlendirilmiş, iki araştırma laborantımız da bu tesisin laboratuvarının kurulmasında ve yapılacak analizler için laboratuvar elemanlarının yetiştirilmesinde görevlendirilmiştir. Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesinin Akreditasyon Belgesinin sürdürülebilirliği için gerekli olan şube laboratuvarının I. Gözetim Denetimi, TÜRKAK denetçileri tarafından gerçekleştirilmiştir. İç Kalite Kontrol Prosedürünün gereği olarak kapsam içi parametrelerle ilgili doğrulama deneyleri düzenli olarak yapılmış, cihazlar izlenmiş, kontrol edilmiş ve ilgili formlar doldurulmuş ve Akreditasyon Belgesinin sürdürülebilirliği onaylanmıştır. TC. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Referans Laboratuvarı tarafından Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesi Laboratuvarı denetlenmiştir. Bakanlığa dört ayda bir Faaliyet Raporu gönderilmiştir. Şeker Fabrikalarımızın atıksu arıtım tesislerinin Çevre İl Müdürlükleri tarafından istenen analizlerinin tarafımızdan yapabilmesi için Çevre Referans Laboratuvarı yetkilileri ile ön görüşme yapılmış, daha sonra resmi yoldan başvurulmuştur. Bu konuda izlenecek yöntem belirlenmiş, bu koşulların yerine getirilmesi durumunda fabrikalarımıza ait atıksu analizlerini yapabileceğimiz kabul edilmiştir. Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesi Laboratuvarının Çevre Ölçüm ve Analizleri Yeterlik Belgesini alması için gerekli tüm belgeler hazırlanmış, hazırlanan başvuru dosyası TC. Çevre ve Orman Bakanlığına gönderilmiştir. Fabrikalarımızın kampanya dönemine ait teknik raporlar incelenerek Spesifik Elektrik Enerjisi (SEE) ve Spesifik Isı Enerjisi (SIE) değerleri hesaplanmıştır. Şeker Enstitüsüne ait aylık elektrik tüketimleri hesaplanarak ilgili panolara asılmıştır. 69

86 Çorum Şeker Fabrikasında pancar işleme kapasitesinin düşük olmasının nedenlerini incelemek üzere ilgili fabrikaya gidilmiştir. Kırşehir Şeker Fabrikasında kampanya döneminde kullanılan kömürlerden numune almak ve kazanda çıkan sorunları incelemek üzere bir elemanımız görevlendirilmiştir. Encon Firması tarafından Ereğli Şeker Fabrikasında denenen Kömür ve Sıvı Yakıt Katkı Maddesinin etkilerini izlemek üzere oluşturulan komisyonda görev alınarak ilgili fabrikaya gidilmiştir. Bu fabrikadaki görev sonrasında teknik incelemelerde bulunmak üzere Bor ve Kırşehir Şeker Fabrikalarına da gidilmiştir. Yatay küspe preselerinin performansını etkileyen faktörleri belirlemek üzere yürütülen çalışma kapsamında Ereğli, Bor ve Eskişehir Şeker Fabrikalarına gidilerek teknik incelemede bulunulmuştur. Kastamonu Şeker Fabrikasından gelen şahit atıksu numunesinde akreditasyonda kapsam içi parametrelerden KOİ ve TAKM analizleri yapılarak, sonuç raporu ilgili birime gönderilmiştir. Fabrika Müdür Yardımcıları (Teknik) Toplantısına hazırlık yapılmış, Son şeker lapasında Soğutma Kristalizasyonu ve Dik Refrijerantlar, İşletme malzemeleri, Beyaz Şekerde Çözelti Rengini Etkileyen Faktörler, Sıkılmış Küspede Kuru Maddeyi Arttırmada Cibs Kullanımı, Kırşehir Şeker Fabrikasında Kullanılan Kömürlerin Küllerinin Kimyasal Kompozisyonu ve Yanma Sırasında Kazan Aksamına Etkileri, Kazan Kimyasallarından Soda ve Trisodyum Fosfatın Kazana Verilişi, Degazör ve Kurum Üfleyicilerin Çalıştırılması konularında bilgiler aktarılmıştır Kampanya dönemine ilişkin; fabrikalarımızda üretilen beyaz şeker ve melasa ait kampanya ortalaması numunelerinin analiz raporları, fabrikalarımızın SIE ve SEE değerlerini gösteren tablolar hazırlanarak dağıtılmıştır. EĞİTİM Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürlükleri teknik elemanları Eğitim Dairesi tarafından düzenlenen ve özel bir firmanın verdiği İşgücünü Harekete Geçirme Eğitimi, 70

87 İletişim, İnsan İlişkileri ve Halkla İlişkiler ve İnsan ve Yönetim Psikolojisi Eğitimi konulu seminerlere katılmışlardır. Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğü teknik elemanları; Muş, Ağrı ve Erzurum Şeker Fabrikalarında düzenlenen Seyyar Pancar Boşaltma Makinelerinin İşletilmesi ve Alınması Gerekli Emniyet Tedbirleri isimli tartışmalı eğitim toplantısına ve T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü ile Almanya ve Fransa Tarım Bakanlıkları tarafından Eşleştirme Projesi kapsamında Amasya ve Ankara da düzenlenen Türkiye de Tohumculuk Sektörünün Gelişimi ve AB ye Uyum konulu pratik arazi çalışmasına katılmışlardır. Ayrıca bu toplantıda Türkiye Şeker Fabrikaları ve Şeker Enstitüsü konulu bir sunum yapılmıştır. Görevde Yükselme Eğitimi kapsamında; Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürlüklerine bağlı şubelerce agronomi, bitki besleme, bitki ıslahı, deneme ve istatistik, sulama, hastalıklar ve zararlılar, tarımsal mekanizasyon, analitik, biyoteknoloji ve çevre, enerji ekonomisi ve korozyon ile şeker fabrikasyonu konularında eğitim verilmiştir. TC. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Referans Laboratuvarı tarafından verilen Yetkilendirilmiş Laboratuvarlar İçin Su ve Atıksudan Numune Alma eğitimine; bir mühendis ve iki araştırma laborantımız ile Genel Müdürlüğümüz tarafından katılımı sağlanan fabrikalarımızın atıksu arıtım tesislerinde görevli 14 mühendis katılmış sertifika almaya hak kazanmışlardır. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce, İşletme Mühendisleri için Şeker Teknolojileri, Çevre Mühendislerine Atıksu Arıtım Tesisleri, Şeker Sanayine Çevre Kanunu Yönetmeliklerinin Fabrikalarımıza Getirdiği Yükümlülükler, Kalite ve İşletme Kontrol Müdür Yardımcıları ve Mühendislerine Kalite ve İşletme Kontrolü ile İlgili Analizler, Ankara Şeker Fabrikası Kazan Dairesi personeline Sanayi Tipi Buhar Kazanları İşletmesi, fabrikalarımızın Makine-Elektrik Şefleri ve Kazan Ustabaşılarının katıldığı Kazanların İşletilmesi, Bakımı ve Verimi konularını içeren tartışmalı toplantılara katılarak eğitim verilmiştir. 71

88 Arasta Firması tarafından düzenlenen Plakalı Buharlaştırıcılar ve Isı Değiştiriciler, Abacı Kimya Firması tarafından düzenlenen Şeker Sektöründe Kimyasallar ve Uygulamaları seminerlerine tüm teknik personelimiz katılmıştır. ULUSLARARASI ARAŞTIRMA KURUMLARI İLE İŞBİRLİĞİ Uluslararası Şeker Pancarı Araştırma Enstitüsü (IIRB) ile işbirliği devam etmektedir. Tekdüzen Şeker Analiz Metotları Uluslararası Komisyonu (ICUMSA) ile 10 konuda araştırmacı olarak laboratuvarlar arası ortak çalışmalar yürütülmektedir. Avrupa Şeker Teknolojisi Birliği-ESST ile ilişkiler sürdürülmektedir. YURT İÇİ ÜNİVERSİTE ve DİĞER KURUMLARLA İŞBİRLİĞİ Organik Şeker Pancarı ve Şeker Üretimi araştırmasında, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı TÜGEM Alternatif Tarımsal Üretim Teknikleri Daire Başkanlığı, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile, Azot Fikse Edici ve Fosfor Çözücü Bakteri İzolatlarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi araştırmasında Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Atatürk Üniversitesi Biyoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi ile, Nematoda Dayanıklılık Geninin (hs pro1 ) Agrobacterium tümefaciens Aracılığıyla Şeker Pancarına (Beta vulgaris L.) Aktarılması konularında Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesi ile, Şeker Pancarında Cercospora Yaprak Lekesi Hastalığının Entegre Savaşımı konusunda A.Ü. Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü ile ortaklaşa çalışılmaktadır. Her yıl olduğu gibi Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğü çalışma konularında; Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Osman Gazi Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, MTA Genel Müdürlüğü, Tarım İl Müdürlükleri, TÜRKAK, TSE, TC. Çevre ve Orman Bakanlığı, Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği ve Pankobirlik ile işbirliği yapılmaktadır. 72

89 KONGRELERE KATILMA ve İNCELEME GEZİLERİ Temmuz 2009 tarihlerinde Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü tarafından Van da düzenlenen III. Bitki Koruma Kongresine, Şeker Pancarında Yabancıot Kontrolünde Birim Alana Uygulanan Herbisit Miktarını Azaltma İmkanları isimli bildiri ile ilgili elemanlarımız katılmışlardır Eylül 2009 tarihlerinde Gölbaşı Konferans Merkezinde Gazi Üniversitesi tarafından düzenlenen Uluslararası Nükleer ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları konulu kongreye ilgili elemanımız katılmıştır Mayıs 2009 tarihleri arasında Hollanda nın Rotterdam kentinde Avrupa Şeker Teknolojisi Topluluğu (ESST) Konferansına bir elemanımız katılmıştır Haziran 2009 tarihinde Sivas ta düzenlenen 17. Ulusal Isı Bilimi ve Tekniği Kongresine iki elemanımız katılmış, Şeker Fabrikalarında Buharlaştırıcı İstasyonunda Etkin Isı Ekonomisi ve Mevcut Sisteme Uygulanabilen Yeni Gelişmeler konulu bildiri sunulmuştur. Biyoteknoloji Derneği tarafından Aralık 2009 tarihlerinde Antalya da düzenlenen XVI. Ulusal Biyoteknoloji Kongresine bir elemanımız katılmış, Gıda Kökenli Patojen Bakterilerin Kristal Şekerde Ölüm Hızlarının Tespit Edilmesi konulu bildiri sunulmuştur. ARAŞTIRMAYA YÖNELİK ÜRETİM FAALİYETLERİ Deneme istasyonlarımızda 2304 ton pancar, 778 ton buğday, 93 ton arpa ve 284 ton yaş küspe üretilmiş ve bunların satışından yan ürünleri ile birlikte toplam ,49 TL elde edilmiştir. Ayrıca ilaç, gübre, çeşit denemelerinden ,68 TL ve dışarıya yapılan analizlerden ,31 TL. gelir sağlanmıştır. 73

90 5- EĞİTİM FAALİYETLERİ Teşekkülümüzde çalışan personelin Hizmet İçi Eğitim yoluyla mesleki bilgi ve becerilerini arttırmak, işe uyumlarını sağlamak, sanayi ile ilgili gelişmeleri, yenilikleri aktarmak ve personelin davranışlarını olumlu yönde geliştirmek amacıyla eğitim programları hazırlanmış ve uygulanmıştır. Bu amaçla hazırlanan 2009 yılı Hizmet İçi Eğitim Planı doğrultusunda Teşkilatımız ve Daire Başkanlıklarımızdan gelen teklifler göz önünde tutularak 60 konu ele alınmıştır. Gerçekleşen 60 konuda yer alan eğitimlere 1232 memur, 2271 işçi olmak üzere toplam 3503 elemanımız katılmıştır.ayrıca planlı iş başı eğitimlerine 3449 işçi katılmıştır. Hizmet İçi Eğitim Planımız dışında; a) Teşekkülümüzce düzenlenen : - İş Sağlığı ve güvenliği eğitimlerine Ustabaşı, Usta Yardımcısı, Usta ve İşçi görevindeki 1796 personel, - Bakım Onarım İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği eğitimine işçi görevinde 58 personel. - Sabit Pancar Boşaltma Makinaları Operatörlük Kursuna işçi görevindeki 63 kişi katılmıştır. b) Dış Kuruluşların düzenlediği : - TS EN ISO Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Temel Eğitimi, Dökümantasyon Eğitimi ve İç Kalite Tetkik Eğitimine uzman, mühendis, Memur görevinde 244 personel - Tehlikeli Kimyasallar Yönetimi Sempozyumuna 8 Mühendis, - İtfaiye Personeli Temel Eğitimine memur görevinde 28 personel, - Xsteel Çelik Yapılar Bilgisayar Eğtimine müdür,mühendis görevinde 5 personel, - İş Pedagojisi ve Usta Öğretici Eğitimine işçi görevinde 43 personel, - Bitki Koruma Ürünlerinin reçete ile satışı eğitimine, mühendis, müdür, müdür yardımcısı görevindeki 135 personel - Koruma Güvenlik Personeli Yenileme Eğitimine Amir, Amir Yardımcısı, Memur görevindeki 390 kişi katılmıştır. 74

91 Teşekkülümüz için yarar görülen bu gibi kurs ve seminerlere 990 memur, 448 işçi olmak üzere 1438 personelimiz iştirak etmiştir sayılı Kanuna göre teşekkülümüzde döneminde 905 meslek lisesi Öğrencisine Mesleki Eğitim İmkanı sağlanmıştır. Yüksekokul ve Üniversite Öğrencilerinden 886 kişiye mesleki eğitim imkanı sağlanmıştır. Sonuç olarak 31 Aralık 2009 tarihi itibariyle gerek plan içi ve gerekse plan dışı kurs ve seminerlere 2222 memur, 6168 işçi olmak üzere toplam 8390 kişi katılmıştır. Eğitimlere katılan tüm personelin eğitimle ilgili kayıtlarının tutulmasına devam edilmiştir. 2009yılında Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan sorular kullanılarak yapılan İşçi Grup Terfi sınavlarına 2213 işçi girmiştir. girmiştir Yılında yapılan memurlar görevde yükselme sınavına 102 personelimiz YILI EĞİTİM BÜTÇESİ ,00 TL Tarihi itibariyle eğitim masrafları tutarı ,00 TL. 75

92 SON BEŞ YILLIK EĞİTİM ÇALIŞMALARI YILLARA GÖRE EĞİTİM FAALİYETLERİ PLAN İÇİ PLAN DIŞI MESLEKİ EĞİTİM VE STAJ TOPLAM : EĞİTİME KATILANLAR MEMURLAR İŞÇİLER STAJYERLERLER TOPLAM : EĞİTİM KONULARINA GÖRE DAĞILIMI YÖNETİCİLİK İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ EĞİTİM VERME TEKNİKLERİ BİLGİ BECERİ GELİŞTİRME SOSYAL DAVRANIŞLAR YABANCI DİL İŞBAŞI EĞİTİMİ MEVZ. VE STAND.UYUM ÜST GÖREVE HAZIRLAMA MESLEK EĞİT.(3308 Sy.Kn) T.AFET.YANG.DUR.ALIN.GE R.ÖNLEMLER İLKYARDIM YÜKSEKOKUL STAJLARI BİLGİ İŞLEM EĞİTİM TOPLAM : ÇALIŞAN PERSONEL SAYISI MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM : YILLARA GÖRE EĞİTİM ORANLARI (%) MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM :

93 EĞİTİLEN SAYISI VE EĞİTİM (KİŞİ-SAAT) YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI İŞBAŞI EĞİTİMİ GENEL TOPLAM Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat

94 YILLARA GÖRE EĞİTİM FAALİYETLERİ YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI M.EĞİT., STAJ TOPLAM

95 EĞİTİME KATILANLAR MEMURLAR İŞCİLER STAJYERLER TOPLAM

96 ÇALIŞAN PERSONEL SAYISI MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM

97 YILLARA GÖRE EĞİTİM ORANLARI (%) MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM

98 KONULARINA GÖRE EĞİTİMLERİN SAYISI YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM

99 EĞİTİM GRUP SAYISI YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM

100 YILLARA GÖRE EĞİTİM SÜRELERİ (Kişi-Saat) TOPLAM

101 6-ARAŞTIRMA, PLANLAMA VE KOORDİNASYON FAALİYETLERİ Mevzuata ve Teşekkül amaçlarına uygun olarak görüş, politika ve stratejiler belirlenerek, yatırım politikaları en uygun şekilde tespit edilmiş, Teşekkülün karlılık ve verimlilik anlayışı içinde çalışmasına yönelik tarımsal, teknik, ekonomik ve idari konular üzerinde alternatifler oluşturulmuş ve alınması gerekli önlemlerin belirlenmesi sağlanmıştır TBMM TBMM KİT Alt ve Üst Komisyon toplantıları ile mali yıl bütçe görüşmelerine katılım sağlanmış, sunuşlar ve bilgiler hazırlanmıştır. Toplantılarda, Teşekkülümüze yöneltilen sorulara ilişkin görüş oluşturulmasında katkı ve koordinasyon sağlanmıştır. Milletvekillerinin Şeker Sanayiine ilişkin, Başbakan ve Bakanlar tarafından cevaplandırılması istenen soru önergelerine, Teşekkülümüz görüşleri oluşturulmuştur DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ Kasım 2005 te hayata geçirilen ve 1 Temmuz Eylül 2015 tarihleri arasındaki dönemi etkileyecek AB Şeker Reformu ile ilgili düzenlemeler izlenmekte olup, AB ye uyum sürecinde bu düzenlemelerin Ülkemiz Şeker Sektörüne ve Teşekkülümüze muhtemel etkileri değerlendirilmektedir. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) yükümlülüklerimiz ve bu kapsamda devam etmekte olan ileri Tarım Müzakerelerinde meydana gelen gelişmeler takip edilmekte, ülkemizce üstlenilecek taahhütlere esas teşkil etmek üzere görüşler oluşturulmaktadır ÖZELLEŞTİRME Yönetim Kurulumuzun tarihli toplantısında alınan 2543/3 sayılı kararla Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı na bağlı olarak Özelleştirme Müdürlüğü kurulmuştur. Şirket Bilgileri 3 er aylık dönemler halinde düzenli olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na gönderilmiştir. 85

102 Teşekkülümüze ait Bilanço, Gelir Tablosu ve Ek Performans Kriterleri aylık dönemler halinde bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırmalı olarak, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na bildirilmiştir. Fabrikalarımızla ilgili ayrıntılı bilgiler fabrika bazında periyodik olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na gönderilmiştir. Türkşeker in özelleştirilmesine dair Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Danışman Firmalar arasında imzalanan Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi gereğince talep edilen bilgi, doküman ve raporlar hazırlanarak ilgili kuruluşa süresi içerisinde gönderilmiştir. Teşekkülümüzün Bağlı Menkul Kıymet ve Kooperatiflerinin Taahhüt ve Ödenen Sermaye durumları ile sahip olduğumuz Hisse Senetleri ve Muvakkat Hisse İlmühaberleri durumunu gösteren tablolar 3 er aylık dönemler halinde hazırlanarak ilgili başkanlığa gönderilmiştir. Özelleştirme ile ilgili komisyonlarda, devir protokollerinin hazırlanmasında ve koordinasyonun sağlanmasında her aşamada aktif bir şekilde görev üstlenilmiştir. ÖYK nun 01/12/2005 tarih ve 2005/130 Sayılı Kararı ile özelleştirme programına alınan ve ÖİB kararı ile Sümer Holding A.Ş. ye devredilen Bor, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikaları Danıştay İdari Kurulunun 05/04/2007 tarih ve YD. İtiraz No: 2007/87 Sayılı Yürütmenin durdurulması kararının yerine getirilmesini teminen ÖYK nun 18/09/2007 tarih ve 2007/54 sayılı Kararı ile Bor Şeker Fabrikası, Ereğli Şeker Fabrikası ve Ilgın Şeker Fabrikasının (tüm çalışanları ile birlikte) eski statüsüne iade edilerek TÜRKŞEKER e devredilmesine karar verilmiştir Teşekkülümüz tarih ve 2000/92 sayılı ÖYK kararı ile özelleştirme kapsamına alınmıştır. ÖYK nun 08/10/2007 tarih ve 2007/57 sayılı kararı ile de özelleştirme programına alınarak T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bağlanmıştır. Danıştay İ.D.D. kurulunun 12/06/2008 tarih ve 2008/497 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı alınmış ve bu karar sonrasında ÖYK nun 12/08/2008 tarih ve 2008/50 sayılı kararı ile Teşekkülümüz tekrar özelleştirme programına alınmıştır. Özelleştirme çalışmalarına devam edilmektedir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilen ve satılan varlıklarla ilgili tablo ektedir. 86

103 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş'NİN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI'NA DEVREDİLEN ve ÖZELLEŞTİRME YÜKSEK KURULU KARARI'NA İSTİNADEN SATILAN VARLIKLARI Devredilen Hisse Oranı % Programa Alındığı ÖYK Kararı ÖİB'na Devredildiği Tarih Tarih Sayı Tarih Sayı 1-TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş / TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş /50 ÖYK Kararı Satış ve Devir Bilgileri Satış Tutarı Teşekkülümüz veya ÖİB Tarafından Gerçekleştirilen İşlem 2- BAĞLI ORTAKLIKLAR Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş / / $ Torunlar Gıda Sanayi Tic. A.Ş. Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş. 95, / / $ S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi 3- İŞTİRAKLER Türkive-Libya Ort. Tarım ve HayAŞ. 49, / /16 Tarım İşi. Genel Müdürlüğü'ne devir. ( ) Yeni Celtek Kömür ve Maden A.Ş / /148 Türkiye Köm. İşi. Kurumu'na devir.( ) Amasya Şeker Fabrikası A.Ş / / $ S.S. Amasya Pancar Ekicileri Kooperatifi Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş / Kömür İşletmeleri A.Ş / /148 Türkiye Köm. İşi. Kurumu'na devir ( ) Türkiye Elektromekanik San. A.Ş. 0, / /62 Elektrik Üretim AS'ye devir.( ) Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. 0, / Türk Arap Pazarlama 12, / Şirket ile ilgili bilgi bulunamamıştır. Tasfiye Halinde Sanayi Nakliyat A.Ş. (1) 3,84 4-ARSA VE ARAZİLER Sarmısaklı Tarım İşletmesi Arazisi (17.619,347 Dekar) / Sümer Holding A.Ş'ne. Devir Afyon Tarım İşletmesi Arazisi (2.200,000 Dekar) / /12 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Sivas Şeker Fabrikası Arsası (589,321 Dekar) /78 Bilabedel Sümer Holding A.Ş'ne. Devir Ankara Şeker Fabrikası Çiftlik Arazisi (1.622,214 Dekar) (2) / /69 Bilabedel Ankara Büyükşehir Belediyesines Devir. Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 708,577 Dekar) (3) / /62 Bilabedel Malatya Belediyesine Devir Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 3,183 Dekar) / /62 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 7,000 Dekar) / /90 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Ankara/ Ayaş Ziraat Böl. Şefliği Taşınmazı( 8,230 Dekar) / /39 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir 6-TÜRKŞEKER TARAFINDAN SATILAN Çeşitli Kamu Kurumları Belediyeler ve şahıslara satılmıştır. GAYRİMENKULLER (10.846,391 Dekar) / /40 67,865 Milyon TL 7-DEVREDILEN DAMIZLIK HAYVANLAR Afyon ve Sarmısaklı Tarım /35 31 Ekim-31 Kasım 2003 İşletmelerine Ait Sığırlar (847 Baş) /40 2,750 Milyon TL Tigem'e Devir (1) -Tasfiye halinde Sanayi Nakliyat AŞ.'nin Ankara Asliye Dokuzuncu Ticaret Mahkemesi Başkanlığı nezdinde Tasfiye Kurulu tarafından tarihinde açılan iflas davası neticelenmiş olup, aynı mahkemenin 29/05/2006 tarih 2006/271 esas 2006/233 karar no.su ile iflasına karar verilmiştir. (2) Danıştay İdari Dava Dairesi Kurulu'nun tarih YD itiraz No:02006/190 sayılı kararı ile yürütmeyi durdurma kararı alınmıştır. (3) Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin tarih 2006/4210 E. Sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı alınmıştır. 87

104 6.3- Sermaye Kompozisyonu PANCAR EKİCİLERİ KOOPERATİFLERİ (31 Adet) Teşekkülün Taahhüt Edilen Tahsil Edilen Taahüt Kooperatif Adı Ortak Sermaye Sermaye Bakiye Ettiği Sayısı TL TL TL TL Pankobirlik , ,00 0,00 100,00 Adapazarı , , ,49 0,30 Afyon , ,19 237,87 246,74 Ağrı , , ,27 0,30 Akşehir-llgın , , ,39 60,00 Alpullu , , ,93 104,00 Amasya , , ,04 0,30 Ankara , , ,89 0,43 Balıkesir-Bursa , ,98 807,52 6,36 Bor , , ,25 15,57 Burdur-lsparta , , ,53 6,00 Çorum , , ,94 0,30 Dinar , , ,21 0,30 Elazığ , , ,38 0,30 Elbistan , , ,20 2,50 Erciş , , ,61 0,30 Ereğli , , ,93 0,30 Erzincan , , ,12 1,00 Erzurum , , ,27 0,30 Eskişehir , , ,57 7,05 Kastamonu , , ,22 63,70 Kayseri , , ,26 29,32 Kırşehir , , ,44 Konya , , ,66 379,05 Kütahya , , ,34 1,01 Malatya , , ,76 0,30 Muş , , ,35 0,30 Samsun , , ,77 23,00 Sivas , ,35 985,65 Turhal , ,03 35,53 10,00 Uşak , ,02 616,62 1,70 Yozgat , , ,86 Toplam , , , ,73 88

105 6.4- YATIRIMLAR 15 Ocak 2009 tarih ve (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2009 Yılı Yatırım Programında Teşekkülümüze toplam TL ödenek tahsis edilmiştir. Teşekkülümüzün 2009 yılı Yatırım Programında; İdame, Yenileme ve Tamamlama Fabrika Modernizasyonu ve Otomasyonu Atık Su Arıtımı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Muhtelif İşler Projeleri bulunmaktadır. Bu projeler için tahsis edilen TL lık program ödeneğine ilave olarak yıl içinde 1994C no lu Atık Su Arıtımı Projesine TL ve 2009C no lu Muhtelif İşler Projesine TL olmak üzere toplam TL ek ödenek tahsis edilmiş olup, Teşekkülümüzün 2009 yılı toplam ödeneği TL ye revize edilmiştir Yılı Yatırım Programı kapsamında yer alan projelere ilişkin olarak, Başkanlığımıza intikal eden ek ödenek ve ödenek aktarım talepleri, 2009 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair 2008/14200 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda değerlendirilerek sonuçlandırılmıştır. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının 30 Temmuz 2009 tarih ve B.02.1.DPT sayılı yazısı gereğince Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberi Taslağında belirtilen hükümler esas alınarak hazırlanan ve Yönetim Kurulumuzun 13/08/2009 tarih ve 2649/11 sayılı toplantısında uygun görülen Teşekkülümüzün Beş Yıllık Faaliyet Programı ( ) ile Dönemi Yatırım Programı Yatırım Teklifleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilmiştir. Beş Yıllık Faaliyet Programı nın hazırlanmasında, işletmelerimizin teknolojik düzeyi ve verimliliklerin artırılması, kalite ve çevre sorunlarına duyarlı olunması göz önünde bulundurulmuştur. Dünyada ve Türkiye de şeker sektörünün durumu; arz-talep dengeleri, piyasa yapıları ile politika ve strateji açısından değerlendirilmiş, sektörel gelişmeler tarım ve sanayi alanındaki makro politikalar ile bağdaştırılmıştır. 89

106 6.5- KOORDİNASYON ÇALIŞMALARI Dünya ve Türkiye de sektörün üretim, fiyat ve pazar mekanizmalarında izlenen politikalar, işleyiş ve olası gelişmeler dikkate alınarak; Teşekkülümüzün ilgi alanına giren her konudaki faaliyetinin sürdürülmesini sağlayan yapılanmada, tüm birimleriyle koordineli bir şekilde etkin kararlar alınması ile bu kararların zamanında uygulamaya konulmasına yardımcı olmak amacıyla, 1996 yılında Teşekkülümüz bünyesinde kurulan Koordinasyon Kurulu çalışmalarına devam etmektedir ARAŞTIRMA VE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI A ve C pancarı alım fiyatının belirlenmesine yönelik olarak; 4634 sayılı Şeker Kanunu gereğince fiyat belirlenmesinde esas alınması gereken kriterler ile dünyada ve ülkemiz şeker sektöründe yaşanan gelişmeler değerlendirilerek çalışmalar yapılmıştır. Teşekkülümüz faaliyetlerinin mali ve ekonomik değerlendirmesi ve performansının ölçülmesi amacıyla, yıllık faaliyet sonuçları, mali ve ekonomik göstergeler, finans yapısı gibi konular incelenerek değerlendirmeler yapılmıştır. Sanayimizin ulusal ekonomiye yaptığı katma değer, fabrikalarımızdan alınan bilgiler doğrultusunda hesaplanmıştır. 13/10/2008 tarih, 2008/14201 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki karar ile tespit edilerek uygulamaya konulan 2009 Yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Genelgesi gereğince Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin, 2008 yılı Sektör Raporu hazırlanarak süresi içerisinde ilgili kuruluşlara gönderilmiştir. Raporda; Dünya şeker sektörü, Türkiye Şeker Sektörü ve Türkşeker e ait bilgiler yer almaktadır. 6.7-KALİTE Genel Müdürlüğümüzde alt yapı çalışmaları bir yıllık sürede tamamlanarak tarihindeki adıyla K-Q TSE-ISO-EN Kalite Sistem Belgesi'nin alınmasından sonra, 2003 yılında uluslar arası kalite standardında uygulamaya alınan yeni versiyon: TS:EN ISO Kalite Yönetim Sistemine geçilmiştir. 90

107 TS:EN ISO Kalite Yönetim Sistemi yılı sonu itibarıyla sona ermiştir yılı içinde TS:EN ISO versiyonuna göre belge yenileme çalışmaları tamamlanmış ve tüm kalite belgelerimiz yenilenmiştir. Periyodik olarak yapılan iç tetkikler tamamlanmış, hazırlanan rapor ve girdiler, Müşteri Memnuniyeti Sonuçları, Üç Aylık Veri Analizleri ve 2009 Yılı Kalite Hedefleri Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantısında değerlendirilerek faaliyet planının uygulanması karar altına alınmıştır. Kuruluşumuzda / tarihlerinde TS EN ISO 9001:2008 standardı çerçevesinde gerçekleştirilen Gözetim Tetkikine ilişkin Tarihli rapor TSE-KYS Yürütme Komitesinin tarih ve 03 nolu toplantısında değerlendirilmiş olup, TS:EN ISO Standardına ait belge, Nissert Uluslararası Sertifikasyon ve Denetim Hizmetleri Ltd.Şti. tarafından üç yıl geçerli olan kalite belgesi Genel Müdürlüğümüze verilmiştir RAPORLAR VE BİLGİLENDİRME ÇALIŞMALARI Teşekkülümüz ile ilgili çeşitli bilgiler haftalık, aylık, üç aylık, altı aylık ve yıllık raporlar halinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, DPT Müsteşarlığı ve Şeker Kurumu na gönderilmiştir. Yurtiçi ve yurtdışı kuruluşların talepleri ile Sanayimizin tanıtımına yönelik olarak çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Şeker Sanayiinin, Teşekkülümüzün ve fabrikalarımızın tanıtıldığı; brifing dosyaları, bilgi notları ile çeşitli açılış ve toplantılar için konuşmalar hazırlanmıştır. Hazine Müsteşarlığı nca uygulanmakta olan KİT İzleme Projesi kapsamında Başkanlığımızı ilgilendiren hususlar günlük olarak elektronik ortamda izlenerek gerekli bilgi akışı sağlanmıştır YAZIŞMALAR 2009 yılında, çoğunluğu dış kuruluşlardan olmak üzere Daire Başkanlığımıza intikal eden 1144 adet yazı; gerekli işlemleri süresi içinde tamamlanarak sonuçlandırılmıştır. 91

108 7- PERSONEL VE SOSYAL İŞLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ Yurdumuzun her köşesinde faaliyet gösteren Şeker Fabrikalarımız, diğer Teşkilat ve Ünitelerimizde hizmet gören mensuplarımızın çağdaş personel yönetiminin gereklerine uygun olarak istihdam olunması Şirketimizin personel politikasını teşkil etmektedir. Sanayiimizin Şeker Fabrikalarının faaliyetlerinden dolayı, ihtiyacımız olan Makina ve Tesislerin, Makina Fabrikalarımız ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikamızda imalat çalışmaları sürdürülmektedir. Özelleştirme Yüksek Kurulunun 8/10/ /57 ve 12/8/ sayılı Kararları ile Özelleştirme Programına alınan Şirketimize, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2009 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programının ekli Kararının istihdamla ilgili 4 üncü maddesi hükümlerine göre 2009 yılında personel istihdamı yapılamamıştır. Söz konusu Kararın 4 üncü maddesinin Şirketimizi ilgilendiren bendleri aşağıda gösterilmiştir. (7) 6 ncı madde kapsamındaki zorunlu istihdam hariç, 4046 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, özelleştirme programındaki kuruluşlarda 4 üncü ve 5 inci maddeler kapsamında 2009 yılında personel istihdamı yapılmayacaktır. Bu kuruluşların 4 üncü ve 5 inci maddeler kapsamında personel istihdamı için ÖİB ye veya Müsteşarlığa yaptıkları başvurular dikkate alınmayacaktır. Söz konusu kararın 4 ve 5 nci maddeleri; (4) Kamu iktisadi teşebbüslerinde, 2007 ve 2008 yıllarında Genel Yatırım ve Finansman Kararnameleri kapsamında Türkiye İş Kurumu ve/veya Devlet Personel Başkanlığı nezdinde gerekli işlemler başlatıldığı halde sonuçlandırılamayan personel atama izinleri 2009 yılında kullanılabilecektir. 92

109 (5) 2008 veya 2009 yılında açıktan işe ilk defa alınan personelin ölüm veya istifa sebebiyle bir yıl içinde ayrılması halinde, kamu iktisadi teşebbüslerinin 2009 yılında bu personel yerine herhangi bir izne ihtiyaç duymaksızın yeni bir personel alma hakkı saklıdır. Söz konusu Kararın Zorunlu İstihdam başlıklı 6. Maddesinde; Özel kanunlar gereği çalıştırılması zorunlu olan personel ile (özürlü, şehit ailesi, eski hükümlüler) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri gereğince, teşebbüslere karşı mecburi hizmet ile yükümlü bulunanlar, askerden dönen personel, mahkeme kararları nedeniyle göreve başlatılması gereken personel dışında personel atamasına izin verilmediğinden ancak bu durumda bulunan personelin ataması yapılabilmiştir. Personel ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığının 2009 yılı içindeki faaliyetlerinin bir bölümü aşağıda gösterilmiştir. 7.1-PERSONEL MÜDÜRLÜĞÜ AÇIKTAN ATAMA İŞLEMLERİ: 2009 Yılındaki zorunlu açıktan atama yetkileri çerçevesinde; Afyon Şeker Fabrikasına, Özelleştirme İdaresi Başkanlığından izin alınmak suretiyle Yönetim Kurulumuz Kararı ile 1 adet sözleşmeli Diş Tabibi ataması yapılmış, ancak atanan Diş Tabibi yıl içinde istifa ederek görevinden ayrılmıştır. Mahalli İdareler Seçimlerine katılmak üzere görevlerinden ayrılan I sayılı cetvele dahil görevde bulunan 2 personel ile II sayılı Cetvele dahil 1 personel, 298 Sayılı Kanun Hükümlerine göre görevlerine iade edilmişler, I sayılı cetvele tabi 1 personel Mahkeme Kararı ile görevine döndürülmüştür. Sonuç olarak I sayılı cetvele tabi 3 personel ve II sayılı cetvele tabi 2 personel 2009 yılında atanmışlardır. 93

110 AYRILAN PERSONEL İŞLEMLERİ Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatımızdan 2009 yılında emekli, istifa, vefat, kurum dışına nakil olmak üzere toplam 352 personel ayrılmıştır. Ayrılma Sebebi I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam Adet Emekli İstifa Başka kuruluşa nakil Iş akti fesih 1 1 Vefat Toplam Başka Kuruluşlara nakil olan 238 personelden 1 kişi Sivil Savunma Uzmanı olup, İçişleri Bakanlığı tarafından başka kuruluşlara ataması yapılmış, geri kalan 237 personel, 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi hükümlerine göre istihdam fazlası olarak, Yönetim Kurulumuzun Kararı ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığının onayı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atamaları yapılmıştır FİİLİ PERSONEL HAREKETLERİ Şirketimizin 1/1/2009 ile tarihleri arasında fiili personel adetleri aşağıda gösterilmiştir Tarihi İtibariyle Statü Değişikliği Giren Statü Değişikliği Çıkan Tarihi İtibariyle Atama Ayrılan I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam

111 7.1.4 NORM KADRO HAREKETLERİ Yönetim Kurulumuzun gün ve 2639/1-7 sayılı kararı ile uygun görülen ve tarihleri arasında Memur, Sözleşmeli, Yardımcı Hizmetler Sınıfı Personelin norm kadro adetleri aşağıda gösterilmiştir. I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam itibariyle İptal edilen S.K.iptal edilen itibariyle III sayılı cetvelde gösterilen 2 adet personel, 657 sayılı Kanuna göre aylık almakta olup, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 3 üncü maddesine göre, bu kadrolar, ilgililerin I sayılı cetveldeki kadroya atanmaları, kendi istekleri ile sözleşmeli statüye geçmeleri veya emeklilik, istifa, ölüm ve benzeri sebeplerle boşalması halinde hiç bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmektedir PERSONEL,SİCİL ve BAŞARI DEĞERLENDİRME, EMEKLİLİK İŞLEMLERİ Sanayimizin gelişmesi ve genişlemesi gözönünde bulundurularak yürütülen kadro çalışmalarımızda; birimlerin iş hacmi, insan gücü ihtiyacı ve personelin çalışma durumları ile verimlilik gibi kriterler nazara alınmaktadır. 95

112 7.1.6 ORGANİZASYON DEĞİŞİKLİĞİ: Kapatılan Bölge Şeflikleri: Yönetim Kurulumuzun tarih ve 2647/9-2 sayılı Kararı ile kapatılan Ziraat Bölge Şeflikleri aşağıda gösterilmiştir. Fabrikası Kapatılan Bölge Şefliği İşlerinin Devredildiği Yer Ağrı Şeker Fabrikası Aralık Iğdır Alpullu Şeker Fabrikası Kırklareli Fabrika Merkez Ankara Şeker Fabrikası Çubuk Fabrika Merkez Burdur Şeker Fabrikası Acıpayam Yeşilova Çorum Şeker Fabrikası Mecitözü Fabrika Merkez Erzurum Şeker Fabrikası Oltu Fabrika Merkez Kırşehir Şeker Fabrikası Kaman Fabrika Merkez Muş Şeker Fabrikası Hınıs Fabrika Merkez Susurluk Şeker Fabrikası Bursa Karacabey Susurluk Şeker Fabrikası Soma Burhaniye Uşak Şeker Fabrikası Gediz Simav Organizasyon Değişikliği: 1. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlık Makamının 05/06/2009 tarih ve 469 sayılı Olur u ile 5 adet olan Genel Müdür Yardımcılığı kadrosunun 3 adede indirilmesi uygun görülmüş olup, Kadrolarımıza işlenmiştir Haziran 2009 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki 29/5/2009 tarih ve 5902 sayılı Kanunun 25. maddesinin 5. fıkrası hükümlerine göre Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Savunma Sekreterliği ve Savunma Uzmanlığı birimleri kaldırılmıştır. Bu itibarla 2009 Yılı kadrolarımızda bu durum gösterilmiş, Genel Müdürlük ve Taşra Teşkilatımızdaki Sivil Savunma Uzmanlığı kadroları aynen muhafaza edilmiş ve bu kadrolara İçişleri Bakanlığı tarafından atanan Sivil Savunma Uzmanları kendi kadrolarımıza dahil edilmiş ve sicil dosyaları mezkur Bakanlıktan teslim alınmıştır. 96

113 Kadro ve Pozisyonların İptali: 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi ve söz konusu Kanun çerçevesinde Nakledilecek Personel Hakkındaki Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının Tebliği 10. maddesinde; Bu Tebliğ çerçevesinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak nakil sebebiyle boşalan kadro ve pozisyonlar, 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesi gereğince boşaldıkları tarihten itibaren her hangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İdare, özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil hakkı kapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanları iptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluş bünyesindeki şirketler veya işyerleri arasında değiştirmeye yetkilidir. Bu fıkra çerçevesinde gerçekleşen kadro/pozisyon hareketleri gerçekleşmeyi müteakip en geç 15 gün içerisinde Başkanlığa bildirilir. hüküm yer almış bulunmaktadır. Buna göre; 4046 sayılı Kanunun 22. Maddesine göre Şirketimizin Özelleştirme Programına alınmış olduğu tarihten tarihine kadar 12 adet I sayılı Cetvele tabi personel kadrosu ile 73 adet sözleşmeli personel kadrosu iptal edilmiştir. Yönetim Kurulumuzun tarih ve 2639/1-20 sayılı Kararı ve Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlık makamının 10/02/2009 tarih ve 113 sayılı Olur ları ile I sayılı cetvele dahil 49 adet, II sayılı cetvele dahil 616 adet kadro olmak üzere toplam 665 adet kadronun iptal edilmesi uygun görülmüş olup kadrolarımızdan çıkartılmıştır. Ayrıca Koruma Güvenlik Teşkilatı Personelinden olumsuz sağlık raporu alan ve yine başka kurum ve kuruluşlara istihdam fazlası personel sayılmak suretiyle toplam 435 Koruma ve Güvenlik Personelinin, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı kanalıyla Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığına bildirilmesi sonucu atamaları resmi kurumlara yapılmış olup, nakil işlemleri sonuçlanınca II sayılı cetvele tabi 435 adet sözleşmeli Koruma ve Güvenlik Teşkilatı kadrosu iptal edilecektir. İstihdam fazlası personel olarak Başka kurum ve Kuruluşlara nakledilecek personel yerine ve emeklik, istifa, nakil gibi nedenlerden dolayı boşalmış bulunan kadrolara, açıktan personel atama yetkisi verilmemesi nedeniyle Yönetimi Kurulumuzun tarih ve 2649/11-14 sayılı Kararı ile hizmet alımı şeklinde 730 adet Özel Güvenlik Personeli alınması 97

114 için Özel Güvenlik Hizmet ihalesi yetkisi verilmiş ve ihale işlemlerinin kanuni süresi içerisinde bitirilmesine müteakiben Fabrikalarca imzalanan hizmet ihalesi sözleşmesi meyanında özel güvenlik elemanlarını göreve başlatılmaktadır GÖREVDE YÜKSELME İŞLEMLERİ: Şirketimiz Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri dahilinde 2009 yılındaki boş kadrolar için açılmış bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 21 Nisan 2009 tarihinde yapılan sınava 94 kişi girmiş, bunlardan 74 kişi başarılı, 20 kişi başarısız olmuştur. Başarılı olan personelin boş kadrolara atamaları yapılmış, kadrolarımızın terfi, istifa, başka kuruluşlara nakil gibi sebeplerle boşalması durumunda yedek olarak sınav kazanan personel atamaları yapılacaktır ÖZLÜK HAKLARI İLE İLGİLİ İNTİBAK VE SİCİL İŞLEMLERİ Çalışmakta iken bir üst öğrenimi bitiren personel ile geçmiş hizmetlerini belgeleyen personelimizin intibak işlemleri 2009 yılı içerisinde de sürdürülmüştür. Yıl içerisinde talepte bulunan personelimizin 87 nci maddeye tabi kurumlarda sigortasız olarak, yedek subay okulunda öğrenci ve er olarak muvazzaf askerlikte geçen hizmetleri, stajda geçen hizmetleri ile doğum sebebiyle ücretsiz izinli olarak geçen hizmetleri için, T.C. Emekli Sandığına borçlandırılma ve hizmet değerlendirme işlemlerine devam edilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 243 sayılı K.H.K. ile değişik 64 ncü maddesi hükümlerine göre son altı yıl sicil ve başarı notu ortalaması 90 ve üzerinde olan personelimize birer kademe verilmesi ile 37 nci madde hükümlerine göre yine son altı yıllık sicil ve başarı notu ortalaması 90 ve üzerinde olan ve son sicil notu olumlu bulunan, aynı Kanunun 36 ncı maddesinde belirlenen öğrenim durumlari itibariyle yükselebilecekleri derecenin 3 ve daha ileri kademelerinde bulunan personelimizin bir defaya mahsus olmak üzere bir üst dereceye çıkarılma işlemlerine devam edilmiştir. 98

115 7.1.9-YAN ÖDEMELER 2009/14539 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2 nci maddesinde, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin 2009 yılında uygulanmasına devam olunacağı hüküm altına alındığından, 2009 yılında Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların belirlenmesine ilişkin olarak 2006/10344 sayılı Kararda öngörülen kontrol işlemlerinin tamamlanmasına kadar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alan personelin zam ve tazminatları 2008 yılı kontrol edilmiş cetvellerine göre ödeneceğinden Şirketimizin 2006 yılında Başbakanlık Personel Başkanlığı tarafından vize edilen ve tarih ve 9136 sayılı Tamimle Fabrika ve Teşkilata bildirilen yan ödeme cetvellerindeki yan ödeme puanları 2009 yılında aynen ödenmeye devam edilmiştir SÖZLEŞMELİ PERSONEL TEMEL ÜCRET SKALASI Teşekkülümüz Merkez ve Taşra Teşkilatında çalışan II sayılı cetvele tabi sözleşmeli personele, Yönetim Kurulumuz Kararları ile Kabul edilmiş bulunan Temel Ücret Skalasındaki ücretlere, 5/6/2009 tarih ve 2009/T-12 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı na göre öngörülen zamlar ilave edilmek suretiyle uygulanmasına devam edilmiştir İŞÇİ İŞVEREN İLİŞKİLERİ MÜDÜRLÜĞÜ TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ Türkiye Şeker Sanayii İşverenleri Sendikası ile Türkiye Şeker Sanayii İşçileri Sendikası (Şeker-İş) arasında akdedilen ve süresi tarihinde sona eren 22. Toplu İş Sözleşmesinin yerini alacak olan 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerine başlamak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınan yetkiye istinaden, Şeker-İş Sendikası, tarih ve 70 sayılı yazı ile çağrıda bulunmuş ve işbu çağrı aynı tarihte Türkiye Şeker Sanayii İşverenleri Sendikasına tebliğ edilmiş olmakla, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 19. maddesi hükmü gereğince taraflar süresi içinde bir araya gelerek, 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerine Perşembe günü saat 99

116 10.00 da Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Toplantı Salonunda başlanılması hususunda mutabakata varmışlardır tarihinde görüşmelere başlanmış ve yasal süre olan 60 gün içinde toplam 93 esas, 4 geçici ve 5 ek cetvelden ibaret olan Toplu İş Sözleşmesinin 24 esas, 3 geçici ve 3 ek cetveli üzerinde anlaşma sağlanamamış ve bu durum karşısında tarihinde taraflarca uyuşmazlık tutanağı tutulmuştur. Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde, 60 günlük süre içerisinde sözleşmenin 24 esas, 3 geçici ve 3 ek cetvele ait maddelerinde anlaşma sağlanamadığı için, 2822 sayılı Yasanın 22. maddesi gereğince Resmi Arabulucu tayin edilmiş, anlaşmanın çözümünü sağlamaya yönelik olarak Resmi Arabulucu ve tarafların katılımıyla tarihinde yapılan görüşme sonucunda anlaşma sağlanamamıştır. Taraflar uyuşmazlık tutanağındaki maddeleri görüşmeye devam etmişler ve bu arada Hükümet ile Türk-İş arasında tarihinde 2009 Yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolü imzalanmıştır. Taraflar Hükümet ile Türk-İş arasında tarihinde imzalanan 2009 Yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolü dışında anlaşma sağlayamadıkları maddeleri görüşmeye devam etmişler ve bu maddelerde anlaşma sağlandığından tarihinde anlaşma tutanağı tutularak, 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesini aynı tarih itibariyle imzalamışlardır. Sözleşme maddelerinin büyük kısmı eski şekliyle aynen, bazı maddelerde ise miktarlarda artış sağlanarak yeniden redaksiyona tabi tutulmuş, bazı maddeler ise kabul edilen yeni şekliyle düzenlenmiştir. Buna göre; Birinci yıl birinci altı ay ücret zammı olarak, sözleşmenin yürürlük tarihinde Şeker-İş üyesi olan ve tarihinde daimi kadroda bulunan Kadrolu Daimi İşçilerin Toplu İş Sözleşmesinin 39. maddesinde belirtilen tarihindeki aylık brüt çıplak ücretlerine, tarihinden geçerli olmak üzere, birinci yıl birinci altı ay için % 3 oranında zam yapılmıştır. Birinci yıl ikinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin birinci altı ayının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine tarihinden geçerli olmak üzere % 5,5 oranında zam yapılmıştır. 100

117 İkinci yıl birinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin birinci yılının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine, tarihinden geçerli olmak üzere % 2,5 oranında zam yapılacaktır. Ancak, T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumunun 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Temmuz 2010 indeks sayısının, Ocak 2010 indeks sayısına göre değişim oranının % 2,5 ı aşması halinde, aşan kısmın tamamı ikinci yıl ikinci altı ay ücret zammı oranına ilâve edilecektir. İkinci yıl ikinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin ikinci yılının birinci altı ayının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine, tarihinden geçerli olmak üzere % 2,5 oranında zam yapılacaktır. Ancak, Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumunun 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Ocak 2011 indeks sayısının, Temmuz 2010 indeks sayısına göre değişim oranının % 2,5 ı aşması halinde, aşan kısmın tamamı ikinci yıl ikinci altı ayın son günündeki ücreti takip eden ayın birinci gününden geçerli olmak üzere ilave edilecektir. Kapsamla ilgili 5. maddenin 2. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi Kadrolu Daimi İşçilerin Haklarından Yararlanan Kadrosuz Sürekli İşçilerin (Eski Petlas İşçileri) tarihindeki brüt çıplak ücretlerine birinci yıl ücret zammı olarak 23. Toplu İş Sözleşmesinin yürürlük başlangıç tarihi olan tarihinden geçerli olmak üzere, birinci yıl birinci altı ay için % 3, birinci yıl ikinci altı ay için ise % 5,5 oranında zam yapılmıştır. Şeker-İş üyesi Kadrolu Daimi İşçilerin Haklarından Yararlanan Kadrosuz Sürekli İşçilerin çıplak ücretlerine sözleşme döneminin ikinci yıl birinci ve ikinci altı ayı için yukarıda belirtilen oranlarda zam uygulanacaktır. Toplu İş Sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddenin 3. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi Sürekli İşçi kadrolarına alınanlarla, 4. fıkrasında yer alan Kampanya ve Mevsimlik İşçilere 23. Toplu İş Sözleşmesinin yürürlük başlangıç tarihi olan tarihinden geçerli olmak üzere; günlük çıplak ücretleri 36,67 TL nın altında olanlara, 36,67 TL yi geçmemek kaydıyla, 2,00 TL/Gün iyileştirme yapıldıktan sonra bu işçilere birinci yıl birinci altı ay için % 3, birinci yıl ikinci altı ay için ise % 5,5 oranında zam yapılmıştır. Bu işçilerin çıplak ücretlerine sözleşme döneminin ikinci yıl birinci ve ikinci altı ayı için yukarıda belirtilen oranlarda zam uygulanacaktır. 101

118 MEVZUATLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR Şeker Fabrikalarımızda kampanyası da geçmiş yıllarda olduğu gibi 3 vardiya esasına göre düzenlenmiş, tüm işçiler 3 vardiya esasına göre çalıştırılmışlardır. İşçilerin iş ve çalışma durumları ile hak, menfaat ve görevlerini tespit eden iş mevzuatı, özellikle İş Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Sendikalar Kanunu, Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ve bu kanunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik hükümleri ile Yargıtay içtihat kararları takip ve tamim edilmiş, uygulamanın yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi ile mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesine çalışılmıştır ÖZLÜK İŞLERİ Şirketimiz daimi işçi kadrolarında çalıştırılmak üzere, 2828 ve 3413 sayılı Kanun ve Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesine ilişkin Tüzük ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre T.C. Başbakanlık, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı yetiştirme yurtlarından 17 kişi işe alınmıştır. Şirketimizde geçici işçi olarak çalışmakta iken 5620 sayılı Kanuna istinaden sürekli işçi kadrosuna geçirilmek için dava açan işçilerimizden 12 kişi mahkemeyi kazandıklarından, 2009 yılı içerisinde sürekli işçi kadrolarına geçirilmişlerdir. Ayrıca geçmiş yıllardan süregelen davalar hakkında Başkanlığımızca savunmaya esas görüş, bilgi ve belgeler hazırlanarak gerek Hukuk Müşavirliğine ve gerekse Mahkemelere gönderilme işlemlerine devam edilmiştir. Diğer taraftan, işçilerin kadro, tayin, nakil, terfi, ceza, izin ve hastalıklarıyla ilgili özlük işlemleri mevzuat hükümleri dairesinde yürütülmüştür. 102

119 GEÇİCİ İŞ POZİSYONLARINA İLİŞKİN (ADAM/AY) İLE FAZLA MESAİ HUSUSLARI Şirketimize 2009 yılı için (Adam/Ay) tahsis edilmesi Başbakanlık, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının tarih ve 361 sayılı yazıları ile uygun görülmüş, Başbakanlık, Devlet Personel Başkanlığının tarih ve sayılı yazılarıyla (Adam/Ay) vizesi verilmiş olup, Şirketimiz tüm kampanya ve mevsimlik işçileri vize edilen bu (Adam/Ay) sayısı çerçevesinde çalıştırılmışlardır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının, 2009 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının Fazla Çalışma başlıklı 9. maddesinin (1) no lu fıkrasında Teşebbüsler, 2008 yılında fiilen kullandıkları fazla çalışma saatini aşmayacak şekilde 2009 yılında da fazla çalışma yaptırabilirler. hükmüne istinaden, 2009 yılı için fazla mesai yetkimiz işçilerimiz için 2008 yılında fiilen kullanılan 1871 (Saat/Yıl) olmuş olup, bu fazla mesai saatinin tamamı işçi statüsünde olup şoför olarak çalıştırılan personelin yolda geçen sürelerinde kullandırılmıştır. 7.3 ORGANİZASYON VE METOD MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI PERSONEL DURUMLARI Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunca 2009 yılı raporuna esas olacak şekilde istenilen personel durumlarını belirten bilgiler toplanarak ilgililere sunulmak üzere rapor haline getirilmiştir. Personel durumuna dayalı olarak yıl sonları için çıkarttığımız tablolar ektedir. - Şirketimizde son beş yılın ( ) norm kadro durumu (Tablo 1 ) - Şirketimizde çalışan personelin yıllar itibariyle fiili ortalamaları (Tablo2) - Çalışan Personelin öğrenim durumları 2009 yıl sonu itibarıyla adet ve yüzdeler olarak (Tablo 3) 103

120 - Çalışan Personelin statüleri 2009 yıl sonu itibarıyla adet ve yüzdeler olarak (Tablo 4) - Şirketimiz Personelinin 2009 yıl sonu itibarıyla yaş durumları (Tablo 5 ) - Şirketimiz Personelinin 2009 yıl sonu itibarıyla kıdem durumu (Tablo 6 ) - Şirketimiz Personelinin yaş ve kıdem durumları yüzde olarak (Tablo 7, 8 ) - Şirketimizde çalışan personelin 2009 yılı fiili personel ortalamaları çalışanların statüleri ve fabrikalar itibariyle ( Tablo 9 ) - Şirketimiz son beş yılda ayrılan personel durumu (Tablo 10) - Şirketimizde Çalışan Personelin kadın erkek durumları (Tablo 11) PERSONEL GİDERLERİ Şeker Sanayisine ait 2009 yılı personel giderleri her ay, bir önceki ay ve bir önceki yıl ile kıyaslanma yapabilecek şekilde aylık personel masraflarından oluşan aylık tablolar düzenlenerek ilgili mercilere iletilmek üzere Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığına gönderilmektedir PERSONEL HAREKATI Memur, Yardımcı Hizmetli, Daimi İşçiler ve Geçici İşçilerimize ait Personel adetleri, aylık tablolar halinde hazırlanarak gerekli birimlere ulaştırılmıştır ORGANİZASYON ŞEMALARI Organizasyon şemaları kadro unvanlarında yapılan değişikliklere göre güncelleştirilerek takip edilmektedir YÖNETMELİK VE TALİMAT ÇALIŞMALARI yapılmaktadır. Yönetmelik ve Talimatlarda ihtiyaç duyuldukça güncelleştirme çalışmaları 104

121 İDARİ YARGI DAVALARI Memur ve sözleşmeli personelimizin; Nakil, İntibak, Sicil ve Başarı Değerlendirilmesi, Mali, Sosyal Haklar ve Yardımlar konusunda Şirketimiz aleyhine 2009 yılında 45 adet yeni idari dava açılmış olup, bu davalarla birlikte geçmiş yıllardan süregelen davalar hakkında Başkanlığımızca savunmaya esas görüş, bilgi ve belgeler hazırlanarak gerek Hukuk Müşavirliğine ve gerekse Mahkemelere gönderilme işlemlerine devam edilmiştir DİSİPLİN İŞLERİ Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatında çalışmakta olan 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu na tabi personel ile 399 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejimi hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnameler esaslarına göre istihdam olunan Sözleşmeli Personelden; Şirket Hizmetlerinin gerektiği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla, kanun, tüzük, yönetmelik, genelge talimat ve emirlerin öngördüğü ödevleri yurt içinde veya yurtdışında yerine getirmeyen; uyulması zorunlu kıldığı hususlara uymayan veya yasakladığı Işleri yapan veya genel ahlak kurallarına aykırı fiil ve hareketlerde bulunan veya üst ve amirlerine karşı her türlü saygısız davranışlarda bulunanların fiillerine bakmak üzere Personel Yönetmeliğimizin 104 ncü maddesi hükümlerine göre kurulan I.ve II nci Disiplin Kurullarının tüm raportörlük hizmetlerinin yürütülmesi ile alınan kararların ilgililere tebligatlarının yapılması işleri sürdürülmüştür TEFTİŞ RAPORLARI Teftiş Kurulu Yönetmeliği 42 nci maddesi esaslarına göre Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatındaki Personel Birimlerinin cevaplı teftiş raporları yukarıdaki maddede tadat edilen süreler içerisinde incelenmiş, raporlarda belirtilen hususlar talimat haline getirilerek, teftiş edilen birimlere süresi içerisinde gönderilmiştir. 105

122 Tablo : 1 NORM KADRO DURUMU (Yıl Sonları İtibariyle) I Sayılı Cetvel (Memur) II Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) III Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) Daimi İşçi (Kadrolu +Kad.Sür.İşçi) T O P L A M

123 Tablo : 2 ÇALIŞAN PERSONELİN DURUMU (Şeker Sanayii Fiili Ortalama) Sözleşmeli Memur Yrd.Hizmetli Daimi İşçi Kad.Sür.İşçi Geçici İşçi TOPLAM

124 ÇALIŞAN PERSONELİN ÖĞRENİM DURUMLARI ( 2009 Yılı Sonu İtibariyle ) Tablo : 3 Y ü k s e k Lise ve Dengi Ortaokul İlkokul Okur- Yazar T O P L A M Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % SÖZLEŞMELİ , , , , ,00 MEMUR , ,00 YARDIMCI HİZMETLİ 1 50, , ,00 DAİMİ İŞÇİ 540 5, , , , , ,00 KADROSUZ SÜREKLİ İŞÇİ 16 7, , , , ,00 GEÇİCİ İŞÇİ 16 0, , , ,46 4 0, ,00 TOPLAM:

125 ÇALIŞAN PERSONELİN STATÜLERİ İTİBARİYLE DURUMU (2009 Yıl Sonu İtibariyle) Tablo : 4 Sözleşmeli Memur Yrd.Hiz. Daimi İşçi K.S.İşçi Geçici İşçi T O P L A M Adet % Adet % Adet % Adet % Adet % Adet % Adeti % , ,79 2 0, , , ,

126 ÇALIŞAN PERSONELİN YAŞ DURUMU ( 2009 Yıl Sonu Adet ) Tablo : 5 Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş TOPLAM SÖZLEŞMELİ MEMUR YARD.HİZMETLİ 2 2 DAİMİ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ GEÇİCİ İŞÇİ TOPLAM

127 ÇALIŞAN PERSONELİN KIDEM DURUMU ( 2009 Yıl Sonu Adet ) Tablo : 6 5 Yıla Y ı l Kadar Y ı l Y ı l Y ı l Y ı l ve Fazla T O P L A M SÖZLEŞMELİ MEMUR YARD.HİZMETLİ 2 2 DAİMİ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ GEÇİCİ İŞÇİ TOPLAM

128 ÇALIŞAN PERSONELİN YAŞ DURUMU ( 2009 Yıl Sonu itibariyle % olarak ) Tablo : % Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş TOPLAM SÖZLEŞMELİ 1,48 6,76 15,09 28,85 17,54 12,05 9,16 8,68 0,39 100,00 MEMUR 14,79 30,36 31,52 14,00 5,44 3,89 100,00 YARD.HİZMETLİ 100,00 100,00 DAİMİ İŞÇİ 0,24 2,95 13,41 26,99 29,57 16,23 8,91 1,18 0,43 0,09 100,00 KAD SÜREKLİ İŞÇİ 2,93 8,29 28,29 53,17 7,32 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 0,12 1,36 7,07 30,29 37,83 13,78 8,43 0,68 0,36 0,08 100,00 ÇALIŞAN PERSONELİN KIDEM DURUMU ( 2009 Yıl Sonu İtibarıyle % Olarak ) Tablo : 8 5 Yıla Y ı l % Kadar Y ı l Y ı l Y ı l Y ı l ve Fazla TOPLAM SÖZLEŞMELİ 13,00 5,32 13,22 14,49 27,88 26,09 100,00 MEMUR 2,33 7,39 8,17 82,11 100,00 YARD.HİZMETLİ 100,00 100,00 DAİMİ İŞÇİ 3,96 19,91 35,32 18,77 11,05 10,99 100,00 KAD.SÜREKLİ İŞÇİ 97,56 2,44 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 30,92 66,04 2,80 0,16 0,08 100,00 112

129 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. Tablo : 9 ŞEKER SANAYİİ 2009 YILI FİİLİ ORTALAMALARI M E M U R YARDIMCI HİZMETLİ İŞÇİLER FABRİKASI II SAY.CET SÖZ.PERS I SAY.CET 657 S.K.T III SAY.CET 657 S.K.T II SAY.CET SÖZ.PERS III SAY.CET 657 S.K.T DAİMİ K.S.İŞÇİ GEÇİCİ TOPLAM Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM Afyon Mak Ankara Mak Erzincan Mak Eskişehir Mak Turhal Mak EMAF TOPLAM Genel Müdürlük İstanbul irtibat bürosu Tohum İşl.Fab Şeker Enstitüsü TOPLAM GENEL TOPLAM

130 ŞEKER SANAYİNDEN AYRILAN PERSONEL (Son Beş Yıl İçinde Yıl Sonları İtibariyle) Tablo: 10 Memur Sözleşmeli Personel A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Kimya Y.Müh Mak.Elekt.Y.Müh İnşaat Y.Müh Ziraat Y.Müh Orta Ziraat Y.Tah.İdari Prs Diğerleri T O P L A M (A) Top.Daimi İşçi (B) Genel Toplam (A+B)

131 Tablo : 11 KADIN ERKEK DURUMU (2009 Yıl Sonu İtibariyle) KADIN ERKEK TOPLAM I Sayılı Cetvel (Memur) II Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) III Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) 2 2 Daimi ve Geçici İşçiler T O P L A M

132 7.4 - MERKEZ PERSONEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI Genel Müdürlüğümüz bünyesinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 399 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre görev ifa eden Memur, Sözleşmeli Personel, Yardımcı Hizmetli Sınıfı Personeli, Şirketimiz Yönetim Kurulu Üyeleri ile 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında çalışan personelin başta ücret tahakkukları, özlük ve sicil işlemleri olmak üzere 2009 yılında takip ve sonuçlandırılan hizmetleri aşağıda başlıklar halinde sıralanmıştır. 31 Aralık 2009 ayı sonu itibariyle Genel Müdürlüğümüz bünyesindeki personelimizin çalışma statülerine göre dağılımı; Şirket Dışından Yönetim Kurulu Üyesi S.K. Tabi I Sayılı Cetvel S.K. Tabi II Sayılı Cetvel S.K. Tabi II Sayılı Yardımcı Hizmetli S.K. II Sayılı Cetvele Tabi Ücretsiz İzinli 2 T O P L A M : 297 Kadrolu Daimi İşçi 20 İ Ş Ç İ T O P L A M I : 20 G E N E L TO P L A M : 317 === KADRO ÇALIŞMALARI: Genel Müdürlüğümüz personeline ait, 2009 Yılı Memur ve İşçi kadroları isimlendirilerek takibi sağlanmıştır. 116

133 PERSONEL HAREKET ONAYLARI tarihleri arasında Memur, Sözleşmeli ve Yardımcı Hizmetli Personelimizden terfi tarihlerine göre Derece yükselmesi veya Kademe ilerlemesine hak kazananlar ile 2009 yılı içerisinde 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37. ve 64. Maddelerine göre derece ve kademe yükselmesine hak kazananların Personel Hareket onayları hazırlanmış, ilgili makamlara onaylattırılarak, ilgililerin aylık ödemelerine zamanında yansıtılmıştır AYLIK MAAŞ - ÜCRET ÖDEMELERİ: Şirketimiz Yönetim Kurulu ücretleri, Memur, Sözleşmeli ve Yardımcı Hizmetli personelimizin aylık maaş, işçilerimizin aylık ücret ödemelerine esas tüm değişiklikleri ve kesintileri süresi içerisinde bilgisayar ortamında maaş programlarına işlenerek tahakkukları yapılmış olup, söz konusu ödemeler, ATM Programlarına aktarılarak le Türkiye İş Bankası Sistem Servisine gönderilerek, 2009 yılı içerisindeki bütün tahakkuklar (Maaş, İkramiye, Asgari Geçim İndirimi, Fark, Kıdem Tazminatı, Avans, promosyon, vb.) zamanında, gecikmesiz ve eksiksiz yapılmış olup, ödemeleri sağlanmıştır DEVAM KONTROL SİSTEMİ : tarihinden itibaren, 2009 yılında da Genel Müdürlüğümüz kadrolu personeli ile geçici görevlilerin devam durumları, ana giriş kapımıza konulan (TURNİKE) 3 terminal ve personelimize dağıtılan optik okuyucu kartların bu terminallere kendileri tarafından okutturulması sonucu bilgisayar ortamında ve günlük listeler alınmak suretiyle takip edilmektedir. Müdürlüğümüzden alınan bir önceki günün devam durum listeleri ilgili Genel Müdür Yardımcıları ve Bağımsız Daire Başkanlıklarına düzenli olarak gönderilmektedir. Personelin devam durumlarının kontrolleri ilgili birim amirlerince yapılarak, devamsız, geç gelen veya erken çıkan personelin isimleri hizalarına gerekli açıklamalar birim amirlerince yapılarak paraflanmaktadır. Söz konusu listeler kontrollerine müteakip Daire Başkanlarınca onaylandıktan sonra Müdürlüğümüze gönderilmektedir. Devam kontrol kartını kaybeden veya yeni gelenlere optik okuyucu kart temin edilmekte, ayrılanların kartları ise ilgililerden geri alınmaktadır 117

134 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İŞLEMLERİ : 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ) bendi kapsamına tabi personelimizin emekli şahıs kesenek ve şirket karşılıkları, aylık icmal ve ihbar fişleri, Merkez Muhasebe Müdürlüğüne aylık olarak gönderilmiş, yıllık şahıs icmal bordroları da aylar itibariyle gerekli mutabakat sağlanarak T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığına süresi içerisinde intikal ettirilmiştir. Ayrıca; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ) bendi kapsamına tabi personelimizin maaş ve sicil bilgileri, toplam hizmet süreleri, T.C Kimlik Bilgileri, Sigortalı toplam hizmet süreleri, şahıs kesenek ve kurum karşılıkları, 2009 yılında da internet ortamında Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilerek, güncel olarak takip edilmektedir Sayılı İş Kanununa tabi çalışan işçilerimizin aylıklarından kesilen, İşçi sigorta kolları ve İşsizlik Sigortası ile İşveren Hisseleri, süresi içerisinde, Sosyal Güvenlik Kurumu ( SGK) Ankara İl Müdürlüğüne yatırılmıştır. Söz konusu aylık bildirgeler, Sosyal Sigortalar Kurumuna internet ortamında gönderilmektedir. Ayrıca; tüm işçilerimizin sicil bilgileri ile aile fertlerinin bilgileri de internet ortamında, 2009 yılında da güncel olarak takip edilmektedir YURTDIŞI - YURTİÇİ GEÇİCİ GÖREVLENDİRME VE HARCIRAH İŞLEMLERİ : Başbakanlığın 2007/3 Sayılı genelgesi doğrultusunda zorunlu hallerde ve tasarruf tedbirlerine azami riayet edilerek 2009 yılı içerisinde 8 personelimiz toplam 4 sefer yurtdışına gönderilmiştir. Söz konusu görevlendirmelerde; ARTAŞ Firmasının Eskişehir, Burdur, Erzurum ve Kastamonu Şeker Fabrikalarına yapacağı Atıksu Arıtım Tesisleri için; teknik incelemelerde bulunmak üzere, (Hindistan) yine SIEMENS Firmasının-Ilgın Şeker Fabrikası T5727 nolu Buhar Türbini balans ve montaj işine refakat etmek üzere; bakım onarım, kontrolunun yerinde tespit edilmesi işlemleri için, (2 sefer / Almanya-Nürnberg) ve Uluslararası Şeker Örgütü (ISO) toplantısına, (İngiltere-Londra) Teşekkülümüzü temsilen iştirak edilmiştir. 118

135 İlgililerin Yurtdışı seyahat öncesi görevlendirme, izin onayları, pasaport, vize ve döviz temini işlemleri zamanında ve eksiksiz tamamlanmış, seyahatten dönüşlerinde ise Bakanlar Kurulunun (Bakan.Kurulu15/01/ /14579 Kararı) 30/01/2009 tarih ve sayılı Resmi Gazete yürürlükten kaldırılmış olup, (Bakan. Kurulu 01/06/ /15244 Kararı) 26/07/2009 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak, 01/01/ /12/2009 tarihleri arasında geçerli olan Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararı doğrultusunda toplam yolluk ve seyahat yevmiyesi olarak, (3.494,73 TL) yurtdışı harcırah tahakkukları yapılarak kendilerine tediyeleri sağlanmıştır. Ayrıca; ilgililerden yurt dışı geçici görevlendirmelere ait seyahat sonuç raporları alınarak, dosyalarına konulmuştur. Yurtiçi görevlendirmelerde, geçici görevli gönderilen personelin yolluk ve geçici görev tahakkukları 6245 sayılı Harcırah Kanunu Hükümlerine göre yapılarak hak sahiplerine zamanında tediyeleri sağlanmıştır TEDAVİ YARDIMI - İZİN : Devlet Memurları Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği ile Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği esaslarına göre, Genel Müdürlük Personelimizin müracaatları halinde (gözlük, diş tedavisi, tıbbi malzeme ve ilaç ödemeleri vb..) ile ilgili notlar mevzuata uygunluğunun kontrolünden sonra hazırlanarak ilgili kişi ve firmalara ödemeleri sağlanmıştır. Ayrıca; Hastanelerden gelen tedavi faturaları ve Poliklinik Muayene Katılım Payları Listesi de süresi içerisinde kontrolleri yapılarak, Merkez Muhasebe Müdürlüğüne gönderilmiştir. Aralık 2009 da Sosyal Güvenlik Kurumunca Personel Sağlık Hizmetlerinin 15 Ocak 2010 tarihinden itibaren Genel Sağlık Sigortasına devredileceği bildirilmiş olup, Genel Müdürlüğümüzde 5510 Sayılı Kanunun 4/C kapsamında çalışan personelin kendisi ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin hak sahipliklerine ilişkin bilgileri, Sosyal Güvenlik Kurumunun Tescil ve Sağlık Aktivasyonları sistemine giriş işlemleri istenilen süre içerisinde yapılmıştır. 119

136 Genel Müdürlük personelimizin 2009 yılı yıllık ve mazeret izinleri ile rapor günleri ilgililerin izin takip föylerine işlenerek özenle takipleri sağlanmıştır. Yukarıda ana başlıklarla sıralamaya çalıştığımız genel işlevlerimiz dışında; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Bakanlık ve ilgili kurumlara düzenli olarak gönderilen aylık ve yıllık istatistiki bilgileri havi dokümanlar ile personelimizin müracaatları halinde isteğe bağlı belgeler ve hususi pasaport formları Müdürlüğümüz tarafından hazırlanmıştır. 120

137 7- PERSONEL VE SOSYAL İŞLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ Yurdumuzun her köşesinde faaliyet gösteren Şeker Fabrikalarımız, diğer Teşkilat ve Ünitelerimizde hizmet gören mensuplarımızın çağdaş personel yönetiminin gereklerine uygun olarak istihdam olunması Şirketimizin personel politikasını teşkil etmektedir. Sanayiimizin Şeker Fabrikalarının faaliyetlerinden dolayı, ihtiyacımız olan Makina ve Tesislerin, Makina Fabrikalarımız ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikamızda imalat çalışmaları sürdürülmektedir. Özelleştirme Yüksek Kurulunun 8/10/ /57 ve 12/8/ sayılı Kararları ile Özelleştirme Programına alınan Şirketimize, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2009 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programının ekli Kararının istihdamla ilgili 4 üncü maddesi hükümlerine göre 2009 yılında personel istihdamı yapılamamıştır. Söz konusu Kararın 4 üncü maddesinin Şirketimizi ilgilendiren bendleri aşağıda gösterilmiştir. (7) 6 ncı madde kapsamındaki zorunlu istihdam hariç, 4046 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, özelleştirme programındaki kuruluşlarda 4 üncü ve 5 inci maddeler kapsamında 2009 yılında personel istihdamı yapılmayacaktır. Bu kuruluşların 4 üncü ve 5 inci maddeler kapsamında personel istihdamı için ÖİB ye veya Müsteşarlığa yaptıkları başvurular dikkate alınmayacaktır. Söz konusu kararın 4 ve 5 nci maddeleri; (4) Kamu iktisadi teşebbüslerinde, 2007 ve 2008 yıllarında Genel Yatırım ve Finansman Kararnameleri kapsamında Türkiye İş Kurumu ve/veya Devlet Personel Başkanlığı nezdinde gerekli işlemler başlatıldığı halde sonuçlandırılamayan personel atama izinleri 2009 yılında kullanılabilecektir. 121

138 8. PAZARLAMA-SATIŞ VE SATINALMA FAALİYETLERİ 8.1. PAZAR ARAŞTIRMALARI Dünya şeker borsa fiyatları, şeker piyasalarındaki gelişmeler, üretim, tüketim ve stok hareketleri ile ihaleler ve AB şeker politikası günlük olarak Reuters monitöründen izlenmiş, elde edilen bilgiler ilgili merci ve birimlere iletilmiştir. Şekere ilaveten yan ürünlerimiz (melas ve alkol) ile alternatif tatlandırıcılar hakkında dış piyasa hareketleri; yine Reuters monitöründen günlük olarak izlenirken, ayrıca abonesi olduğumuz uluslararası araştırma kuruluşu F.O.Licht in periyodik yayınları ile ISO nun (International Sugar Organization) yayınları, büyük şeker kuruluşu ve tacirlerinin raporları izlenip tercüme edilerek dikkate değer bilgiler ilgili merci ve birimlere sunulmuştur. Bu konudaki ayrıntılı bilgiler DÜNYA ŞEKER DURUMU bölümünde gösterilmiştir. Ayrıca, AB üyeleri ile komşu ve diğer muhtelif ülkelerin pancar alım fiyatları, küp ve kristal şeker perakende satış fiyatları ile etil alkolün ithal-ihraç fiyatları yurt dışındaki Büyükelçiliklerimizden temin edilerek düzenlenen tablolar her ay değişen kurlara göre revize edilerek ilgili mercilere iletilmiştir. Şeker ithalatının denetlenmesi amacıyla Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü ne, Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü ne, Gümrükler Başmüdürlükleri ne her ay periyodik olarak dünya beyaz şeker borsa fiyatları bildirilmeye devam edilmekte, bir taraftan da müşteri memnuniyeti anketleri yapılmaktadır. 122

139 8.2- SATIŞ İŞLERİ ŞEKER SATIŞLARI YURTİÇİ SATIŞLAR 2009 yılında fabrikalar itibariyle satılan şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. FABRİKA ADI. SATIŞLAR MİKTAR (TON). İMALATÇI- İHRACATÇILARA SATILAN PİYASAYA KRİSTAL SATILAN KÜP TOPLAM AFYON , ,650 AĞRI , ,550 ALPULLU , ,000 ANKARA , ,300 BOR 3.179, , ,000 BURDUR 3.162, , ,050 ÇARŞAMBA , ,300 ÇORUM , , ,600 ELAZIĞ , ,650 ELBİSTAN 3.001, , ,500 ERCİŞ , ,100 EREĞLİ , , ,150 ERZİNCAN , , ,350 ERZURUM , , ,650 ESKİŞEHİR , ,750 ILGIN , , ,050 KARS 6.972, ,850 KASTAMONU 8.653, , ,850 KIRŞEHİR , , ,750 MALATYA , ,150 MUŞ , ,450 SUSURLUK , ,400 TURHAL , , ,800 UŞAK , ,500 YOZGAT 734, , ,800 TOPLAM , , , ,

140 2009 YILI İŞ PROGRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN ŞEKER SATIŞ MİKTARLARI : GERÇEKLEŞME CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN ORANI (%) ŞEKER ,000 Ton ,200 Ton 97, YILI ŞEKER SATIŞ FİYATLARI (Fabrika teslim, KDV Hariç TL/Kg.) 01/01/ /07/ /07/ /12/2009 ŞEKER CİNSİ TARİHLERİ ARASI TARİHLERİ ARASI KRİSTAL 50 Kg.Polipropilen Torba 1,73 1,82 KÜP 50 Kg.Polipropilen Torba 2,15 2,26 Aylar itibariyle son 5 yılda yurtiçine yapılan şeker satışları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. AYLAR 2005 TON 2006 TON 2007 TON 2008 TON 2009 TON OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK TOPLAM Satışlara İmalatçı-İhracatçı Firmalara yapılan satışlar dahildir. Satışlarımız 2009 yılında 2008 yılına göre % 3,98 azalmıştır. 124

141 Şeker Sanayinin takvim yılı itibariyle son beş yıllık şeker bilançosu (Bin ton) AÇIKLAMALAR Yılbaşı stoku Üretim Tüketim İhracat Sair Surette Tenziller Yıl sonu stoku Yılbaşı ile yıl sonu farkı Müteakip Pazarlama Yılı Başına Kadar yurtiçi satış İhraç Müteakip yılın Pazarlama Yılı başı stoku (+) veya ithal ihtiyacı (-) ETİL ALKOL SATIŞLARI 2009 yılında yapılan Etil Alkol satış miktarları ve fiyatları aşağıda gösterilmiştir. - MEY Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş Litre KDV Hariç Lt/TL. 2,00 - MKEK.Barut Fabrikası Müdürlüğü Litre KDV Hariç Lt/TL. 2,00 T O P L A M Litre 2009 YILI İŞ PROGRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN ALKOL SATIŞLARI : CİNSİ İŞ PROGRAMI GERÇEKLEŞEN GERÇEKLEŞME ORANI (%) ETİL ALKOL LİTRE LİTRE 70,77 125

142 8.2.3-MELAS SATIŞLARI İç Satışlar 2009 yılında etil alkol imali için ton melas kullanılmıştır. Ayrıca, maya ve yem sanayi dahil her türlü sanayiye ton çiftçi ve besicilere olmak üzere toplam ton melas satışı yapılmıştır YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN MELAS SATIŞ MİKTARI : GERÇEKLEŞME GERÇEKLEŞME CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN ORANI (%) MELAS Ton Ton 90,59 (Etil Alkol Dahil) SON 5 YILLIK MELAS SATIŞLARI (TON) CİNSİ 2005 YILI 2006 YILI 2007 YILI 2008 YILI 2009 YILI MELAS yılında etil alkol imalinde kullanılan melas hariçtir. 126

143 MELAS SATIŞ FİYATLARI (KDV Hariç TL/Ton) FABRİKALAR I.BÖLGE AFYON ALPULLU ANKARA ESKİŞEHİR SUSURLUK UŞAK II.BÖLGE BOR BURDUR ÇORUM EREĞLİ ILGIN KASTAMONU KIRŞEHİR YOZGAT III.BÖLGE ÇARŞAMBA ELBİSTAN MALATYA TURHAL IV. BÖLGE ELAZIĞ ERZİNCAN ERZURUM V. BÖLGE AĞRI ERCİŞ KARS MUŞ TARİHLERİ ARASI 330,00 330,00 330,00 330,00 330,00 330,00 309,00 309,00 309,00 309,00 309,00 309,00 309,00 309,00 286,00 286,00 286,00 286,00 257,00 257,00 257,00 237,00 237,00 237,00 237, TARİHLERİ ARASI 280,00 280,00 280,00 280,00 280,00 280,00 275,00 275,00 275,00 275,00 275,00 275,00 275,00 275,00 270,00 270,00 270,00 270,00 250,00 250,00 250,00 230,00 230,00 230,00 230,00 127

144 8.2.4-ŞLEMPE SATIŞLARI İç Satışlar 2009 yılında ; ,900 ton potasyum sülfatı alınmış, - 91,900 tonu da potasyum sülfatlı olmak üzere toplam 6 043,800 ton şlempe satılmıştır POTASYUM SÜLFAT SATIŞLARI İç Satışlar 2009 yılında potasyum sülfat satışı yapılmamıştır. Ürünlerimize ait satış miktarları bir önceki yıl ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. ÜRÜN ADI 2008 YILI 2009 YILI 2008/09 Yılları Artış/Azalış % Kristal Şeker (Ton) ,92 Küp Şeker (Ton) ,78 Melas (Etil Alkol imaline verilen ,15 dahil) (Ton) Etil Alkol (1000 Litre) ,20 Şlempe (Ton) ,97 Potasyum Sülfat (Ton) yılında ton, 2009 yılında ise ton melas etil alkol imalinde kullanılmıştır. STOKLAR tarihi itibariyle ürünlerimize ait satılabilir stok miktarları aşağıda gösterilmiştir. MİKTARI CİNSİ TON Kristal Şeker Küp Şeker 5 Melas Etil Alkol (1000 litre) Şlempe Potasyum Sülfat - Bioetanol (1 000 Lt.) 160 Füzel Yağı (1 000 Lt.) 6 128

145 2009 yılında ,42 TL.ye ulaşan satış hacmimizin gruplar itibariyle değer dağılımı aşağıda gösterilmiştir. GENEL SATIŞ HACMİ (TL.) SATIŞ GRUPLARI TÜRKŞEKER 1- Şeker -Yurtiçi Satışlar ,61 -Yurtdışı Satışlar ,88 2- Etil Alkol -Yurtiçi Satışlar ,04 -Yurtdışı Satışlar - 3- Melas -Yurtiçi Satışlar ,87 -Yurtdışı Satışlar - 4- Yaş Pancar Posası ,23 5- Şlempe -Yurtiçi Satışlar ,92 -Yurtdışı Satışlar - 6- Potasyum Sülfat Satışları 5.066,00 7- Hassas Pancar Tohumu(Şeker Ens.) -Yurtiçi Satışlar - -Yurtdışı Satışlar - 8- Atölyelerimizin ve Makine Fab ,71 yaptığı işler 9- Yardımcı İstihsal Maddeleri Satışı ,37 10-Diğer Satışlar (Malz.,Hurda, Diğer) ,79 TOPLAM ,42 129

146 YURTDIŞI SATIŞLAR Nahçıvan Özerk Cumhuriyetinde şeker pancarı tarımının geliştirilmesi amacıyla 1994 yılında başlayan işbirliği son yıllarda üretilen pancar miktarının azalması sebebiyle 2008 yılında varılan mutabakat neticesinde sona erdirilmiştir. Ancak geçiş döneminde bu ülkenin şekersiz kalmaması için 2009 yılında bedeli mukabilinde 3.820,050 ton şeker bu ülkeye ihraç edilmiştir. İhraç edilen 3.820,050 ton şeker karşılığında ,26 ABD $ ı gelir elde edilmiş olup; ortalama teslim fiyatı ABD $/ton 572,29 olarak gerçekleşmiştir. Son 5 yılda gerçekleştirilen şeker ihracıyla ilgili bilgiler aşağıda gösterilmiştir. İHRAÇ KAYDIYLA DOĞRUDAN İHRAÇ TOPLAM YILLAR TESLİMAT/ TON EDİLEN / TON TON ,100 (X) 2.737, , ,000 (XX) , ,900 (X) , , , , , ,850 (X) , , , ,050 (X) Nahçıvan'a şeker pancarı karşılığı yapılan ihracattır. (XX) Pakistan a hibe olarak yapılan ihracattır. 130

147 İMALATÇI İHRACATÇI FİRMALARA ŞEKER SATIŞI: T.C. Şeker Kurumu ile T.C. Dış Ticaret Müsteşarlığının yapmış oldukları düzenleme ile 21/12/2006 tarihinden itibaren şeker ithali için Dahilde İşleme İzin Belgesi düzenlenmemekte, mamul ihracatı sonrası hak edilen şeker için Şeker Kurumunca Tahsisat Belgesi düzenlenmektedir. Düzenleme esasları 21/12/2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 135/1 sayılı karar ile belirlenmiş olup, bu karar esasları dahilinde İmalatçı-İhracatçı firmalara Tahsisat Belgesine istinaden şeker satışına 2009 yılında da devam edilmiştir. Aynı zamanda 2008/13661 sayılı Bakanlar Kurulu kararına da dayandırılan bu türlü satışlarda fiyat, İhracatçı Birliklerince bildirilen ihracat dönemine göre 10 ar günlük veya aylık borsa fiyatları ortalamasına ton başına 61 ABD $ ilavesiyle belirlenmektedir yılında bu şekilde ,050 ton şeker satılmış olup, 81,4 milyon ABD. Doları karşılığı satış geliri elde edilmiştir. belirtilmiştir. Önceki yıllarda Tahsisat Belgesine kayden yapılan satışa ait bilgiler aşağıda YILLAR MİKTAR/TON , ,900 A kotası şeker fiyatı ile uluslararası piyasa fiyatları esas alınarak belirlenen C şekeri fiyatı arasındaki farkın imalatçı ihracatçılar üzerinde yarattığı finansal yükün bertaraf edilmesi amacıyla Şubat 2009 ayından itibaren T.C. Şeker Kurumunca düzenlenen "Performans Belgesine" kayden teslim anında geçerli A şekeri fabrika teslim fiyatından 6 ay vadeli şeker satışlarına başlanmış olup; Bu kapsamda 31/12/2009 tarihi itibariyle yapılan sözleşmelere istinaden toplam ton 700 kg. şeker satılmıştır. 131

148 yılları arasında Dahilde İşleme İzin Belgesi ne istinaden satılan Şeker Miktarı ile Taahhüt Hesabı Kapanan Belgelere ait bilgiler aşağıda gösterilmiştir. DİİB NE İSTİNADEN TAAHHÜT HESABI KAPANAN TESLİMAT MİKTAR/TON YILLAR TON , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,614 TOPLAM , , yılları Kısmi Kapananlar 2.051,690 KAPANANLAR TOPLAMI ,204 - BELGE KAPSAMINDA HİÇ İHRACAT YAPILMAYIP İPTAL ,550 EDİLEN BELGELERE İSTİNADEN YAPILAN TESLİMAT MİKTARI (Kısmi ihracat yapılıp müeyyideli kapanan belgeler hariç) TOPLAM ,754 İŞLEMLERİ DEVAM ETTİĞİ İÇİN TAAHHÜT HESABI ,060 KAPANMAMIŞ BELGELER MİKTARI 132

149 8.3. SATINALMA İŞLERİ YURTİÇİ SATINALMALAR İş Programımızda yurtiçinden temini öngörülen malzemenin durumu aşağıda belirtilmiştir. Fabrikalarımızın 2008/2009 kampanya dönemi ihtiyacı çeşitli işletme malzemeleri, yatırım malzemeleri ile idame, tamamlama ve bakım onarım malzemelerinin cins ve miktarları ile bunların tarihi itibariyle durumları aşağıda gösterilmiştir. Siparişe Bağlanan Miktarlardan tarihine kadar tesellüm edilen malzeme ALINAN MALZEMENİN CİNSİ BİRİMİ MİKTARI YAKITLAR a-kok Kömürü b-linyit Kömürü c-maden Kömürü d-fuel-oil no.3 (%1 kükürtlü) e-doğalgaz f-mazot,benzin,petrol g-diğer yakıt ton ton ton ton ton MAL BEDELİ (KDV Hariç Bin TL) AMBALAJ MALZEMESİ: Polipropilen Torba Astarsız Adet DİĞER AMBALAJ MALZEMESİ 227 DİĞER İŞLETME MALZEMELERİ Formalin, Soda, Perlit, Tuzruhu, Sülfürikasit GP Filtre Torbası, BMA Filtre Torbası, Filtre Bezleri, Hidroklorikasit, Taş Önleyici Köpük önleyici, Manoflament GP ve Çamur Koyulaştırma Filtre Torbası, Şlam Pres ve Mekanik Filtre Bezleri, Pres Filtre Torba Bezi, Pancar Bıçağı ve Bileme Frezesi,Kimyasal Madde, Lab. Cam Mlz., Kimyasal Madde v.b. ZİRAİ MÜCADELE İLACI: TOHUM İLACI: Kg YATIRIM MALZEMESİ DİĞER MUHTELİF MALZEME GENEL TOPLAM:

150 GENEL SATINALMA HACMİ 2009 Yılı Yurtiçi ve Yurtdışı piyasalardan yapılan mubayaalar grupları itibari ile aşağıda gösterilmiştir. Yurt içi ve dışı firmalardan yapılan mubayaalar : Şeker sanayi olarak tarihi itibari ile genel mübayaa hacmi Bin TL ye ulaşmış olup, ana gruplara göre detayı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. TOPLAM DIŞ (Bin TL) İÇ (Bin TL) (Bin TL). a-pancar Tohumu b-ambalaj Malzemesi c-yakıtlar d-sun i Gübre e-yatırım Malzemesi f-diğer Muhtelif Malzemeler g-ithal Şeker h-ham Şeker ı-pancar (Bed. ve Tazminatı) Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı

151 YURTDIŞI SATINALMA 2009 yılında döviz satışı/transferi yapılarak, fiili ithali gerçekleştirilen malzeme ve hizmet alımları 1 no lu tabloda gösterilmiştir: Tablo No: YILI FİİLİ İTHALAT TABLOSU Malzeme Türü Bedeli (Bin $) Miktar Sevk Şekli Malzeme / Hizmet Adı I.HAMMADDE VE ÜRETİM MLZ. 1-Hammadde Kimyevi Madde Laboratuar Mlz Yakıtlar Diğer Muh.İşl.Mlz. 139,05 Muhtelif Karayolu Santrifüj Süzgeci 6- Kristal Şeker Ham Şeker HAMMADDE VE ÜRETİM TOPLAMI 139,05 II-ZİRAAT ALET VE YEDEKLERİ III-DEMİRBAŞ MLZ IV-YATIRIM MLZ. 1-Makina ve Tesis 198,65 1 tesis Karayolu Polar Şeker Ünitesi 2-Diğer Muh. Yat. Mlz YATIRIM MLZ. TOPLAMI 198,65 VI-HİZMET 0, Rafine Şeker Birliği Üyelik Aidatı GENEL TOPLAM : 338,67 135

152 SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ULAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ Tarihleri arasında Şirketimize ait nakliye ve muhtelif hizmet alımlarını gösterir tablo TEŞEKKÜLÜMÜZE AİT FABRİKALAR TOPLAMI SEVK EDİLEN MALZEME SEVK ŞEKLİ MİKTAR TON NAKLİYE TUTARI(YTL.) ORTALAMA FİYAT (TON/YTL) A) KİREÇTAŞI Karayolu ,19 B) PANCAR (Müt.) Karayolu ,30 PANCAR (Çiftçi) Karayolu ,08 PANCAR TOPLAMI C) ŞEKER (Yurtiçi) Karayolu ,17 D) PERSONEL TAŞIMA E) KİRALIK VASITA TOPLAM GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE TEŞEKKÜLÜMÜZ VARLIKLARININ RİSK SİGORTASININ YAPTIRILMASI -TEŞEKKÜLÜMÜZÜN EĞİTİM HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE YAPILAN DİĞER MUHTELİF HİZMET ALIMLARI GENEL TOPLAM

153 9-YATIRIMLARIMIZ 9.1-YATIRIM FAALİYETLERİ 2009 Yılı Genel Yatırım Programı içerisinde yer alan Şirketimize devrebaşı yatırım programından ,- TL ödenek verilmiştir. Programda yer alan projelerimizin genel durumu ve fiziki gerçekleşmeleri incelenerek verilen ödeneğin proje bazında yeterli olamayacağı sonucuna varılmış olup, 2009 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair tarih ve 2008/14200 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine istinaden, T.C.Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı ndan programın revizesiyle ilgili olarak muhtelif tarihlerde yaptığımız talepler sonucunda toplam ,- TL ödenek aynı proje veya projeler arasında aktarılarak, ,- TL ödenek ise mevcut projelerimize ilave edilerek yatırımlarımız gerçekleştirilebilmiştir. Şirketimizin proje bazındaki 2009 yılı yatırım programı ve gerçekleşme durumu ekli tabloda detaylı olarak gösterilmiştir. Tablonun incelenmesinden de anlaşılacağı üzere yatırım faaliyetlerimiz arasında Fabrikaların Modernizasyonu ve Otomasyonu, Atık Su Arıtımı, Fabrikaların Meydan Tesisleri Takviyesi ve Modernizasyonu, Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme projeleri ile Muhtelif İşler projesinin Makina-Teçhizat bölümü ağırlık taşımaktadır. 9.2-YATIRIM HARCAMA SEYRİ Yatırım Harcamalarımızın dönemine ait son 5 yıllık Revize Program ve Gerçekleşme tutarları aşağıda gösterilmiştir. 137

154 TÜRKŞEKER A.Ş. YATIRIMLARI (TL) Yıllar Program Revize Program Gerçekleşme Oran % TL TÜRKŞEKER A.Ş. YATIRIM HARCAMALARI Revize Program Gerçekleşme 138

155 9.2.1-YATIRIM GERÇEKLEŞME DURUMU 2009 yılı revize programında Şirketimiz yatırımlarına ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödenekten ,- TL harcanarak %59 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Şirketimizin belli başlı yatırımları ile bunların 2009 yılı sonundaki durumları aşağıda sektörler ve projeler itibariyle açıklanmıştır. 9.3-YATIRIM PROJELERİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI 2009 A Numaralı İdame, Yenileme ve Tamamlama Projesi : Projenin 2009 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı İnşaat ve Makine Teçhizat bölümlerinde %100 dür İMALAT SANAYİ SEKTÖRÜ YATIRIMLARI A-GIDA SANAYİİ Devam Eden Projeler 2009 dan Sonraya Kalanlar 1994 C Numaralı Fabrikaların Modernizasyonu ve Otomasyonu Projesi: Bu projenin amacı fabrikalarımızı yeni teknolojiye uygun makina tesisler ile teçhiz ederek, enerji ve personel tasarrufu sağlamak, daha kaliteli ürün elde etmek, kayıpları azaltmak ve maliyetleri düşürmektir yılı için projeye ,- TL ödenek tefrik edilmiştir yılında uygulamaya konulan bu proje için verilen ödenekler o yıl için talep edilenin çok altında kaldığından, fabrikaların modernizasyon ve otomasyon işleri planlanan zaman içerisinde tamamlanamayarak ileri yıllara sarkmaktadır. Bu proje için 2009 yılında verilen ödenekler ile Erzincan Şeker Fabrikasının Rafineri Otomasyonu yıl içerisinde tamamlanmıştır. 139

156 Ereğli Şeker Fabrikasının Ham Fabrika-Rafineri Otomasyonu için PCL-SCADA sisteminin güncelleşmesi işi kapsamında malzemeler temin edilmiş olup, 2010 yılında montajı ve devreye alınması gerçekleşecektir. Bu projede 2009 yılı ödeneğine göre %94 oranında gerçekleşme sağlanmıştır C Numaralı Atık Su Arıtımı Projesi : tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2872 sayılı Çevre Kanunu ve buna dayalı olarak çıkarılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Şirketimize bağlı fabrikalarda Atık Su Arıtım Tesisleri kurma ve işletme yükümlülüğü getirmektedir. 13 Mayıs 2006 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 5491 sayılı Kanuna göre de Atıksu Arıtım Tesislerinin Mayıs/2007 tarihi itibariyle 2 yıl içinde bitirilmesi gerekmektedir yılında yatırım programına, 1995 yılında ise uygulamaya alınan Atık Su Arıtımı Projesi ile öncelik sırasına göre tüm fabrikalarımıza Atık Su Arıtımı Tesisi yapılarak doğal çevrenin korunması amaçlanmıştır yılı revize programımızda bu proje için ,- TL ödenek tefrik edilmiştir yılında bu proje kapsamında; 2009 yılında bu proje kapsamındaki Ankara, Burdur, Eskişehir, Erzurum ve Kastamonu Şeker Fabrikası Atıksu Arıtım Tesisleri yapım ve devreye alma çalışmaları sürdürülerek tesisler 2010 yılında işletmeye açılacak olup, Muş ve Ilgın Şeker Fabrikaları Atık Su Arıtım Tesisi yapım işi ihalesi sonuçlanmış, projelerin 2010 yılında tamamlanması hedeflenmiştir. Erzincan ve Malatya Şeker Fabrikaları Atık Su Arıtım Tesisi yapım işi ihale çalışmalarına başlanmış, firmalarla teknik görüşmeler tamamlanmış olup, 2010 yılı yatırım programından ödenek tefrik edilmesi halinde yapımına başlanılacaktır. 140

157 T.C.Çevre ve Orman Bakanlığı şeker fabrikalarında bulunan stabilizasyon havuzlarının, fabrikadan kaynaklanan atık suları arıtacak kapasitede bulunması ve atık suların alıcı ortama deşarjında Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği standartlarını sağlaması durumunda mevcut tesisleri yeterli kabul edilebileceğini bildirdiğinden, konu ile ilgili yapılan incelemeler sonucunda Bor ve Elbistan Şeker Fabrikalarındaki stabilizasyon havuzlarının yeterli olduğu görülmüş, Atık Su Arıtım Tesisi yapımı işi bu doğrultuda ertelenmiştir. Bu projede 2009 yılı ödeneğine göre %40 oranında gerçekleşme sağlanmıştır C Numaralı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Projesi : Küçük ölçekli ve fabrika merkezine yakın kantarların kapatılarak kantar sayısının azaltılması, merkezde tesellümün arttırılması, sağlıklı fire tespiti ve bedeli ödenen ile işlenen pancar arasındaki farkın düşürülmesi amacıyla, fabrika meydanlarındaki tartma, boşaltma, silolama ve yan ürünlerin verilmesinde kolaylık sağlanması için takviye ve modernizasyon yatırımlarının yapıldığı projeye 2009 yılında ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. Söz konusu proje kapsamında 2009 yılı içinde fabrika merkezlerindeki boşaltma ve silolama sistemlerini hızlandırmak, topraksız pancar alımı sağlamak üzere Ilgın ve Malatya Şeker Fabrikalarına Yüzdürmeli Yer Silosu tadilatı, ayrıca Ilgın Şeker Fabrikasına Yer Silosu için Beton Platform yaptırılarak hizmete açılmıştır yılı ödeneğine göre bu projede gerçekleşme oranı %83 dür C No lu Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Projesi tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği doğrultusunda fabrikalarımızdaki emisyon değerlerinin ve hava kalitesinin ölçülmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi yönünde yapılması istenen çalışmalar kapsamında Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Projesi talebimiz DPT Müsteşarlığınca kabul edilerek, 2008 yılı Yatırım Programımıza dahil edilmiştir. Proje kapsamında fabrikalarımızda Baca Gazı Ölçümleri, Debi Ölçümleri, Hava Kalitesi Ölçümleri, Buhar Kazanlarının Doğalgaza Dönüşümü, Desülfürizasyon Tesisi Kurulması ve Akışkan Yataklı Kazan Kurulması işlerinin yıllara yayılı olarak yapılması planlanmaktadır yılı programımızda bu proje için ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 141

158 2009 yılı içinde Malatya Şeker Fabrikasının Buhar Kazanlarının Doğalgaza dönüştürülmesi işi ve projede yer alan Sürekli Baca Gazı, Sürekli Toz Ölçüm Cihazları ve Sürekli Hacimsel Debi Ölçüm Sistemlerinin tamamına yakınının montajları bitirilmiştir. Bu projede 2009 yılı ödeneğine göre %96 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Yeni Projeler 2009 da Bitenler a) 2009 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi a.1) İnşaat Bu projeden 2009 yılı içinde ödenek tefrik edilen İnşaat işlerinden vazgeçilenlerin dışındakilerin ihaleleri yapılarak inşaatlar tamamlanmıştır. Bu projenin 2009 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %80 dir. a.2) Makina ve Teçhizat Proje kapsamında ana hatlar itibariyle; Muhtelif şeker fabrikalarına 280 m2 Vakum Brüde Isıtıcıları, Trafo Dönüşümleri, çeşitli ısıtıcı sistemleri, GFZ 650 tipi Santrifüj Panoları, Kazan Dairesine Exproof Aydınlatma Armatürleri, Güneş Enerjisi ile Su Isıtma Sistemleri, Ambalajlama Hattı ± Sıfır Kantarları, Pancar Yüzdürme Suyu Pülp Ayırıcısı, merkez pancar kantarlarına Kamera Güvenlik Sistemleri, Seyyar Pancar Boşaltma Makinaları, Titreşimli (Cr-Ni) Kristal Şeker Sarsakları, Rafineride Şerbetle Temas Eden Boru ve Yüzeylerinin Cr-Ni ile kaplanması işleri yapılmıştır. Ağrı, Çarşamba, Erzincan ve Muş Şeker Fabrikalarına Elektrik Motoru ile Komple Çamur Pompaları, Ereğli, Eskişehir ve Turhal Şeker Fabrikalarının ambalajlama ünitesine Çuval Ağzı Dikiş Makinası, Ereğli Şeker Fabrikasına buna ek olarak Çuval Ağzı Kıvırma Makinası, Eskişehir Şeker Fabrikası için TŞ Filtre, Kırşehir Şeker Fabrikası için Türbin Soğutma Suyu Grubu yapılmış ve Şeker Enstitüsü için Toplam Azot Analiz Cihazı alınmıştır. 142

159 Afyon, Ağrı, Alpullu, Çarşamba, Çorum, Elazığ, Erciş, Erzincan, Kars, Kırşehir, Muş, Uşak ve Yozgat Şeker Fabrikalarında şeker çuvalı için Elektronik Kodlama Cihazları tesis edilmiştir. Ilgın Şeker Fabrikası için 2 adet Şeker Santrifüjü alınmış olup, 2010 yılında montaj ve devreye alınması temin edilecektir. Ilgın ve Kırşehir Şeker Fabrikalarının Pancar Analiz laboratuarına, İkinci Hat Numune Alma ve Fire Tespit Tesisi, Erciş Şeker Fabrikası Pancar Analiz laboratuarına ise Polar Şeker Ünitesi yapılmıştır. Bu projede yer alan makina ve tesislerin büyük bir bölümü tamamlanmış olup, 2009 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %80 dir. a.3) Taşıt Alımı Projenin bu bölümü kapsamında 1 adet Ambulans, 2 adet İtfaiye ve 1 adet Kamyon satın alınmış olup, 2009 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %94 tür. a.4) İş Makinası Alımı Projenin bu bölümü kapsamında 1 adet Ters Kepçeli Kanal Açma Makinası, 1 adet Damperli Kamyon ve 1 adet Loder mübayaa edilmiş olup, 2009 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %99 dur. B-KİMYA SANAYİİ Yeni Projeler 2009 da Bitenler a) 2009 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi : a.2) Makina-Teçhizat Bu projede yer alan Eskişehir Alkol Fabrikasına Tasfiye Kolonu Galyan Isıtıcısı, Tasfiye ve Mayşe Kolonları Bölmesi tesis edilmiştir. Bu projede 2009 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %100 dür. 143

160 C-ELEKTRİKSİZ MAKİNA İMALAT SANAYİİ 2009 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi : Yeni Projeler 2009 da Bitenler a) 2009 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi : a.1) İnşaat : Muhtelif işler projesi kapsamında Ankara Makina Fabrikası için ,- TL lik ödenek tefrik edilmiş, inşaat yıl içinde tamamlanmış olup, ödeneğe göre %64 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. a.2) Makina Teçhizat : Muhtelif İşler projesi kapsamında yer alan makina ve teçhizatların tümü mübayaa edilmiş olup, mevcut ,- TL lik ödeneğine göre %76 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. D-MESLEK, BİLİM, ÖLÇÜ, KONTROL VE OPTİK DONANIM İMALAT SANAYİİ : Yeni Projeler 2009 da Bitenler a) 2009 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi : a.1) İnşaat : Muhtelif İşler projesi kapsamında yer alan Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasına ait yatırımlar tamamlanmış olup, ,- TL lik ödeneğe göre %96 oranında gerçekleşme temin edilmiştir. 9.4-TRANSFER HARCAMALARI (ARAZİ VE ARSALAR) 2009 yılında Yozgat Şeker Fabrikası için tefrik edilen ,- TL arazi ve arsa ödeneklerinden 8.000,- TL harcama yapılarak mevcut ödeneğe göre %40 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. 144

161 2009 YILI YATIRIM VE TRANSFER HARCAMALARI TABLOSU TL İşin 2009 Yılı 2009 Yılı Başlangıçtan Sonuna Kadar 2009 Yılı Fiili Başlama Devrebaşı Proğramı Revize Proğramı Nakdi Harcama Fiziki Nakdi Harcama Tutarı 2009 Yılı Bitiş İlk Proje Tutarı Revize Proje Tutarı Dış Dış Dış Gerçekleşme Harcama Dış Gerçekleşme Fiziki Proje no Proje Adı Yeri Tarihi Dış Toplam Dış Toplam Kredi Özkaynak Toplam Kredi Özkaynak Toplam Kredi Özkaynak Toplam % Toplamı Kredi Özkaynak Toplam % Harcama I-TARIM SEKTÖRÜ Yeni Projeler a) 2009' de Bitenler 2009 A İdame Yenileme ve Tamamlama İnşaat Muhtelif Makine - Teçhizat Muhtelif Tarım Sektörü Toplamı: II - İMALAT SANAYİİ A - Gıda Sanayii Devam Eden Projeler b) 2009' den Sonraya kalanlar 1994 C Fabrika Modernizasyonu ve Otomasyonu Muhtelif C Atık su Arıtımı Muhtelif C Fab.Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Muhtelif C Emisyon ve Hava Kalitesi iyileştirme Muhtelif Yeni Projeler a) 2009' de Bitenler 2009 A Muhtelif İşler İnşaat Muhtelif Makine - Teçhizat Muhtelif Taşıt Alımı Muhtelif İş Makinası Alımı Muhtelif Gıda Sanayi Toplamı: B - Kimya Sanayi Yeni Projeler a) 2009' de Bitenler 2009 A Muhtelif İşler Makine - Teçhizat Eskişehir Kimya Sanayi Toplamı C - Elektriksiz Makina İmalat Sanayii Yeni Projeler a) 2009' de Bitenler 2009 A Muhtelif İşler İnşaat Muhtelif Makine - Teçhizat Muhtelif Elektriksiz Makina İmalat Sanayi Toplamı: D - Mes.Bil.Ölç.Kont.Op.Dona.İm.San. Yeni Projeler a) 2009' de Bitenler 2009 A Muhtelif İşler İnşaat E.M.A.F Mes.Bil.Ölç.Kont.Op.Dona.İm.San.Toplamı İmalat Sanayi Toplamı: Genel Toplam : Transfer Harcamaları Arazi ve Arsalar Muhtelif

162 10-MALİ DURUM MALİ DURUM (Bin TL) Yıllar Yedekler Ödenmiş Sermaye Öz Kaynaklar Bin TL Yıllar Yedekler Ödenmiş Sermaye Öz Kaynaklar 146

163 SABİT KIYMETLER (Bin TL) Yıllar Kayıtlı Kıymetleri Birikmiş Amortismanları Bin TL Yıllar Sabit Kıymetler Amortismanlar 147

164 10.1-MALİ BÜNYE ANALİZİ Şirketimizin 2009 yılı itibariyle mali durumunu belirten bilanço özeti 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıya çıkarılmıştır Yılı 2009 Yılı A K T İ F TL % TL % I- DÖNEN VARLIKLAR 1- Hazır Değerler ,78 14, ,27 6,9 2- Menkul kıymetler 3- Ticari alacaklar ,62 7, ,81 10,0 4- Diğer alacaklar a) Hazine b) Diğer , ,21 0,1 5- Stoklar a) Stoklar ,81 53, ,29 61,8 b) Verilen sipariş avansları , ,39 6- Yıllara yaygın inş.ve onar.maliyeti 7- Gelecek aylara ait gid.ve gel.tah ,63 0, ,87 0,4 8- Diğer dönen varlıklar ,28 1, ,29 0,6 Toplam : ,66 77, ,13 79,8 II- DURAN VARLIKLAR 1- Ticari alacaklar , ,22 2- Diğer alacaklar a) Hazine ,28 0, ,89 0,1 b) Diğer 3- Mali duran varlıklar a) Bağlı menkul kıymetler , ,80 b) İştirakler c) Bağlı Ortaklıklar 4- Maddi duran varlıklar a) Maddi duran varlıklar (Brüt) ,96 63, ,98 59,4 b) Maddi duran var.amortismanı ,48-41, ,36-39,3 5-Gelecek yıllara ait gider ve gelir tahak , ,53 6- Diğer duran varlıklar a) Diğer duran varlıklar ,09 0, ,39 0,2 b) Diğer duran varlık.amortismanı ,97-0, ,48-0,2 Toplam : ,33 22, ,97 20,2 Genel Toplam : ,99 100, ,10 100,0 148

165 2008 Yılı 2009 Yılı P A S İ F TL % TL % I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1- Mali Borçlar 2- Ticari borçlar ,91 13, ,05 19,1 3- Diğer borçlar , ,41 0,1 4- Alınan avanslar ,94 0, ,75 5- Yıllara yaygın inş.ve onar.maliyeti 6- Ödenecek vergi ve diğer yük ,84 1, ,94 1,0 7- Borç ve gider karşılıkları ,96 1, ,19 2,0 8- Gelecek aylara ait gid.ve gel.tah , ,26 9- Diğer kısa vadeli yab.kaynaklar , ,00 Toplam : ,85 15, ,60 22,2 II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1- Mali Borçlar 2- Ticari borçlar , ,97 0,1 3- Diğer borçlar , ,74 4- Alınan avanslar 5- Borç ve gider karşılıkları ,53 0, ,95 0,5 6- Gelecek yıllara ait gider ve gelir tahak ,32 0, ,36 7- Diğer yabancı kaynaklar Toplam : ,91 0, ,02 0,6 Yabancı Kaynaklar Toplamı : ,76 16, ,62 22,8 III-ÖZ KAYNAKLAR 1- Ödenmiş Sermaye ,66 66, ,44 61,7 2- Sermaye yedekleri - Yeniden değerleme artışı - Diğer sermaye yedekleri 3- Kâr yedekleri ,50 19, ,12 17,6 4- Geçmiş Yıl Zararı ,60-1, ,64-1,8 4- Kâr ve Zarar ,67 0, ,44-0,3 Toplam : ,23 83, ,48 77,2 Genel Toplam : ,99 100, ,10 100,0 Yukarıdaki bilanço tablosunun tetkikinden de anlaşılacağı gibi 2009 yılında toplam kaynaklarımız ,10 TL dir. Bunun ,48 TL sı öz, ,62 TL sı yabancı kaynaklara aittir. Yıl sonu itibariyle kaynaklarımızın, ,13 TL nin dönen varlıklara, ,97 TL nin ise duran varlıklara aittir. 149

166 10.2-MALİ ORANLAR Mali durumumuzla ilgili bazı oranlar özet olarak aşağıda gösterilmiştir. Söz konusu oranlar Şirketimizin kaynakları, varlıkları, likiditesi ve kârlılığı ile alâkalıdır. MALİ ORANLAR (2009 Yılı) A-Kaynaklarla İlgili Oranlar 1-Mali Yeterlilik (Finansman) Öz Kaynaklar ,48 Toplam Kaynaklar ,10 Öz Kaynaklar ,48 Yabancı Kaynaklar ,62 = % 77,20 = % 338,65 2-İç Kaynaklar (Otofinansman) Yedekler ve Özel Karşılıklar ,12 Ödenmiş Sermaye ,44 = % 28,47 B- Varlıklarla İlgili Oranlar Maddi Duran Varlıklar (Net) ,62 Aktif Toplam ,10 = % 20,07 C- Likidite Hazır Değerler (Para ve Kıymetli Evrak) ,27 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar ,60 Dönen Varlıklar ,13 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar ,60 = % 30,86 = % 358,25 D-Stok Dönüş Hızı Satışların Maliyeti ,24 Ortalama Stoklar ,55 = 1,02 150

167 10.3-HAZİNEDEN OLAN BORÇ VE ALACAKLARIMIZ TL HAZİNEYE OLAN BORÇLARIMIZ Uzun ve Kısa Vadeli a-diğer Borçlarımız Toplamı : HAZİNEDEN OLAN ALACAKLARIMIZ Görev Zararları 1- Yurtiçi satışları (Dahilde İşleme Rejimi kapsamında) ,48 2- İhraç şekerleri ,41 Alacaklarımız Toplamı : ,89 ödenmiştir SERMAYE DURUMU Şirketimiz sermayesi 2 milyar 104 milyon TL olup, ,44 TL sı 10.5-GÖREV ZARARLARI TETKİKLERİ İHRAÇ ŞEKERİ GÖREV ZARARI tarih sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren tarih ve 92/3114 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile, mamullerinde şeker kullanan Dahilde İşleme Rejimi kapsamında belge almış imalatçı-ihracatçı firmalara, Dünya borsa fiyatları baz alınarak satılan şekerler için Şirketimiz görevlendirilmiş olup, bu görevden doğacak zararın da 233 sayılı K.H.K. nin 35 inci maddesine göre Hazine tarafından karşılanması kararlaştırılmıştır. Söz konusu Bakanlar Kurulu kararına istinaden; İmalatçı ihracatçı firmalara 2003 ve daha önceki yıllarda satılan ve 2008 yılında ihracatı teşvik belgesi kapanan ,000 ton şeker satışından doğan 7.180,45 TL görev zararının Hazinece karşılanması için yapılacak incelemeye esas olmak üzere, tarih 2511 sayılı yazımızla T.C.Başbakanlık Özelleştirme İdaresinden eleman görevlendirilmesi talebinde bulunulmuş ve yapılan inceleme sonucu tarih ve 2 sayılı inceleme raporu ile söz konusu görev zararı uygun görülmüştür. Önceki yıllarda incelemesi yapılıp rapora bağlanan görev zararı alacaklarımızdan ,- TL 2009 yılında Hazinece ödenmiş olup, tarihi itibariyle görev zararından ,89 TL alacağımız bulunmaktadır. 151

168 10.6- GENEL MALİ DURUM 2008 yılına göre; 2009 yılında maddi duran varlıklarımızda amortismanlar tenzil edildikten sonra ,86 TL lik bir azalış olmuştur. Stoklarımız ,48 TL artarak ,29 TL, Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklarımız toplamı ise ,86 TL artarak ,62 TL olmuştur FİNANSMAN DURUMU 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Bağlı Ortaklıkları ve özelleştirme kapsam ve programındaki kuruluşların düzenledikleri Yıllık Yatırım ve Finansman Programları, ilgili mercilerin tasvibinden geçtikten sonra Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmektedir. Bu doğrultuda 2010 Yılı Yatırım ve Finansman Programımız tarih 2009/15514 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kabul edilmiştir yılında üreticiden satınalınan ton pancar için ,23 TL bedel tahakkuk ettirilmiş, tahakkuk ettirilen pancar bedelinin ,39 TL sı ayni ve nakdi avans olarak Aralık 2009 ayı sonuna kadar üreticilere ödenmiş olup, ,84 TL ise 2010 yılında ödenecektir. 152

169 11-BİLANÇO 11.1-BİLANÇO TANZİM ESASLARI Şirketimizin 2009 Yılı Bilançosu ,44 TL zararla kapanmıştır. Şirketimiz, Özelleştirme Yüksek Kurulunun tarih 2007/57 sayılı ve tarih 2008/50 sayılı kararları ile özelleştirme programına alınarak 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamına dahil edilmiş ve ana sözleşmemiz, 4046 sayılı Kanunun 20/A maddesi gereğince bu Kanun hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla yeniden düzenlenmiştir. Ana Sözleşmemiz, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca tarihinde tescil edilmiş ve tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 6959 sayılı nüshasının 297, 298 ve 299.sayfalarında yayımlanmıştır yılı hesap dönemine ait bilanço ve gelir tablosu; Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tanzim edilmiştir yılı faaliyet dönemi ,44 TL zararla kapanmış olup, 2009 yılı Bilançosu ve Gelir Tablosunun hazırlanmasında aşağıda arz ve izah edilen esaslar dikkate alınmıştır yılı faaliyet döneminde bankalardan herhangi bir kredi kullanılmadığından Gelir Tablosu hesaplarına finansman gideri intikal etmemiştir. 2- Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri gereğince yan ürün olarak elde edilen melas ve yaş pancar posası üretim değerleri ile gider karşılığı tahsil edilen paralar şeker üretim maliyetinden düşülmüş, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun önerileri de dikkate alınarak faaliyet giderlerinden melasa isabet eden giderler şeker maliyetine ilave edilmiştir. Ayrıca, 2009 yılında fabrikalarımızın tüm bölgelerinde pancar üreticilerinin teslim ettikleri net pancarın %20 si nispetinde yaş pancar posası dağıtılarak tutarı pancar maliyetine intikal ettirilmiştir. 3- Alkol Fabrikaları ve Satış Mağazalarının 2009 yılı kâr ve zarar bakiyeleri dönem kâr ve zararına intikal ettirilmiştir. 153

170 11.2-AKTİF HESAPLAR (VARLIKLAR) Şirketimizin Varlıkları ,10 TL olup, Bunun ,13 TL sı Dönen, ,97 TL sı ise Duran Varlıklarımıza aittir yılı bilançomuzun Aktifinde yer alan değerler ile 2008 yılı değerleri ana gruplar itibariyle karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı VARLIKLAR (Net) TL TL I- DÖNEN VARLIKLAR A- Hazır Değerler , ,27 B- Menkul Kıymetler C- Ticari Alacaklar , ,81 D- Diğer Alacaklar , ,21 E- Stoklar , ,68 F- Yıllara Yaygın İnş.ve Onr.Maliyeti G- Gelecek Aylara Ait Gid.ve Gel.Tah , ,87 H- Diğer Dönen Varlıklar , ,29 Dönen Varlıklar Toplamı , ,13 II- DURAN VARLIKLAR A- Ticari Alacaklar , ,22 B- Diğer Alacaklar , ,89 C- Mali Duran Varlıklar , ,80 D- Maddi Duran Varlıklar , ,62 E- Maddi Olmayan Duran Varlıklar 336,10 0,09 F-Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar , ,36 G- Gelecek Yıllara Ait Gid.ve Gel.Tah , ,53 H- Diğer Duran Varlıklar , ,46 Duran Varlıklar Toplamı , ,97 Varlıklar Toplamı , ,10 Bilançomuzun varlıklar bölümünde yer alan hesaplarla ilgili açıklamalar aşağıda sırasıyla belirtilmiştir. 154

171 DÖNEN VARLIKLAR Bu grupta aşağıdaki hesaplarımız yer almaktadır. A- Hazır değerler B- Menkul kıymetler C- Ticari alacaklar D- Diğer alacaklar E- Stoklar F- Yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri G- Gelecek aylara ait gider ve gelir tahakkukları H- Diğer dönen varlıklar HAZIR DEĞERLER 2009 yılı sonu itibariyle hazır değerlerin tamamı kasa ve bankalardaki paralar ile yoldaki paralardan oluşmaktadır. Ayrıntılı olarak 2008 ve 2009 yılı hazır değerler mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Hesaplar TL TL Hazır Değerler a- Kasalarda , ,52 b- Bankalarda , ,82 Diğer Hazır Değerler Pul kasası Yoldaki paralar 423,49 382,93 Toplam , , TİCARİ VE DİĞER ALACAKLAR 2009 yılı bilançosunda kayıtlı olup, vadesi bir yıla kadar olan ticari alacaklarımız tutarı ,81 TL ile diğer alacaklarımız tutarı ,21 TL nin detayı 2008 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. 155

172 2008 Yılı 2009 Yılı Hesabın Adı TL TL Ticari Alacaklar - Yurtiçi alıcıları , ,26 - Yurtdışı alıcıları Müteahhitler , ,45 - Verilen depozito ve teminatlar , ,68 - Diğer Ticari Alacaklar , ,42 - Şüpheli Ticari Alacaklar , ,92 Toplam , ,73 Şüpheli Ticari Alacak.Karşılığı (-) , ,92 Genel Toplam , ,81 Diğer Alacaklar - Personelden alacaklar , ,22 - Diğer çeşitli alacaklar , ,99 - Şüpheli diğer alacaklar 9.657, ,40 Toplam , ,61 Şüpheli Diğer Alacak. Karşılığı (-) 9.657, ,40 Genel Toplam , , YURTİÇİ ALICILARDAN ALACAKLAR Şirketimizin yurtiçi alıcılardan alacağı ,26TL nin, ,50 TL sı şeker alıcılarından (vadeli şeker bedeli), ,36 TL sı makina fabrikası imalatından alacaklar, 212,40 TL sı ise diğer alıcılardan olan alacaklarımızdır YURTDIŞI ALICILARINDAN ALACAKLAR Şirketimizin yurtdışından alacağı bulunmamaktadır MÜTEAHHİTLER Bu hesaptaki ,45 TL Şirketimizle iş ilişkisi olan muhtelif müteahhitlerden olan alacaklarımızdır. 156

173 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR Bu hesapta kayıtlı ,68 TL nin 8.653,49 TL fabrika ve teşkilatımızca bir akdin karşılığı olarak üçüncü şahıslara verilmiş bulunan depozito ve teminat tutarlarını, ,19 TL ise ihtirazı kayıtla yatırılan meblağları ifade etmektedir DİĞER TİCARİ ALACAKLAR Bu hesapta 2009 yılı sonu itibariyle kayıtlı alacağımız ,42 TL olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. A ç ı k l a m a Pancar avansından borçlular ,39 Uçar Donmuş Gıda Firmasına D.İ.İ.B. kayden satılan şekerin yurtiçi, yurtdışı fiyat farkı TL ,56 Seven Gıda Firmasına D.İ.İ.B. kayden satılan şekerin yurtiçi, yurtdışı fiyat farkı ,30 Güleç Gıda Firmasının vadeli şeker bedelinden borcunun Yönetim Kurulunun tarih ve 2587/21-24 sayılı kararı ile taksitlendirilen tutar ,00 TEİAŞ satılan elektrik bedeli (Bor Şeker Fabrikası) ,50 Artema Firması Soğutma Kulesi işinden doğan alacak (Müdahale fiyat farkı) ,06 Muhtelif gayrimenkul kira bedellerinden alacaklar ,33 Etimesgut Şekerspor kira, su, elektrik, vb. alacaklar ,33 Müteahhitler-Muhtelif şahıslara ait yemek, elektrik vb. muhtelif alacaklar ,09 Konya Şeker San.Tic.A.Ş. Pancar bedeli (Deneme istasyonunda üretilen) ,48 Şeker Öğrenci Yurdu elektrik, su, buhar bedelinden alacaklar , Sayılı Kanunun 81/I.maddesine göre %5 Hazine yardımından yararlanan firmalardan geri alınacak işveren hissesi ,31 Şeker-İş Sendikası yemek, telefon vb. alacaklar 6.073,60 SGK Revir tedavi ücreti 2.013,11 Toplam , PERSONELİMİZDEN ALACAKLAR Bu hesaptaki ,22 TL nin tümü, Merkez, İstanbul İrtibat Bürosu, Şeker Enstitüsü Müdürlüğü, Şeker ve Makina Fabrikalarımızda çalışan ve çeşitli nedenlerle Şirketimize borçlanan ve müteakip ayda personelden tahsili gereken alacaklarımıza aittir. 157

174 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR Bu hesapta 2009 yılı sonu itibariyle kayıtlı alacağımız ,99 TL olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. A ç ı k l a m a TL MKE Hurdasan A.Ş.- Hurda malzeme bedeli ,63 Ziraat Bölge Şefi Bülent Hanay Yargıya intikal eden alacaklar ,43 Muhtelif gerçek ve tüzel kişiler Yemek, telefon, su elektrik vb. alacaklar , Sayılı Kanunun 81/I maddesine göre %5 Hazine yardımından yararlanan firmalardan geri alınacak işveren hissesi ,02 Muhtelif firmalar Sözleşme ve karar damga vergisi ,18 Susurluk Belediyesi Su bedeli 7.160,02 Şeker-İş Sendikası Muhtelif alacaklar 2.573,31 Kamu İhale Kurumu İlan bedeli 1.888,00 Toplam , STOKLAR 2009 yılı sonu itibariyle ,68 TL tutarındaki stoklarımız 2008 yılı bilanço değerleri ile birlikte aşağıda tabloda gösterilmiştir. 158

175 2008 Yılı 2009 Yılı Miktarı Tutarı Miktarı Tutarı Stokların Detayı Ton TL Ton TL 1- İlk Madde ve Malzeme A- Tohum Ambarı - Pancar tohumu , ,51 - Diğer tohumlar ,34 0,00 Toplam : , ,51 B- Malzeme Ambarı - İşletme malzemesi , ,17 - Yardımcı malzeme , ,02 - Ambalaj malzemesi , ,89 - Yedekler , ,89 - Ziraat alet ve yedekleri , ,52 - Diğer malzeme , ,38 Toplam : , ,87 İlk Madde ve Malzeme Toplamı : , ,38 2- Yarı Mamüller - Ham şeker - Mak.Fab.ile atöl.yar.mamül , ,41 Toplam : , ,41 3- Mamüller - Normal kristal şeker , , , ,34 - Küp şeker 311, , , ,00 - Yan ürünler - Melas , , , ,90 - Yaş küspe , , , ,68 - Konsantre şlempe 1.560, , , ,20 - Potasyum sülfat - İspirto (Lt.) 2.704, , , ,31 - Füzel Yağı 10, ,31 10, ,77 - Bioetanol 160, ,36 160, ,36 - Kuru küspe - Diğer mamüller - Makina Fab.ve atölye mamül , ,08 - İşlenmiş ve ilaçlanmış tohum , ,44 - Diğer tohumlar 800,00 0,00 Toplam : , ,08 4- Ticari Mallar - İthal şekeri - Sun'i gübre 29, ,62 26, ,40 - Kantin emtiası , ,48 - Melas Toplam : , ,88 5-Diğer Stoklar - Yoldaki mallar , ,07 - Diğer mallar ve tedarik gid. - İthal edilen ham şeker ve amb.bed. - İhraç edilen şeker ve amb.bed. - Çiftçiye dağıtıan malzeme bedeli - Ödünç ve imalata verilen malzeme - Canlı hayvanlar - Elden çıkarılacak stok ve hurda , ,47 - Hibe edilecek mamul ve malz. Toplam : , ,54 6-Verilen Sipariş Avansları - Yurtiçi Sipariş Avansları , ,39 - Yurtdışı Sipariş Avansları Toplam : , ,39 Genel Toplam : , , yılına göre 2009 yılı stok değerleri %23,97 oranında artmış olup, artış tutarı ise ,54 TL dir. 159

176 Şirketimizin itibariyle şeker stokları ,350 ton olup, şeker cinslerine göre miktar ve dönem ağırlıklı ortalama maliyetleri üzerinden değerleri ve stok harekatı aşağıda gösterilmiştir. a) Şeker Stok Harekatı Miktar Yerli Şekerler Ton A- Devir Stok ve Girişler yılından devreden Yerli şekerler ,050 Devir Toplamı , yılında pancardan üretilen , yılında hamşekerden üretilen yılında geçmiş yıl küp tozundan üretilen küp şeker 664, Envanter fazlası 138,050 Girenler Toplamı ,350 Devir ve Girenler Toplamı ,400 B Yılı Yerli Şeker Satışı 1- Dahili satışlar - Yerli şeker ,200 - Ham şeker 2- Harici satışlar Yerli şeker 3.820,050 Toplam , Sair Çıkışlar (*) 721,800 Çıkışlar Toplamı , Yılına Devreden Stok ,350 (*) Sair çıkışların; 51,700 tonu tasfiye avaryası, 5,500 tonu belgesiz çıkıp yargıya intikal eden şekeri, 664,600 tonu ise küp tozundan küp şeker imaline çıkan şekeri ifade etmektedir. b) Şeker Stok Miktar ve Değerleri Miktar Tutarı Cinsi Ton TL Yerli Şekerler A Kotası kristal şeker , ,85 B Kotası kristal şeker , ,00 C Şekeri (üretimden) , ,72 C Şekeri (A'dan aktarılan) , ,77 Küp Şeker 4, ,00 Toplam , ,34 160

177 2009 yılı stoklarımızın değerleri ile artış ve azalışları ana gruplar itibariyle 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Fark Stok Grupları TL TL TL İlk madde ve malzeme , , ,17 Yarı mamuller , , ,18 Mamuller , , ,72 Ticari mallar , , ,63 Diğer stoklar , , ,40 Verilen sipariş avansları , , ,94 Toplam , , ,54 Ambarlardaki stoklarımızın sayımı yapılarak kayıtlarla fiili mevcutlar arasındaki eksik ve fazlalıklar tespit edilmiş olup, bu farklılıklar her yıl olduğu gibi ilgili hesaplara intikal ettirilmek suretiyle kayıtlarımız düzenlenmiştir VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI tarihi itibariyle ,39 TL ye ulaşan bu hesap kısa vadeli yurtiçi sipariş avanslarını ifade etmektedir. Söz konusu hesabın detayı 2008 yılı bilanço rakamları ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. Verilen avanslar daha ziyade mal ve hizmet alımları dolayısıyla satıcılara malın teslimi veya hizmetlerin ifasından önce ödenen kısa vadeli alacaklarımızı göstermekte olup, bilahare normal olarak mal veya hizmet maliyetlerine dönüşecek olan para ve benzeri değerleri kapsamaktadır Yılı 2009 Yılı Verilen Sipariş Avansların Detayı TL TL A- Yurtiçi Sipariş Avansları - Diğer avanstan borçlular , ,39 Toplam , ,39 B- Yurtdışı Sipariş Avansları Genel Toplam , ,39 161

178 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI Bu bölümde yer alan ,87 TL 2008 yılı bilanço değerleri üzerinden karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Gelecek Aylara Ait Giderler TL TL A-Gelecek Aylara Ait Giderler 1-a) İhraç şekerleri sevk ve nakil giderleri b) İhraç şlempe sevk ve nakil giderleri 2-Fabrika dışı depolara ait şeker stok gider. 3-Değerleme farkları 5.792, ,52 4-Müstahsile verilen bedelli şeker giderleri 2.847, ,59 5-Müstahsile verilen bedelsiz yaş pan.posa.gider Maliyet kesirleri 93, ,90 7-Çiftlikler zirai hazırlık giderleri Zirai faaliyetlere ait giderler 4.098, ,53 9-Şeker ihraç masrafları Diğerleri - Memur ve Sözleşmeli Personel 2010 Yılı 14 Günlük İstihkakı , ,33 - Kampanyanın ertesi yıla sirayet etmesi nedeniyle, maliyetle ilgili olmayan yerlerde sarfedilen buhar, elektrik ve su bedeli , , yılı doğalgaz sözleşmesi damga vergisi , , yılında ödenen 2010 yılı kira bedelleri , , yılında satışı yapılan ancak, Yönetim Kurulu kararına istinaden geri alınan arsanın, sermayeye ilave edilen satış kârının %75'i , yılı mali mesuliyet sigortası 3.307, yılında ödenen 2010 yılı noter ücreti 2.008, , yılı sarnıçlı vagon sigortası 1.718, yılında alınacak pancar tohumu alım ihalesine ait Kamu İhale Kurumuna ödenen ilan ücreti 1.190, yılında ödenen 2010 yılına ait jeotermal ısınma bed.(kırşehir fb.) 1.035, ,56 - Diğer muhtelif giderler 142, ,80 Toplam , ,88 Toplam , ,42 B- Gelir Tahakkukları , ,95 C- Ödendiğinde Zarar Kay.Sosyal Güvenlik Kes , ,72 D-Tahsilinde Ödenecek Özel Gider İndirimi 485,96 - E-Bankamatiklerce Öd.Üz.Bank.Yat.Pers.Ücret.ve Aylıkları , ,78 Genel Toplam , ,87 162

179 Gelecek aylara ait giderler, müteakip hesap döneminde ilgili gider hesaplarına borç kaydedilecek peşin ödemeleri kapsamaktadır. Gelir tahakkukları hesabında görülen ,95 TL ise üçüncü şahıslardan tahsili veya bunlar hesabına kesin borç kaydı hesap döneminden sonraki dönemde yapılacak gelirleri ifade etmektedir DİĞER DÖNEN VARLIKLAR Bu gruba giren diğer dönen varlıkların tutarı 2008 yılı ile birlikte aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Diğer Dönen Varlıklar TL TL A- Devreden K.D.V , ,09 B- Tecil Edilebilir K.D.V , ,00 C- Geçici Kurumlar Vergisi D- Tevkif Edilen Gelir Vergisi , ,49 E- İş Avansları 204,40 300,00 F- Personel Avansları , ,09 G- Sayım ve Tesellüm Noksanlıkları , ,62 H- Diğer Çeşitli dönen Varlıklar Toplam , ,29 I- Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) - - Genel Toplam , , DURAN VARLIKLAR TİCARİ ALACAKLAR Vadesi 12 ayı aşan alacaklarımız 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Ticari Alacaklar TL TL Yurtiçi alıcılar Yurtdışı alıcılar Verilen depozito ve teminatlar , ,22 Diğer ticari alacaklar Sipariş avansları Toplam , ,22 Diğer Alacaklar Hazineden Alacaklar - Yurtiçi satışları görev zararı , ,48 - İhraç şekerleri görev zararı , ,41 - Diğer Alacaklar - - Toplam , ,89 163

180 ,22 TL olan Verilen Depozito ve Teminatların ,18 TL muhtelif şahıs ve firmalara verilen depozitoları, ,00 TL sı İhtirazı Kayıtla Yatırılan Para ve Teminatları, 9,04 TL ise bloke edilen arazi ve arsa istimlak bedellerini ifade etmektedir MALİ DURAN VARLIKLAR BAĞLI MENKUL KIYMETLER Bu hesapta görülen ,80 TL nin ,38 TL Pankobirlik, ,42 TL Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatiflerindeki sermaye paylarımızı göstermektedir MADDİ DURAN VARLIKLAR 2009 yılı sonu itibariyle maddi duran varlıklar hesabında yer alan sabit kıymetlerimizin kayıtlı kıymeti ,98 TL olup, birikmiş amortismanlar tutarı ,36 TL nin düşülmesi sonucu net değerleri ise ,62 TL dir. Birikmiş amortismanlar toplamı maddi duran varlıklarımızın %66,22 sine ulaşmış bulunmaktadır. Cari hesap döneminde maddi duran varlıklar hesabına ilave edilen ,08 TL ile yapılmakta olan yatırımlara ait harcamalar ve yatırım stoklarının yıl sonu bakiyesi ,57 TL, sabit kıymet grupları itibariyle bir önceki yıl ile birlikte dağılımı aşağıda gösterilmiştir. 164

181 2008 Yılı 2009 Yılı Maddi Duran Varlık Grupları TL TL A-Duran Varlıklara Yapılan İlaveler 1- Arazi ve arsalar , ,70 2- Yerüstü düzenleri , ,78 3- Yeraltı düzenleri Binalar , ,06 5- Tesisler, makinalar ve cihazlar , ,52 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,13 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,88 8- Haklar, Kur Gid. Özel Maliyet, Diğer ,78 0,01 Toplam , ,08 B- Nakdi ve Fiziki Yatırım Harcamaları 1- Etüd proje masrafları , ,96 2- Patent, know-how teknik yardım ,60-3- Yeraltı düzenleri , ,69 4- Yerüstü düzenleri , ,67 5- Binalar , ,11 6- Makina ve tesisler , ,20 7- Taşıt araç ve gereçleri ,92-8- Döşeme ve demirbaşlar , ,47 9- Diğer maddi duran varlıklar 10-Taşıma ithalat ve gümrükleme giderleri 11-Montaj giderleri , ,47 12-Yatırım safhası faizleri , ,39 13-Yatırım safhası kur farkları 14-Tevzi edilecek müşterek giderler 1.776, ,14 15-Genel giderler , ,93 16-Beklenmeyen giderler 17-Yatırım programı dışı maddi ve maddi olmayan duran varlık.aktarılacak harcamalar Toplam , ,03 - Yatırım Stokları ,54 Toplam , ,57 Projeler itibariyle 2009 yılı yatırım programı, nakdi harcama ve gerçekleşme durumu hakkında faaliyet raporumuzun Yatırımlar bölümünde detaylı izahat verilmiştir. Yapılmakta olan yatırımlarımız ile inşaat, tesis, tedarik ve montaj işleri tamamlanan yatırım projelerimiz dahil olmak üzere (sair surette giriş ve çıkışlar dahil) maddi duran varlıklarımızdaki bir önceki yıla göre gruplar itibariyle aşağıda gösterilen tutarlarda artışlar olduğu görülmektedir. 165

182 2009 yılına ait maddi duran varlık grupları üzerinden 2008 yılına göre kayıtlı kıymetlerde ,56 TL, amortismanlarımızda ise ,88 TL artış meydana gelmiştir Yılı Birikmiş Kayıtlı Kıymeti Amortismanlar Bakiye Kıymetler Sabit Kıymet Grupları TL TL TL 1- Arazi ve arsalar , ,74 2- Yerüstü düzenleri , , ,25 3- Yeraltı düzenleri , , ,15 4- Binalar , , ,36 5- Tesisler, makinalar ve cihazlar , , ,25 6- Taşıt araç ve gereçleri , , ,07 7- Döşeme ve Demirbaşlar , , ,21 8- Yapılmakta olan yatırımlar , , ,59 Toplam , , ,62 Sabit Kıymet ve Amortis.Toplamı , , ,48 Bir Önceki Yıla Göre Artış Farkı , , ,86 Ayrıca, 2008 ve 2009 yılı Maddi Duran Varlıklar ve Birikmiş Amortismanlarının mukayeseli olarak değerleri aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Kayıtlı Kıymetler Kayıtlı Kıymetler Sabit Kıymet Grupları TL TL 1- Arazi ve arsalar , ,74 2- Yerüstü düzenleri , ,43 3- Yeraltı düzenleri , ,21 4- Binalar , ,84 5- Tesisler, makinalar ve cihazlar , ,61 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,60 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,52 8- Yapılmakta olan yatırımlar , ,03 Toplam , ,98 166

183 2008 Yılı 2009 Yılı Birikmiş Birikmiş Amortismanlar Amortismanları Amortismanları Sabit Kıymet Grupları TL TL 1- Arazi ve arsalar Yerüstü düzenleri , ,18 3- Yeraltı düzenleri , ,06 4- Binalar , ,48 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar , ,36 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,53 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,31 8- Yapılmakta olan yatırımlar , ,44 Toplam , , MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR Bilançomuzun Maddi Olmayan Duran Varlıklar bölümünde görülen ,97 TL nin ,16 TL sı Merkez ve işletmelerimiz lehine alınmış lisans hakları, ihtira beratları, ruhsatnameler ve intifa gibi hakların iktisap bedellerini, ,62 TL sı özel maliyet bedellerini, ,19 TL sı ise diğer maddi olmayan duran varlıkları ihtiva etmektedir Yılı 2009 Yılı Maddi Olmayan Duran Varlıklar TL TL I- Haklar , ,16 II- Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri III- Özel Maliyetler , ,62 IV- Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar , ,19 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Toplamı , ,97 V- Maddi Olmayan Duran Varlıklar Birikmiş Amortismanı a) Haklar amortismanı , ,07 b) Kuruluş giderleri amortismanı - - c) Özel maliyet amortismanı , ,62 d) Diğer maddi olmayan duran var.amortism , ,19 Toplam , ,88 VI-Maddi Olmayan Duran Varlıklar Net Tutarı a) Haklar 336,10 0,09 b) Kuruluş giderleri - - c) Özel maliyetler - - d) Diğer maddi olmayan duran varlıklar Bakiye Net Değer 336,10 0,09 167

184 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR Bu bölümde görülen değerler, Şeker Fabrikalarımızın kireçtaşı ocaklarına ait hazırlık masrafları ile V.U.K. nun 272 ve 327 nci maddeleri gereğince, Şirketimiz mülkiyetinde bulunmayan 3 üncü şahıslara ait arsalar üzerinde kurulan özel maliyetle kayıtlı bazı tesislerimizin bedelleri ve birikmiş amortismanlarını göstermektedir. Özel tükenmeye tabi varlıklar 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar TL TL 1- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar a) Kireçtaşı ocağı ihzar masrafları 9.477, ,56 b) Diğer , ,08 Toplam , ,64 2- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Amortismanı a) Kireçtaşı ocağı ihzar masrafları Amortismanı 9.477, ,56 b) Diğer , ,72 Toplam , ,28 Bakiye Toplam , , GELECEK YILLARA AİT GİDERLER Gelecek yıllara ait giderler 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda belirtilmiştir Yılı 2009 Yılı Gelecek Yıllara Ait Giderler TL TL 1- Gelecek yıllara ait giderler a) Kiralar , ,74 b) Zirai hazırlık giderleri c) Diğerleri 4.653,96 550,79 Toplam , ,53 2- Gelir tahakkukları Genel Toplam , ,53 168

185 DİĞER DURAN VARLIKLAR Bilançomuzun bu bölümünde kayıtlı diğer duran varlıkların tutarı 2008 yılı ile birlikte aşağıda belirtilmiştir Yılı 2009 Yılı Diğer Duran Varlıklar TL TL 1- Elden çıkarılacak stok ve maddi duran varlıklar , ,24 2- Diğer çeşitli duran varlıklar (Yatırım Stokları) ,54 Toplam , ,78 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,32 Bakiye Toplam , ,46 169

186 11.4-PASİF HESAPLAR (KAYNAKLAR) Bilançonun pasifinde yer alan kaynaklarımız 2008 yılına ait değerleri ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. Şirketimizin tüm kaynakları ,10 TL olup, bunun ,48 TL sı özkaynaklar ,62 TL sı ise yabancı kaynaklara aittir Yılı 2009 Yılı KAYNAKLAR TL TL I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR a-mali Borçlar - b-ticari Borçlar , ,05 c-diğer Borçlar , ,41 d-alınan Avanslar , ,75 e-yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri f-ödenecek vergi ve yükümlülükler , ,94 g-diğer borç ve gider karşılıkları , ,19 h-gelecek aylara ait gelir ve gider tahakkukları , ,26 ı-diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar , ,00 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,60 II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR a-mali Borçlar b-ticari Borçlar , ,97 c-diğer Borçlar , ,74 d-alınan Avanslar - - e- Borç ve gider karşılıkları , ,95 f-gelecek yıllara ait gelir ve gider tahakkukları , ,36 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,02 Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,62 III-ÖZ KAYNAKLAR a-ödenmiş sermaye , ,44 b-sermaye yedekleri c-kâr yedekleri , ,12 d-geçmiş yıllar zararı , ,64 e-dönem kârı veya zararı , ,44 Öz Kaynaklar Toplamı , ,48 Kaynaklar Genel Toplamı , ,10 170

187 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Bu bölümde yer alan hesaplar genellikle vadeleri gelecek yıl içinde sona erecek borçlarımızı göstermekte olup, ayrıntıları aşağıda gösterilmiştir TİCARİ BORÇLAR Şirketimizin ticari ilişkileri nedeniyle ortaya çıkan senetli ve senetsiz borçların kaydedildiği hesaptır. Şirketimizin ticari borçları ,05 TL ye ulaşmış olup, borçların gruplar itibariyle dağılımı 2008 yılı bilanço değerleri ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. Tablonun tetkikinden anlaşılacağı üzere söz konusu borçlarımızın %93 ünü teşkil eden ,84 TL pancar bedeline aittir. Ticari Borçlarımızın 2008 Yılı 2009 Yılı Alacaklı Gruplara Göre Dağılımı TL TL 1- Pancar bedel ve tazminatından borçlar , ,84 2- Müteahhitler , ,85 3- Satınalmadan alacaklı firmalar , ,58 4- Kamu İktisadi Teşebbüsüne borçlar , ,83 5- Alınan depozito ve teminatlar a) Makina fabrikası iş emirleri depozit , ,75 b) İhale ve depozito teminatları , ,18 c) Diğer depozito ve teminatlar , ,65 Toplam , ,58 6- Diğer Borçlar a) İstenmemiş pancar bedelinden borçlar , ,00 b) Çiftçi pancar nakliye prim ve tazminat , ,51 c) Diğer borçlar , ,86 Toplam , ,37 Ticari Borçlar Toplamı , ,05 Yukarıdaki tabloda görüleceği üzere 2009 yılı sonu itibariyle ticari borçlarımızda 2008 yılına göre ,14 TL artış meydana gelmiştir. 171

188 Kamu İktisadi Teşebbüslerine olan ,83 TL borcumuzun detayı aşağıdadır. Tutarı Açıklama TL BOTAŞ - Doğalgaz Bedeli ,98 TEDAŞ - Elektrik Bedeli ,11 TÜRK TELEKOM - Telefon Kon.Ücreti ,78 Belediyeler ,82 Et ve Balık Kurumu ,74 Diğer 4.525,40 Toplam , DİĞER BORÇLAR Bu hesapta görülen ,41 TL nin detayı 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Diğer Borçlarımızın 2008 Yılı 2009 Yılı Alacaklı Gruplara Göre Dağılımı TL TL 1- Personele borçlar , ,46 2- Diğer Çeşitli Borçlar a) Pancar ekicileri istihsal kooperatifleri 38,77 543,45 b) Şeker-İş Sendikası 1.467,30 c) Şekerspor Kulübü , ,21 d) Sigorta Şirketleri , ,43 e) Şeker Kurumu 1.777, ,45 f) Kefalet Sandığı , ,50 g) Diğer , ,39 Diğer Çeşitli Borçlar Toplamı , ,43 3- Resmi Dairelere Borçlar , ,52 Diğer Borçlar Toplamı , ,41 172

189 ALINAN AVANSLAR 2008 Yılı 2009 Yılı Alınan Sipariş Avansları TL TL Yurtiçi Alıcılardan Alınan Avanslar a) Şeker müşterileri , ,34 b) Makina Fabrikaları müşterileri , ,04 c) Diğer müşteriler , ,90 Toplam , ,28 Yurtdışı alıcılardan alınan avanslar 1.592,32 Diğer avanslar 2.560,72 568,15 Toplam , , ÖDENECEK VERGİ VE YÜKÜMLÜLÜKLER Şirketimizin gerek kendi tüzel kişiliği, gerekse personeli ve ilişkide bulunduğu üçüncü şahıslar dolayısıyla ödemekle yükümlü bulunduğu Vergi, Resim, Harç ve Sosyal Sigorta Primleri ile Emekli Sandığı kesenekleri, İcra kesintileri ve işçilerden kesilen cezalar muhtelif teşekkül ve kurumlara ait aidat ve iştirak paylarına ait ,94 TL tutarındaki Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabının detayı 2008 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler TL TL 1- Ödenecek vergi ve fonlar a) Gelir vergisi , ,08 b) Katma değer vergisi , ,26 c) Damga vergisi , ,15 d) Kurumlar Vergisi - - e) Diğer vergiler , ,46 Toplam , ,95 2- Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri a) Emekli San.(Emekli İkr.ve Fiili Hiz.Zam.) , ,26 b) S.S.Kurumu (İşçi ve işveren payı) , ,53 c) İşsizlik Sigortası (İşçi ve işveren payı) , ,72 Toplam , ,51 3- Vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yasal yükümlülükler , ,72 4- Ödenecek diğer yükümlülükler a) İşçilerden kesilen cezalar 205,81 - b) İcra kesintileri , ,35 c) Aidat ve payları - - d) Diğer kesintiler , ,41 Toplam , ,76 Ödenecek Vergi ve Yüküm.Toplamı , ,94 173

190 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Bu hesap bilanço tarihinde belirgin olarak ortaya çıkan ancak tutarının ne olacağı kesin olarak bilinmeyen veya tutarı bilinmekle birlikte ne zaman tahakkuk edeceği belli olmayan giderlerin yıllık dönem içinde maliyet ve bilanço hesaplarına aktarılmasını sağlamak üzere tesis edilen ve tediye ile sarfiyatın ertesi yıl yapılacak gider tahakkuklarını göstermektedir. Söz konusu giderler 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Borç ve Gider Karşılıkları TL TL 1- Kurumlar Vergisi Gelir Vergisi 3- Sivil Savunma Fonu 4- Fon Payı 5- Tabi Afetler Fonu Toplam Faiz Tahakkukları ,81 7- Diğer Borç ve Gider Karşılıkları a) Hammadde ve malzeme , ,44 b) Personel giderleri , ,30 c) Hariçten temin edilen hizmetler , ,34 d) Nakliye ve sigorta , ,90 e) Vergi, resim, harç ve kesintiler , ,78 f) Yatırım giderleri , ,00 g) Yatırım karşılıkları ,00 - h) Diğer muhtelif , ,62 i) Yatırımlara intikal ettirilen Genel Müdürlük Mas.His.Tah. Toplam , ,38 Toplam , ,19 Dönem Kârından Peşin Ödenen Vergi (-) , , yılı kampanya karşılık giderlerinde 2008 yılına göre ,23 TL artış meydana gelmiştir. 174

191 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI Gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları hesabının tutarı ,26 TL olup, detayı 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Gelecek Aylara Ait Gelir ve 2008 Yılı 2009 Yılı Gider Tahakkukları TL TL 1-Gelecek Aylara Ait Gelirler a) Maliyet kesirleri , ,38 b) İhraç Ed.Şek.Bed.Ol.Yap.Tah. 469,53 469,53 c) Diğer , ,00 Toplam , ,91 2-Gider Tahakkukları a) Ödenecek personel istihkakları , ,30 b) Belgesi gelmeyen mal ve hizm.borç , ,05 Toplam , ,35 Genel Toplam , , UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Bu bölümde yer alan hesaplar bir yıldan sonra ödenecek borçlarımızı göstermekte olup, ayrıntıları aşağıda gösterilmiştir TİCARİ BORÇLAR 2009 yılı Ticari borçlarımız 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Ticari Borçlar TL TL Satıcılar - - Alınan depozito ve teminatlar , ,97 Toplam , , DİĞER BORÇLAR Diğer borçlarımızda görülen ,74 TL nin detayı 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 175

192 2008 Yılı 2009 Yılı Diğer Borçlar TL TL 1- Hazineye borçlar (Diğer) Gerçek ve tüzel kişilere borçlar Yurtdışına borçlar Diğer çeşitli borçlar 9,04 9,04 5- Kamuya olan ert.veya taks.borçlar Resmi Dairelere borçlar , ,70 Toplam , , BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Bu hesapta görülen ,95 TL nin detayı 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Borç ve Gider Karşılıkları TL TL 1- Kıdem Tazminatı Karşılığı , ,98 2- Dahili Sigorta Fonu Karşılığı , ,97 Toplam , , GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkuklarında görülen ,36 TL nin ,36 TL sı kira bedeli, 552,00 TL sı ise satılan ancak tapu devir işlemleri yapılamayan gayrimenkullerin satış bedeline aittir. 176

193 ÖZ KAYNAKLAR Şirketimizin esas sermayesi ,00 TL dir. Öz kaynak kalemlerinden Şirketimiz ödenmiş sermayesine kâr yedeklerinin ilavesi ile oluşan meblağdan geçmiş yıl zararının ve 2009 yılı dönem zararının tenzili ile öz kaynaklarımızın tarihi itibariyle toplamı ,48 TL ye baliğ olmuş ve 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2009 Yılı Fark Kaynaklar Detayı TL TL TL A-Ödenmiş Sermaye 1- Esas Sermaye , , ,00 2- Ödenmemiş sermaye (-) , , ,78 3- Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 0,00 0,00 0,00 Toplam , , ,78 B-Sermaye Yedekleri 1- M.D.V.Yeniden Değerleme Artışı 2- İştirakler Yeniden Değer.Artışı 3- Diğer sermaye yedekleri Toplam 0,00 0,00 0,00 C-Kâr Yedekleri 1- Yasal yedekler , ,60-2- Olağanüstü yedekler , , ,38 3- Özel Fonlar Toplam , , ,38 D-Geçmiş Yıllar Kârları E-Geçmiş Yıl Zararları (-) , , ,04 F-Dönem Net Kârı veya Zararı , , ,11 Öz Kaynaklar Toplamı , , ,75 Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi geçen yıla göre öz kaynaklarımızda ,75 TL azalma meydana gelmiştir. Bu azalma 2009 yılı dönem zararından ve olağanüstü yedeklerdeki azalış ile sermaye grubundaki artış arasındaki farktan meydana gelmiştir. Faaliyet Raporumuzun sonuna eklenmiş bulunan bilançoya göre tarihi itibariyle kaynaklarımızın ,10 TL ye ulaştığı bu meblağın ,62 TL sı yabancı kaynaklar, bakiye ,48 TL sı ise öz kaynakları teşkil etmektedir. Varlıklarımızın ,13 TL sı dönen, ,97 TL sı ise duran varlıkları ifade etmektedir. Öz kaynaklarımızda yer alan detaylı açıklamalar aşağıda belirtilmiştir. 177

194 ÖDENMİŞ SERMAYE tarih sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Şirket Ana Statüsünün 3/5 maddesi ile Şirketimizin esas sermayesinin tamamı devlete ait olmak üzere 170 Milyar lira olarak tespit edilmiştir. Daha sonra Yüksek Planlama Kurulunun; tarih 89/1-9 sayılı kararı ile 500 milyar liraya tarih 90/T-80 sayılı kararı ile 1 trilyon liraya tarih 92/T-58 sayılı kararı ile 5 trilyon liraya tarih 94/T-33 sayılı kararı ile 10 trilyon liraya tarih 95/T-58 sayılı kararı ile 20 trilyon liraya tarih 97/T-92 sayılı kararı ile 60 trilyon liraya tarih 98/T-40 sayılı kararı ile 150 trilyon liraya tarih 00/T-20 sayılı kararı ile 300 trilyon liraya tarih 00/T-34 sayılı kararı ile 500 trilyon liraya tarih 01/T-23 sayılı kararı ile 850 trilyon liraya tarih 02/T-32 sayılı kararı ile 1 katrilyon liraya tarih 03/T-32 sayılı kararı ile 1 katrilyon 300 trilyon liraya tarih 05/T-22 sayılı kararı ile 1 milyar 600 milyon TL ye, tarih ÖİB-413 sayılı Olur ile 2 milyar 100 milyon TL ye, tarih ÖİB-1069 sayılı Olur ile 2 milyar 104 milyon TL ye yükseltilmiştir. En son yapılan sermaye artışı, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca tarihinde tescil edilmiş ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin tarihli 7463 sayılı nüshasının 55.sayfasında yayımlanmıştır. Açıklama ŞİRKETİMİZİN SERMAYE KOMPOZİSYONU ( ) Esas Sermaye Tutarı TL Ödenmiş Sermaye Tutarı TL Ödenmemiş Sermaye Tutarı TL Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı , , ,56 Toplam , , ,56 178

195 KÂR YEDEKLERİ 2009 yılı sonu itibariyle ,12 TL olan kâr yedeklerimizin, ,60 TL sı yasal yedekler, ,52 TL sı olağanüstü yedeklerden ibarettir. Yedekler, Şirketimizin ileride doğabilecek muhtemel zararlarını karşılamak amacıyla Türk Ticaret Kanunu ve Ana Sözleşmemiz gereğince dönem kârlarından ayrılan esas sermayeye katılmaksızın Şirket öz kaynakları meyanında bırakılmış bulunan kârları kapsamaktadır. 179

196 12-GELİR TABLOSU - KÂR ZARAR HESABI 12.1-KÂR VE ZARAR Şirketimizin 2009 yılı satış hacmi ,42 TL, (Net Satışları) Dönem zararımız ise ,44 TL olarak gerçekleşmiştir. Raporumuzun sonunda yer alan 2009 yılına ait Gelir Tablosunun (Kâr ve Zarar Hesabı) tetkikinden de anlaşılacağı üzere; Şeker Fabrikaları, Makina Fabrikaları, E.M.A.F, Şeker Enstitüsü ve Alkol Fabrikalarımızın yıllık net satışları ,42 TL olup, bu meblağdan mal ve hizmet satışları maliyet tutarını teşkil eden ,24 TL nin tenzilinden sonra 2009 yılı brüt satış kârımız ,18 TL olarak gerçekleşmiştir. Brüt satış kârından faaliyet giderleri ,53 TL nin tenzilinden sonra faaliyet zararımız ,35 TL olmaktadır. Söz konusu zarara diğer olağan gelir ve kârlar tutarı ,28 TL nin ilavesi diğer olağan gider ve zararlar tutarı ,91 TL nin tenzilinden sonra olağan zararımız ,98 TL olmaktadır. Söz konusu zarara olağandışı gelir ve kârlar tutarı ,20 TL nin ilavesi, olağan dışı gider ve zararlar tutarı ,66 TL nin tenzilinden sonra Şirketimizin dönem zararı ,44 TL olarak gerçekleşmiştir DÖNEM KÂR VE ZARARLARI Şirketimizin son beş yıla ait kâr ve zararının ödenmiş sermayeye oranları aşağıda gösterilmiştir. Yıllar 2005 Ödenmiş Sermaye TL ,20 Dönem Kârı veya Zararı TL ,88 Ödenmiş Sermayeye Göre % 3, ,54 (-) ,70 3, , ,10 0, , ,67 0, ,44 (-) ,44 0,43 180

197 12.3-GELİR TABLOSU Raporumuzun sonunda yer alan Gelir Tablosuna (Kâr ve Zarar Cetveli) ait rakamlar gelir ve gider kalemleri itibariyle 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Gelir Tablosu 2008 Yılı 2009 Yılı Gelir ve Gider Hesapları TL TL Brüt satışlar , ,42 Satıştan İadeler ,00 Satış indirimleri - - Net satışlar , ,42 Satışların maliyeti , ,24 Brüt satış kârı veya zararı , ,18 Faaliyet giderleri , ,53 Faaliyet kârı veya zararı , ,35 Diğer olağan gelir ve kârlar , ,28 Diğer olağan gider ve zararlar , ,91 Finansman giderleri ,75 - Olağan kâr veya zarar , ,98 Olağandışı gelir ve kârlar , ,20 Olağandışı gider ve zararlar , ,66 Dönem Kârı veya Zararı , , dönem zararımızı teşkil eden ,44 TL nin faaliyet nevileri itibariyle detayı raporumuzun mali durum bölümünde yer alan gelir tablosunda ayrıca gösterilmiştir DÖNEM KÂRI VE ZARARLARININ İŞLETMELERE GÖRE DAĞILIMI 2009 dönem zararımız teşkil eden ,44 TL nin faaliyet konuları itibariyle dağılımı 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 181

198 2008 Yılı Kâr veya Zarar 2009 Yılı Kâr veya Zarar Açıklama TL TL Şeker Fabrikaları Kârı veya Zararı , ,70 İspirto " " , ,35 Makina Fabrikaları Kârı veya Zararı , ,52 Diğer Kârlar Bakiyesi ,80 (*) ,57 Toplam , ,44 (*) 2009 yılı diğer kâr ve zararların detayı aşağıda gösterilmiştir. Kâr veya Zarar Açıklama TL Şeker Enstitüsü (-) ,28 İstanbul İrtibat Bürosu (-) 2.489,29 Merkez : Kıdem Tazminatı ve Emek.İkramiye. (-) ,05 Kambiyo Zararları ,02 Kambiyo Kârları ,90 Kira Gelirleri Faiz Geliri Emekli Sandığı Öd.Makam.Tazminatı (-) ,15 Diğer Kârlar ,32 Diğer Zararlar ,00 Merkez Toplamı : (-) ,00 Toplam : (-) , ŞEKER SATIŞ KÂRI Bilanço ve Gelir Tablosu, Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ve Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre düzenlenmiş, ayrıca 2009 yılı bilançosu ile gelir tablosunun tanziminde aşağıda yazılı hususlar dikkate alınmıştır. Şeker maliyeti 2008 yılında olduğu gibi dönem ağırlıklı ortalama maliyet yöntemine göre hesaplanmış olup, Türkşeker Fabrikalarınca istihsal edilen şeker miktarı ve maliyet masrafları ile devre başı stok miktarı ve tutarlarını birleştirilmek suretiyle A kotası, B kotası ve C şekeri stok maliyetleri tespit edilmiştir. 182

199 Şeker maliyetleriyle ilgilendirilmekte olan kâr ve zarar hesaplarına intikal eden bazı masraf ve gelirlerinden melas, yaş pancar posası ve gider karşılığı tahsil edilen paraların dışında kalanlar tarih, 1822/38-1 sayılı Yönetim Kurulu kararına istinaden şeker maliyetiyle ilgilendirilmeksizin dönem kâr veya zararı hesabına intikal ettirilmiştir İŞLETMELER İTİBARİYLE FAALİYET KÂR VEYA ZARARI 1-Şirketimiz dönem kârına esas olmak üzere 2009 yılında şeker fabrikalarımız ile Şeker Enstitüsündeki işletme faaliyetlerinden ,10 TL brüt satış kârı meydana gelmiştir. Bu meblağdan faaliyet giderleri ,69 TL nin tenzili ile faaliyet zararı ,59 TL ye baliğ olmaktadır. Söz konusu meblağa işletmelerimiz diğer olağan gelir ve kârlar yekünü ,46 TL nin ilavesi ve diğer olağan gider ve zarar yekünü ,01 TL nin tenzili ile ,14 TL olağan zarara, ,19 TL olağandışı gelir ve kârların ilavesi, ,03 TL olağandışı gider ve zararların tenzilinden sonra Şeker Fabrikaları ile Şeker Enstitüsü nün bakiye zararı ,98 TL olarak gerçekleşmiş olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. 183

200 İŞLETMELERİMİZ DÖNEM KÂRLARI VE ZARARLARI 2008 Kâr veya Zararı 2009 Kâr veya Zararı Şeker Fabrikaları TL TL Afyon , ,92 Ağrı , ,42 Alpullu , ,54 Ankara , ,37 B o r , ,49 Burdur , ,10 Çarşamba , ,37 Çorum , ,00 Elazığ , ,85 Elbistan , ,26 Erciş , ,40 Ereğli , ,19 Erzincan , ,85 Erzurum , ,36 Eskişehir , ,53 Ilgın , ,31 Kars , ,32 Kastamonu , ,37 Kırşehir , ,51 Malatya , ,71 Muş , ,05 Susurluk , ,14 Turhal , ,03 Uşak , ,13 Yozgat , ,49 Toplam , ,35 Şeker Enstitüsü , ,28 Genel Toplam , ,63 2- Makina Fabrikalarımız ile E.M.A.F. nın 2009 yılı faaliyetleri sonucu meydana gelen ,52 TL dönem zararı fabrikalar itibariyle 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 184

201 Makina Fabrikaları Ankara Makina Fabrikası Eskişehir E.M.A.F 2008 Yılı Dönem Kârı/Zararı TL (-) ,58 (-) ,50 (-) , Yılı Dönem Kârı/Zararı TL (-) ,30 (-) ,84 (-) ,38 Toplam (-) ,54 (-) ,52 3-Alkol Fabrikalarımızın işletme faaliyet kârları ,35 TL olarak gerçekleşmiş olup, 2008 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Alkol Fabrikaları Erzurum Eskişehir Malatya Turhal 2008 Yılı Kârı/Zararı TL , Yılı Kârı/Zararı TL , Toplam , , yılı Gelir Tablosunun Diğer Olağan Gelir ve Kârlar bölümünde kayıtlı bulunan ,28 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Diğer Olağan Gelir ve Kârlar -İştiraklerimizden temettü gelirleri -Faiz gelirleri -Konusu kalmayan karşılıklar -Menkul kıymet satış kârı -Kambiyo kârları -Diğer olağan gelir ve kârlar 2009 Yılı TL , , , ,89 Toplam ,28 185

202 yılı Gelir Tablosunun Diğer Olağan Gider ve Zararlar bölümünde kayıtlı bulunan ,91 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir Yılı Diğer Olağan Gider ve Zararlar TL -Karşılık giderleri ,56 -Kambiyo zararları ,75 -Diğer olağan gider ve zararlar ,60 Toplam , yılı Gelir Tablosunun Olağan Dışı Gelir ve Kârlar bölümünde kayıtlı bulunan ,20 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir Yılı Olağandışı Gelir ve Kârlar TL -Maddi Duran Varlık satış kârları ,25 -Önceki dönem gelir ve kârları ,18 -Tazminat ve ceza gelirleri ,16 -Diğer olağandışı gelir ve kârlar ,61 Toplam , yılı Gelir Tablosunun Olağan Dışı Gider ve Zararlar bölümünde kayıtlı bulunan ,66 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir Yılı Olağandışı Gider ve Zararlar TL -Çalışmayan kısım gider ve zararları ,42 -Önceki dönem gider ve zararları ,92 -Maddi duran varlık satış zararları - -Tazminat ve ceza giderleri ,99 -Diğer olağan dışı gider ve zararlar ,33 Toplam ,66 186

203 Önceki bölümlerde arz ve izah edilen faaliyetlerimizin her safhasında görev alan ve üstün bir gayret gösteren Sanayimizin tüm personeline teşekkürlerimi sunmayı mutlu bir görev saymaktayım. Her yıl olduğu gibi 2009 yılı faaliyet dönemimizde de karşılaştığımız çeşitli problemlerimizin hallinde yakın alâka, yardım ve desteklerini esirgemeyen başta Özelleştirme İdaresi Başkanlığı olmak üzere Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı, D.P.T.Müsteşarlığı ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu na teşekkürlerimi saygıyla arzederim. TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 187

204 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş YILI KÂR-ZARAR TABLOSU BAKİYE B O R Ç TL A L A C A K TL KÂR TL ZARAR TL I-ŞEKER SATIŞ ZARARLARI ,73 I-ŞEKER SATIŞ KÂRLARI , ,39 II-ALKOL SATIŞ ZARARLARI II-ALKOL SATIŞ KÂRLARI , ,35 III-MAKİNA FABRİKALARI ZARARLARI ,97 III-MAKİNA FABRİKALARI KÂRLARI , ,52 IV-DİĞER ZARARLAR ,07 IV-DİĞER KÂRLAR , ,66 TOPLAM ,77 TOPLAM , , ,18 DÖNEM KÂRI DÖNEM ZARARI ,44 GENEL TOPLAM ,77 GENEL TOPLAM ,77 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 188

205 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO ÖNCEKİ DÖNEM CARİ DÖNEM AKTİF (VARLIKLAR) TL TL DÖNEN VARLIKLAR , ,13 HAZIR DEĞERLER , ,27 Kasa , ,52 Alınan Çekler Bankalar , ,82 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) Diğer Hazır Değerler 423,49 382,93 MENKUL KIYMETLER 0,00 0,00 Hisse Senetleri 0,00 0,00 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları 0,00 0,00 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları 0,00 0,00 Diğer Menkul Kıymetler 0,00 0,00 Menkul Kıymet Değer Düşüş Karşılığı (-) 0,00 0,00 TİCARİ ALACAKLAR , ,81 Alıcılar , ,26 Alacak Senetleri 0,00 0,00 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) 0,00 0,00 Müteahhitler , ,45 Verilen Depozito ve Teminatlar , ,68 Diğer Ticari Alacaklar , ,42 Şüpheli Ticari Alacaklar , ,92 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) , ,92 DİĞER ALACAKLAR , ,21 Hazineden Alacaklar 0,00 0,00 Ortaklardan Alacaklar 0,00 0,00 İştiraklerden Alacaklar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 0,00 Üreticilere Satılan Sun'i Gübre 0,00 0,00 Personelden Alacaklar , ,22 Diğer Çeşitli Alacaklar , ,99 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Şüpheli Diğer Alacaklar 9.657, ,40 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) 9.657, ,40 STOKLAR , ,68 İlk Madde ve Malzeme , ,38 Yarı Mamüller , ,41 Mamüller , ,08 Ticari Mallar , ,88 Diğer Stoklar , ,54 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 0,00 Verilen Sipariş Avansları , ,39 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 0,00 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri 0,00 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 0,00 Taşeronlara Verilen Avanslar 0,00 0,00 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUK , ,87 Gelecek Aylara Ait Giderler , ,42 Gelir Tahakkukları , ,95 Ödendiğinde Zarar Kayd.Sosyal Güvenlik Kesintileri , ,72 Tahsilinde Ödenecek Özel Gider İndirimi 485,96 0,00 Bankamatiklerce Öd.Üzere Ban.Yat.Pers.Ücr.ve Av , ,78 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR , ,29 Devreden Katma Değer Vergisi , ,09 İndirilecek Katma Değer Vergisi 0,00 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi , ,00 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar , ,49 İş Avansları 204,40 300,00 Personel Avansları , ,09 Sayım ve Tesellüm Noksanları , ,62 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar 0,00 0,00 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 0,00 189

206 AKTİF (VARLIKLAR) ÖNCEKİ DÖNEM TL CARİ DÖNEM TL DURAN VARLIKLAR , ,97 TİCARİ ALACAKLAR , ,22 Alıcılar 0,00 0,00 Alacak Senetleri 0,00 0,00 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) 0,00 0,00 Müteahhitler 0,00 0,00 Verilen Depozito ve Teminatlar , ,22 Diğer Ticari Alacaklar 0,00 0,00 Sipariş Avansları 0,00 0,00 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 0,00 DİĞER ALACAKLAR , ,89 Ortaklardan Alacaklar 0,00 0,00 İştiraklerden Alacaklar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 0,00 Hazineden Alacaklar , ,89 Personelden Alacaklar 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Alacaklar 0,00 0,00 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 0,00 MALİ DURAN VARLIKLAR , ,80 Bağlı Menkul Kıymetler , ,80 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 0,00 İştirakler 0,00 0,00 İştirakler Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 0,00 İştiraklerden Sermaye Payları Değer Düşük.Karşılığı (-) 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşük. Karşılığı (-) 0,00 0,00 Diğer Mali Duran Varlıklar 0,00 0,00 Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 0,00 MADDİ DURAN VARLIKLAR , ,62 Arazi ve Arsalar , ,74 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri , ,64 Binalar , ,84 Tesis, Makina ve Cihazlar , ,61 Taşıtlar , ,60 Demirbaşlar , ,52 Diğer Maddi Duran Varlıklar 0,00 0,00 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,36 Yapılmakta Olan Yatırımlar , ,03 Verilen Avanslar 0,00 0,00 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 336,10 0,09 Haklar , ,16 Şerefiye 0,00 0,00 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 0,00 0,00 Araştırma Geliştirme Giderleri 0,00 0,00 Özel Maliyetler , ,62 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar , ,19 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,88 Verilen Avanslar 0,00 0,00 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR , ,36 Arama Giderleri 0,00 0,00 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri 0,00 0,00 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar , ,64 Birikmiş Tükenme Payları (-) , ,28 Verilen Avanslar 0,00 0,00 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAK , ,53 Gelecek Yıllara Ait Giderler , ,53 Gelir Tahakkukları 0,00 0,00 DİĞER DURAN VARLIKLAR , ,46 Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV 0,00 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi 0,00 0,00 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar 0,00 0,00 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar , ,24 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar 0, ,54 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 0,00 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,32 AKTİF (VARLIKLAR)TOPLAMI (1+2) , ,10 NAZIM HESAPLAR , ,69 190

207 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO ÖNCEKİ DÖNEM CARİ DÖNEM PASİF (KAYNAKLAR) TL TL KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR , ,60 MALİ BORÇLAR 0,00 0,00 Banka Kredileri 0,00 0,00 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar 0,00 0,00 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyeti (-) 0,00 0,00 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri 0,00 0,00 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri 0,00 0,00 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler 0,00 0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler 0,00 0,00 Hazine Kredileri 0,00 0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 0,00 0,00 Diğer Mali Borçlar 0,00 0,00 TİCARİ BORÇLAR , ,05 Satıcılar , ,27 Borç Senetleri 0,00 0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Kamu İktisadi Teşebbüslerine Borçlar , ,83 Alınan Depozito ve Teminatlar , ,58 Diğer Ticari Borçlar , ,37 DİĞER BORÇLAR , ,41 Hazineye Borçlar 0,00 0,00 Ortaklara Borçlar 0,00 0,00 İştiraklere Borçlar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklara Borçlar 0,00 0,00 Personele Borçlar , ,46 Diğer Çeşitli Borçlar , ,43 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Resmi Dairelere Borçlar , ,52 ALINAN AVANSLAR , ,75 Alınan Sipariş Avansları , ,60 Alınan Diğer Avanslar 0,00 568,15 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ 0,00 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri 0,00 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 0,00 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER , ,94 Ödenecek Vergi ve Fonlar , ,95 Ödenecek Sosy Güvenlik Kesintileri , ,51 Vadesi Gelmiş Ertelenmiş veya Taksitlen.Vergi ve Diğ. Yük , ,72 Ödenecek Diğer Yükümlülükler , ,76 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI , ,19 Dönem Kârı Vergi ve Diğ.Yasal Yükümlülük Karşılıkları 0,00 0,00 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-) 0,00 0,00 Kıdem Tazminatı Karşılığı 0,00 0,00 Maliyet Giderleri Karşılığı 0,00 0,00 Faiz Tahakkukları 0, ,81 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları , ,38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI , ,26 Gelecek Aylara Ait Gelirler , ,91 Gider Tahakkuklları , ,35 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR , ,00 Hesaplanan Katma Değer Vergisi 0,00 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi , ,00 Akredidif ve Kambiyo İşlemlerinden Borçlar 0,00 0,00 Sayım ve Tesellüm Fazlaları 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Yabancı Kaynaklar 0,00 0,00 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR , ,02 MALİ BORÇLAR 0,00 0,00 Banka Kredileri 0,00 0,00 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar 0,00 0,00 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) 0,00 0,00 Yurtdışı Kredileri 0,00 0,00 Diğer Yerlerden Alınan Krediler 0,00 0,00 Çıkarılmış Tahviller 0,00 0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler 0,00 0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 0,00 0,00 Diğer Mali Borçlar 0,00 0,00 191

208 PASİF (KAYNAKLAR) ÖNCEKİ DÖNEM TL CARİ DÖNEM TL TİCARİ BORÇLAR , ,97 Satıcılar 0,00 0,00 Borç Senetleri 0,00 0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Kamu İktisadi Teşebbüslerine Borçlar 0,00 0,00 Alınan Depozito ve Teminatlar , ,97 Diğer Ticari Borçlar 0,00 0,00 DİĞER BORÇLAR , ,74 Hazineye Borçlar 0,00 0,00 Ortaklara Borçlar 0,00 0,00 İştiraklere Borçlar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklara Borçlar 0,00 0,00 Gerçek ve Tüzel Kişilere Borçlar 0,00 0,00 Yurdışına Borçlar 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Borçlar 9,04 9,04 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar 0,00 0,00 Resmi Dairelere Borçlar , ,70 ALINAN AVANSLAR 0,00 0,00 Alınan Sipariş Avansları 0,00 0,00 Alınan Diğer Avanslar 0,00 0,00 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI , ,95 Kıdem Tazminatı Karşılığı , ,98 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları , ,97 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI , ,36 Gelecek Yıllara Ait Gelirler , ,36 Gider Tahakkukları 0,00 0,00 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 0,00 Gelecek Yıllara Ertelenen veya Terkin Edilecek KDV 0,00 0,00 Tesise Katılma Payları 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 0,00 0,00 ÖZ KAYNAKLAR , ,48 ÖDENMİŞ SERMAYE , ,44 Sermaye , ,00 Ödenmemiş Sermaye (-) , ,56 Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 0,00 0,00 Sermaye Düzeltmesi Olumsuz Farkları (-) 0,00 0,00 SERMAYE YEDEKLERİ 0,00 0,00 Hisse Senedi İhraç Primleri 0,00 0,00 Hisse Senedi İptal Kârları 0,00 0,00 M.D.V. Yeniden Değerleme Artışları 0,00 0,00 İştirakler Yeniden Değerleme Artışları 0,00 0,00 Maliyet Artışları Fonu 0,00 0,00 Özel Maliyet Bedeli Yeniden Değerleme Artışı 0,00 0,00 Diğer Sermaye Yedekleri 0,00 0,00 KÂR YEDEKLERİ , ,12 Yasal Yedekler , ,60 Statü Yedekleri 0,00 0,00 Olağanüstü Yedekler , ,52 Diğer Kâr Yedekleri 0,00 0,00 Özel Fonlar 0,00 0,00 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI 0,00 0,00 Geçmiş Yıllar Karları 0,00 0,00 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) , ,64 Geçmiş Yıllar Zararları (-) , ,64 DÖNEM NET KÂRI / ZARARI , ,44 Dönem Net Kârı ,67 0,00 Dönem Net Zararı (-) ,44 PASİF (KAYNAKLAR)TOPLAMI (3+4+5) , ,10 NAZIM HESAPLAR , ,69 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 192

209 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI GELİR TABLOSU ÖNCEKİ DÖNEM TL CARİ DÖNEM TL A BRÜT SATIŞLAR , ,42 1 Yurt İçi Satışlar , ,54 2 Yurt Dışı Satışlar , ,88 3 Diğer Gelirler ,49 0,00 B SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 0, ,00 1 Satıştan İadeler (-) 0, ,00 2 Satış İskontoları (-) 0,00 0,00 3 Diğer İndirimler (-) 0,00 0,00 C NET SATIŞLAR , ,42 D SATIŞLARIN MALİYETİ (-) , ,24 1 Satılan Mamuller Maliyeti (-) , ,26 2 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00 0,00 3 Satılan Hizmet Maliyeti (-) 0,00 0,00 4 Diğer Satışların Maliyeti (-) , ,98 BRÜT SATIŞ KÂRI VEYA ZARARI , ,18 E FAALİYET GİDERLERİ(-) , ,53 1 Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) , ,37 2 Pazarlama,Satış ve Dağıtım Giderleri (-) , ,32 3 Genel Yönetim Giderleri (-) , ,84 FAAALİYET KÂRI VEYA ZARARI , ,35 F DİĞER OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR , ,28 1 İştiraklerden Temettü Gelirleri 0,00 0,00 2 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri 0,00 0,00 3 Faiz Gelirleri , ,51 4 Komisyon Gelirleri 0,00 0,00 5 Konusu Kalmayan Karşılıklar , ,20 6 Menkul Kıymet Satış Kârları 5.812,12 0,00 7 Kambiyo Kârları , ,68 8 Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 0,00 9 Enflasyon Düzeltmesi Karları 0,00 0,00 10 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar , ,89 G DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) , ,91 1 Kuruluş Giderleri Amortismanı (-) 0,00 0,00 2 Komisyon Giderleri (-) 0,00 0,00 3 Karşılık Giderleri (-) , ,56 4 Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00 0,00 5 Kambiyo Zararları (-) , ,75 6 Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 0,00 7 Enflasyon Düzeltmesi Zararları (-) 0,00 0,00 8 Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) , ,60 F FİNANSMAN GİDERLERİ (-) ,75 0,00 1 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-) ,75 0,00 2 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 0,00 0,00 OLAĞAN KÂR VEYA ZARAR , ,98 I OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR , ,20 1 Maddi Duran Varlık Satış Karları , ,25 2 Önceki Dönem Gelir ve Kârları , ,18 3 Maddi Duran Varlıklar Sayım Fazlalıkları 0,00 0,00 4 Tazminat ve Ceza Gelirleri , ,16 5 Duran Varlık Satış Karları 0,00 0,00 6 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar , ,61 J OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) , ,66 1 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) , ,42 2 Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) , ,92 3 Maddi Duran Varlık Satış Zararları (-) 2.123,47 0,00 4 Maddi Duran Varlık Sayım Noksanlıkları (-) 0,00 0,00 5 Tazminat ve Ceza Giderleri (-) , ,99 6 Duran Varlık Satış Zararları (-) 0,00 0,00 7 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) , ,33 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI , ,44 K D.KÂRI VERGİ VE DİĞ.YASAL YÜK.KARŞILIK.(-) 0,00 0,00 DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI , ,44 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 193

210 GELİR TABLOSU KÂR ZARAR HESABI Teşekkülümüzün 2009 yılı satış hacmi (Brüt Satışları) Bin TL, Dönem Zararımız ise Bin TL olmuştur.. KÂR ve ZARAR Bin TL YILLAR TÜRKŞEKER BAĞLI ORTAKLIK ŞEKER SANAYİİ 194

211 TÜM SATIŞLAR - I Bin TL , , , , , , , , , YILLAR MAKİNA FABRİKALARI KRİSTAL ŞEKER SATIŞ KÜP ŞEKER SATIŞ SUNİ GÜBRE SATIŞ İTHAL ŞEKER SATIŞ 195

212 , , , , , , , , , , , , , , , TÜM SATIŞLAR - 2 Bin TL YILLAR ŞEKER İHRACI İSPİRTO SATIŞLARI RAFİNE ŞEKER SATIŞI DİĞER SATIŞLAR ÇİFTLİK MAMÜLLERİ MELAS TOPLAM SATIŞ 196