BÖLGESEL İNOVASYON SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE: İSTATİSTİKİ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLANDIRMASI DÜZEY 2 BÖLGELERİ İNOVASYON İNDEKSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BÖLGESEL İNOVASYON SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE: İSTATİSTİKİ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLANDIRMASI DÜZEY 2 BÖLGELERİ İNOVASYON İNDEKSİ"

Transkript

1 T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI BÖLGESEL İNOVASYON SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE: İSTATİSTİKİ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLANDIRMASI DÜZEY 2 BÖLGELERİ İNOVASYON İNDEKSİ Mustafa GÖMLEKSİZ YÜKSEK LİSANS TEZİ Danışman Prof. Dr. Abdulkadir BULUŞ Konya-2012

2 i İÇİNDEKİLER Sayfa No Bilimsel Etik Sayfası... iii Tez Kabul Formu... iv Önsöz... v Özet... vi Summary... vii Kısaltmalar Listesi... viii Tablolar Listesi... ix Şekiller Listesi... x Giriş... 1 BİRİNCİ BÖLÜM TEORİK VE KAVRAMSAL ÇERÇEVE Bilgi - Teknoloji - İnovasyon Mekanizması ve İktisadi Büyüme İlişkisi İnovasyon Doğası İnovasyon Süreçleri ve Ortaya Çıkan Modeller Doğrusal (Linear) İnovasyon Modelleri Etkileşimli (Interactive) İnovasyon Modeli İnovasyonların Yayılımı (Diffusion of Innovations) İnovasyon Sistemleri Yaklaşımı Ulusal İnovasyon Sistemleri Bölgesel İnovasyon Sistemleri İKİNCİ BÖLÜM İNOVASYON SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE Temel Kurumlar Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu (BTYK) Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM) Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) Türk Patent Enstitüsü (TPE) Destekleyici (İşbirlikçi) Aktörler Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB) Üniversite ve Kamu Kurumları Araştırma Merkezleri Teknoloji ve İşletme Geliştirme Merkezleri (TEKMER) Finansmana Yönelik Kurum, Kuruluş ve Faaliyetler TÜBİTAK Destekleri Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Destekleri Sanayi Tezleri Programı (SAN-TEZ) Teknogirişim Sermaye Desteği Kalkınma Ajansı Destekleri Yenilikçi Firmalar ÜÇÜNCÜ BÖLÜM AMPİRİK ÇERÇEVE: İNOVASYONUN ÖLÇÜMÜ VE İNDEKS DEĞERLERİNİN OLUŞTURULMASI İnovasyonun Ölçümü Kamu Kurumları Beşeri Sermaye Altyapılar Piyasa Gelişimi ve İş Ortamı... 83

3 ii İnovasyon Çıktıları Literatür İncelemesi İnovasyon Ölçümüne Yönelik Başlıca İndeks Çalışmaları Global İnovasyon İndeksi (Global Innovation Index) Avrupa İnovasyon Skorbordu (European Innovation Scoreboard) Bölgesel İnovasyon Skorbordu (Regional Innovation Scoreboard) Amerikan Bölgelerinde İnovasyon (Innovation in American Regions) İnovasyon Kapasitesi ve Performansı Kapsamındaki Diğer Çalışmalar Bölgesel İnovasyon İndeksinin Oluşturulması İndeks Bileşenleri İndekslerin Hesaplanması İnovasyon Etkinliği DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE İBBS DÜZEY 2 BÖLGELERİ İNOVASYON İNDEKSİ Düzey 2 TR10 Bölgesi Düzey 2 TR21 Bölgesi Düzey 2 TR22 Bölgesi Düzey 2 TR31 Bölgesi Düzey 2 TR32 Bölgesi Düzey 2 TR33 Bölgesi Düzey 2 TR41 Bölgesi Düzey 2 TR42 Bölgesi Düzey 2 TR51 Bölgesi Düzey 2 TR52 Bölgesi Düzey 2 TR61 Bölgesi Düzey 2 TR62 Bölgesi Düzey 2 TR63 Bölgesi Düzey 2 TR71 Bölgesi Düzey 2 TR72 Bölgesi Düzey 2 TR81 Bölgesi Düzey 2 TR82 Bölgesi Düzey 2 TR83 Bölgesi Düzey 2 TR90 Bölgesi Düzey 2 TRA1 Bölgesi Düzey 2 TRA2 Bölgesi Düzey 2 TRB1 Bölgesi Düzey 2 TRB2 Bölgesi Düzey 2 TRC1 Bölgesi Düzey 2 TRC2 Bölgesi Düzey 2 TRC3 Bölgesi Sonuç Kaynakça Ekler Özgeçmiş

4 iii T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü BİLİMSEL ETİK SAYFASI Bu tezin proje safhasından sonuçlanmasına kadarki bütün süreçlerde bilimsel etiğe ve akademik kurallara özenle riayet edildiğini, tez içindeki bütün bilgilerin etik davranış ve akademik kurallar çerçevesinde elde edilerek sunulduğunu, ayrıca tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan bu çalışmada başkalarının eserlerinden yararlanılması durumunda bilimsel kurallara uygun olarak atıf yapıldığını bildiririm. Mustafa GÖMLEKSİZ

5

6 v Önsöz İnovasyon son yirmi yıllık süreçte akademik çevrelerin ve araştırmacıların yoğun şekilde ilgilerini çeken bir kavram olmuştur. Bugün gelinen noktada, başta Avrupa Birliği ve OECD gibi önde gelen küresel ortaklıklar olmak üzere birçok ülke ve organizasyon, inovasyon sistemlerinin ve bu kapsamdaki politikaların geliştirilmesine odaklanmışlardır. İktisadi refah arayışlarında böylesine güncel ve önemli bir konunun Türkiye kapsamında irdelenmesi ve ortaya konmuş çabalara bir katkı sağlayabilmek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışma, ulusal ve uluslararası literatürde bulunan birçok çalışmanın bir sentezidir. Bu tezin başlangıç aşamasında bana gerekli çalışma ortamını temin eden ve yardımlarını esirgemeyen değerli hocam ve danışmanım Sayın Prof. Dr. Abdulkadir BULUŞ a öncelikle içten teşekkür ediyorum. Çalışma konusunun ortaya çıkışı ve hazırlanmasında yol göstericiliğinden çok şey öğrendiğim değerli hocam Sayın Yrd. Doç. Dr. Birol MERCAN a ise çok şey borçluyum. Bir akademisyenden öte, bir abi gibi elimden tutmuş olmasaydı, bu çalışma şu an tamamlanmış olmayacaktı. Bana olan güveni ve sağladığı tüm desteklerden dolayı kendisine olan vefa borcum sonsuzdur. Son olarak ise, fedakârlıkların en kıymetlisini yaparak, her anımda yanımda olan ve bana kol kanat geren sevgili Anne ve Babama tüm kalbimle minnettar olduğumu belirtmek isterim.

7 vi Bölgesel İnovasyon Sistemleri ve Türkiye: İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması Düzey 2 Bölgeleri İnovasyon İndeksi Tarihsel süreç içerisinde refah artırımını hedefleyen ekonomik birimlerin öncelikli çabası, iktisadi büyümeye kaynak sağlayacak vasıtaların teşkili ve geliştirilmesine yönelik olmuştur. İnsan ihtiyaçlarının artan bir şekilde değiştiği günümüz dünyasında ise bu çaba, yeni bilgi düzeyi ve teknolojilerin yaratımına ilişkin olmaktadır. İktisadi refah kapsamında yeniliğe duyulan bu ihtiyaç, inovasyonlara gösterilen ilginin de merkezini oluşturmaktadır. Bununla beraber, son zamanlarda bu ilginin yönü, inovasyonun kendine has doğasını içerisinde barındıran ulusal ve bölgesel inovasyon sistemlerine doğru kaymıştır. Bu çalışma, ulusal inovasyon sistemlerinin bir alt dalı olan bölgesel inovasyon sistemleri içerisindeki çeşitli bileşenler kapsamında, Türkiye deki bölgelerin yenilikçi kapasitelerinin ve ilgili bölgeler arası karşılaştırılabilir homojen bir ölçütün ortaya konmasını amaçlamaktadır. Bu amaçla, İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması 2. Düzey kapsamında yer alan 26 bölgenin inovasyon indeksleri, inovasyon girdi ve çıktı bileşenleri altındaki bir dizi gösterge kullanılarak hesaplanmıştır. Temel olarak dört bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, inovasyon ve iktisadi büyüme arasındaki ilişki ve sistem yaklaşımı teorik bir çerçevede verilmiştir. İkinci bölümde inovasyon sistemleri kavramı, içerisinde barındırdığı bir dizi belirleyiciyle birlikte Türkiye kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın ampirik kısmını oluşturan üçüncü bölümde, inovasyon ölçümüne yönelik çeşitli çalışmalar ile indekslerin oluşturulmasında kullanılan ölçütler ve yöntem yer almaktadır. Dördüncü ve son bölümde ise, uygulanan yöntem sonucu elde edilen bulgular 26 bölge kapsamında ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: İnovasyon sistemleri, İnovasyonun ölçümü, İnovasyon İndeksi JEL Sınıflandırması: O31, R11, R12.

8 vii Regional Innovation Systems and Turkey: NUTS 2 Level Regional Innovation Index Economic agents have primarily aimed to constitute and improve resources for building welfare in the historical process. In today s world, these resources are related to creating knowledge and new technologies since human needs increasingly vary and renew. In context to economic welfare, the need for regeneration accounts for underlying attentions to numerous innovations. Besides the increasing attentions have directed to national and regional innovation systems which contain the specific nature of innovations in recent times. This study aims to constitute a comparable homogenous benchmark across the regions in Turkey to present their innovative capabilities within the regional innovation systems which is a sub-branch of the national innovation systems. For this purpose, regional innovation indexes of 26 NUTS 2 regions in Turkey have been calculated using a set of indicators in innovation input and output components. Basically in the first part of this four-part study, the relationship between innovation and economic growth are given in the theoretical framework and system approach. In the second part of the study the concept of innovation systems are examined together with Turkey within the scope of a number of determining element. The empirical part of the study is in the third chapter with several studies about measuring innovations and indices which are used to establish the criteria and methods of the study. The fourth and last part presents the findings of the 26 regions separately as a result of applied methods. Key Words: Innovation systems, Measuring Innovations, Innovation Index. JEL Classification: O31, R11, R12.

9 viii Kısaltmalar Listesi AB ABD AR-GE BİT DPT EUROSTAT GSYH İBBS ISO KOSGEB OECD TEKMER TÜBA TÜBİTAK TÜİK TÜRKAK TPE TTGV ULAKBİM UME URAP YÖK : Avrupa Birliği : Amerika Birleşik Devletleri : Araştırma ve Geliştirme : Bilgi ve İletişim Teknolojileri : Devlet Planlama Teşkilatı : Avrupa İstatistik Ofisi : Gayri Safi Yurtiçi Hasıla : İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması : İstanbul Sanayi Odası : Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı : Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü : Teknoloji Geliştirme Merkezi : Türkiye Bilimler Akademisi : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu : Türkiye İstatistik Kurumu : Türk Akreditasyon Merkezi : Türk Patent Enstitüsü : Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı : Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi : Ulusal Metroloji Enstitüsü : University Ranking by Academic Performance : Yükseköğretim Kurulu

10 ix Tablolar Listesi Tablo-1: Fordizm ve Post-Fordizmin Karşılaştırılması Tablo-2: Doğrusal ve Etkileşimli İnovasyon Modelleri Tablo-3: İnovasyon Karar Süreçleri Tablo-4: Farklı Tür İnovasyon Nitelikleri Tablo-5: Ulusal İnovasyon Sistemi Tanımları Tablo-6: Türkiye de Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Tablo-7: Türkiye de Üniversite ve Kamu Kurumları Araştırma Merkezleri Tablo-8: Türkiye de Teknoloji ve İşletme Geliştirme Merkezleri Tablo-9: TÜBİTAK Destek Programları Tablo-10: TTGV Destekleri ve Tanımları Tablo-11: Türkiye de Bulunan Kalkınma Ajansları Tablo-12: Türkiye de Firmaların Ar-Ge Harcamaları ve Ar-Ge İnsangücü (2010) Tablo-13: Global İnovasyon İndeksindeki Bazı Ülke Sıralamaları Tablo-14: Bazı Ülkelerin Avrupa İnovasyon Skorbordu Göstergeleri Tablo-15: Bölgesel İnovasyon Skorbordu Bileşenleri Tablo-16: Bölgesel İnovasyon Skorbordu Bileşen Ağırlıkları Tablo-17: Amerikan Bölgelerinde İnovasyon İndeksi Bileşenleri Tablo-18: İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması Düzey 2 Bölgeleri Tablo-19: Bölgesel İnovasyon İndeksine ait Değişkenler ve Göstergeler Tablo-20: Bölgesel İnovasyon İndeksleri ve Etkinlik Puanları

11 x Şekiller Listesi Şekil-1: Açık ve Örtük Bilgi Çerçevesinde Bilgi Tabanları Şekil-2: Schumpeterci İçsel Büyümenin Belirleyicileri Şekil-3: Bilgi-Teknoloji-İnovasyon Mekanizması ve İktisadi Büyüme Şekil-4: Doğrusal İnovasyon Modeli Şekil-5: Etkileşimli İnovasyon Modeli Şekil-6: İnovasyonun Yayılımı Şekil-7: İnovasyon Sistemlerinin Genel Yapısı Şekil-8: Ulusal İnovasyon Sistemi, Aktörler ve Bağlantılar Şekil-9: Bölgeselleşme ve Yerelleşmenin Gelişimi Şekil-10: Mekânsal Bir Birimde İnovasyon Oluşumunu Belirleyen Etkileşimler Şekil-11: Bölgesel İnovasyon Sistemleri ve Aktörler Arası Bağlantılar Şekil-12: Türkiye deki Firmalarda İnovasyon Faaliyetleri ( ) Şekil-13: Global İnovasyon İndeksi Bileşenleri Şekil-14: Global İnovasyon İndeksi 2011 ve Türkiye Şekil-15: Avrupa İnovasyon Skorbordu Bileşenleri Şekil-16: Avrupa İnovasyon Skorbordu 2011 ve Türkiye Şekil-17: Bölgesel İnovasyon İndeksi Bileşenleri Şekil-18: Bölgelerin Ana İndeks Bileşenlerindeki Dağılımları

12 1 Giriş Bilgi ve teknolojinin egemenliğindeki değişen dünya düzeninde, gün geçtikçe derinliği artan küreselleşme dalgası ülkeleri ve bünyelerinde bulunan birçok sistemi değiştirmeye devam etmektedir. Dolayısıyla bu sistemleri meydana getiren ekonomik birimler, sosyal ve kültürel değerler / birikimler ve politik çevreler de bu değişimin birer parçası olmaktadırlar. Bilginin kritik bir önemde olduğu ve teknolojideki yeniliklere ayak uydurmanın giderek zorlaştığı içinde bulunduğumuz bu çağ, hiç şüphesiz bir Bilgi ve Teknoloji Çağı dır. 21. yüzyılın değişime çok daha duyarlı bu doğası, ulusların zenginliği ve refahının ayrılmaz parçası ekonomik çevrede de yansımalarını göstermektedir. Bu kapsamda yeni bilgi ve teknolojilerin anlaşılması ve bunlara uyumun sağlanması, iktisadi refah artırımını hedefleyen her ulusun ortak gayesi olmaktadır. Böyle bir anlayışı hâkim kılabilmek için de bilgi ve teknolojinin ekonomik ve sosyal sistem içerisindeki yerini tam manasıyla kavramak önemlidir. İktisadi bağlamda 19. yüzyıl ortalarına kadar süren klasik dönemin ardından ortaya çıkan ilk neo-klasik yaklaşımlar bilgi ve teknolojiyi sistem içerisinde tamamen dışsal birer faktör olarak görüyor ve benzer teknolojik avantajların tüm birimler ve bireylere eşit şekilde dağıldığını varsayıyorlardı. Böyle bir yaklaşım teknolojinin kamu malı olarak görüldüğü bir anlayışla alakalıydı. Tam bilgi varsayımına dayanan bu neo-klasik yaklaşımlar, küreselleşmenin hız kazandığı ve bununla alakalı tartışmaların arttığı günümüzde güvenilirlik ve yararlılığın sınırlarında kalmışlardır. Bir kez böyle bir statik dünyadan ayrılıp, bilim ve teknolojideki yeni gelişmelere erişimin son derece düzensiz ve değişken olduğu teknik ve örgütsel bağlamdaki radikal yeniliklerin dinamik dünyasına girdiğimizde, önümüzdeki tablo tamamen değişmektedir. İktisadi teorinin politika yapımına bir şekilde katkı sağlaması için daha gerçekçi varsayımlar ve gerçekçi bir öngörüye gerek vardır. Böyle bir gerçeklikle ortaya çıkan yeni büyüme teorisi modelleri, bilgiyi ve teknolojik ilerlemeyi tamamen içsel ve insanlar tarafından yönlendirilen bir dizi kaynak ve beşeri sermaye bileşiminin oluşturduğu faaliyetler ve

13 2 yatırımlardan oluşan bir süreç olarak görmüşlerdir (Freeman, 1995: 17; Howells, 2005: 1221). Bilgi ve teknolojinin ekonomik ve sosyal yaşam içerisindeki rolünün anlaşılması tarihsel sürecin analizi ile mümkün olabilmektedir. Bu kapsamda evrimsel bir süreçte birikimli şekilde artan bilgi düzeyi ve takiben meydana gelen teknolojik gelişmeler ile ekonomik ve sosyal sistem arasında iki yönlü pozitif bir nedensellik ilişkisinin var olduğu söylenebilir. Başka bir deyişle, (sistem içerisinde) zevk ve tercihler kapsamında sürekli artan insan ihtiyaçları bilgi ve teknolojiyi bir gereklilik haline getirirken, zaman içerisinde bilgi düzeyinde meydana gelen birikimli artış ve ortaya çıkan yeni teknolojiler, (sistem içerisinde) insan ihtiyaçlarının değişimindeki (yenilenmesindeki) sürekliliğin nedeni olabilmektedir. Ayrıca böyle bir süreç üretim sistemi, mekânsal yapılar, kültür ve davranış normlarındaki değişiklikleri de beraberinde getirmektedir. 2. Dünya Savaşı ndan sonra kapitalist sistem içerisinde hâkim olan üretim düzeni Fordizm olmuştur. Genel olarak standartlaşmış metaların kitlesel üretim yapısı içerisinde bir montaj hattına bağlı olduğu bu yeni sistem küreselleşmenin aksine, ulusal bir temelde gelişmiştir. Bu kapsamda Fordist üretim süreçleri tüketicilerin taleplerinin sabit olduğu ve dolayısıyla piyasaların belirgin ve istikrarlı olduğu varsayımına dayanıyordu (Şen, 2000: 25-26). Ancak 1960 lı yılların sonuna doğru Fordizmin bu özellikleri, teknolojik değişim ve gelişimle karmaşıklaşan ekonomik ve sosyal ihtiyaçlara ve sorunlara yanıt olmaktan uzak kalmıştır. Ayrıca 1973 te ortaya çıkan, hammadde kaynaklarının tükenmesi ve çevre kirliliği tartışmaları ile gündeme gelen Dünya Petrol Krizi yeni ve esnek bir yapılanma gereğini doğurmuştur (Aydınlı, 2004: 4). Bu gereksinim ile ortaya çıkan ve esnek üretim sistemi üzerine kurulu Post-Fordist yaklaşıma göre, kitlesel piyasaların belirli bir doygunluğa eriştikten sonra parçalanıp çeşitlenmesi, tüketicilerin zevk ve tercihlerinin değişip gelişmesine ve sonuç olarak daha seçici olmalarına sebep olmuştur (Parlak, 1999: 90). Ekonomiler kapsamında üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılmasıyla ilgili küresel bir ihtiyaçtan ortaya çıkan Post-Fordizm, bu

14 3 ihtiyaçların karşılanmasına yönelik olarak yeni bilgi ve teknolojilerin gerekliliğini net bir şekilde vurgulamıştır. Geçtiğimiz yüzyıllar içerisinde gerekli bir şekilde değişen ve gelişen bilgi ve teknoloji kavramları, çağımızın trendi değişim süreçlerinin habercisi olan yeniliklerin de temelini oluşturmaktadır. Söz konusu bu yenilikler bilimsel araştırmadan icada, geliştirmeye ve ticarileştirmeye kadar yeni bir ürün veya süreç yaratmadaki teknik, endüstriyel ve ticari adımlar bütünü olarak tanımlanmaktadır (Aslan, 2002: 330). Bahsedilen bu adımlar bütünü ise aynı zamanda, köken olarak eski ancak son zamanlarda kazandığı özel anlam nedeniyle henüz yeni sayılabilecek bir kavram olan inovasyonlardır. İnovasyon köken olarak Latince olan innovatus sözcüğünden türemiştir. Toplumsal, kültürel ve idari ortamda yeni yöntemlerin kullanılmaya başlanması anlamına gelmekle birlikte, Türkçe de yenilik, yenileme gibi sözcüklerle karşılanmaya çalışılsa da anlamı tek bir sözcükle ifade edilemeyecek kadar geniştir. Ayrıca "yenilik" ve "yenileme", "inovasyon" sözcüğü ile ifade edilmeye çalışılan kavramın dışında da çağrışımlara yol açmaktadır. Bu yüzden, "inovasyon" teknik bir sözcük olarak kabul edilebilmektedir (Tutar vd., 2007: 196). Tarihsel süreçte inovasyon kavramını açıklamaya yönelik birçok tanımla karşılaşmak mümkündür. Bu çeşitliliğin sebebi yeniliğin ve değişimin sürekliliğinden de kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla inovasyon olgusunun evrimsel gelişiminin, bu değişime ayak uydurmada gösterilen çabalarla doğrudan ilişkili olduğu söylenebilir. Genel olarak inovasyon tüketicilerin daha önce karşılaşmadığı yeni bir ürünün icadı, imalatçılar tarafından daha önce keşfedilmemiş ve bilimsel olarak yeni olan bir üretim yönteminin bulunması, imalat dalları arasında daha önceleri var olmayan bir alanda yeni bir piyasanın oluşumu, yeni hammadde kaynakları ya da ara malların ele geçirilmesi ve herhangi bir endüstride yeni örgütsel oluşumların ortaya çıkması gibi birçok faaliyetten oluşmaktadır (Schumpeter, 1934: 66). Bu kapsamda inovasyonlar

15 4 ekonomik fayda içeren yeni yaratımlardır. Bu yaratımlar yeni marka ve yöntemleri kapsayabilmekte ve çoğu zaman da mevcut ürün ya da üretim düzenlerinin yeni bileşimleri olarak ortaya çıkabilmektedirler. Ortaya çıkan bu bileşimler çok çeşitli olmakla birlikte, inovasyonlara dair süreçler de son derece karmaşıktır. Bu süreçlerin yeni ürünlere ve üretim düzenlerine dönüşümünde, bilimsel ve teknolojik olanakların bilgi unsuruyla birlikte var olması gereklidir. (Edquist, 1997: 1). Modern ekonomik bağlamda inovasyon aynı anda birden fazla yerde bulunan bir olgudur. İnovasyon ekonomi içerisindeki tüm alanlarda sürekli şekilde devam eden ve yeni ürünler, teknikler, organizasyon çeşitleri ve yeni piyasalarla sonuçlanan öğrenme süreçleri, araştırmalar ve keşiflerdir. Ekonomik kapsamda bazen bu faaliyetler yavaş, aşamalı ve artımlı olabilmektedir, ancak inovasyonlar her zaman orada olacaklardır (Lundvall, 1992: 8). İnovasyon yeni ya da daha iyi mal ve hizmetlerin ortaya çıkarılmasıyla, verimliliği artırarak maliyetleri düşüren yeni teknoloji ve süreçlerin benimsenmesi olarak da nitelendirilebilir. Yeni teknolojilere böyle bir uyumun sağlanması, üretim sisteminin daha etkin hale gelmesine olanak sağlayacaktır. Ayrıca bu kapsamda oluşacak yeni iş modelleri ve örgütsel yapılar firmaların mesleki ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlayarak karar süreçlerini geliştirmektedir. Bunun sonucu olarak da inovasyonun maliyetleri düşürerek kârlılığı artırdığı da söylenebilmektedir (Slaper vd., 2011: 37). Dolayısıyla inovasyon süreçlerinde yeni fikir oluşumlarının teşvik edilmesi ve yaratıcı yeteneklerin ortaya çıkarılabilmesi de önemlidir. Bu kapsamda organizasyonların temel görevi, fikir oluşumu ve yaratıcılıkları destekleyen bir çevreyi inşa etmek olmalıdır (Prajogo ve Ahmed, 2006: 502). Böyle bir çevre içerisindeki mekânsal ve bazen de sosyal yakınlıklar, bilgi ve enformasyonun oluşumunu kolaylaştırarak kolektif öğrenme süreçlerine katkıda bulunurlar. Bu şekildeki bir yakınlığa yüksek derecede bir örtük bilgiyi barındıran ve dolayısıyla daha doğrudan iletişimlerin gerekli olduğu öğrenme ve bilgi üretim süreçlerinin oluşumu ve transferinin sağlanması konularında ihtiyaç duyulmaktadır (Cantner, Meder, 2009: 4).

16 5 Temel ve uygulamalı araştırmalardan yeni ürün/süreç keşiflerine ve bunların hayata geçirilmesine kadar devam eden inovasyon süreçleri kesinlikle doğrusal bir şekilde gerçekleşmemektedir. Aksine, bu süreçler karmaşık geri bildirim mekanizmaları ve içerisinde bilim, teknoloji, öğrenme, üretim, politika ve talebi barındıran etkileşimli ilişkilerden oluşmaktadır. Farklı kurumsal çevreler içerisinde faaliyet gösteren bu faktörler arasındaki etkileşimler inovasyon süreçleri için önemlidir. Bu çevresel aktörler, iktisadi amaçlar çerçevesinde bilgi yaratımı ve kullanımını amaçlayan sistemlerin unsurlarıdır. İnovasyonlar da bu gibi sistemlerin içerisinde ortaya çıkmaktadırlar (Edquist, 1997: 1-2). Böyle bir sistemik anlayışla ortaya çıkan İnovasyon Sistemleri yaklaşımı temel olarak, ulusal ya da bölgesel bir ekonomide inovasyon yaratma kabiliyetine sahip firmalar, üniversiteler, organizasyonlar, araştırma enstitüleri ve kamu kurumları gibi aktörlerin bireysel performansları üzerine değil, bu aktörlerin bir sistemin parçası olarak etkileşimleri üzerine kurulmuştur (Andersson ve Karlsson, 2004: 8-9). Diğer bir deyişle, inovasyon süreçleri için gerekli olan aktörler, bunlar arası ilişkiler ve bu kapsamda oluşan çevre böyle bir sistem yaklaşımını gerekli kılmaktadır. İnovasyon sistemleri temel olarak Ulusal İnovasyon Sistemleri yaklaşımıyla (Freeman, 1987, 1995; Lundvall, 1988, 1992; Nelson, 1993) birlikte gelişmiştir. Mekânsal anlamda kapsamlı bir coğrafyayı kapsayan bu sistem içerisinde ulusal, bölgesel ve kurumsal aktörler faaliyet göstermekte ve bu yüzden sistem kendi içerisinde farklı alt sistemlere ayrılabilmektedir. Bu şekildeki bir sistematik yaklaşım, inovasyon doğasının anlaşılmasını da kolaylaştırmaktadır. İnovasyon sistemleri ve bu kapsamdaki süreçlerle birlikte, iktisadi büyüme ile ilgili bazı geleneksel kaynakların da önemi azalmaktadır. Birçok ülkenin nüfusu durağan bir şekilde seyretmekte ya da gerilemekte ve bu durum emek girdisinin uzun dönem ekonomik büyümedeki rolünü azaltmaktadır. Dahası, fiziksel sermaye yatırımları azalan getirilerle sonuçlanabilmekte ve özellikle gelişmiş ekonomilerde uzun dönem büyümeyi güçlendirme çabalarında yetersiz kalabilmektedir. Bu durumda yeni ya da önemli ölçüde gelişmiş ürün, süreç ya da yöntemleri içeren inovasyon, büyüme ve istihdamın

17 6 sağlanması ve yaşam standartlarının yükseltilmesinde giderek artan şekilde bir ihtiyaç haline gelmektedir. İnovasyonlara duyulan bu ihtiyaç rekabet güçlerini artırmayı, ekonomilerini çeşitlendirmeyi ve daha ötesi yüksek katma değerli faaliyetlerde bulunmayı hedefleyen tüm piyasalar için de geçerli olmaktadır (OECD, 2010: 9). Sanayi devriminden bu yana inovasyon kavramı ekonomilerin çeşitlendirilmesi ve rekabetçilik avantajının elde edilmesiyle ilgili önemli bir kaynak haline gelmiştir. Sürekli ve hızla değişen çevremizde yeni ürünlerin geliştirilmesi her zamankinden önemli hale gelmiş ve böylece özellikle firmalar sürekli değişen müşteri demografisiyle birlikte satın alma davranışları ve beklentilerin de değişime uğradığını kabul etmişlerdir (Prajogo ve Ahmed, 2006: 499). Böyle bir çevrede elde edilebilecek bir rekabetçilik avantajı, yüksek seviyedeki yerelleşme süreçleriyle hayata geçirilebilmekte ve sürdürülmektedir. Ulusal ekonomik yapılarda, değerlerde, kültürlerde, kurumlarda ve tarihlerdeki farklılıklar rekabet başarısına büyük ölçüde katkı sağlamaktadırlar. Bu aşamada ülkelerin rolü daha önce hiç olmadığı kadar fazladır. Rekabet kavramının küreselleşmesi ulusların önemini azaltıyor gibi görünse de, aksine böyle bir rekabet çok daha farklı bir sonucu ortaya çıkarmaktadır. Böyle bir durumda ulus devlet, rekabetçi olmayan firma ve endüstrileri koruma amaçlı ortaya çıkardığı birkaç ticaret engeli dışında, rekabetçilik avantajının dayanağını oluşturan, uzmanlık ve teknolojinin kaynağı olarak artan bir önem kazanmaktadır (Porter, 1990: 19). Bu kapsamda birçok ülkede inovasyon faaliyetlerinin ve kapasitelerinin geliştirilmesi, bu ülkelerin verimliliğini ve refahını artırabildiği gibi, bir bütün olarak küresel ekonomik büyümeyi de hızlandırabilecektir (Porter ve Stern, 2001: 3). Bir bakıma inovasyonun iktisadi büyümede oynadığı önemli rol, bölgesel düzeyde daha kolay ve belirgin bir şekilde gözlemlenebildiğinden, coğrafi farklılıklar ve mekânsal ayrışmaların altını çizmek gerekmektedir (Martin, 2004: 2-29). Bölgesel çevre, Fordizm çağına kıyasla firmalar, üretim süreçleri ve iktisadi gelişimle alakalı birçok sebepten dolayı çok daha önemli bir konum elde etmiştir. Aynı zamanda piyasaların ve üretim düzenlerinin küreselleşmesi, inovasyon süreçlerinde yer alan tüm

18 7 katılımcıları içerisine alan bütünüyle gelişmiş bir ağ yapılanması olarak bölgelerin gerekliliğini artırmaktadır (Sternberg, 2000: 391). Bu kapsamda dış dünya ile daha doğrudan bir ilişki içerisine itilmekte olan bölgeler, hızlı teknolojik değişim ve küreselleşme ortamında rekabet eden stratejik aktörler olarak gösterilmektedirler (Uyarra, 2007: 244). Öte yandan bölgeler iktisadi büyümenin sağlanması ve sürdürülebilirliği bakımından da inovasyonlara bağımlıdırlar (Schoonmaker ve Carayannis, 2010: 48). Ulusal düzeydeki ihtiyaçlar ve bahsedilen bu bağımlılıklar, inovasyon sistemleri içerisinde bir alt sistem olarak Bölgesel İnovasyon Sistemleri yaklaşımını ortaya çıkarmıştır. Uzmanlar bu doğrultuda bölgelerin günümüz ulus devlet anlayışının ötesinde bir boyutta, küreselleşen toplumların iktisadi ve inovasyona dönük faaliyetleri içerisinde önemli bir yeri olduğunu vurgulamaktadırlar (Chung, 2002: 485). Dolayısıyla ülkelerin küresel piyasalarda ekonomik ve sosyal fayda artırımına yönelik tutunma çabaları, diğer bir deyişle yerelden küresele sıçrayış hamlesi, küresel ölçekte bir bölgesel rekabetçiliğin inşasıyla gerçekleşebilecektir. Bölgesel düzeyde rekabetçilik, uluslararası piyasalarda tutunmayı sağlayan mal ve hizmetleri üretme yeteneği ve aynı zamanda yüksek ve sürdürülür bir gelirin korunmasıdır. Daha genel olarak, küresel rekabetin içerisinde bulunan bölgelerin göreceli olarak daha yüksek bir gelir ve istihdam düzeyi yaratabilme kabiliyeti, diğer bir deyişle istihdamda nitelik ve niceliğin bir arada teminat altına alınmasıdır (European Comission, 1999). Genel olarak geçtiğimiz son otuz yıl, iktisadi büyüme çabaları ve sınırları olmaksızın artan üretici ve tüketici mobilitesi kapsamında, rekabetçiliğin yoğun şekilde küresel piyasalara taşındığı bir dönem olmuştur. Bu kapsamda çeşitli otoritelerce, inovasyonun ve inovasyona dönük faaliyetlerin uzun dönem sürdürülebilir bir iktisadi büyümenin temininde hayati önem taşıdığı açık bir dille vurgulanmaktadır. Söz konusu bu süreçte ise inovasyon, bir bakıma kendi doğası gereği, içerisinde bulunduğu mekânsal

19 8 ve sistemik yapıları da kapsamlı bir değişime uğratmaktadır. Dolayısıyla bugünkü tabloya bakıldığında, iktisadi büyüme ve kalkınmaya yönelik etkin politika ve uygulamalar ortaya koyma hedefindeki ulusal / bölgesel ekonomik ve sosyal yapılardan, küresel ölçekte uluslararası paydaşların oluşturduğu çeşitli organizasyonlara kadar birçok kesimde bu değişimin yansımaları görülmektedir. Bir başka deyişle, söz konusu bu hedefler doğrultusunda etkin bir refah vasıtası olan inovasyonlar her yerdedir. İlgili literatüre bakıldığında, 1980 lerden günümüze inovasyon ve bölgesel inovasyon içerikli teorik ve ampirik çalışmaların gözle görülür şekilde arttığı söylenebilir 1. Bu doğrultuda, ortaya çıkan ampirik çalışmalar uluslararası, ulusal ve bölgesel düzeyde inovasyonun ölçümüne yönelik farklı yaklaşımları da beraberinde getirmiştir. Ayrıca Avrupa Birliği ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) başta olmak üzere çeşitli ekonomik / coğrafi birleşmeler ve ulusal düzeydeki birçok organizasyon, inovasyona dönük faaliyetlerin geliştirilmesi amacıyla çok sayıda rapor ve çerçeve çalışması ortaya koymuşlardır. Bu çalışmanın temel amacı; uzun dönem sürdürülebilir büyüme ve kalkınmayla ilgili hedeflere ilişkin etkin bir araç niteliğindeki inovasyonlar ve bölgesel inovasyon sistemleri çerçevesinde, Türkiye nin inovasyon kapasitesine yönelik bölgesel bir ölçüt meydana getirmektir. Rekabetin küresel piyasalara taşındığı günümüz dünyasında, gelişmiş ülkelerce ortaya konan politika ve uygulamaların bölgeselleşme ve yerelleşme süreçlerine artan şekilde yaptıkları vurgular, bu ölçütün bölgesel bir düzeyde ortaya çıkmasının bir nedenidir. Dolayısıyla çalışma, yerelden küresele sıçrayış hamlesine bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Ayrıca bu çalışma, ülkelerin ve çeşitli ekonomik birleşmelerin ulusal ve bölgesel düzeyde gerçekleştirdikleri inovasyon ölçüm çalışmaları içerisine Türkiye gibi emek gücü yüksek, zengin bir doğal çevre ve kültüre sahip, dolayısıyla inovasyon konusunda gelecek vadeden bir ülkenin katılımına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. 1 Söz konusu çalışmaların kapsamını içeren özet bir anlatım için bakınız, (Asheim vd., 2011: 877).

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinin Araştırma ve Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkılarının Değerlendirilmesi Paneli

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

Türkiye de Uzun-Dönem Verimlilik Büyümesi Patent, Marka ve Endüstriyel Tasarımların Etkisi Üzerine Değerlendirmeler

Türkiye de Uzun-Dönem Verimlilik Büyümesi Patent, Marka ve Endüstriyel Tasarımların Etkisi Üzerine Değerlendirmeler Türkiye de Uzun-Dönem Verimlilik Büyümesi Patent, Marka ve Endüstriyel Tasarımların Etkisi Üzerine Değerlendirmeler M. Aykut Attar Hacettepe Üniversitesi 5. Ulusal Verimlilik Kongresi 7 Ekim 2015 İçsel

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014 ORTA VADELİ PROGRAM (2015-201) 8 Ekim 2014 DÜNYA EKONOMİSİ 2 2005 2006 200 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 T 2015 T Küresel Büyüme (%) Küresel büyüme oranı kriz öncesi seviyelerin altında seyretmektedir.

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

Türkçe'de daha çok yenilik olarak kullanılan, Latince innovatus'tan türetilen, İngilizcede innovation sözcüğü karşılığında inovasyon kelimesi

Türkçe'de daha çok yenilik olarak kullanılan, Latince innovatus'tan türetilen, İngilizcede innovation sözcüğü karşılığında inovasyon kelimesi İNOVASYON Türkçe'de daha çok yenilik olarak kullanılan, Latince innovatus'tan türetilen, İngilizcede innovation sözcüğü karşılığında inovasyon kelimesi kullanılmıştır. Bu yaklaşımın benimsenmesindeki temel

Detaylı

Türkiye nin Tarım Vizyonu ve Geleceği

Türkiye nin Tarım Vizyonu ve Geleceği Türkiye nin Tarım Vizyonu ve Geleceği Gökhan Özertan Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü 6 Mart 2017 Gökhan Özertan Tarımın Geleceği 6 Mart 2017 1 / 13 Dünya Tarımında Gelişmeler Tarımın fiziksel, sosyal

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

Düzce Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi ve ilgili mekanizmaların vizyonu, Bölgesel, ulusal ve

Düzce Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi ve ilgili mekanizmaların vizyonu, Bölgesel, ulusal ve Düzce Üniversitesi 2015-2019 stratejik planında Düzce Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) doğrudan yer almakta olup, bu plan kapsamında ortaya konulan hedeflere ulaşılmasında önemli bir işleve sahiptir. Bu

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Teknoloji ve Yenilik Yönetimi Dersi Araştırma ve Geliştirme AR-GE Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker 1 Günümüzde en önemli rekabet gücü Daha önce değindiğimiz

Detaylı

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI 2023 e 10 Kala Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Bölgesel Toplantısı nda konuya yönelik düşüncelerimi ifade etmeden önce sizleri, şahsım ve İstanbul

Detaylı

Güncelleme: 15 Nisan 2012

Güncelleme: 15 Nisan 2012 İNOVİTA için Gözden Geçirilmiş Sürüm Dünya Bankası Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemi Raporu ndan Özet Notlar Haziran 2009 Güncelleme: 15 Nisan 2012 1 2007 ve 2013 yılları arasını kapsayan 9. Kalkınma Planı,

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - )

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011 öncesi ( - 23. BTYK) 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) ANA HEDEF 2023 YILINDA DÜNYANIN EN BÜYÜK 10 EKONOMİSİNDEN BİRİSİ OLMAK!!! 500 Milyar

Detaylı

Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL

Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL Brezilya: Ülkeler arası gelir grubu sınıflandırmasına göre yüksek orta gelir grubunda yer almaktadır. 1960 ve 1970 lerdeki korumacı

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

İŞL 203U YENİLİK YÖNETİMİ

İŞL 203U YENİLİK YÖNETİMİ İŞL 203U YENİLİK YÖNETİMİ KISA ÖZET WWW.KOLAYAOF.COM 1 İÇİNDEKİLER ÜNİTE 1 : Temel Kavramlar..3 ÜNİTE 2:Yenilik Çeşitleri ve Yeniliğin Yayılması..4 ÜNİTE 3:Yeniliğin Teorik Altyapısı, Modern Anlayış ve

Detaylı

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü 6 Ekim 2015 İmalat Sanayinin Önemi Literatür Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Metodoloji Temel Bulgular

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR 11 1.1. İktisat Biliminin Temel Kavramları 12 1.1.1.İhtiyaç, Mal ve Fayda 12 1.1.2.İktisadi Faaliyetler 14 1.1.3.Üretim Faktörleri 18 1.1.4.Bölüşüm

Detaylı

2011 Yılı Teklif Çağrısı Proje Eğitim Toplantısı Program Amaç ve Öncelikleri, Uygunluk Kriterleri, Başvuru ve Değerlendirme Süreci

2011 Yılı Teklif Çağrısı Proje Eğitim Toplantısı Program Amaç ve Öncelikleri, Uygunluk Kriterleri, Başvuru ve Değerlendirme Süreci 2011 Yılı Teklif Çağrısı Proje Eğitim Toplantısı Program Amaç ve Öncelikleri, Uygunluk Kriterleri, Başvuru ve Değerlendirme Süreci 3 Ağustos 2011 ANKARA Gündem 2011 Teklif Çağrısı Kapsamı Mali Destek Programları

Detaylı

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ 13 1.1.Türkiye Ekonomisine Tarihsel Bakış Açısı ve Nedenleri 14 1.2.Tarım Devriminden Sanayi Devrimine

Detaylı

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 Yard. Doç. Dr. İsmail SEKİ ÇANAKKALE 2013 1 Çalışma yazarın Bilgi Yönetişimi Bağlamında Üniversitelerin Ekonomideki Rolü

Detaylı

1: YÖNETİM-YERİNDEN YÖNETİME İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE...1

1: YÖNETİM-YERİNDEN YÖNETİME İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE...1 bölüm 1: YÖNETİM-YERİNDEN YÖNETİME İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE...1 1. Kavramsal Çerçeve: Yönetim-Yerinden Yönetim...2 1.1. Yönetim Kavramı...2 1.2. Yerinden Yönetim...4 2. Yerel Yönetimlerin Önemi ve Varlık

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz... iii KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ 1. İKTİSATIN TEMELLERİ... 9 1.1. İKTİSADIN TANIMI... 9 1.2.

Detaylı

KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ( ) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman)

KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ( ) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman) KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE (1987-2007) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman) NE YAPILDI? ÖZET - Bu çalışmada, işgücü verimliliği

Detaylı

Girişimciliğin Fonksiyonları

Girişimciliğin Fonksiyonları Girişimciliğin Fonksiyonları 1-Yeni üretim yöntemleri geliştirmek ve uygulamak, üretimi organize etme fonksiyonu: Girişimciler mevcut ürün ve hizmetler ile yetinmeyip, sürekli olarak farklı ve tüketici

Detaylı

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ Yüksek Öğretim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Fakültesi 2 Giriş Dünyadaki hızlı

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE

AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE Eskişehir Sanayi Odası 25 Kasım 2015 Mali Yardımlar IPA Fonları 2014-2020 Döneminde 4.453,9 milyon avro Ana yararlanıcı kamu, bakanlıklar Türkiye AB Programları Toplam bütçe

Detaylı

Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart

Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Bengisu Özenç Araştırmacı Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Politika Notu Aralık 2010 Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Aralık 2010 tarihinde yayınlanmış olan

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... v BİRİNCİ BÖLÜM TURİZMDE TEMEL KAVRAMLAR

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... v BİRİNCİ BÖLÜM TURİZMDE TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v BİRİNCİ BÖLÜM TURİZMDE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Turizm Sistemi...1 1.2. Turizm ve Bilimler...5 1.2.1. Turizm ve Ekonomi...5 1.2.2. Turizm ve Coğrafya...6 1.2.3. Turizm ve İşletme...6

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014 Türkiye Cumhuriyeti Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014 Sürdürülebilir Bir Üretim Altyapısı Çevreye Duyarlı VGM Güvenli Verimli BSTB İleri Teknoloji Yüksek Katma Değer 2 20 nün Kuruluşu 17 Ağustos

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel YÖNETİM 3+0+3 6 rekabetlerle üstünlük sağlayabilecekleri

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ DERS BİLGİ PAKETİ Dersin Kodu / Adı İŞL 104/ YÖNETİM VE ORGANİZASYON 1. Sınıf Bahar Dönemi

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ DERS BİLGİ PAKETİ Dersin Kodu / Adı İŞL 104/ YÖNETİM VE ORGANİZASYON 1. Sınıf Bahar Dönemi Sınıfı / Dönemi Dili Düzeyi Türü Kategorisi Kredisi Eğitim Şekli Ön Koşul Dersler Öğretim Üyesi Diğer Öğr. Üyeleri Yardımcılar Ders Saatleri Değerlendirme Ölçütleri Türkçe Lisans Zorunlu İKTİSADİ VE İDARİ

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM YENİLİK / YENİLİKÇİLİK: KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM YENİLİK / YENİLİKÇİLİK: KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE iv İÇİNDEKİLER ÖZET... ii ABSTRACT... iii İÇİNDEKİLER... iv ŞEKİLLER DİZİNİ... ix ÇİZELGELER DİZİNİ... x KISALTMALAR DİZİNİ... xii GİRİŞ GİRİŞ... 1 Çalışmanın Amacı... 6 Çalışmanın Önemi... 6 Çalışmanın

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST DERS BİLGİLERİ Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST901 3+0 6.0 6.0 Öğrencilerin yönetim ve organizasyon kavramlarını anlamaları, sağlık hizmetleri ve sağlık kurumlarının değerlendirmeleri, sağlık

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu Türkiye nin Tekstil Sektöründe KOBİ ler İçin Sürdürülebilir Ağlar ve İlişkiler Zinciri Oluşturulması Birleşmiş Milletler Ortak Programı TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

BSTB: Kümelenme Destek Programı

BSTB: Kümelenme Destek Programı BSTB: Kümelenme Destek Programı ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞE GİDEN YOLDA KÜMELENME: ADANA-SAĞLIK TURİZMİ KÜMELENME TOPLANTISI 11/12/2012 1 Küme ne değildir? Net bir tanım yapmak mümkündür ancak bu yönde

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR

KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı. Sonuçlanan Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı. Sonuçlanan Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Sonuçlanan Kararlar İÇİNDEKİLER Sonuçlanan Kararlar 1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3 Ek Karar] 1 2. Ulusal Yenilik Sistemi

Detaylı

Teknoloji Partneri. Çözüm Ortağı

Teknoloji Partneri. Çözüm Ortağı Mühendislik Çözümleri OTO M A S YO N Teknoloji Partneri MÜHENDiSLiK Çözüm Ortağı DA N I S M A N L I K www.inovamuhendislik.net KURUMSAL Endüstride ve sanayide kullanılan ve üretilen makine, sistem ve ekipmanlarda

Detaylı

Küresel Rekabetin ARGE ve İnovasyon Boyutu

Küresel Rekabetin ARGE ve İnovasyon Boyutu Küresel Rekabetin ARGE ve İnovasyon Boyutu Dr.Mesud ÜNAL 03 Ekim 2016 1/24 Sunum Planı Küresel Rekabette ARGE ve İnovasyonun Önemi Küresel Rekabetin ARGE Boyutu ve İnovasyon Boyutu Küresel Rekabet sürecinde

Detaylı

YÖNT 101 İŞLETMEYE GİRİŞ I

YÖNT 101 İŞLETMEYE GİRİŞ I YÖNT 101 İŞLETMEYE GİRİŞ I YONT 101- İŞLETMEYE GİRİŞ I 1 İşletmeleri gruplandırırken genellikle 6 farklı ölçüt kullanılmaktadır. Bu ölçütler aşağıdaki şekilde sıralanabilir: 1. Üretilen mal ve hizmet çeşidine

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

2023 e DOĞRU TÜRKİYE DE STEM GEREKSİNİMİ

2023 e DOĞRU TÜRKİYE DE STEM GEREKSİNİMİ 2023 e DOĞRU TÜRKİYE DE STEM GEREKSİNİMİ Özet Bulgular PwC tarafından TÜSİAD işbirliğiyle hazırlanan 2023 e Doğru Türkiye de STEM Gereksinimi başlıklı raporda, STEM alanlarının kritik rolüne değinilmiş,

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

Sanayi Devriminin Toplumsal Etkileri

Sanayi Devriminin Toplumsal Etkileri Sanayi Devriminin Toplumsal Etkileri Bilgi toplumunda aktif nüfus içinde tarım ve sanayinin payı azalmakta, hizmetler sektörünün payı artmakta ve bilgili, nitelikli insana gereksinim duyulmaktadır. 16.12.2015

Detaylı

Yatırım Ortamı Değerlendirme Raporu: Türkiye nin ikinci nesil reform gündeminin tasarımı

Yatırım Ortamı Değerlendirme Raporu: Türkiye nin ikinci nesil reform gündeminin tasarımı tepav Yatırım Ortamı Değerlendirme Çalışması Slide 1 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Yatırım Ortamı Değerlendirme Raporu: Türkiye nin ikinci nesil reform gündeminin tasarımı Güven Sak İstanbul,

Detaylı

CAL 2302 ENDÜSTRİ SOSYOLOJİSİ. 5. Hafta: Kitle Örgütlenmesinin Krizi ve Endüstri Sonrası Dönüşüm

CAL 2302 ENDÜSTRİ SOSYOLOJİSİ. 5. Hafta: Kitle Örgütlenmesinin Krizi ve Endüstri Sonrası Dönüşüm CAL 2302 ENDÜSTRİ SOSYOLOJİSİ 5. Hafta: Kitle Örgütlenmesinin Krizi ve Endüstri Sonrası Dönüşüm UYARI Bu bir dinleyici notudur ve lütfen ders notu olarak değerlendirmeyiniz. Bu slaytlar ilgili ders kitabındaki,

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKAT Burada ilk 4 sayfa gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- TEDARİK

Detaylı

Ar-Ge ve İnovasyon. Doç.Dr. Semra HASANÇEBİ Trakya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Ar-Ge ve İnovasyon. Doç.Dr. Semra HASANÇEBİ Trakya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Ar-Ge ve İnovasyon Doç.Dr. Semra HASANÇEBİ Trakya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Araştırma nedir? Genel anlamıyla araştırma; üzerinde çalışılan olay veya olguyu (fenomeni) daha iyi anlayabilmek veya

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Sağlıkta Ar-Ge Faaliyetleri ve Sağlık Ekonomisi Açısından Önemi. Dr. Nejla CAN GÜLER, AB Uzmanı Aralık 2014, Ankara

Sağlıkta Ar-Ge Faaliyetleri ve Sağlık Ekonomisi Açısından Önemi. Dr. Nejla CAN GÜLER, AB Uzmanı Aralık 2014, Ankara Sağlıkta Ar-Ge Faaliyetleri ve Sağlık Ekonomisi Açısından Önemi Dr. Nejla CAN GÜLER, AB Uzmanı Aralık 2014, Ankara SUNU İÇERİĞİ GİRİŞ I-AR-GE II-DESTEK KAYNAKLARI III-SAĞLIKTA AR-GE IV-ÖRNEK V-HEDEF SONUÇ

Detaylı

Türkiye de Bilim, Teknoloji

Türkiye de Bilim, Teknoloji Türkiye de Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Çilem Selin AKAY Bilimsel Programlar Uzman Yardımcısı TÜBĐTAK-Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Daire Başkanlığı 4 Aralık 2009, Đstanbul Đçerik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T + U Saat Kredi AKTS. ECON 606: İleri Makroiktisadi Analiz I. Ön Koşul Dersleri

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T + U Saat Kredi AKTS. ECON 606: İleri Makroiktisadi Analiz I. Ön Koşul Dersleri DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T + U Saat Kredi AKTS İleri Büyüme Teorisi ECON 608 3 3 + 0 3 10 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları

Detaylı

HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü

HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü Sayı: 2016/1 TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA BOYA SEKTÖRÜ Son dönemde dünya boya sanayisi önemli değişikliklere sahne olmaktadır. Sektörde konsantrasyon, uzmanlaşma,

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

Kredisi AKTS Mikro İktisat II Ön Koşul Dersleri

Kredisi AKTS Mikro İktisat II Ön Koşul Dersleri Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saat Kredisi AKTS Mikro İktisat II 4 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Türü Dersi Veren Dersin Amacı Dersin Öğrenme Çıktıları Dersin İçeriği Türkçe Zorunlu Tam

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU

2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU 2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU ZORUNLU EĞİTİM MODÜLLERİ ( 30 SAAT) Kodu Adı Açıklama Modül Saati Eğitim Yöntemi (*) GSER01 GSER02 GSER04 GSER14 Girişimciliğin Temelleri

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü

TÜRKİYE EKONOMİSİ Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü TÜRKİYE EKONOMİSİ Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 Ekonomik düzen nedir? Ekonomik düzen, toplumların çeşitli gereksinimlerini karşılamak üzere yaptıkları

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi (LOJ 215) Ders Detayları

Tedarik Zinciri Yönetimi (LOJ 215) Ders Detayları Tedarik Zinciri Yönetimi (LOJ 215) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Tedarik Zinciri Yönetimi LOJ 215 Güz 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ ÖZET ABSTRACT... iii... v... vii TABLO LİSTESİ... xiii ŞEKİL LİSTESİ... xv 1. Bölüm: GİRİŞ... 1 2. Bölüm: 21. YÜZYILDA EĞİTİM SİSTEMİNİN BAZI ÖZELLİKLERİ VE OKUL GELİŞTİRMEYE ETKİLERİ...

Detaylı

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ Konusu İstanbul da Yazılım, Bilgisayar ve Video Oyunları Sektörü Durum Analizi ve Sektörün Geleceği Gerekçesi 2014-2023 İstanbul Bölge Planı nın ekonomik gelişme ekseni küresel

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ 1. İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME KAVRAMI...7 2. EKONOMİK BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ...12 2.1. Coğrafi Ölçek ve İktisadi Bütünleşme

Detaylı

CAL 2302 ENDÜSTRİ SOSYOLOJİSİ. 9. Hafta: Post-Endüstriyel Toplumlarda Emek

CAL 2302 ENDÜSTRİ SOSYOLOJİSİ. 9. Hafta: Post-Endüstriyel Toplumlarda Emek CAL 2302 ENDÜSTRİ SOSYOLOJİSİ 9. Hafta: Post-Endüstriyel Toplumlarda Emek UYARI Bu bir dinleyici notudur ve lütfen ders notu olarak değerlendirmeyiniz. Bu slaytlar ilgili ders kitabındaki, 173-220arası

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı hız ve etkileşim ağı içinde, rekabet ve kalite anlayışının değiştiği bir kültür

Detaylı

Dış Ticarete Giriş (LOJ 209) Ders Detayları

Dış Ticarete Giriş (LOJ 209) Ders Detayları Dış Ticarete Giriş (LOJ 209) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Dış Ticarete Giriş LOJ 209 Güz 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

KAMU-ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ (KÜSİ) FAALİYETLERİ

KAMU-ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ (KÜSİ) FAALİYETLERİ BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI KAMU-ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ (KÜSİ) FAALİYETLERİ Doç. Dr. Mustafa Türkmen ERÜ Mühendislik Fak. 20 Mayıs 2016 KAYSO Sunum Planı KÜSİ Çalışma Grubu KÜSİ İl Planlama

Detaylı

7. Çerçeve Programı Nedir?

7. Çerçeve Programı Nedir? 7. Çerçeve Programı Nedir? Aslı VURAL 7.ÇP Enerji ve Çevre Alanları Ulusal İrtibat Noktası TÜBİTAK AB ÇERÇEVE PROGRAMLARI ULUSAL KOORDİNASYON OFİSİ REW Fuarı 20 Haziran 2009, İstanbul, TÜYAP Avrupa Topluluğu

Detaylı

İktisadi Büyüme (ECON 409) Ders Detayları

İktisadi Büyüme (ECON 409) Ders Detayları İktisadi Büyüme (ECON 409) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS İktisadi Büyüme ECON 409 Her İkisi 3 0 0 0 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

KALKINMANIN SÜREKLİLİĞİ KALİTELİ BEŞERİ SERMAYE İLE MÜMKÜN

KALKINMANIN SÜREKLİLİĞİ KALİTELİ BEŞERİ SERMAYE İLE MÜMKÜN 2016 TEMMUZ AĞUSTOS - SEKTÖREL KALKINMANIN SÜREKLİLİĞİ KALİTELİ BEŞERİ SERMAYE İLE MÜMKÜN Bilişim teknolojilerinin ucuzlaması ve yaygınlaşması bilgi akışını hızlandırdı. Bunun sonucunda da yoğun bilgi

Detaylı

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015 TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli Mayıs 2015 Uluslararası Rekabetçi Olmak Uluslararası rekabetçi endüstriler, rekabetçi üstünlük yaratmak ve sürdürülebilir kılmak için firmalarının yeterli

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Organizasyonun bilgi ihtiyacını analiz etmek ve bu ihtiyacı karşılamak için enformasyon planı geliştirmek, Bilgi ve Belge işlemlerini

Detaylı

Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü. Hasan Mandal 2 Haziran 2011

Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü. Hasan Mandal 2 Haziran 2011 Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü Hasan Mandal 2 Haziran 2011 1 SANAYİ KURULUŞLARI İÇİN REKABET EVRİMİ 1960 lar ÜRETİM üstünlüğü ile rekabet 1970

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı