Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi. Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi. Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul"

Transkript

1 Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul 1

2 Bildirim Aşağıdaki İlaç Şirketleri ile Konsültan / Konuşmacı olarak çalıştım: Abdi İbrahim, AstraZeneca, Bristol-Myers Squibb, Eli Lilly, Janssen Pharmceutica, Sanofi Aventis, Wyeth 2

3 Dopaminle ilgili tarihçe 1. Arvid Carlsson 1959 da DA inin striatumda fazla miktarda olduğunu buldu. Bu bulgu ile DA in motor işlevden ve Parkinson a benzer yan etkilerden sorumlu olduğunu gösterdi. 2. Dahlstrom ve Fuxe (1964) de DA nöronlarının floresan histokimyasal haritasını çıkardılar ve yayınladılar. 3. Carlsson Parkinson-benzeri belirtileri DA prekürsörü L- dopa ile düzeltti. 4. Carlsson bu çalışmalarının sonucunu 2000 yılı Nobel Tıp ödülünü alarak gördü. Arvid Carlsson 3

4 Dopaminin Lokalizasyonu DA beyin katekolamin içeriğinin %80 nini kapsar. 10 milyar beyin hücresinden 1 milyarı DA içeren nöronlardan oluşur. DA içeren nöronlar ortabeyin ve frontal bölgede yerleşmişlerdir. DA-erjik yolaklar A8 den A15 e kadar yer alırlar. Dahlstrom ve Fuxe (1964) BASAL GANGLIA Caudate Putamen Globus Pallidus NİGROSTRİATAL (a) MEZOLİMBİK (b) REWARD PATHWAY SN (A9) Nucleus Accumbens Septum Amygdala Hippocampus Frontal Cortex MEZOKORTİKAL ( C ) VTA (A10) 4

5 Dopamin Taşıyıcıları (DAT ve VMAT2) DA Sinir Terminali Diffüzyon Dopamin transportundan iki gen ailesi sorumlu : Na+ / Cl- -bağımlı plazma membran dopamin transporter (DAT) H+ -bağımlı veziküler monoamin transporter 2 (VMAT2) 5

6 Dopaminin İşlevleri: Dopamin ve Öğrenme, Ödüllenme ve Bağımlılık Davranışlarının Nörobiyolojisi 6

7 Motivasyonel Teori Ödüller: lateral hipotalamik elektrik uyarımı, amfetamin, kokain, yiyecek, su ile ödüllenme davranışı pekişir. Ödüllendirmenin lateral hipotalamik lezyon ve nöroleptiklerle blokajı mümkündür. 7

8 Pekiştirmenin Dopamin Hipotezi DA işlevi kaybında: Başlangıçta, etki yok Uzun dönem, sönme/öğrenmeme Pavlovian koşullanma bloke olur Dopamin : öğrenme ve çağrışımları pekiştirir. Dopamin İşlevi Yok Nöroleptiklerin uzun süreli kullanımı motivasyon ve harekete geçmeyi bloke eder. Öğrenme 8

9 Anhedoni Hipotezi Dopamin salımı haz ile korele midir? Nöroleptikler normal hayattaki haz alma duygusunu engellerler. Antipsikotik tedavi yeterince DA blokajı (%80) yapılmalı! ASLA FAZLA DEĞİL!!!! 9

10 Bağımlılığın Dopamin Hipotezi Delil: 6-OH-DA ile beyinde DA lezyonları yapılır NAc tahrip edilen ratlar kendiliğinen kokain ve amfetamin almaya başlar. Çoğu ilacın çekilmesi (psikostimulantlar, alkol, nikotin ve opiatlar) DA düzeyi azalması ile karakterizedir. 10

11 Kokain ve Amfetaminlerin Bağımlılık Yapıcı Etkilerinin Mekanizması DAT Inhibisyonu Amfetamin ve Kokain Bağımlılığının DAT Hipotezi Amfetamin ve Kokain : DA uptake inhibitörü DAT ın amfetamin ve kokain tarafından blokajı kokainin ve amfetaminin ekstrasellüler düzeyini artırır, bu da normalden fazla ve uzun süreli olarak DA i uyarır. 11

12 Bağımlılığın Dopamin Hipotezi Hipotez: Çoğu bağımlılıktan DA sistemi sorumludur. Deliller: DA etkileyen ilaçlar Direkt olarak - Psikostimulantlar (s.g. Amfetamin, kokain ) İndirekt - Nikotin, morfin / Eroin, alkol, barbituratlar Örnekler: Adiktif İlaçlar Kokain Bağımlılıkta Moleküler Hedefler DAT ve diğer plazma monoamine transporterleri Amfetamin DAT-aracılı DA salımı Opioidler µ- ve δ- opioid reseptörlerini aktive eder Nikotin nikotinik acetylcholine reseptörlerini aktive eder Etil alkol Multipl hedefler ( GABA A salımı ve NMDA inhibisyonu) Barbituratlar,/BZs GABA A artımı ve (Cl - -kanal) uyarılması Kannabinoidler CB1 cannabinoid reseptörlerini aktive eder Fensiklidin NMDA reseptör kanallarını bloke eder 12

13 Ach-erjik ve DA-erjik Nöronların Etkileşimi:SİGARA İÇİMİ 13

14 Dopaminin Motor Etkileri Parkinson Hastalığı (EPS) 14

15 Şizofreninin Dopamin Hipotezi Arvid Carlsson Nobel Tıp Ödülü 2000 sahibi Mesokortikal yol Hipoaktivite: Negatif semptomlar Kognitif yetersizlik Nigrostriatal yol (EPS) Tuberoinfundibular yol (PRL) Inoue A, Nakata Y. Jpn J Pharmacol. 2001;86: Mezolimbik yol Hiperaktivite: Pozitif semptomlar `REWARD PATHWAY` 15

16 ŞİZOFRENİDE DOPAMİN HİPOTEZİ Carlsson ve Lindquist (1963) nöroleptik verilen laboratuar hayvanlarında DA turnoverindeki artmayı bildirmişlerdir. Turnover: bir biyokimyasal maddenin yıkım ve sentez hızı ve oranı olarak bilinir. Metabolitlerin ana maddeye oranı o maddenin turnoverini verir. DA söz konusu olduğunda HVA/DA oranı, DA in turnoverini verir. Postsinaptik D2 reseptör blokajına paralel olarak, organizmanın kompansatuvar bir çaba içinde DA sentezini ve yıkımını artırmasına bağlanmıştır. Ceylan ME,Çetin M.Araştırma ve Klinik Uygulamada Biyolojik Psikiyatri, 1. Cilt Şizofreni,

17 ŞİZOFRENİDE DOPAMİN HİPOTEZİ-2 Hipotez temel olarak şizofrenide dopaminerjik(da-erjik) hiperaktivasyon bulunduğunu, bunun ortadan kaldırılması için de postsinaptik DA reseptörlerinin bloke edilmesi gerektiğini öngörür. Deliller: a) Amfetamin in normal kişilerde psikoz benzeri bir tablo ortaya çıkarması, b) Amfetaminin psikotik hastalarda klinik tabloyu ağırlaştırması, c) Rezerpin gibi DA aktivasyonunu azaltan ilaçların psikotik tabloyu hafifletmesi ve postsinaptik DA reseptör blokajına neden olan nöroleptiklerin hastaları remisyona sokması, Ceylan ME,Çetin M. Araştırma ve Klinik Uygulamada Biyolojik Psikiyatri, 1. Cilt Şizofreni 17

18 Hipofrontalite Hipotezi Weinberger DR ve ark (1988) tarafından ortaya atıldı. Bu hipoteze göre: 1. Prefrontal Korteks (PFK) de hasar sonucu DA ; buna cevap olarak mezensefalonda GLU, 2. GLU mezokortikal yolda( MKY) hücresel hasar nedeniyle DA olmazken; mezolimbik yolda (MLY) özellikle neostriatumda ( NAc başta olmak üzere) DA => Pozitif Belirtiler + Hostilite ye yol açar. 3. GABA-erjik nöronlar ara nöronlar olup; MLY de DA i inhibe ederler. Zamanla onlarda da hasar oluyor. Hastalık seyrine katkıları oluyor. 4. HİPOFRONTALİTE : negatif, kognitif ve depresif belirtileri oluşturduğu sanılsa bile aslında Pozitif Belirtiler + Hostilite nin temelinde yer alır. Weinberger DR, Berman KF, Illowsky BP. Physiological dysfunction of dorsolateral prefrontal cortex in schizophrenia. III. A new cohort and evidence for a monoaminergic mechanism. Arch Gen Psychiatry 1988;45:

19 Şizofreninin Dopamin Hipotezinde Sonraki Revizyonlar: (Pycock ve ark 1981, Weinberger ve ark 1987, Davis ve ark 1991) Normal Durum Prefrontal Korteks Prefrontal DA Terminal Lezyonu Prefrontal Korteks Limbik Bölgeler Limbik Bölgeler (-) GABA (-) GABA (+) Glutamin (+) Glutamin Beyin Sapı DA Nöronları Weinberger Arch Gen Psychiatry 1987;44:660 Beyin Sapı DA Nöronları 19

20 Kortikal (Prefontal) DA i NASIL ARTIRABiLiRiZ? DA-jik akson terminallerinde DA i : SDA lerin ASIL ETKiSi: MLY da DA blokajıdır. Kısmen presinaptik otoreseptörlerden 5-HT2A blokajıyla SDA leri DA i. (Ancak biten diş macunu tüpünü SIKMAK gibidir!) 20

21 SDA lerinin 5HT2A Blokajı Etkileri: Striatumda Dopamin ve Serotonin Nöronlarının Karşılıklı Etkileşimi ve EPS Stahl S M, Essential Psychopharmacology (2000)

22 SDA lerinin 5HT2A Blokajı Etkileri: Striatumda Dopamin Salımı (Stahl SM2000) 22

23 Nigrostriatal Dopamin Nöronlarının Serotonin Nöronları Tarafından Düzenlenmesi (Stahl SM2000) 23

24 Kortikal (Prefontal) DA i NASIL ARTIRABiLiRiZ? Halbuki PDA leri ise: hipofrantalite bölgesinde AGONiST ETKi ile kendileri DOPAMiN GiBi davranırlar. HiPOFRONTALiTEYi DOĞRUDAN DÜZELTEREK DA i => negatif, kognitif ve depresif belirtileri azaltırlar. PDA leri aynı zamanda MLY de DA e ANTAGONiSTiK etki ile D2 reseptörlerini %75-80 bloke ederek => Pozitif Belirtiler + Hostilite yi düzeltirler. 24

25 D 2 Reseptör İşgal Aralıkları 100% 90% % 78 80% 81 % 70% D2 Reseptör İşgal Oranı % 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 95 % 90 % 70 % 76 % 38 % 68 % 20 % 89 % 43 % 68 % 22 % 89 % 58 % 74 % 50 % 79 % % 74 % 73 % 57 25

26 Antipsikotik İlaç Etkileri Blokaj = İşgal % üzeri Blokaj EPS ile ilişkilidir D2 Reseptör Blokajı (%) EPS eşiği Antipsikotik etki eşiği 0 antipsikotik plazma konsantrasyonu 26

27 Hızlı Ayrılma Fenomeni ( Hızlı K off - K off < K on ) Atipik Antipsikotikler Geleneksel Antipsikotikler HIZLI AYRILMA ORTA YAVAŞ Klozapin Ketiapin Amisülprid Remoksiprid Olanzapin Sertindol Rakloprid Haloperidol Klorpromazin D 2 Reseptörlerinin % 50 sinden Ayrılma Süresi (dakika) Seeman P ve ark, W Can J Psychiatry, Vol 47, No 1, February

28 Doz-Yanıt Eğrisi: EPS ye oranla Antipsikotik Etki % 100 % 75 Farklı Ayrılma Dereceleri Etki % 50 % 25 Farklı İlaçlar için EPS etkisi % 0 Doz (mg/kg) Jibson MD, Tveon R. J Psychiatr Res. 1998(May-Aug);32(3-4): (Gözden geçirme) 28

29 SDA: Blokaj = İşgal - 0 PDA: Blokaj = İşgal - İntrensek Faaliyet 100 İntrensek Agonist Faaliyet D2 D 2 Reseptör İşgali Blokajı (%) EPS Hiperprolaktinemi Antipsikotik Etki mg PDA SDA dozu 29

30 Afinite, İntrensek Aktivite, Parsiyel Dopamin Agonizması ve ve Parsiyel Dopamin Agonist (PDA)leri 30

31 Afinite ve intrensek aktivite Afinite belirli bir anda bir ilaç molekülünün serbest bir ilaç reseptörüne bağlanma gücünü temsil eder. Bir ilacın intrensek aktivitesi ise, ilaç reseptörüne biyolojik cevapla sonuçlanan sinyal gönderme özelliğidir. Yani, afinite ilacı reseptöre götürür ve intrensek aktivite ilaç oraya gittiğinde onun orada ne yapacağını belirler. 31

32 Intrensek Aktivite İntrensek Aktivite % 25 32

33 PDA leri ve değişken intrensek aktivite düzeyleri Parsiyel agonistlerin yüksek bir intrensek aktivite düzeyi olabilir (doğal agonist aktivitesinin %100 üne yaklaşan) ve daha ziyade tam bir agonist gibi davranabilirler. Veya düşük bir intrensek aktivite düzeyine sahip olabilirler (belki onun %10-%20 si kadar) ve neredeyse bir antagonist gibi davranabilirler. Bu iki düzey arasında, parsiyel agonistlerin çok değişken bir intrensek aktivite düzeyleri ve farklı davranışsal etkileri vardır. 33

34 Dopamin Antagonistleri ve Agonistleri PDA lar otoreseptörlerde agonisttirler ve postsinaptik reseptörlerde dopamini bloke eden antagonistler olarak davranabilirler. Antagonistler olarak davranmalarına rağmen, PDA lar yine de reseptörde bir ölçüde agonist aktivitelerini korumaktadırlar ve bu reseptörler üzerinde antagonistlerin yaptığının aksine upregülasyona yol açma eğilimleri çok düşüktür. 34

35 D 2 Reseptörlerinde İntrensek Aktivite İntrensek Faliyet Bir İlacın Reseptörlerini Etkinleştirme Kabiliyetini Açıklar Tam agonist (Dopamin) D 2 Reseptörü Tam Etkinleşme Antagonist (haloperidol, vb.) Etkinleşme yok Parsiyel agonist (Aripiprazol) Parsiyel Etkinleşme 35

36 DSD: Blokaj = İşgal - İntrensek Faliyet 100 İntrensek Agonist Faliyet D2 D 2 Reseptör İşgali Blokajı (%) Aripiprazol konsantrasyonu 36

37 Şizofreni : Dopamin Kuramı Prefrontal DA eksikliği D 1 reseptörlerinin hipostimulasyonu Negatif belirtiler Bilişsel bozulma ARİPİPRAZOL: DOPAMİN SİSTEMİ DENGELEYİCİSİ DOPAMİN PARSİYEL AGONİSTİ Dopamin yolakları Subkortikal DA artışı D 2 reseptörlerinin aşırı uyarılması Pozitif belirtiler 37

38 Aripiprazol un Özet Farmakolojisi D 2 reseptörlerinin yüksek afiniteli parsiyel agonisti Aripiprazol, dopaminerjik hiperaktivite durumunda işlevsel antagonist dopaminerjik hipoaktivite durumunda işlevsel parsiyel agonisttir 5-HT 1A reseptörlerinin parsiyel agonisti 5-HT 2A reseptörlerinin antagonisti Dopaminin Parsiyel Agonisti 38

39 Aripiprazol ün Klinik Uygulamaları KISA DÖNEM 39

40 Aripiprazol Kullanan Şizofreni Hastalarında Kısa Dönemde Alınan Sonuçlar Araştırıcı Hastalar Karşılaştırılan İlaçlar Ölçek Süre Sonuç Kane ve ark. J Clin Psychiatry. 63: , 2002 n=414 Akut alevlenme Sch Hospitalize Aripiprazol 15mg Haloperidol 10mg Plasebo RCT Plasebo kontrollü PANSS total skor 4 hafta Aripiprazol 15mg P<0.001 plasebo; haloperidol P<0.01 plasebo Lieberman ve ark. Intl J Neuropsychophar macol. 2002;5 (suppl 1):S186 n=1279 Akut alevlenme Sch Aripiprazol 10,15,20,30 mg Plasebo PANSS total skor 4-6 hafta p < 0.05 plaseboya göre Hospitalize Potkin SG, ve ark. Arch Gen Psychiatry. 2003;60: n=404 Akut alevlenme Sch Aripiprazol 20,30 mg risperidon 6 mg Plasebo kontrollü RCT Çift-kör PANSS total skor 4 hafta P 0.01 plaseboya göre 40 Hospitalize

41 Aripiprazol Kullanan Şizofreni Hastalarında Uzun Dönemde Alınan Sonuçlar Araştırıcı Hastalar Karşılaştırılan İlaçlar Ölçek Süre Sonuç Kasper ve ark. Int J Neuropsychoph armacol. 2003;6(4): n=1294 Akut alevlenme Sch Hospitalize Aripiprazol 30mg Haloperidol 10mg RCT Plasebo kontrollü PANSS MADRS CGI-i; CGI-s 52hafta Aripiprazol haloperidole göre daha PANSS total,negatif,dep resif bulgularda P<0.05 Pigott ve ark. J Clin Psychiatry. 2003;64:1048. n=3410 Akut alevlenme Sch Aripiprazol 10,15,20,30 mg RCT Plasebo kontrollü PANSS CGI-i; CGI-s 200 gün P<0.001 plaseboya göre Hospitalize 41

42 Araştırmaların Güvenirlik Düzeyleri Level A. İyi düzenlenmiş klinik araştırmalar 3< orta büyüklükte pozitif, randomize kontrollü (çift-kör) çalışmalar (RCTs). Bunlardan 1< plasebo-konrollü olmalı. Level B. Tatminkar olarak düzenlenmiş klinik araştırmalar. 2< orta büyüklükte pozitif, randomize kontrollü (çift-kör) çalışmalar Bunlardan 2< karşılaştırma veya biri karşılaştırma biri plasebokonrollü veya 1< prospektif orta büyüklükte (50 < ) açık ve naturalistik çalışma olabilir. Level C. Minimal araştırmaya dayalı olarak düzenlenmiş klinik araştırmalar 1< randomize kontrollü (çift-kör) çalışma, Bunlardan 1< çift-kör karşılaştırma veya 1< prospektif gösterilmiş açık çalışma / olgu serisi (10 ) etkinliiği veya 2< prospektif açık çalışma / olgu serisi (10 ) Level D. En az bir prospektif ve etkinliiği gösterilmiş açık çalışma / olgu serisi (10 ) uzman fikri No level of evidence or Good Clinical Practice (GCP). Sadece uzman fikri Shekelle PG et al Developing guidelines Br Med J

43 Aripiprazol Kısmi Antipsikotik Etkiye Değil, Tam Antipsikotik Etkiye Sahiptir Aripiprazol şizofreni tedavisinde (LEVEL A) düzeyinde güvenirliğe sahiptir. Kane 2002, Pigott 2003,Potkin 2003, Kasper

44 Farmakokinetik Karşılaştırma Farmakokinetik parametreler İlaç t maks (saat) t ½ (saat) Mevcut tabletler (mg) Aripiprazol * 10, 15, 30 Amisulprid 2 doruk: 1; , 100, 200, 400 Klozapin , 100 Olanzapin , 5, 7.5, 10, 15 Ketiapin , 100, 150, 200, 300 Risperidon ** 0.5, 1, 2, 3, 4, 6 Ziprasidon , 40, 60, 80 Zotepin , 50, 100 * Sadece orijinal molekülün etkinliği (aktif metabolit dehidro-aripiprazol için 94 saat) ** Aktif antipsikotik etkinliğin t½ si (risperidon ve 9-OH-risperidon). Aripiprazole in Schizophrenia: Consensus Guidelines. M. J. Travis. Int J Clin Pract. 2005;59(4):

45 Antipsikotiklerin Reseptör Bağlanma Profilleri Olanzapin Risperidon Ketiapin Ziprasidon Klozapin Haloperidol Reseptör Aripiprazol (Zyprexa) (Risperdal) (Seroquel) (Zeldox) (Leponex) (Norodol) D 1 265* D * D 3 0.8* D 4 44* HT 1A 4.4* >10, HT 2A 3.4* HT 2c 15* >10,000 α H 1 61* M 1 >10, >10, > >1500 *Data with cloned human Reseptörs; Bymaster ve ark, 1996; Seeger ve ark, 1995; Daniel ve ark, 1999; Arnt ve Skarsfeld,

46 Aripiprazol: Farmakokinetik Metabolizma CYP 450 2D6, 3A4* Renal ve Hepatik yetmezlik Doz ayarı gerekmez Yaşlılar (>65) minimal farklılıklar İlaç Etkileşimleri İlaç-ilaç etkileşimleri: -Lityum, valproat, warfarin, omeprazol.. Etkileşim yok. -Karbamazepin aripiprazol düzeyi = aripiprazol dozu 2 kat -Fluoksetin ve paroksetin.aripiprazol düzeyi = aripiprazol dozu Sağlıklı gönüllülerde yapılmış çalışmalar ABILIFY TM Prospektüs Bilgisi 46

47 Aripirazol: Güvenilirlik profili 5 kısa dönemli plasebo kontrollü çalışmanın analizi; Aripiprazol ile insidansı >%10 ve > plasebo olan istenmeyen olaylar gösterilmiştir. Baş ağrısı Anksiyete İnsomnia Bulantı Kusma Sersemlik hissi plasebo Aripiprazol Somnolans Konstipasyon Akatizi Tedaviye bağlı istenmeyen olayların insidansı (%) n:1648 istenmeyen olayların çoğunluğu tedavinin ilk haftasında ortaya çıkmış ve genellikle süresi 1 haftayı geçmemiştir. istenmeyen olaylar, somnolans dışında doz değişimiyle ilişkili bir değişiklik göstermemiştir. Marder ve ark. Schizophr. Res. 2003; 61: ; Kane ve ark. J Clin Psychiatry. 63: , 2002; Potkin SG, ve ark. Arch Gen Psychiatry. 2003;60:

48 Aripiprazol Yan Etkilerinin Süresi ARİPİPRAZOL İlaç Değişim Çalışması, 1-8 haftalarda oluşan istenmeyen etkilerin süresi İnsidans (%) Bulantı Akatizi İnsomnia Kusma hafta 2.hafta 4.hafta 6.hafta 8.hafta Casey DE,

49 Aripiprazol & İlaç Değiştirme Stratejileri 49

50 Aripiprazol e Geçiş Gerekçeleri: 1. Pozitif ve negatif bulguların kontrolünde tutarlı ve artarak süren iyileşmeler 2. Olumlu tolerabilite EPS de iyileşmeler Prolaktin seviyesinin normalleşmesi Kilo alımında azalma *8 hafta süreli, açık etiketli çalışmada ayaktan hastaların tedavisi yeterli klinik gerekçelerle Aripiprazol ile değiştirilmiştir. Aripiprazol tedavisine hastaların : %56 sı olanzapinden, %36 sı risperidondan, %5 i haloperidolden geçmiştir. Daniel E. Casey ve ark. Psychopharmacology. 2003;166:

51 Diğer ilaçlarından aripiprazol a geçiş stratejisi 10 mg/g Doz Etkin doz mg/gün Aripiprazol önceki ilaç 2 hafta Süre 1. Aripiprazol Prospektüs Bilgisi 2. Casey DE ve ark. Diğer antipsikotikleri kullanan hastalarda aripiprazole geçiş: çok merkezli randomize bir çalışma. Psychopharmacology. 2003;166: Kane JM ve ark. Optimizing pharmacologic treatment of psychotic disorders. Expert consensus guidelines. J Clin Psychiatry. 2003;64(suppl12): Schöpf J ve ark. Medikationsumstellung bei modernen Antipsychotika: Empfehlungen am Beispiel von Aripiprazole. Leading Opinions Neurologie 51 & Psychiatrie ;3 -

52 100 Ziprasidone 100 Quetiapine Receptor Occupancy (%) 50 0 D2 D3 D4 D1 5-HT1a 5-HT1b 5-HT1d Receptor Occupancy (%) 5-HT2a 5-HT2c HT6 5-HT7 Alpha1 Alpha2 ACh M1 H1 5HT 1A Aripiprazol Receptor Occupancy (%) 50 0 D2 D3 D4 D1 D 2 5-HT1a 5-HT1b 5-HT1d 5-HT2a 5-HT2c 5-HT6 5-HT7 Alpha1 Alpha2 ACh M1 H1 0 Receptor Occupancy (%) D2 D3 D4 D1 0 Risperidone 5-HT1a 5-HT1b 5-HT1d 5-HT2a 5-HT2c 5-HT6 5-HT7 Alpha1 Alpha2 ACh M1 H1 Receptor Occupancy (%) 100 D2 D3 D4 D1 5-HT1a 5-HT1b 5-HT1d 5-HT2a 5-HT2c 5-HT6 5-HT7 Alpha1 Alpha Olanzapine Bymaster et al, 1996; Seeger et al, 1995; Daniel et al, 1999; Arnt and Skarsfeldt, ABILIFY TM Prospektüs Bilgisi ACh M1 52 H1

53 Aripiprazol, herhangi bir atipikle karşılaştırıldığında D 2 reseptörlerine en yüksek afinite Aripiprazol Olanzapin Risperidon Ketiapin Ziprasidon Klozapin Haloperidol D 1 265* , D 2 0,34* , D 3 0,8* , ,8 D 4 44* HT 1A 1,7* > , HT 2A 3,4* 4 0, , HT 2C 15* , α H 1 61* M 1 IC 50 > ,9 > > , *Klonlanmış insan reseptörlerinden elde edilen veriler. Aripiprazol [prospektüs bilgisi] Arnt ve ark. Neuropsychopharmacology. 1998;18:63; Bymaster ve ark. Neuropsychopharmacology. 1996;14:87; Kayıtlı veriler, Bristol-Myers Squibb Inc. 2003; Ziprasidon [prospektüs bilgisi]. Schotte ve ark. Psychopharmacology. 1996;124:57; Olanzapin [prospektüs bilgisi]. 53

54 QTc Atipiklerde Tolerabilite EPS Prolaktin 0 Aripiprazol Ziprasidon Ketiapin Olanzapin Risperidon Klozapin Lipid Vücut Ağırlığı 0 Risk yok / ++ Bazen Tandon R: Antipsychotic agents, in Current Psychotherapeutic Drugs, 2nd Ed. Philadelphia, Current Medicine, 1998, pp Glukoz nadiren +++ Sıklıkla Practice Guideline for the Treatment of Patients With Schizophrenia, + Hafif Second / arasıra Edition 2004 APA 54

55 Aripiprazolün Üstünlükleri: SADECE DAHA AZ YAN ETKİ MİDİR? Ek İlaç Kognisyon Negatif Belirtiler TEDAViYE UYUM Disfori Tardif Diskinezi EPSve PRL Jibson MD, Tandon R. J Psychiatr Res

56 Aripiprazol ile Deneyimlerimiz 56

57 Aripiprazol Kullanan Şizofreni Hastaları ve Alınan Sonuçlar Yaş, Cinsiyet Hastalı k süresi Önceki tedavi ve neden Aripiprazol e geçildiği Aripiprazol Dozu/ gün ve kullanma süresi Sonuç Yan etki 44 K 22 yıl OLANZAPİN 10mg/gün 10 mg/gün 85 gündür Kilo verdi ve depresif durum düzeldi. Yok Kilo 31 E 2 yıl RİSPERİDON 10 mg/gün Zayıfladı, Yok 4 mg/gün EPS,kilo,empotans, anhedoni 80 gündür cinsel ve depresif belirtiler düzeldi 28 K 2 yıl OLANZAPİN 5 mg/gün Kilo verdi Yok 5mg/gün 75 gündür Kilo, 41 K 20 yıl AMİSULPRİD 600 mg/gün+ Biperiden Amenore,galaktore, 10 mg/gün+ Biperiden 65 gündür Amenore,galaktore düzeldi. Yok 57

58 Aripiprazol ün Şizofreni Dışında Olası Kullanım Alanları Bipolar Bozukluklar? Alzheimer Demans + Psikoz? Bağımlılıklar (kokain ve amfetamin, alkol)? OKB? Tourette Boz.??? 58

59 SONUÇLAR Şizofreni Tedavisinde İdeal İlaç: Biraz ütopik gelse de şizofreninin tüm belirtilerinin tedavisini yapabilecek bunun için gerekli bölgelerde yeterli ve dengeli bir şekilde DA blokajı yapan bir antipsikotiktir. Şizofreni Tedavisinde İdeal İlaçla: DA nin fizyolojik işlevleri (bellek, öğrenme, motivasyon, hedoni v.b.) bozulmayacak; hastaların yaşam kalitelerini, tedaviye uyumlarını, sosyal ve mesleki işlevsellik düzeyleri olumlu yönde etkileyecektir. Aripiprazol gibi DSD antipsikotikler de Şizofreni Tedavisinde İdeal İlaç ütopyası yolunda atılmış önemli bir adımdır. 59

60 Primum non nocere Hippocrates MÖ 4.yy 60

61 Aripiprazol Kullanan Bipolar Hastalar ve Alınan Sonuçlar Yaş, Cinsiyet Hastalı k süresi Önceki tedavi ve neden Aripiprazol e geçildiği Aripiprazol Dozu/ gün ve kullanma süresi Sonuç Yan etki 34 K 22 yıl OLANZAPİN10mg/gün, Valproat 100 mg/gün Lityum1800mg/g;Biperiden Kilo, amenore,galaktore, anhedoni 10 mg/gün 85 gündür Lityum 900mg/g;Biperi den Kilo verdi,amenore, galaktore ve depresif durum düzeldi. Yok 33 E 12 yıl RİSPERİDON 4 mg/gün + OLANZAPİN 15 mg/g + Lityum1800mg/g;Biperiden Kilo,empotans, disfori 20 mg/gün 70 gündür +Lityum 1800mg/g; Biperiden Kilo verdi, cinsel ve depresif belirtiler düzeldi yok 28 K 2 yıl AMİSULPRİD 600mg/gün+ Lityum 900mg/g;Biperiden Amenore,galaktore, 10 mg/gün+ Lityum 900mg/g; Biperiden 65 gündür Amenore,galaktore düzeldi. Yok 36 E 10 yıl OLANZAPİN 15 mg/g + Lityum1800mg/g; Valproat 100 mg/gün kilo,empotans, disfori 10 mg/gün 40 gündür +Lityum 1800mg/g; Biperiden Kilo verdi, cinsel ve depresif belirtiler düzeldi 61 yok

Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi

Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul GATA Haydarpaşa - İstanbul Prof. Dr. Mesut ÇETİN 1 Bildirim Aşağıdaki ilaç

Detaylı

Nöroleptik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.

Nöroleptik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer. Nöroleptik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Konuşma planı Bu konuda anlatılacak ilaçların

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ

Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ Pozitif Semptomlar Delüzyonlar Halüsinasyonlar Düşüncenin bozulması Negatif Semptomlar Küntleşmiş duygulanım Konuşma fakirliği Asosyalite Zevk alamama İkinci Ulak Selektif

Detaylı

An psiko k İlaçların Etki Mekanizmaları: Şizofreni Tedavisinde A piklik Bir Üstünlük mü? *

An psiko k İlaçların Etki Mekanizmaları: Şizofreni Tedavisinde A piklik Bir Üstünlük mü? * Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(4):364-374 An psiko k İlaçların Etki Mekanizmaları: Şizofreni Tedavisinde A piklik Bir Üstünlük mü? * Dr. A. Elif ANIL YAĞCIOĞLU 1 Özet / Abstract Bu gözden geçirmede şizofreni

Detaylı

İLAÇLA TEDAVİ EFSANESİ Joanna Moncrieff

İLAÇLA TEDAVİ EFSANESİ Joanna Moncrieff İLAÇLA TEDAVİ EFSANESİ Joanna Moncrieff 5.Antipsikotik Fikrinin Doğuşu 6.Nöroleptikler Etkili ve Özgün müdür? 7. Nöroleptikler Gerçekten Ne Yapar? Dr. Ayşe Özkırış ESOGÜ Tıp Fak. Psikiyatri Antipsikotik

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi Prof. Hv.Tbp. Kd.Alb. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri Kliniği Direktörü-İstanbul 1 Klinik Psikofarmakoloji Bülteni GATA Haydarpaşa Eğitim

Detaylı

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYONDA PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYON TANISI Depresif ruh hali İlgi ve isteklerde azalma Enerji azlığı Konsantrasyon bozukluğu ğ İştah bozukluğu Uk Uyku bozukluğu ğ Kendine güven kaybı, suçluluk ve

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD Yaşlılarda Psikofarm akoloji Uygulam a Prensipleri Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD ABD > 65 yaş, nüfusun %13 ancak reçete edilen tüm ilaçların % 35 > 70 yaş, hastaneye yatış 1/6 ilaç yan etkisi

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Prospektüs. Seroquel 100 mg Film Tablet

Prospektüs. Seroquel 100 mg Film Tablet 1 Prospektüs Seroquel 100 mg Film Tablet Seroquel 100 mg film Tablet Formülü: Her bir tablet etken madde olarak 100 mg ketiapin baza eşdeğer 115.13 mg ketiapin fumarat ve yardımcı maddeler, laktoz monohidrat,

Detaylı

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran Yağlı Karaciğer (Metabolik Sendrom) Modeli Geliştirilen Sıçanlarda Psikoz Yatkınlığındaki Artışın Gösterilmesi ve Bu Bulgunun İnflamatuar Sitokinlerle Bağlantısının Açıklanması Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

TRIVASTAL 50 RETARD KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. sürekli salım sağlayan kaplı tablet / 50 mg

TRIVASTAL 50 RETARD KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. sürekli salım sağlayan kaplı tablet / 50 mg TRIVASTAL 50 RETARD KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. TIBBI FARMASÖTIK ÜRÜNÜN ADI: TRIVASTAL 50 RETARD 2. KALITATIF VE KANTITATIF TERKIBI Piribedil sürekli salım sağlayan kaplı tablet / 50 mg 3. FARMASÖTIK ŞEKLI

Detaylı

ATİPİK ANTİPSİKOTİK BİR İLAÇ OLAN OLANZAPİN İN FARMASÖTİK PREPARATLARDA VE BİYOLOJİK ORTAMLARDA BİYOANALİTİK YÖNTEM VALİDASYONU.

ATİPİK ANTİPSİKOTİK BİR İLAÇ OLAN OLANZAPİN İN FARMASÖTİK PREPARATLARDA VE BİYOLOJİK ORTAMLARDA BİYOANALİTİK YÖNTEM VALİDASYONU. ATİPİK ANTİPSİKOTİK BİR İLAÇ OLAN OLANZAPİN İN FARMASÖTİK PREPARATLARDA VE BİYOLOJİK ORTAMLARDA BİYOANALİTİK YÖNTEM VALİDASYONU Mevlüt ALBAYRAK Analitik Kimya Anabilim Dalı Tez Danışmanı Prof. Dr. Yücel

Detaylı

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir?

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? 100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? A) Karbamazepin B) Lamotrijin C) Lityum karbonat D) Valproik asit E) Duloksetin Referans:

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ALZAMED 5 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Donepezil hidroklorür 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde

Detaylı

Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri

Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri F. Mükerrem GÜVEN*, Sunar BÝRSÖZ** ÖZET Antipsikotik ilaçlarýn þizofreni tedavisinde kullanýmý sayesinde, 20. yüzyýlýn ikinci yarýsýnda þizofreni hastalarýnýn

Detaylı

ABILIFY 15 mg TABLET. FORMÜLÜ Her bir tablet 15 mg aripiprazol ve boyar madde olarak sarı demir oksit içerir.

ABILIFY 15 mg TABLET. FORMÜLÜ Her bir tablet 15 mg aripiprazol ve boyar madde olarak sarı demir oksit içerir. ABILIFY 15 mg TABLET FORMÜLÜ Her bir tablet 15 mg aripiprazol ve boyar madde olarak sarı demir oksit içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri ABILIFY ın etken maddesi olan aripiprazol,

Detaylı

Antipsikotik ilaçlar psikiyatride hem psikotik bozukluklar n

Antipsikotik ilaçlar psikiyatride hem psikotik bozukluklar n Derlemeler/Reveiws M. Çetin, A. Turgay Modern Psikofarmakolojinin Ellinci Y l nda Klorpromazinden Günümüze Antipsikotik Tedavinin Dünü, Bugünü * Dr. Mesut Çetin 1, Dr. Atilla Turgay 2 ÖZET: MODERN PS KOFARMAKOLOJ

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir.

FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir. ELYNZA 5 mg FİLM TABLET FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ: Farmakodinamik

Detaylı

Doç. Dr. Fisun Akdeniz EÜTF Psikiyatri

Doç. Dr. Fisun Akdeniz EÜTF Psikiyatri Emzirme döneminde Duygudurum dengeleyicileri ve Antipsikotikler Doç. Dr. Fisun Akdeniz EÜTF Psikiyatri Kurum ve kuruluşlar ile ilgili bildiri Araştırmacı olarak Astra Zeneca, Lundbeck Konuşmacı olarak

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK Duygudurum Bozukluklarında Gelecek Sınıflandırma ve Tedaviler Kürşat Altınbaş Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri

Detaylı

Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri. Doç. Dr. M.Murat Demet

Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri. Doç. Dr. M.Murat Demet Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri Doç. Dr. M.Murat Demet Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı MANİSA Konuşma Akışı

Detaylı

BİYOLOJİK TEDAVİLER. Prof. Dr. Alaattin Duran

BİYOLOJİK TEDAVİLER. Prof. Dr. Alaattin Duran BİYOLOJİK TEDAVİLER Prof. Dr. Alaattin Duran DOPAMİN RESEPTÖR ANTAGONİSTLERİ (TİPİK ANTİPSİKOTİK İLAÇLAR) Nöroleptikler 1990 dan önce klasik antipsikotik (tipik antipsikotik) ilaçlar, psikoz tedavisi için

Detaylı

Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010:

Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010: Kurum ve Kuruluşlarla İlişki Bildirimi Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010: RASYONEL ANTİDEPRESAN

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. CUREXOL 2 mg tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. CUREXOL 2 mg tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI CUREXOL 2 mg tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Aripiprazol 2 mg Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat 30,85 mg Yardımcı maddeler için 6.1

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ. Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ. Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Lilly Konuşmacı: Lundbeck Sunum

Detaylı

pecya Atipik Nöroleptikler

pecya Atipik Nöroleptikler Fatih ÖNCÜ, Aytül HABIB", M. Emin CEYLAN, Nihal CEYLAN, Beril YAZAN ÖZET Atipik nöroleptikler, 1960 y ılında klozapinin bulunmas ıyla gündeme girmi şlerdir. Tipik nöroleptiklerden farkl ı olarak daha az

Detaylı

PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI

PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI Uzm. Dr. Neslim G. Doksat, Çocuk Ergen ve Genç Psikiyatrı neslimg@superonline.com www.doksat.com www.neslimdoksat.com

Detaylı

Derlemeler/Reviews H. Soygür. Aripiprazol ün Farmakodinamik ve Farmakokinetik Özellikleri. Haldun Soygür

Derlemeler/Reviews H. Soygür. Aripiprazol ün Farmakodinamik ve Farmakokinetik Özellikleri. Haldun Soygür Derlemeler/Reviews H. Soygür Aripiprazol ün Farmakodinamik ve Farmakokinetik Özellikleri Haldun Soygür ÖZET: Aripiprazol ün farmakodinamik ve farmakokinetik özellikleri Birinci kuflak antipsikotik ilaçlar

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

Risperidona bağlı gelişen hiperprolaktineminin tedaviye aripiprazol eklenmesiyle düzelmesi

Risperidona bağlı gelişen hiperprolaktineminin tedaviye aripiprazol eklenmesiyle düzelmesi Olgu sunumu: Risperidona bağlı gelişen hiperprolaktineminin tedaviye aripiprazol eklenmesiyle düzelmesi Medine Gıynaş Ayhan, Faruk Uğuz, Nazmiye Kaya Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

ZYPREXA 10 mg Film Kaplı Tablet

ZYPREXA 10 mg Film Kaplı Tablet ZYPREXA 10 mg Film Kaplı Tablet FORMÜLÜ Bir film kaplı tablet 10 mg olanzapin içerir. Diğer maddeler: Laktoz monohidrat, titanyum dioksit (E 171), indigo karmin (E 132) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik

Detaylı

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI. Tez Yöneticisi Doç. Dr. Erdal VARDAR

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI. Tez Yöneticisi Doç. Dr. Erdal VARDAR T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Doç. Dr. Erdal VARDAR ŞİZOFRENİ VE ŞİZOAFFEKTİF BOZUKLUK AKUT ALEVLENMESİ OLAN HASTALARDA RİSPERİDON İLE ZİPRASİDONUN KARDİYAK

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

Seroquel 200 mg Film Tablet

Seroquel 200 mg Film Tablet 1 Prospektüs 2 Seroquel 200 mg Film Tablet 3 Seroquel 200 mg film Tablet Formülü: Her bir tablet etken madde olarak 200 mg ketiapin baza eşdeğer 230.26 mg ketiapin fumarat ve yardımcı maddeler, laktoz

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

AROMATĠK AMĠNO ASĠT DEKARBOKSĠLAZ AKTĠVĠTESĠNDE ARTIM TETĠKLEME NĠTELĠĞĠ SERGĠLEYEN PĠRANOZĠN TÜREVLERĠNĠ HAĠZ BĠR KOMPOZĠSYON VE

AROMATĠK AMĠNO ASĠT DEKARBOKSĠLAZ AKTĠVĠTESĠNDE ARTIM TETĠKLEME NĠTELĠĞĠ SERGĠLEYEN PĠRANOZĠN TÜREVLERĠNĠ HAĠZ BĠR KOMPOZĠSYON VE 1 Tarifname AROMATĠK AMĠNO ASĠT DEKARBOKSĠLAZ AKTĠVĠTESĠNDE ARTIM TETĠKLEME NĠTELĠĞĠ SERGĠLEYEN PĠRANOZĠN TÜREVLERĠNĠ HAĠZ BĠR KOMPOZĠSYON VE BU KOMPOZĠSYONUN DOPAMĠNERJĠK DEFEKTLERĠN TEDAVĠSĠ AMAÇLI KULLANIMI

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Antipsikotik ilaçların gelişim öyküsü, klorpromazinin

Antipsikotik ilaçların gelişim öyküsü, klorpromazinin Şizofrenide İlaç Sağaltımı Dr. Leyla Gülseren, Dr. Almıla Erol 1 ÖZET: fi ZOFREN DE LAÇ SA ALTIMI fiizofrenide ilaç sa alt m klorpromazinin bulunmas ile bafllam flt r. Giderek daha baflka antipsikotik

Detaylı

Dr Banu Cahide Tel. Hacettepe Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakoloji Ab.D., 06100 Sıhhiye Ankara. Parkinson Hastalığı

Dr Banu Cahide Tel. Hacettepe Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakoloji Ab.D., 06100 Sıhhiye Ankara. Parkinson Hastalığı MPTP'li marmosetler (Callithrix jacchus) üzerinde kronik L-DOPA ve D-2/D-3 dopamin agonisti tedavisinin striatal kanabinoit CB1 reseptor mrna ekspresyonuna etkisi Dr Banu Cahide Tel Hacettepe Üniversitesi,

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Dirençli Bipolar Olguların Yeni Antipsikotiklerle Kombinasyon Tedavileri, İlaç Etkileşmeleri ve Polifarmasi Sorunu Prof. Dr.

Dirençli Bipolar Olguların Yeni Antipsikotiklerle Kombinasyon Tedavileri, İlaç Etkileşmeleri ve Polifarmasi Sorunu Prof. Dr. Dirençli Bipolar Olguların Yeni Antipsikotiklerle Kombinasyon Tedavileri, İlaç Etkileşmeleri ve Polifarmasi Sorunu Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi - İstanbul BP Bozuklukta Tedaviye

Detaylı

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir??

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir?? Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem Sıklığı?? Klinik seyir?? Çocuğun ilk travmatik yaşam olayı emzirme bağlanma olumsuz sağlık koşulları yetersiz bakım Doğum Değişim İyi anne olabilecek

Detaylı

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Prof. Dr. Hakan Coşkunol Ege Üniversitesi BATI ENSTİTÜSÜ Alkol ve Madde Kullanım Biçimleri Nelerdir? Kullanmama Sosyal Kullanım Rekreasyonel Kullanım Riskli Kullanım

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

TEDAVİYE DİRENÇLİ ŞİZOFRENİDE ZUKLOPENTİKSOL'UN

TEDAVİYE DİRENÇLİ ŞİZOFRENİDE ZUKLOPENTİKSOL'UN Klinik Psikofarmakolojı Bülteni,Cilt :V,Sayı(1-4),1995/ Bulletin of Clinical Psychopharmacology Vol V(1-4),1995 TEDAVİYE DİRENÇLİ ŞİZOFRENİDE ZUKLOPENTİKSOL'UN ETKİNLİĞİ VE EMNİYETİ Dr. Mesut ÇETİN*, Dr.

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8 Soruların konulara göre dağılımı: Otonom Sinir Sistemi : 5 Santral Sinir Sistemi : 5 Genel Farmakoloji: 2 Kardiyovaskuler sistem: 3 Otakoid: 2 Endokrin sistem: 2 Antiviral ilaçlar: 1 Konu dağılımı daha

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. KETİLEPT 25 mg Film Kaplı Tablet

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. KETİLEPT 25 mg Film Kaplı Tablet 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI KETİLEPT 25 mg Film Kaplı Tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her film kaplı tablet 25 mg ketiapin e eşdeğer 28,78 mg ketiapin hemifumarata

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ

TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ Dr.Hakan BOZKUŞ VKV Amerikan Hastanesi, Nöroşirurji Bölümü Omurilik Hasarı Birincil hasar İkincil hasar Sistemik değişiklikler (bradikardi, hipotansiyon,

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. - Oftalmolojide iskemik bulguların tedavisinde önerilir.

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. - Oftalmolojide iskemik bulguların tedavisinde önerilir. KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI TRIVASTAL 50 Retard sürekli salım sağlayan kaplı tablet 2. KALİTATİF ve KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Piribedil 50 mg Yardımcı maddeler: 57.17mg sücroz.

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Müracaat eden herkese muayenede uyku durumu sorulmalı İnsomnia (Uykusuzluk)

Detaylı

PSİKİYATRİ DE AKILCI İLAÇ KULLANIMI

PSİKİYATRİ DE AKILCI İLAÇ KULLANIMI PSİKİYATRİ DE AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof.Dr. Ömer SAATCİOĞLU Your name Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre 2006 yılında tüm dünyada ilaç harcamalarına ayrılan kaynak yaklaşık 859 milyar Amerikan

Detaylı

Bipolar afektif bozukluk nedir?

Bipolar afektif bozukluk nedir? Bipolar afektif bozukluk nedir? Bipolar afektif bozukluğu pek çok kişi farklı şekillerde yaşar. Bazıları şiddetli mutsuzluk ve sadece hafif taşkınlık atakları deneyimlerken, diğerleri son derece şiddetli

Detaylı

DEMAX 10 mg FİLM TABLET PROSPEKTÜS. DEMAX 10 mg FİLM TABLET

DEMAX 10 mg FİLM TABLET PROSPEKTÜS. DEMAX 10 mg FİLM TABLET PROSPEKTÜS DEMAX 10 mg FİLM TABLET FORMÜLÜ : Her film tablet etken madde olarak 8.31 mg Memantin e eşdeğer 10 mg Memantin HCl ve boyar madde olarak titanyum dioksit içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ : Farmakodinamik

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı. Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri

Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı. Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri Doğum Öncesi Faktörler Nöral gelişimdeki anomalilere ilişkin biyomarker

Detaylı

YATARAK TEDAVİ GÖREN ŞİZOFRENİK HASTALARDA OLANZAPİNLE RİSPERİDONUN KARŞILAŞTIRILMASI

YATARAK TEDAVİ GÖREN ŞİZOFRENİK HASTALARDA OLANZAPİNLE RİSPERİDONUN KARŞILAŞTIRILMASI Amaç: Yöntem: YATARAK TEDAVİ GÖREN ŞİZOFRENİK HASTALARDA OLANZAPİNLE RİSPERİDONUN KARŞILAŞTIRILMASI Bulgular: Sonuç: A COMPARATIVE STUDY OF OLANZAPINE AND RISPERIDONE IN THE TREATMENT OF SCHZOPHRENIC INPATIENTS

Detaylı

Jeneriklerin kritik dozları ve klinik etkileri

Jeneriklerin kritik dozları ve klinik etkileri Jeneriklerin kritik dozları ve klinik etkileri Dr. Hüseyin Töz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi TİGED 2013, Çeşme, İzmir Dünya nüfusu ve yaşlı nüfus giderek artmakta Sağlık hizmetine gereksinim artmakta

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI RİPAZOL 5 mg ağızda dağılan tablet. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI RİPAZOL 5 mg ağızda dağılan tablet. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI RİPAZOL 5 mg ağızda dağılan tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Aripiprazol 5.00 mg Yardımcı madde(ler): Kroskarmelloz sodyum Aspartam Mannitol

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR

MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR Prof. Dr. S. Oğuz Kayaalp Türkiye Bilimler Akademisi Şeref Üyesi MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR Karadeniz Teknik Ü. Tıp Fakültesi Trabzon, 24 Ekim 2007 İlaç ve diğer psikotrop (psikoaktif) maddelere

Detaylı

Antipsikotik İlaçlar & Metabolik Yan Etkiler

Antipsikotik İlaçlar & Metabolik Yan Etkiler Şizofreni Hastalarında Erken Ölüm ve Metabolik Sendrom Antipsikotik İlaçlar & Metabolik Yan Etkiler Prof. Dr. Ayşen Esen-Danacı Celal Bayar ÜTF Psikiyatri AD 1 Şizofreni ve psikotik bozukluklu hastalarda,

Detaylı

YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK

YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ABD Varfarin etkinliğinin kanıtlanmış olmasına rağmen suboptimal ve düşük kullanım oranı nedeniyle yeni oral antikoagülan

Detaylı

NÖROBİLİM ve FİZYOTERAPİ

NÖROBİLİM ve FİZYOTERAPİ TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol:1 Sayı/Issue:5 Kasım/November 2015 www.norofzt.org DOÇ. DR. BİRGÜL BALCI YENİ BİR ALAN!!!! Sinir bilim veya nörobilim; günümüzün sinir sistemi bilimlerinin

Detaylı

Disulfiram. Naltrekson. Naltrekson uzamış salınımlı enjekte edilebilen süspansiyon XR NTX (extended release) DL NTX (poly laktid polimer)

Disulfiram. Naltrekson. Naltrekson uzamış salınımlı enjekte edilebilen süspansiyon XR NTX (extended release) DL NTX (poly laktid polimer) Bağ ml l k Tedavisinde Kullan lan İlaçlar Doç. Dr. Cüneyt Evren Bak rköy Ruh Sağl ğ ve Sinir Hastal klar Eğitim ve Araşt rma Hastanesi, Alkol ve Madde Araşt rma, Tedavi ve Eğitim Merkezi (AMATEM) Kurum

Detaylı

YOKSUNLUK SENDROMLARI. 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR

YOKSUNLUK SENDROMLARI. 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR YOKSUNLUK SENDROMLARI 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR YOKSUNLUK SENDROMLARI ALKOL YOKSUNLUK SENDROMU OPİAT YOKSUNLUĞU

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. ABILIFY majör depresif epizodların tedavisinde, antidepresan tedaviye cevap alınamayan hastalarda tedaviye eklenebilir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. ABILIFY majör depresif epizodların tedavisinde, antidepresan tedaviye cevap alınamayan hastalarda tedaviye eklenebilir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI ABILIFY 1 mg/ml oral çözelti 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Aripiprazol Her ml de 1mg aripiprazol içerir. Yardımcı maddeler: Her ml de: Fruktoz

Detaylı

Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar. Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi

Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar. Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi Madde Bağımlılığı 1994; nikotin bağımlılığı = madde bağımlılığı

Detaylı

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004)

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofrenide Yasam Kalitesi Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofreni: Temel Belirti Kümeleri Pozitif Sanri Varsani Dezorganize konusma Katatoni Sosyal/Mesleksel

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI QUET 300 mg film tablet

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI QUET 300 mg film tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI QUET 300 mg film tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Ketiapin 300 mg (345.39 ketiapin fumarat olarak) Yardımcı madde: Laktoz monohidrat 163.11

Detaylı

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM DR FARUK UĞUZ KONYA N.E.Ü MERAM TIP FAKÜLTESI PSIKIYATRI A.D. ÖĞR. ÜYESI Açıklama Son iki yıl içinde ilaç endüstrisi vd sivil toplum kuruluşları ile

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı

DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı Doç. Dr. Cengiz TUĞLU 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi 08 Ekim 2010, İzmir Açıklama Konuşmacı Araştırma Danışma Kurulu Janssen Cilag X X Eli Lilly X X X BMS X AstraZeneca

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Oferta 7.5 mg Film Tablet

Oferta 7.5 mg Film Tablet Oferta 7.5 mg Film Tablet FORMÜLÜ Her film tablet, 7.5 mg olanzapin içerir. Boyar madde: Titanyum dioksit, laktoz monohidrat. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik özellikler Olanzapin, çeşitli reseptör

Detaylı

İLAÇ ARAŞTIRMALARI VE FARMASÖTİK KİMYA (ENDÜSTRİDE İLAÇ ARAŞTIRMALARI)

İLAÇ ARAŞTIRMALARI VE FARMASÖTİK KİMYA (ENDÜSTRİDE İLAÇ ARAŞTIRMALARI) İLAÇ ARAŞTIRMALARI VE FARMASÖTİK KİMYA (ENDÜSTRİDE İLAÇ ARAŞTIRMALARI) İTAM /8 kasım 2013 İ.Ü.ECZACILIK FAKÜLTESİ Prof. Dr. Serdar Ünlü NOBEL İLAÇ FARMASÖTİK ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME MERKEZİ http://www.fargem.com.tr

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. ABILIFY majör depresif epizodların tedavisinde, antidepresan tedaviye cevap alınamayan hastalarda tedaviye eklenebilir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. ABILIFY majör depresif epizodların tedavisinde, antidepresan tedaviye cevap alınamayan hastalarda tedaviye eklenebilir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI ABILIFY 10 mg tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Aripiprazol 10 mg Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat 62.18 mg Yardımcı maddeler için

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. ABILIFY majör depresif epizodların tedavisinde, antidepresan tedaviye cevap alınamayan hastalarda tedaviye eklenebilir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. ABILIFY majör depresif epizodların tedavisinde, antidepresan tedaviye cevap alınamayan hastalarda tedaviye eklenebilir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI ABILIFY 5 mg tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Aripiprazol 5 mg Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat 67 mg Yardımcı maddeler için 6.1 e

Detaylı

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ GİRİŞ Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); hiperaktivite, dikkatsizlik,

Detaylı

İlaç geliştirme süreci

İlaç geliştirme süreci Hamdi Akan Ankara Tıp Fakültesi, Ankara İlaç geliştirme süreci Pre-Klinik araştırmalar Klinik araştırmalar Onay sonrası Keşif Hayvan/in vitro test Sentez ve formülasyon Kısa süreli Uzun süreli Faz I Faz

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Evreleme Modelleri: Neler Getirebilir? Prof.Dr. Kaan Kora Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

Bipolar Bozuklukta Evreleme Modelleri: Neler Getirebilir? Prof.Dr. Kaan Kora Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Bipolar Bozuklukta Evreleme Modelleri: Neler Getirebilir? Prof.Dr. Kaan Kora Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: Astra Zeneca, Bristol Myers Squibb,

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her tablet; 300 mg ketiapine eşdeğer 345.39 mg ketiapin hemifumarat içerir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her tablet; 300 mg ketiapine eşdeğer 345.39 mg ketiapin hemifumarat içerir. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI KETİDOSE 300 mg film tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her tablet; 300 mg ketiapine eşdeğer 345.39 mg ketiapin hemifumarat içerir. Yardımcı

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI: Non-motor Problemler. Dr. Dilek İnce GÜNAL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı

PARKİNSON HASTALIĞI: Non-motor Problemler. Dr. Dilek İnce GÜNAL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı PARKİNSON HASTALIĞI: Non-motor Problemler Dr. Dilek İnce GÜNAL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Giriş Parkinson hastalığı sadece bradikinezi, rijidite ve tremor ile giden bir tablo

Detaylı

Benzodiazepin Bağımlılığı

Benzodiazepin Bağımlılığı Benzodiazepin Bağımlılığı Ozan Ezgi Berberoğlu Veteriner Hekim İ.Ü. DETAE, Sinirbilim AD Madde Bağımlılığı Bağımlılığa yol açan maddeler; genel olarak yaşamı sürdürmek için gerekli olmadığı halde keyif

Detaylı