Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi. Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi. Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul"

Transkript

1 Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul 1

2 Bildirim Aşağıdaki İlaç Şirketleri ile Konsültan / Konuşmacı olarak çalıştım: Abdi İbrahim, AstraZeneca, Bristol-Myers Squibb, Eli Lilly, Janssen Pharmceutica, Sanofi Aventis, Wyeth 2

3 Dopaminle ilgili tarihçe 1. Arvid Carlsson 1959 da DA inin striatumda fazla miktarda olduğunu buldu. Bu bulgu ile DA in motor işlevden ve Parkinson a benzer yan etkilerden sorumlu olduğunu gösterdi. 2. Dahlstrom ve Fuxe (1964) de DA nöronlarının floresan histokimyasal haritasını çıkardılar ve yayınladılar. 3. Carlsson Parkinson-benzeri belirtileri DA prekürsörü L- dopa ile düzeltti. 4. Carlsson bu çalışmalarının sonucunu 2000 yılı Nobel Tıp ödülünü alarak gördü. Arvid Carlsson 3

4 Dopaminin Lokalizasyonu DA beyin katekolamin içeriğinin %80 nini kapsar. 10 milyar beyin hücresinden 1 milyarı DA içeren nöronlardan oluşur. DA içeren nöronlar ortabeyin ve frontal bölgede yerleşmişlerdir. DA-erjik yolaklar A8 den A15 e kadar yer alırlar. Dahlstrom ve Fuxe (1964) BASAL GANGLIA Caudate Putamen Globus Pallidus NİGROSTRİATAL (a) MEZOLİMBİK (b) REWARD PATHWAY SN (A9) Nucleus Accumbens Septum Amygdala Hippocampus Frontal Cortex MEZOKORTİKAL ( C ) VTA (A10) 4

5 Dopamin Taşıyıcıları (DAT ve VMAT2) DA Sinir Terminali Diffüzyon Dopamin transportundan iki gen ailesi sorumlu : Na+ / Cl- -bağımlı plazma membran dopamin transporter (DAT) H+ -bağımlı veziküler monoamin transporter 2 (VMAT2) 5

6 Dopaminin İşlevleri: Dopamin ve Öğrenme, Ödüllenme ve Bağımlılık Davranışlarının Nörobiyolojisi 6

7 Motivasyonel Teori Ödüller: lateral hipotalamik elektrik uyarımı, amfetamin, kokain, yiyecek, su ile ödüllenme davranışı pekişir. Ödüllendirmenin lateral hipotalamik lezyon ve nöroleptiklerle blokajı mümkündür. 7

8 Pekiştirmenin Dopamin Hipotezi DA işlevi kaybında: Başlangıçta, etki yok Uzun dönem, sönme/öğrenmeme Pavlovian koşullanma bloke olur Dopamin : öğrenme ve çağrışımları pekiştirir. Dopamin İşlevi Yok Nöroleptiklerin uzun süreli kullanımı motivasyon ve harekete geçmeyi bloke eder. Öğrenme 8

9 Anhedoni Hipotezi Dopamin salımı haz ile korele midir? Nöroleptikler normal hayattaki haz alma duygusunu engellerler. Antipsikotik tedavi yeterince DA blokajı (%80) yapılmalı! ASLA FAZLA DEĞİL!!!! 9

10 Bağımlılığın Dopamin Hipotezi Delil: 6-OH-DA ile beyinde DA lezyonları yapılır NAc tahrip edilen ratlar kendiliğinen kokain ve amfetamin almaya başlar. Çoğu ilacın çekilmesi (psikostimulantlar, alkol, nikotin ve opiatlar) DA düzeyi azalması ile karakterizedir. 10

11 Kokain ve Amfetaminlerin Bağımlılık Yapıcı Etkilerinin Mekanizması DAT Inhibisyonu Amfetamin ve Kokain Bağımlılığının DAT Hipotezi Amfetamin ve Kokain : DA uptake inhibitörü DAT ın amfetamin ve kokain tarafından blokajı kokainin ve amfetaminin ekstrasellüler düzeyini artırır, bu da normalden fazla ve uzun süreli olarak DA i uyarır. 11

12 Bağımlılığın Dopamin Hipotezi Hipotez: Çoğu bağımlılıktan DA sistemi sorumludur. Deliller: DA etkileyen ilaçlar Direkt olarak - Psikostimulantlar (s.g. Amfetamin, kokain ) İndirekt - Nikotin, morfin / Eroin, alkol, barbituratlar Örnekler: Adiktif İlaçlar Kokain Bağımlılıkta Moleküler Hedefler DAT ve diğer plazma monoamine transporterleri Amfetamin DAT-aracılı DA salımı Opioidler µ- ve δ- opioid reseptörlerini aktive eder Nikotin nikotinik acetylcholine reseptörlerini aktive eder Etil alkol Multipl hedefler ( GABA A salımı ve NMDA inhibisyonu) Barbituratlar,/BZs GABA A artımı ve (Cl - -kanal) uyarılması Kannabinoidler CB1 cannabinoid reseptörlerini aktive eder Fensiklidin NMDA reseptör kanallarını bloke eder 12

13 Ach-erjik ve DA-erjik Nöronların Etkileşimi:SİGARA İÇİMİ 13

14 Dopaminin Motor Etkileri Parkinson Hastalığı (EPS) 14

15 Şizofreninin Dopamin Hipotezi Arvid Carlsson Nobel Tıp Ödülü 2000 sahibi Mesokortikal yol Hipoaktivite: Negatif semptomlar Kognitif yetersizlik Nigrostriatal yol (EPS) Tuberoinfundibular yol (PRL) Inoue A, Nakata Y. Jpn J Pharmacol. 2001;86: Mezolimbik yol Hiperaktivite: Pozitif semptomlar `REWARD PATHWAY` 15

16 ŞİZOFRENİDE DOPAMİN HİPOTEZİ Carlsson ve Lindquist (1963) nöroleptik verilen laboratuar hayvanlarında DA turnoverindeki artmayı bildirmişlerdir. Turnover: bir biyokimyasal maddenin yıkım ve sentez hızı ve oranı olarak bilinir. Metabolitlerin ana maddeye oranı o maddenin turnoverini verir. DA söz konusu olduğunda HVA/DA oranı, DA in turnoverini verir. Postsinaptik D2 reseptör blokajına paralel olarak, organizmanın kompansatuvar bir çaba içinde DA sentezini ve yıkımını artırmasına bağlanmıştır. Ceylan ME,Çetin M.Araştırma ve Klinik Uygulamada Biyolojik Psikiyatri, 1. Cilt Şizofreni,

17 ŞİZOFRENİDE DOPAMİN HİPOTEZİ-2 Hipotez temel olarak şizofrenide dopaminerjik(da-erjik) hiperaktivasyon bulunduğunu, bunun ortadan kaldırılması için de postsinaptik DA reseptörlerinin bloke edilmesi gerektiğini öngörür. Deliller: a) Amfetamin in normal kişilerde psikoz benzeri bir tablo ortaya çıkarması, b) Amfetaminin psikotik hastalarda klinik tabloyu ağırlaştırması, c) Rezerpin gibi DA aktivasyonunu azaltan ilaçların psikotik tabloyu hafifletmesi ve postsinaptik DA reseptör blokajına neden olan nöroleptiklerin hastaları remisyona sokması, Ceylan ME,Çetin M. Araştırma ve Klinik Uygulamada Biyolojik Psikiyatri, 1. Cilt Şizofreni 17

18 Hipofrontalite Hipotezi Weinberger DR ve ark (1988) tarafından ortaya atıldı. Bu hipoteze göre: 1. Prefrontal Korteks (PFK) de hasar sonucu DA ; buna cevap olarak mezensefalonda GLU, 2. GLU mezokortikal yolda( MKY) hücresel hasar nedeniyle DA olmazken; mezolimbik yolda (MLY) özellikle neostriatumda ( NAc başta olmak üzere) DA => Pozitif Belirtiler + Hostilite ye yol açar. 3. GABA-erjik nöronlar ara nöronlar olup; MLY de DA i inhibe ederler. Zamanla onlarda da hasar oluyor. Hastalık seyrine katkıları oluyor. 4. HİPOFRONTALİTE : negatif, kognitif ve depresif belirtileri oluşturduğu sanılsa bile aslında Pozitif Belirtiler + Hostilite nin temelinde yer alır. Weinberger DR, Berman KF, Illowsky BP. Physiological dysfunction of dorsolateral prefrontal cortex in schizophrenia. III. A new cohort and evidence for a monoaminergic mechanism. Arch Gen Psychiatry 1988;45:

19 Şizofreninin Dopamin Hipotezinde Sonraki Revizyonlar: (Pycock ve ark 1981, Weinberger ve ark 1987, Davis ve ark 1991) Normal Durum Prefrontal Korteks Prefrontal DA Terminal Lezyonu Prefrontal Korteks Limbik Bölgeler Limbik Bölgeler (-) GABA (-) GABA (+) Glutamin (+) Glutamin Beyin Sapı DA Nöronları Weinberger Arch Gen Psychiatry 1987;44:660 Beyin Sapı DA Nöronları 19

20 Kortikal (Prefontal) DA i NASIL ARTIRABiLiRiZ? DA-jik akson terminallerinde DA i : SDA lerin ASIL ETKiSi: MLY da DA blokajıdır. Kısmen presinaptik otoreseptörlerden 5-HT2A blokajıyla SDA leri DA i. (Ancak biten diş macunu tüpünü SIKMAK gibidir!) 20

21 SDA lerinin 5HT2A Blokajı Etkileri: Striatumda Dopamin ve Serotonin Nöronlarının Karşılıklı Etkileşimi ve EPS Stahl S M, Essential Psychopharmacology (2000)

22 SDA lerinin 5HT2A Blokajı Etkileri: Striatumda Dopamin Salımı (Stahl SM2000) 22

23 Nigrostriatal Dopamin Nöronlarının Serotonin Nöronları Tarafından Düzenlenmesi (Stahl SM2000) 23

24 Kortikal (Prefontal) DA i NASIL ARTIRABiLiRiZ? Halbuki PDA leri ise: hipofrantalite bölgesinde AGONiST ETKi ile kendileri DOPAMiN GiBi davranırlar. HiPOFRONTALiTEYi DOĞRUDAN DÜZELTEREK DA i => negatif, kognitif ve depresif belirtileri azaltırlar. PDA leri aynı zamanda MLY de DA e ANTAGONiSTiK etki ile D2 reseptörlerini %75-80 bloke ederek => Pozitif Belirtiler + Hostilite yi düzeltirler. 24

25 D 2 Reseptör İşgal Aralıkları 100% 90% % 78 80% 81 % 70% D2 Reseptör İşgal Oranı % 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 95 % 90 % 70 % 76 % 38 % 68 % 20 % 89 % 43 % 68 % 22 % 89 % 58 % 74 % 50 % 79 % % 74 % 73 % 57 25

26 Antipsikotik İlaç Etkileri Blokaj = İşgal % üzeri Blokaj EPS ile ilişkilidir D2 Reseptör Blokajı (%) EPS eşiği Antipsikotik etki eşiği 0 antipsikotik plazma konsantrasyonu 26

27 Hızlı Ayrılma Fenomeni ( Hızlı K off - K off < K on ) Atipik Antipsikotikler Geleneksel Antipsikotikler HIZLI AYRILMA ORTA YAVAŞ Klozapin Ketiapin Amisülprid Remoksiprid Olanzapin Sertindol Rakloprid Haloperidol Klorpromazin D 2 Reseptörlerinin % 50 sinden Ayrılma Süresi (dakika) Seeman P ve ark, W Can J Psychiatry, Vol 47, No 1, February

28 Doz-Yanıt Eğrisi: EPS ye oranla Antipsikotik Etki % 100 % 75 Farklı Ayrılma Dereceleri Etki % 50 % 25 Farklı İlaçlar için EPS etkisi % 0 Doz (mg/kg) Jibson MD, Tveon R. J Psychiatr Res. 1998(May-Aug);32(3-4): (Gözden geçirme) 28

29 SDA: Blokaj = İşgal - 0 PDA: Blokaj = İşgal - İntrensek Faaliyet 100 İntrensek Agonist Faaliyet D2 D 2 Reseptör İşgali Blokajı (%) EPS Hiperprolaktinemi Antipsikotik Etki mg PDA SDA dozu 29

30 Afinite, İntrensek Aktivite, Parsiyel Dopamin Agonizması ve ve Parsiyel Dopamin Agonist (PDA)leri 30

31 Afinite ve intrensek aktivite Afinite belirli bir anda bir ilaç molekülünün serbest bir ilaç reseptörüne bağlanma gücünü temsil eder. Bir ilacın intrensek aktivitesi ise, ilaç reseptörüne biyolojik cevapla sonuçlanan sinyal gönderme özelliğidir. Yani, afinite ilacı reseptöre götürür ve intrensek aktivite ilaç oraya gittiğinde onun orada ne yapacağını belirler. 31

32 Intrensek Aktivite İntrensek Aktivite % 25 32

33 PDA leri ve değişken intrensek aktivite düzeyleri Parsiyel agonistlerin yüksek bir intrensek aktivite düzeyi olabilir (doğal agonist aktivitesinin %100 üne yaklaşan) ve daha ziyade tam bir agonist gibi davranabilirler. Veya düşük bir intrensek aktivite düzeyine sahip olabilirler (belki onun %10-%20 si kadar) ve neredeyse bir antagonist gibi davranabilirler. Bu iki düzey arasında, parsiyel agonistlerin çok değişken bir intrensek aktivite düzeyleri ve farklı davranışsal etkileri vardır. 33

34 Dopamin Antagonistleri ve Agonistleri PDA lar otoreseptörlerde agonisttirler ve postsinaptik reseptörlerde dopamini bloke eden antagonistler olarak davranabilirler. Antagonistler olarak davranmalarına rağmen, PDA lar yine de reseptörde bir ölçüde agonist aktivitelerini korumaktadırlar ve bu reseptörler üzerinde antagonistlerin yaptığının aksine upregülasyona yol açma eğilimleri çok düşüktür. 34

35 D 2 Reseptörlerinde İntrensek Aktivite İntrensek Faliyet Bir İlacın Reseptörlerini Etkinleştirme Kabiliyetini Açıklar Tam agonist (Dopamin) D 2 Reseptörü Tam Etkinleşme Antagonist (haloperidol, vb.) Etkinleşme yok Parsiyel agonist (Aripiprazol) Parsiyel Etkinleşme 35

36 DSD: Blokaj = İşgal - İntrensek Faliyet 100 İntrensek Agonist Faliyet D2 D 2 Reseptör İşgali Blokajı (%) Aripiprazol konsantrasyonu 36

37 Şizofreni : Dopamin Kuramı Prefrontal DA eksikliği D 1 reseptörlerinin hipostimulasyonu Negatif belirtiler Bilişsel bozulma ARİPİPRAZOL: DOPAMİN SİSTEMİ DENGELEYİCİSİ DOPAMİN PARSİYEL AGONİSTİ Dopamin yolakları Subkortikal DA artışı D 2 reseptörlerinin aşırı uyarılması Pozitif belirtiler 37

38 Aripiprazol un Özet Farmakolojisi D 2 reseptörlerinin yüksek afiniteli parsiyel agonisti Aripiprazol, dopaminerjik hiperaktivite durumunda işlevsel antagonist dopaminerjik hipoaktivite durumunda işlevsel parsiyel agonisttir 5-HT 1A reseptörlerinin parsiyel agonisti 5-HT 2A reseptörlerinin antagonisti Dopaminin Parsiyel Agonisti 38

39 Aripiprazol ün Klinik Uygulamaları KISA DÖNEM 39

40 Aripiprazol Kullanan Şizofreni Hastalarında Kısa Dönemde Alınan Sonuçlar Araştırıcı Hastalar Karşılaştırılan İlaçlar Ölçek Süre Sonuç Kane ve ark. J Clin Psychiatry. 63: , 2002 n=414 Akut alevlenme Sch Hospitalize Aripiprazol 15mg Haloperidol 10mg Plasebo RCT Plasebo kontrollü PANSS total skor 4 hafta Aripiprazol 15mg P<0.001 plasebo; haloperidol P<0.01 plasebo Lieberman ve ark. Intl J Neuropsychophar macol. 2002;5 (suppl 1):S186 n=1279 Akut alevlenme Sch Aripiprazol 10,15,20,30 mg Plasebo PANSS total skor 4-6 hafta p < 0.05 plaseboya göre Hospitalize Potkin SG, ve ark. Arch Gen Psychiatry. 2003;60: n=404 Akut alevlenme Sch Aripiprazol 20,30 mg risperidon 6 mg Plasebo kontrollü RCT Çift-kör PANSS total skor 4 hafta P 0.01 plaseboya göre 40 Hospitalize

41 Aripiprazol Kullanan Şizofreni Hastalarında Uzun Dönemde Alınan Sonuçlar Araştırıcı Hastalar Karşılaştırılan İlaçlar Ölçek Süre Sonuç Kasper ve ark. Int J Neuropsychoph armacol. 2003;6(4): n=1294 Akut alevlenme Sch Hospitalize Aripiprazol 30mg Haloperidol 10mg RCT Plasebo kontrollü PANSS MADRS CGI-i; CGI-s 52hafta Aripiprazol haloperidole göre daha PANSS total,negatif,dep resif bulgularda P<0.05 Pigott ve ark. J Clin Psychiatry. 2003;64:1048. n=3410 Akut alevlenme Sch Aripiprazol 10,15,20,30 mg RCT Plasebo kontrollü PANSS CGI-i; CGI-s 200 gün P<0.001 plaseboya göre Hospitalize 41

42 Araştırmaların Güvenirlik Düzeyleri Level A. İyi düzenlenmiş klinik araştırmalar 3< orta büyüklükte pozitif, randomize kontrollü (çift-kör) çalışmalar (RCTs). Bunlardan 1< plasebo-konrollü olmalı. Level B. Tatminkar olarak düzenlenmiş klinik araştırmalar. 2< orta büyüklükte pozitif, randomize kontrollü (çift-kör) çalışmalar Bunlardan 2< karşılaştırma veya biri karşılaştırma biri plasebokonrollü veya 1< prospektif orta büyüklükte (50 < ) açık ve naturalistik çalışma olabilir. Level C. Minimal araştırmaya dayalı olarak düzenlenmiş klinik araştırmalar 1< randomize kontrollü (çift-kör) çalışma, Bunlardan 1< çift-kör karşılaştırma veya 1< prospektif gösterilmiş açık çalışma / olgu serisi (10 ) etkinliiği veya 2< prospektif açık çalışma / olgu serisi (10 ) Level D. En az bir prospektif ve etkinliiği gösterilmiş açık çalışma / olgu serisi (10 ) uzman fikri No level of evidence or Good Clinical Practice (GCP). Sadece uzman fikri Shekelle PG et al Developing guidelines Br Med J

43 Aripiprazol Kısmi Antipsikotik Etkiye Değil, Tam Antipsikotik Etkiye Sahiptir Aripiprazol şizofreni tedavisinde (LEVEL A) düzeyinde güvenirliğe sahiptir. Kane 2002, Pigott 2003,Potkin 2003, Kasper

44 Farmakokinetik Karşılaştırma Farmakokinetik parametreler İlaç t maks (saat) t ½ (saat) Mevcut tabletler (mg) Aripiprazol * 10, 15, 30 Amisulprid 2 doruk: 1; , 100, 200, 400 Klozapin , 100 Olanzapin , 5, 7.5, 10, 15 Ketiapin , 100, 150, 200, 300 Risperidon ** 0.5, 1, 2, 3, 4, 6 Ziprasidon , 40, 60, 80 Zotepin , 50, 100 * Sadece orijinal molekülün etkinliği (aktif metabolit dehidro-aripiprazol için 94 saat) ** Aktif antipsikotik etkinliğin t½ si (risperidon ve 9-OH-risperidon). Aripiprazole in Schizophrenia: Consensus Guidelines. M. J. Travis. Int J Clin Pract. 2005;59(4):

45 Antipsikotiklerin Reseptör Bağlanma Profilleri Olanzapin Risperidon Ketiapin Ziprasidon Klozapin Haloperidol Reseptör Aripiprazol (Zyprexa) (Risperdal) (Seroquel) (Zeldox) (Leponex) (Norodol) D 1 265* D * D 3 0.8* D 4 44* HT 1A 4.4* >10, HT 2A 3.4* HT 2c 15* >10,000 α H 1 61* M 1 >10, >10, > >1500 *Data with cloned human Reseptörs; Bymaster ve ark, 1996; Seeger ve ark, 1995; Daniel ve ark, 1999; Arnt ve Skarsfeld,

46 Aripiprazol: Farmakokinetik Metabolizma CYP 450 2D6, 3A4* Renal ve Hepatik yetmezlik Doz ayarı gerekmez Yaşlılar (>65) minimal farklılıklar İlaç Etkileşimleri İlaç-ilaç etkileşimleri: -Lityum, valproat, warfarin, omeprazol.. Etkileşim yok. -Karbamazepin aripiprazol düzeyi = aripiprazol dozu 2 kat -Fluoksetin ve paroksetin.aripiprazol düzeyi = aripiprazol dozu Sağlıklı gönüllülerde yapılmış çalışmalar ABILIFY TM Prospektüs Bilgisi 46

47 Aripirazol: Güvenilirlik profili 5 kısa dönemli plasebo kontrollü çalışmanın analizi; Aripiprazol ile insidansı >%10 ve > plasebo olan istenmeyen olaylar gösterilmiştir. Baş ağrısı Anksiyete İnsomnia Bulantı Kusma Sersemlik hissi plasebo Aripiprazol Somnolans Konstipasyon Akatizi Tedaviye bağlı istenmeyen olayların insidansı (%) n:1648 istenmeyen olayların çoğunluğu tedavinin ilk haftasında ortaya çıkmış ve genellikle süresi 1 haftayı geçmemiştir. istenmeyen olaylar, somnolans dışında doz değişimiyle ilişkili bir değişiklik göstermemiştir. Marder ve ark. Schizophr. Res. 2003; 61: ; Kane ve ark. J Clin Psychiatry. 63: , 2002; Potkin SG, ve ark. Arch Gen Psychiatry. 2003;60:

48 Aripiprazol Yan Etkilerinin Süresi ARİPİPRAZOL İlaç Değişim Çalışması, 1-8 haftalarda oluşan istenmeyen etkilerin süresi İnsidans (%) Bulantı Akatizi İnsomnia Kusma hafta 2.hafta 4.hafta 6.hafta 8.hafta Casey DE,

49 Aripiprazol & İlaç Değiştirme Stratejileri 49

50 Aripiprazol e Geçiş Gerekçeleri: 1. Pozitif ve negatif bulguların kontrolünde tutarlı ve artarak süren iyileşmeler 2. Olumlu tolerabilite EPS de iyileşmeler Prolaktin seviyesinin normalleşmesi Kilo alımında azalma *8 hafta süreli, açık etiketli çalışmada ayaktan hastaların tedavisi yeterli klinik gerekçelerle Aripiprazol ile değiştirilmiştir. Aripiprazol tedavisine hastaların : %56 sı olanzapinden, %36 sı risperidondan, %5 i haloperidolden geçmiştir. Daniel E. Casey ve ark. Psychopharmacology. 2003;166:

51 Diğer ilaçlarından aripiprazol a geçiş stratejisi 10 mg/g Doz Etkin doz mg/gün Aripiprazol önceki ilaç 2 hafta Süre 1. Aripiprazol Prospektüs Bilgisi 2. Casey DE ve ark. Diğer antipsikotikleri kullanan hastalarda aripiprazole geçiş: çok merkezli randomize bir çalışma. Psychopharmacology. 2003;166: Kane JM ve ark. Optimizing pharmacologic treatment of psychotic disorders. Expert consensus guidelines. J Clin Psychiatry. 2003;64(suppl12): Schöpf J ve ark. Medikationsumstellung bei modernen Antipsychotika: Empfehlungen am Beispiel von Aripiprazole. Leading Opinions Neurologie 51 & Psychiatrie ;3 -

52 100 Ziprasidone 100 Quetiapine Receptor Occupancy (%) 50 0 D2 D3 D4 D1 5-HT1a 5-HT1b 5-HT1d Receptor Occupancy (%) 5-HT2a 5-HT2c HT6 5-HT7 Alpha1 Alpha2 ACh M1 H1 5HT 1A Aripiprazol Receptor Occupancy (%) 50 0 D2 D3 D4 D1 D 2 5-HT1a 5-HT1b 5-HT1d 5-HT2a 5-HT2c 5-HT6 5-HT7 Alpha1 Alpha2 ACh M1 H1 0 Receptor Occupancy (%) D2 D3 D4 D1 0 Risperidone 5-HT1a 5-HT1b 5-HT1d 5-HT2a 5-HT2c 5-HT6 5-HT7 Alpha1 Alpha2 ACh M1 H1 Receptor Occupancy (%) 100 D2 D3 D4 D1 5-HT1a 5-HT1b 5-HT1d 5-HT2a 5-HT2c 5-HT6 5-HT7 Alpha1 Alpha Olanzapine Bymaster et al, 1996; Seeger et al, 1995; Daniel et al, 1999; Arnt and Skarsfeldt, ABILIFY TM Prospektüs Bilgisi ACh M1 52 H1

53 Aripiprazol, herhangi bir atipikle karşılaştırıldığında D 2 reseptörlerine en yüksek afinite Aripiprazol Olanzapin Risperidon Ketiapin Ziprasidon Klozapin Haloperidol D 1 265* , D 2 0,34* , D 3 0,8* , ,8 D 4 44* HT 1A 1,7* > , HT 2A 3,4* 4 0, , HT 2C 15* , α H 1 61* M 1 IC 50 > ,9 > > , *Klonlanmış insan reseptörlerinden elde edilen veriler. Aripiprazol [prospektüs bilgisi] Arnt ve ark. Neuropsychopharmacology. 1998;18:63; Bymaster ve ark. Neuropsychopharmacology. 1996;14:87; Kayıtlı veriler, Bristol-Myers Squibb Inc. 2003; Ziprasidon [prospektüs bilgisi]. Schotte ve ark. Psychopharmacology. 1996;124:57; Olanzapin [prospektüs bilgisi]. 53

54 QTc Atipiklerde Tolerabilite EPS Prolaktin 0 Aripiprazol Ziprasidon Ketiapin Olanzapin Risperidon Klozapin Lipid Vücut Ağırlığı 0 Risk yok / ++ Bazen Tandon R: Antipsychotic agents, in Current Psychotherapeutic Drugs, 2nd Ed. Philadelphia, Current Medicine, 1998, pp Glukoz nadiren +++ Sıklıkla Practice Guideline for the Treatment of Patients With Schizophrenia, + Hafif Second / arasıra Edition 2004 APA 54

55 Aripiprazolün Üstünlükleri: SADECE DAHA AZ YAN ETKİ MİDİR? Ek İlaç Kognisyon Negatif Belirtiler TEDAViYE UYUM Disfori Tardif Diskinezi EPSve PRL Jibson MD, Tandon R. J Psychiatr Res

56 Aripiprazol ile Deneyimlerimiz 56

57 Aripiprazol Kullanan Şizofreni Hastaları ve Alınan Sonuçlar Yaş, Cinsiyet Hastalı k süresi Önceki tedavi ve neden Aripiprazol e geçildiği Aripiprazol Dozu/ gün ve kullanma süresi Sonuç Yan etki 44 K 22 yıl OLANZAPİN 10mg/gün 10 mg/gün 85 gündür Kilo verdi ve depresif durum düzeldi. Yok Kilo 31 E 2 yıl RİSPERİDON 10 mg/gün Zayıfladı, Yok 4 mg/gün EPS,kilo,empotans, anhedoni 80 gündür cinsel ve depresif belirtiler düzeldi 28 K 2 yıl OLANZAPİN 5 mg/gün Kilo verdi Yok 5mg/gün 75 gündür Kilo, 41 K 20 yıl AMİSULPRİD 600 mg/gün+ Biperiden Amenore,galaktore, 10 mg/gün+ Biperiden 65 gündür Amenore,galaktore düzeldi. Yok 57

58 Aripiprazol ün Şizofreni Dışında Olası Kullanım Alanları Bipolar Bozukluklar? Alzheimer Demans + Psikoz? Bağımlılıklar (kokain ve amfetamin, alkol)? OKB? Tourette Boz.??? 58

59 SONUÇLAR Şizofreni Tedavisinde İdeal İlaç: Biraz ütopik gelse de şizofreninin tüm belirtilerinin tedavisini yapabilecek bunun için gerekli bölgelerde yeterli ve dengeli bir şekilde DA blokajı yapan bir antipsikotiktir. Şizofreni Tedavisinde İdeal İlaçla: DA nin fizyolojik işlevleri (bellek, öğrenme, motivasyon, hedoni v.b.) bozulmayacak; hastaların yaşam kalitelerini, tedaviye uyumlarını, sosyal ve mesleki işlevsellik düzeyleri olumlu yönde etkileyecektir. Aripiprazol gibi DSD antipsikotikler de Şizofreni Tedavisinde İdeal İlaç ütopyası yolunda atılmış önemli bir adımdır. 59

60 Primum non nocere Hippocrates MÖ 4.yy 60

61 Aripiprazol Kullanan Bipolar Hastalar ve Alınan Sonuçlar Yaş, Cinsiyet Hastalı k süresi Önceki tedavi ve neden Aripiprazol e geçildiği Aripiprazol Dozu/ gün ve kullanma süresi Sonuç Yan etki 34 K 22 yıl OLANZAPİN10mg/gün, Valproat 100 mg/gün Lityum1800mg/g;Biperiden Kilo, amenore,galaktore, anhedoni 10 mg/gün 85 gündür Lityum 900mg/g;Biperi den Kilo verdi,amenore, galaktore ve depresif durum düzeldi. Yok 33 E 12 yıl RİSPERİDON 4 mg/gün + OLANZAPİN 15 mg/g + Lityum1800mg/g;Biperiden Kilo,empotans, disfori 20 mg/gün 70 gündür +Lityum 1800mg/g; Biperiden Kilo verdi, cinsel ve depresif belirtiler düzeldi yok 28 K 2 yıl AMİSULPRİD 600mg/gün+ Lityum 900mg/g;Biperiden Amenore,galaktore, 10 mg/gün+ Lityum 900mg/g; Biperiden 65 gündür Amenore,galaktore düzeldi. Yok 36 E 10 yıl OLANZAPİN 15 mg/g + Lityum1800mg/g; Valproat 100 mg/gün kilo,empotans, disfori 10 mg/gün 40 gündür +Lityum 1800mg/g; Biperiden Kilo verdi, cinsel ve depresif belirtiler düzeldi 61 yok

Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi

Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul GATA Haydarpaşa - İstanbul Prof. Dr. Mesut ÇETİN 1 Bildirim Aşağıdaki ilaç

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ 3. Antipsikotikler Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ 3. Antipsikotikler Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ 3 Antipsikotikler Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com PSİKOZ VE ŞİZOFRENİ Şizofreni belirtilerinin altında yatan düzeneği açıklamaya çalışan başlıca

Detaylı

Antipsikotik ilaçlar

Antipsikotik ilaçlar Antipsikotik ilaçlar Etki mekanizmaları Dopamin blokajı yaparlar Mezolimbik yolda blokaj > pozitif belirtiler Mezokortikal yol > negatif belirtiler Dopamin ve serotonin blokajı yaparlar Dopamin blokajı

Detaylı

Nöroleptik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.

Nöroleptik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer. Nöroleptik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Konuşma planı Bu konuda anlatılacak ilaçların

Detaylı

Psikofarmakolojiye giriş

Psikofarmakolojiye giriş Psikofarmakolojiye giriş Genel bilgiler Beyin 100 milyar nöron (sinir hücresi) içerir. Beyin hücresinin i diğer beyin hücreleri ile 1,000 ile 50,000 bağlantısı. Beynin sağ tarafı solu, sol tarafı sağı

Detaylı

Dopamin. n Motor striatumdaki dopaminerjik innervasyon: SNpcompacta A9 hücre grubu

Dopamin. n Motor striatumdaki dopaminerjik innervasyon: SNpcompacta A9 hücre grubu Dopamin n Motor striatumdaki dopaminerjik innervasyon: SNpcompacta A9 hücre grubu n İki tip dopamin reseptörü ile farklı etki gösterir n D1 ve D2 reseptörleri farmakolojik, anatomik ve biyokimyasal özelliklere

Detaylı

Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi. Dr. Vahide Savcı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD

Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi. Dr. Vahide Savcı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi Dr. Vahide Savcı Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD 1 İçerik Giriş Nikotinik reseptörlerin yapısı Tedavi alanları

Detaylı

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 AÇIKLAMA 2012-2017 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok Olgu 60 yaşında kadın, evli, 2 çocuğu var,

Detaylı

Depresyonda Güncel Tedaviler. Doç. Dr. Murat ERKIRAN

Depresyonda Güncel Tedaviler. Doç. Dr. Murat ERKIRAN Depresyonda Güncel Tedaviler Doç. Dr. Murat ERKIRAN Akış Major depresif bozuklukta yeni antidepresanlar Major depresif bozukluk tedavisi Psikotik özellikli depresyon tedavisi Geliştirme aşamasında olan

Detaylı

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs KISSADAN HİSSE SUNUM PLANI Genel değerlendirme EKT TMU tdcs ŞİZOFRENİ TEDAVİSİNDE PSIKOFARMAKOLOJİ DIŞI YAKLAŞIMLAR Biyopsikososyal Yaklaşım Etyoloji ve Patofizyoloji Psikolojik Faktörler B i r e y s e

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD ANTİEPİLEPTİKLER Karbamezepin Okskarbazepin Lamotrijin Riluzol Valproik

Detaylı

PSİKOTROP İLAÇLARA BAĞLI CİNSEL YAN ETKİLER. Prof. Dr. Sultan Doğan 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi 3-7 Ekim, Bursa, Türkiye

PSİKOTROP İLAÇLARA BAĞLI CİNSEL YAN ETKİLER. Prof. Dr. Sultan Doğan 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi 3-7 Ekim, Bursa, Türkiye PSİKOTROP İLAÇLARA BAĞLI CİNSEL YAN ETKİLER Prof. Dr. Sultan Doğan sultandogan@yahoo.com 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi 3-7 Ekim, Bursa, Türkiye PSİKOTROP İLAÇ GRUPLARI 1.Antidepresanlar 2.Anksiyete gidericiler

Detaylı

Antidepresanlar. Duygu durumu dengeleyici ilaçlar. Timoleptik ilaçlar

Antidepresanlar. Duygu durumu dengeleyici ilaçlar. Timoleptik ilaçlar Antidepresanlar Duygu durumu dengeleyici ilaçlar Timoleptik ilaçlar Ebru Arıoğlu İnan, PhD Dersin hedefleri: 1. Depresyonu tanımlamak 2. Depresyona bağlı olarak sinir ucunda nörotransmitterlerdeki değişimleri

Detaylı

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: -

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: - AÇIKLAMA 2014-2017 Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka Konuşmacı: - Danışman: - Şizofreni ve Bilişsel İşlev Bozuklukları Prof. Dr. Berna Binnur Akdede Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD OLGU

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ 6. Duygudurum Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ 6. Duygudurum Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ 6 Duygudurum Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com Doç. Dr. Cem GÖKÇEN in katkılarıyla BPB Manik ve depresif durumlar arasında

Detaylı

Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ

Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ Pozitif Semptomlar Delüzyonlar Halüsinasyonlar Düşüncenin bozulması Negatif Semptomlar Küntleşmiş duygulanım Konuşma fakirliği Asosyalite Zevk alamama İkinci Ulak Selektif

Detaylı

Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi

Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi Yavuz Ayhan, Ayşe Elif Anıl Yağcıoğlu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Araştırmacı Danışman Konuşmacı

Detaylı

Şizofrenide Serotoninin Rolü Role of Serotonin in Schizophrenia

Şizofrenide Serotoninin Rolü Role of Serotonin in Schizophrenia Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2012; 4(2):237-259 doi:10.5455/cap.20120415 Şizofrenide Serotoninin Rolü Role of Serotonin in Schizophrenia Ebru Öztepe Yavaşcı, Cengiz

Detaylı

OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo

OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo OKB DE KOMORBİDİTE Komorbiditenin değerlendirilmesi klinisyen için çok önemli. Komorbid durumların varlığı hastalığın klinik seyrini,

Detaylı

An psiko k İlaçların Etki Mekanizmaları: Şizofreni Tedavisinde A piklik Bir Üstünlük mü? *

An psiko k İlaçların Etki Mekanizmaları: Şizofreni Tedavisinde A piklik Bir Üstünlük mü? * Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(4):364-374 An psiko k İlaçların Etki Mekanizmaları: Şizofreni Tedavisinde A piklik Bir Üstünlük mü? * Dr. A. Elif ANIL YAĞCIOĞLU 1 Özet / Abstract Bu gözden geçirmede şizofreni

Detaylı

İLAÇLA TEDAVİ EFSANESİ Joanna Moncrieff

İLAÇLA TEDAVİ EFSANESİ Joanna Moncrieff İLAÇLA TEDAVİ EFSANESİ Joanna Moncrieff 5.Antipsikotik Fikrinin Doğuşu 6.Nöroleptikler Etkili ve Özgün müdür? 7. Nöroleptikler Gerçekten Ne Yapar? Dr. Ayşe Özkırış ESOGÜ Tıp Fak. Psikiyatri Antipsikotik

Detaylı

Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi

Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi Oytun Erbaş, Fatih Oltulu, Altuğ Yavaşoğlu, Hüseyin Aktuğ, Dilek Taşkıran Tanım Metabolik

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

OLANZAPİNE BAĞLI KİLO ALIMI VE METABOLİK DEĞİŞİKLİKLERDE SANTRAL VE PERİFERİK NÖROPEPTIDLERIN ROLÜ

OLANZAPİNE BAĞLI KİLO ALIMI VE METABOLİK DEĞİŞİKLİKLERDE SANTRAL VE PERİFERİK NÖROPEPTIDLERIN ROLÜ OLANZAPİNE BAĞLI KİLO ALIMI VE METABOLİK DEĞİŞİKLİKLERDE SANTRAL VE PERİFERİK NÖROPEPTIDLERIN ROLÜ ANTİPSİKOTİKLER TİPİK «D2 ANTAGONİZMASI» ATİPİK «D2+5HT2A ANTAGONİZMASI» AMAÇ Olanzapinin kilo artışına

Detaylı

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Dr. Berker Duman Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri AD, Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi BD Ankara Üniversitesi Beyin Araştırmaları

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluk. Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5.

Obsesif Kompulsif Bozukluk. Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5. Obsesif Kompulsif Bozukluk Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5. Sınıf Dersi Sunum Akışı Tanım Epidemiyoloji Klinik özellikler Tanı ölçütleri Nörobiyoloji

Detaylı

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi Prof. Hv.Tbp. Kd.Alb. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri Kliniği Direktörü-İstanbul 1 Klinik Psikofarmakoloji Bülteni GATA Haydarpaşa Eğitim

Detaylı

Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması

Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması Deniz Ceylan, Berna Binnur Akdede, Emre Bora, Ceren Hıdıroğlu,

Detaylı

Bipolar bozukluk idame tedavisi: duygudurum düzenleyiciler mi atipik antipsikotikler mi? Prof. Dr. Cengiz AKKAYA

Bipolar bozukluk idame tedavisi: duygudurum düzenleyiciler mi atipik antipsikotikler mi? Prof. Dr. Cengiz AKKAYA Bipolar bozukluk idame tedavisi: duygudurum düzenleyiciler mi atipik antipsikotikler mi? Prof. Dr. Cengiz AKKAYA Bipolar Bozukluk Ömür Boyu Süren Bir Hastalıktır 1. Ömür boyu idame tedavisi 2. Atak tedavisi

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYONDA PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYON TANISI Depresif ruh hali İlgi ve isteklerde azalma Enerji azlığı Konsantrasyon bozukluğu ğ İştah bozukluğu Uk Uyku bozukluğu ğ Kendine güven kaybı, suçluluk ve

Detaylı

21. Ulusal Farmakoloji Kongresi Eskişehir 21 Ekim Doç.Dr.. Hakan Kayır GATA T. Farmakoloji AD. Ankara

21. Ulusal Farmakoloji Kongresi Eskişehir 21 Ekim Doç.Dr.. Hakan Kayır GATA T. Farmakoloji AD. Ankara Bazal ön uyaran aracılı inhibisyonun dürtüsellik ve fensiklidine yanıtlardaki rolü 21. Ulusal Farmakoloji Kongresi Eskişehir 21 Ekim 11 Yrd.Doç.Dr Doç.Dr.. Hakan Kayır GATA T. Farmakoloji AD. Ankara Şizofreni

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD Yaşlılarda Psikofarm akoloji Uygulam a Prensipleri Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD ABD > 65 yaş, nüfusun %13 ancak reçete edilen tüm ilaçların % 35 > 70 yaş, hastaneye yatış 1/6 ilaç yan etkisi

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran Yağlı Karaciğer (Metabolik Sendrom) Modeli Geliştirilen Sıçanlarda Psikoz Yatkınlığındaki Artışın Gösterilmesi ve Bu Bulgunun İnflamatuar Sitokinlerle Bağlantısının Açıklanması Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar

Detaylı

Prospektüs. Seroquel 100 mg Film Tablet

Prospektüs. Seroquel 100 mg Film Tablet 1 Prospektüs Seroquel 100 mg Film Tablet Seroquel 100 mg film Tablet Formülü: Her bir tablet etken madde olarak 100 mg ketiapin baza eşdeğer 115.13 mg ketiapin fumarat ve yardımcı maddeler, laktoz monohidrat,

Detaylı

SoCAT. Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi

SoCAT. Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şizofreniye bağlı davranım bozuklukları bireyi ve toplumları olumsuz etkilemekte Emosyonları Tanıma Zorluğu Artmış İrritabilite Bakımverenlerin

Detaylı

Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri

Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri Klozapin ve Þizofreni Saðaltýmýndaki Yeri F. Mükerrem GÜVEN*, Sunar BÝRSÖZ** ÖZET Antipsikotik ilaçlarýn þizofreni tedavisinde kullanýmý sayesinde, 20. yüzyýlýn ikinci yarýsýnda þizofreni hastalarýnýn

Detaylı

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir?

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? 100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? A) Karbamazepin B) Lamotrijin C) Lityum karbonat D) Valproik asit E) Duloksetin Referans:

Detaylı

Karma belirtili depresyon sağaltımı. Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi

Karma belirtili depresyon sağaltımı. Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi Karma belirtili depresyon sağaltımı Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi Akış 1. Karma belirtili depresyon (KBD) 2. Temel hedefler

Detaylı

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok*

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* *İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. **İstanbul Üniversitesi DETAE Sinirbilim A.B.D. Şizofreni

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri. Doç. Dr. M.Murat Demet

Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri. Doç. Dr. M.Murat Demet Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri Doç. Dr. M.Murat Demet Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı MANİSA Konuşma Akışı

Detaylı

ATİPİK ANTİPSİKOTİK BİR İLAÇ OLAN OLANZAPİN İN FARMASÖTİK PREPARATLARDA VE BİYOLOJİK ORTAMLARDA BİYOANALİTİK YÖNTEM VALİDASYONU.

ATİPİK ANTİPSİKOTİK BİR İLAÇ OLAN OLANZAPİN İN FARMASÖTİK PREPARATLARDA VE BİYOLOJİK ORTAMLARDA BİYOANALİTİK YÖNTEM VALİDASYONU. ATİPİK ANTİPSİKOTİK BİR İLAÇ OLAN OLANZAPİN İN FARMASÖTİK PREPARATLARDA VE BİYOLOJİK ORTAMLARDA BİYOANALİTİK YÖNTEM VALİDASYONU Mevlüt ALBAYRAK Analitik Kimya Anabilim Dalı Tez Danışmanı Prof. Dr. Yücel

Detaylı

pecya Atipik Nöroleptikler

pecya Atipik Nöroleptikler Fatih ÖNCÜ, Aytül HABIB", M. Emin CEYLAN, Nihal CEYLAN, Beril YAZAN ÖZET Atipik nöroleptikler, 1960 y ılında klozapinin bulunmas ıyla gündeme girmi şlerdir. Tipik nöroleptiklerden farkl ı olarak daha az

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ALZAMED 5 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Donepezil hidroklorür 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde

Detaylı

Doç. Dr. Fisun Akdeniz EÜTF Psikiyatri

Doç. Dr. Fisun Akdeniz EÜTF Psikiyatri Emzirme döneminde Duygudurum dengeleyicileri ve Antipsikotikler Doç. Dr. Fisun Akdeniz EÜTF Psikiyatri Kurum ve kuruluşlar ile ilgili bildiri Araştırmacı olarak Astra Zeneca, Lundbeck Konuşmacı olarak

Detaylı

BİYOLOJİK TEDAVİLER. Prof. Dr. Alaattin Duran

BİYOLOJİK TEDAVİLER. Prof. Dr. Alaattin Duran BİYOLOJİK TEDAVİLER Prof. Dr. Alaattin Duran DOPAMİN RESEPTÖR ANTAGONİSTLERİ (TİPİK ANTİPSİKOTİK İLAÇLAR) Nöroleptikler 1990 dan önce klasik antipsikotik (tipik antipsikotik) ilaçlar, psikoz tedavisi için

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. CUREXOL 2 mg tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. CUREXOL 2 mg tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI CUREXOL 2 mg tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Aripiprazol 2 mg Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat 30,85 mg Yardımcı maddeler için 6.1

Detaylı

ABILIFY 15 mg TABLET. FORMÜLÜ Her bir tablet 15 mg aripiprazol ve boyar madde olarak sarı demir oksit içerir.

ABILIFY 15 mg TABLET. FORMÜLÜ Her bir tablet 15 mg aripiprazol ve boyar madde olarak sarı demir oksit içerir. ABILIFY 15 mg TABLET FORMÜLÜ Her bir tablet 15 mg aripiprazol ve boyar madde olarak sarı demir oksit içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri ABILIFY ın etken maddesi olan aripiprazol,

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT

Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi Geriatrik depresyon 65 yaş ve üzerinde yaşlı popülasyonda

Detaylı

TRIVASTAL 50 RETARD KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. sürekli salım sağlayan kaplı tablet / 50 mg

TRIVASTAL 50 RETARD KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. sürekli salım sağlayan kaplı tablet / 50 mg TRIVASTAL 50 RETARD KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. TIBBI FARMASÖTIK ÜRÜNÜN ADI: TRIVASTAL 50 RETARD 2. KALITATIF VE KANTITATIF TERKIBI Piribedil sürekli salım sağlayan kaplı tablet / 50 mg 3. FARMASÖTIK ŞEKLI

Detaylı

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin Propiverin HCL Etki Mekanizması Bedreddin Seçkin 24.10.2015 Propiverin Çift Yönlü Etki Mekanizmasına Sahiptir Propiverin nervus pelvicus un eferent nörotransmisyonunu baskılayarak antikolinerjik etki gösterir.

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK Duygudurum Bozukluklarında Gelecek Sınıflandırma ve Tedaviler Kürşat Altınbaş Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri

Detaylı

FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir.

FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir. ELYNZA 5 mg FİLM TABLET FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ: Farmakodinamik

Detaylı

Antipsikotik ilaçlar psikiyatride hem psikotik bozukluklar n

Antipsikotik ilaçlar psikiyatride hem psikotik bozukluklar n Derlemeler/Reveiws M. Çetin, A. Turgay Modern Psikofarmakolojinin Ellinci Y l nda Klorpromazinden Günümüze Antipsikotik Tedavinin Dünü, Bugünü * Dr. Mesut Çetin 1, Dr. Atilla Turgay 2 ÖZET: MODERN PS KOFARMAKOLOJ

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ. Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ. Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Lilly Konuşmacı: Lundbeck Sunum

Detaylı

Aripiprazole Bağlı NREM Parasomni Olgusu

Aripiprazole Bağlı NREM Parasomni Olgusu Aripiprazole Bağlı NREM Parasomni Olgusu D O K U Z E Y L Ü L Ü N I V E R S I T E S I N Ö R O L O J I A N A B I L I M D A L ı ( D a m l a Ç e l i k, Ö z l e m A k d o ğ a n, N u r h a k D e m i r, U l u

Detaylı

Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010:

Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010: Kurum ve Kuruluşlarla İlişki Bildirimi Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010: RASYONEL ANTİDEPRESAN

Detaylı

ŞİZO-OBSESİF BOZUKLUK. Prof. Dr. Baybars Veznedaroğlu Antalya

ŞİZO-OBSESİF BOZUKLUK. Prof. Dr. Baybars Veznedaroğlu Antalya ŞİZO-OBSESİF BOZUKLUK Prof. Dr. Baybars Veznedaroğlu 9.3.2017 Antalya A.G. 27 y Erkek Bekar İnşaat mühendisliği bölümü mezunu Çalışmıyor YAKINMA: K.G: Annesine ya da başkalarına zarar vermekten korkma,

Detaylı

Risperidona bağlı gelişen hiperprolaktineminin tedaviye aripiprazol eklenmesiyle düzelmesi

Risperidona bağlı gelişen hiperprolaktineminin tedaviye aripiprazol eklenmesiyle düzelmesi Olgu sunumu: Risperidona bağlı gelişen hiperprolaktineminin tedaviye aripiprazol eklenmesiyle düzelmesi Medine Gıynaş Ayhan, Faruk Uğuz, Nazmiye Kaya Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı

Detaylı

Aducanumab antikorunun Alzheimer hastalarında Aβ plaklarını azaltması

Aducanumab antikorunun Alzheimer hastalarında Aβ plaklarını azaltması Aducanumab antikorunun Alzheimer hastalarında Aβ plaklarını azaltması Dr. Berker DUMAN Ankara Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi BD 53.Ulusal Psikiyatri Kongresi

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI

PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI Uzm. Dr. Neslim G. Doksat, Çocuk Ergen ve Genç Psikiyatrı neslimg@superonline.com www.doksat.com www.neslimdoksat.com

Detaylı

kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koşullanmış yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi

kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koşullanmış yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi Endojen β-endorfin kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koş yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi Dr. Gökhan Göktalay Uludağ ğ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji

Detaylı

Bir ruhsal belirti olarak ağrı

Bir ruhsal belirti olarak ağrı Bir ruhsal belirti olarak ağrı Uzm. Dr. Irmak POLAT Kars Harakani Devlet Hastanesi 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bursa, 3-7 Ekim 2017 Kronik ağrı bir halk sağlığı sorunu >70 milyon Amerikalı Medikal harcamalar,

Detaylı

Zor Durumlarda Tedavi Yaklaşımı (Psikotik Bozukluklar) Prof.Dr.Aslı SARANDÖL Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

Zor Durumlarda Tedavi Yaklaşımı (Psikotik Bozukluklar) Prof.Dr.Aslı SARANDÖL Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Zor Durumlarda Tedavi Yaklaşımı (Psikotik Bozukluklar) Prof.Dr.Aslı SARANDÖL Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Sunum Akış Tedaviye dirençli şizofreni kavramı Tedavi seçenekleri/klozapin

Detaylı

Derlemeler/Reviews H. Soygür. Aripiprazol ün Farmakodinamik ve Farmakokinetik Özellikleri. Haldun Soygür

Derlemeler/Reviews H. Soygür. Aripiprazol ün Farmakodinamik ve Farmakokinetik Özellikleri. Haldun Soygür Derlemeler/Reviews H. Soygür Aripiprazol ün Farmakodinamik ve Farmakokinetik Özellikleri Haldun Soygür ÖZET: Aripiprazol ün farmakodinamik ve farmakokinetik özellikleri Birinci kuflak antipsikotik ilaçlar

Detaylı

Konu: Davranışın Nörokimyası. Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler davranışın biyokimyasal mekanizmalarını öğreneceklerdir. Öğrenim hedefleri:

Konu: Davranışın Nörokimyası. Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler davranışın biyokimyasal mekanizmalarını öğreneceklerdir. Öğrenim hedefleri: Tıp 1 Konu: Ruhsal Gelişim ve Psikopatoloji Kuramları Amaç: Öğrencilerin ruhsal gelişim ve psikopatoloji kuramlarının neler olduğunu öğrenmeleri ve kuramların temel özelliklerini genel hatları ile ifade

Detaylı

METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI

METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI 07.10.2017 Dr. Özgür Deniz DEĞER Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM METAMFETAMİN Opiat kullanımından sonra en çok zarar veren maddedir. Bütün dünyada kullanımı

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Uzun etkili antipsikotiklerin, diğer depo antipsikotikler ile karşılaştırmalı etkinlikleri, yan etkileri. Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu

Uzun etkili antipsikotiklerin, diğer depo antipsikotikler ile karşılaştırmalı etkinlikleri, yan etkileri. Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Uzun etkili antipsikotiklerin, diğer depo antipsikotikler ile karşılaştırmalı etkinlikleri, yan etkileri Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Şizofrenide Tedaviye Uyum Antipsikotik tedavi rejimine uyumsuzluk; şizofreni

Detaylı

Seroquel 200 mg Film Tablet

Seroquel 200 mg Film Tablet 1 Prospektüs 2 Seroquel 200 mg Film Tablet 3 Seroquel 200 mg film Tablet Formülü: Her bir tablet etken madde olarak 200 mg ketiapin baza eşdeğer 230.26 mg ketiapin fumarat ve yardımcı maddeler, laktoz

Detaylı

AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI

AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI Yrd. Doç. Dr. Faruk KILIÇ Süleyman Demirel Üniversitesi Psikiyatri AD Sağaltımdaki Temel Hedefler Ağır seviye depresyon: Depresyon tanı ölçütlerinde belirtilen semptomlardan

Detaylı

OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE

OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE Dr. Mehmet Murat DEMET Psikiyatri Profesörü Farmakoloji Bilim Uzmanı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi 2. Psikiyatri Zirvesi 9. Ulusal

Detaylı

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI. Tez Yöneticisi Doç. Dr. Erdal VARDAR

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI. Tez Yöneticisi Doç. Dr. Erdal VARDAR T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Doç. Dr. Erdal VARDAR ŞİZOFRENİ VE ŞİZOAFFEKTİF BOZUKLUK AKUT ALEVLENMESİ OLAN HASTALARDA RİSPERİDON İLE ZİPRASİDONUN KARDİYAK

Detaylı

Oksitosin ve Psikiyatri

Oksitosin ve Psikiyatri Oksitosin ve Psikiyatri Dr. M. Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD 2. Psikiyatri Zirvesi ve 9. Anksiyete Kongresi 8-12 Mart 2017, Belek-Antalya tayfunturan@hotmail.com 1. OT ile ilgili genel bilgiler

Detaylı

Dr Banu Cahide Tel. Hacettepe Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakoloji Ab.D., 06100 Sıhhiye Ankara. Parkinson Hastalığı

Dr Banu Cahide Tel. Hacettepe Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakoloji Ab.D., 06100 Sıhhiye Ankara. Parkinson Hastalığı MPTP'li marmosetler (Callithrix jacchus) üzerinde kronik L-DOPA ve D-2/D-3 dopamin agonisti tedavisinin striatal kanabinoit CB1 reseptor mrna ekspresyonuna etkisi Dr Banu Cahide Tel Hacettepe Üniversitesi,

Detaylı

Dr. Ayşen Esen Danacı, Dr. Ömer Aydemir, Dr. İlkin İçelli 1

Dr. Ayşen Esen Danacı, Dr. Ömer Aydemir, Dr. İlkin İçelli 1 Olgu Sunumlar /Case reports A. E. Danac, Ö. Aydemir,. çelli Ketiapin Sağaltımı Sırasında Şizofreninin Pozitif Belirtilerinde Ortaya Çıkan Akut Alevlenme: Beş Olgunun Sunumu Dr. Ayşen Esen Danacı, Dr. Ömer

Detaylı

ZYPREXA 10 mg Film Kaplı Tablet

ZYPREXA 10 mg Film Kaplı Tablet ZYPREXA 10 mg Film Kaplı Tablet FORMÜLÜ Bir film kaplı tablet 10 mg olanzapin içerir. Diğer maddeler: Laktoz monohidrat, titanyum dioksit (E 171), indigo karmin (E 132) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik

Detaylı

Antipsikotik ilaçların gelişim öyküsü, klorpromazinin

Antipsikotik ilaçların gelişim öyküsü, klorpromazinin Şizofrenide İlaç Sağaltımı Dr. Leyla Gülseren, Dr. Almıla Erol 1 ÖZET: fi ZOFREN DE LAÇ SA ALTIMI fiizofrenide ilaç sa alt m klorpromazinin bulunmas ile bafllam flt r. Giderek daha baflka antipsikotik

Detaylı

AROMATĠK AMĠNO ASĠT DEKARBOKSĠLAZ AKTĠVĠTESĠNDE ARTIM TETĠKLEME NĠTELĠĞĠ SERGĠLEYEN PĠRANOZĠN TÜREVLERĠNĠ HAĠZ BĠR KOMPOZĠSYON VE

AROMATĠK AMĠNO ASĠT DEKARBOKSĠLAZ AKTĠVĠTESĠNDE ARTIM TETĠKLEME NĠTELĠĞĠ SERGĠLEYEN PĠRANOZĠN TÜREVLERĠNĠ HAĠZ BĠR KOMPOZĠSYON VE 1 Tarifname AROMATĠK AMĠNO ASĠT DEKARBOKSĠLAZ AKTĠVĠTESĠNDE ARTIM TETĠKLEME NĠTELĠĞĠ SERGĠLEYEN PĠRANOZĠN TÜREVLERĠNĠ HAĠZ BĠR KOMPOZĠSYON VE BU KOMPOZĠSYONUN DOPAMĠNERJĠK DEFEKTLERĠN TEDAVĠSĠ AMAÇLI KULLANIMI

Detaylı

TEDAVİYE DİRENÇLİ ŞİZOFRENİDE ZUKLOPENTİKSOL'UN

TEDAVİYE DİRENÇLİ ŞİZOFRENİDE ZUKLOPENTİKSOL'UN Klinik Psikofarmakolojı Bülteni,Cilt :V,Sayı(1-4),1995/ Bulletin of Clinical Psychopharmacology Vol V(1-4),1995 TEDAVİYE DİRENÇLİ ŞİZOFRENİDE ZUKLOPENTİKSOL'UN ETKİNLİĞİ VE EMNİYETİ Dr. Mesut ÇETİN*, Dr.

Detaylı

Şizofrenili Hastalarda Atipik Antipsikotiklerin Etkililikleri: CATIE Çalışması ve Düşündürdükleri

Şizofrenili Hastalarda Atipik Antipsikotiklerin Etkililikleri: CATIE Çalışması ve Düşündürdükleri Şizofrenili Hastalarda Atipik Antipsikotiklerin Etkililikleri: CATIE Çalışması ve Düşündürdükleri Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa Psikiyatri İstanbul New England J Med. 2005;353:1209-1223 September

Detaylı

Merkezi Sinir Sistemi İlaçları

Merkezi Sinir Sistemi İlaçları Merkezi Sinir Sistemi İlaçları Prof.Dr. Ender YARSAN A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Kemoterapötiklerden sonra en fazla kullanılan ilaçlar Ağrı kesici, ateş

Detaylı

Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar. Doç Dr Selim Tümkaya

Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar. Doç Dr Selim Tümkaya Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar Doç Dr Selim Tümkaya ANKSİYETE BOZUKLUKLARI Anksiyete bozukluklarının yaşam boyu prevalansı yaklaşık %29 dur. Kessler ve ark 2005 Uzunlamasına çalışmalar

Detaylı

Psikotik bozukluklar, duygusal, bilişsel ve sosyal alanda bozulmalarla

Psikotik bozukluklar, duygusal, bilişsel ve sosyal alanda bozulmalarla DERLEME Çocuk ve Ergenlerde Görülen Psikotik Bozuklukların Tedavisinde Kullanılan Atipik Antipsikotikler Başak AYIK, a Ayten ERDOĞAN a.b a Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Bakırköy Prof.Dr.

Detaylı

FARMAKOLOJİSİ. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

FARMAKOLOJİSİ. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı NİKOTİNİN FARMAKOLOJİSİ Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı AMAÇ Nikotini tanıtmak Hekimlerin sigara içenlere bakış açısını değiştirmek MÖ Mısır

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

Dirençli Bipolar Olguların Yeni Antipsikotiklerle Kombinasyon Tedavileri, İlaç Etkileşmeleri ve Polifarmasi Sorunu Prof. Dr.

Dirençli Bipolar Olguların Yeni Antipsikotiklerle Kombinasyon Tedavileri, İlaç Etkileşmeleri ve Polifarmasi Sorunu Prof. Dr. Dirençli Bipolar Olguların Yeni Antipsikotiklerle Kombinasyon Tedavileri, İlaç Etkileşmeleri ve Polifarmasi Sorunu Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi - İstanbul BP Bozuklukta Tedaviye

Detaylı

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Prof. Dr. Hakan Coşkunol Ege Üniversitesi BATI ENSTİTÜSÜ Alkol ve Madde Kullanım Biçimleri Nelerdir? Kullanmama Sosyal Kullanım Rekreasyonel Kullanım Riskli Kullanım

Detaylı

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Müracaat eden herkese muayenede uyku durumu sorulmalı İnsomnia (Uykusuzluk)

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Tarifname ŞİZOFRENİNİN SEMPTOMATİK TEDAVİSİNE YÖNELİK HAZIRLANMIŞ BİR ADJUVAN FORMÜLASYON

Tarifname ŞİZOFRENİNİN SEMPTOMATİK TEDAVİSİNE YÖNELİK HAZIRLANMIŞ BİR ADJUVAN FORMÜLASYON 1 Tarifname ŞİZOFRENİNİN SEMPTOMATİK TEDAVİSİNE YÖNELİK HAZIRLANMIŞ BİR ADJUVAN FORMÜLASYON Teknik Alan Buluş, şizofreninin semptomatik tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin

Detaylı