A.ERDAL SARGUTAN BİRLEŞİK KRALLIK SAĞLIK SİSTEMİ. ARAŞTIRMA YÖNETİCİSİ - EDİTÖR Doç. Dr. A. Erdal SARGUTAN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "A.ERDAL SARGUTAN BİRLEŞİK KRALLIK SAĞLIK SİSTEMİ. ARAŞTIRMA YÖNETİCİSİ - EDİTÖR Doç. Dr. A. Erdal SARGUTAN"

Transkript

1 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 515 BİRLEŞİK KRALLIK SAĞLIK SİSTEMİ ARAŞTIRMA YÖNETİCİSİ - EDİTÖR Doç. Dr. A. Erdal SARGUTAN ARAŞTIRMA GRUBU Özlem KARA Ebru KURU Hatice BULUT Gülistan ŞANAL Seyhan GÜNAYDIN

2 516 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri

3 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 517 BİRLEŞİK KRALLIK SAĞLIK SİSTEMİ ÖZET 518 I. ÜLKE TANITIMI 521 I.1 Coğrafya 521 I.2. Tarih 521 I.3. Nüfus Yapısı 522 I.4. Siyasi Ve İdari Yap 523 I.5. Ekonomi 523 II. SAĞLIK SİSTEMİ 526 II.1. Genel Sağlık Durumu 526 II.2. Ulusal Sağlık Hizmeti Sisteminin Tarihi 526 ll.3. Sağlık Sisteminin Yapısı 529 II.3.1. İngiltere 530 II.3.2. Galler Bölgesi 533 II.3.3. İskoçya 535 II.3.4. Kuzey İrlanda 538 II.4. Sağlık Hizmetlerinin Sunumu 538 II.5. Sağlık İnsangücü 543 II.6. Sağlık Sisteminin Finansmanı 544 II.7. Sağlık Harcamaları. 546 II.8. İlaç Ve Teknoloji 547 II.9. Reformlar 547 III. BİRLEŞİK KRALLIK VE TÜRKİYE SAĞLIK SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI 549 KAYNAKLAR 552

4 518 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri ÖZET Birleşik Krallık sağlık sistemi her yönden köklü, gelişmiş, tamamen kamu hizmeti ve finansmanı esasına dayalı bir yapılanmaya sahiptir ve toplumun tamamını kapsar. İşi olan veya olmayan herkesin sağlık hizmeti ihtiyaçları devlet tarafından, Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) adlı kamu örgütünce, ağırlıklı olarak kamu kaynakları kullanılarak karşılanmaktadır. Birleşik Krallık Kapsayıcı / Bütüncü / Tekçil tipte sağlık sistemi uygulayan en tipik ve örnek ülkedir. Kişi gelirlerinin yüksek olmasına rağmen kapsayıcı sistemin uygulanmakta oluşu, toplumun sağlık hizmetlerine verdiği önemin göstergesi kabul edilmektedir. Birleşik Krallık, ekonomisi gelişmiş bir ülkedir. Bu ortamda insanların yaşam şartları yüksek düzeydedir. Bu şartların sağlık üzerindeki etkisi olumlu yöndedir. Çevre, beslenme, eğitim, alt yapı, ekonomi gibi sağlık statüsünü belirleyici etmenler sağlığı geliştirici yöndedir. Bu imkânın temel kaynağı, ülkenin ekonomik açıdan gelişmiş olması, yeterli kaynaklarının bulunması, iyi bir eğitim sisteminin olması, görevlilerin görevlerinin bilincinde ve hizmet etme arzusu içinde olmalarıdır. Bu şartlar altında, kişilerin sağlık hizmetlerini yeterince almaları ekonomik ve bilinçsel açıdan mümkün olacağından, ülke refah yönelimli bir sağlık politikası izlese dahi, başarılı olma imkânı yine de yüksek olacaktır. Sistemin en üst kademesi Sağlık Bölümü (bakanlığı) adlı hükümet birimidir. Bir sekreter (bakan) tarafından yönetilir. Sağlık Bölümü nün asıl hizmet birimleri yerel ve bölgesel yapıdadır. Merkezi yönetimin rolü daha çok, politika belirleme ve finansal kaynak sağlama şeklindedir. Birleşik Krallıkta sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde ağırlık yerel yönetimlerdedir. Üzerlerinde katı bir baskısı söz konusu değildir. Yerel yönetimlerin yönetim ve uygulama alanında uzman sağlık yöneticileri de yer alır. Birleşik Krallıkta sağlık hizmetlerinin sunumunda koruyucu ve birincil sağlık hizmetlerine çok fazla önem verilmektedir. Sağlık sisteminin temelini koruyucu hekimlik oluşturur. Uzman Genel Pratisyenlerin genel sağlık düzeyini yükseltmek amacıyla aile hekimliği niteliğinde hizmetler sunmaktadır. Sağlık personeli sayısı Amerika ve Kıta Avrupası na göre daha geridedir. Ancak bu durum hizmet sunumunda aksamalara değil, kuyrukların uzamasına yol açmaktadır. Arz ve talep genel olarak kamu mali kaynakları ile finanse edilmektedir ve hizmet satın alma yetkisi olan kuruluşlar yerel kuruluşlardır. Temel sağlık hizmetleri esas olarak pratisyen hekimler tarafından ve sağlık merkezlerindeki profesyoneller tarafından sunulmaktadır.

5 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 519 Hastahaneler genel olarak kamu hastahaneleridir. Özel hastahaneler ağırlıklı olarak özel sağlık sigortalılarına ve kişisel doğrudan (cepten) ödeme yapanlara hizmet vermektedirler. Ülkede özel sektör sağlık hizmetleri serbest olmasına karşın, kamu hizmetlerinin yeterliliği sebebiyle fazla bir önem taşımamaktadır. Hizmet arz ve talebinde özel sektörün payı çok azdır. Bu tablonun sonucu olarak bebek ölümleri, salgın hastalık ölümleri, anne ölümleri Birleşik Krallıkta en düşük düzeydedir. Birincil sağlık hizmetlerinin etkili olamadığı kanser, kalp-damar hastalıkları, AIDS gibi alanlarda ikincil ve üçüncül sağlık hizmetlerine başvurulmaktadır. Nüfusun yaşlı olması nedeniyle kalp-damar hastalıkları ve organ yaşlanmasına bağlı hastalıkların görülme oranı yüksektir. Birleşik Krallıkta, doğurganlık oranı oldukça düşüktür.

6 520 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri

7 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 521 BİRLEŞİK KRALLIK SAĞLIK SİSTEMİ l. ÜLKE TANITIMI RESMİ ADI : Büyük Britanya Ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı NÜFUSU : 59,2 milyon (2002 resmi tahmini) YÜZÖLÇÜMÜ : km 2 RESMİ DİLİ : İngilizce BAŞKENT : Londra SİYASAL REJİMİ : Anayasal Monarşi PARA BİRİMİ : Sterlin (7/2). I.1. Coğrafya Birleşik Krallık adı İngiltere, Galler ve İskoçya dan oluşan Büyük Britanya ile Kuzey İrlanda yı içeren siyasi ve idari yapıyı tanımlar. Kıta Avrupa sının kuzeybatısında yer alan Britanya Adaları km2 lik bir yüzölçümüne sahip bulunmaktadır. Bu adaların en büyüğü Büyük Britanya, ikinci en büyüğü ise Büyük Britanya adasının batısında bulunan ve üzerinde Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti nin yer aldığı adadır. Büyük Britanya adasının kuzeyinde bulunan İskoçya nın batısında Hebrides takım ada topluluğu yer alırken İskoçya nın kuzeydoğusunda Orkney ve Shetland adaları sıralanmaktadır. Bütün bu adalar İngiltere ye bağlıdır. Ancak, İngiltere ile Fransa arasında yer alan Channel Adaları ile İrlanda Denizindeki Isle of Man adası, uluslararası ilişkiler ve güvenlik bakımından Birleşik Krallığa bağlı bulunmaktadır. Birleşik Krallık ın kilometrekarelik yüzölçümünün kilometrekarelik kısmı İngiltere ye aitken, İskoçya , Galler ve Kuzey İrlanda kilometrekarelik alanı kapsamaktadır. Başkenti Londra ( ) olan ülkenin diğer önemli şehirleri ise Birmingham ( ), Leeds ( ), Glasgow ( ) ve Sheffield ( ) dır. Ülke topraklarının yaklaşık %71 lik kısmı ekilmeye müsait alan ve çayırlardan, %10 luk kısmı ormanlık alanlardan %19 luk kısmı ise şehirlerden oluşmaktadır (7/2). I.2. Tarih Ülkenin temellerini Avrupa'dan gelen toplumlar oluşturmuştur. M.Ö. 1. Yüzyıldan 5. Yüzyıla kadar Galler ve İngiltere, Romalılar tarafından işgal edildi; Roma Devleti'nin çökmesi ile ada halkı her tarafa yayıldı. 7. Yüzyılda Anglo-Sakson Krallığı kuruldu. 8. ve 9. Yüzyıllarda Birleşik Krallık'ın doğu ve kuzeydoğusu Norveç ve Danimarka'dan gelen Vikingler'in hakimiyetine girdi. 1066'da İskoçya da krallık ilan edildi. Fransa ile olan toprak anlaşmazlığı sonucu 100 Yıl Savaşları ( ) meydana geldi. Daha sonra Birleşik Krallık ta taht kavgaları oldu.

8 522 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri 1500'lü yılların ortası ile 1600'Iü yılların başları arasında Birleşik Krallık altın çağını yaşadı. 18. yüzyılın başlarında Büyük Britanya Devleti kuruldu. 1760'lı yıllarda Fransa'nın, Hindistan ve Kuzey Amerika'daki üstünlüğüne son vererek buralarda hakim duruma geçti. Birleşik Krallık'ın deniz aşırı ticareti, sanayi inkılabı ile doruk noktasına yükseldi. Sömürgeleri sayesinde dünyanın dörtte birlik bölümünde etkin oldu. 19. yüzyılın sonlarından itibaren sömürgelerinde başlayan bağımsızlık hareketi ile eski gücünü kaybetmeye başladı. Almanya ve Rusya'nın yanında 1. Dünya Savaşı'na katılan Birleşik Krallık, büyük kayıplara uğradı. Kuzey İrlanda, Birleşik Krallık bünyesinde kalırken 1922'de Güney İrlanda bağımsız bir cumhuriyet haline geldi. 2. Dünya Savaşı'nda Londra, Alman uçaklarının ağır bombardımanına uğradı. 1950'de iktidara gelen Sosyalist İşçi Partisi ulaşımdan madenciliğe, elektrik ve gaz dağıtımına kadar faaliyet gösteren özel işletmeleri devleştirildi; ancak 1970 ve 1980'li yıllarda iktidarı alan muhafazakar partiler, bu kez devletleştirilen işletmeleri özelleştirdiler. 1960'lı yıllardan itibaren Kuzey İrlanda'nın Birleşik Krallık içinde kalmasını isteyen ve çoğunluğu oluşturan Protestanlarla, bağımsız bir devlet olmasını isteyen Katolikler arasında mücadeleler başladı ve 1980'li yıllarda şiddet ve terör olayları tırmandı; çok sayıda insan hayatını kaybetti. 1994'te Kuzey İrlanda'nın Katolikleri ve Protestanları arasında ateşkes antlaşması imzalanmasına rağmen şiddet olayları zaman zaman devam etmektedir (4/1). I.3. Nüfus Yapısı Ülkede 2001 yılında gerçekleştirilen son nüfus sayımı verilerine göre İngiltere nin nüfusu 58,8 milyon kişidir. Düşük doğum oranları ve yükselen yaşam şartlarına bağlı olarak ülke nüfusu giderek yaşlanmaktadır yılı nüfus sayımı, ülkede ilk kez toplam nüfusun %21 ini oluşturan 60 yaş üstü nüfusun, 16 yaş altı nüfusu (%20) aşmış olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer Batı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi İngiltere nin de gelecek 10 yıllık dönemde emekli nüfusun çalışan nüfus üzerinde yarattığı yük ile karşı karşıya gelmesi beklenmektedir. Özellikle son yıllarda İngiltere deki nüfus artışının arkasında yatan önemli nedenlerden biri de ülkeye yönelik göçün artması olmuştur. Bu göçmenlerin büyük bir kısmı Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden gelmektedir. AB üyesi ülkelerden ülkeye yönelik göçte son yıllarda önemli bir değişiklik görülmemiş olmakla beraber Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda dan göç eden nüfusta artış gözlenmektedir. Diğer taraftan ülke dışına göç edenler de genellikle AB üyesi ülkeler ile bu ülkelere yönelmektedir. Ülkeye yönelik iltica talepleri özellikle 1990 lı yılların sonunda artış göstermiştir. Diğer Avrupa ülkelerinde olduğu gibi ülkeye artan göç medya ve nüfusun büyük bir kısmı tarafından hoş karşılanmamaktadır. Son 20 yıl içinde İngiltere nin nüfusu %5 oranında artarak Birleşik Krallık nüfusunun %83,5 lik kısmını oluşturur hale gelmiştir.

9 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 523 Nüfusta en büyük artış, bölgenin ekonomik dinamizmine de paralel olarak güney doğu İngiltere de gerçekleşmiştir. Birleşik Krallık nüfusu büyük ölçüde kentlerde yoğunlaşmaktadır. Nüfusun %90 ı kentlerde yaşamaktadır. Yine son 20 yıl içinde Londra nüfusu da %5 oranında artış göstermiştir. Buna karşılık Liverpool nüfusunun %15, Manchester nüfusunun da %15,1 oranında azalmasına bağlı olarak Kuzey İngiltere nüfusunda azalma gerçekleşmiştir. Ülkede 1990 lı yılların ortalarından itibaren istihdam giderek büyümüş, çalışan nüfus yılları arasında yaklaşık 2,5 milyon kişi artış göstermiştir. Yapılan bir çalışmaya göre işsizlik, 1993 yılındaki %10,2 düzeyinden 2003 yılında %5 e kadar gerilemiştir (7/4,5). I.4. Siyasal Ve İdari Yapı İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda dan oluşan Birleşik Krallık, Monarşi ile yönetilen bir ülke olup, anayasa adı altında düzenlenmiş tek bir metin bulunmamakta, bunun yerine ülke, anayasa gücündeki yazılı mevzuat, yıllar itibariyle oluşan içtihatlarla örf ve adet hukuku ve uluslararası sözleşme hükümlerine dayalı olarak yönetilmektedir. Anayasa niteliğindeki anılan mevzuat Meclis tarafından çıkarılan yeni kanunlar ve anlaşmalarla değiştirilebilmektedir. İngiltere Parlamentosu Avam Kamarası ve Lordlar Kamarası ndan oluşmaktadır. Toplam 659 üyesi bulunan Avam Kamarası nın üyeleri beş yılda bir yapılan seçimlerle belirlenmektedir. İşçi Partisi çoğunluk hükümeti tarafından gerçekleştirilen reformlarla soydan geçme asilzadelerin Lordlar Kamarasına katılma hakları sona erdirilmiş, vasiyet yoluyla devredilen Lordluk unvanı (hereditary peer) feshedilmiştir. Diğer taraftan Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda ya merkezden bir dizi yetki devri anlamı taşıyan değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda 1997 yılında Galler ve İskoçya da yapılan referandumla, Merkezi Hükümetin ekonomi ve para politikası, dış politika, savunma ve ulusal güvenlik dışında kalan, eğitimden sağlığa, adalet hizmetlerinden ulaşım ve tarım politikalarına kadar bir dizi yetki 6 Mayıs 1999 tarihinde İskoçya Parlamentosu ve Galler Assamblesine aktarılmıştır yılında imzalanan The Good Friday Agreement adıyla bilinen anlaşmanın Kuzey İrlanda da yapılan referandum sonucunda onaylanması ile, yapılan seçimler sonucunda oluşturulan Kuzey İrlanda Asamblesi de Aralık 1999 itibariyle çalışmalarına başlamıştır (7/3). I.5. Ekonomi Almanya ekonomisinin dörtte üçü büyüklüğünde olan ve Fransa ile dünyanın dördüncü büyük ekonomik gücü olmak için yarışan İngiltere ekonomisinde GSYİH nin yaklaşık %70 lik kısmı özel tüketim kaynaklıdır. Diğer pek çok gelişmiş ülkede olduğu gibi İngiltere de de imalat sanayinin GSYİH deki payı giderek azalmaktadır.

10 524 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri Bununla beraber, İngiltere de sanayi sektörünün payı diğer sanayileşmiş ülkelere göre daha fazla azalmış ve milli gelirin %20 sinin altına kadar gerilemiştir. II. Dünya Savaşı nı izleyen dönemde İngiltere nin imalat sanayi ürünlerinde yaratmış olduğu ticaret fazlası zaman içinde giderek erimiş ve 1980 lerin başında tamamen ortadan kalkmıştır. O yıllardan günümüze kadar, ülke bu alanda yapısal hale dönüşen ve oldukça büyük ticaret açığı vermektedir ler ve 1990 ların başlarında ülkede yaşanan iki önemli ekonomik durgunluk dönemi de imalat sektöründeki bu daralmayı kısmen tetikleyen faktörlerden olmuştur. Her iki kriz, sektörde üretim kapasitesi ve istihdam bakımından ciddi azalmaya yol açmış, bu eğilim, ekonominin düzlüğe çıktığı dönemlerde de tersine dönmemiştir. Diğer taraftan, 1997 yılından bu yana, imalat sanayi firmaları bu olumsuz etkilerin yanı sıra, değerli döviz kurunun dış pazarlarda rekabet gücü bakımından yarattığı zorluklarla da mücadele etmek durumunda kalmıştır. Tekstil gibi bazı geleneksel sanayilerin önemini giderek yitirdiği İngiltere de, elektrik ve optik cihazlar, suni sentetik elyaflar ve kimyasal maddeler gibi bazı sektörlerde ülke uluslararası rekabet gücünü korumaktadır. Ülkenin imalat tabanında, kalite standartları ve verimlilik üzerinde yarattığı yayılma etkisi ile doğrudan yabancı yatırımların önemli bir etkisi bulunmaktadır. Yabancı yatırımlar, özellikle otomotiv sektörü gibi yok olmaya yüz tutan bazı sektörlerde yeniden canlanma yaratmış, Japon, Amerikan ve Fransız firmalar ülkede imalat tesisleri kurmuştur yılında ülkede yaklaşık 1,8 milyon otomobil üretilmiştir. Bu rakam, 1984 yılı üretim rakamının iki katından fazla olmanın yanı sıra ülkeyi Almanya, Fransa ve İspanya nın ardından Avrupa Birliği nin dördüncü en büyük otomobil üreticisi haline getirmiştir. Ülkeye yönelen doğrudan yabancı yatırımlar aynı zamanda İngiltere yi Almanya dan sonra Avrupa Birliği nin ikinci en büyük yarı-iletken üreticisi haline getirirken, bilgisayar yazılım sanayinin de güçlenmesinin en önemli nedeni olmuştur. Ülkede faaliyet gösteren bu yabancı yatırımcılar işletmeye yönelik Ar-Ge faaliyetlerine yapılan harcamaların da yaklaşık üçte birlik kısmını gerçekleştirmektedir. Üretimde yüksek verimlilik ve elverişli iklim koşullarına bağlı olarak İngiltere nin tarım sektörü, ülkenin toplam gıda ihtiyacının yaklaşık üçte ikisini karşılayabilmektedir. Ülkenin ılıman iklimi ve yıl içine dengeli bir biçimde dağılan yağışlar sayesinde İngiltere nin çok geniş bir ürün yelpazesi bulunmakta ve üretim sezonu oldukça uzun olmaktadır. Ormancılık ve balıkçılık sektörleriyle beraber tarım sektörü ülke GSYİH sinin sadece %1 lik kısmını oluşturmaktadır. Bu sektörde çalışan nüfus, ülke toplam nüfusunun %2 si düzeyinde seyretmektedir. Bu oran, diğer pek çok gelişmiş ülke ile %5 olan AB ortalamasından daha düşüktür. İngiltere deki çiftlikler, ortalama 70 hektar ile AB standartlarına göre oldukça büyük sayılmaktadır.

11 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 525 Verimlilik düzeyinin yüksekliğine rağmen İngiliz tarım sektörü son yıllarda gerek fiyatların düşmesi, gerekse oldukça değerli olan döviz kurları sebebiyle ciddi bir kriz yaşamaktadır. Bu durum tarımsal nüfusun gelirlerinin düşmesine neden olmuş, ayrıca 2001 yılında patlak veren şap ve deli dana hastalıklarından dolayı ülkede ciddi bir gıda sorunu yaşanmıştır. Yaşanan bu hastalıklar, ülkede kullanılan tarımsal üretim tekniklerinin de sorgulanmasına yol açmış, gıda güvenliği ve gübre kullanımı konusunda tüketicilerin endişeleri artmış ve bu durum organik gıdaya yönelik talepte önemli bir artışa sebep olmuştur. Böylelikle organik üretime ayrılan tarımsal alanlar ve bu alanda faaliyet gösteren üreticilerin sayısında önemli bir artış olmuştur yılı itibarıyla ormanlık alanlar 2,8 milyon hektar ile ülke topraklarının yaklaşık %10 luk kısmını kapsamaktadır. Bu alanların 0,9 milyon hektarlık kısmı Ormancılık Komisyonu nun kontrolü altındadır. Diğer AB ülkelerine göre orman alanı oldukça az sayılabilecek ülke, ağaç ve orman ürünleri talebinin yaklaşık %85 lik kısmını ithalat yoluyla karşılamaktadır. Bununla beraber, son yirmi yıl içinde ağaç ürünleri üretiminde ciddi bir artış olmuştur. Diğer taraftan, dolaylı olarak ve doğrudan önemli bir istihdam ve gelir kaynağı olan balıkçılık sektörü, ülke ihtiyacının yaklaşık üçte ikisini karşılamaktadır (7/5,8).

12 526 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri ll. SAĞLIK SİSTEMİ II.1. Genel Sağlık Durumu 2002 yılı verileri ile genel sağlık durumu en yüksek olan bölge İngiltere dir. Erkeklerin %66 sı ve kadınların %62 si sağlıklıdır. Bu oran Birleşik Krallık içersinde Galler Bölgesinde en düşüktür (%59 Erkekler ve %60 Kadınlar). En genç ve en yaşlı grup arasındaki sağlık durumu bakımında eşitsizlik en çok Kuzey İrlanda dadır yaş arası grubun %74 ü, 75 yaş ve üstü grubun ise %23 ü sağlıklıdır (2/38). Birleşik Krallıkta bebek ölüm oranları son otuz yılda belirgin bir şekilde azalmıştır yılında 1,000 canlı doğum başına ölüm oranı 17.9 iken 2003 yılında 5.3 e gerilemiştir. Yeni doğan ve neaonatal bebek ölüm oranlarında da önemli ölçüde azalma olmuştur (2/32). Bütün ülkede 100,000 kişi başına kızamık görülme oranı 89 a düşmüştür. Rapor edilen kızamıkçık vakalarında aynı zaman aralığında artış olmuştur. Bu vakalar yaşa aralığındaki kişilerin düşük bağışıklama (aşılama) oranları nedeniyle yüksek seyretmiştir. Ancak 1988 yılında rutin aşılama programının uygulanmaya başlamıştır. Söz konusu oranın artmaya devam edeceği beklenmemektedir. Galler ülkedeki kızamıkçık vakalarında en yüksek orana sahiptir. Oran 1994 yılında 100,000 kişide 4 iken 2004 yılında 58,8 olmuştur. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların görülme oranlarında İngiltere Krallık içerisindeki diğer ülkelere göre en yüksek görülme oranına sahiptir. İngiltere de sifilis vakalarının görülme oranı yılları arasında 7 kat artarak 100,000 kişide 7.1 oranında olmuştur. Söz konusu oran kadınlarda 3 kat artarak 2004 yılında 100,000 kişide 1.0 olarak gerçekleşmiştir ve 2004 yılları arasında ülkede HIV vakalarının görülme oranları yaklaşık ikiye katlamıştır. Oran 1985 yılında bir milyon kişi başına 66.5 iken 2004 yılında olmuştur. HIV ölüm oranları 2004 yılı verileri ile bir milyon kişide 9.3 tür (2/45,46). Sakatlanma ve ölüm ile sonuçlanan trafik kazalarının görülme oranlarında 1999 ve 2004 yılları arasında azalma olmuştur yılında İskoçya da kazaların yaklaşık beşte biri ölüm ve sakatlanmalar ile sonuçlanıyorken 2004 yılında bu oran %16 ya gerilemiştir. Söz konusu oranlarda İngiltere ve Galler Bölgesinde de azalma olurken, Kuzey İrlanda da oran biraz artmıştır (2/40). Sigara kullanma oranlarında ülke içerisindeki en yüksek oran İskoçya dadır. Kuzey İrlanda ise ülke içerisinde en az sigara kullanımın olduğu bölgedir (2/50). II.2. Ulusal Sağlık Hizmeti Sisteminin Tarihi 1948 Yılından Önceki Sağlık Hizmetleri: NHS den önceki dönemde sağlık hizmetlerine ulaşım ve kapsamı alanında büyük problemler söz konusuydu. İşçiler ücret ödemeksizin doktora gidebiliyorlardı. Ancak aileleri bu kapsamında dışında kalıyordu. Hastahaneler ücretliydi ve yoksulların çok küçük bir kesimi bu hizmetlerden yararlanırken ödeneklerden faydalanıyordu. Ücretsiz sağlık hizmeti de geniş çapta tanınmış olmasına rağmen kişilerin bu haktan faydalanımı yok denecek kadar azdı.

13 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi yüzyıl boyunca hayırseverler ve sosyal reformcular yoksullara ücretsiz tıbbi yardım sağlamayı denemişlerdir yılında günümüzde Kraliyet Serbest Hastahanesi (Royal Free Hospital) olarak bilinen bir dispanser kurulmuştur. Dispanser ücretsiz olarak senede hastaya bakmıştır. Hayırsever ve gönüllü olarak hizmet veren hastahanelerin yanı sıra büyük şehirlerdeki yerel idareler de Belediye Hasthaneleri (Municipal Hospitals) aracılığıyla sağlık hizmeti sunmuşlardır (15/3) yılında Sir William Beveridge hükümet tarafından Sosyal Sigorta Ve İlgili Hizmetler adlı bir araştırma kurulunun başına getirildi. Araştırma raporu 1942 yılında yayınlanmış ve savaş sonrasında yasal düzenlemelerle son halini almıştır. Beveridge Raporu düşük işsizlik oranın olduğu bir dönemde hazırlanmış olmasına rağmen istihdamın savaş nedeniyle yüksek olduğunun ve gelecek ile ilgili kaygıların farkına varılarak kaleme alınmıştır. Raporda tam istihdamın ve planlı ekonominin önemi belirtilmiştir (14/21). Beveridige Raporu sürekli gelirin kesintiye uğraması ve yok olmasına karşı bir sosyal sigorta planı önermiştir. Planda sosyal sigorta fonunun çalışan ve işverenler tarafından ödenen katkı payları ile finanse edilmesi öngörülmüştür. Plana göre tüm çalışanlar ile serbest çalışanlar zorunlu olarak sisteme dahil edilecekti. Ayrıca kişiler isterse isteğe bağlı sigorta da yaptırabileceklerdi (14/24) yılında hükümet resmi bildiri (White Paper) yayınlamış ve rapora cevap vermiştir. Beveridge Raporu hastalık, dul kalma, yaşlılık ve işsizliği kapsam altına alan bir sosyal sigorta planı olarak geniş çapta kabul etmiştir. Katılımlar zorunlu olmuş, tüm çalışan nüfusu kapsayan sabit oranlı katkı payı ödenmeye başlanmıştır (14/28) : Bu dönemde savaş sonrası ekonomik problemler nedeniyle finansman ve yönetsel yapının oluşturulmasında zorluklarla karşılaşılmıştır. Aile Hekimliği kurumu ve NHS sistemi ve aile hekimliği NHS sisteminin giriş kapısı olmuştur. Aile hekimleri havale edici ve ilaç reçete edici bir rol üstlenmişlerdir. Ayrıca diş sağlığı hizmetleri de verilmeye başlanmıştır. Halk sağlığı merkezleri kamudan sağlanan fonlarla teçhizat ve yapı olarak yenilenmişlerdir. Halk sağlığı merkezleri pratisyen hekim, diş hekimi ve diğer sağlık çalışanları ile sağlık hizmeti vermeye başlamışlardır (15/5-7) yılında, Beveridge raporunun yayınlanması etkili oldu. Sağlık güvencesi dahil kamu sosyal güvence düzenleme ve harcamaları yeniden yapılandırıldıkları planlamaydı : NHS, kuruluşunun ardından geçen ikinci on yılında kurumlarıyla oturmaya başlamıştır. Tedavi iyileşmiş, daha iyi ilaçlar kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemde polio aşısı uygulanmaya başlanmış, kronik böbrek rahatsızlıkları için diyaliz ve kanser tedavisinde kemoterapide ilerlemeler olmuştur. Tröstlerin gelişmesine rağmen hastahane hekimleri ve pratisyen hekim ödemleri ile ilgili problemler yaşanmıştır.

14 528 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri Hükümet ve pratisyen hekimler arasındaki müzakereler sonucunda grup uygulamaları yeniden gözden geçirilmiş ve geliştirilmiştir. Bu dönemde daha iyi yönetim politika önceliği olmuştur. Klinisyen ve yöneticilere hasta ve faaliyetleriyle ilgili daha geniş bilgi veren Hastahane Etkinlik Analizi (Hospital Activitiy Analysis) uygulanmaya başlamıştır yılında NHS nin hastahaneler, pratisyen hekimler ve Bölgesel Sağlık Otoritelerinden oluşan üç bölümlü ayrık yapısını eleştiren ve birleştirilmelerini savunan Porritt Raporu yayınlanmıştır. Savaşta tahrip görmüş ve teçhizat olarak günün şartlarına uymayan sağlık kurumlarının yenilenmesini içeren Enoch Powell Hastahane Planı 1962 yılında yayınlanmıştır ve nüfusu ve üzerinde olan bölgelerdeki genel hastahanelerin geliştirilmesi sağlanmıştır yılında hemşirelik sisteminin yapısı ve hastahane idaresindeki çalışanların geliştirilmesi konusunda tavsiyelerde bulunan Salmon Raporu yayınlanmıştır. Yukarıda bahsedilen gelişmeler sonucunda üç bölümlü NHS yapısının sakıncaları azaltılmış oldu (15/8-10) : 1968 yılında klinik ve örgütsel iyimserlik NHS sistemini yaygınlaştırmıştır. Tıbbi alet ve yöntemlerde, doku ve organ naklinde ilerlemeler olmuştur. Hükümetin Hastahane Planı sayesinde hastahane hizmetlerinde artışlar sağlanmıştır. Salmon Raporu nun sonucu olarak hastahane hemşirelik hizmetlerinin yapısı ve hemşire eğitiminde ilerlemeler olmuştur. Bilgisayarlı sağlık hizmeti ve klinik bütçeleme konusunda bilgi teknolojilerinden faydalanılmaya başlanmıştır (15/11,12) : Bu yıllar NHS sisteminin finansal olarak sınırlarının farkına varıldığı dönem olmuştur. NHS kendi başarısının kurbanın olmaya başlamıştır. Yeni teknolojilerin uygulanmaya başlaması ile karmaşık tedavi yöntemleri de uygulanmaya başlamıştır. Ancak bu gelişmeler nüfusun sağlık hizmetlerinden beklentisini ve sağlık hizmeti ihtiyacı olan yaşlı nüfusu da artırmıştır yılında petrol krizi hizmetlerin finansmanında problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. NHS yönetimi etkililiği artırmayı denemiş ve 1979 yılında sektörde öncelik ayarlaması yapmıştır yılında NHS yeniden yapılandırılmıştır. Bu dönemdeki NHS politikalarında hastahane tedavisinden birincil bakım ve halk sağlığı hizmetlerine doğru kayma görülmüştür (15/14,15) : Bu dönemde NHS kuruluşundan bu yana en önemli kültürel değişiklikleri tecrübe etmiştir. İçsel piyasa denen yurt içi özel kaynakları sisteme dahil etmiştir. Bu amaçla 1989 yılında resmi bildiri (White Paper) yayınlamış ve 1990 yılında NHS Ve Toplum Sağlığı Yasası (NHS and Community Care Act) çıkarılmıştır yılındaki NHS Ve Toplum Sağlığı Yasasından önce bütün NHS sistemi tek merkezli yapısal bürokrasi ile işletiliyordu.

15 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 529 İçsel piyasanın oluşturulması ile hizmet sağlayıcılardan hizmet satın almak için müşterilere (sağlık otoriteleri ve bazı aile hekimlikleri) bütçe verilmeye başlanmıştır. İçsel piyasa içerisindeki sağlık örgütleri de NHS tröstlerine dönüşmüş, kendi yönetimleri ve birbirleri ile rekabet eden bir yapıya dönüşmüştür yılında 57 NHS tröstü (NHS yı temsilen hizmet veren özel ve gelişkin kuruluşlar) sisteme dahil olmuştur yılında bütün sağlık hizmetleri NHS tröstleri tarafından sağlanmaya başlamıştır (15/17,18) Yılından Günümüze: Bu dönem bilgi teknolojilerinin en yoğun kullanıldığı dönem olmuştur. Her kişi için elektronik kayıtlar tutulmaya ve online olarak ulaşım kolaylığı sağlanmıştır yılının Temmuz ayında sağlık hizmetlerinin 21. Yüzyıla ayak uydurması için NHS sisteminde dönüşüm planlanmıştır. NHS Planı nda daha çok yatak, hastahane, hekim ve hemşire planlanmıştır. Hastahane ve pratisyen hekim uygulamaları için daha az bekleme sürelerine ulaşılması, hastahane tesisleri ve yemeklerinin iyileştirilmesi, yaşlılara sağlanan bakım hizmetlerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır (15/20,21) yılı Nisan ayından Güç Dengesinin Değiştirilmesi (Shifting Balance of Power) adlı uygulama ile faal olarak çalışan sağlık personeline otorite ve karar verme konusunda yetkiler tanınmıştır yılında bölgesel tabanlı Birincil Bakım Tröstleri oluşturulmuştur. Aynı zamanda 28 yeni Stratejik Sağlık Otoritesi eski Sağlık Hizmeti Yerel Otoritelerinin yerini almıştır. Bu otoriteler bölgesel sağlık hizmetlerinin uygulanmasında önemli görevler üstlenmişlerdir (15/22). II.3. Sağlık Sisteminin Yapısı Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi (National Health Service: NHS) tüm vatandaşlara sağlık hizmeti sağlamak amacıyla 5 Temmuz 1948 oluşturulmuştur. Ülkede prime dayalı sosyal güvence sistemi uygulandığı halde, NHS sağlık hizmetleri vergilerden finanse edilmekte ve halktan prim veya ücret alınmamaktadır. Sağlık Bölümü (bakanı), yönetimi altındaki NHS aracılığıyla topluma sağlık hizmeti sağlamakla sorumludur. NHS ilk olarak 14 Bölgesel Hastahane Kurulu temelinde örgütlenmiştir. Günümüzdeki NHS üç bölüme ayrılmaktadır: - Hastahane hizmetleri, - Aile hekimleri, diş hekimleri, optisyenler ve eczacılar, - 28 adet Stratejik Sağlık Otoriteleri (Strategic Health Authorities) 1948 yılından bu yana örgüt yapısı ve hizmet sunum şekillerinde değişiklikler yaşanmıştır (15/1). Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi 1948 yılındaki kuruluşundan bu yana en büyük yapısal değişikliklerinden birini 2002 yılında gerçekleştirmeye başlamıştır. Yeni reformlar, 1989 da uygulanan reformlardan daha büyük ölçekli reformlardır. İhtilal niteliğindeki bu reformlar, ülkedeki sağlık sisteminin fonksiyonlarının yürütülmesine yönelik çok önemli etkiler meydana getirmişlerdir.

16 530 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri Birleşik Krallığa dahil dört ülkeyi kapsayan Ulusal Sağlık Hizmeti sistemindeki bu hızlı değişimlerin bir sonucu olarak Birleşik Krallıktaki Ulusal Sağlık Hizmeti sisteminin yapısının genel bir çerçevesini çizmek son derece zor olmaktadır (5/3). II.3.1. İngiltere Ulusal Sağlık Planı Temmuz 2000 de yayımlanmış olup, Ulusal Sağlık Hizmeti sistemine yapılacak yatırımlarla ilgili on yıllık planlamaları içermektedir. Bu reformun bir parçası olarak, önceki hükümet tarafından kurulan ve pratisyen hekim merkezli uygulamaların karakterize ettiği iç piyasa yürürlükten kaldırılmıştır (5/3). Sistemin yapısı şöyledir: Sağlık Bölümü Sağlık Bölümü (bakanlığı) (Department of Health) halk sağlığı alanındaki standartların yükseltilmesinin yanında Ulusal Sağlık Hizmeti sistemine liderlik yapma sorumluluğuna da sahiptir. Sağlıktan Sorumlu Devlet Sekreteri (sağlık bakanı) ve Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) baş yöneticisi ile çalışır. Sağlıktan Sorumlu Devlet Sekreteri, Ulusal Sağlık Hizmeti sisteminin fonksiyonları ile ilgili olarak Parlamentoya hesap vermekle yükümlüdür. Ulusal Sağlık Hizmeti sisteminin baş yöneticisi, Devlet Sekreterliği ile Sağlık Bölümü arasında köprü vazifesi görmektedir. Sağlık Bölümünün görevi Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi ve sosyal hizmet organizasyonlarına stratejik liderlik yapmaktır. Bu, aşağıdaki görevleri içerir: - Genel yönlendirmeyi yapmak, - Ulusal Standartların kurulmasını temin etmek, - Kaynakları korumak, - Temel yatırım kararlarını vermek, - Hastalar için seçenekler geliştirmek Sağlık Bölümü içerisindeki bölüm yöneticileri, Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi ve sosyal hizmetler ile ilgili uygulamaları gözetleyen ve alanlarında uzman olan kişilerden teşekkül etmektedir yılı Temmuz ayına kadar, Sağlık Departmanı bünyesindeki Modernizasyon Ajansı, klinisyenlerin ve yöneticilerin sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik çabalarına destek verme görevini ifa etmiş olup, 2005 yılı Temmuz ayında tasfiye edilmiştir (5/4). Stratejik Sağlık Otoriteleri Sağlık Departmanı çatısı altında 28 adet Stratejik Sağlık Otoritesi (Strategic Health Authorities) bulunmaktadır. Bu otoriteler 2000 yılında Sağlık Hizmeti Yerel Otoriteleri (Local Authority Health Services) yerine kurulmuşlardır. Her bir Stratejik Sağlık Otoritesi yaklaşık 1,5 milyon nüfusu kapsamakta olup, sınırlarının bittiği yerde, sosyal hizmetlerden sorumlu yerel otoritelerin sınırları başlamaktadır. Stratejik Sağlık Otoritelerinin temel fonksiyonları: -Yerel sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik stratejiler üretmek devamlılığını sağlamak, -Yerel sağlık hizmetlerinin ve bunlara bağlı kurumların kalite performanslarının yüksek tutulmasını ve yüksek performansla çalışmalarını sağlamak

17 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 531 -Yerel sağlık hizmetlerinde kapasite oluşturmak, -Ulusal önceliklerin yerel sağlık planlamalarına entegre edilmesini temin etmek (5/5). Birincil Bakım Tröstleri Birincil Bakım Tröstleri (Primary Care Trusts) kuruluşları, kendilerine NHS tarafından güven (trust) duyularak NHS adına hizmet verdiklerini vurgulamak amacıyla bu ad altında kurulan, sağlık hizmeti sunan kuruluşlardır. Adında Trust kelimesi geçen diğer kuruluşlar da aynı anlayışla adlandırılmışlardır. İngiliz Ulusal Sağlık Hizmeti sisteminin köşe taşı haline gelmiştir. Birincil Bakım Tröstleri, Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi bütçesinin % 75 ini almaktadırlar. Hastahanelerin finansmanı (NHS Tröstleri, Vakıf Tröstleri, Bağımsız Hastahaneler ve Tedavi Merkezleri sözleşmeleri) Birincil Bakım Tröstlerinden sağlanmaktadır. İngiltere genelinde toplam 303 Birincil Bakım Tröstü bulunmaktadır. Her biri 150 ile 300 bin arası nüfusu kapsamı altına almaktadır (5/5). Birincil Bakım Tröstlerinin sorumlulukları: - Hizmetleri planlamak ve güvence altına almak: Birincil Bakım Tröstleri yerel nüfusun ihtiyacı olan sağlık hizmetlerini belirlemek ve bu hizmetleri sağlamakla sorumludur. Birincil Bakım Tröstleri aynı zamanda hastahaneler, diş hekimleri, ruh sağlığı hizmetleri, sağlık merkezleri, eczahaneler ve optisyenler tarafından sağlanan hizmetlerin miktar ve kalitesinin belirlenmesinden de sorumludur. Birincil Bakım Tröstleri sağlık hizmetlerinin bir kısmını kendisi doğrudan sağlamaktadır. Bazı hizmetleri ise hastahaneler gibi diğer örgütlerle anlaşmalar yaparak sağlamaktadır. - Toplum sağlığını iyileştirmek: Birincil Bakım Tröstleri hizmet verdikleri bölgedeki yerel nüfusun sağlığını geliştirmekten sorumludur. - Birincil Bakım Tröstleri Yerel Otoriteler ile NHS örgütlerinin birlikte çalışmalarını sağlamakla sorumludur (5/5). Bakım Tröstleri Bakım Tröstleri (Care Trusts), hem sağlık, hem de sosyal hizmetler alanında faaliyet gösteren Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi organlarıdır. Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi ile yerel otoritelerin birlikte çalışmaya karar vermeleri ile Bakım Tröstleri kurulabilmekte olup, fonksiyonları bu ortak çalışma koşullarına göre belirlenmektedir. Mevcut durumda, sadece küçük boyutlarda bakım tröstleri kurulmuştur. Yine de gelecekte bu kurumların sayısının artacağı beklentileri hakimdir. Bakım Tröstlerinin bulunmadığı bölgelerde, Birincil Bakım Tröstleri ve sosyal hizmetler bağımsız ajanslar olarak çalışırlar (5/5). Ulusal Sağlık Hizmeti Tröstleri Ulusal Sağlık Hizmeti Tröstleri (NHS Trusts) birçok hastahaneyi işletmekte olup, Stratejik Sağlık Otoritelerine karşı sorumludurlar. Ulusal Sağlık Hizmeti Tröstleri, kanser, patoloji ve modernizasyon gibi alanlarda klinik gelişmelerin takip edilmesi ile ilgili büyük sorunlarla karşılaşmaktadırlar (5/6).

18 532 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri Şema 1: İngiltere Ulusal Sağlık Örgütünün (NHS) Yapısı DENETLEME Vakıf Kurumlarını Denetleyici Bağımsız Mekanizma PARLAMENTO SAĞLIK DEVLET SEKRETERİ 28 STRATEJİK SAĞLIK OTORİTESİ ULUSAL SAĞLIK HİZMETİ (NHS) TRÖSTLERİ VAKIF TRÖSTLERİ NHS DIŞI ÖRGÜTLER Özel Sağlık Otoriteleri Bağımsız Hastahaneler Ve Tedavi Merkezleri BİRİNCİL BAKIM TRÖSTLERİ İKİNCİL VE ÜÇÜNCÜL BAKIM TRÖSTLERİ -Bakım Tröstleri -NHS Tröstlerinin Hastahaneleri Kaynak: (5) ACP (2005) The ACP Guide to the Structure of Then NHS in The United Kingdom, The Association of Clinical Pathologist, April 2005, s:3

19 Birleşik Krallık Sağlık Sistemi 533 Vakıf Tröstleri Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi Vakıf Tröstleri (Foundation Trusts), Mayıs 2004 te kurulmuştur. Ulusal Sağlık Hizmeti sistemi içerisinde bağımsız bir konumda olan vakıf kuruluşlarıdır. Bu kurumların, kâr amacı gütmeyen yapıları ile sistemde ayrı bir konumları vardır. Vakıf Tröstlerinin sahipleri o yöredeki sivil toplum unsurlarıdır. Sağlıktan Sorumlu Devlet Sekreterliğinin, Ulusal Sağlık Hizmeti sistemindeki Vakıf Tröstleri üzerinde doğrudan bir yaptırım gücü ve bu kurumların yönetim organlarının belirlenmesi ile ilgili bir yetkisi bulunmamaktadır (5/6). Özel Sağlık Otoriteleri Yukarıda belirtilen yapıya ek olarak Ulusal Sağlık Hizmeti sistemine hizmet veren Özel Sağlık Otoriteleri (Special Health Authorities) de mevcuttur. Bunlar bağımsızdırlar ancak, Ulusal Sağlık Hizmetinin diğer unsurları gibi, Sağlık Bölümü yönlendirmelerine uymak zorundadırlar. Bu özel otoritelere Ulusal Sağlık Ve Klinik Üstünlük Enstitüsü (National Institute for Health and Clinical Excellence), Ulusal Hasta Güvenliği Ajansı (National Patient Safety Agency), Ulusal Kan Ve Nakil Otoritesi (National Blood and Transplant Authority) gibi kurumlar örnek verilebilir (5/7). II.3.2.Galler Bölgesi Sağlık Ve Sosyal Hizmetler Bakan ve ilgili komite üyeleri Galler Bölgesi sağlık ve sosyal hizmetlerinden sorumludurlar. Bunun yanında, Ulusal Sağlık Hizmeti yöneticisinin de sosyal hizmet politikası ile ilgili sorumlulukları bulunmaktadır. Politikaların sağlık hizmetleri ve sosyal hizmetler arasında her düzeyde düzenlenmesi çok önemli bir husustur. Yerel düzeyde, komşu yerel sağlık otoritenin seçilmiş üyelerini içeren yerel sağlık kurullarında bu açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır (11/3). Bölgesel Ofisler Bölgesel Ofisler (Regional Offices) Galler in kuzey, güneydoğu, ortagüneybatı ve güneybatı bölgelerindeki ofislerden oluşmaktadır. Bölgesel ofisler kendi bölgeleri içerisindeki sağlık ile ilgili faaliyetler üzerinde sorumlulukları vardır. Bu bölgeler büyük miktarlardaki sağlık hizmeti kullanımı için kendi kendine yeter niteliktedir. Resmi olarak görevleri: - Sağlık ve Sosyal Hizmetler politikalarının uygulanmasını sağlamak - Yerel sağlık otoriteleri, kurumları ve kurulları arasındaki ortak çalışmaları desteklemek - Yerel sağlık hizmetleri ve sosyal hizmetler ile gelişmeleri takip etmek (11/3).

20 534 Ülkelerin Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri Şema 2: Galler Bölgesi Sağlık Örgütü Yapısı Kaynak (11) WHO (2004) Health Care Systems in Transition: The Welsh Report, World Health Organization, s:4

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN Almanya; Orta Avrupa da bir ülkedir. Kuzeyinde Kuzey denizi, Danimarka, ve Baltık denizi; doğusunda Polonya ve Çek cumhuriyeti; güneyinde Avusturya ve İsviçre;

Detaylı

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Mehmet ATASEVER Mayıs, 2015 Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013

Detaylı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya da 400-450 un değirmeni olduğu biliniyor. Bu değirmenlerin yıllık toplam kapasiteleri 6 milyon tonun üzerine. Günde 100 tonun üzerinde üretim gerçekleştirebilen

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ...

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... 1 A. Kayıt Dışı Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 B. Kayıt Dışı Ekonominin Nedenleri... 4 C. Kayıt Dışı Ekonominin Büyüklüğü...

Detaylı

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim haftası Klaus Halla Geliştirme Müdürü 29.11.2011 Unitec States Luxembourg (1) Norway Switzerland Austria Iceland Belgium

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...

Detaylı

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015 Sağlıkta Maliyet B.Burcu TANER Mayıs.2015 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi nde yapılan ASG XV. Hemşirelik Haftası Etkinliklerinde sunulmuştur. Hedef Daha geniş kitleler için daha iyi sağlık

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi.

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi. HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Ağustos 2017 1 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 TEMMUZ İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME Yılın İlk 7 Ayında

Detaylı

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI Avusturya da un üretimi sağlayan 180 civarında değirmen olduğu tahmin edilmektedir. Yüzde 80 kapasiteyle çalışan bu değirmenlerin ürettiği un miktarı 500 bin

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Avrupa hastanelerinde

Avrupa hastanelerinde Avrupa hastanelerinde mesleki katılım Baş hekimler ve hemşireler için anket (PTE1) Baş hekimler ve hemşirelerin hastanede yönetici rolü oynadıkları düşünülmektedir. Aynı zamanda resmi yönetim rolleri de

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

* Ass. Jasmina Guric

* Ass. Jasmina Guric * Ass. Jasmina Guric *Merkezileşme ve yerelleşme kavramları Bosna Hersek sağlık sistemini anlamakta temel oluşturmaktadır *Eski Yugoslavya parçalanmadan önce sağlık sistemi merkezileştirilmişti *Savaşın

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri

Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri Reformlar ve Hükümet Programları, Finlandiya Klaus Halla Kalkınma Direktörü 1990 ların başından beri Finlandiya da devlet düzeyinde gerçekleşen

Detaylı

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-VI Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Engellilere

Detaylı

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 -

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - (OECD ve Avrupa Birliği işbirliğinde hazırlanan Bir Bakışta Sağlık-Avrupa 2010 adlı yayının özetidir) AĞUSTOS 2011 ANKARA İçindekiler ÖZET 1 BÖLÜM 1- SAĞLIĞIN DURUMU...

Detaylı

İNGİLTERE ÜLKE RAPORU

İNGİLTERE ÜLKE RAPORU İNGİLTERE ÜLKE RAPORU İNGİLTERE EKONOMİSİNİN GENEL YAPISI İngiltere, AB içinde Almanya ve Fransa dan sonra üçüncü ve dünyada yedinci en büyük ekonomidir. İngiltere ekonomisinde GSYİH nin yaklaşık üçte

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İNGİLTERE ÜLKE RAPORU Kasım 2009 A.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Büyük Britanya Birleşik Krallığı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ Kaynak: Sağlık İşletmeleri Yönetimi Prof. Dr. Dilaver TENGİLİMOĞLU Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK *Türkiye de Sağlık

Detaylı

SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI

SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI Hazırlayan: Prof. Dr. Coşkun Can Aktan SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ Hazırlayan:

Detaylı

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ Dr. Bekir KESKİNKILIÇ 1 SAĞLIK Yalnızca hastalık veya sakatlığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. Irk, din, siyasi görüş, ekonomik veya sosyal durum ayrımı yapılmaksızın

Detaylı

YAŞLILARA YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

YAŞLILARA YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR YAŞLILARA YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-V Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Yaşlılık Kavramı

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Dünya ticareti üzerindeki payları bilinen bu ülkeler tarım piyasalarında da nömli ölçüde düzenleyici bir rol üstlenmektedirler.

Dünya ticareti üzerindeki payları bilinen bu ülkeler tarım piyasalarında da nömli ölçüde düzenleyici bir rol üstlenmektedirler. Tarımda gelişmiş ülkeler sıralamasında ilk sıralarda yer alan ABD, İngiltere, Fransa, Hollanda, Belçika ve Almanya nın tahıl üretimi ve tarımın bu ülkelerdeki ticaret üzerindeki etkileri son yıllarda önem

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%)

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%) 2016/17 Global İhracat-Büyüme Tahminleri Kaynak : EDC Export Credit Agency - ÜLKE ANALİZLERİ BÜYÜME ORANLARI ÜLKELERİN YILI BÜYÜME ORANLARI (%) Avrupa Bölgesi; 1,5 % Japonya; 0,50 % Kanada ; 1,30 % Amerika;

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİNDE YAŞANAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ARAYIŞLARI ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ağustos 2016 - İstanbul PGD faaliyetlerinin etkinleştirilmesine ilişkin

Detaylı

İNGİLTERE HAZİRAN 2017

İNGİLTERE HAZİRAN 2017 İNGİLTERE HAZİRAN 2017 COĞRAFİ KONUM Kıta Avrupa sının kuzeybatısında yer alan Britanya Adaları 244.100 km2 lik bir yüzölçümüne sahip bulunmaktadır. Bu adaların en büyüğü Büyük Britanya, ikinci en büyüğü

Detaylı

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz-

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Strength Weakness Opportunities Threads TREASURY M. Emre ELMADAĞ Deniz ERSOY M. Uğur TOKSARI Strength İnsan Sağlığı Çocuklardaki aşılama oranlarında gözle görülür iyileşmeler

Detaylı

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları. Bilgilendirme Toplantıları

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları. Bilgilendirme Toplantıları Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Bilgilendirme Toplantıları Ulusal Ajans olarak da bilinen AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı, Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen Eğitim

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU TEMMUZ 2016 ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ 1. ÖZET BİLGİLER Resmi Adı : Azerbaycan Cumhuriyeti Nüfus : 9,780,780 Dil :Resmi dil Azerice dir. Rusca ve Ermenice

Detaylı

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak 4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak Tapio Laamanen 13 Ocak 2011 1 İstihdam ve Ekonomi Bakanlığı nda Kanun Tasarısı Hazırlama Süreci İlk adım Avrupa Birliği/Ulusal - Hükümet programı

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Amerikan Merkez Bankası FED, tahvil alım programını 10 milyar

Detaylı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9 FRANSA ÜLKE BÜLTENİ Başkent Resmi Dil(ler) Yönetim Biçimi Cumhurbaşkanı Başbakan Paris Fransızca Parlamenter Başkanlık Tipi Cumhuriyet Nicolas Sarkozy François Fillon Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI

SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI Bugün şehirlerimizdeki problemlerin çoğu fakirlik, eşitsizlik, işsizlik, işe ve mal ve hizmetlere erişim zorlukları, düşük düzeyde sosyal ilişkiler ve kentsel alanlardaki düşük

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

Avrupa hastanelerinde

Avrupa hastanelerinde Avrupa hastanelerinde hastane idaresi Hastanedeki en yüksek dereceye sahip hemşire için anket (PTM1) (HRN) hemşire mesleğinin kalite faaliyetlerini hastanede yürüten kişidir ve hastanenin tepe yöneticisi

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER

ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER 1. İstihdam Piyasası Çalışanların sayısı, Aralık 2012 de bir ay öncesine göre öenmli bir değişme

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Ø Bağımsız, tarafsız ve kâr amacı gütmeyen uluslararası bir

Detaylı

Tarımın Anayasası Çıktı

Tarımın Anayasası Çıktı Tarımın Anayasası Çıktı Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Tarım sektörünün anayasası olan 5488 sayılı Tarım Kanunu iki yıllık yoğun bir çalışmanın ardından 18.04.2006 tarihinde kabul edildi. Resmi Gazete de 25.04.2006

Detaylı

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SOSYAL PROJELER DAİRESİ BAŞKANLIĞI SOSYAL PROJELER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SOSYAL PROJELER DAİRESİ BAŞKANLIĞI SOSYAL PROJELER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SOSYAL PROJELER DAİRESİ BAŞKANLIĞI SOSYAL PROJELER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1- (1)

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber Kamu Hastaneleri Birliklerinde Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber 15.08.2013 KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİK I - MALİ HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİNE YÖNELİK YAPILANMA

Detaylı

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU Gürhan DEMİREL Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Kasım 2008 Kuzey Ren Vestfalya (Nord Rhein Westfalen) Almanya nın kuzey batısında,

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

Türkiye de Gözlükçülüğün Tarihi. Gözlükçülük, Cumhuriyet öncesi Osmanlı İmparatorluğu nda kanunsuz olarak uygulanmaktaydı.

Türkiye de Gözlükçülüğün Tarihi. Gözlükçülük, Cumhuriyet öncesi Osmanlı İmparatorluğu nda kanunsuz olarak uygulanmaktaydı. 1 MEMBER OF 2 Türkiye de Gözlükçülüğün Tarihi Gözlükçülük, Cumhuriyet öncesi Osmanlı İmparatorluğu nda kanunsuz olarak uygulanmaktaydı. 3 Türkiye de Gözlükçülüğün Tarihi Dünya da, gözlükçülük eğitiminin

Detaylı

Mardin Batman Siirt Şırnak

Mardin Batman Siirt Şırnak Savurkapı Mahallesi Nusaybin Caddesi No: 31 Meydanbaşı Mevki, Mardin T: (+90 482) 212 11 07 F: (+90 482) 213 14 95 info@dika.org.tr www.dika.org.tr Mardin Batman Siirt Şırnak Mardin Yatırım Destek Ofisi

Detaylı

Resmî Gazete YÖNETMELİK

Resmî Gazete YÖNETMELİK 27 Ağustos 2014 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29101 YÖNETMELİK Kalkınma Bakanlığından: KALKINMA AJANSLARI YATIRIM DESTEK OFİSLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 ANA EYLEM 2: YENİLİK ve İYİ UYGULAMALARIN DEĞİŞİMİ İÇİN İŞBİRLİĞİ Yenilik ve İyi Uygulamaların Değişimi için İşbirliği;

Detaylı

tepav Nisan2011 N DEĞERLENDİRMENOTU 2008 Krizinin Kadın ve Erkek İşgücüne Etkileri Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Nisan2011 N DEĞERLENDİRMENOTU 2008 Krizinin Kadın ve Erkek İşgücüne Etkileri Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Nisan2011 N201127 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Dinççağ 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Hasan Çağlayan Dündar 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri 2008 Krizinin

Detaylı

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Türkiye den AB ne Göç 1961 den itibaren göçün değişen doğası 60 lar : Batı Avrupa da niteliksiz işgücü ihtiyacı

Detaylı

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ 2011 İÇİNDEKİLER 1. SAĞLIK SEKTÖRÜ... 3 1.1. Sağlık Personeli Durumu... 3 1.2. Ölüme Neden Olan Hastalıklar, Bebek - Çocuk Ölümleri ve Toplam Doğurganlık...

Detaylı

SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN

SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN Sosyal güvenlik, Herkesin gerek kendisi gerekse ailesi için, yiyecek, giyim, konut, tıbbi bakım, gerekli toplumsal hizmetler dahil olmak üzere sağlık ve refahını teminat altına

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası Büyümenin ve istihdamın artırılması için 2005 yılında kabul edilen Yenilenmiş Lizbon Stratejisi kapsamında, Avrupa Sosyal modelini yeniden şekillendiren Sosyal Gündem

Detaylı

ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART

ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART LÜBNAN ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART 2016 TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: LÜBNAN Yüzölçümü: 10,400 km² Yönetim Biçimi: Parlamenter Cumhuriyet Cumhurbaşkanı: General Mişel Avn (Ekim 2016) Başbakan:

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ

NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarih: 6.10.1983; Sayı: 18183 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç: Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı, kişilerin istedikleri sayıda, istedikleri

Detaylı

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü Sosyal refah ve sağlık bakım alanında idari

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

KOSTA RİKA ÜLKE RAPORU

KOSTA RİKA ÜLKE RAPORU KOSTA RİKA ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ 1. ÖZET BİLGİLER Resmi Adı :Kosta Rika Cumhuriyeti Başkenti :San Jose Kuruluş Tarihi :15 Eylül 1821 Nüfusu :4 milyon 814 bin Yüzölçümü :51.100 km2

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016

MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016 MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Macaristan a ihracat yapan 246 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE PROFİLİ

HOLLANDA ÜLKE PROFİLİ HOLLANDA ÜLKE PROFİLİ Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sıla Özsümer ARALIK 2016 1. ÖZET BİLGİLER Resmi Adı :Hollanda Krallığı Başkenti :Amsterdam Nüfusu :17 Milyon Yüzölçümü :41,526 km2

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

KALKINMA AJANSLARI YATIRIM DESTEK OFİSLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Genel Hükümler. Amaç ve kapsam

KALKINMA AJANSLARI YATIRIM DESTEK OFİSLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Genel Hükümler. Amaç ve kapsam KALKINMA AJANSLARI YATIRIM DESTEK OFİSLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kalkınma ajansları bünyesinde kurulan yatırım destek ofislerinin görev

Detaylı

* Ass. Jasmina Guric

* Ass. Jasmina Guric * Ass. Jasmina Guric *Bosna Hersek, Sırp Cumhuriyeti ve Bosna Hersek Federasyonu olmak üzere iki ülke unsuru ndan oluşur *Ayrıca otonom Brcko adlı bir bölge vardır *Refah yöntemli/ Sigorta özelliklerin

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

Yaşlı Kişiler için Hizmetler

Yaşlı Kişiler için Hizmetler Yaşlı Kişiler için Hizmetler Yaşlı Kişiler için Hizmetler Merri Community Health Services (Merri Toplum Sağlık Hizmetleri), toplum içindeki yaşlı kişilerin günlük bakım ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ

SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ 1 2 DÜNYA BANKASI 2004 TÜRKİYE SAĞLIK RAPORU Aile Hekimliği Türkiye de birinci basamak sağlık hizmetlerinin özelleştirilmesinin en önemli adımıdır. Bu nedenle

Detaylı

KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR

KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR

Detaylı

Mustafa BALTACI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi Uzmanı

Mustafa BALTACI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi Uzmanı BRÜKSEL KALKINMA AJANSI Mustafa BALTACI Uzmanı 03.02.2010 BRÜKSEL KALKINMA AJANSI Brüksel Kalkınma Ajansı 1974 yılında kurulmuştur. Genel olarak iki hedef üzerinde yoğunlaşmaktadır. Ekonomik Büyüme Şehir

Detaylı

Almanya da Zanaatkâr Kuruluşlarının Sistem ve Yapısı

Almanya da Zanaatkâr Kuruluşlarının Sistem ve Yapısı Almanya da Zanaatkâr Kuruluşlarının Sistem ve Yapısı Almanya da Zanaatkar Kuruluşların Sistemi ve Yapıs 1 2 Alman Ekonomisi ve KOBİ ler Almanya da Oda sisteminin tarihi ve yapısı 3 Federal düzeyde zanaat

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1 Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi bilgilendirme notu Sayfa 1 İçindekiler: Konu Sayfa Genel Değerlendirme: Türk ilaç piyasasında neler oldu?... 3

Detaylı

2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemiz halı ihracatı 2009 yılını % 7,2 oranında düşüşle kapanmış ve 1 milyar 86 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. 2010 yılının ilk ayında ise halı

Detaylı

Sayı: 7/2017. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı. yapar:

Sayı: 7/2017. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı. yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 30 Ocak 2017 tarihli Otuzüçüncü Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Milletlerarası Ticaret Odası Değişen Küresel Ekonomi ve Türkiye Toplantısı 7 Mart 2014, İstanbul

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Milletlerarası Ticaret Odası Değişen Küresel Ekonomi ve Türkiye Toplantısı 7 Mart 2014, İstanbul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Milletlerarası Ticaret Odası Değişen Küresel Ekonomi ve Türkiye Toplantısı 7 Mart 2014, İstanbul Saygıdeğer Konuklar, Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Öncelikle, Sayın

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

Dr. Rana GÜVEN Genel Md. Yrd. 4 Mayıs 2010, Konya

Dr. Rana GÜVEN Genel Md. Yrd. 4 Mayıs 2010, Konya Dr. Rana GÜVEN Genel Md. Yrd. 4 Mayıs 2010, Konya İÇERİK Dünyada ve Ülkemizde İş Sağlığı ve Güvenliğinin Mevcut Durumu İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sosyo-Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi İSGB-OSGB Yönetmeliği

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004 EVDE BAKIM HİZMETLERİ Ayşe Güler Aralık 2004 Tanım Bireylere yaşam siklusu içinde, kendi yerleşim alanlarında sağlık hizmeti sağlayan, sağlık bakım sunum sisteminin geniş ve bütüncül bir parçasıdır. Diyabet

Detaylı

İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR!

İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR! İşsizlik ve İstihdam Raporu-Ekim 2016 17 Ekim 2016, İstanbul İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR! İki yılda 457 bin yeni işsiz! Geniş tanımlı işsiz sayısı 6.3 milyonu aştı Tarım istihdamı 291 bin, imalat sanayi

Detaylı

Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi

Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi HAZIRLAYAN.0. Prof. Dr. Mustafa DELİCAN İnsan Kaynakları Araştırma Merkezi Doç. Dr. Levent ŞAHİN - İnsan Kaynakları Araştırma Merkezi

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı