ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ"

Transkript

1

2 ATOMLARDAN KUARKLARA ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ 1. Parçac klar spinlerine göre Fermiyonlar ve Bozonlar olmak üzere iki gruba ayr l r. a) Fermiyonlar: Spin kuantum say lar 1/2, 3/2, 5/2... gibi olan parçac klard r. Pauli d flar lama ilkesine uyarlar. Fermi istatistiklerine uyan bu parçac lar ayn anda ayn konumda olamazlar. Fermiyonlara elektron, proton, tau, gibi parçac klar örnek olarak verilebilir. b) Bozonlar: Spin kuantum say lar 0, 1, 2,, gibi tamsay olan parçac klard r. Pauli d flar lama ilkesine uymazlar. Bose istatistiklerine uyarlar ise ayn anda ayn konumda bulunabilirler. Bozonlara örnek olarak; foton, laser verilebilir. 7. Protonun kütlesi,1, kg fl k h z c= m/s oldu una göre; Durgun kütle enerjisi ( ) = mc 2 = 1, ( ) 2 = 15, J 1eV=1, J ve 1 MeV= ev de erlerini kullan rsak, = 15, J = 15, (1/1, ) = 938 MeV olarak bulunur. 2. Do ada var olan temel kuvvetler: a) Kütle çekim kuvveti b) Elektromanyetik kuvvet c) Zay f nükleer kuvvet d) fiiddetli nükleer kuvvet 3. Yükü Millikan' n ya damlas deneyi ile, Kütlesi e/m oran deneyi ile, Spini belirlenmifltir. Stern-Gerlach deneyi ile 4. Afla kuark n yükü = e/3 Yukar kuark n yükü = 2e/3 Parçac n yükü = Q afla kuark +3. Q yukar kuark = e/3+3. 2e/3 = 5e/3 olarak bulunur. 5. Protonun yap s nda bir tane alt kuark (u) ve iki tane de üst kuark(uu) vard r. Elektrik yükleri hesapland nda, Protonun elektrik yükü; q p = (2e/3) + (2e/3) + ( e/3) = e oldu u görülür. 6. Parçac k Sembolü Yük miktar (C) Elektron e 1, Proton p 1, Nötron n 0 Nötrino ν 0 Müon µ 1, u d proton u 8. fiekilde A, B, C, D ile gösterilen nicelikler; A Çekirdek B Proton C Elektron D Kuark fleklinde yaz labilir. 9. Oluflumu: Bir yukar (u) ve iki afla (dd) kuark, güçlü etkileflim alt nda bir araya geldiklerinde bir nötron oluflturuyor. Yükü: Yukar kuark n elektrik yükü +2/3, afla kuark nki 1/3 oldu undan, nötronun elektrik yükü e cinsinden; 0 olur. Öte yandan, bu üç kuark n renk yükleri farkl ; mavi, yeflil ve k rm z oldu undan; nötronun net renk yükü de nötr olur. Spini: Üç kuarktan ikisinin spinleri, z t yönlerde eflleflerek birbirini götürdüklerinden, nötronun spini de 1/2 oluyor. Kütlesi: Kuarklar n kütlelerinin toplam, nötronun kütlesinin %1.6 gibi, çok küçük bir k sm n oluflturuyor ve nötron kütlesinin geriye kalan %98.4'ten fazlas, Einstein n kütleyle enerji aras nda eflde- erlik kuran E = mc 2 iliflkisine uygun olarak; bar nd rd üç kuark n kinetik ve potansiyel enerjisinden olufluyor. Dolay s yla nötronun içindeki kuarklar, kütlelerinin 60 kat ndan fazlas na eflde er enerji tafl yorlar. Boyutu: Kuarklar n boyutlar kesin olarak bilinmemekle beraber, kesinlikle metrenin alt nda iken; nötronun boyutu metre mertebesindedir. 240 ATOMLARDAN KUARKLARA

3 ATOMLARDAN KUARKLARA ETK NL KLER N ÇÖZÜMÜ ETK NL K - 1 ETK NL K - 6 Parçac k Elektron Proton Nötron Anti parçac k Pozitron Karfl t proton Karfl t nötron ( e) (+p) nötron + (+e) + ( p) + antinötron foton foton foton Nötrino Karfl t nötrino ETK NL K - 2 1) Hadronlar; Baryonlar ve Mezonlar olmak üzere ikiye ayr l rlar. 2) Protonun yap s nda üç kuark vard r. 3) Kuarklar mezonlardan oluflur. 4) Bir temel parçac kla bu temel parçac n karfl t hep ayn ; kütleye, spine ve yaflam süresine sahiptir. ETK NL K - 3 1) Lepton: Leptonlar n spini 1/2 ve elektrik yükleri 1 veya 0 d r. Leptonlar; elektron (e), muon (µ) ve tau (τ) parçac klar yla, bunlardan her birinin ayr nötrinolar ndan oluflur. 2) Proton: Çekirdekte bulunan ve iki üst kuark bir alt kuarktan meydana gelen, spini 1/2 olan paçac kt r. 3) Foton: Ifl n en küçük yap tafl yada enerji paketidir. 4) Gluon: Do ada var olan 4 temel kuvvetin ba lant kuantas na Gluon ad verilir. 5) Kuark: Kuarklarda spin 1/2 ve elektrik yükleri 2e/3 veya -e/3 olan parçac klard r. 6) Renk Yükü: Kuarklar n leptonlardan farkl olarak, bir baflka çeflit yükü daha var. Buna renk yükü denir. 7) Temel Parçac k: Bilindi i kadar yla iç yap lar olmayan parçac klara temel parçac k denir. ETK NL K (D) 2. (D) 3. (Y) 4. (D) 5. (D) 6. (Y) 7. (D) 8. (Y) 9. (D) 10. (D) 11. (Y) ETK NL K - 5 Kuvvet fiiddeti Menzili (m) Güçlü nükleer Elektromanyetik 10 2 Zay f nükleer Kütle çekimi ETK NL K - 7 ETK NL K - 8 ETK NL K - 9 Temel kuvvetler Kuvvetli çekirdek gücü Zay f çekirdek gücü Elektromanyetik güç Kütle çekim gücü ETK NL K e/3 yukar t ls m üst Parçac k Sembolü Yük miktar (C) Elektron e 1, Proton p 1, Nötron n 0 Nötrino ν 0 Müon µ 1, Afla kuark u ( 1,6/3) Yukar kuark d (3,2/3) Madde kuarklardan ve Leptonlardan oluflur. Bu durumda L kutucu u leptonlar olmal d r. Hadronlar mezonlar ve baryonlar olmak üzere ikiye ayr l r. K kutucu u hadronlar, çekirdek ve leptonlar da atomu oluflturur. M kutusu da atomdur. K Mezonlar Kuvvet tafl y c lar Kuarklar Hadronlar e/3 afla garip alt gluon W +, W, W o bozon foton graviton Madde Baryonlar Çekirdek M L Leptonlar Atomlar Moleküller ATOMLARDAN KUARKLARA 241

4 ETK NL K - 11 a b e a d f r k o y u t o c a t o m b n ö t r o n k ETK NL K - 12 Temel parçac klar Hadronlar Leptonlar Baryonlar Mezonlar ETK NL K - 13 Proton için; X u d Y d u Nötron için; Z d u T u d de erlerini alabilirler. 242 ATOMLARDAN KUARKLARA

5 ATOMLARDAN KUARKLARA 1. Leptonlar; Elektron, muon ve tau; ayn e yüküne; bunlar n karfl t parçac klar +e yüküne sahipken, Nötrinolar ve karfl t nötrinolar 0 yüke sahiptir. Kütleleri de s f r olmay p belli de erlere sahiptir. CEVAP E TEST - 1 N ÇÖZÜMÜ 7. T ls ml kuark n yükü = +2e/3 Alt kuark n yükü = e/3 X parçac n yükü = Q t ls ml kuark + 4.Q alt kuark = +2e/3+4.( e/3) = 2e/3 olarak bulunur. CEVAP C 2. Elektron, Pozitron, Nötron, Anti proton parçac kt r. Foton ise elektromanyetik dalgalar n en küçük yap tafl d r ve enerjidir. CEVAP C 3. Do ada var olan 4 temel kuvvetin ba lant kuantas na Gluon ad verilir. Bunlar; elektromanyetik kuvvet gluonu: foton zay f etkileflim kuvvet gluonu: W +, W ve Z o parçac kütle çekim kuvveti gluonu: gravitond r. CEVAP D 4. Bir parçac n durgun kütle enerjisi ( ), = mc 2 eflitli i ile bulunur. Eflitli inden de görüldü ü gibi enerji kütleye ve fl k h z na ba l d r. m n >m p > m µ oldu undan dolay ; E n >E p > E µ olarak bulunur. CEVAP B 8. Yukar, t ls m ve üst kuarklar n yükü +2e/3, Afla, garip ve alt kuarklar n yükü e/3, karfl t kuarklar n yükleri de, karfl tlar n n yükünün z t iflaretlisidir. Bu durumda karfl afla kuark n yükü e/3 olur. CEVAP D 9. Temel kuvvetler içinde en zay f kuvvet kütle çekim kuvvetidir. Çekim Kuvveti gluonu: gravitondur. Bu kuvvet her zaman çekicidir. CEVAP B 10. Kütle çekim kuvvetinin fliddeti en küçüktür menzili sonsuzdur. Nükleer kuvvetlerin menzili sonludur ve çok fliddetlidir. Tüm kuvvetlerin ayr ayr geçerli olduklar alanlar vard r ve her biri farkl formüllerle ve kuvvet tafl y c lar ile ifade edilir. CEVAP B 11. Çekirdek atomun merkezinde bulunur. Yüksüz nötronlardan ve protonlardan oluflur. Parçalanabilir. CEVAP C 5. Kuarklar; spin 1/2 ve elektrik yükleri 2e/3 veya e/3 olan parçac klard r. CEVAP A 12. Elektronlar parçalanamad ndan nelerden olufltu- u bilinmemektedir. Kütlesi kg d r. Spini ise 1/2 dir. CEVAP C 6. Parçac n kütlesi m ve fl k h z c oldu una göre; durgun kütle enerjisi ( ); = mc 2 eflitli i ile bulunur. Durgun kütle enerjisi kütleye ve fl k h z na (c) ba l d r. CEVAP D 13. Pion ve kaon mezonlara, elektron leptonlara ve proton, nötron baryonlara örneklerdir. Yap s nda iki tane alt kuark bulunduran parçac k nötrondur. Bu parçac klar atomda bulunurlar. CEVAP A ATOMLARDAN KUARKLARA 243

6 14. Atomun yap s na bakt - m zda K, L, M de erlerinin flekildeki gibi oldu u görülür. atom K çekirdek 19. Kuvvet tafl y c lar ve kuvvetlerin do ru gösterimi flekildeki gibidir. Bu durumda Ι ve ΙΙΙ yer de ifltirecek, bu gösterimler yanl flt r. kuvvet tafl y c lar gluonlar W ve Z bozonlar fotonlar gravitonlar I II III IV L kuark M elektron güçlü nükleer zay f nükleer elektromanyetik kütle çekim CEVAP E kuvvetler 15. Fermiyonlar: Spin kuantum say lar 1/2, 3/2, 5/2... gibi kesirli olan parçac klard r. Pauli d flar lama ilkesine uyarlar. Elektron atomun yörüngesinde proton ise çekirdekte bulunur. CEVAP B CEVAP E 16. Nötronun kütlesi 1, kg fl k h z c = m/s oldu una göre; Durgun kütle enerjisi ( ) = mc 2 = 1, ( ) 2 = 15, J 1eV=1, J ve 1 MeV = ev de erlerini kullan rsak, =1 5, J = 15, (1/1, ) = 939 MeV olarak bulunur. CEVAP D 17. Temel parçac klar Hadronlar ve leptonlar diye ikiye ayr l rlar. Hadronlar; baryonlar (proton, nötron,...) ve mezonlar (pion, kaon, pi, ) olmak üzere ikiye ayr l rlar. Kuark kuram na göre baryonlar 3 kuarktan, mezonlar ise bir kuark ve bir antikuarktan meydana gelmifltir. Spin kuantum say lar tam say veya 1/2, 3/2, gibi de erler al r. CEVAP A 18. Elektronun yükü ( Millikan' n ya damlas deneyi ile) e= 1, C olarak hesaplanm flt r. e/m oran deneyi ile kütlesi 9, , Stern-Gerlach deneyi ile spini 1/2 olarak belirlenmifltir. Elektronun kütlesi protonun kütlesinden farkl d r. CEVAP E 244 ATOMLARDAN KUARKLARA

7 1. Parçac k Anti parçac k (Karfl t parçac k) ( D ) Elektron parçalanamayan temel parçac kt r. 2. ( Y ) Nötronun karfl parçac pozitrondur. Elektron Proton Pozitron Karfl t proton 3. ( D ) K rm z, mavi, yeflil kuarklar n renk yüküdür. 4. ( Y ) Çekirdekte elektron, proton, nötron bulunur. 5. ( Y ) Temel parçac klar n spini tam say d r. Nötron Nötrino Karfl t nötron Karfl t nötrino 2. Fermiyonlar: Spin kuantum say lar 1/2, 3/2, 5/2... gibi olan parçac klard r. Pauli d flar lama ilkesine uyarlar. Fermi istatistiklerine uyan bu parçac klar ayn anda ayn konumda olamazlar. Fermiyonlara elektron, proton, tau, gibi parçac klar örnek olarak verilebilir. Bozonlar: Spin kuantum say lar 0, 1, 2,, gibi tamsay olan parçac klard r. Pauli d flar lama ilkesine uymazlar. Bose istatiklerine uyarlar ise ayn anda ayn konumda bulunabilirler.bozonlara örnek olarak; foton, laser verilebilir. 3. Afla karfl t kuark n yükü e/3, yukar kuark n yükü 2e/3 tür. Parcac n yap s nda üç tane afla karfl t kuark iki tane de yukar kuark oldu una göre yükünün; Q = 3.(e/3) + 2.(2e/3) = 7e/3 oldu u görülür. 4. Hadronlar; baryonlar ve mezonlar olmak üzere ikiye ayr l r. Baryonlara örnek proton ve nötron; mezonlara örnek pion ve kaon verilebilir. 7. Leptonlar; Elektron, muon ve tau; ayn e yüküne, bunlar n karfl t parçac klar ; +e yüküne, Nötrinolar ve karfl t nötrinolar ise 0 yüke sahipler. Kütleleri s f r olmay p belli de erlere sahipler. Atomda genellikle yörüngede bulunurlar. 8. Elektron, pozitron, nötron, anti proton parçac kt r. Foton ise elektromanyetik dalgalar n en küçük yap tafl d r ve enerjidir. 9. Kütle çekim kuvvetinin fliddeti en küçüktür menzili sonsuzdur. Nükleer kuvvetlerin menzili sonludur ve çok fliddetlidir. Tüm kuvvetlerin ayr ayr geçerli olduklar alanlar vard r ve her biri farkl formüllerle ifade edilir. Güçlü nükleer kuvvetlerin fliddeti en büyüktür. 10. Çekirdek atomun merkezinde bulunur. Yüksüz nötronlardan ve protonlardan oluflur. Hacmi atom ile k yasland nda 10 9 da biri kadard r. 5. 1) Hadronlar; baryonlar ve mezonlar olmak üzere ikiye ayr l rlar. 2) Nötronun yap s nda üç kuark vard r. 3) Kuarklar n elektrik yüklerinin yan s ra renk yükleri de vard r. 4) Elektronun spin kuantum say s 1/2 dir. 5) Baryon ve mezonlar n yap tafl kuarkt r. ATOMLARDAN KUARKLARA 245

8 246 ATOMLARDAN KUARKLARA

STANDART MODEL VE ÖTESİ. : Özge Biltekin

STANDART MODEL VE ÖTESİ. : Özge Biltekin STANDART MODEL VE ÖTESİ : Özge Biltekin Standart model, bilim tarihi boyunca keşfedilmiş parçacıkların birleşimidir. Uzay zamanda bir nokta en, boy, yükseklik ve zaman ile tanımlanır. Alanlar da uzay zamanda

Detaylı

FİZ314 Fizikte Güncel Konular

FİZ314 Fizikte Güncel Konular FİZ314 Fizikte Güncel Konular 2015-2016 Bahar Yarıyılı Bölüm-8 23.05.2016 Ankara A. OZANSOY 23.05.2016 A.Ozansoy, 2016 1 Bölüm 8: Parçacık Fiziği 1. Temel Olmayan Parçacıklardan Temel Parçacıklara 2. 4

Detaylı

K MYA ATOM VE PER YOD K CETVEL. Kavram Dersaneleri 10 ÖRNEK 1 :

K MYA ATOM VE PER YOD K CETVEL. Kavram Dersaneleri 10 ÖRNEK 1 : K MYA ATOM VE PER YOD K CETVEL ÖRNEK 1 : Bir elementin 60 X +2 iyonunda 25 elektron vard r. Ayn elementin, 58 X izotopunun atomundaki proton (p), nötron (n) ve elektron (e) say lar kaçt r? ÖRNEK 2: Bir

Detaylı

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI:

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI: 2009-2010 E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI A 1. Plastik bir tarak saça sürtüldü ünde tara n elektrikle yüklü hale gelmesinin 3 sonucunu yaz n z. 2. Katot fl nlar nedir? Katot fl

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

X +5 iyonunda; n = p + 1 eflitli i vard r. ATOM VE PER YOD K CETVEL ÖRNEK 15: ÖRNEK 16:

X +5 iyonunda; n = p + 1 eflitli i vard r. ATOM VE PER YOD K CETVEL ÖRNEK 15: ÖRNEK 16: A ÖRNEK 15: I. X +5 iyonunun proton say s, nötron say s ndan 1 eksiktir II. 14 Y 2 iyonunun elektron say s, X +5 iyonunun elektron say s ndan 6 fazlad r Buna göre X elementinin izotopunun atom ve kütle

Detaylı

PARÇACIK FİZİĞİ, HIZLANDIRICILAR ve DEDEKTÖRLER

PARÇACIK FİZİĞİ, HIZLANDIRICILAR ve DEDEKTÖRLER PARÇACIK FİZİĞİ, HIZLANDIRICILAR ve DEDEKTÖRLER Dr. İlkay TÜRK ÇAKIR TAEK Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Ar-Ge Bölümü Füzyon Birimi - Hızlandırıcı Fiziği Birimi 24/09/07 III. UPHDYO 1 İÇERİK

Detaylı

Parçacık Fiziği. Dr. Bora Akgün / Rice Üniversitesi CERN Türkiye Öğretmenleri Programı Temmuz 2015

Parçacık Fiziği. Dr. Bora Akgün / Rice Üniversitesi CERN Türkiye Öğretmenleri Programı Temmuz 2015 Parçacık Fiziği Dr. Bora Akgün / Rice Üniversitesi CERN Türkiye Öğretmenleri Programı Temmuz 2015 Parçacık Fiziğinin Standard Modeli fermion boson Dönü 2 Spin/Dönü Bir parçacık özelliğidir (kütle, yük

Detaylı

Madde Dünya. Molekül Atom. Atomlar Elektron. Kuark

Madde Dünya. Molekül Atom. Atomlar Elektron. Kuark PARÇACIK FĠZĠĞĠ ve CERN Aytül ADIGÜZEL (Çukurova Üniversitesi) Tayfun ĠNCE (University of Bonn) 1 PARÇACIK FĠZĠĞĠ Maddenin temel yapıtaģları nelerdir? Bu yapıtaģlarının davranıģlarını en temel düzeyde

Detaylı

TÖÇ-6. Parçacık Fiziğine giriş. Gökhan ÜNEL / UCI - Haziran 2016

TÖÇ-6. Parçacık Fiziğine giriş. Gökhan ÜNEL / UCI - Haziran 2016 TÖÇ-6 Parçacık Fiziğine giriş Gökhan ÜNEL / UCI - Haziran 2016 1 Çıkış noktası Yaşadığım bu yerde bir sebep-sonuç ilişkisi var. Bilinçliyken deneyimlediklerime gerçek diyorum. Yaşadığım bu yeri anlayabilirim.

Detaylı

TÖÇ-5. Parçacık Fiziğine giriş. Gökhan ÜNEL / UCI - Şubat 2016

TÖÇ-5. Parçacık Fiziğine giriş. Gökhan ÜNEL / UCI - Şubat 2016 TÖÇ-5 Parçacık Fiziğine giriş Gökhan ÜNEL / UCI - Şubat 2016 1 Çıkış noktası Yaşadığım bu yerde bir sebep-sonuç ilişkisi var. Bilinçliyken deneyimlediklerime gerçek diyorum. Yaşadığım bu yeri anlayabilirim.

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 1 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu Herbirimiz kısa bir süre yaşarız ve bu kısa süre içerisinde tüm evrenin ancak çok küçük bir bölümünü keşfedebiliriz Evrenle ilgili olarak en anlaşılamayan

Detaylı

Temel Parçacıklar ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazarlar Doç.Dr. Mustafa ŞENYEL Yrd.Doç.Dr. A. Şenol AYBEK

Temel Parçacıklar ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazarlar Doç.Dr. Mustafa ŞENYEL Yrd.Doç.Dr. A. Şenol AYBEK Temel Parçacıklar Yazarlar Doç.Dr. Mstafa ŞENYEL Yrd.Doç.Dr. A. Şenol AYBEK ÜNİTE 12 Amaçlar B üniteyi çalıştıktan sonra; Antiparçacıklar ile, Temel parçacık grplarından; Leptonları, Mezonları, Baryonları,

Detaylı

Parçacık Fiziği Söyleşisi

Parçacık Fiziği Söyleşisi Parçacık Fiziği Söyleşisi Saleh Sultansoy - TOBB ETÜ Gökhan Ünel - UC Irvine HPFBU2012 12-19 Şubat, Kars, Kafkas Üniversitesi 1 Parçacık fiziği Maddenin ve etkileşimlerin alt yapısını anlamak 2 Büyük Patlama

Detaylı

Parçacık Fiziği: Söyleşi

Parçacık Fiziği: Söyleşi HPFBU-2012, Kafkas Üniversitesi, 12-19 Şubat 2012 Parçacık Fiziği: Söyleşi Saleh Sultansoy, TOBB ETÜ, Ankara & AMEA Fizika İnstitutu, Bakı Gökhan Ünel, UC Irvine Rutherford, Mehmet Akif ve CERN Biraz daha

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

BİLİM VE TEKNOLOJİ - Gizli ilimler Sitesi

BİLİM VE TEKNOLOJİ - Gizli ilimler Sitesi Parçacık fiziği, maddenin parçacıklarını ve aralarındaki karşılıklı etkileşimi konu alan [1] ve ışıma, maddenin temel parçacıkları üzerine çalışan fiziğin bir dalıdır ve onların aralarındaki etkileşimleri

Detaylı

Atomun Yapısı Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddeyi (elementi) oluşturan ve maddenin (elementin)

Atomun Yapısı Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddeyi (elementi) oluşturan ve maddenin (elementin) Atomun Yapısı Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddeyi (elementi) oluşturan ve maddenin (elementin) kendi özelliğini taşıyan en küçük yapı birimine atom

Detaylı

ATOM FİZİĞİ-2 BÖLÜM-3 ATOMİK SPEKTROSKOPİ

ATOM FİZİĞİ-2 BÖLÜM-3 ATOMİK SPEKTROSKOPİ BÖLÜM HİDROJEN ATOMUNDA MERKEZCİL ALAN ÇÖZÜMLERİ BÖLÜM ATOMİK HAMİLTONİYENİN BAZI TERİMLERİ Rutherford Bohr Compton Pauli Fermi Feynman BÖLÜM 3 ATOMİK SPEKTROSKOPİ BÖLÜM 4 TEMEL PARÇACIKLAR ATOM FİZİĞİ-

Detaylı

Prof. Dr. Mustafa EROL Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Fizik Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı

Prof. Dr. Mustafa EROL Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Fizik Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa EROL Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Fizik Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı mustafa.erol@deu.edu.tr Türk Fizik Derneği İzmir Şubesi Başkanı http://www.tfdizmir.org.tr/ Fizik

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

GAZLAR ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g)

GAZLAR ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g) ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g) Sürtünmesiz piston H (g) He Yukar daki üç özdefl elastik balon ayn koflullarda bulunmaktad r. Balonlar n hacimleri eflit oldu una göre;. Gazlar n özkütleleri. Gazlar

Detaylı

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER 31 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; Karbon hidratlar n genel yap lar n, adland

Detaylı

ESEN YAYINLARI 1. (D) 2. (Y) 3. (D) 4. (D) 5. (D) 6. (D) 7. (Y) 8. (D) 9. (D) 10. (Y) 11. (D)

ESEN YAYINLARI 1. (D) 2. (Y) 3. (D) 4. (D) 5. (D) 6. (D) 7. (Y) 8. (D) 9. (D) 10. (Y) 11. (D) HÂL DE fi M HÂL DE fi M ETK NL K - 1 1 Birbiriyle temas halinde bulunan lar farkl iki madde aras nda s al flverifli olur. 2 Maddenin s cakl n art rmak için verilmesi gereken enerji çeflidine s enerjisi

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

5. a) 1 angström (Å) =10 10 m oldu undan, olur. ESEN YAYINLARI 6. Elektronlar ivmelenirken tüm enerjilerini X- fl nlar. min

5. a) 1 angström (Å) =10 10 m oldu undan, olur. ESEN YAYINLARI 6. Elektronlar ivmelenirken tüm enerjilerini X- fl nlar. min X-IfiINLARI X-IfiINLARI ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ 1. X-Ifl nlar iki gruba ayr l r. a) Sürekli X- fl n : H zland r lm fl elektronlar bir a r çekirdek yan ndan geçerken büyük bir negatif ivmelenme sonunda enerjilerini

Detaylı

İstatistiksel Mekanik I

İstatistiksel Mekanik I MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Hadron terapi, nükleer kuvvetlerle (yeğin kuvvet) etkileşen parçacıkları kullanarak yapılan bir radyasyon tedavi (ışın tedavisi) yöntemidir. Bu parçacıklar protonlar,

Detaylı

6. Tabloya bakt m za canl lardan K s 1 CEVAP B. 7. Titreflim hareketi yapan herfley bir ses kayna d r ve. II. ve III. yarg lar do rudur.

6. Tabloya bakt m za canl lardan K s 1 CEVAP B. 7. Titreflim hareketi yapan herfley bir ses kayna d r ve. II. ve III. yarg lar do rudur. SES DALGALARI 1. Kesik koni biçiminde k vr lm fl bir mukavvan n dar k sm kula a tutuldu unda sesin daha iyi duyulmas sesin mukavvan n yüzeyinde çarp p yans mas n n bir sonucudur. Di erleri sesin iletimi

Detaylı

YGS Soru Bankas MATEMAT K Temel Kavramlar

YGS Soru Bankas MATEMAT K Temel Kavramlar 9. 7 = 3.3.3, 07 = 3.3.3 007 = 3.3.3, 0007 = 3.3.3,... Yukar daki örüntüye göre, afla daki say lar n hangisi 81'in kat d r? A) 00 007 B) 0 000 007 C) 000 000 007 D) 00 000 000 007 13. Ard fl k 5 pozitif

Detaylı

STANDART MODEL. Etraf m zdaki her ey bu yap ta lar ndan olu maktad r. Peki ya bu yap ta lar?

STANDART MODEL. Etraf m zdaki her ey bu yap ta lar ndan olu maktad r. Peki ya bu yap ta lar? Giri STANDART MODEL Yüksek enerji fizi i temel parçac klar ve parçac klar aras etkile meleri inceleyen oldukça yeni çal ma alan d r. Temel parçac klar n yap s n inceleyebilmek için yüksek enerjilere, yüksek

Detaylı

Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 4 Temmuz 2015

Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 4 Temmuz 2015 ? Güncel sorunlar ve çözüm arayışı Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 4 Temmuz 215 1 Maddenin en küçük öğesi bulunmadan insan evreni asla anlayamaz. Plato 2 Büyük Patlama dan hemen sonra evrenimiz

Detaylı

Mezon Molekülleri ve X(3872)

Mezon Molekülleri ve X(3872) Mezon Molekülleri ve X(3872) A. Özpineci Fizik Bölümü ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İZYEF 2013 Yeni fizik olduğundan emin miyiz? Yeni fizik olduğundan emin miyiz? = Yeni fizik olmasını istiyoruz, ama

Detaylı

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 3.1 ÇEKİRDEK KUVVETLERİ 3.1.1. GENEL KARAKTERİSTİK Çekirdek hakkında çok fazla bir şey bilmezden önce yalnızca iki farklı etkileşim kuvveti bilinmekteydi.

Detaylı

Aç ve Aç Ölçüsü. Üçgen, Kare ve Dikdörtgen. Geometrik Cisimler. Simetri. Örüntü ve Süslemeler

Aç ve Aç Ölçüsü. Üçgen, Kare ve Dikdörtgen. Geometrik Cisimler. Simetri. Örüntü ve Süslemeler MTEMT K ç ve ç Ölçüsü Üçgen, Kare ve ikdörtgen Geometrik Cisimler Simetri Örüntü ve Süslemeler Temel Kaynak 4 ç ve ç Ölçüsü ÇI VE ÇI ÖLÇÜSÜ ç lar n dland r lmas C Resimde aç oluflturulan yerlerin baz lar

Detaylı

elektron hızlandırıcıları vardır. Yani bunlarla az çok tanışığız. Son zamanlarda popüler hale gelen hızlandırıcılardan biri, çok önceleri Sovyetler Bi

elektron hızlandırıcıları vardır. Yani bunlarla az çok tanışığız. Son zamanlarda popüler hale gelen hızlandırıcılardan biri, çok önceleri Sovyetler Bi Adronların Işık Hızına Çok Yakın Hızlarda Çarpışmalarını Temin Eden Hızlandırıcı ve Evrenin Doğduğu Anın Aydınlanması a. Giriş Biliyoruz ki eski çağlarda insanların yarattığı en masraflı büyük harikalar

Detaylı

SU Lise Yaz Okulu. Evrenin Başlangıcı ve Enflasyon Teorisi

SU Lise Yaz Okulu. Evrenin Başlangıcı ve Enflasyon Teorisi SU Lise Yaz Okulu Evrenin Başlangıcı ve Enflasyon Teorisi Evrenin ilk zamanları Büyük patlamadan önce: Bilimsel olarak tar.şılamaz. Büyük patlama uzay ve zamanda bir tekilliğe karşılık gelir ve o noktada

Detaylı

ATOM BİLGİSİ I ÖRNEK 1

ATOM BİLGİSİ I  ÖRNEK 1 ATOM BİLGİSİ I Elementlerin özelliklerini ta ıyan en küçük yapıta ı atomdur. Son çözümlemede, bütün maddelerin atomlar toplulu u oldu unu söyleyebiliriz. Elementler, aynı tür atomlardan, bile ik ve karı

Detaylı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel kavramlar Atomsal yapı İçerik Temel kavramlar Atom modeli Elektron düzeni Periyodik sistem 2 Temel kavramlar Bütün maddeler kimyasal elementlerden oluşur.

Detaylı

Kavram Dersaneleri 10 ELEKTR K AKIMI ÇÖZÜM 17: ÖRNEK 17:

Kavram Dersaneleri 10 ELEKTR K AKIMI ÇÖZÜM 17: ÖRNEK 17: EET AII ÖNE 7: Özdefl,, lambalar flekildeki gibi ba lanm fllard r. anahtar kapat l nca ve lambalar n n parlakl nas l de iflir? (Üretecin iç direnci önemsenmiyor.) A) De iflmez De iflmez B) Azal r De iflmez

Detaylı

BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR

BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR BÖLÜM 2: ÇEKİRDEK FİZİĞİNDE TEMEL KONULAR 2.1. ATOM ÇEKİRDEĞİ Rutherford, 1911 de atom çekirdeği modelini şu şekilde tanımladı. Onun tanımına göre atom 2 kısma ayrılmaktaydı. Bunlar pozitif yüklü çekirdek

Detaylı

Fizik Terimler Sözlüğü - 2. Yönetici tarafından yazıldı Pazar, 08 Şubat 2009 09:34 - Son Güncelleme Pazar, 08 Şubat 2009 09:47 - K

Fizik Terimler Sözlüğü - 2. Yönetici tarafından yazıldı Pazar, 08 Şubat 2009 09:34 - Son Güncelleme Pazar, 08 Şubat 2009 09:47 - K - K - Kara delik: Kütlesel çekim kuvvetinin çok büyük olduğu hatta ışığı bile kendine çekebilen çok küçük kütleli sönmüş yıldızlardır. - Kalori:1 gram suyun sıcaklığını 1 Celcius artırmak için gerekli

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI)

ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI) ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI) ATOMUN YAPISI HAZIRLAYAN: ÇĐĞDEM ERDAL DERS: ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERS SORUMLUSU: PROF.DR. ĐNCĐ MORGĐL ANKARA,2008 GĐRĐŞ Kimyayı ve bununla ilgili

Detaylı

FİZİKÇİ. 2. Kütlesi 1000 kg olan bir araba 20 m/sn hızla gidiyor ve 10 m bir uçurumdan aşağı düşüyor.

FİZİKÇİ. 2. Kütlesi 1000 kg olan bir araba 20 m/sn hızla gidiyor ve 10 m bir uçurumdan aşağı düşüyor. 1. Aşağıdakilerden hangisi Frekans ı tanımlamaktadır? a) Birim zamandaki titreşim sayısıdır ve boyutu sn -1 b) Birim zamandaki hızlanmadır c) Bir saniyedeki tekrarlanmadır d) Hızın zamana oranıdır 6. İki

Detaylı

Geçen Derste. ρ için sınır şartları serinin bir yerde sona ermesini gerektirir. 8.04 Kuantum Fiziği Ders XXIII

Geçen Derste. ρ için sınır şartları serinin bir yerde sona ermesini gerektirir. 8.04 Kuantum Fiziği Ders XXIII Geçen Derste Verilen l kuantum sayılı açısal momentum Y lm (θ,φ) özdurumunun radyal denklemi 1B lu SD şeklinde etkin potansiyeli olacak şekilde yazılabilir, u(r) = rr(r) olarak tanımlayarak elde edilir.

Detaylı

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir.

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. . ATOMUN KUANTUM MODELİ SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. Orbital: Elektronların çekirdek etrafında

Detaylı

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda

Detaylı

ÜN TE IV RADYOAKT V TE

ÜN TE IV RADYOAKT V TE ÜN TE IV RADYOAKT V TE 4. 1. ATOM ÇEK RDE N N YAPISI 4. 2. RADYOAKT F BOZUNMALAR 4. 3. BOZUNMA ÇEfi TLER 4. 4. TAB Î VE SUN'Î RADYOAKT FL K 4. 5. RADYOAKT F BOZUNMA HIZI 4. 6. ÇEK RDEK TEPK MELER BU ÜN

Detaylı

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI LKTRO K DVR LMALARI MODL SORU 1 DK SORULARI ÇÖZÜMLR MODL SORU 2 DK SORULARI ÇÖZÜMLR 1. Diyot kare dalgan n negatif parças n geçirmeyece inden ç k fl gerilimi; 1. fiekildeki K transistörü ; L transistörü

Detaylı

Atom. Atom 9.11.2015. 11 elektronlu Na. 29 elektronlu Cu

Atom. Atom 9.11.2015. 11 elektronlu Na. 29 elektronlu Cu Atom Maddelerin en küçük yapı taşlarına atom denir. Atomlar, elektron, nötron ve protonlardan oluşur. 1.Elektronlar: Çekirdek etrafında yörüngelerde bulunurlar ve ( ) yüklüdürler. Boyutları çok küçüktür.

Detaylı

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve uzayi kesfet 13/2/6 19:35 Page 34 Uzay Keflfediyoruz n yaln zca biri! de in is kc gö da y sa evrendeki sonsuz Dünya bizi eviiz ve ister isiniz? ak n ta z r la flu renek, ko Evrendeki adresiizi ö Her Yer

Detaylı

Element atomlarının atom ve kütle numaraları element sembolleri üzerinde gösterilebilir. Element atom numarası sembolün sol alt köşesine yazılır.

Element atomlarının atom ve kütle numaraları element sembolleri üzerinde gösterilebilir. Element atom numarası sembolün sol alt köşesine yazılır. Atom üç temel tanecikten oluşur. Bunlar proton, nötron ve elektrondur. Proton atomun çekirdeğinde bulunan pozitif yüklü taneciktir. Nötron atomun çekirdeğin bulunan yüksüz taneciktir. ise çekirdek etrafında

Detaylı

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z Yoksulun fians Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z sonuca geçelim: Teorem. Yoksulun zengine karfl flans yoktur. Bu çok bilinen teorem i kan tlayabilmek için her fleyden önce önermeyi

Detaylı

Yukar daki kare ve dikdörtgene göre eflitlikleri tan mlay n z. AB =... =... =... =...

Yukar daki kare ve dikdörtgene göre eflitlikleri tan mlay n z. AB =... =... =... =... Üçgen, Kare ve ikdörtgen MTEMT K KRE VE KÖRTGEN Kare ve ikdörtgenin Özellikleri F E Kare ve dikdörtgenin her kenar uzunlu u birer do ru parças d r. Kare ve dikdörtgenin kenar, köfle ve aç say lar eflittir.

Detaylı

ATOM ATOMUN YAPISI 7. S I N I F S U N U M U. Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir.

ATOM ATOMUN YAPISI 7. S I N I F S U N U M U. Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. ATO YAP Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sahiptir Atomda bulunan yükler; negatif yükler ve pozitif yüklerdir Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir Atomu oluşturan

Detaylı

ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL

ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL DALTON ATOM TEORISI - Tüm maddeler atomlardan yapılmıştır. - Farklı maddelerin atomlarıda birbirlerinden farklıdır. - Bir bileşiği oluşturan atomların kütleleri arasında

Detaylı

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ ÖĞRETİMİ PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME Dr. Yücel KAYABAŞI ÖLÇME ARACI Hazırlayan : Hasan Şahin KIZILCIK 98050029457 Konu : Çekirdek

Detaylı

Higgs keşfedildi, şimdi ne olacak? Evren hakkında bütün gizemler

Higgs keşfedildi, şimdi ne olacak? Evren hakkında bütün gizemler Higgs keşfedildi, şimdi ne olacak? Evren hakkında bütün gizemler Kerem Cankoçak (Bilim ve Gelecek Ağustos 2012) Giriş: 21. yüzyıl fiziği, antik çağdaki doğa felsefecilerinin sorduğu sorulara yanıt vermeye

Detaylı

TEST N = 10 5 dyne. 3. Joule enerji (ifl) birimidir. B R MLER (HAREKET (MEKAN K) VE KUVVET) zaman

TEST N = 10 5 dyne. 3. Joule enerji (ifl) birimidir. B R MLER (HAREKET (MEKAN K) VE KUVVET) zaman 1. B R MLER (HAREKET (MEKAN K) VE KUVVET) ΔV hz ı İ ve : a Δt zaan F kuvvet F. a a kütle I. ve III. ifadeler ive birii olarak kullan labilir. 6. İ te F. Δt ΔP. ΔV N. kg. TEST - 1 I. ve II. ifadeler ite

Detaylı

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir.

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir. 4.HAFTA 2.1.3. NÜKLEER STABİLİTE Bulunan yarı ampirik formülle nükleer stabilite incelenebilir. Aşağıdaki şekil bilinen satbil çekirdekler için nötron sayısı N e karşılık proton sayısı Z nin çizimini içerir.

Detaylı

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 2.1) Kripton(Kr) atomunun yarıçapı 1,9 Å dur. a) Bu uzaklık nanometre (nm) ve pikometre (pm) cinsinden nedir? b) Kaç tane kripton atomunu yanyana dizersek uzunlukları 1,0 mm

Detaylı

Şekil: LHC hızlandırıcısında hızlandırılan protonların CMS deneyinde çarpışması sonucu gözlemlenen olaylar

Şekil: LHC hızlandırıcısında hızlandırılan protonların CMS deneyinde çarpışması sonucu gözlemlenen olaylar Parçacık Fiziği ve Kozmoloji problemlerınde Simetri üzerine CERN' de 19 Mart 2010 tarihinde yeni bir dünya rekoru kırıldı: Büyük Hadron hızlandırıcısında (LHC) protonlar 3.5 TeV (*) enerjiye kadar hızlandırıldı.

Detaylı

TEST Lambalar özdefl oldu- 6. K ve L anahtarlar LAMBALAR. ε ε ε. K anahtar aç k iken lambalar n uçlar aras ndaki gerilimler:

TEST Lambalar özdefl oldu- 6. K ve L anahtarlar LAMBALAR. ε ε ε. K anahtar aç k iken lambalar n uçlar aras ndaki gerilimler: AAA ES -. 4. anahtar aç k iken lambalar n uçlar aras ndaki gerilimler: anahtar kapal iken lambalar n uçlar aras ndaki gerilimler: 0 Sö ner Artar De fl i mez I II aln z anahtar kapat l rsa ve lambalar söner.

Detaylı

1. Bir radyoaktif elementin birim zamandaki parçalanma 2. T 1/2 ESEN YAYINLARI. 3. Bozunma h z yada aktiflik; R = λ.n dir. De erleri yerine yazarsak;

1. Bir radyoaktif elementin birim zamandaki parçalanma 2. T 1/2 ESEN YAYINLARI. 3. Bozunma h z yada aktiflik; R = λ.n dir. De erleri yerine yazarsak; RADYOAK FL K MODEL SORU DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU EK SORULARIN ÇÖZÜMLER. ki çeflit beta bozunas vard r. Negatif beta bozunas (β ) bu esnada çekirdekten elektron yay nlan r. Pozitif beta bozunas

Detaylı

Dördüncü K s m: Gerçel Say lar Yap s

Dördüncü K s m: Gerçel Say lar Yap s Dördüncü K s m: Gerçel Say lar Yap s 331 13. Gerçel Say lar Kümesi Nihayet gerçel say lar tan mlayaca z. Bir sonraki bölümde gerçel say lar üzerine dört ifllemi ve s ralamay tan mlay p bunlar n özelliklerini

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

Kavram Dersaneleri 8 SAYILAR - I ÖRNEK 23: ÖRNEK 24: a, 5 ve 6 say taban n göstermek üzere, (123) + (1a2) = (2b2) eflitli inde. b kaçt r?

Kavram Dersaneleri 8 SAYILAR - I ÖRNEK 23: ÖRNEK 24: a, 5 ve 6 say taban n göstermek üzere, (123) + (1a2) = (2b2) eflitli inde. b kaçt r? ÖRNEK 3: x y y Bölme ifllemine göre x en az kaçt r? A) 6 B) 9 C) D) 4 E) 4 ÖRNEK 4: a, ve 6 say taban n göstermek üzere, (3) + (a) = (b) eflitli inde a 6 b kaçt r? A) 0 B) C) D) 3 E) 4 ÇÖZÜM 4: ÇÖZÜM 3

Detaylı

say s kaç basamakl d r? 2. Bir düzlemde verilen 8 noktadan 4 tanesi ayn do ru üzerindedir. Di er 4 noktadan. 3. n do al say olmak üzere;

say s kaç basamakl d r? 2. Bir düzlemde verilen 8 noktadan 4 tanesi ayn do ru üzerindedir. Di er 4 noktadan. 3. n do al say olmak üzere; . 7 8 say s kaç basamakl d r? ) 2 B) 0 ) 9 ) 8 E) 7 2. Bir düzlemde verilen 8 noktadan 4 tanesi ayn do ru üzerindedir. i er 4 noktadan hiçbiri bu do ru üzerinde bulunmamaktad r ve bu 4 noktadan herhangi

Detaylı

Bu bölümde, bugüne dek ancak rüyalar n zda görece inizi

Bu bölümde, bugüne dek ancak rüyalar n zda görece inizi Ek 3. Sonsuz Küçük Eleman Bu bölümde, bugüne dek ancak rüyalar n zda görece inizi tahmin edece iniz bir numara gerçeklefltirece iz: 3/5, 7/9, 4/5 ve 3 gibi kesirli say lara bir eleman ekleyece iz. Miniminnac

Detaylı

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K 50 EETR E EETRO ODSTÖRER ODE SORU DE SORURI ÇÖZÜER. ε. ba nt - s na göre, ε azal nan konan- satörün s as azal r. I. yarg o ruur. + onansatör üretece ba l iken, levhalar aras naki potansiyel fark e iflmez.

Detaylı

Büyük Patlama kuramları ve Yaradılışçılık. Kerem Cankoçak (İTÜ Fizik) 17.02.2013

Büyük Patlama kuramları ve Yaradılışçılık. Kerem Cankoçak (İTÜ Fizik) 17.02.2013 Büyük Patlama kuramları ve Yaradılışçılık Kerem Cankoçak (İTÜ Fizik) 17.02.2013 1 İçindekiler Bilim/ Dogma farkı Bilimselliğin tanımı Evrenin kısa tarihi - Kendiliğinden kavramının doğa bilimlerindeki

Detaylı

ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur.

ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur. DERS: KİMYA KONU : ATOM YAPISI ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur. Atom Modelleri Dalton Bütün maddeler atomlardan yapılmıştır.

Detaylı

F Z K BASINÇ. Kavram Dersaneleri 42

F Z K BASINÇ. Kavram Dersaneleri 42 F Z BASINÇ ÖRNE : ÇÖZÜ : Özdefl iki tu lan n I, II, III konumlar ndayken yere uygulad klar toplam bas nç kuvvetleri, iki tu lan n a rl klar toplamlar na eflittir. Bu nedenle F = F = F olur. yer I II III

Detaylı

YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei

YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei YEN FZE DORU Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei Ör.Gör.Dr. Ahmet BNGÜL Gaziantep Üniversitesi Fizik Mühendislii Bölümü 21 Kasım 2007 16/11/2007 YFD Sayfa 1 çerik Parçacık

Detaylı

PERĐYODĐK CETVEL. Periyodik cetvelde soldan sağa gittikçe Elementlerin enerji seviyeleri (yörünge sayıları) değişmez.

PERĐYODĐK CETVEL. Periyodik cetvelde soldan sağa gittikçe Elementlerin enerji seviyeleri (yörünge sayıları) değişmez. PERĐYODĐK CETVEL Elementlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri ile ilgili bilgiler veren ve elementlerin artan atom numarasına göre elementlerin sıralandığı tabloya periyodik cetvel denir. Periyodik cetvelde

Detaylı

Murat ŞENER Bursa Sınav Fen Lisesi

Murat ŞENER Bursa Sınav Fen Lisesi Murat ŞENER Bursa Sınav Fen Lisesi Kütlenin kökeni Nötrino salınımı Madde-karşıt madde asimetrisi Karanlık madde ve karanlık enerjinin doğası gibi kuramsal olarak geliştirilmiş olayların açıklanmaya çalışılmasıdır.

Detaylı

ÇEKİRDEK KİMYASI. Kimya Ders Notu

ÇEKİRDEK KİMYASI. Kimya Ders Notu ÇEKİRDEK KİMYASI Kimya Ders Notu ÇEKİRDEK KİMYASI Atomaltı Tanecikler Atomaltı parçacıklar bağımsız olarak ömürleri çok kısa olduğu için normal şartlar altında gözlemlenemezler. Bu amaçla oluşturulan parçacık

Detaylı

YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei

YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei YEN FZE DORU Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei Ör.Gör.Dr. Ahmet BNGÜL Gaziantep Üniversitesi Fizik Mühendislii Bölümü 02 Ocak 2008 16/11/2007 YFD Sayfa 1 çerik Parçacık Fizii

Detaylı

ÇEKİRDEK TEMEL DÜZEY ÖZELLİKLERİ ve ÇEKİRDEK ŞEKİLLERİ ve YOĞUNLUKLARI Çekirdeklerin çok küçük boyutlarına rağmen onların şekilleri ve

ÇEKİRDEK TEMEL DÜZEY ÖZELLİKLERİ ve ÇEKİRDEK ŞEKİLLERİ ve YOĞUNLUKLARI Çekirdeklerin çok küçük boyutlarına rağmen onların şekilleri ve 2..2. ÇEKİRDEK TEMEL DÜZEY ÖZELLİKLERİ ve ÇEKİRDEK ŞEKİLLERİ ve YOĞUNLUKLARI Çekirdeklerin çok küçük boyutlarına rağmen onların şekilleri ve büyüklükleri hakkında birçok şey öğrenmiş bulunmaktayız. Atomik

Detaylı

MALZEMELERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

MALZEMELERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ MALZEMELERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ (Ders Notu) Manyetik Özellikler Doç.Dr. Özkan ÖZDEMİR MANYETİK ÖZELLİK Giriş Bazı malzemelerde mevcut manyetik kutup çiftleri, elektriksel kutuplara benzer şekilde, çevredeki

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ ÜNİTE 3 MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ 1. BÖLÜM MADDENİN TANECİKLİ YAPISI 1- ATOMUN YAPISI Maddenin taneciklerden oluştuğu fikri yani atom kavramı ilk defa demokritus tarafından ortaya atılmıştır. Örneğin;

Detaylı

Higgs ve Higgs Buluşu. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26-30 Ocak 2015

Higgs ve Higgs Buluşu. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26-30 Ocak 2015 Higgs ve Higgs Buluşu Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26-30 Ocak 2015 1 STANDART MODEL temel parçacıklar ve etkileşimler hakkındaki bütün bilgimizi içeren bir kuramlar bütünüdür. Force carriers

Detaylı

Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz.

Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Işık genellikle titreşen elektromanyetik dalga olarak düşünülür; bu suda ilerleyen dalgaya

Detaylı

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1 BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom

Detaylı

S cakl k ve s, günlük yaflant m zda s k s k karfl laflt m z ve bazen birbirine kar flt rd m z iki kavramd r

S cakl k ve s, günlük yaflant m zda s k s k karfl laflt m z ve bazen birbirine kar flt rd m z iki kavramd r ZZZ D\DWP]IHQ FRP FEN VE TENOOJ 8 addenin Halleri ve 5. Ünite ISI VE SICAI ve s, günlük yaflant m zda s k s k karfl laflt m z ve bazen birbirine kar flt rd m z iki kavramd r aynamakta olan su elimizi yakar

Detaylı

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi.

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. KES RLER Bunlar biliyor musunuz? Bütün: Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. Yar m: Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Kesir: Bir bütünün bölündü ü eflit parçalar n birini veya

Detaylı

, bu vektörün uzay ekseni üzerindeki izdüşümüdür. Bunlar şu değerlere sahiptir:

, bu vektörün uzay ekseni üzerindeki izdüşümüdür. Bunlar şu değerlere sahiptir: .. AÇISAL MOMENTUM Çekirdek ve çekirdekteki parçacıkların açısal momentumları vardır. Bu özellik her türlü nükleer reaksiyonda gözlenir. Açısal momentumun gözlenebilir özelliği açısal momentum vektörünün

Detaylı

Fizik ve Ölçme. Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır

Fizik ve Ölçme. Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır Fizik ve Ölçme Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır Fizik kanunları temel büyüklükler(nicelikler) cinsinden ifade edilir. Mekanikte üç temel büyüklük vardır; bunlar uzunluk(l), zaman(t)

Detaylı

T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK ENERJİ FİZİĞİNDE KULLANILAN SİMÜLASYON TEKNİKLERİ MURAT AYYILDIZ YÜKSEK LİSANS TEZİ

T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK ENERJİ FİZİĞİNDE KULLANILAN SİMÜLASYON TEKNİKLERİ MURAT AYYILDIZ YÜKSEK LİSANS TEZİ T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK ENERJİ FİZİĞİNDE KULLANILAN SİMÜLASYON TEKNİKLERİ MURAT AYYILDIZ YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİK ANABİLİM DALI MALATYA OCAK 2016 Tezin Başlığı : Yüksek Enerji

Detaylı

Deneysel Yüksek Enerji Fiziği FZK Uludağ Üniversitesi

Deneysel Yüksek Enerji Fiziği FZK Uludağ Üniversitesi Deneysel Yüksek Enerji Fiziği FZK 4206 Uludağ Üniversitesi Nedir? Parçacık Fiziği, temel parçacıkların keşfi, özelliklerinin ölçülmesi ve aralarındaki temel etkileşmeleri inceler. İncelemeleri yapabilmek

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI OLUŞUMU Hızlandırılmış elektronların anotla etkileşimi ATOMUN YAPISI VE PARÇACIKLARI Bir elementi temsil eden en küçük

Detaylı

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler.

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldızların Hayatı Yıldızların: Farklı renkleri vardır Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldız Oluşum Bölgeleri Evren, yıldız

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ

3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ 7. HAFTA 3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ Çekirdeği anlamak için temel tanımlamamız şu şekilde özetlenebilir: çekirdeğin içerisinde nükleonların nasıl hareket ettikleri ve nükleer kuvvetlerin nasıl davrandıklarıdır.

Detaylı

256 = 2 8 = = = 2. Bu kez de iflik bir yan t bulduk. Bir yerde bir yanl fl yapt k, ama nerde? kinci hesab m z yanl fl.

256 = 2 8 = = = 2. Bu kez de iflik bir yan t bulduk. Bir yerde bir yanl fl yapt k, ama nerde? kinci hesab m z yanl fl. Bölünebilme B ir tamsay n n üçe ya da dokuza tam olarak bölünüp bölünmedi ini anlamak için çok bilinen bir yöntem vard r: Say - y oluflturan rakamlar toplan r. E er bu toplam üçe (dokuza) bölünüyorsa,

Detaylı

2. Afla daki çokgenlerden hangisi düzgün. 1. Afla dakilerden hangisi çokgen de ildir? çokgen de ildir? A) B) A) B) C) D) C) D)

2. Afla daki çokgenlerden hangisi düzgün. 1. Afla dakilerden hangisi çokgen de ildir? çokgen de ildir? A) B) A) B) C) D) C) D) Ad : Soyad : S n f : Nu. : Okulu : Çokgenler Dörtgenler MATEMAT K TEST 15 1. Afla dakilerden hangisi çokgen de ildir? 4. Afla daki çokgenlerden hangisi düzgün çokgen de ildir? 2. Afla daki çokgenlerden

Detaylı

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER 3.1. ORGAN K K MYANIN TAR HÇES VE KONUSU 3.2. ORGAN K MADDELERDE C, H, O ve N ARANMASI a. Organik Maddelerde C ve H Aranmas b. Organik Maddelerde N Aranmas

Detaylı

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz -

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - Saymadan Saymak Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - lan say 1 2... n say s na eflittir. Yani, tan m gere i, n! = 1 2... (n-1) n dir. n!, n fortoriyel diye okunur. Örne in,

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Atomun Yapısı Saçlarımızın elektriklenmesi, araba kapısına çarpan parmak uçlarımızın elektriksel yük boşalmasından dolayı karıncalanması, cam çubuğun kumaşa sürtüldükten sonra kâğıdı çekmesi, kazağımızı

Detaylı