Y YECEK ÇECEK YÖNET M

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Y YECEK ÇECEK YÖNET M"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2607 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1575 Y YECEK ÇECEK YÖNET M Yazarlar Ö r.gör. Osman GÜLDEM R (Ünite 1, 2, 8) Yrd.Doç.Dr. Rafet YÜNCÜ (Ünite 3, 5, 7) Yrd.Doç.Dr. Sibel GÜLER (Ünite 4, 6) Editör Doç.Dr. Dündar DEN ZER ANADOLU ÜN VERS TES

2 çindekiler iii çindekiler Önsöz... ix Yiyecek çecek Sektörü... 2 G R fi... 3 SEKTÖR HAKKINDA GENEL B LG LER... 4 Ticari flletmeler... 7 Ticari Olmayan flletmeler... 7 Y YECEK ÇECEK TÜKET C S... 9 TUR ZM SEKTÖRÜNDE Y YECEK ÇECE N ROLÜ VE ÖNEM Y YECEK ÇECEK MÜDÜRÜNÜN ROLÜ Y YECEK ÇECEK SEKTÖRÜNDE YEN E L MLER Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yiyecek çecek Bölümünde Planlama G R fi Planlama ve Planl Çal flma Vizyonun ve Amaçlar n Belirlenmesi, Baflar lmas n n Planlanmas Üretim Planlamas fl Gücü Planlamas Planlamada Geri Dönütlerden Yararlanma Y YECEK ÇECEK STANDARTLARININ BEL RLENMES Kalite Güvencesi ve Standardizasyon Standartlar n Belirlenmesi ve Korunmas Y YECEK ÇECEK PLANLAMASINDA GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI GEREKEN FAKTÖRLER D fl Faktörler a. Politik Faktörler b. Ekonomik Faktörler c. Sosyal Faktörler d. Teknik Faktörler ç Faktörler a. Yiyecek ve çecek b. Personel c. Kontrol PLANLAMA LE L fik L STRATEJ VE TAKT KLER Stratejinin Benzer Kavramlarla liflkisi Yiyecek çecek Sektörünün Sorunlar PLANLAMA EVRES VE LG L POL T KALAR ÜN TE 2. ÜN TE

3 iv çindekiler MUTFAK PLANLAMASININ ÖNEM VE PLANLAMAYI ETK L FAKTÖRLER Mutfak Planlamas ve Önemi Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE 4. ÜN TE Yiyecek çecek Bölümünde Örgütlenme G R fi ÖRGÜTLEME Örgütleme Süreci Örgütleme Sürecinin Önemi Örgüt fiemas Konaklama flletmelerinin Yiyecek çecek Bölümlerinde Örgütleme Yiyecek çecek Bölümünde fl ve Görev Tan mlar Yöneticiler Üretim Personeli Servis Personeli Bar Personeli Y YECEK ÇECEK BÖLÜMÜNDE KULLANILAN MALZEMELER Mutfak Malzemeleri Donan m ve Malzemelerin Yerlefltirilmesi Mutfakta Kullan lan Donan mlar Yiyecek çecek Bölümünde Kullan lan Donan m Türleri Bar Tak mlar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yiyecek çecek Bölümünde Üretim Süreci G R fi ÜRET M PLANLAMASI Mutfa n Tan m ve Önemi Üretim Planlamas Yiyecek Üretimi ve Önemi P fi RME YÖNTEMLER Blanching (A artma) Boiling ve Simmering Poaching (Hafif Hafllama) Steaming (Buharda Piflirme)... 78

4 çindekiler v Broiling ve Grilling (Izgara) Roasting, Baking (F r nda Piflirme) Braising ve Stewing (Yiyeceklerin Az Miktardaki S v Ortamda Piflirilmesi) Sauteing (Sote Etme) Frying (K zartma) Gratinating (Üstten Piflirme) Y YECEK ÜRET M S STEMLER Geleneksel (Traditional) Yiyecek Üretim Sistemleri Piflir ve So ut (Cook&Chill) Sistemi Piflir-Dondur (Cook&Freeze) Sistemi Y YECEK ÇECEK ÜRET M S STEM NDE KONTROL Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yiyecek çecek Bölümünde Maliyet Kontrolü G R fi MAL YET KAVRAMI Sabit Maliyetler De iflken Maliyetler Birim ve Toplam Maliyetler Yiyecek Maliyetleri çecek Maliyetleri flçilik Maliyetleri Y YECEK VE ÇECEK MAL YET KONTROL S STEM Yiyecek ve çecek Bölümünde Maliyet Kontrol Süreci Yiyecek ve çecek Maliyetleriyle lgili Standartlar n Belirlenmesi Standart Reçeteler Standart Porsiyonlar n Belirlenmesi Menü Planlamas ve Sat fl Tahminleri Y YECEK VE ÇECEK BÖLÜMÜNDE MAL YET KONTROL YÖNTEMLER 103 Basit Maliyet Kontrol Yöntemi Günlük Maliyet Kontrol Yöntemi Ayr nt l Maliyet Kontrol Yöntemi Standart Yiyecek Maliyet Kontrol Yöntemi Potansiyel Yiyecek Maliyet Kontrol Yöntemi Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE

5 vi çindekiler 6. ÜN TE 7. ÜN TE Menü Planlama G R fi MENÜ Klasik Menü Modern Menü MENÜ TÜRLER Fiyatlar na Göre Menü Türleri Tabildot Menü (Table d Hote) Menü Alakart Menü (A la Carte Menü) Kullan m S kl na göre Menüler Sabit Menüler Dönüflümlü (Cycle) Menüler Çeflitlerine Göre Menüler Kahvalt Menüsü Ö le Yeme i Menüleri Akflam Yeme i Menüleri Özel Menüler MENÜ PLANLAMA VE GEL fit RME MENÜ PLANLAMA VE GEL fit RMEN N AMAÇLARI Menü Planlamas n n Evreleri Menü Planlamas nda Denge Sa lanmas Menünün De erlendirilmesi Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yiyecek çecek flletmelerinde Sat n Alma, Teslim Alma, Depolama ve Depodan Ürün Ç karma G R fi SATIN ALMA Sat n Alma Yöneticisi Ürün Standartlar n n Belirlenmesi Sat n Alma Süreci Sat n Alma Sürecinde Faydalan lacak Kaynaklar Sat n Alma Program n n Hedefleri Do ru Ürünü Almak Do ru Miktar Almak Do ru Fiyat Ödemek Do ru Tedarikçi ile Çal fl lmas TESL M ALMA Teslim Alma Personeli Teslim Alma Alan n n Özellikleri

6 çindekiler vii Teslim Alma Süreci Siparifl Formu ile Kontrol rsaliye ya da Fatura ile Kontrol Siparifllerin Kabul Edilmesi ya da Reddedilmesi Teslim Alma Formlar n n Tamamlanmas Ürünlerin Depolara Gönderilme Aflamas Teslim Alma Sürecinde Yap lan Kontroller Ölçü Kontrolü Fiyat Kontrolü Kalite ve Özellik Kontrolü Belgelerin Kontrolü Teslim Alma Alan Kontrolü DEPOLAMA Konaklama flletmelerinde Kullan lan Depo Çeflitleri Kuru G da Depolar So uk Hava Depolar Di er Depolar Depolama Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Konular Güvenlik Kalite Kay tlar n Tutulmas DEPODAN ÜRÜN ÇIKARMA Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Gelir Kontrolü G R fi GEL R VE GEL R KONTROLÜ Gelir Ücret ve Miktar Bilgilerini Kullanma Gelir Durumu Örnek Hesaplamalar Gelir Kontrolü GEL R KONTROLÜNÜN ÖNEM VE AMAÇLARI GEL R KONTROLÜNDE KULLANILAN BELGELER Servis Eleman Siparifl Fifli (Captain Order) Adisyon (Hesap Pusulas ) GEL R KONTROL S STEMLER Elle (Manuel) Kontrol Sistemleri Üç Nüshal Siparifl Fifli Kontrol Sistemi ki Nüshal Siparifl Fifli Kontrol Sistemi ÜN TE

7 viii çindekiler Elle (Manuel) Kontrol Sisteminin Sorunlar Makineli Kontrol Sistemleri Ön Çek Sistemi (Pre-Checking) Önceden Kurulmufl Haz r Çek Sistemi (Pre-Set Pre-checking) Bilgisayarl Kontrol Sistemleri Bilgisayar Kontrol Sistemlerinin Kullan m Sonuçlar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Sözlük

8 Önsöz ix Önsöz Yiyecek çecek Yönetimi kitab, Konaklama flletmecili i alan nda, e itim ve ö retim gören ö rencilere yönelik olarak tasarlanm flt r. Kitap; teorik bilgiler yan nda yiyecek içecek bölümünde çal flanlara; yönetim süreci, sat n alma, teslim alma, depolama, depodan mal ç kartma, maliyet ve gelir kontrolü konular nda önemli bilgiler sunacak biçimde haz rlanm flt r. Bu kitap haz rlan rken, Üniversitemizin örgün ve Aç kö retim Fakültesi ö rencileri de dikkate al nm fl ve temel bir kaynak olarak kullan lmas düflünülmüfltür. Kitab n temel kaynak olarak de erlendirilmenin yan s ra, TV programlar ve e-ö renmeye yönelik materyallerle ba daflt r lmas arzu edilmektedir. Böylece e-ö renme sisteminde bilgilere yeni bilgiler eklenebilecek ve konulara iliflkin daha detayl verilerin elde edilmesi sa lanm fl olacakt r. Belirli bir sistemati i uygun üniteler halinde haz rlanm fl olan bu kitap, yiyecek içecek yönetimi konusunda önemli kavramlar, aç klamalar ve uygulamalar bir arada kapsamaktad r. Ayr ca ünite içinde ve ünite sonunda ö rencilerin bilgilerini test edebilece i sorular ve yan tlar yer almaktad r. Böylece bölümlerin ö renciler taraf ndan bir kez daha tekrarlanarak, daha iyi ö renilmesi hedeflenmifltir. Ö rencilerimizin baflar l olabilmeleri için, sistemli olarak ders çal flmalar n n gerekli oldu u unutulmamal d r. Ö rencilerimizin yapmas gereken, üniteleri daha iyi anlayabilecek flekilde okumak ve gerekti inde not alarak onlar n çal flma al flkanl n kazanmas amaçlanmaktad r. Yiyecek çecek Yönetimi, Konaklama flletmecili inin di er bölümlerinde oldu u gibi kurallar ve uygulamalar üzerine kurulu bir uzmanl k alan d r. Bu kitapta ö rencilere, sadece teorik yaklafl mla ö renme de il, ayn zamanda uygulama alanlar nda da önemli olan kurallar, standartlar ve örnekler sunulmufltur. Bu ba lamda bireysel ö renmenin yan nda, bireysel uygulama konusunda da temel bilgiler verilmeye çal fl lm flt r. Kitab n bu ilk bask s nda toplam sekiz bölüm yer almaktad r. Bölümler; Yiyecek çecek Sektörü, Yiyecek çecek Bölümünde Planlama, Yiyecek çecek flletmelerinde Örgütleme, Yiyecek çecek Bölümünde Üretim Süreci, Yiyecek çecek Bölümünde Maliyet Kontrolü, Menü Planlama, Yiyecek çecek flletmelerinde Sat n Alma, Teslim Alma ve Depolama ve Gelir Kontrolünden oluflmaktad r. Ünitelerin bafllang c nda s ralanan Amaçlar m z ile ünitelerin sonunda yer alan Özet bölümü pekifltirilmeye çal fl lm flt r. Ayr ca ünite içinde yer alan S ra Sizde sorular ile ünitenin önemli olan konular tekrar edilerek, ünitenin daha iyi anlafl lmas hedeflenmifltir. Ünitelerin bitiminde yer alan Yaflam n çinden ve Okuma Parças nda konuya paralel al nt lara ve günlük yaflam içinde geçen örnek olaylara yer verilmifltir. Bu kitab n yaz larak bas ma haz rlanmas ; yazarlar, editör, genel koordinatör ve yard mc s, ö retim tasar mc lar, grafik tasar m yönetmenleri, kitap koordinasyon birimi çal flanlar, kapak düzenleyiciler, grafiker ve dizgi ekibi ile gerçeklefltirilmifltir. Bu çal flman n etkinlikle sürdürülebilmesi için gerekli ortam ve kolayl sa layan Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Davut Ayd n ve yard mc lar ile tüm katk sa layanlara teflekkür eder; sevgili ö rencilerimize de baflar lar dilerim. Editör Doç.Dr. Dündar Denizer

9 1Y YECEK ÇECEK YÖNET M Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Yiyecek içecek sektörü hakk nda genel bilgiler elde edebilecek, Yiyecek içecek tüketicisinin özelliklerini aç klayabilecek, Turizm sektörü ile yiyecek içece i iliflkilendirebilecek, Yiyecek içecek müdürünün rolünü aç klayabilecek, Yiyecek içecek sektöründe yeni e ilimleri özetleyebilecek bilgi ve beceriler kazanabileceksiniz. Anahtar Kavramlar Yiyecek çecek Sektör Tüketici Yiyecek çecek Personeli Yiyecek çecek Müdürü Yönetim D flar da Yemek Yeme Nedenleri Yiyecek çecek Bölümünün Organizasyonu Yeme çme E ilimleri Yeni Ak mlar çindekiler Yiyecek çecek Yönetimi Yiyecek çecek Sektörü G R fi SEKTÖR HAKKINDA GENEL B LG LER Y YECEK ÇECEK TÜKET C S TUR ZM SEKTÖRÜNDE Y YECEK ÇECE N ROLÜ VE ÖNEM Y YECEK ÇECEK MÜDÜRÜNÜN ROLÜ Y YECEK ÇECEK SEKTÖRÜNDE YEN E L MLER

10 Yiyecek çecek Sektörü G R fi Günümüzün yiyecek içecek iflletmeleri, eski zamanlardaki hanlar n ve kervansaraylar n bir uzant s d r. Bu han ve kervansaraylarda konaklama, yeme ve içme hizmeti veriliyordu; ancak günümüzdeki kadar yüksek imkânlar sunulmuyor, herkes ayn yemekleri ve içecekleri tüketiyordu. (Denizer, 2005: 3). Roma mparatorlu u döneminde hanlar oldukça önemliydi, Orta Ça da kilise ve manast rlar han ifllevi görerek yolculara konaklama ile yeme içme hizmeti sunuyorlard (Denizer, 2005: 3). Karahanl, Gazneli, Büyük Selçuklu, Selçuklu ve Osmanl devletlerinde de benzer flekilde kervansaraylar, konaklama ve yeme içme imkân sa l yordu. Buralarda, gelenlere yerli ya da yabanc ay rt etmeksizin ücretsiz yiyecek ve içecek veriliyordu. Bir nevi konaklama iflletmesi olarak görev yapan bu yerler, ticaret yolunun güvenilirli ini art rmak için tüccarlara mallar n n zarar görmeyece i teminat n da veriyordu. Yani ticaret bu flekilde devlet himayesinde sigortalan yordu ve hâliyle ekonomi gelifliyordu (Önge, 2007: 49-51; Vikipedi, 2011). Bugünkü yiyecek içecek iflletmelerinin bilinen ilk flekli 1600 lü y llarda ngiltere de aç lan kafelerdir. Ancak daha kapsaml s ilk kez 1765 y l nda Paris te aç lm flt r. Fransa da sokak sat c s olan Boulanger, kuzu aya ndan beyaz flarap ile bir çorba gelifltirmifl ve oldukça popüler olmufltur. Ard ndan yüksek talebe karfl l k verebilmek için bir dükkân açm fl ve bu dükkân n ad n enerji veren, insan vücudunu yenileyen anlam na gelen Le Restaurant Divin olarak belirlemifltir. Bunun ard ndan bu tip mekânlara restoran denile gelmifltir (Denizer, 2005: 5, 6; Fumey ve Etcheverria, 2007: 23). Türk Dil Kurumu yiyece i yenmeye elveriflli olan her fley, yenebilen olarak (Akal n vd, 2009: 2185); içece i ise benzer anlay flla içilen her fley, meflrubat, içilmeye elveriflli olarak tan mlamaktad r (Akal n vd, 2009: 929). Sektör; bölüm, kol, kesim, ayn ifli yapan topluluk ; yönetim ise yönetme ifli, çekip çevirme, idare anlamlar na geldi inden (Akal n vd, 2009: 1724, 2196); yiyecek içecek sektörünü yenilebilen ve içilebilen ürünlerin ve hizmetin bulundu u ifl kesimi ; yiyecek içecek yönetimini ise yeme içme ürün ve hizmetlerinin kusursuz iflleyiflini sa layan idare ifli fleklinde, sade bir dille tan mlayabiliriz. Yiyecek içecek sektörünü tek bir foto raf olarak gördü ümüzde göze çarpanlar genellikle restoranlar, sandalyeler, masalar ve yiyecek içeceklerdir. Ancak detaylar na bakt m zda sat n almadan hizmet alan n u urlanmas na kadar geçen sü-

11 4 Yiyecek çecek Yönetimi reçte aktif olarak var olan kifliler, araçlar ve gereçleri fark ederiz. Ayr ca oteller ve restoranlar d fl nda okullar, üniversiteler, hastaneler, askerîye, uçaklar, trenler, gemiler, fabrikalar gibi kurum ve kurulufllarda da yeme içme hizmetinin yo un bir flekilde gerçekleflti i; buralara özel yiyecek içecek yönetimi, hâliyle profesyonel yöneticiler gerekti ini bilmeliyiz. (Ninemeier, 2010: 3). Teknoloji, medya, kültür vb birçok etken zaman içersinde yiyecek içecek sektörünü de ifltirmifltir ve bu de iflimin gelecekte h z kazanaca öngörülmektedir. Nitekim hanlar ve kervansaraylar dönemindeki yeme içme hizmeti ile gönümüz restoranlar ndaki, konaklama iflletmelerindeki hizmet aras nda büyük farklar vard r. Yüzy llar öncesinde insanlar n kar nlar n doyurmas yeterli iken art k günümüzde yemek ile sürprizler yaflama, e lenme ve zevk alma amaçlar da güdülmektedir. Bu yüzden sektör çal flanlar, hizmeti alanlar daha fazla memnun etme gayesiyle daima aktüel, bilgi ve deneyimlerini gelifltiren; kendini yenileyen olmal d rlar (Güldemir, 2011a; Minder, 2011). 1 Günümüzdeki SIRA yeme S ZDE içme hizmetleri ile yüzy llar öncesinde hanlarda sunulan yeme içme hizmetleri neden farkl d r? DÜfiÜNEL M DÜfiÜNEL M SEKTÖR HAKKINDA GENEL B LG LER Yiyecek içecek sektörü; yeme içme ihtiyaçlar n n karfl lanmas amac yla mal ve SORU hizmet üreten SORU iflletmelerden oluflmaktad r (Koçak, 2009: 1). Genellikle konaklama tesisi içersinde hizmet veren yiyecek içecek iflletmeleri, D KKAT AMAÇLARIMIZ çal flma alan D KKAT d fl nda ba ms z ticari kurulufllar olarak hizmet vermektedirler. Türkiye de üç y ld zl otel statüsünden itibaren konaklama tesisleri içersinde zorunlu olarak bulunmas gerekmektedir. Ancak konaklama tesislerinin ço unlu u en az ndan kahvalt sunabilecek bir yeme içme mekân bar nd rmaya özen göstermektedir. Ba ms z olarak hizmet veren farkl s n flardaki restoranlar ve son y llarda h zla say lar artan Fast Food iflletmeleri de bu sektörde önemli bir yer tutmaya bafllam flt r (Kozak vd, 2011: 55). AMAÇLARIMIZ Yeme içme hizmeti sunan iflletmeler günden güne farkl anlay fllar içerisinde, K T A P afla da s raland K T A Pve benzeri flekillerde hizmet sunabilen iflletmelerden oluflmaktad r: Etnik restoranlar, TELEV ZYON Yöresel TELEV ZYON yemek sunan lokantalar (Antep mutfa ve Konya sofras gibi), Sa l kl yemekler sunan kafe ve restoranlar (salata dükkânlar ve vitamin kafeler gibi), NTERNET Vejetaryen yemek sunan restoranlar, NTERNET Diyet restoranlar. Tablo 1.1 de yiyecek içecek sektöründe yer alan iflletmelerin amaçlar ve tarihsel geçmiflleri yer almaktad r:

12 1. Ünite - Yiyecek çecek Sektörü 5 Sektör Sektörün Amac Tarihsel Özet OTELLER ve di er turist konaklama yerleri RESTORANLAR geleneksel, özel, limitsiz et lokantas, tematik, etnik, vb. Konaklama ile yiyecek içece i birlikte sa lama Genellikle orta kaliteden yüksek kaliteye hizmet sunarak orta ve yüksek ücretlerle yiyecek içecek sa lama Hanlardan geliflmifltir. Turizmle ilgili ifl, bofl zamanlardaki art fllar ve ulafl mdaki ilerleme ile geliflmifltir. fieflerin kendi ifllerine bafllama iste iyle otel restoranlar ndan türemifltir. Tablo 1.1 Yiyecek içecek sektörü Kaynak: Lillicrap, Cousins ve Smith, 1998: 5, 6 POPÜLER Y YECEK ÇECEK TEDAR kafeler, pizzac lar, tavukçular, zgaralar, özel kahve dükkânlar, biftek evleri, vb. Genellikle limitli seviyede servisleri ile düflük orta ücretlerle yiyecek içecek sa lama ABC, Lyons gibi iflletmelerin sistemlerinden geliflmifltir ve çeflitli safhalardan geçmifltir. Son zamanlarda Amerikan tesirindedir. HIZLI YEMEK örne in McDonalds, Burger King. AL-G T etnik, kedi dili patates, at flt rmal klar, bal k ve patates cipsi, sandviç barlar, büfeler, vb. Yüksek yat r m, yüksek ifl gücü giderleri ve çok büyük müflteri ç kt s vas tas yla karakterize edilmifl son derece özel ortam içersinde yiyecek içecek sa lama H zl bir flekilde yiyecek içecek sa lama Geliflmifl yemek paketleme ve pazarlama iflleri, Amerikan flirketlerinden afl r derecede etkilenmifl; popüler yiyecek içecek tedariki ve al-git birlefliminden türemifltir. Orijinal bal k ve patates cipsi anlay fl ndan geliflmifltir. Yemek zevklerindeki ak mlardan ve Amerika dan etkilenmifltir. PERAKENDE DÜKKÂNLARI Z YAFET/ KONFERANS/ GÖSTER Perakende sat fl ile yiyecek içecek sa lama Genellikle önceden rezervli, büyük ölçekli yiyecek içecek sa lama Perakende anlay fl n n bir parças olarak yiyecek içecek tedarik eden prestijli ma azalardan geliflmifltir. Asl nda otellerle iliflkilidir; ama flimdi kendi çizgisi olan ana bir sektör olmufltur. BOfi ZAMAN/E LENCE PROGRAMLARI örne in tematik parklar, galeriler, tiyatrolar, hava yolu terminalleri Baflka bir bofl zaman u rafl içersindeki insanlar için yiyecek içecek sa lama Yiyecek içecek programlar ndan kâr sa layan e lence ve bofl zaman de erlendirme tertipleri artmaktad r. KARA YOLU SERV S STASYONLARI Genellikle izole edilmifl bir alanda, kara yolu yolcular için perakende sat fl ve petrol servisleri ile birlikte yiyecek sa lama Otoyol inflas n n geliflmesiyle 1960 larda do mufltur. Yerleflimin yan s ra yiyecek içecek tedari i, perakende sat fl ve petrol üzerine hükümet düzenlemelerinden dolay özelleflmifltir ve Amerika dan etkilenmifltir.

13 6 Yiyecek çecek Yönetimi Tablo 1.1 in devam KAMU hastaneler, okullar, kolejler, üniversiteler, kuvvetler (polis, jandarma), hapishaneler, di er kamusal alanlar ENDÜSTR YEL Y YECEK ÇECEK TEDAR mesken içi operasyonlar n ve tedari in her birinin yiyecek içecek tedari i üstlenicisince sa lanmas L SANSLI T CARET toplumsal mekânlar, barlar, lisansl kulüpler, üye kulüpleri ULAfiIM demir yollar, hava yolu, deniz yolu kapsaml DIfi MEKÂN Y YECEK ÇECEK TEDAR Bir otorite taraf nca önceden kararlaflt r lm fl, insanlar n sosyal gereksinimlerine uygun yiyecek içecek sa lama flteki insanlara yiyecek içecek sa lama Lisanslama gereksinimleri ile çevresel a rl k içinde yiyecek içecek sa lama Hareket hâlindeki insanlara yiyecek içecek sa lama Evden ve tedarikçilerden uzakta yiyecek içecek sa lama 1948 de kamusal kurum oluflumu ile düzenlenmifl ve hâlen korunan, mevcut destekler verilmifltir. Daha iyi beslenmifl iflçilerin daha iyi çal flt klar n n fark edilmesiyle do mufltur. 1 ve 2. Dünya Savafllar nda yasama ile destek verilmifltir. Sendikalar n durumu koruma talepleri ve profesyonel üstlenicilerin önemi daha fazla gelifltirmifltir. Hanlardan geliflmifltir, ayr ca biftek evleri kökenlidir (ör: 1960 lardaki Berni ). Seyahatteki insanlar n gereksinimlerinden üremifltir. Asl nda yolcu tipini yans tacak flekilde servisler yüksek seviye idi. Sonunda çeflitli yolcular n ihtiyaçlar n karfl layacak flekilde de iflmifltir. Özel olaylarda servis sa lama ihtiyac ndan geliflmifltir. D fl mekân yiyecek içecek tedari i terimi bu tedari in gerçekten d flar da olaca fleklinde yan ltmaktad r. Ülkemizde turizm tesislerinin dolay s yla yiyecek içecek iflletmelerinin s n fland r lmas, belgelendirilmesi ve denetlenmesi resmiyet alt ndad r. Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine liflkin Yönetmelik in (Resmi Gazete, 2005) Tesis Türleri k sm n n Yeme çme ve E lence Tesisleri bölümünde s n fland rmalar ve ilgili bilgiler bulunmaktad r. Bu yönetmeli e göre iflletmeler flu flekilde tan mlanmaktad r. Lokantalar: Tabldot, alakart ya da özel yemek ve bu yemeklere uygun servisler ile yeme içme ihtiyaçlar n karfl layan tesislerdir. Kafeteryalar: Süratli, temiz ve kaliteli yeme içme hizmetinin elemanlar taraf nca servisi olmadan müflteriye sunuldu u, müstakilen belgelendirilemeyen, en az elli kiflilik tesislerdir. E lence Yerleri: En az seksen odal asli konaklama tesisleri, dört ve befl y ld zl oteller, tatil merkezleri ile turizm kentleri bünyesinde faaliyet gösterebilen, müflterinin öncelikle e lence ihtiyac n karfl lamak yan nda yiyecek içecek servisi de yap labilen ve müstakilen belgelendirilemeyen iflletmelerdir. Turizm kentleri bünyesinde yer alan e lence yerleri kifli bafl na asgari 1.2 metrekare alan düflen, en az yüz kiflilik salona sahip olmak kayd yla müstakilen belgelendirilebilir.

14 1. Ünite - Yiyecek çecek Sektörü 7 Yukar da belirtilen resmî s n flama haricinde yiyecek içecek iflletmeleri, ticari ve ticari olmayan iflletmeler olarak da iki s n fa ayr labilir (Ninemeier, 2010: 3). Ticari flletmeler Yiyecek ve içecek sat fllar ndan en yüksek düzeyde gelir elde etmeyi hedeflerler (Ninemeier, 2010: 3). Müstakil yiyecek içecek alanlar, ba ms z birer iflletme olabilece i gibi bir zincir iflletmesi de olabilir. Sadece bir ö ün hizmet eden ya da 24 saat iflleyen; iç ve d fl servisleri olan, menülerinde genifl çeflit bulanan iflletmelerdir (Ninemeier, 2010: 3). Bu grupta lokantalar, restoranlar ve benzeri iflletmeler yer almaktad r. Konaklama iflletmelerinde bulanan yemek servisi imkânlar, düflük say da odas bulanan otellerden devasa büyüklükteki konaklama tesislerine kadar birçok iflletmede bulanabilir. Bu iflletmenin konseptine ve büyüklü üne göre de- iflkenlik gösterir; örne in baz lar nda alakart, tematik restoranlar, ziyafet (Banquet) salonlar bulunurken kimisinde de sadece bir kahvalt salonu yer alabilir (Ninemeier, 2010: 4). Di er ticari tesisler ise kafeler, barlar, meyhaneler, dondurma sat c lar, toplu yemek üreticileri ve benzerleridir (Ninemeier, 2010: 6). Ticari Olmayan flletmeler As l hedefi yeme içme sunma olmayan iflletmelerdir (Ninemeier, 2010: 7). fl/endüstri iflletmeleri: Bankalar, sigorta flirketleri, fabrikalar ve flantiyeler, vb. (Ninemeier, 2010: 8). Bu iflletmeler, bünyesinde çal flan personeline çal flma flekillerine uygun yemekler sunmaktad r. Örne in a r demir ifli SIRA yapan S ZDE fabrika iflçilerine yüksek kalorili yemekler ile vücutlar ndaki toksik maddeleri atabilmeleri için yo urt gibi ek g dalar vermektedirler. Sa l k kurumlar : Özel hastaneler ya da kamu hastaneleri, DÜfiÜNEL M bak mevleri ve DÜfiÜNEL M yuvalar, vb. (Ninemeier, 2010: 8). Hastanelerde, hastalar n özel durumlar na göre yemek hizmeti sunulmaktad r. Örne in tansiyon soruna yaflayanlara SORU tuzsuz yemekler, alerjisi olanlara sade ve alerjen olmayan g dalar sunulmaktad r. Bak mev- SORU leri ve yuvalarda da benzer flekilde yafll lar n sindirim sistemlerinin yavafll, bebeklerinde büyümekte olduklar göz önünde bulundurularak menüler haz rlan- D KKAT D KKAT makta ve sunulmaktad r. E itim kurumlar : Krefller, anaokullar, ilkö retim, ortaö retim ve yüksekö retim okullar, vb. (Ninemeier, 2010: 8). E itim kurumlar nda ö rencilerin yafllar - na uygun, kolayl kla yiyebilecekleri, ifltah aç c, hem fiziksel ve hem de zihinsel AMAÇLARIMIZ yönden yüksek besin de eri tafl yan menüler haz rlan r. AMAÇLARIMIZ Özel kulüpler: Sadece üyelerine hizmet sunan yerlerdir. Golf, tenis, yat ve flehir kulüpleri, vb. (Ninemeier, 2010: 8). K T A P K T A P E lence ve rekreasyon iflletmeleri: E lence ve tematik parklar, spor alanlar, stadyumlar ve yar fl alanlar, vb. (Ninemeier, 2010: 8). Tafl ma flirketleri: Otobüsler, trenler, uçaklar ve gemiler, vb. (Ninemeier, TELEV ZYON TELEV ZYON 2010: 8). Di erleri: Hapishaneler, askerîye ve dinî merkezler, vb. (Ninemeier, 2010: 8). Yiyecek içecek sektöründe, güncel haber ve bilgilere NTERNET adresinden ulaflabilirsiniz. NTERNET

15 8 Yiyecek çecek Yönetimi Yiyecek içecek sektöründe yer alan temel personel, bu ünitenin TUR ZM SEK- TÖRÜNDE Y YECEK ÇECE N YER VE ÖNEM bölümünde aç klanmaktad r. Ancak bu sektörde yer alan di er personeli de tan mam z gerekmektedir: Anonsçu: Abayeur, anonslar yapan kiflidir. Alakart çal flan restoranlarda müflteri iste i mutfa a iletilince anonsçu anons ederek istenen yemekleri ilgili bölümlere duyurur (Gürman, 2000: 165). Aflç bafl Yard mc s : Sous chef, mutfak flefinin izinli oldu u ya da bulunmad durumlarda onun görevini üstlenir. Servis zaman, servisle mutfa n iliflkisini kontrol eder, yürütür. Mutfa n eksiklerini ve sipariflleri kontrol eder, flefle görüflerek siparifl verir (Gürman, 2000: 163). Bal k fiefi: Chef Poissonier, bal k aflç s d r. Bal klarla ilgili fondlar, soslar, s cak ve so uk bal klar n ve deniz ürünlerinin her türlü piflirilme, süsleme ve servise sunma iflini yapar (Gürman, 2000: 164). Çorba fiefi: Chef Potager, çorba aflç s d r. Büyük mutfaklarda bulunur. Sebze ve yumurta flefine yard mc olur (Gürman, 2000: 164). Diyet Aflç s : Rejimier, büyük ve özel mutfaklarda daha çok bulunan, diyet yemeklerinden çok iyi anlamas gereken perhiz aflç s d r. (Gürman, 2000: 165). Dondurmac : Glacier, büyük mutfaklarda pastane flefine yard mc olarak dondurma çal flmalar n yerine getirir (Gürman, 2000: 165). Ekmekçi: Boulanger, f r nc d r. Genelde pastane (Pâtissier) flefinin kontrolünde çal fl r (Gürman, 2000: 165). K zartma fiefi: Chef Rôtisseur, et yemeklerinin f r nda ve tavada k zart lmas ndan sorumlu aflç d r. Ayr ca etlerle yenen garnitürleri de haz rlar (Gürman, 2000: 164). Izgarac : Grillardin, zgara flefinin yard mc s d r. Ona ba l zgara ve çevirmeleri yapar (Gürman, 2000: 165). Kahvalt c : Cuisinier de breakfast, kahvalt aflç s d r. (Gürman, 2000: 165). Kasap: Bouchier, etlerin bölümlerini, özelliklerini çok iyi bilen, et ifllemelerini yapan personeldir (Gürman, 2000: 165). Mutfak Asistan : Bir mutfakta genel iflleri yapan kiflidir (Collin, 2003: 174). Mutfak Hamal : Mutfa n eflyalar n tafl yan kiflidir (Collin, 2003: 174). Mutfak Komisi: Commis/commis de cuisine, aflç lara yard m eder ve aflç aday d r (Gürman, 2000: 165). Ordövr fiefi: Chef hors d oeuvrier, ordövr aflç s d r. Süsleme sanat na yatk n bir aflç d r (Gürman, 2000: 165). Pastane fiefi: Chef Pâtissier, pasta, tatl, börek ve dondurma aflç s d r (Gürman, 2000: 165). Sebze ve Yumurta fiefi: Chef Entremetier, sebze ve yumurta ile ilgili yemeklerden sorumlu aflç s d r. Sos flefinden (saucier) sonra gelen en önemli aflç d r (Gürman, 2000: 164). So uk fiefi: Chef Garde-Manger, so uk mutfak aflç s d r. Ayr ca mutfak depolar n n, bal k ve et bölümlerinin idarecisidir (Gürman, 2000: 164). Sos fiefi: Chef Saucier, sos ve sosta piflen yemeklerin aflç s d r. Sorumluluk ve bilgi yönünden üçüncü gelen aflç d r. lk ikisi olmad zaman sorumlulu u yüklenir. Küçük çapl mutfaklarda aflç bafl l da saucier yapar (Gürman, 2000: 163). Stajyer: Apprenti, mesle e yeni bafllayan ö renci aflç yard mc s na verilen isimdir; ç rak olarak da ifade edilir (Gürman, 2000: 165). Yedek fief: Chef Tournant, yedek aflç d r. Yedek aflç n n, mutfa n bütün bölümlerinden anlamas gerekir (Gürman, 2000: 165).

16 1. Ünite - Yiyecek çecek Sektörü 9 Y YECEK ÇECEK TÜKET C S Yiyecek içecek tüketicisi olarak insanlar n d flar da yemek yemelerinin ana nedenlerini Waller (1999: 6) flu flekilde s ralamaktad r: Özel bir durum ya da ziyafet Arkadafllarla buluflma Evden uzaklaflma/de iflim Özel bir kutlama Piflirmekten tasarruf Evde yenen yemeklerden, farkl tipte yemeklerden zevk alma Birisinin daveti Özel bir durum ya da ziyafet: Nikâh, evlenme, meslekte terfi, emeklilik ve benzeri önemli günlerde kifliler fl k ortamlarda, detayl bir flekilde planlanm fl yemekler tercih ederler. Bu tarz ziyafetlerde kifliler e lenerek, konuflarak ve uzun sürede yeme içme faaliyetinde bulunurlar. Arkadafllarla buluflma: Bu amaç, ziyafete k yasla daha s k gerçekleflir. Daha ola an ve günlüktür. Ö le aras gibi k s tl zamanlarda, h zl bir flekilde yiyecek içecek tüketimi olabilece i gibi akflamlar daha esnek zamanlarda da olabilir. Zaman n esnek oldu u buluflmalarda alkollü içecek ve yemesi uzun süren yiyecekler tüketilebilir. Evden uzaklaflma/de iflim: Bir tüketici olarak insan, monotonluktan s k l r ve sürekli yapt fleylerden uzaklaflmak, farkl deneyimler elde etmek ister. Devaml evinde yemek yiyen kifli evinin d fl nda bir restoran, kafe ya da barda vakit geçirebilir. Hatta bu de iflimi tatil dönemine planlayarak otel, tatil köyü ve pansiyon gibi bir konaklama tesisinde yaflayabilir. Hâliyle bulundu u iflletmenin yiyecek içecek hizmetlerinden yararlan r. Özel bir kutlama: Do um günü, evlilik y ldönümü ve mesleki terfi gibi konular için kutlamalar tertip edilir. Bu kutlamalar; detayl bir flekilde planlanarak ziyafet fleklinde yap labilece i gibi pasta, kurabiye ve hafif içecekler, vb. fleyler tüketilerek de gerçekleflebilir. Piflirmekten tasarruf: Zaman n çok de erli oldu u göz önünde bulundurularak tüketiciler evlerinde ya da bulunduklar mekânda yeme içme haz rl nda bulunmazlar. Bu haz rl a harcayacaklar zamanda haz r yiyecek içecek alarak ödedikleri miktardan daha fazla para kazan rlar. Örne in akflam yeme ine T60 ödeyen bir ma aza müdürü, bir akflam yeme i haz rl na 1-2 saat zaman ay rmas gerekti ini düflünüyorsa ve gelirinin 1-2 saatlik karfl l T ise tasarruf etmektedir. Evde yenen yemeklerden farkl tipte yemeklerden zevk alma: Baz tüketiciler kendi kültürlerinden ve çevrelerindeki al flkanl klardan farkl fleyler yiyip içmekten hofllan rlar. Bu amaçla tematik, etnik, vb. restoranlara giderler. Hatta s rf farkl yemekler tadabilmek için farkl co rafi bölgelere, gastronomi destinasyonlar na seyahat ederler. Bursa da bulunan Antep mutfa restoranlar, stanbul daki Çin ya da Japon mutfa restoranlar bu sebeplerden dolay oldukça ra bet görmektedir. Kifliler ba bozumu etkinliklerine kat lmak için zmir e hatta yurt d fl na talya ya ve Fransa ya seyahat ederler. Bu esnada bölgenin flaraplar n ve yiyeceklerini de tatm fl olurlar. Birisinin daveti: Bu bir arkadafl, akraba daveti olabilece i gibi ifl yeme i daveti de olabilir. Arkadafl, akraba gibi sosyal çevre daveti yemekleri biraz daha samimi ve detays z olabilir. Ancak ifl yemekleri ciddidir ve oldukça planl gerçekle- Ziyafet: E lenmek ya da bir olay kutlamak amac yla birçok kimsenin özel bir alanda bir araya gelerek yedikleri yemek, flölen ve toydur. Ayr ca çeflitli amaçlar için görkemli bir flekilde tüketilen, özenle haz rlanm fl yiyecek ve içeceklere de ziyafet denir. (Akal n vd., 2009: 2240; OED, 2011).

17 10 Yiyecek çecek Yönetimi DÜfiÜNEL M SORU D KKAT Bar: K Ayaküstü T A Piçki içilen, dansl e lence yeri; bir salonda içki içmek için haz rlanm fl köfle (Akal n vd,, 2009: 199). TELEV ZYON NTERNET 2 flir. Örne in arkadafl ve akraba davet yemekleri, gününde telefonla görüflerek, gerçekleflebilirken ifl yemekleri haftalar hatta aylar öncesinden planlan r ve özel menüler haz rlanarak davete gidilir. Amerika da yap lan bir araflt rma ise yiyecek içecek tüketicisinin bir yiyecek içecek iflletmesini tercih etme nedenlerini afla daki gibi belirlemifltir: Makul fiyatlar, tavsiye (arkadafl ya da rehber/katalog), ferah ve hofl düzen, ilginç menü, almaya/yemeye uygun, penceresinin d fl ndaki hofl atmosfer, hofl bir yerleflim içinde, park yerinin yan nda, çocuklar için olanaklar, özel bir tip/stil yemek, ne oldu u bilinen iyi bir zincire ait olmak (marka), yoldan etkilenmek, reklam n görmek ve ilginç bir restoran ismi (Waller, 1999: 11). Tüketiciler ald klar mala ve hizmete karfl l k çok fazla para ödemek istememekte, mümkün oldu unca ekonomik seçenekleri tercih etmektedirler. Arkadafl ve yak n çevrenin tavsiyeleri, tüketim al flkanl klar n oldukça etkilemektedir. Gidilen mekân n mimarisi, dekorasyonu ve düzeni kiflileri cezp etmekte ve bu yüzden tercih nedeni olabilmektedir. flletmenin sundu u ilginç menüler de tüketicileri kendine çekmektedir. Örne in bireyler hayatlar nda hiç yemedikleri Japon yeme i Sufli yi tatmak için bu tarz yemekleri menüsünde bulunduran bir restoran tercih edebilmektedir. Ayr ca tüketilecek yiyecek ve içeceklerin o anda yemeye ya da al p götürmeye uygunlu u da önemlidir. Örne in sabah ifle yetiflen bir kifli, paket içerisinde hamur iflleri ve kapakl bardak içerisinde de çay kahve tercih edebilmektedir. Arac olan kifliler yeme içme hizmeti alaca yerin yak n nda park yeri olmas n istemekte, çocuklu aileler de çocuklar n n vakit geçirebilece i park gibi özel olanaklar n oldu u yerleri seçmektedirler. Ayr ca özel konseptler, marka imaj, iflletmeye olan ba l l k ve güven, pazarlama ve reklam da tüketici davran fllar n etkilemektedir. nsanlar evlerinin d fl nda yemek yemeye iten sebepler nelerdir? TUR ZM SEKTÖRÜNDE Y YECEK ÇECE N ROLÜ VE DÜfiÜNEL M ÖNEM Nüfusun birçok nedenden ötürü yiyece e olan ilgisi artmaktad r. lki, d flar da yeme kültürü ve SORU günümüz insanlar n n önceden olmad kadar d flar da yemek yemek için para harcamaya devam etmesidir. kincisi ise nüfusun önceden olmad kadar farkl laflmas d r (Edelstein, 2008: 5). D KKAT Turizm sektöründe oda sat fllar ndan sonra en çok gelir sa layan bölüm yiyecek ve içecek olmakla birlikte gelen konuklar n zihinlerinde olumlu imaj sa lamada da etkisi çok büyüktür (Aktafl, 2001: 3; Sökmen, 2001: 1). Turizm sektörü içersinde yeme içme hizmeti; konaklama iflletmeleri içersinde yer alan restoranlar, kafeler, barlar ile sa lanmakla birlikte iflletmenin d fl nda yer Restoran: Kazanç amac yla aç lm fl, para karfl l nda AMAÇLARIMIZ yemek yenen yer, aflevi ve AMAÇLARIMIZ lokanta (Akal n vd., 2009: 1313, 1655). alan restoranlar, büfeler gibi çeflitli iflletmeler ile de sa lanmaktad r. Gelen konuklar kald klar otel içersinde konaklama tiplerine göre sabah, ö le ve akflam yemeklerini iflletmenin K T restoranlar nda A P yemekte; ara ö ünlerde havuz bafl ndaki havuz bar/restoran- pool bar/restaurant ya da deniz k y s ndaki sahil bar/restoran- beach bar/restaurant gibi mekânlarda yeme içme hizmeti alabilmektedir. Yine turistler, konaklama TELEV ZYON iflletmesi d fl nda da restoranlardan, barlardan, kafelerden, büfelerden yiyecek içecek sat n alabilmektedirler. Otele gelen her konuk, ön büroda birkaç dakikada otele girifl ifllemlerini yapt rd ktan sonra odas na ç karak yerleflir; daha sonra restorana giderek yeme ini yer ya da bara NTERNET geçerek bir fleyler içer. Bir konu a yiyecek ve içecekle ilgili sunulan

18 1. Ünite - Yiyecek çecek Sektörü 11 hizmetler, onun uyanmas yla bafllar ve uyumas na kadar devam eder. Özellikle k - y otelcili inde tam pansiyon konaklayanlar için yiyecek içecek hizmetleri flehir otellerine göre daha büyük öneme sahiptir (Sökmen, 2001: 1). Konaklama iflletmesinin büyüklü üne göre yiyecek içecek bölümlerinin yap - lanmas ve ifllevleri de farkl l klar göstermektedir. Bunlar; genel olarak küçük oteller, orta büyüklükteki oteller ve büyük oteller olarak s n fland r lmaktad r. Büyük otellerde alakart restoran ve barlar n say ca fazla olmas, ayn zamanda kongre ve ziyafet salonlar n n kapasitelerinin yüksek olmas ; yiyecek içecek gelirlerinde de önemli art fl sa lamaktad r. flletmenin kapasitesine, ifl yüküne paralel olarak afla daki yiyecek içecek personelinin baz lar ya da tamam çal flt r labilmektedir (Denizer, 2005: 14; Kozak vd., 2011: 51). Bar Komisi: Barda, barmene ba l olarak yard mc s fat yla görev yapmaktad r. Bar fiefi: Yiyecek içecek müdürüne ba l olarak iflletmede yer alan barlar n ifllevsel planlamas n yapar. Sorumlulu u alt nda çal flan barmen, bar servis eleman ve bar komilerinin e itimleri ile ilgilenir. Bar ile ilgili araç ve gereç al m ndan konuklara sunulan hizmete kadar ifllerin istendik bir flekilde sürdürülmesini sa lamaya çal fl r. Barmen: Bardaki temel iflleri yürütür, içecekleri haz rlar ve sunar, araç ve gereçlerinin temini ile bak m ndan sorumludur. K saca bar tezgâhtar da denebilir (Akal n, 2009: 202). Küçük otellerde bar flefi bulunmaz; barmen, restoran flefine ba l d r. Mutfak fiefi: Chef de Cuisine/aflç bafl ; kendisine ba l aflç lar, mutfak komileri ve temizlikçiler ile birlikte otel müdürü ya da sahibine karfl sorumludur. Mutfa- n bütün bölümleri hakk nda bilgi ve becerisi olmal d r. darecilik özelli i de bilgisi kadar önemlidir. Mutfa n beyni demektir (Gürman, 2000: 163). Otelinin konuklar na sundu u hizmete göre sabah, ö le ve akflam yemeklerinin menülerini planlar ve sorunsuz bir flekilde sunulmas n sa lar. Bunun için sipariflleri düzenler, kendisine ba l elemanlar n çal flma programlar n ve izinlerini haz rlar, mutfakla ilgili alanlar n temizli ini ve düzenini sa lar. Konuklara iyi hizmet sunabilmek için restoran flefi ile ifl birli i yapar (Denizer, 2005: 15). Restoran fiefi: Ba l oldu u otel müdürü ya da iflletme sahibine karfl sorumludur. Restoranda haz rlanan kahvalt, ö le, akflam yeme i ve özel yemeklerin ön haz rl klar n n yap lmas, servisin organizasyonu, yürütülmesi, bar n organizasyonu ve yönetilmesi, servis ve barda kullan lan araçlar n bak m ve temizli inden sorumludur. Özellikle küçük otellerde; bu bölümlerde kullan lan malzemelerin siparifli, depolanmas, takibi ve bilinçli kullan m da onun görev alan ndad r (Denizer, 2005: 14, 15). Yiyecek çecek Müdürü: ngilizce ad ile Food and Beverage Manager ; iflletme içersinde yer alan yiyecek ve içecekle ilgili tüm personelden, yürütülen tüm ifllerden sorumludur. Operasyonlar n kusursuz yürütülmesi için planlamalar yapar; mutfak, restoran, bar flefleri ile alt kadronun çal flma flekillerini, planlar n ve izinlerini organize eder. Ziyafet fiefi: Ziyafetin ngilizce karfl l olan banquet sebebiyle daha çok banket flefi olarak bilinir. Yiyecek içecek müdürünün yönetiminde ziyafet organizasyonlar n n kusursuz bir flekilde planlanmas ve operasyonlar n yürütülmesinden sorumludur. Ziyafet flefi, iflletmede bulunan salon ya da salonlar n kapasite, havaland rma, s nma gibi özelliklerini iyi bilmeli; ayr ca kendisine ba l personeli iyi tan mal d r. Ziyafet organizasyonlar nda ayn anda çok fazla say da kifliye hizmet sunuldu undan ifller oldukça hassast r.

19 12 Yiyecek çecek Yönetimi 3 Orta ve büyük SIRA iflletmelerde; S ZDE ziyafet flefi gibi uzmanl klara ve alt kadrolara neden ihtiyaç duyulmaktad r? DÜfiÜNEL M SORU D KKAT Y YECEK DÜfiÜNEL M ÇECEK MÜDÜRÜNÜN ROLÜ Yiyecek içecek bölümünün birincil görevi, elbette ki bir otelin ya da iflletmenin konuklar na SORU yiyecek ve içecek temin etmektir. Geçmifl zamanlarda bir han ya da kervansaray sadece bir yemek odas na sahipti, hâliyle bu, ça m za oranla çok daha basit bir iflti. Günümüzde ise yiyecek içecek temini ve hizmet sunumu çok daha fazla kar fl k durumdad r. Bu ba lamda 500 odal bir otel, yiyecek ve içecek D KKAT servisinin yap ld bir kafeye, özel bir restorana, havuz bara, snack bara, oda servisine, ziyafet SIRA salonlar na S ZDE ve fonksiyonel odalara sahip olabilir. Hatta bir müzik bar ve salonunu, bir gece kulübü ve lobi bar n da bünyesinde bulundurabilir (Eddystone, 1991: 133). AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ Tak m: K T Birlikte A P çal flmak zorunda olan, di er türlü baflar s z olacak çok özel insan grubudur. TELEV ZYON NTERNET Ça m zda insans z sektörlerin art fl göstermesine ra men bir hizmet sektöründe insans z (personelsiz) geliflme gözlenemez (Waller, 1999: 313). Yiyecek K içecek T A Ppersoneli bir tak md r ve hep beraber gönülden çal fl lmal d r. Birbirlerine ba ml l klar ve onlar n bireysel çabalar, bütün olarak tak m n baflar - s n belirler (Flynn, Ritchie ve Roberts, 2000: 144). Yiyecek içecek müdürü de bu tak m n lideridir TELEV ZYON ve yönetim görevi ile birlikte gözetim, koordinasyon, denetim ve güdüleme ifllevlerinde bulunmal d r. Tak m n n baflar l olmas için ilgili her fleyi göz önünde bulundurmal d r. Otel iflletmelerinin yiyecek ve içecek bölümüne ba l ünitelerde sunulan hizmetler; çok NTERNET çeflitli, güç ve bir o kadar da sorumluluk gerektirmektedir. Bu nedenle son derece karmafl k ve komplike faaliyetlerin gerçeklefltirildi i bu bölümün organizasyonu çok iyi flekilde düzenlenmelidir. yi organize edilmifl, nitelikli insan gücü kayna ile desteklenmifl, iyi e itim görmüfl ve yeterli tecrübeye sahip bir yönetici taraf ndan sevk ve idare edildi inde hedeflenen sonuçlara ulafl lmaktad r (Sökmen, 2001: 1). Müdürler, planlama aflamas nda hedefleri belirlerken organizasyonun yönetimiyle ilgili kararlar almada söz sahibidirler. Amaç ve hedeflerin nas l ve kimlerle baflar laca na karar vermektedirler. Bu, görevlerin analizini ve onlar bireysel ya da grupla görevlendirilmesini kapsamaktad r. Planlanan flekilde organizasyonun ifllemesi ve belirlenmifl amaçlara ulaflmak için yöneticiler, personeli motive etmektedir. Bafltaki planlama aflamas ndaki tahmini performans ile gerçeklefleni k yaslayarak kontrol etmekte ve kararlaflt r lm fl amaçlardan sapmalar düzeltmek için gerekli önlemler almaktad r (Davis, Lockwood ve Stone, 1999: 13,14). Do ru yerde, do ru zamanda ve do ru say da personelin olmas yaln zca iflin yar s d r. stenen servisin sa lanabilmesi için onlar n uygun donan m ve gerekli yeteneklere sahip olmalar gerekti i di er ana konudur (Waller, 1999: 316). Küçük ya da büyük olsun yiyecek içecek operasyonlar n n yönetimi birçok nedenden ötürü zordur. Çünkü yiyecek içecek servisi, yöneticinin sadece teknik bilgi ve becerilerini de il ifl bilgisi ve insani hünerleri de gerekli k lmaktad r; üretim ve servisle iliflkili operasyonlar n her ikisini de kapsamaktad r. Yönetici; bir ürünün nas l üretildi ini, müflteriye nas l sat l p ve sunuldu unu, di er birçok operasyonel konuyu bilmelidir (Ninemeir, 1987: 3). Final plan n n baflar labilmesi için el birli iyle, çal flkan bireylerden oluflan bir tak mca yiyecek içecek yap lanmas gerekmektedir. Tüm üyeler kendi alan uzmanl klar n tak ma sunmal d r. (Kazarian, 1989: 38).

20 1. Ünite - Yiyecek çecek Sektörü 13 fiekil1.1 de bir yiyecek içecek müdürünün baflar l olmas için önerilen uzmanl k alanlar belirtilmektedir. fiekil 1.1 fl Bilgisi Ekonomik Planlama Ekipman Bilgisi Yiyecek içecek müdürlerinin önerilen uzmanl klar (Edelstein, 2008: 7) Personel Yetifltirme Yetenekleri Düzenleyici Bilgi Bilgisayar Yetenekleri Kaynak Yönetimi Müflteri Servisi Yiyecek çecek Müdürleri Pazarlama Hasar Planlama Yönetim ve Liderlik Kalite Kontrol G da Güvenli i Yemek Piflirme ve Yiyecek Bilgisi Beslenme Bilgisi Yiyecek içecek müdürü bu uzmanl klara neden gereksinim duymaktad r? yi bir yiyecek içecek müdürünün mesle iyle ilgili konularda uzmanlaflmas her 4 zaman yeterli olmayabilmektedir. Bu yüzden müdür, sürekli kendisini DÜfiÜNEL Mgözden geçirmeli DÜfiÜNEL M ve afla daki sorular cevaplayabilmelidir. Yiyecek çecek Müdürünün Kendisine Soraca Sorular SORU fiunlard r (Waller, 1999: xvi): SORU Ne iflinin içindeyim? Niçin iflin içindeyim? D KKAT D KKAT Müflterilerim kim ler? Nas l baflar l kalabilirim? Operasyonel performans m ne zaman gözden geçirmeliyim? Daha fazla fikri nereden arayabilirim? AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P K T A P

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

İçindekiler. Birinci Bölüm YİYECEK İÇECEK ENDÜSTRİSİ

İçindekiler. Birinci Bölüm YİYECEK İÇECEK ENDÜSTRİSİ Birinci Bölüm YİYECEK İÇECEK ENDÜSTRİSİ 1.1. Yiyecek-İçecek Endüstrisinin Önemi ve Gelişimi... 1 1.2. Yiyecek - İçecek İşletmelerinin Sınıflandırılması... 3 1.2.1. Kar Amaçlı (Ticari Amaçlı) İşletmeler...

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

Temel Kaynak 4. Ülkeler

Temel Kaynak 4. Ülkeler SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m Ülkeler Dünya n n 1/4 i karalarla kapl d r. Karalar, büyük parçalar hâlinde de bulunmaktad r. Buna k ta denir. Dünya da 6 k ta vard r. Bunlar, Asya Amerika

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA B üyükçekmece deki yeni kampüsünü e itim ve ö retime açan, anas n f, ilkö retim, anadolu ve fen liselerini içeren Ç nar Koleji 32 bin metrekarelik alana kurulu

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

DERS İÇERİKLERİ. Modern Türkiye nin doğuşu ve gelişim süreci içindeki olaylar, fikirler ve ilkeleri ele alır.

DERS İÇERİKLERİ. Modern Türkiye nin doğuşu ve gelişim süreci içindeki olaylar, fikirler ve ilkeleri ele alır. DERS İÇERİKLERİ Birinci Dönem ATA 101 Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I (2+0) 2 (ECTS:2) Modern Türkiye nin doğuşu ve gelişim süreci içindeki olaylar, fikirler ve ilkeleri ele alır. TUR101 Türk Dili

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Hem Nefleli, Hem Dinamik

Hem Nefleli, Hem Dinamik 66 Hem Nefleli, Hem Dinamik ZM R Ç L DE YER ALAN EK N KOLEJ, M N K ARKADAfiLARIN MEKANI NASIL ALGILAYACAKLARI, VÜCUT ÖLÇÜLER VE DÜfiÜNCE fiek LLER GÖZ ÖNÜNE ALINARAK TASARLANMIfiTIR. SINIFLARDA HEM NEfiEL

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNERGE 10 BÜTÇE YÖNERGESİ T E T A Ş TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BÜTÇE YÖNERGESİ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET

Detaylı

ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi?

ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi? BD EYLÜL 2014 Yazan: G ZAY TEM ZSOYLU ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi? Y llard r günefl, deniz ve s cak için dünyan n güneyine akan kuzeyin insanlar

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Kurallara uygun iyi bir mutfak yapmanın en etkili yolu mimar, işletmeci, mutfak şefi ve müteahhidin ortak çalışmaları ile ortaya çıkar.

Kurallara uygun iyi bir mutfak yapmanın en etkili yolu mimar, işletmeci, mutfak şefi ve müteahhidin ortak çalışmaları ile ortaya çıkar. 1 Kurallara uygun iyi bir mutfak yapmanın en etkili yolu mimar, işletmeci, mutfak şefi ve müteahhidin ortak çalışmaları ile ortaya çıkar. 2 Mimar Malsahibi Mutfak şefi Müteahhit 3 4 Mutfağın yapılacak

Detaylı

Mutfağın Bölümleri ve Mutfak Personeli

Mutfağın Bölümleri ve Mutfak Personeli Mutfağın Bölümleri ve Mutfak Personeli Mutfağın Ana Bölümleri Otel işletmelerinde örgüt yapısı oluşturulurken şunlara dikkat edilmelidir: İşletmenin büyüklüğü ve türü, İşletmenin örgütsel yapısı, Mutfağın

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz:

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz: AMPD ÖDÜLLER 2008 BAfiVURU FORMU AMPD 2008 Ödülleri Program nda yer almak için lütfen afla daki k sa formu doldurup AMPD Merkezi ne ulaflt r n z. Size daha detayl doküman ve kat l m formu gönderilecektir.

Detaylı

Pizza! Geliflen Pizza Pazar

Pizza! Geliflen Pizza Pazar Pizza! Geliflen Pizza Pazar Pizza bütün dünyada gittikçe tercih edilen bir yiyecek olmaktad r. ABD de y lda kifli bafl na 11 kg pizza tüketilmektedir. Günde yap lan pizza miktar ise 4000 dekar aflmaktad

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU TÜRÜ TEORİ UYG. LAB. Bireysel Öğrenme Süresi (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri Eğitimi) 3 52 48 90. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU TÜRÜ TEORİ UYG. LAB. Bireysel Öğrenme Süresi (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri Eğitimi) 3 52 48 90. Okul Eğitimi Süresi İN ADI İN DİLİ KATEGORİSİ SÜRE VE İN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER İN İÇERİĞİ VE (MODÜLLER VE HAFTALARA GÖRE ) EĞİTİM-ÖĞRETİM ORTAMI VE BİLGİ FORMU GASTRONOMİ VE YİYECEK İÇECEK TARİHİ OTEL, LOKANTA

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

RESTORANLARIN BELGELENDİRİLMESİ, DENETİMİ VE NİTELİKLERİNE İLİŞKİN TÜZÜK

RESTORANLARIN BELGELENDİRİLMESİ, DENETİMİ VE NİTELİKLERİNE İLİŞKİN TÜZÜK RESTORANLARIN BELGELENDİRİLMESİ, DENETİMİ VE NİTELİKLERİNE İLİŞKİN TÜZÜK (13.4.2010 R.G. 60 EK III A.E. 239 Sayılı Tüzük) RESTORANCILAR BİRLİĞİ YASASI (46/2008 Sayılı Yasa) Madde 5 Tahtında Yapılan Tüzük

Detaylı

Örneğin, salepi herhangi bir kuzey ülkesinde pazarlamayı düşünebilirsiniz.

Örneğin, salepi herhangi bir kuzey ülkesinde pazarlamayı düşünebilirsiniz. Hasmet Gokirmak MBA508 Uluslararası Ticaret Dönem Projesi Süleyman Şah Üniversitesi, Tezsiz Yüksek Lisans Programı Bahar 2016 Hasmet Gokirmak 20 Şubat 2016 Bir ülke seçin ve Türkiye de üretilen fakat hedef

Detaylı

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015 Öğr.Gör.Mehmet KÖRPİ İŞLETMENİN TANIMI Sonsuz olarak ifade edilen insan ihtiyaçlarını karşılayacak malları ve hizmetleri üretmek üzere faaliyette bulunan iktisadi birimler işletme olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

Danışma Kurulu Tüzüğü

Danışma Kurulu Tüzüğü Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu Otel Yöneticiliği Bölümü Danışma Kurulu Tüzüğü MADDE I Bölüm 1.1. GİRİŞ 1.1.1. AD Danışma Kurulu nun adı, Özyeğin Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu ve Otel

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

Akademimizde uygulanan e itim program m z dört ana bafll ktan oluflmaktad r.

Akademimizde uygulanan e itim program m z dört ana bafll ktan oluflmaktad r. Sanat, insanl k tarihinin her döneminde var olmufl bir kavramd r. Toplumlar n uzun zaman dilimlerinde geçirdi i aflamalar ; yaflama biçimlerini, yaflama bak fllar n etkilemifl, yaflam biçimlerini de ifltirmifl,

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Turistler art k stanbul u "T kl yorlar"

Turistler art k stanbul u T kl yorlar Turistler art k stanbul u "T kl yorlar" Tanıtım görevlisi bürokratların, turizm acentalarının ve halkla ilişkiler uzmanlarının yıllardır Kafdağı nın ardında sandıkları ve o nedenle yalnızca düşlemekle

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI R.G. Tarihi : 13 Aralık 2013 R.G. Sayısı : 28850 TÜRMOB Türkiye Serbest

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba 1.1 Ara rman n Amac Ara rmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve Performans Program ube Müdürlü ü 2. Stratejik Yönetim ve Planlama

Detaylı

1.Proje nedir? Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r.

1.Proje nedir? Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r. Proje Döngüsü 1 1.Proje nedir? 1 Tan m Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r. Projenin s n rl bir süre içerisinde ve s n rl para

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

Faaliyet Konular m z:

Faaliyet Konular m z: Faaliyet Konular m z: Is Transfer Bölümü Plakal Is Eflanjörleri Borulu ve Tubuler Eflanjörler Akümülasyon Tanklar Boylerler S v Transfer Bölümü Domestik Pompalar Hijyenik Pompalar Proses Pompalar Hijyenik

Detaylı

Misyon ve Vizyon. Kaliteli, hijyenik, lezzetli ve sağlıklı ürünler üreterek ve sunarak güvenilir ve aranan bir marka olmak.

Misyon ve Vizyon. Kaliteli, hijyenik, lezzetli ve sağlıklı ürünler üreterek ve sunarak güvenilir ve aranan bir marka olmak. Sağlıkla, lezzetle Sağlıkla, lezzetle 02 SENIOR BANQUET Misyon ve Vizyon Kaliteli, hijyenik, lezzetli ve sağlıklı ürünler üreterek ve sunarak güvenilir ve aranan bir marka olmak. Üst seviyede bir kalite

Detaylı

X. BÖLÜM AYDINLATMA OTOMASYON S STEM

X. BÖLÜM AYDINLATMA OTOMASYON S STEM X. BÖLÜM AYDINLATMA OTOMASYON S STEM 10.1. AYDINLATMA YÖNET M Yap lan araflt rmalar, bir otomasyon sisteminin tam anlam ile uygulanmas ve teknik elemanlar n programl bak mlarda ald önlemler sonucunda y

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC STANBUL-2010 Yay n No : 2332 flletme-ekonomi Dizisi : 386 1. Bas m - Mart 2009 2. Bas m - Nisan 2010 ISBN 978-605 - 377-253 - 8 Copyright

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA BA IMSIZ DENET M Doç.Dr. Lerzan KAVUT stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Doç.Dr. Oktay TAfi stanbul Teknik Üniversitesi flletme Fakültesi Dr. Tuba fiavli

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI YAZILAR TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI PROF. DR. ERDO AN MORO LU (*) Türk Borçlar Kanunu Tasar s ndan sonra Türk Ticaret Kanunu Tasar s da Türkiye Büyük Millet Meclisi ne sunulmufl bulunmaktad

Detaylı

EEE Yönetmeli ine Uygundur.

EEE Yönetmeli ine Uygundur. Bu ürün, çevreye sayg l modern tesislerde do aya zarar vermeden üretilmifltir. EEE Yönetmeli ine Uygundur. Garanti Belgesi Arçelik taraf ndan verilen bu garanti, Cam Kapl Mutfak Robotu nun normalin

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ BİRİM GÖREV TANIMLARI

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ BİRİM GÖREV TANIMLARI BAĞLI OLDUĞU MEDİKO-SOSYAL ve GENÇLİK DANIŞMA MERKEZİ SAĞLIK KÜLTÜR ve SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI Üniversite öğrencilerimize sağlık danışmanlık hizmeti verilmektedir. Ayrıca Ağız ve Diş Sağlığı Biriminde personel

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -19 HALKLA İLİŞKİLER VE

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı