SARKOİDOZLU HASTALARIN İZLEMİNDE İNFLAMATUAR BELİRTEÇLERİN ÖNEMİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SARKOİDOZLU HASTALARIN İZLEMİNDE İNFLAMATUAR BELİRTEÇLERİN ÖNEMİ"

Transkript

1 T.C. Sağlık Bakanlığı Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şef Dr. Esen AKKAYA SARKOİDOZLU HASTALARIN İZLEMİNDE İNFLAMATUAR BELİRTEÇLERİN ÖNEMİ (UZMANLIK TEZİ) Dr. Sinem GÜNGÖR Ocak 2008 İSTANBUL

2 ÖNSÖZ Asistanlık eğitimimde bilgisini ve deneyimlerini paylaşma olanağı bulduğum, sevgi ve desteğini hep hissettiğim Göğüs 3 Klinik Şefi Dr. Esen Akkaya ya, Hastanede sağladığı olanaklarla asistanlık eğitimimi başarıyla tamamlamamı sağlayan Başhekimimiz Doç. Dr. Semih Halezeroğlu na, Tezimin oluşumu sırasında yardım ve desteklerini esirgemeyen Dr. Ateş Baran, Dr. Z. Ferhan Özşeker ve Dr. Murat Yalçınsoy a, Hastanemiz biyokimya uzmanı Dr. A. Dilek Bandan ve tüm biyokimya çalışanlarına, Tezimin hazırlanmasında yardım ve katkılarından dolayı Toraks Derneği İstanbul Şubesi Başkanlığı na, Yeditepe Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Genetik ve Biyomühendislik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fikrettin Şahin e, İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı ndan Prof. Dr. N. Sema Genç ve Dr. Hacer Eroğlu na, İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ndan Dr. Günay Can a ve klinik tıbbi sekreterimiz Hatice Şentürk e, Eğitimim boyunca bilgi ve deneyimlerinden yararlandığım Şef Dr. Hatice Türker, Şef Doç. Dr. Kemal Tahaoğlu, Şef Doç. Dr. Turan Karagöz, Şef Doç. Dr. Reha Baran, Şef Doç. Dr. Haluk Çalışır, Şef Doç. Dr. Adnan Yılmaz, Şef Dr. Armağan Hazar, Şef Dr. Melahat Kurutepe, Şef Doç. Dr. Atilla Saygı, Şef Dr. Ali Atasalihi, Şef Doç. Dr. C. Asım Kutlu ve Şef Doç. Dr. İrfan Yalçınkaya ya, Eğitimim boyunca birlikte çalışmaktan onur ve mutluluk duyduğum Dr. Kezban Yörükoğlu, Dr. Sevinç Bilgin, Dr. Fevzi Sağıroğlu, Dr. Belma Akbaba Bağcı, Dr. Bilgen Begüm Afşar, Dr. Olga Çelenk başta olmak üzere tüm servis arkadaşlarıma, hemşire ve personel arkadaşlara, Rotasyonlarım sırasında bilgilerini paylaşma olanağı bulduğum İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Dâhiliye Klinik Şefi Prof. Dr. Aytekin Oğuz ve Klinik Şef Yardımcısı Dr. Süleyman Şeker e, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Klinik Şefi Doç. Dr. Nail Özgüneş e ve Radyoloji Klinik Şefi Dr. Alper Hayırlıoğlu na, Bugünlere gelmemi sağlayan, varlıklarıyla her zaman gurur duyduğum ve desteklerini hep hissettiğim sevgili annem, babam ve kardeşime, Yardım ve anlayışıyla daima yanımda olan sevgili eşime, Sonsuz teşekkürler 2

3 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ve AMAÇ 1 2. GENEL BİLGİLER 2 Sarkoidoz immunopatogenezi 3 Sarkoidozda aktivite kriterleri 5 Sarkoidozda klinik gidiş ve prognoz 8 3. MATERYAL METOT BULGULAR TARTIŞMA ÖZET KAYNAKLAR 28 3

4 GİRİŞ VE AMAÇ Sarkoidoz birçok organı, özellikle de akciğerleri etkileyen, etyolojisi bilinmeyen, granülomatöz bir hastalıktır. Genellikle selim seyretmesine rağmen, bazı hastalarda pulmoner fibrozis ve/veya bronşektaziye yol açabilen ciddi formlar gelişebilir. Bu nedenle sarkoidozda takipte ve tedavi kararında hastalığın aktivitesinin değerlendirilmesi önemlidir. Sarkoidozda aktivite terimi; vücuttaki granülomatöz hastalığın ve organ fonksiyonlarındaki olası bozulma için mevcut potansiyelin gösterilmesi anlamında kullanılmaktadır. Şimdiye kadar sarkoidozun aktivitesi ile ilgili olarak ACE (anjiotensin converting enzim) ve ADA (adenozin deaminaz) düzeyleri, galyum sintigrafisi, total IgE, neopterin, BAL (bronkoalveolar lavaj) sıvısında artmış lenfosit sayısı gibi çeşitli parametreler araştırılmıştır (1, 2, 3). Son günlerde CRP (Creaktif protein), serum YKL 40, IL 18 (interlökin 18) ve SAA (serum amiloid A) ve sil2r nın (solubl interlökin 2 reseptörü) de sarkoidozlu hastaların izleminde kullanılması gündemdedir (4, 5, 6). Çalışmamızda ACE, ADA, T-IgE, CRP, SAA ve sil2r nin sarkoidozda aktivite kriteri olarak yerini ve bu kriterlerin birbirleri ile olan ilişkilerini araştırmayı amaçladık. 4

5 GENEL BİLGİLER Sarkoidoz nedeni bilinmeyen, sıklıkla genç erişkinlerde görülen, genellikle hiler lenfadenopati, pulmoner infiltrasyon, cilt ve göz lezyonları ile ortaya çıkar. Diğer organlar da etkilenebilir. Tanı klinik ve radyolojik bulguların histopatolojik olarak kazeifikasyon göstermeyen epiteloid granülomlar ile desteklenmesi ile konur (7). Sarkoidoz ilk kez 1878 yılında Jonathan Hutchinson tarafından tanımlanmıştır. Histopatolojik tanımlama 1899 yılında nonkazeifiye granülomatöz inflamasyonun sarkoidozun ayırt edici lezyonu olduğunu tarif eden Carl Boeck tarafından yapıldı da sarkoidozlu hastalarda tüberküline kutanöz reaksiyonun olmadığı ve sarkoidli doku ile inoküle olmuş kobaylarda mikobakterinin olmadığı gösterildi. Bunu sarkoidoz immünopatogenezinde temel kavramsal gelişmeler takip etti. Baskılanmış hücresel immüniteyi yansıtan kutanöz anerjinin, hipergamaglobulinemi ile birlikte olduğu aktif hümoral immüniteyi düşündürdüğü anlaşıldı dan sonra sarkoidozda hücresel immünitenin baskılanmadığı, aksine hiperaktif olduğu sonucuna varıldı (7). Türkiye de ilk pulmoner sarkoidoz olgusu 1954 te Selahattin Akkaynak tarafından bildirilmiştir. Sarkoidoz gelişimi Tablo 1 de gösterilmiştir Tablo 1: Sarkoidozda temel gelişmeler YAZAR YIL BULUŞ Boeck 1899 Nonkazeifiye granülomatöz iltihabın sarkoidozun patolojik ayırt edici özelliği olması Williams Nickerson 1935 Sarkoidli dokunun subkütan enjeksiyonu sonrası papül oluşumu Hirschorn ve Ark Spontan lenfoblastik transformasyonu tanımladılar. Reynolds ve Ark Bronkoalveolar lavajla elde edilen hücreleri tanımladılar. Kataria ve Ark Sarkoidozda immün sistemin hiperaktif olduğunu belirttiler. Hunninghake ve Ark Bronkoalveolar lavaj hücrelerince in vivo spontan lenfokin oluşumunu gösterdiler. Kataria ve Ark Kveim testinin hücre aracılı bir fenomen olduğunu gösterdiler. Holter ve Ark Bronkoalveolar lavaj hücrelerinin Kveim benzeri granülom oluşturduğunu gösterdiler. Moller ve Ark Sarkoidozun Th1 aracılı olduğunun kanıtladırlar. SARKOİDOZ İMMÜNOPATOGENEZİ Sarkoidozda immünolojik anormallikler CD4 pozitif T hücrelerinin (Th1 hücreleri) ve makrofajların inflamasyon bölgesine ve özellikle akciğere toplanmasıyla karakterizedir. Sitokin ve diğer mediatörler hücre toplanmasına ve granülom oluşmasına katkıda bulunurlar 5

6 (8, 9, 10). Makrofajlarda MHC-Class II ve diğer yüzey moleküllerinin artmış ekspresyonu izlenir (11). Sarkoidozda makrofajın artmış antijen prezante etme kapasitesi antijen veya antijenlerin tetiği çekmesini ve olayı başlatmasını stimüle eder. Bu alveolar makrofajlar antijeni tanır, işlemden geçirir ve Th1 lenfositlere sunar. Aktive olmuş sarkoid makrofajları IL 12 üretirler. Bu sitokin anahtar sitokindir ve Th1 profilinin ortaya çıkmasını sağlar, yine akciğerdeki T lenfositlerden interferon-γ (IFN-γ) üretilmesini stimüle eder. Aktive T hücreleri IL 2 ve kandaki monositlerden kemotaktik faktörler salarak aktif hastalık bölgesinde monosit/makrofaj toplanmasına yol açarlar. IFN-γ makrofaj aktivasyonuna, IL 2 ise T lenfosit klonlarının aktivasyonuna ve genişlemesine neden olur. IFN-γ makrofajların dev hücrelere transformasyonunda önemlidir (makrofaj birleştirici faktör), bu da granülom oluşmasında ana yapıyı sağlar. Proinflamatuar makrofaj sitokinleri, IL 1, IL 6 ve tümör nekroz faktör-α (TNF-α) granülom yapısının oluşmasında temel unsurlardır ve bütün sarkoidozlularda artar. Buna karşın antiinflamatuar sitokinlerden IL 10 sarkoidozda artmaz. IL-10 un mesenger ribonükleik asit (mrna) in BAL hücrelerinde ekspresyonunu gösteren karşıt çalışmalar da vardır. Transforming growth faktör-β (TGF-β) nın rolü hala tartışmalıdır (9, 10, 12 14). Bir çalışmada spontan remisyona giren aktif hastalıkta BAL hücrelerinde TGF-β nın yüksek olduğu gösterilirken diğer bir çalışmada BAL da yüksek TGF-β düzeylerinin akciğer fonksiyonlarını bozduğu belirtilmiştir (13). Şekil 1 de sarkoidoz patogenezinin hipotetik modeli gösterilmiştir. Aktive olmuş makrofajlar çeşitli fibroblast büyüme faktörleri salgılayabilirler. Bunlar muhtemelen sarkoidozda fibroblast proliferasyonuna, kollajen sentezine ve fibrozis gelişmesine neden olurlar, bununla birlikte patogenezde granülomdan fibrozise olan sürecin son basamağı iyi anlaşılamamaktadır. Niçin bazı sarkoidozlularda hastalığın sebat ettiği ve niçin bazı hastalarda etmediğini açıklayabilen bir çalışma yoktur. Th1 den Th2 fenotipine geçişte IL 4 ve IL 10 salınımı hastalığın sebat etmesinde önemlidir. Buna karşın Th1 sitokinler iyi bir granülomatöz yanıtın olduğunun delilidir. Sarkoidozda akciğerdeki Th1 ve Th2 yanıtının kesin verileri yoktur. Hastalığın ortaya çıkışı ve seyrindeki regülatör immün mekanizmayı anlamak için erken alveolit, granülom ve fibrozisi içeren çeşitli fazlara ait çalışmalara ihtiyaç vardır (9, 15 17) 6

7 Şekil 1: Sarkoidoz patogenezinin hipotetik modeli. Tetikleyici ajan antijen spesifik, Th1 aracılığındaki granülomatöz inflamasyonu ve INF-γ ve IL 2 gibi Th1 sitokin üretimini uyarır. Tetikleyici ajan ve IFN-γ tarafından aktive olan makrofajlar IL 12, TNF-α, IL 6 ve hücre aktivasyonunda, proliferasyonunda ve toplanmasında önemli diğer sitokinleri üretirler. Aktive makrofajlar ve T hücreler fibroblastlar gibi efektör hücreler, granülom formasyonu ile lokal sitokin üretimini sağlarlar. Tetikleyici ajanın ortadan kalkması TGF-β gibi sitokinlerin azalmasına ve immün yanıtın geriye dönmesine neden olur. Granülom regresyonu hücre apopitozu ile olur. Devamlı antijenik stimülasyon sitokin disregülasyonuna, T hücre otoimmün yanıtına neden olur. Eğer tedavi edilmezse, kronik antijenik stimülasyon ve sitokin üretimi (TGF-β ve diğer profibrotik sitokinlerin upregülasyonu ile birlikte) irreversibl fibrozisle sonuçlanır (9). 7

8 SARKOİDOZDA AKTİVİTE KRİTERLERİ Sarkoidozla uğraşıda aktivite terimi klinik pratikte ve çalışmalarda oldukça sık yer almaktadır. Fakat bu terimin kullanımı ile ilişkili iki önemli problem mevcuttur. Birincisi bu terim kesin olarak tanımlanmamıştır ve anlamı konusunda genel bir konsensus yoktur. İkincisi değerlendirecek testlerin klinik uygunluğu kanıtlanmamıştır ve bu konuda bir altın standart yoktur (1). Aktivitenin Tanımı: Aktivite bir şeyin halen çalıştığı, bir harekete ya da değişikliğe yol açtığı, geliştiği, istirahat düzeyine gelmediği anlamına gelmektedir. Sarkoidozda aktivite terimi bilinmeyen teşvik edici bir olay sonrasında hastalıkta klinik, radyolojik ve fizyolojik değişikliklerin olmasıdır. Sarkoidoz patogenezindeki yeni gelişmelerin ışığı altında, şu açıktır ki hastalığın gelişiminde üç farklı faz mevcuttur ve her bir faz için farklı markırlar ilişkili olabilir. Bu yüzden sarkoidozda aktivite terimi ile: 1) T lenfosit/makrofaj inflamasyonun hala sürdüğünü, 2) Granülom formasyonunun halen geliştiğini, 3) Fibrozise gidişin devam ettiğini anlıyoruz. Aktif hastalığın boyutu hastalığın bütün olarak yaygınlığında ayırt edilmelidir. Bunun yanında aktivite: 1) Hastalığın yol açtığı sonuçlarla ve 2) Kortikosteroid tedavisine başlama gerekliliği ile karıştırılmamalıdır. Yukarıdakileri dikkate aldığımızda; aktif sarkoidoz; hastada aktivitenin klinik bulguları vardır ve/veya aktif alveolitin biyolojik/immünolojik markırları ve/veya aktif granülom oluşumu ve/veya fibrozise progresyon vardır. İnaktif sarkoidoz; klinik bulgular regresyonu veya stabiliteyi gösterir, biyolojik/immünolojik markırlar normal sınırlar dâhilindedir (1). Aktivite Belirteçleri ve Bu Belirteçlerin Patogenezdeki Önemi: Sarkoidoz gibi bir hastalığın belirteçleri çeşitli amaçlara hizmet vermelidir. Diagnostik bir test olarak hastalığın var olup olmadığını tayin etmeli, aktivite markırı olarak hastalığın aktif olup olmadığını belirlemeli, prognostik faktör olarak hastalık progresyonunu, hastalığın uzun dönem sonuçlarını tahmin etmelidir. Serum anjiyotensin konverting enzim (ACE) en sık kullanılan laboratuar testidir, sarkoidozun tanı ve prognozunda önemli olmakla birlikte bazen yetersiz olduğu durumlar vardır. Diğer hastalıklarda da yüksek oluşunun yanı sıra, ACE enziminde birçok alleik 8

9 polimorfizm mevcuttur (18). Pürün metabolizması ürünü olan ve hücresel immünitenin belirleyicisi olan adenozin deaminaz (ADA) ölçümünün ise aktif ve inaktif hastalığı ayırmada neopterin, ACE gibi aktivite belirteçlerinden daha üstün olduğu gösterilmiştir. Sarkoidozda hem BAL hem de serumda yüksek ADA değerleri bildirilmiştir, fakat sensitivitesinin ve spesifitesinin düşük olması nedeniyle klinik kullanımı sınırlıdır (19). Son yapılan çalışmalarda IgE nin kronik sarkoidoz için prognostik faktör olup olmadığı tartışılmaktadır. Sarkoidoz, lezyonun olduğu bölgede bilinmeyen bir ajana karşı hiperimmün yanıtla karakterize bir hastalıktır. İnflamatuar bir ajana karşı monosit-makrofaj aktivasyonu olur ve tümör nekroz faktör-α (TNF-α), interlökin (IL) gibi sitokinler oluşur (20). IL 1 ve IL 6, C- reaktif protein (CRP) ve serum amiloid A (SAA) gibi akut faz proteinlerinin oluşumunu stimüle ederler. CRP sistemik inflamasyonun stabil bir markırı olarak gösterilmektedir (21, 22). Drent ve Arkadaşları, az hassas CRP metodu ile CRP de hafif yükselmenin sarkoidozla ilişkili olduğunu gösterdiler. Yüksek hassas CRP (hs-crp) doğru şekilde takip edilirse CRP deki hafif yükselmeleri de anlamlı bulmakla birlikte hs-crp yi değerlendiren çalışma yoktur (23). SAA artışı tek başına sarkoidoz aktivitesi ile ilişkili bulunmuştur. SAA, kortikosteroid gibi immunsupresif ilaç kullanımında daha az hassas gözükmektedir, bu yüzden hastaların takibinde önemlidir (21). Aktive monosit-makrofajlardan salınan IL 1 ve IL 6 aynı zamanda IL 2 üretimini stimüle ederler. IL 2 üretimi T hücre aktivasyonuna sebep olur. Aktive T hücreleri yüzeyinde IL 2 reseptörü (55-kDA/ 75-kDA heterodimer) mevcuttur ve 55-kDA zincirine çözünebilir IL 2 reseptörü (sil2r) denir. sil2r ün aktif sarkoidozlu olgularda arttığı bildirilmiştir (6, 19). (Şekil-2). Stimulus Monosit-makrofaj Sitokinler TNFγ aktivasyonu IL ler T hücre aktivasyonu IL-2 reseptörü belirir IL-1,IL-6 IL-2 Hepatik akut faz reaktanları artar CRP, SAA Şekil 2: Sarkoidozdaki IL2R, CRP ve SAA aktivite belirteçlerinin patogenezdeki yeri 9

10 Sarkoidozda araştırılan aktivite belirteçleri Tablo 2 de, kaynağı ve klinik önemi Tablo 3 de özetlenmiştir. (24) Tablo 2: Sarkoidozda araştırılan aktivite belirteçleri KLİNİK SERUM BAL Ateş Üveit Eritema nodosum Lupus pernio Makulopapüler döküntü Poliartralji Splenomegali Progresif semptomlar Akciğer radyolojisinin bozulması Akciğer fonksiyonlarının kötüleşmesi Pozitif Ga 67 sintigrafisi Makrofaj ve granülom ilişkili markırlar ACE Kalsitiriol/Hiperkalsemi Lizozim Karboksipeptidaz Termolizin benzeri metallopeptidaz Neopterin Lenfosit ile ilişkili markırlar IgE β2 mikroglobülin Çözünebilir IL reseptörleri Adenozin deaminaz INFγ İmmün kompleksler Hipergammaglobinemi Ekstrasellüler matriks ile ilişkili markırlar PCP-3 Hiyaluronan Fibronektin Lenfositler CD4/CD8 oranı Kollagenaz PCP-3 Hiyaluronan Fibronektin Vitronektin 10

11 Tablo 3: Sarkoidozda aktivite belirteçleri, bunların kaynağı ve klinik önemi: Aktivite belirteçleri Kaynağı Klinik önemi Kalsiyum Kalsitriol ACE Lizozim Neopterin Beta 2 mikroglobülin sil 2 ADA Prokollajen peptid III Fibronektin Kollajenaz Elastaz Solubl CD27 sil-6r SCAM 1 Aşırı kalsitriol üretimi Alveolar makrofajlar, T lenfosit Epiteloid hücre, makrofaj Epiteloid hücre, makrofaj Aktive monosit/makrofaj Aktive lenfosit Aktive lenfosit, monosit/alveolar makrofaj Lenfosit Karaciğer hücresi, fibroblast Aktive alveolar makrofaj, karaciğer hücresi Nötrofil Nötrofil T lenfosit T lenfosit, makrofaj Alveolar makrofaj, lenfosit SARKOİDOZDA KLİNİK GİDİŞ VE PROGNOZ Sarkoidoz birden çok organ ya da sistemi tutabilir. En sık akciğer (%90) tutulumu görülmekle beraber sırasıyla; periferik lenfatikler (%50 75), cilt (%60 80), karaciğer (%60 80), göz (%17), dalak (%15), kemik (%1 35), tükrük bezleri (%5), kalp ve eklemler (%30) de tutulur. Morbidite ve mortaliteden başlıca sorumlu en sık tutulan organ olan akciğerdir (25). Öksürük ya da nefes darlığı en çok saptanan semptomdur, %30 60 hasta ise asemptomatik olup akciğer grafisindeki lezyonlar rastlantısal olarak tespit edilir. Sarkoidozda klinik gidiş ve prognoz değişkendir. Hastaların 1/3 ünde spontan remisyon saptanır fakat %10 30 olguda gidişat kroniktir (26, 27). Klinik olarak hastalığın başlangıcına göre üç tip sarkoidozdan bahsedilir: (24) 1. Akut sarkoidoz; başlangıç anidir ve bu tip Afrika kökenli Amerikalı lardan çok Kafkas ırkında izlenir. Löfgren sendromu bilateral hiler lenfadenopati, artrit, eritema nodozum ve sıklıkla konstitüsyonel semptomlarla karakterizedir. Eritema nodozum genellikle alt ekstremitelerde, birkaç santimetre büyüklükte, kırmızı ve hassas nodüllerdir. Artrit şiddetli 11

12 olup çoğunlukla hareket kısıtlanması mevcuttur. Löfgren sendromunda prognoz iyidir ve genellikle 2 yıl içinde spontan remisyon olur. Heertfordt sendromu; anterior üveit, parotis bezi tutulumu, fasial sinir paralizisi ve ateş olarak bilinen akut tablodan oluşur. 2. Subakut sarkoidoz; iki yıldan daha kısa süren akciğer hastalığı belirtileri ya da semptomlarından oluşur. 3. Kronik sarkoidoz; iki yıldan daha fazla süren akciğer hastalığı bulguları ya da semptomlarından oluşur. Sinsi başlangıçlıdır. Organ tutulumuna bağlı semptomlar, sıklıkla da akciğer tutulumuna bağlı dispne, öksürük ön planda iken, konstitüsyonel semptomlar akut forma göre daha nadirdir. Kronik sarkoidozda fibrokistik tutulum ve akciğer dışı tutulum yaygındır. Relaplar sıktır, iyileşme daha azdır ve uzun zaman alır. Akciğer fonksiyonlarında çok fazla miktarda kayıp oluşturabilir ve alveolar yapıyı bozar. (15, 28). Tedavi kararı vermeden önce spontan remisyon olasılığı göz önünde bulundurulmalıdır. Ciddi semptomatik veya progresif pulmoner sarkoidoz seyrinde, posterior üveit/topikal tedaviye cevap vermeyen anterior üveit, nörosarkoidoz, kardiyak tutulum, persistan hiperkalsemi, renal ve hepatik disfonksiyon, pitiüter tutulum, splenomegali/hipersplenizm bulgularının varlığında tedavi verilmelidir (22). Tedavide prednizolon çok önemlidir. Her ne kadar hastalığın uzun süreli seyrini değiştirmede ve total etkinlik konusunda tartışmalar bulunsa da organ disfonksiyonunu geri çevirme ve semptomatik rahatlamayı sağlama konusundaki faydası tartışmasızdır (28). 12

13 MATERYAL METOT A. Hasta Populasyonu: 1- Hasta Özellikleri: Çalışmamıza Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs 3 Kliniği nde sarkoidoz tanısı ile takip edilmekte olan 210 olgudan Mayıs 2007 Ekim 2007 tarihleri arasında kontrole gelen 48 olgu alınmıştır. Olguların demografik özellikleri, solunum fonksiyon test sonuçları, tanı yöntemleri, tedavi görüp görmedikleri ve hastalıklarının başlangıcından günümüze kadar geçen süre içinde varsa hastalıklarında meydana gelen tekrarlamalar kaydedildi. Kontrol grubu olarak sağlıklı, sigara içmeyen bireyler çalışmaya alındı. Çalışma için hastalardan yazılı onay ve İstanbul Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesi nden etik kurul kararı alındı. 2- Aktif ve İnaktif Hastalığın Tanımı: Klinik olarak; 1. Eritema nodosum varlığı 2. Artrit 3. Egzersiz dispnesi 4. Yeni ortaya çıkan ekstrapulmoner organ tutulumu Pulmoner fonksiyonlar açısından; 1. 3 ay ara ile yapılan solunum fonksiyon testlerinde FEV1, FVC değerleri arasında en az %15 2. DLCO değerleri arasında en az %10 fark olması Radyolojik olarak; 1. Yeni bir lenf nodunun ortaya çıkması 2. Var olan lenf nodunun hacminin iki katına çıkması veya gerilemesi 3. Yani gelişen diffüz interstisyel ve/veya alveolar tip radyolojik patern Yukarıdakilerden en az bir tanesi varsa hasta aktif olarak değerlendirilir.(22, 29) 3- Dispne Tanımı: Hastaların dispne dereceleri İngiliz Tıbbi Araştırma Konseyi (MRC) Dispne Ölçeği ile değerlendirildi (30). Bu ölçek Tablo 4 te verilmiştir. 13

14 Tablo 4: MRC Dispne Ölçeği 0. Derece Nefes darlığı yok 1. Derece Ağır egzersizle nefes darlığı 2. Derece Düz zeminde hızlı yürürken veya hafif yokuş çıkarken nefes darlığı 3. Derece Aynı yaştakilere göre daha yavaş yürüme ile veya düz zeminde yürürken nefes almak için durmak zorunda kalacak şekilde nefes darlığı 4. Derece Yaklaşık 100 m yürüyünce nefes almak için durmak veya düz zeminde birkaç dakika yürüyünce durmak zorunda kalacak şekilde nefes darlığı 5. Derece Evden çıkamayacak kadar nefes darlığı çekmek veya giyinmek gibi aktiviteler sırasında nefes darlığı 4- Tanı: Sarkoidoz tanısında, uygun klinik ve radyolojik bulguların yanı sıra bir veya daha çok organdan alınan biyopsilerde, histopatolojik olarak nonkazeöz granülomların gösterilmesi, tüberküloz ve mantar yönünden yapılan incelemelerin (direkt bakı, kültür) negatif kalması ve diğer granülomatöz hastalıkların dışlanması esas alındı. Histolojik tanı için biyopsi alınmasına izin vermeyen ve/veya Löfgren sendromlu olgularda klinik ve radyolojik uyumluluk ve diğer hastalıkların dışlanmasının yanı sıra galyum sintigrafisindeki uyumluluklar ve takiplerinde sarkoidoz dışı bir hastalık saptanmaması dikkate alındı. Tüm olgulara fiberoptik bronkoskopi yapıldı. Bazı olgularda olanaksızlıklar nedeniyle bronkoalveoler lavaj uygulanamadı. Transbronşiyal biyopsi sonucu tanı konamayan olgulara histopatolojik tanı için cilt, tükrük bezi, periferik lenf bezi, skalen lenf bezi biyopsileri veya mediastinoskopi yapıldı. Akciğer dışı organ tutulumu açısından tüm olgulara ekokardiyografi, batın ultrasonu, cilt ve göz muayeneleri yapıldı. Radyolojik sınıflama Siltzbach sınıflamasına göre yapıldı. Akciğer grafisinde parankim tutulumunun belirgin olmadığı veya karar verilemeyen hastalarda yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi de çektirildi. 5- Tedavi: Asemptomatik evre I olgular; akciğer dışı tutulum olmadıkça tedavi edilmedi. Evre II ve III olgular hafif veya orta derecede semptomlu ise yakın izlem yapılarak spontan remisyon olasılığı göz önüne alındı. Semptomatik, solunum fonksiyon testi bozuk, radyolojik olarak yaygın infiltrasyonu olan olgular tedavi edildi. Kortikosteroid tedavi endikasyonu olan akciğer dışı organ tutulumlu olgularda da tedavi başlandı. Tedavi planı hastaların tanı aldıkları yıllara bağlı olarak değişmişti yılı öncesi belirgin bir protokol olmayıp, mg 14

15 metilprednisolon ile tedavi başlanıp, her hastanın klinik ve radyolojik bulgularına göre altı ay ile bir yıl süren tedaviler yapılmıştı yılı sonrasında tüm olgularda Judson ve Arkadaşlarının altı basamaklı tedavi planı uygulandı (31). Tedavide; naproksen, indometasin, pentoksifilin veya kortikosteroidler (metilprednisolon, deflazakort) kullanıldı. 6- Takip: Tanı konulduktan sonra kortikosteroid tedavisi başlanılan hastalar tedavi sonuna kadar bir veya iki aylık takiplerle, alternatif tedavi verilenler iki-üç ayda bir klinik ve radyolojik olarak izlendi. Tedavisi tamamlanan hastalar daha sonra tedavi sonu birinci yılda üç ayda bir, ikinci yılda altı ayda bir, daha sonra yılda bir kere radyolojik olarak kontrol edildi. İlaçsız takipteki hastalarda tanı sonrası aynı sürelerde kontrole çağrıldılar. Bu durum çalışma protokolü olmayıp rutin takibin bir parçasıdır. 7- Olgu Tanımlamaları: Tedavide: Tanı konduktan sonra kortikosteroid tedavisi başlanan hastalar. Spontan remisyon: Spontan olarak klinik/radyolojik düzelme. Tedaviye bağlı remisyon: Kortikosteroid tedavinin sonlandılmasını takiben klinik/radyolojik düzelme. Kronik: Hastalığın 2 yıldan fazla süredir olması. B. Kontrol Grubu: Sigara içmeyen gönüllülerden oluştu, hiç birinin herhangi bir hastalığı veya tedavi öyküsü yoktu. Sadece aktivite belirteçlerini değerlendirmek için kan alındı. C. Spirometrik İncelemeler: Hastaların spirometrik incelemeleri Sensor Medics Vmax 2130 V6200 cihazı kullanılarak yapıldı. DLCO ise tek solukluk nitrojen testi ile Vmax 2000 cihazı ile ölçüldü. Ç. Serolojik İncelemeler: 1- IgE Ölçümü: Kinetik bir enzim yoluyla (Alastat mikroplate, DTP, Amerika) immünometrik olarak ölçüldü. 2- ADA Tayini: 15

16 Glustinin kalorimetrik yöntemiyle ölçüldü. ADA enzimi ortamdaki adenozini 37 o C de ph 6,4 de inozine dönüştürür. Bu dönüşüm sırasında amonyak oluşmaktadır. Oluşan amonyak alkali hipoklorit ve fenollü çözelti ile işleme sokularak indofenol oluşturur. Bu çözelti mavi renklidir, mavi rengin şiddeti ADA yoğunluğu ile ilişkilidir. 3- ACE Tayini: Spektrofotometrik yolla ölçüldü. Sentetik tripeptid substrat N-(3-(2-furyl) acryloly) phenylalanylglycyglycine (FAPGG) içeren ACE reagenti kullanıldı. Aşağıdaki reaksiyon ACE tarafından katalize edilir. ACE FAPGG FAB + Glisilglisin Bu yolla 340 N da absorbans azalır, böylelikle reaksiyon hızı hesaplanarak ACE aktivitesi ölçülür. 4- sil-2r Ölçümü: Serum IL-2R enzim bağlı immün assay (ELISA) yöntemi ile çalışıldı, örnekler alındığı andan çalışma anına kadar 70 o C lik dondurucuda saklandı ve simültane analiz edildi. 5- Amiloid A Ölçümü: Serum amiloid A enzim bağlı immün assay (ELISA) yöntemi ile çalışıldı, örnekler alındığı andan çalışma anına kadar 20 o C lik dondurucuda saklandı ve simültane analiz edildi. D. İstatistiksel İncelemeler: Verilerin değerlendirilmesinde SPSS for Windows 10.0 istatistik paket programı kullanıldı. Karşılaştırmalarda, Mann Whitney U, tekrarlayan ölçümlerde varyans analizi, Pearson korelasyon, Mc Nemar Fisher Exact ve Ki-kare testleri kullanıldı. p<0.05 anlamlı kabul edildi. BULGULAR 16

17 Çalışmaya Mayıs Ekim 2007 tarihleri arasında kontrole gelen 39 (%81,3) kadın, 9 (%18,8) erkek olgu alındı. Olguların demografik özellikleri Tablo 5 te görülmektedir. Tablo 5: Olguların demografik özellikleri n % Hasta sayısı 48 Kadın/Erkek 39/9 81,3/18,8 Yaş (ort) 44, ,90 Smoker/Nonsmoker 11/37 22,9/77,1 Tanı Yöntemi FOB-Forseps biyopsi FOB-TBB FOB-TBB+Cilt biyopsisi FOB-TBB+Parotis biyopsisi Ga sintigrafisi Ga sint.+fob-tbb Ga sint.+cilt biyopsisi Mediastinoskopi Klinik radyolojik Evre ,3 11,8 1,5 1,5 7,4 4,4 4,4 22,1 1/2/3/4 25/17/6/0 52,1/35,4/12,5/0 Solunum Fonksiyon Parametreleri FEV1(ort.) FVC (ort) FEV1/FVC (ort.) DLCO (ort.) Semptomlar 83,12 87,26 81,60 80,80 EN/Artrit/Dispne 1/0/28 2,1/0/58,8 MRC 0/1/2/3/4 28/17/3/0 58,3/35,4/6,3/0 7,4 Sağlıklı kontrol grubu 10 kadın, 10 erkek olup, yaş ortalaması 38, ,36 idi. I. AKTİVİTE TANIMINA GÖRE OLGULARIN GRUPLANDIRILMASI Materyal metotta belirtilen kriterlerden en az bir tanesinin varlığında hasta aktif kabul edilmesi durumu göz önünde bulundurulduğunda 37 olgu aktif, 11 olgu inaktif olarak 17

18 sınıflandırıldı. Aktif ve inaktif olgular arasında cinsiyet, evre, EN, artrit, dispne ve sigara öyküsü bakımından anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0,05) (Tablo 6). Tablo 6: Aktif ve inaktif olguların demografik özelllikleri İnaktif Aktif n % n % Ki-kare p Cins Erkek 3 27,3 6 16,2 Kadın 8 72, ,8 Evre 0, , , , , ,2 EN 2,20 0,332 Yok , ,3 Var 1 2,7 Artrit 0,771 Yok , ,0 Dispne Yok 8 72, ,1 Var 3 27, ,9 Sigara 0,319 Nonsmoker 7 63, ,1 Smoker 4 36,4 7 18,9 0,246 (Ki-kare veya Fisher exact test) II. : KLİNİK, FİZYOLOJİK VE RADYOLOJİK KRİTERLERE GÖRE HASTALARIN AKTİVİTE DURUMLARI Fizyolojik, radyolojik ve klinik olarak yapılan aktivite değerlendirmesinde, fizyolojik kriterlerle daha fazla sayıda hastanın aktif olarak değerlendirildiği görüldü (sırasıyla %83,8, %32,4, %29,7) (Tablo 7). Fizyolojik aktivite durumu, klinik ve radyolojik aktivite durumuna göre anlamlı derecede daha fazla idi (p<0,001). 18

19 Tablo 7: Klinik, fizyolojik ve radyolojik kriterlere göre hastaların aktivite durumları İnaktif (n: 11) Aktif (n: 37) n % n % KLİNİK İnaktif , ,3 Aktif 11 29,7 FİZYOLOJİK İnaktif ,0 6 16,2 Aktif 31 83,8 RADYOLOJİK İnaktif , ,6 Aktif 12 32,4 (Mc Nemar) III. SERUM BELİRTEÇLERİNİN SARKOİDOZLU OLGULARDA DEĞERLENDİRİLMESİ Serum ACE, ADA, IL2R ve amiloid A seviyeleri kontrol grubu ile karşılaştırıldığında sarkoidozlu olgularda anlamlı derecede daha yüksek (p<0,05), IgE seviyesi düşük bulunmuştur. İki grup arasında CRP değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlılık saptanmamıştır (p>0,05). (Tablo 8). Tablo 8: Serum belirteçlerinin sarkoidozlu olgularda değerlendirilmesi Çalışma grubu Kontrol Grubu Ortalama SS Ortalama SS p ACE 49,50 41,04 25,44 13,38,006** ADA 52,491 23,140 11,650 3,686,000*** CRP 9,303 11,260 13,900 16,345,308 IGE 46,91 45,61 63,850 28,218,021* SAA(mikrogrml) 50,231 40,725 31,301 37,375,025* IL2R(pg/ml) 1154, , , ,930,010* (Mann Whitney u testi) 19

20 Serum belirteçleri AUC açısından değerlendirildiğinde; ADA en yüksek eğri altında kalan alana sahip (0.98 CI 0,96-1,0) olan parametre olarak bulunmuştur. Duyarlılığı % 93,8 seçiciliği ise % 100 olması nedeniyle de en yüksek tanı değerine sahiptir. (%96,6) SAA ve IL2R ise ortalama bir tanı değerine sahiptir ve aralarında önemli bir fark saptanmamıştır. SAA için eğri altında kalan alan (0.67 CI 0, ), IL2R içinse eğri altında kalan alan (0.70 CI 0, ) olarak hesaplanmıştır. Doğru tanı koyma oranı SAA için %66.2, IL2R için ise % 61.7 bulunmuştur. Bu oranlar birbirine benzerdir (Tablo 9). Tablo 9 (a, b, c, d): Serum belirteçlerinin korelasyon açısından değerlendirilmesi 1,00,75 Reference Line,50 IL2R(pgml) SAA(mikrogrml) Sensitivity,25 0,00 0,00,25,50,75 1,00 IGE CRP ADA ACE 1 - Specificity AUC Alan SD p Asemptomatik %95 CI Alt sınır Üst sınır ACE,711,062,006**,589,833 ADA,982,013,000***,958 1,007 CRP,421,076,310,273,569 IgE,324,067,023,193,455 SAA,673,075,025,527,819 IL2R,701,065,010,574,827 Cut-Off Duyarlılık Seçicilik ACE 25 72,9 60,0 ADA 20 93,8 100,0 IgE 45 66,7 70,0 SAA 20 72,9 50,0 20

21 IL2R ,4 65,0 SEÇİCİLİK DUYARLILIK ADA SAA ACE IL2R IV. SERUM BELİRTEÇLERİNİN SARKOİDOZLU OLGULARDA AKTİVİTE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Serum belirteçlerinin hepsi aktif grupta daha yüksek bulunmasına rağmen sadece SAA değeri aktif olgularda inaktif olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001) (Tablo 10). Tablo 10: Serum belirteçlerinin sarkoidozlu olgularda aktivite açısından değerlendirilmesi İnaktif Aktif Ortalama SS Ortalama SS p ACE 37,36 20,19 53,11 45,03,432 ADA 40,996 18,817 55,908 23,417,062 CRP 5,862 3,310 10,325 12,561,367 IgE 49,918 46,026 78, ,001,969 SAA 27,919 25,404 56,865 42,293,034* IL2R 559, , , ,804,155 (Mann Whitney U testi) V. SERUM BELİRTEÇLERİNİN SARKOİDOZLU OLGULARDA AKTİVİTE ALT GRUPLARI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Serum belirteçleri sarkoidozlu olgularda aktivite alt grupları açısından değerlendirildiğinde radyolojik olarak aktif 12 olgu, fizyolojik olarak aktif 31 olgu ve klinik olarak aktif 11 olguda aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç bulunmamıştır (Tablo 11). 21

Sarkoidoz da aktivite belirlemede serum belirteçlerinin önemi The importance of serum markers to detect the activity of Sarcoidosis

Sarkoidoz da aktivite belirlemede serum belirteçlerinin önemi The importance of serum markers to detect the activity of Sarcoidosis Araştırma Makalesi / Research Paper Ege Tıp Dergisi / Ege Journal of Medicine 49(1):41-48, 2010 Sarkoidoz da aktivite belirlemede serum belirteçlerinin önemi The importance of serum markers to detect the

Detaylı

Sarkoidozda Cilt Tutulumu: 42 Olgunun Analizi

Sarkoidozda Cilt Tutulumu: 42 Olgunun Analizi Sarkoidozda Cilt Tutulumu: 42 Olgunun Analizi Ferhan ÖZŞEKER*, Sevinç BİLGİN*, Ümmühan BAYRAM**, Ateş BARAN*, Bülent ALTINSOY***, Döndü GÜNEYLİOĞLU****, Esen AKKAYA* * İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Merih Tepeoğlu1, Özgür Ekinci2, Nalan Akyürek2, Leyla Memiş2, Nurdan Köktürk3

Merih Tepeoğlu1, Özgür Ekinci2, Nalan Akyürek2, Leyla Memiş2, Nurdan Köktürk3 Merih Tepeoğlu1, Özgür Ekinci2, Nalan Akyürek2, Leyla Memiş2, Nurdan Köktürk3 Başkent Üniversitesi Patoloji AD1 Gazi Üniversitesi Patoloji AD2 Gazi Üniversitesi Göğüs Hastalıkları D3 Sarkoidoz, etyolojisi

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Ventilatörle İlişkili Pnömonili Hastalarda Serum C-Reaktif Protein, Prokalsitonin, Solubl Ürokinaz Plazminojen Aktivatör Reseptörü (Supar) Ve Neopterin Düzeylerinin Tanısal

Detaylı

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ Dinç Süren 1, Mustafa Yıldırım 2, Vildan Kaya 3, Ruksan Elal 1, Ömer Tarık Selçuk 4, Üstün Osma 4, Mustafa Yıldız 5, Cem

Detaylı

mm3, periferik yaymasında lenfosit hakimiyeti vardı. GİRİŞ hastalığın farklı şekillerde isimlendirilmesine neden Olgu 2 Olgu 3

mm3, periferik yaymasında lenfosit hakimiyeti vardı. GİRİŞ hastalığın farklı şekillerde isimlendirilmesine neden Olgu 2 Olgu 3 24 P. I. AĞRAS ve Ark. GİRİŞ Ürtikeryal vaskülit histolojik olarak vaskülit bulgularını gösteren, klinikte persistan ürtikeryal döküntülerle karakterize olan bir klinikopatolojik durumdur (1). Klinikte

Detaylı

Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı. Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D.

Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı. Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D. Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D. Biyomarkır Özel bir patolojik ya da fizyolojik durumla ilişkili herhangi bir biyomolekül

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

DR.ENVER YALNIZ İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

DR.ENVER YALNIZ İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DR.ENVER YALNIZ İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OLGU-1 44 yaşında, erkek olgu futbol antrenörü 10 gündür ateş, eforla olan nefes darlığı, kuru öksürük

Detaylı

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM Dünya genelinde 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmekte Gelişmiş ülkelerde artan prevalansa sahip Hasta veya toplum açısından yüksek maliyetli bir hastalık

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON Dr.Mahmut İlker Yılmaz 25 Eylül 2010, Antalya İNFLAMASYON İnflamasyon Kronik inflamasyon İnflamasyon İyi Kötü Çirkin "Her kelimeyi bir şekille anlatan Çincede

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Dr. E. Tuba CANPOLAT 1, Dr. Alper FINDIKÇIOĞLU 2, Dr. Neşe TORUN 3 1 Başkent Üniversitesi

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı Yandal Ar. Gör. Uzm. Dr. Kübra Öztürk Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler:

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler: LÖKOSİT WBC; White Blood Cell,; Akyuvar Lökositler kanın beyaz hücreleridir ve vücudun savunmasında görev alırlar. Lökositler kemik iliğinde yapılır ve kan yoluyla bütün dokulara ulaşır vücudumuzu mikrop

Detaylı

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONLARI TİP I TİP II TİPII TİPIII TİPIV TİPIV TİPIV İmmün yanıt IgE IgG IgG IgG Th1 Th2 CTL Antijen Solübl antijen Hücre/

Detaylı

Sjögren sendromu (SS) lakrimal bezler ve tükrük bezleri başta olmak üzere, tüm ekzokrin bezlerin lenfositik infiltrasyonu ile karakterize, kronik,

Sjögren sendromu (SS) lakrimal bezler ve tükrük bezleri başta olmak üzere, tüm ekzokrin bezlerin lenfositik infiltrasyonu ile karakterize, kronik, Sjögren Sendromu Açısından Araştırılan Hastalarda Minör Tükrük Bezi Biyopsisine Ait Histopatolojik Parametreler İle Laboratuar Ve Klinik Özelliklerin Analizi Betül Ünal*, Veli Yazısız**, Gülsüm Özlem Elpek*,

Detaylı

BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ. Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr.

BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ. Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr. BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr. Aslı KANTAR Akut rejeksiyon (AR), greft disfonksiyonu gelişmesinde major

Detaylı

Pulmoner hipertansiyon hastalarının takibinde fraksiyone ekshale nitrik oksitin yeri

Pulmoner hipertansiyon hastalarının takibinde fraksiyone ekshale nitrik oksitin yeri Pulmoner hipertansiyon hastalarının takibinde fraksiyone ekshale nitrik oksitin yeri Nilay Orak Akbay*, Züleyha Bingöl*, Nuran Gökbulut*, Esen Kıyan*, Ekrem Bilal Karaayvaz**, Mehmet Kocaağa**, Ahmet Kaya

Detaylı

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi ALLERJİ AŞILARI Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi Allerji aşıları Allerjen immunoterapi Allerjik bir hastaya giderek artan miktarlarda allerjen

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 9 Ağustos 2016 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 9 Ağustos 2016 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 9 Ağustos 2016 Salı Yandal Ar. Gör. Uzm. Dr. Kübra Öztürk Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nefroloji Bilim Dalı

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nefroloji Bilim Dalı Neslihan Çiçek, Harika Alpay, İbrahim Gökce, Serçin Güven, Ali Yaman Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nefroloji Bilim Dalı 9. Ulusal Çocuk Nefroloji Kongresi, 24-27 Kasım 2016, Antalya Giriş Çocuklarda

Detaylı

Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği

Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği 32. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon, Diyaliz ve Transplantasyon Kongresi Dr. Cihan Heybeli

Detaylı

Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count

Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count TAM KAN SAYIMI Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count Tam kan sayımı kanı oluşturan hücrelerin sayılmasıdır, bir çok hastalık için çok değerli bilgiler sunar. Test venöz kandan yapılır. Günümüzde

Detaylı

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2 Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Radyoloji Ana Bilim Dalı, İzmir 2 Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği, İzmir

Detaylı

Erken Evre Akciğer Kanserinde

Erken Evre Akciğer Kanserinde Erken Evre Akciğer Kanserinde Görüntüleme Dr. Figen Başaran aran Demirkazık Hacettepe Universitesi Radyoloji Anabilim Dalı Kasım 2005 Mayıs 2006 Müsinöz ve nonmüsinöz tipte bronkioloalveoler komponenti

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı Dr. Derda GÖKÇE¹, Prof. Dr. İlhan YETKİN², Prof. Dr. Mustafa CANKURTARAN³, Doç. Dr. Özlem GÜLBAHAR⁴, Uzm. Dr. Rana Tuna DOĞRUL³, Uzm. Dr. Cemal KIZILARSLANOĞLU³, Uzm. Dr. Muhittin YALÇIN² ¹GÜTF İç Hastalıkları

Detaylı

Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli?

Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli? Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli? Dr.Ercan YENİLMEZ GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enfeksiyon

Detaylı

İnterstisyel hastalıklar. klarında klinik değerlendirme. erlendirme

İnterstisyel hastalıklar. klarında klinik değerlendirme. erlendirme İnterstisyel akciğer hastalıklar klarında klinik değerlendirme erlendirme Doç.Dr.Dr.Benan.Benan MüsellimM Solunumsal semptomlar Dispne Öksürük Balgam Göğüs s ağrısıa Hemoptizi Alveoler hemoraji sendromları

Detaylı

SARKOİDOZ Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

SARKOİDOZ Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı SARKOİDOZ Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sarkoidoz nedeni bilinmeyen, sistemik granülomatöz bir hastalıktır. En çok tutulan yapılar toraks

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule

Detaylı

Sarkoidozda Klinik, Laboratuvar, Fonksiyonel Parametreler ve Prognoz #

Sarkoidozda Klinik, Laboratuvar, Fonksiyonel Parametreler ve Prognoz # Sarkoidozda Klinik, Laboratuvar, Fonksiyonel Parametreler ve Prognoz # Erdoğan ÇETİNKAYA, Pınar YILDIZ, Figen KADAKAL, Sedat ALTIN, Arman POLUMAN, Veysel YILMAZ Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Bakır M¹, Engin A¹, Kuşkucu MA², Bakır S³, Gündağ Ö¹, Midilli K² Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL

HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL Abdullah Özkök¹, Yaşar Çalışkan 1, Tamer Sakacı 2, Gonca Karahan 3, Çiğdem Kekik 3, Alper Özel 4, Abdulkadir

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi Hastalarında Malnutrisyon ve İnflamasyonun Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Ebru Karcı, Erkan Dervişoğlu lu, Necmi Eren, Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

Kardiyopulmoner bypass uygulanacak olgularda insülin infüzyonunun inflamatuvar mediatörler üzerine etkisi

Kardiyopulmoner bypass uygulanacak olgularda insülin infüzyonunun inflamatuvar mediatörler üzerine etkisi Kardiyopulmoner bypass uygulanacak olgularda insülin infüzyonunun inflamatuvar mediatörler üzerine etkisi Zeliha Özer*, Davud Yapıcı*, Gülçin Eskandari**, Arzu Kanık***, Kerem Karaca****, Aslı Sagün* Mersin

Detaylı

Gestasyonel Diyabette Nötrofil- Lenfosit Oranı, Ortalama Platelet Hacmi ve Solubıl İnterlökin 2 Reseptör Düzeyi

Gestasyonel Diyabette Nötrofil- Lenfosit Oranı, Ortalama Platelet Hacmi ve Solubıl İnterlökin 2 Reseptör Düzeyi Gestasyonel Diyabette Nötrofil- Lenfosit Oranı, Ortalama Platelet Hacmi ve Solubıl İnterlökin 2 Reseptör Düzeyi Yrd. Doç. Dr. Cuma MERTOĞLU Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Gestasyonel

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi HIV infeksiyonlu hastalarda tüberküloz sıklığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi 212 HIV infeksiyonlu hasta - 8 Akciğer tüberkülozu - 4

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon)

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberküloz bütün yaş gruplarında görülen ve tüm sistemleri tutabilen bir hastalıktır. Tüberküloz prevalansının yüksek olduğu toplumlarda genellikle çocuk

Detaylı

NEFROTİK SENDROMLU ÇOCUKLARDA MDR 1 CEVABIN BELİRLENMESİNDE ROLÜ

NEFROTİK SENDROMLU ÇOCUKLARDA MDR 1 CEVABIN BELİRLENMESİNDE ROLÜ NEFROTİK SENDROMLU ÇOCUKLARDA MDR 1 GENİ mrna EKSPRESYONUNUN TEDAVİYE CEVABIN BELİRLENMESİNDE ROLÜ Özgü Hançerli*, Aslıhan Kara*, Metin Kaya Gürgöze*, Murat Kara** Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi *Çocuk

Detaylı

GLUTEN SENSİTİF ENTEROPATİ(ÇÖLYAK HASTALIĞI) TANISINDA NON- İNVAZİV TANI TESTLERİ İLE İNVAZİV TANI TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

GLUTEN SENSİTİF ENTEROPATİ(ÇÖLYAK HASTALIĞI) TANISINDA NON- İNVAZİV TANI TESTLERİ İLE İNVAZİV TANI TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI GLUTEN SENSİTİF ENTEROPATİ(ÇÖLYAK HASTALIĞI) TANISINDA NON- İNVAZİV TANI TESTLERİ İLE İNVAZİV TANI TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Dr.Yasemin Derya Gülseren Ali Kudret Adiloğlu, Mihriban Yücel, Levent Filik,

Detaylı

İNFEKSİYÖZ ENSEFALİTLER: HSV-1 E BAĞLI OLAN VE OLMAYAN OLGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI

İNFEKSİYÖZ ENSEFALİTLER: HSV-1 E BAĞLI OLAN VE OLMAYAN OLGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI İNFEKSİYÖZ ENSEFALİTLER: HSV-1 E BAĞLI OLAN VE OLMAYAN OLGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI Seniha Başaran, Elif Agüloğlu, Aysun Sarıbuğa, Serap Şimşek Yavuz, Atahan Çağatay, Oral Öncül, Halit Özsüt, Haluk Eraksoy

Detaylı

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Haner Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi İmmün-tolerans Adaptif immün yanıt etkili anti-bakteryal immünite ile antiself yanıtın dengede tutulmasına bağlıdır.

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon Granülom / Granülomatoz reaksiyon Non-enfektif granülomatozlar: Sinir sistemi tutulumu ve görüntüleme Küçük nodül Bağışıklık sisteminin, elimine edemediği yabancı patojenlere karşı geliştirdiği ve izole

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ + KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ + RENAL ALLOGREFTİN UZUN DÖNEM SAĞKALIMI 1 yıllık sağkalım %95 5 yıllık sağkalım %80 10 yıllık sağkalım %50 USRDS,

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Olgu sunumu. Doç Dr Göksel Kıter Pamukkale Üniversitesi Göğüs Hast.

Olgu sunumu. Doç Dr Göksel Kıter Pamukkale Üniversitesi Göğüs Hast. Olgu sunumu Doç Dr Göksel Kıter Pamukkale Üniversitesi Göğüs Hast. gokselkiter@yahoo.com 54y, K, Denizli, evhanımı Ani başlayan öksürük ve nefes darlığı 2,5 ay önce hiçbir solunumsal yakınma yok 10 gün

Detaylı

Sarkoidoziste Antikardiolipin Antikor Düzeyleri #

Sarkoidoziste Antikardiolipin Antikor Düzeyleri # Sarkoidoziste Antikardiolipin Antikor Düzeyleri # Alev ATASEVER*, Feza BACAKOĞLU*, Gökhan KESER*, Mustafa ÖZHAN*, Oğuz KILINÇ***, Eyüp Sabri UÇAN***, Eker DOĞANAVŞARGİL** * Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 3. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 43 yaşında erkek hasta, çiftçi Yakınması: Öksürük, balgam, balgamla karışık kan tükürme, nefes darlığı Hikayesi: Yaklaşık 5 aydır öksürük ve balgam yakınması olan

Detaylı

PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ. Klinik ve patolojik özellikler

PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ. Klinik ve patolojik özellikler PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ Klinik ve patolojik özellikler Neslihan KURTULMUŞ,, Mete DÜREN, D Serdar GİRAY, G Ümit İNCE, Önder PEKER, Özlem AYDIN, M.Cengiz

Detaylı

SEPSİSTE YENİ TANIMLAMALAR NE DEĞİŞTİ? Doç. Dr. Murat Hakan Terekeci

SEPSİSTE YENİ TANIMLAMALAR NE DEĞİŞTİ? Doç. Dr. Murat Hakan Terekeci SEPSİSTE YENİ TANIMLAMALAR NE DEĞİŞTİ? Doç. Dr. Murat Hakan Terekeci Sepsis enfeksiyona bağlı oluşan günümüzde sık karşılaşılan ve ciddi mortalitesi olan bir durum. -Yaşlı nüfus sayısında artma -İmmünbaskılı

Detaylı

Epstein-Barr virüs enfeksiyonlarında trombosit parametrelerinin değerlendirilmesi

Epstein-Barr virüs enfeksiyonlarında trombosit parametrelerinin değerlendirilmesi Epstein-Barr virüs enfeksiyonlarında trombosit parametrelerinin değerlendirilmesi Habip ALMİŞ, İbrahim Hakan BUCAK, Mehmet TURGUT. Adıyaman Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul ÖZGEÇMİŞ...(Pejman Golabi)......Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doğum Tarihi : 05.05.1974 Doğum Yeri İş Adresi : Tahran-İran : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul Telefon:

Detaylı

START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor?

START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor? START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor? Dr. Sabri Atalay İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği KLİMİK

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Konuşmanın Akışı Genel bilgiler Cisplatine bağlı ABY IL-33 Cisplatine bağlı ABY de

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 1 2 3 4 ANTİRETROVİRAL TEDAVİ HIV eradiksayonu yeni tedavilerle HENÜZ mümkün değil

Detaylı

1/3 Üst Üst loblar AL süp. seg. 2/3 Alt. Gurney JW. Radiology 1988;167: Ventilasyon %30 Perfüzyon %5 Lenf akımı: TB,Sarkoidoz Silikoz, E.G.

1/3 Üst Üst loblar AL süp. seg. 2/3 Alt. Gurney JW. Radiology 1988;167: Ventilasyon %30 Perfüzyon %5 Lenf akımı: TB,Sarkoidoz Silikoz, E.G. O 2, ph: TB Gerilim: Amfizem V/Q=3:1 Ventilasyon %30 Perfüzyon %5 Lenf akımı: TB,Sarkoidoz Silikoz, E.G. 1/3 Üst Üst loblar AL süp. seg. 2/3 Alt Gurney JW. Radiology 1988;167:359-66 Sarkoidoz ve Langerhans

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

Farklı Açılardan Sarkoidoz: Bir olgu üzerinden

Farklı Açılardan Sarkoidoz: Bir olgu üzerinden Olgu Sunumu Farklı Açılardan Sarkoidoz: Bir olgu üzerinden From different angles, Sarcoidosis: A case over 1 1 1 2 3 Erhan Uğurlu, Göksel Altinişik, Neşe Dursunoğlu, İsmail Hakkı Akbudak, Ümit Aydoğmuş

Detaylı

Bir üniversite hastanesinde tanı konulan sarkoidoz hastalarının klinik özellikleri

Bir üniversite hastanesinde tanı konulan sarkoidoz hastalarının klinik özellikleri JCEI / Abakay ve ark. Sarkoidoz hastalarının klinik özellikleri 2012; 3 (3): 363-367 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2012.03.0179 RESEARCH ARTICLE Bir üniversite

Detaylı

ENDOJEN POSTERİOR ÜVEİTLERDE MEDİKAL TEDAVİ YÖNTEMLERİ DR ŞENGÜL ÖZDEK

ENDOJEN POSTERİOR ÜVEİTLERDE MEDİKAL TEDAVİ YÖNTEMLERİ DR ŞENGÜL ÖZDEK ENDOJEN POSTERİOR ÜVEİTLERDE MEDİKAL TEDAVİ YÖNTEMLERİ DR ŞENGÜL ÖZDEK Uveitler - Prognoz %22 sinde en az bir gözde kanuni körlükle sonuçlanmakta Morbidite İMMÜN MEKANİZMA Ön Üveit: MHC class I/CD8+ sitotoksik

Detaylı

TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT)

TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT) TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT) Tüberkülin deri testi tüberküloz infeksiyonunu gösteren deri testlerinin genel ismidir. Bu testler basilin belirli antijenik bileşenlerinin, tüberküloz basili ile infekte olan

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI SARKOİDOZ HASTALARINDA İNSPİRATUAR KAS EĞİTİMİNİN FONKSİYONEL EGZERSİZ KAPASİTESİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNE

Detaylı

Postpartum/Sessiz Tiroidit. Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD

Postpartum/Sessiz Tiroidit. Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Postpartum/Sessiz Tiroidit Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Tanım Otoimmunite / Lenfositik infiltrasyon Geçici tirotoksikoz Hipotiroidi TFT değişiklikleri,

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması

Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Osman Yüksekyayla, Hasan Bilinç, Nurten Aksoy, Mehmet Nuri Turan Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim

Detaylı

AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI

AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI Yrd. Doç. Dr. Arif Onur EDEN ERZİNCAN ÜNİVERİSTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI AKUT KORONER SENDROM (AKS) Tanı Kriterleri:

Detaylı

b. Amaç: Bakterilerin patojenitesine karşı konakçının nasıl cevap verdiği ve savunma mekanizmaları ile ilgili genel bilgi öğretilmesi amaçlanmıştır.

b. Amaç: Bakterilerin patojenitesine karşı konakçının nasıl cevap verdiği ve savunma mekanizmaları ile ilgili genel bilgi öğretilmesi amaçlanmıştır. İMMÜNOLOJİİ I-DERS TANIMLARI 1- Tanım: Konakçı savunma mekanizmalarının öğretilmesi. b. Amaç: Bakterilerin patojenitesine karşı konakçının nasıl cevap verdiği ve savunma mekanizmaları ile ilgili genel

Detaylı

Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme

Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Uz. Dr. Tevfik Kalelioğlu Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Uz. Dr. Tevfik Kalelioğlu

Detaylı

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı?

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sunum Planı Giriş HBsAg Pozitifliği Kronik Hepatit

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi DR. FATİH TEMOÇİN Fatih TEMOÇİN, Meryem DEMİRELLİ, Cemal BULUT, Necla Eren TÜLEK, Günay Tuncer ERTEM, Fatma Şebnem ERDİNÇ

Detaylı

Blau Hastalığı/ Jüvenil Sarkoidoz Nedir

Blau Hastalığı/ Jüvenil Sarkoidoz Nedir www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Blau Hastalığı/ Jüvenil Sarkoidoz Nedir 2016 un türevi 1. BLAU HASTALIĞI/ JÜVENİL SARKOİDOZ NEDİR 1.1 Nedir? Blau sendromu genetik bir hastalıktır. Hastaların

Detaylı

Pentamer şeklindeki CRP molekülünün şematik gösterimi

Pentamer şeklindeki CRP molekülünün şematik gösterimi C-REAKTİF PROTEİN (YÜKSEK DUYARLIKLI) Kısaltma ve diğer adı: CRP, hs-crp Kullanım amacı: Başta bakteriyel enfeksiyonlar olmak üzere her türlü enfeksiyonun ve iltihabi sürecin belirlenmesi ve tedaviye alınan

Detaylı

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Kronik enflamatuar hastalıklar, konak doku ve immun hücreleri arasındaki karmaşık etkileşimlerinden

Detaylı

Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller. Dr. Dilara İnan Isparta

Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller. Dr. Dilara İnan Isparta Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller Dr. Dilara İnan 04.06.2016 Isparta Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) HBV yüzeyinde bulunan bir proteindir; RIA veya EIA ile saptanır Akut ve kronik HBV

Detaylı

Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar

Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar Dr. Ahmet Çelik Sütçü İmam Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı 1. Kahramanmaraş Biyokimya Günleri 7-9 Kasım 2013 Kahramanmaraş Başlıklar Tarihçe,Tanım

Detaylı

SARKO DOZ OLGULARINDA UZUN DÖNEM ZLEM SONUÇLARI

SARKO DOZ OLGULARINDA UZUN DÖNEM ZLEM SONUÇLARI Solunum 3: 8-9, SARKO DOZ OLGULARINDA UZUN DÖNEM ZLEM SONUÇLARI Levent TABAK* ÖZET Sarkoidoz tedavisi tartı malıdır, bazı hastalarda tedavi gerekmez iken bazılarında ömür boyu tedavi gerekebilir. Semptomatik

Detaylı

PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ

PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ N Emiralioğlu, U Özçelik, G Tuğcu, E Yalçın, D Doğru, N Kiper Hacettepe Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Genel Bilgiler Primer

Detaylı

Edinsel İmmün Yanıt Güher Saruhan- Direskeneli

Edinsel İmmün Yanıt Güher Saruhan- Direskeneli Edinsel İmmün Yanıt Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD Doğal bağışıklık Edinsel bağışıklık Hızlı yanıt (saatler) Sabit R yapıları Sınırlı çeşidi tanıma Yanıt sırasında değişmez Yavaş yanıt (Gün-hafta)

Detaylı

T.C. MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II VI. DERS KURULU (4 HAFTA)

T.C. MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II VI. DERS KURULU (4 HAFTA) T.C. MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II VI. DERS KURULU (4 HAFTA) 1901206 HASTALIKLARIN BİYOLOJİK TEMELİ DERS KURULU-I DEKAN DEKAN YRD.

Detaylı

Paratiroid Kanserinde Yönetim İzmir den Üç Merkezli Deneyim

Paratiroid Kanserinde Yönetim İzmir den Üç Merkezli Deneyim Paratiroid Kanserinde Yönetim İzmir den Üç Merkezli Deneyim Murat Özdemir, Özer Makay, Tevfik Demir*, Berk Göktepe, Kamil Erözkan, Barış Bingül**, Yeşim Ertan**, Hüsnü Buğdaycı***, Gökhan İçöz, Mahir Akyıldız

Detaylı

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİ ENFEKSİYONLARI. Tanı ve Sorunlar. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Manisa

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİ ENFEKSİYONLARI. Tanı ve Sorunlar. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Manisa TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİ ENFEKSİYONLARI Tanı ve Sorunlar Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Manisa 1 Sunum İçeriği Tanı kriterleri Tanı kriterlerine ilişkin

Detaylı

Her zamankinden daha dogru

Her zamankinden daha dogru ) V Her zamankinden daha dogru ELK Diagnostic Sağlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Adres: İstanbul / TÜRKİYE Tel: 0542 824 21 02 0542 824 21 08 E-mail: info@elkdiagnostic.com Web: www.elkdiagnostic.com 2

Detaylı

İnvazif Mantar Enfeksiyonlarının Takibinde Takım Çalışması DR. AHMET ÇAĞKAN İNKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TİP FAKÜLTESİ

İnvazif Mantar Enfeksiyonlarının Takibinde Takım Çalışması DR. AHMET ÇAĞKAN İNKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TİP FAKÜLTESİ İnvazif Mantar Enfeksiyonlarının Takibinde Takım Çalışması DR. AHMET ÇAĞKAN İNKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TİP FAKÜLTESİ Son 20 yılda IFH sıklığı arttı Hematolojik maligniteler Kompleks hastalar ve hastalıklar

Detaylı

Patogenez Bronşektazi gelişiminde iki temel mekanizma rol oynar

Patogenez Bronşektazi gelişiminde iki temel mekanizma rol oynar Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Bronşektazi Giriş Subsegmental solunum yollarının anormal ve kalıcı dilatasyonu şeklinde tanımlanır Hastalık olmaktan çok çeşitli patolojik süreçlerin

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

İMMÜN YANITIN EFEKTÖR GRUPLARI VE YANITIN DÜZENLENMESİ. Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD

İMMÜN YANITIN EFEKTÖR GRUPLARI VE YANITIN DÜZENLENMESİ. Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD İMMÜN YANITIN EFEKTÖR GRUPLARI VE YANITIN DÜZENLENMESİ Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD HÜCRE İÇİ MİKROBA YANIT Veziküle alınmış mikroplu fagosit Sitoplazmasında mikroplu hücre CD4 + efektör

Detaylı