DÖKME DEMİRLER: Mikroyapı ve Alaşım Elementleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DÖKME DEMİRLER: Mikroyapı ve Alaşım Elementleri"

Transkript

1 DÖKME DEMİRLER: Mikroyapı ve Alaşım Elementleri

2 Mikroyapı Dökme demirler mikroyapıya duyarlı alaşımlara örnek teşkil ederler, bir başka deyimle metal özellikleri büyük ölçüde metalografik yapıya bağlı olarak değişir. Dökme demirin yapısal bileşikleri ayrı tipte dökme demirlerin ve değişik şekilli grafitlerin oluşumuna neden olurlar. En önemli yapı bileşen ve türleri şunlardır

3

4

5 Grafit Yoğunluğu=2.23 gr/cm 3 Dökme demirlerde karbon bileşik veya serbest halde bulunabilir. Gri dökme demirde katılaşmayla beraber grafit lamelleri de oluşur ve düşük yoğunlukları nedeniyle toplam döküm hacminin % 6 ila 17 sine erişebilirler. Dökme demirde lamel'den farklı şekilde de grafitler oluşabilir ; örneğin beyaz dökme demirin ısıi işlemi ile temper karbonu veya rozet şekilli grafitler oluşabilir veya dökme demire az magnezyum seryum veya bir başka özel element ilavesiyle küre şekilli grafitler elde edilebilir

6 Karbon En gerekli element Grafit yapısı Atom ağırlığı= Atom sayısı= 6 Metal değil (Non-metallic) Grafitin Yoğunluğu= 2.23 Elmasın Yoğunluğu= 3.52 Ergime Noktası =3527 C Gri Silindirik Küresel

7 Dökme Demirlerin yoğunluğu Gri Dökme Demirler Çekme Mukavemeti (N/mm2) C deki yoğunluğu (g/cm3) Küresel Grafitli Dökme Demirler Çekme Mukavemeti (N/mm2)/% uzama 350/22 400/12 500/7 600/3 700/2 350/22 400/12 20 C deki yoğunluğu (g/cm3) Temper Dökme Demir Çekme Mukavemeti (N/mm2)/% uzama 350/10 450/6 550/4 600/3 700/2 350/10 450/6 20 C deki yoğunluğu (g/cm3) Diğer Dökme demirler Beyaz Dökme Demirler Ostenitik Gri Dökme D. Alaşımsız 15 30%Cr Ni-Cr Ni-hard high-si (6%) 20 C deki yoğunluğu (g/cm3)

8 Dökme demirlerdeki grafit şekil ve boyut dağılımının özellikler üzerinde önemli etkisi vardır. Gri dökme demirlerdeki grafit şekil ve boyut karakteristikleri AFS ve ASTM tarafından kabul edilen standardlarla tariflenmiştir.

9

10 Gri dökme demirde sünelik özelliğinin olmayışı lamel grafitler nedeniyiedir.temper dökme demir yapısındaki rozet şekilli grafitler veya küresel grafitli dökme demirdeki küre şekilli grafitler sünekliğe lameller kadar kötü etki etmez. Küresel Grafitli Silindirik Grafitli Lamel grafitli

11 Sementit Dökme demirlerde karbon tamamen veya kısmen Fe 3 C (sementit) halinde kimyasal olarak birleşmiş durumda bulunabilir, serbest veya kitle şeklinde sementit, beyaz ve çil uygulanmış dökme demirlerin katılaşması esnasında oluşur. Sementit çok sert ve kırılgan olup, ana bileşenini teşkil ettiği dökme demir tiplerine de bu özelliğini yansıtır. Serbest halden başka perlit ve ledeburit içinde de bulunur. Karbon dökme demir bileşimindeki % sinin 15 katı mertebesinde Fe 3 C meydana getirebilir. Buna göre % 2.5 C içeren bir beyaz dökme demirde yaklaşık % 37.5 demir karbür bulunacak ve dolayısıyla çok sert ve kırılgan olacaktır. Demir Karbür olarak bilinen sementit, demir ve karbo bileşiğidir. Fe 3 C (veya Fe 2 C) formundadır. Ağırlıkça, 6.67% karbon ve 93.3% Fe içerir. Ortarombik kristal yapısındadır. Sert ve gevrek bir malzemedir.

12 Ferrit Oda sıcaklığında kübik hacim merkezli yapıda, demir ile az miktarda karbonun oluşturduğu nispeten yumuşak sünek ve orta derece mukavemetli bir katı eriyik olarak tarifienebilir. Dökme demirlerde ferrit bileşimdeki silisyum'u içeren fazdır. Silisyum ferriti sertleştirir ve mukavemetini arttırır. Si miktarına bağlı olarak ferrit sertliği Brinell, uzaması % ve mukavemeti de kg/cm2. değerlerinde olabilir.

13 Yapısal açıdan, dökme demirlerde ferrit ya serbest halde veya perlit içinde oluşur. Dökme demirin karbonu serbest olarak oluşabiliyorsa, bileşim de grafitleştiriciler varsa ve soğuma yavaş ise serbest ferrit in oluşma şansı yüksektir

14 Perlit Yan yana sıralanmış ferrit ve sementit tabakalarından oluşmuş iki faz karışımıdır. Dökme demirlerde perlit mukavemetli (84 kg/cm civarında çekme mukavemeti), orta sertlikte ( Brinell) ve bir dereceye kadar sünektir. Oluşan perlit miktarı grafitleşme mertebesine bağlıdır. Perlitik gri dökme demir yaklaşık olarak % birleşik karbon içerir. Birleşik karbonun daha düşük % de oluşu ise, genellikle serbest ferritin bulunduğuna işaret eder.

15 Steadit Dökme demirlerde, özellikle gri dökme demirde, mevcut fosfor, düşük ergime dereceli ( C) bir demir - demir fosfür ötektiği olan Steadit şeklinde bulunur. Steadit % 10.2 fosfor içerir. Fosfor, katılaşmada en son katılaşan bölgelere toplandığından mikro yapıda steadit bölgeleri ekseri hücresel bir görünürne sahiptir. Demir fosfür de demir karbür gibi çok sert ve kırılgandır.

16 Ostenit Demirin yüksek sıcaklıklardaki allotropik şekli olan kübik yüzey merkezli demir ile karbonun meydana getirdiği, katılaşma esnasında oluşan ve yavaş soğuma ile perlit, ferrit veya ikisinin karışımına dönüşen bir katı eriyik olarak tanımlanabilir. Oda sıcaklığındaki mikroyapıda ostenitin bulunuşu, ancak dökme demirin özel olarak osteniti bu sıcaklıkta kararlı hale getiren, Nikel ile alaşımlandırılması halinde mümkündür.

17 Dökme Demirlerde Temel Alaşım Elementleri 1 - KARBON Dökme demirin bileşiminde bulunan karbon % 2-4 arasındadır. karbon dökme demirin ergime sıcaklığını düşürür ve akıcılığını artırır. Karbon, dökme demirin bileşimine ve soğuma hızına bağlı olarak serbest karbon veya bileşik karbon (karbür) halinde bulunur. Bileşimde, serbest karbon bulunması, alaşımın grafitli olduğunu veya grafitleşmeyi artırıcı elementlerin bulunduğunu; bileşik karbon bulunması ise, alaşımın sementit (Fe 3 C) olduğunu veya karbürleşmeyi artırıcı elementlerin bulunduğunu gösterir. Dökme demir bileşimindeki karbonun serbest veya bileşik halde bulunması genel olarak, bileşimdeki diğer elementlerin cins ve % miktarlarına bağlıdır. Saf demir, ergime sıcaklığının üzerindeki sıcaklıklarda yaklaşık % 5 ikadar karbonu eritebilir. Dökme demirde, saf demir gibi karbon eritebiiir. Ancak dökme demirin. ne kadar karbon eriteceği, içindeki elementlere, özellikle silisyuma bağlıdır.

18

19 Dökme demir sıvı halde iken, bileşimindeki karbon, demirle bileşik (demir karbür - Fe 3 C) olarak bulunur. Soğuma anında demir bileşiği ayrışır ve karbonun bir kısmı grafit olarak serbest hale geçer. Bir kısmı da, gene demirle bileşik halde kalır. Soğuma hızı artırılırsa, karbonun büyük bir kısmı demirle bileşik olarak kalır ve serbest hale geçemez. Bu arada dökme demirin bileşiminde bulunan silisyumun ve manganezin de, karbon üzerinde büyük etkileri vardır. Silisyum, karbonun grafit halinde ayrışmasına yardım ederken, mangan, karbonun demirle bileşik halde kalmasına sebep olur. Bileşimindeki karbonun büyük bir kısmı serbest karbon (grafit) halinde ayrışan dökme demirler, yumuşak olur. Karbonun bileşik halde kaldığı dökme demirler ise, çok sert ve kırılgandır.

20 Silisyumun, karbon üzerindeki etkisi nedeniyle, ince kesitli veya küçük tip parçalar, silisyum miktarı fazla dökme demirden, kalın kesitli parçalar silisyum miktarı daha az dökme demirden dökülürler. Bunun sebebi, ince kesitli parçalar hızlı soğuduklarından bileşimdeki karbon, bileşik halde kalır. Dökülen parçalar sert ve kırılgan olur. Böyle parçalarda makina işçiliği çok zordur. Kalın kesitli parçalarda ise durum, bunun tersi olduğundan parçalar, silisyum miktarı daha az olan dökme demirlerden dökülür. Makina işçiliği olan küçük veya ince kesitli parçalar % 2-3 silisyumlu, büyük veya kalın kesitli parçalar silisyum miktarı % 1'e kadar olan dökme demirlerden dökülürler. 2 - SİLİSYUM Dökme demir bileşimindeki silisyum % 0,50-3,50 arasında değişir. Dökme demirin katılaşmasında karbonun bileşik halden, grafit halinde ayrılmasına yardım eder. Dökme demirin özellikleri üzerinde oldukça etkili olan silisyumun bileşiminde % 3,50 den daha fazla bulunması arzu edilmez. Çünkü alaşımın sert ve kırılgan olmasına sebep olur. Dökme demirlerden istenen özellikler, bileşimdeki silisyum miktarının ayarlanması ile sağlanır.

21 Gri Dökme Demir Beyaz D.D. Perlitik Ferritik Benekli Ferrit + perlit Maurer Diyagramı Dökme demirlerde Karbon ve Silisyuma bağlı olarak yapı gelişimi

22 3-MANGAN Dökme demir içinde genel olarak % 0,50-1,00 arasındadır. Bileşimdeki karbonun, demirle bileşik MnS bulunmasına yardım ederek, dökme demirin sert ve kırılgan olmasına sebep olur. Mangan, kükürtün kötü tesirlerini gideren bir elementtir. Kükürt ile birleşir ve (Mn S) halinde cürufa karışır. Çok az bir miktarı ise, yapı içinde kalabilir. Yapıda kalan MnS, mikroskop altında geometrik bir şekilde görülür Mn miktarı, bileşimdeki kükürtün kötü tesirlerini gidermek için gerekli miktardan daha fazla olmamalıdır. Aksi halde dökme demirin özelliklerini değiştirir, sert ve kırılgan olmasına sebep olur. Kısaca, Mn miktarı, bileşimdeki kükürt miktarına bağlıdır.

23 4 - FOSFOR Dökme demirlerin bileşimindeki fosfor miktarları değişiktir. Dökme demir bileşiminde bulunan az miktardaki fosfor, serbest halde olmayıp. demirle birleşmiş olarak Demir Fosfür (FeP) halinde bulunur. Fosfor, demir içinde ergir ve yapılan mikroskobik icelemede görülmez. Fakat bileşimdeki fosfor miktarı fazla olursa, tamamı eriyemediğinden, yapıda yer yer hücresel olarak STEADİT (fosfür ötektiği) halinde görülür. Fosfor, dökme demirin akıcılığını artırır. Ayrıca karbonun, grafit halinde ayrılmasını sağlar. Ancak bu, silisyuma göre daha azdır. Süslü (motifli) ve küçük şekilli parçalar fosforlu dökme demirden dökülür. Bu gibi işler için kullanılan dökme demirlerin bileşimindeki fosfor % 1 kadardır. Fakat makina işçiliği olan döküm parçaların dökümündeki fosfor en fazla % 0,35 dir. Fosfor miktarı arttıkça dökme demirin sertliği artar, dayanımı azalır. Bundan başka, dökülecek parçaların kesit kalınlıkları da önemlidir. Kesit kalınlıkları büyük olan parçaların dökümünde bileşimdeki fosfor % 0,20 yi geçmez. İnce kesitli parçaların dökümünde fosfor % 0,35'e kadar olabilir. Çünkü fosfor miktarı arttıkça dökme demirin katılaşması gecikir ve karbonun grafit halinde ayrışması mümkün olur.

24

25 5 - KÜKÜRT: Karbonun, grafit halinde ayrışmasını güçleştirir. Dökme demirin bileşiminde, demirle birleşmiş olarak demir-sülfür (Fe S) ve mangan ile birleşmiş olarak mangansülfür (MnS) halinde bulunur. Demir alaşımları içinde daima zararlı etkisi olan kükürt, Gri dökme demir bileşiminde % 0,15 den fazla bulunmamalıdır. Kalın kesitli parçalarda kükürt % 0,10 dan ve ince kesitli parçalarda ise % 0,08 den az olduğu durumlarda, dökme demirin özelliklerini fazla etkilemez. Fakat bileşimde bu miktarlardan daha fazla kükürt olması, dökme demirin sertliğini arttırır ve akıcılığını azaltır. Bunun sonucu olarak da döküm parçalar gaz boşluklu çıkarlar. Bunun için silisyum miktarı artırılarak, kükürtün bu zararlı etkileri azaltılır. Kükürt, dökme demire, hamdemirden (pik) karışır. Bununda sebebi demir filizleri ve hamdemirin yapımında kullanılan yakacaklardır. Aynı zamanda dökme demirin ergitilmesinde kullanılan yakacaklar da, kükürt miktarını artırır. Bu nedenle ergitmede, kükürtü en az olan yakacaklar kullanılmalıdır.

26

27 Dökme Demir Gri Dökme Demir Karbon % Silis % Mangan % Kükürt % Fosfor % Küresel Grafitli D.D Silindirik Grafitli D.D Temper D.D Beyaz D.D

28 Dökme Demirlerde Eser Elementlerin Etkileri Dökme demirlerin karakteristiklerini oluşturan C,Si,Mn gibi ana katkı elementlerinin haricinde, bünyede çok az veya ihmal edilebilir seviyede bulunabilen çeşitli elementler dökme demirlerin mikroyapı, mekanik ve katılaşma özelliklerini etkilemektedir. Bu elementler genellikle dökme demirin üretiminde kullanılan hammaddelerde bulunmakta bazı durumlarda ise bilinçli olarak ilave edilmektedir. Söz konusu elementlerin etkileri 4 ana grupta toplanabilir.

29 GRUP 1 : Yapıda ötektik karbür oluşturan elementler. Krom, Tellür, Bizmut, Bor GRUP 2 : Perlitik yapı oluşturan elementler. Krom, Arsenik, Vanadyum, Kalay, Antimuan, Bakır, Azot GRUP 3: Grafit şekil ve boyutlarını etkileyen elementler.mağnezyum, kurşun, tellür, bizmut, antimuan, azot, seryum, bor, aluminyum GRUP 4: Çekinti ve mikroporoziteye neden olan elementler. Hidrojen, aluminyum, titanyum, azot

30

31 Elementlerin Dökme demire Etkileri Etkileri Yüksek küreleştirici Hafif küreleştirici Küre bozucular Aşılayıcı Grafitleştirici Karbür yapıcı Perlit yapıcı Ferrit yapıcı Elementler Mg-Sc-Y-Ce-Pr-Nb-Pm-Sm-Eu-Gd-Tb-Dy-Ho-Th-Am Li-K-Rb-Cs-Fr-Ca-Sr-Ba-Ra-Zr-Hf-La-Ac-Pu H-Ti-Zn-Ag-Cd-Au-Hg-B-Al-Ga-In-Ge-Sn-Pb-N-As-Sb-Bi-O-S-Se-Te Ca-Sr-Ba-Zr-Al-C-La-Ce-Ac Co-Ni-Cu-Al-C-Si H-Mg-Y-Ti-V-Cr-Mo-W-Mn-B-Pb-S-Te-La-Ce-Ac-U Mg-Cr-Mn-Ni-Cu-Zn-Al-Sn-Pb-N-P-As-Sb-Bi Ca-Sr-Ba-Si

32 Elementler Geliş Yeri Element (%) Etkileri Gri Dökme Demir Küresel Grafitli Dökme Demir Temper Dökme Demir Aluminyum (Al) Kasıtlı ilave Ferro Alaşımlar Aşılayıcılar Hurdadan Max % 0.03 Yaş kum kalıplarda %0.005 i geçtiğinde hidrojen bazlı karıncalanma hatalarına neden olur. Azotu bağlar. hidrojen bazlı Grafit çekirdeklerini karıncalanma arttırır ve sonuç olarak hatalarına neden olur. tavlanma kabiliyeti iyileşir %0.005 in üzerinde yaş kum kalıplarda karıncalanma hatalarına sebep olur. %0.005 in üzerinde grafit kürelerinin yönlenmesine sebep olur ve mekanik özellikleri azaltır. Azotu bağlar. Antimuan (Sb) Emayeli hurda Çelik hurda Yatak malzemesi içeren hurda Kasıtlı ilave Max % 0.02 Perlit oluşturur. %0.01 ilave maçalı yüzeylerde ferrit oluşmasını önler Perlit oluşturur. Yapıda Seryum yoksa grafit yapısını bozar Seryum varsa ötektiküstü bileşimde kalın kesitli parçalarda grafitlerin küreselliğini arttırır. Perlit oluşturur, fakat genelde çok küçük seviyede bulunur.

33 Elementler Geliş Yeri Element (%) Etkileri Gri Dökme Demir Küresel Grafitli Dökme Demir Temper Dökme Demir Arsenik (As) Pik demir Çelik hurda Max % 0.05 Perlit oluşturur. % 0.05 ilavesi maçalı yüzeylerde ferrit oluşmasını önler Perlit oluşturur. Seryum varsa ötektiküstü bileşimde kalın kesitli parçalarda grafitlerin küreselliğini arttırır. Perlit oluşturur, fakat genellikle önemsiz seviyelerde bulunur. Bizmut (Bi) Bor (B) Kasıtlı ilave Bizmut içeren kalıp ve maça boyaları Emayeli hurda Çelik hurda Kasıtlı ilave Max % 0.02 Max % 0.01 Karbür oluşturur ve Yapıda seryum varsa İstenmeyen grafit şekilleri İstenmeyen grafit oluşturarak mekanik şekilleri oluşturur. özellikleri düşürür. Yapıda seryum bulunması durumunda, % 0.01 miktarında ilave edilmesi halinde küre sayısı arttırılır veya kalın kesitli dökümlerde chunky grafit önlenebilir. İnce kesitli parçalarda karbürler oluşturur. Bu etki % den sonra görülür. Karbür oluşturur ve mekanik özellikleri düşürür. Bu etki % den sonra görülür. % 0.02 ilave edildiğinde, özellikle beyaz Temper dökme demirlerde kalın kesitlerde benekli (mottle) grafit yapısı önlenir. Küre sayısını arttırmak ve tavlanabilirliği iyileştirmek için Potaya % ilave edilir. Bor içeriği % aştığı takdirde grafit kürelerinin yönlenmesine ve küreselliğin bozulmasına yol açar.

34 Elementler Geliş Yeri Element (%) Etkileri Gri Dökme Demir Küresel Grafitli Dökme Demir Temper Dökme Demir Seryum (Ce) Krom (Cr) Kobalt (Co) Bazı aşılayıcılar çoğunlukla Mg içeren alaşımlar mischmetal olarak sıvı metale ilave Alaşımlı çelik hurda Paslanmaz hurda Bazı Pik demir Takım Çelikleri hurdasından Max % 0.02 Max % 0.02 Genelde bulunmaz İnce kesitlerde sementit ve karbür oluşturur. Etkisi yoktur. Magnezyumla küreleştirilen dökme demirde grafitlerin küreselliğini bozan elementlerin etkisini azaltır. Aşılamanın zayıflama etkisini azaltır. Yüksek saflıkta ham madde kullanıldığında ve ötektiküstü bileşimlerde Kalın kesitli parçalarda chunky grafit oluşumuna neden olur. % 0.01 miktarlarını geçtiğinde karbür oluşturur. karbür oluşturur. Kalın kesitlerde kararlı karbürler oluşturmak için tane sınırlarında birikir. Genelde bulunmaz. Karbürleri kararlı kılar ve tav süresini uzatır. Bakır (Cu) Bakır tel Demir dışı hurda Çelik hurda Bazı pik demirler Max % 0.3 Bu elementin Perlit oluşturur ve mukavemet ile sertliği düşük arttırır miktarlarının etkisi yoktur ve dikkate alınmaz Bilinen etkisi yoktur.

35 Elementler Geliş Yeri Element (%) Etkileri Gri Dökme Demir Küresel Grafitli Dökme Demir Temper Dökme Demir Hidrojen (H) Kurşun (Pb) Magnezyum (Mg) Molibden (Mo) Nemli refrakterler Kalıp malzemeleri ilaveleri Max % Emayeli hurda Max % Boyalı hurda Çelik hurda Demirdışı alaşımlar Lehimli teneke hurdası Yatak malzemesi Bazı pik demirler Kasıtlı ilave Max % 0.07 Bazı pik demirler Alaşımlı çelikler Max % 0.05 Yüzeyaltında karınca boşluklarına neden olur. Bazı durumlarda kesit boyunca uzanan boşluk ve kılcal çatlaklar oluşur. Zayıf bir çil (sementit) etkisi vardır. Kükürdü bağlayacak Mn bulunmadığı zaman da çil oluşturur Kaba grafit oluşumuna sebep olur. Sürekli bir grafit filmi halinde yüzeyaltında karıncalanma boşlukları oluşturur Diğer dökme demir tiplerinden daha az oluşmasına rağmen karınca boşlukları ve kılcak çatlaklar oluşur. Yüksek Hidrojen içeren kalın kesitli Seryumun varlığı Düşük parçalarda Widmanstätten ve iğneli grafit yapısı oluşturur. Çekme dayanımı yarıya düşer. halinde istenmeyen grafit yapısı oluşturur. seviyelerde etkisi yoktur. Bu etkiler % oranlarında dahi Perlit oluşturur. görülebilir. Perlit oluşturur. Genelde bulunmaz Küresel grafit oluşumuna sebep olur. Genelde bulunmaz. Karbür oluşturucu Karbür oluşturucu Karbür oluşturucu

36 Elementler Geliş Yeri Element (%) Etkileri Gri Dökme Demir Küresel Grafitli Dökme Demir Temper Dökme Demir Nikel (Ni) Pik demirler Çelik hurda Max % 0.1 Bu elementin düşük miktarlarının etkisi yoktur ve dikkate alınmaz Azot (N) Tellur (Te) Kalay (Sn) Kok Karbon vericiler Kalıp ve maça bağlayıcılar Bazı ferro Alaşımlar Çelik hurdası Bakır hurda Tellur içeren kalıp ve maça boyaları Kasıtlı ilave Lehimli hurda Çelik hurda Demir dışı Hurdalar Pik demir Kasıtlı ilave Max % 0.02 Max % Max % 0.15 Grafitleri küçültür ve mukavemeti arttırır. Perlit oluşturur. Çil oluşumunu arttırır. Karınca ve kılcal çatlaklara neden olur. Azotun etkisi Al veya Ti yada her ikisi ile önlenir. Genelde bulunmaz ancak, karbür oluşturucu potansiyeli vardır. Güçlü perlit oluşturucudur. % 0.1 oranında ilave edilerek perlitik yapı oluşturulur. Geç katılaşan bölgelerde karınca boşluklarına neden olur. Grafit küre sayısını azaltır. Karbür ve perliti kararlı yapar. Etkisi Al veya Ti yada her ikisi ile önlenir Genelde bulunmaz Benekli yapıyı önlemek için ilave edilir. Güçlü perlit oluşturucudur. % 0.1 oranında ilave edilerek perlitik yapı oluşturulur. % 0.1 den fazla ilave edilirse gevrekliğe neden olur. Ferritleme işlemini uzatır. Perlit oluşturur, fakat normal olarak önemsiz oranlarda bulunur.

37 Elementler Geliş Yeri Element (%) Etkileri Gri Dökme Demir Küresel Grafitli Dökme Demir Temper Dökme Demir Titanyum (Ti) Tungsten (W) Bazı pik demirler Çelik hurda Emayeli ve boyalı hurda Kasıtlı ilave Max % 0.15 Takım çelikleri Max % 0.05 Aşırı soğumaya neden olarak D ve E tipi grafitler oluşturur Aluminyum mevcutsa karınca boşluklarına neden olur. Azot ile birleşerek zararlı etkilerini giderir. Perlit oluşturur Yapıda seryum varsa grafitlerin küre şeklinde oluşmasını önler Aluminyum mevcutsa karınca boşluklarına neden olur. Genellikle önemsiz seviyelerde bulunur. Vanadyum (V) Çelik hurda Bazı pik demirler Max % 0.08 Vanadyum karbürler ve Perlit oluşturur. Vanadyum (V) Çelik hurda Bazı pik demirler

DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI

DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME BİLİMİ Demir, Çelik ve Dökme Demir Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI Saf demire teknolojik özellik kazandıran

Detaylı

KİMYASAL BİLEŞİMİ. Element % Karbon Silisyum Manganez Fosfor Kükürt

KİMYASAL BİLEŞİMİ. Element % Karbon Silisyum Manganez Fosfor Kükürt GRİ DÖKME DEMİRLER GRİ DÖKME DEMİR Katılaştıktan sonra bileşimindeki karbonun büyük bir kısmı serbest grafit yaprakları (lamel) halinde bulunan bir dökme demir çeşididir. Kırıldığı zaman, yüzeyi gri görünüşlüdür.

Detaylı

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER 6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER Gri dökme demirlerin özellikleri; kimyasal bileşimlerinin değiştirilmesi veya kalıp içindeki soğuma hızlarının değiştirilmesiyle, büyük oranda farklılıklar kazanabilir.

Detaylı

Demir Karbon Denge Diyagramı

Demir Karbon Denge Diyagramı Demir Karbon Denge Diyagramı Saf Demirin Soğuma ve Isınma Eğrileri 769 C Curie noktasıdır. Bu sıcaklığın altında Fe manyetik özellik gösterir. 1 Fe-C Denge Diyagramı Fe-C Denge Diyagramı 2 Fe-C Denge Diyagramı

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

Beyaz dökme demir mikroyapısı. Metalografik yapı beyaz renkli sementitle birlikte dendritik karakterde katılaşmış ince bir perlitik şebekeyi

Beyaz dökme demir mikroyapısı. Metalografik yapı beyaz renkli sementitle birlikte dendritik karakterde katılaşmış ince bir perlitik şebekeyi DÖKME DEMİRLER BEYAZ DÖKME DEMİR Beyaz dökme demir mikroyapısı. Metalografik yapı beyaz renkli sementitle birlikte dendritik karakterde katılaşmış ince bir perlitik şebekeyi göstermektedir. BEYAZ DÖKME

Detaylı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Demir-Karbon Denge Diyagramı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Demir-Karbon Denge Diyagramı Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel kavramlar Demir-Karbon Denge Diyagramı İçerik Giriş Demir-sementit diyagramı Demir-grafit diyagramı Dökme demir 2 Giriş Demir, pek çok mühendislik alaşımının

Detaylı

Demirin Kristal Yapıları

Demirin Kristal Yapıları Demirin Kristal Yapıları 1535 C 1390 C 910 C SIVI FERRİT (delta) OSTENİT (gamma) OSTENİT Kübik Yüzey Merkezli (KYM) FERRİT (alpha) FERRİT Kübik Hacim Merkezli (KHM) Kübik hacim merkezli (KHM), Kübik yüzey

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI METALÜRJİ TEKNOLOJİSİ GRİ (ESMER) DÖKME DEMİR 521MMI271

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI METALÜRJİ TEKNOLOJİSİ GRİ (ESMER) DÖKME DEMİR 521MMI271 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI METALÜRJİ TEKNOLOJİSİ GRİ (ESMER) DÖKME DEMİR 521MMI271 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir Güz Yarıyılı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir Güz Yarıyılı MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Bir entegre çelik tesisinde üretim akışı 2 Hematit, Fe2O3 Manyetit, Fe3O4 Götit, FeO(OH)

Detaylı

CERRAHİ İĞNE ALAŞIMLARI. Microbiologist KADİR GÜRBÜZ

CERRAHİ İĞNE ALAŞIMLARI. Microbiologist KADİR GÜRBÜZ CERRAHİ İĞNE ALAŞIMLARI Microbiologist KADİR GÜRBÜZ Bileşimlerinde en az % 12 krom bulunan çelikler paslanmaz çeliklerdir.tüm paslanmaz çeliklerin korozyon direnci, çok yoğun ve koruyucu krom oksit ince

Detaylı

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels)

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels) 3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR Karbon çelikleri (carbon steels) Çelik, bileşiminde maksimum %2 C içeren demir karbon alaşımı olarak tanımlanabilir. Karbon çeliğin en

Detaylı

Fe-C ve Fe-Fe 3 C FAZ DİYAGRAMLARI

Fe-C ve Fe-Fe 3 C FAZ DİYAGRAMLARI Fe-C ve Fe-Fe 3 C FAZ DİYAGRAMLARI Malzeme Malzeme Bilgisi Bilgisi PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 Fe-C ve Fe-Fe 3 C FAZ DİYAGRAMLARI İkili alaşım sistemlerinin en önemlilerinden birisi demir-karbon

Detaylı

Demir-Karbon Denge Diyagramı

Demir-Karbon Denge Diyagramı Demir-Karbon Denge Diyagramı Sıcaklık Demir-Karbon diyagramı Demir, pek çok mühendislik alaşımının temelini oluşturan metaldir. Külçe demir olarak bilinen ve hemen hemen saf durumdaki demir çatı, soba

Detaylı

şeklinde, katı ( ) fazın ağırlık oranı ise; şeklinde hesaplanır.

şeklinde, katı ( ) fazın ağırlık oranı ise; şeklinde hesaplanır. FAZ DİYAGRAMLARI Malzeme özellikleri görmüş oldukları termomekanik işlemlerin sonucunda oluşan içyapılarına bağlıdır. Faz diyagramları mühendislerin içyapı değişikliği için uygulayacakları ısıl işlemin

Detaylı

DOĞAL KURŞUN METALİK KURŞUN PLAKALAR

DOĞAL KURŞUN METALİK KURŞUN PLAKALAR KURŞUN ve ALAŞIMLARI DOĞAL KURŞUN METALİK KURŞUN PLAKALAR 1 KURŞUN ve ALAŞIMLARI Romalılar kurşun boruları banyolarda kullanmıştır. 2 KURŞUN ve ALAŞIMLARI Kurşuna oda sıcaklığında bile çok düşük bir gerilim

Detaylı

Faz ( denge) diyagramları

Faz ( denge) diyagramları Faz ( denge) diyagramları İki elementin birbirleriyle karıştırılması sonucunda, toplam iç enerji mimimum olacak şekilde yeni atom düzenleri meydana gelir. Fazlar, İç enerjinin minimum olmasını sağlayacak

Detaylı

Metallerde Özel Kırılganlıklar HASAR ANALİZİ

Metallerde Özel Kırılganlıklar HASAR ANALİZİ Metallerde Özel Kırılganlıklar HASAR ANALİZİ Prof. Dr. Akgün ALSARAN 11 Giriş Hidrojen gevrekliği Sıvı metal kırılganlığı Temper gevrekliği Ana Hatlar 22 Malzemelerin servis koşullarında performanslarını;

Detaylı

ÇELİKLERİN KOROZYONU. 14.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

ÇELİKLERİN KOROZYONU. 14.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER ÇELİKLERİN KOROZYONU Fe-C Denge Diyagramı Fe-C Denge Diyagramı KARBON ORANLARINA GÖRE ÇELİKLER Ötektoidaltı çelik %0,006 C - %0,8 C Ötektoid (Perlitik) çelik (%0,8 C li) Ötektoidüstü çelik %0,8 C - %2,06

Detaylı

Buna termodinamiğin birinci kanunu denir. Sistemin basıncı P hacmi V ise, pratikte genellikle olaylar sabit basınçta oluştuğundan ve

Buna termodinamiğin birinci kanunu denir. Sistemin basıncı P hacmi V ise, pratikte genellikle olaylar sabit basınçta oluştuğundan ve 1. METAL ve ALAŞIMLARINDA KATILAŞMA Alaşımlandırma yani bir metale istenen element veya elementlerin eklenmesi sıvı halde yapılır. Alaşım kalıplara dökülerek ya mamul haline, ya da daha sonra şekillendirilmek

Detaylı

Dökme Demirlerin Korozyonu Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

Dökme Demirlerin Korozyonu Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Dökme Demirlerin Korozyonu DÖKME DEMİR %2,06-%6,67 oranında karbon içeren Fe-C alaşımıdır. Gevrektirler. İstenilen parça üretimi sadece döküm ve talaşlı şekillendirme ile gerçekleştirilir. Dayanım yükseltici

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi.

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. TEORİK BİLGİ: Metalik malzemelerin dökümü, istenen bir şekli elde etmek için, seçilen metal veya

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU Dersin Adı Alan Meslek/Dal Dersin okutulacağı Dönem /Sınıf/Yıl Süre Dersin amacı Dersin tanımı Dersin Ön Koşulları Ders ile

DERS BİLGİ FORMU Dersin Adı Alan Meslek/Dal Dersin okutulacağı Dönem /Sınıf/Yıl Süre Dersin amacı Dersin tanımı Dersin Ön Koşulları Ders ile DERS BİLGİ FORMU Dersin Adı Alan Meslek/Dal Dersin okutulacağı Dönem /Sınıf/Yıl Süre Dersin amacı Dersin tanımı Dersin Ön Koşulları Ders ile kazandırılacak yeterlikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler

Detaylı

Demir Esaslı Malzemelerin İsimlendirilmesi

Demir Esaslı Malzemelerin İsimlendirilmesi Demir Esaslı Malzemelerin İsimlendirilmesi Malzemelerin listelerde, tablolarda ve raporlarda kısa ve tam olarak belirtilmesi için (Alman normu DIN e göre) iki olanak vardır: a) DIN 17007 ye göre malzeme

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Bir entegre çelik tesisinde üretim akışı 2 Hematit, Fe2O3 Manyetit, Fe3O4 Götit, FeO(OH)

Detaylı

CALLİSTER FAZ DİYAGRAMLARI ve Demir-Karbon Diyagramı

CALLİSTER FAZ DİYAGRAMLARI ve Demir-Karbon Diyagramı CALLİSTER FAZ DİYAGRAMLARI ve Demir-Karbon Diyagramı Bileşen deyimi, çoğunlukla alaşımı oluşturan saf metaller ve/veya bileşikler için kullanılır. Örneğin bir bakır-çinko alaşımı olan pirinçte Cu ve Zn,

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i Çeliklere Uygulanan Yüzey Sertleştirme İşlemleri Bazı uygulamalarda kullanılan çelik parçaların hem aşınma dirençlerinin, hem de darbe dayanımlarının yüksek olması istenir. Bunun için parçaların yüzeylerinin

Detaylı

Demir Karbon Denge Diyagramı

Demir Karbon Denge Diyagramı Demir Karbon Denge Diyagramı Saf Demirin Soğuma ve Isınma Eğrileri 769 C Curie noktasıdır. 769 C sıcaklığın altında demir (Fe) manyetik özellik gösterir. 1 Fe-C Denge Diyagramı Fe-C Denge Diyagramı 2 Fe-C

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Yrd. Doç. Dr. Ayşe KALEMTAŞ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

METALLER. şeklinde sıralanır. Demir esaslı alaşımlarda karşılaşılan en önemli problem korozyon eğilimlerinin yüksek olmasıdır.

METALLER. şeklinde sıralanır. Demir esaslı alaşımlarda karşılaşılan en önemli problem korozyon eğilimlerinin yüksek olmasıdır. METALLER Malzeme seçimiyle ilgili kararlar hem tasarım hem de imalat faaliyetleri açısından son derece önemlidir. Malzemeler temel olarak metaller, seramikler ve polimerler ile bunların fiziksel birleşiminden

Detaylı

3.GRİ DÖKME DEMİR Ötektik Altı Gri Dökme Demirlerin Yavaş Soğutulması

3.GRİ DÖKME DEMİR Ötektik Altı Gri Dökme Demirlerin Yavaş Soğutulması 3.GRİ DÖKME DEMİR Gri dökme demirler pek çok faydalı özelliklere sahip olduğu için büyük ve küçük boyutlardaki basit ve karmaşık dökümler için tasarım mühendisliğinin halen gözde malzemeleridir. Bugün

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

Prof. Dr. İRFAN AY / Öğr. Gör. FAHRETTİN KAPUSUZ 1

Prof. Dr. İRFAN AY / Öğr. Gör. FAHRETTİN KAPUSUZ 1 MAKİNE PROGRAMI MALZEME TEKNOLOJİSİ-I- (DERS NOTLARI) Prof.Dr.İrfan AY Öğr. Gör. Fahrettin Kapusuz 2008-20092009 BALIKESİR Prof. Dr. İRFAN AY / Öğr. Gör. FAHRETTİN KAPUSUZ 1 DEMİR-KARBON (Fe-C) DENGE DİYAGRAMI

Detaylı

Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin

Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin de tek bir demir kristali olduğu tahmin edilmekle birlikte,

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. DEMİR ve ÇELİK

MALZEME BİLGİSİ. DEMİR ve ÇELİK MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: DEMİR ve ÇELİK 1 DEMİR ve ÇELİK Demir karbon alaşımları iki sınıfa ayrılabilir; 1. Demir karbon alaşımlarında (alaşımsız çelikler) sadece demir ve karbon bulunur.

Detaylı

Fe-C Faz Diyagramı. Dökümhane Eğitim Projesi Dokumhane.net 2016

Fe-C Faz Diyagramı. Dökümhane Eğitim Projesi Dokumhane.net 2016 S E C T E U R D Fe-C Faz Diyagramı 1147 Dökümhane Eğitim Projesi Dokumhane.net 2016 723 Fe-C Faz Diyagramı Demir karbon faz diyagramı, çelik ve dökme demir gibi demir-karbon alaşımlarının kompozisyon tasarımında

Detaylı

Ferro Silikon. Ekzotermik Besleyici Gömlek. Kromit Kumu YÜZER. Karbon. Bentonit. Magnezyum. Yapıştırıcı. Reçineler. Alkol. Besleyici Toz.

Ferro Silikon. Ekzotermik Besleyici Gömlek. Kromit Kumu YÜZER. Karbon. Bentonit. Magnezyum. Yapıştırıcı. Reçineler. Alkol. Besleyici Toz. Besleyici Toz Inokulant Ocak ve Pota Astarları Bentonit Alkol Karbon Shell Kum Besleyici Toz Reçineler Karbon Reçineler Ferro Silikon Reçineler Besleyici Toz Bentonit Karbon Bentonit Ocak ve Pota Astarları

Detaylı

1. AMAÇ Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin incelenmesi

1. AMAÇ Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin incelenmesi 1. AMAÇ Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin incelenmesi 2. TEORİK BİLGİ 2.1. Çeliklerin Isıl İşlemi Metal ve alaşımlarının, faz diyagramlarına bağlı olarak ergime

Detaylı

FAZ ve DENGE DİYAGRAMLARI

FAZ ve DENGE DİYAGRAMLARI FAZ ve DENGE DİYAGRAMLARI FAZ KAVRAMI Kristal yapılı malzemelerin içyapılarında homojen ve belirli özellikler gösteren bölgelere faz (phase) adı verilir. Bileşen deyimi, çoğunlukla alaşımı oluşturan saf

Detaylı

ÇELİKLERİN ISIL İŞLEMLERİ. (Devamı)

ÇELİKLERİN ISIL İŞLEMLERİ. (Devamı) ÇELİKLERİN ISIL İŞLEMLERİ (Devamı) c a a A) Ön ve arka yüzey Fe- atomları gösterilmemiştir) B) (Tetragonal) martenzit kafesi a = b c) Şekil-2) YMK yapılı -yan yana bulunan- iki γ- Fe kristali içerisinde,

Detaylı

BAKIR ALAŞIMLARI. Prof. Dr. Ramazan YILMAZ & Yrd. Doç. Dr. Zafer BARLAS

BAKIR ALAŞIMLARI. Prof. Dr. Ramazan YILMAZ & Yrd. Doç. Dr. Zafer BARLAS BAKIR ALAŞIMLARI Prof. Dr. Ramazan YILMAZ & Yrd. Doç. Dr. Zafer BARLAS Sakarya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, Metalürji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü BAKIR VE ALAŞIMLARININ SINIFLANDIRILMASI 2 BAKIR

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

Bölüm 11: Uygulamalar ve Metal Alaşımların İşlenmesi

Bölüm 11: Uygulamalar ve Metal Alaşımların İşlenmesi Bölüm 11: Uygulamalar ve Metal Alaşımların İşlenmesi Metal alaşımlar nasıl sınıflandırılır ve genel uygulama alanları nedir? Metallerin genel üretim teknikleri nelerdir? Demir esalı olan ve olmayan alaşımlarda

Detaylı

Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği

Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği Faz dönüşümleri 1. Basit ve yayınma esaslı dönüşümler: Faz sayısını ve fazların kimyasal bileşimini değiştirmeyen basit ve yayınma esaslı ölçümler.

Detaylı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 11 Yüksek sıcaklığa dayanıklı çelikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir Güz Yarıyılı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 11 Yüksek sıcaklığa dayanıklı çelikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir Güz Yarıyılı MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 11 Yüksek sıcaklığa dayanıklı çelikler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2011-2012 Güz Yarıyılı Sıcaklık, K Sıcaklık, C 4000 W Ergiyik Ta 3000 T m Mo Nb Hf 2000

Detaylı

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER Malzemelerin mekanik özelliği başlıca kimyasal bileşime ve içyapıya bağlıdır. Malzemelerin içyapısı da uygulanan mekanik ve ısıl işlemlere bağlı olduğundan malzemelerin

Detaylı

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Tek pasoda yapılmış

Detaylı

İmal Usulleri. Döküm Tekniği

İmal Usulleri. Döküm Tekniği İmal Usulleri Döküm Tekniği Örnek Heterojen Çekirdeklenme Alışılmamış laboratuar deneyleri dışında, sıvı metal için homojen çekirdeklenme asla olmaz. Uygulamadaki sıvı metallerin içinde hemen her zaman

Detaylı

KARBON EŞDEĞERİ, CE. CE'nin 4.3 %'ye eşit olduğu değer 100 % Ötektik yapıya karşılık gelmektedir. Bu değerin üzerinde. ötektiküstü.

KARBON EŞDEĞERİ, CE. CE'nin 4.3 %'ye eşit olduğu değer 100 % Ötektik yapıya karşılık gelmektedir. Bu değerin üzerinde. ötektiküstü. GRİ DÖKME DEMİRLER KARBON EŞDEĞERİ, CE CE'nin 4.3 %'ye eşit olduğu değer 100 % Ötektik yapıya karşılık gelmektedir. Bu değerin üzerinde altında ise ötektiküstü ötektikaltı Katılaşma gerçekleşmektedir Gri-Beyaz

Detaylı

2.2 DÖKME DEMİRLER. MALZEME BİLGİSİNE GİRİŞ, Burhan Oğuz, OERLIKON Yayını,

2.2 DÖKME DEMİRLER. MALZEME BİLGİSİNE GİRİŞ, Burhan Oğuz, OERLIKON Yayını, 2.2 DÖKME DEMİRLER Başlarda gördüğümüz gibi, yüksek fırından alman dökme demir (pik demiri) genellikle çeliğe dönüştürülür. Ama bunun bir bölümü, kupol ocaklarında ergitilerek, çelik endüstrisinin hemen

Detaylı

Prof. Dr. HÜSEYİN UZUN KAYNAK KABİLİYETİ

Prof. Dr. HÜSEYİN UZUN KAYNAK KABİLİYETİ KAYNAK KABİLİYETİ Günümüz kaynak teknolojisinin kaydettiği inanılmaz gelişmeler sayesinde pek çok malzemenin birleştirilmesi artık mümkün hale gelmiştir. *Demir esaslı metalik malzemeler *Demirdışı metalik

Detaylı

ÇİNKO ALAŞIMLARI :34 1

ÇİNKO ALAŞIMLARI :34 1 09.11.2012 09:34 1 Çinko oda sıcaklıklarında bile deformasyon sertleşmesine uğrayan birkaç metalden biridir. Oda sıcaklıklarında düşük gerilimler çinkonun yapısında kalıcı bozunum yaratabilir. Bu nedenle

Detaylı

Vermiküler/Silindirik Grafitli Dökme Demir COMPACTED GRAPHITE CAST IRON

Vermiküler/Silindirik Grafitli Dökme Demir COMPACTED GRAPHITE CAST IRON Vermiküler/Silindirik Grafitli Dökme Demir COMPACTED GRAPHITE CAST IRON Ferrit Silindirik grafitler (Ferrit + Perlit) Matrix Grafit küreleri Silindirik, Gri ve Küresel grafitli dökme demirler arası özelliklere

Detaylı

1. GİRİŞ. 1.1.Küreleştirme İşlemi

1. GİRİŞ. 1.1.Küreleştirme İşlemi 1010 1011 1. GİRİŞ Grafitli dökme demirlerde karbon miktarının büyük kısmı katılaşma sırasında ayrışır ve dökme demirin mikro yapısında ayrı bir yapı elemanı olarak görülür. Karbonun oluşturduğu şekil

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KIRILMANIN TEMELLERİ KIRILMA ÇEŞİTLERİ KIRILMA TOKLUĞU YORULMA S-N EĞRİSİ SÜRÜNME GİRİŞ Basınç (atm) Katı Sıvı Buhar

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında karşılaşılan ve kaynak kabiliyetini etkileyen problemler şunlardır:

Detaylı

ELEMETLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMETLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Elementler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Elementler çok sayıda

Detaylı

TERMOKİMYASAL YÜZEY KAPLAMA (BORLAMA)

TERMOKİMYASAL YÜZEY KAPLAMA (BORLAMA) TERMOKİMYASAL YÜZEY KAPLAMA (BORLAMA) Deneyin Amacı: Demir esaslı bir malzemenin borlanması ve borlama işlemi sonrası malzemenin yüzeyinde oluşan borür tabakasının metalografik açıdan incelenmesi. Teorik

Detaylı

2-C- BAKIR VE ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ 2-C-3 MARTENSİTİK SU VERME(*)

2-C- BAKIR VE ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ 2-C-3 MARTENSİTİK SU VERME(*) 2-C- BAKIR VE ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ 2-C-3 MARTENSİTİK SU VERME(*) Sınai bakırlı alaşımlar arasında sadece soğukta iki veya çok fazlı alüminyumlu bakırlar pratik olarak mantensitik su almaya yatkındırlar.

Detaylı

YORULMA HASARLARI Y r o u r l u m a ne n dir i?

YORULMA HASARLARI Y r o u r l u m a ne n dir i? YORULMA HASARLARI 1 Yorulma nedir? Malzemenin tekrarlı yüklere maruz kalması, belli bir tekrar sayısından sonra yüzeyde çatlak oluşması, bunu takip eden kopma olayı ile malzemenin son bulmasına YORULMA

Detaylı

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları 1. Giriş Bir cisim bağ kuvvetleri etkisi altında en düşük enerjili denge konumunda bulunan atomlar grubundan oluşur. Koşullar değişirse enerji içeriği değişir,

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 10 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 10 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 10 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA TEMEL KAVRAMLAR FAZ DÖNÜŞÜMLERİNİN KİNETİĞİ DEMİR-KARBON ALAŞIMLARINDA MİKROYAPI VE ÖZELLİK DEĞİŞİMİ DEMİR-KARBON ALAŞIMLARININ

Detaylı

Emre Yalçın (Odöksan ELBA) 7.Oturum: Süreçler ve Kontrol 7th Session: Process and Control

Emre Yalçın (Odöksan ELBA) 7.Oturum: Süreçler ve Kontrol 7th Session: Process and Control «İnce ve Kalın Kesitli SiMo Küresel Dökme Demirlerin Isıl İşlem Öncesinde ve Sonrasında Mikroyapı ve Mekanik Özellikleri» «The Effect of Heat Treatment To Microstructure and Mechanic Properties of Thin

Detaylı

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü,

Detaylı

MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARI)

MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARI) MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARI) Bölüm 9. Fe-C Faz Diyagramı ve Demir Esaslı Malzemeler Doç.Dr. Özkan ÖZDEMİR Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR Fe ve alaşımlarının çok geniş bir istek yelpazesine (sertlik, süneklik,

Detaylı

METAL ÜRETİM TEKNİKLERİ

METAL ÜRETİM TEKNİKLERİ ÜRETİM YÖNTEMLERİ VE İMALAT TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Fehmi Nair Erciyes Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Afşın Alper Cerit Erciyes Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Bölümü

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri

MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri K O C A E L İ ÜNİVERSİTESİ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri 3 Şekillendirmenin Metalurjik Esasları Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-2013 Güz Yarıyılı 3. Şekillendirmenin

Detaylı

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: Bu deney ile incelenen çelik alaşımın su verme davranışı belirlenmektedir. Bunlardan ilki su verme sonrası elde edilebilecek maksimum sertlik değeri olup, ikincisi ise sertleşme derinliğidir

Detaylı

«Termal Analiz ile Döküm Süreçlerinin Kontrolü» «Controlling the Casting Process With Thermal Analysis»

«Termal Analiz ile Döküm Süreçlerinin Kontrolü» «Controlling the Casting Process With Thermal Analysis» «Termal Analiz ile Döküm Süreçlerinin Kontrolü» «Controlling the Casting Process With Thermal Analysis» Dr. Arda Çetin (Heraeus Electro-Nite Türkiye) 6.Oturum: Süreçler ve Kontrol 6th Session: Process

Detaylı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 20132014 Güz Yarıyılı Genel yapı çelikleri esasta düşük ve/veya orta karbonlu çelik olup

Detaylı

Konu: Çelik Elde Edilmesi, Isıl İşlem ve Uygulamaları

Konu: Çelik Elde Edilmesi, Isıl İşlem ve Uygulamaları Konu: Çelik Elde Edilmesi, Isıl İşlem ve Uygulamaları Çeliğin Elde Edilmesi Çelik,(Fe) elementiyle ve genelde % 0,2 %2,1 oranlarında değişebilen karbon miktarının bileşiminden oluşan bir tür alaşımdır.

Detaylı

ELKTRİK AMAÇLI ALUMİNYUM KULLANIMI

ELKTRİK AMAÇLI ALUMİNYUM KULLANIMI ELKTRİK AMAÇLI ALUMİNYUM KULLANIMI 1 ELKTRİK AMAÇLI ALUMİNYUM KULLANIMI 2 Elektrik ışığı ilk kez halka tanıtıldığında insanlar gaz lambasına o kadar alışkındı ki, Edison Company talimat ve güvenceleri

Detaylı

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6.

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6. İstiklal Mah. Barış Manço Cad. 5. Sok No:8 34522 Esenyurt / İSTANBUL TÜRKİYE Tel.: 0212 679 69 79 Faks: 0212 679 69 81 E-posta: info@gozdempaslanmaz.com 44 44 881 1 İÇİNDEKİLER 1. 2. 3. 4. 5. 6. 2 1 HAKKIMIZDA

Detaylı

METALLERDE KATILAŞMA HOŞGELDİNİZ

METALLERDE KATILAŞMA HOŞGELDİNİZ METALLERDE KATILAŞMA Malzeme Malzeme Bilgisi Bilgisi PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 /94 METALLERDE KATILAŞMA Metal ve alaşımlar, belirli bir sıcaklıktan sonra (ergime sıcaklığı) katı halden sıvı

Detaylı

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını oluşturan, Gerektiğinde ergiyerek kaynak ağzını dolduran

Detaylı

Gaz. Gaz. Yoğuşma. Gizli Buharlaşma Isısı. Potansiyel Enerji. Sıvı. Sıvı. Kristalleşme. Gizli Ergime Isısı. Katı. Katı. Sıcaklık. Atomlar Arası Mesafe

Gaz. Gaz. Yoğuşma. Gizli Buharlaşma Isısı. Potansiyel Enerji. Sıvı. Sıvı. Kristalleşme. Gizli Ergime Isısı. Katı. Katı. Sıcaklık. Atomlar Arası Mesafe İmal Usulleri DÖKÜM Katılaşma Döküm yoluyla üretimde metal malzemelerin kullanım özellikleri, katılaşma aşamasında oluşan iç yap ile belirlenir. Dolaysıyla malzeme özelliklerinin kontrol edilebilmesi

Detaylı

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri a) ELEMENTLER Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını oluşturan, Gerektiğinde ergiyerek kaynak ağzını dolduran

Detaylı

Faz dönüşümünün gelişmesi, çekirdeklenme ve büyüme olarak adlandırılan iki farklı safhada meydana gelir.

Faz dönüşümünün gelişmesi, çekirdeklenme ve büyüme olarak adlandırılan iki farklı safhada meydana gelir. 1 Faz dönüşümlerinin çoğu ani olarak gerçekleşmediğinden, reaksiyon gelişiminin zamana bağlı, yani dönüşüm hızına bağlı olarak gelişen yapısal özelliklerini dikkate almak gerekir. Malzemelerin, özellikle

Detaylı

SÜPER ALAŞIMLAR Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

SÜPER ALAŞIMLAR Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Süper alaşım; ana yapısı demir, nikel yada kobalt olan nisbeten yüksek miktarlarda krom, az miktarda da yüksek sıcaklıkta ergiyen molibden, wofram, alüminyum ve titanyum içeren alaşım olarak tanımlanabilir.

Detaylı

STANDARTLAR ÜRETİM STANDARDI TSE ISO EN ASME JIS BAĞLANTI PARÇALARI. ½...16 Asme B 16.9 Nw15...Nw Mss Sp 75 Nw450...

STANDARTLAR ÜRETİM STANDARDI TSE ISO EN ASME JIS BAĞLANTI PARÇALARI. ½...16 Asme B 16.9 Nw15...Nw Mss Sp 75 Nw450... STANDARTLAR ÜRETİM STANDARDI TSE ISO EN ASME JIS BAĞLANTI PARÇALARI ½...16 Asme B 16.9 Nw15...Nw400 18...48 Mss Sp 75 Nw450...Nw1200 FLANŞLAR ½...24 Asme B 16.5 Nw15...Nw600 26...60 Mss Sp 44 Nw650...Nw1500

Detaylı

Çeliklerin Fiziksel Metalurjisi

Çeliklerin Fiziksel Metalurjisi Çeliklerin Fiziksel Metalurjisi Ders kapsamı Çelik malzemeler Termik dönüģümler ve kontrolü Fiziksel özellikler Ölçüm yöntemleri Malzeme seçim kriterleri Teknik ısıl iģlem uygulamaları Malzemelerin Kullanım

Detaylı

BAZI ÖRNEKLER Soru 1 - Soru 2 -

BAZI ÖRNEKLER Soru 1 - Soru 2 - BAZI ÖRNEKLER Soru 1 - ZSD (zaman-sıcaklık-dönüşüm) diyagramlarının nasıl elde edildiğini, gerekli şekilleri çizerek açıklayınız? Cevap: Kritik Çekirdeklenme Çekirdeklenme Hızı Dönüşüm Hızı Soru 2 - Ötektoid

Detaylı

Metallerde Döküm ve Katılaşma

Metallerde Döküm ve Katılaşma 2015-2016 Güz Yarıyılı Metalurji Laboratuarı I Metallerde Döküm ve Katılaşma Döküm:Metallerin ısı etkisiyle sıvı hale getirilip uygun şekilli kalıplar içerisinde katılaştırılması işlemidir Döküm Yöntemi

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

Dökme Demirlerin Aşılanması W. MASCHKE, M. JONULEIT

Dökme Demirlerin Aşılanması W. MASCHKE, M. JONULEIT Dökme Demirlerin Aşılanması W. MASCHKE, M. JONULEIT Dökme Demirlere aşılayıcı ilavesi tavsiye edilen, hatta istenilen kalitede döküm parça üretimi için gerekli bir uygulamadır. Lamel ve küresel grafitli

Detaylı

ALAŞIM ELEMENTLERİNİN ÇELİKLERE ETKİLERİ

ALAŞIM ELEMENTLERİNİN ÇELİKLERE ETKİLERİ www.muhendisiz.net 1 ALAŞIM ELEMENTLERİNİN ÇELİKLERE ETKİLERİ Maksimum %2,06 karbon içeren demir karbon alaşımları çelik olarak adlandırılır. Çelikler halen günümüzde en yaygın kullanılan malzeme grubunu

Detaylı

MÜHENDİSLİKTE KULLANILAN MALZEMELER 1. DEMİR VE ÇELİK

MÜHENDİSLİKTE KULLANILAN MALZEMELER 1. DEMİR VE ÇELİK MÜHENDİSLİKTE KULLANILAN MALZEMELER 1. DEMİR VE ÇELİK Dünyada üretilen metallerin % 90'nı demir ve çelikten oluşmaktadır. Bunun büyük bir bölümünü mukavemeti ve işlenebilme özelliği olan, ucuz maliyetli

Detaylı

Malzemeler yapılarının içerisinde, belli oranlarda farklı atomları çözebilirler. Bu durum katı çözeltiler olarak adlandırılır.

Malzemeler yapılarının içerisinde, belli oranlarda farklı atomları çözebilirler. Bu durum katı çözeltiler olarak adlandırılır. KATI ÇÖZELTİ Malzemeler yapılarının içerisinde, belli oranlarda farklı atomları çözebilirler. Bu durum katı çözeltiler olarak adlandırılır. Katı çözeltilerin diğer bir ismi katı eriyiktir. Bir çözelti

Detaylı

DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik. AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi.

DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik. AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi. DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi. TEORİK BİLGİ: Kritik soğuma hızı, TTT diyagramlarında burun noktasını kesmeden sağlanan en

Detaylı

CALLİSTER METALLER Metallere Uygulanan Isıl İşlemler

CALLİSTER METALLER Metallere Uygulanan Isıl İşlemler CALLİSTER METALLER Metallere Uygulanan Isıl İşlemler Demir esaslı alaşımlar, demir elementinin ana element olarak yer aldığı ve diğer metal ve alaşımlardan daha fazla kullanılan malzeme gurubunu oluşturur.

Detaylı

Çelikler ve Dökme Demirler

Çelikler ve Dökme Demirler Çelikler ve Dökme Demirler Fe-Fe3C Faz Diyagramı 1.Hafta Prof. Dr. İbrahim ÖZBEK Sakarya Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü iozbek@sakarya.edu.tr Çelik Nedir? Bir Fe-C alaşımı Dünyada

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katılaşma, Kristal Kusurları

MALZEME BİLGİSİ. Katılaşma, Kristal Kusurları MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katılaşma, Kristal Kusurları 1 Saf Metallerde Katılaşma Metal ve alaşım malzemelerin kullanım özellikleri büyük ölçüde katılaşma sırasında oluşan iç yapı ile

Detaylı

DÖKME DEMİRDEN İMAL EDİLEN HADDE MERDANELERİNİN AŞINMA DAVRANIŞINA BAKIR KATKI ORANININ ETKİSİ

DÖKME DEMİRDEN İMAL EDİLEN HADDE MERDANELERİNİN AŞINMA DAVRANIŞINA BAKIR KATKI ORANININ ETKİSİ T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DÖKME DEMİRDEN İMAL EDİLEN HADDE MERDANELERİNİN AŞINMA DAVRANIŞINA BAKIR KATKI ORANININ ETKİSİ Engin TAN Yüksek Lisans Tezi DENİZLİ - 2005 DÖKME DEMİRDEN

Detaylı

SÜPERALA IMLAR. Yüksek sıcaklık dayanımı

SÜPERALA IMLAR. Yüksek sıcaklık dayanımı SÜPERALA IMLAR SÜPERALA IMLAR Nikel ve Kobalt alaşımları: Korozyon dayanımı ve yüksek sıcaklık dayanımı için kullanılırlar. Yüksek ergime sıcaklığına ve dayanıma sahiptirler.. Süperalaşımlar: Nikel bazlı

Detaylı