SEKSENLERDEN DOKSANLARA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SEKSENLERDEN DOKSANLARA"

Transkript

1 SEKSENLERDEN DOKSANLARA TÜRKİYE'DEKİ YÖNETİCİ ELİTLER: EGİTİM DURUMLARıNDA NELER DEGİşTİ? Sibel Y AMAK** GİRİş Son yıllarda, örgüt yazınında yönetici elitler üzerine yapılan çalışmaların sayısının ve çeşitliliğinin arttığı görülmektedir. Hambrick ve Mason'ın 1 çalışmasıyla başlayıp geçti ğimiz on yıllık dönemde hız kazanan üst düzey yöneticilerin özellikleri üzerine yapılan araştırmalarda ilginç bulgular ortaya çıkmıştır. ı Her ne kadar bu konudaki çalışmalar, tepe yöneticilerin çeşitli özelliklerinin şirket performansına yansımaları üzerinde yo ğunlaşmakta ise de, son zamanlarda yapılan araştırnıalarda çevresel ve örgütsel koşulla rın yönetici özelliklerine yansıması da 3 irdelenmeye başlanmıştır. Yakın geçmişte yapı lan çalışmalar iş dünyasının içinde bulunduğu çevrenin örgüt yapılarını ve üst düzey yö netici özelliklerini etkilediğini ve sonuçta kurumsal çevreye özgü örgüt çeşitlerinin ve Çok de~erli katkıları için Sayın Prof. Dr. BehlUI Üsdiken'e sonsuz teşekkorler. Yrd. Doç. Dr., Galatasaray Üniversitesi iibf Ö~retim Üyesi. 1 D. C. Hambrick & P. A. Mason, "Upper echelons: The Organization as aretlection of iıs top Managers", Academy of Management Review, 9, 1984, s ı Bakınız: A. Pettigrew, "On Studying Managerial Elites", Stratcgic Management Journal. 13, 1992, s ; D. C. Haınbrick, "Top Management Groups: A Conceptual Integration and Reconsideration of the 'Team' Label", Research in Organizational Belıavior, 16. ı 994. s :\ S. Finkelstein & D. C. Hambriek, Strategic Lcadcrship:Top Executives and Their EtIeets on Organizations, Minneapolis:West Publishing, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 31, Sayı 4, Araftk 1998.

2 66 Amme İdaresi Dergisi yönetici özelliklerinin ortaya çıktığını göstermiştir. 4 Hatta bunun da ötesinde, içinde bulunulan ülkenin kültürel, kurumsal ve teknik koşullarının o ülkede farklı bir tepe yönetici tipi yarattığı yönünde bulgular ortaya konulmuştur. s Bu çalışmalardan birinde, Norburn,6 İngiliz ve Amerikalı yöneticiler arasında yaptığı karşılaştırmada bu iki yönetici grubun ticaret koşullarına eğitim seviyelerinde belirgin farklar bulmuş ve bunu iki ülkenin farklı sahip olması ile açıklamıştır. Bir başka çalışmada ise Lane,7 İngiltere, Fransa ve Almanya'yı karşılaştırmıştır. O da ülkelerin farklı finansal sistemlerinin, üst düzey yöneticilerinin uzmanlık alanına yansıdığını savunmuştur. Benzer bir yaklaşımla, Chang,1I Güney Kore'deki tepe yöneticilerin ülkenin ileri gelen üniversitelerinden mezun olmuşlukları ile ülkenin kültürü arasında bir bağlantı kurmaktadır. Tepe yönetici özelliklerinde ülkesel farklılıkları yakalayan bu çalışmaların dışında, bir başka koldan da çevresel ve örgütsel koşullardaki değişimin üst düzeylerin özelliklerine yansımaları araştırılmıştır. Bu yaklaşımdaki çaltşmalardan birinde strateji, örgütsel yapı ve kanunlardaki değişikliklerin benzer ortamlardaki şirketlerin birbirlerini taklit etmelerinin de etkisiyle tepe yöneticilerin uzmanlık alanında değişikliklere yol açtığı öne sürülmüştüry Bir başka çalışmada ise çevresel koşullardaki yoğun değişimin rekabet şartlarını değiştirdiği, oluşan yeni şartlara uyum sağlamak amacı ile şirketlerin de o şartlara uygun özeııiklere sahip olduğunu düşündükleri, tepe yöneticileri istihdam ettikleri savunutmaktadır. Lo Örgüt yazınında bu gelişmeler olurken, yönetici elitler konusunun Türkiye'de benzer bir ilgi uyandırdığını söylemek çok güç görünmektedir. Sadece tepe yöneticileri inceleyen çalışmalar son derece sınırlı kalmıştır. H Bunlardan yola çıkılarak, bu çalışmada Türkiye'deki yönetici elitlerin eğitim durumunun geniş kapsamlı bir şekilde ve farklı perspektifler çerçeve'sinde incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın temelde iki amacı vardır. Bunlardan birincisi, üst düzey yöneticilerin eğitim özellikleri açısından kapsamlı bir fotoğrafını sergilemektir. Türkiye'deki yönetici elitlerin eğitim seviyeleri, okudukları o kullar ve uzmanlaştıkları alanlar hakkında bilgi üretmektir. Buna bağlı olarak Türkiye'deki yönetici elitlerin diğer ülkelerdeki benzerleriyle ayrıldığı ve buluştuğu noktaları bulmaktır. Çalışmanın ikinci amacı ise, bu demografik özeııiğin iş dünyasının yoğun de 4 R. Whitley. "Dominant Forıns of Economk Organization in Market Economies". Organization Studies, 15,1994, s s Bakınız: B. Üsdiken. "The Impact of Environmental Change on the Characteristics of Top Management Teams", British Journal of Management, 3, 1992, s, ; S. Johnston, "Managerial Dominanı:e of Japan's Major Corporations", Journal of Management, 21, s. 19 J-209; N. Rajagopalan. & D. K. Datta, "CEO characteristics: Does industry matter?", Academy of Management Journal, 39, 1996, s. ı D. Norbum, "Corporate kaders in Britain and Ameriı:a: A Cross-Ilational analysis", Journal of International Business Studies, 18, 1987, s, C. Lane, Industry and Society in Europe, Aldershot, UK: Edward EIgar, ii S. C. Chang, "Chaebol:The South Korean Conglomerates", Business Horizons, 3 ı, 1988, s N, Fligstein, "The lntraorganizational Power Stmggle: Rise of Finance Personne! to Top Lcadership in Large Corporations, J979". American Sociological Review, 52, i 987, s ın A, S. Thomas & K. Ramaswamy, "Environmental Upheaval and Changes in Top Management Teams". In Proceedings of Southern Management Association, M. Schnake (Ed), Yaldosta: Southem Management Association, 1992, pp ii Bakınız: D, Erden, "Çok Uluslu Şirketlerin Türkiye'deki Yavrularında Yöneticilerin Uyrukları", İşletme Fakültesi Dergisi, 15,1986, s, ; B, Üsdiken & Ö. Ertuna, Değişen Bankacılık Sektöründe Üst OH zey Yöneticiler, Araştırma Raporu, İstanbul: Interbank. 1988; Üsdikcn, a.g.m., (1992),

3 Seksenlerden Doksanlara Türkiye'deki Yönetici Elitler 67 ğişimlere konu olduğu 80'1i yıllar sonu 90'lı yıllar başında nasıl geliştiğini araştırmaktır. Türk ekonomisi seksenlerin ilk yıllarından itibaren büyük değişimlere sahne olmuştur. Kazgan 12 Türk ekonomisinde yıllarını ekonomik istikrar,i yıllarını serbestleşme, ı 989- ı 992 yıllarını ise özelleştirme ve küreselleşme dönemi olarak tanımlamaktadır. İthalattaki serbestleşme, finansal piyasaların gelişmesi, yabancı sermaye uygulamalarındaki teşvikler, 1984 sonrası döneme rastlamaktadır. Yine aynı dönemde iletişim ve ulaşım ile ilgili altyapısal hamleler iş yapmanın çehresini büyük boyutlarda değiştirmiştir. Gelişmiş iletişim olanakları (cep telefonları, özel radyo ve TV kanaliarı, vs), bilgi işlem konusundaki atılımlar iş dünyasının içinde yaşadığı çevreyi büyük ölçüde farklı laştırm ıştır. Bu çalışma, yılları arasındaki yoğun değişimin şirketlerin tepe yöneticilerinin eğitim özellikleriyle ilgili taleplerini ne yönde etkilediğini, 90'ların başındaki yöneticinin eğitiminin 80'lerin başındaki benzerlerinden ne ölçüde ayrıldığını araştırmaktadır. VERİ TOPLAMA VE YÖNTEM Çalışmada, üst düzey yönetici tanımı, şirkette tam zamanlı idari görevi olan ve murahhas aza, genel koordinatör, genel müdür gibi unvanlarla şirketin en yüksek kademesinde yer alan yöneticilerle, onlara doğrudan bağlı olan yardımcılarını veya müdürleri kapsamaktadır. Örneklem ı 983 ve 1992 yıllarında 500 büyük şirket sıralamasına girmiş ve İstanbul'da yer alan 118 şirketin üst düzey çalışanlarından oluşmuştur. Ancak bunlardan sadece 71 tanesi üst düzeyleri hakkında yeterli bilgi sağlayabilmiştir. Sonuç olarak çalışma, 1983 ve 1992 yılları itibarıyla sırasıyla 289 ve 336 tepe yöneticiyi kapsamıştır. ŞirketIerle bağlantı kurularak, 1983 ve 1992 yıllarındaki yukarıdaki tanımda belirtilen tepe yöneticileri için gönderilen anket formlarını yöneticilerin personel dosyalarından yararlanarak doldurmaları istenmiştir. Anket formları yöneticilerin yaş, eğitim ve kıdem gibi demografik özellikleri ile ilgiji sorulardan oluşmuştur. Elde edilen bilgiler daha sonra çeşitli kaynaklardan kontrol edilmiştir. Bu çalışmada tepe yöneticilerin eğitim durumu 4 boyutta incelenmiştir: Eğitimde geçen yıl toplamı: Üst düzey yöneticilerin ilköğretim sonrası eğitim kurumlarında geçirdikleri süre olarak alınmıştır. Mesleki kurslar bu tanıma dahil edilmemiştir. Mezun olunan lise: Yöneticinin varsa lise eğitimini aldığı lisenin, yoksa orta öğrenimde devam ettiği ortaokulun adı. Çalışmanın genel müdür ve yardımcılarının karşılaştırıldığı birinci bölümünde, tablo ve. veri yoğunluğunu önlemek açısından karşılaştırma sadece mezun olunan lisenin sınavla girilen anadolu lisesi ya da kolej olup olmadığı boyutunda yapılmıştır. Değişimi yakalamaya çalışan ikinci bölümde ise liselerin dökümleri verilmiştir. Mezun olunan üniversite: Bu değişken yöneticinin varsa lisans derecesini aldığı üniversitenin ismini kapsamıştır. Eğitim alanı: Bu değişken yöneticinin eğitim gördüğü bilim dallarını kapsamaktadır. Örneğin makine mühendisliği, hukuk, işletme gibi. 12 G. Kazgan, Ekonomide Dışa Açık Büyüme, Altm Kitaplar, İstanbul, ı 988.

4 68 Amme İdaresi Dergisi Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yöneticilerin sayılan eğitim özelliklerinin yukarıda sözü edilen iki gözlem yılındaki durumları genel müdür gibi en tepe yönetici seviyesi ve genel müdür yardımcıları gibi en tepenin bir alt seviyesi için karşılaştırılmah ol~rak sunulmuştur. Bu bölümde en tepe yönetici ve onu izleyen kademedeki üst düzey yöneticilerin eğitim kurumlarında geçirdikleri süre, mezun oldukları lise ve üniversite ve eğitim gördükleri konular her iki kademe için ayrı ayrı tanımlanmıştır. i kinci bölümde ise, seksenlerden doksanlara gelindiğinde üst düzey yöneticilerin genel olarak eğitim özelliklerindeki değişimler gözlemlenmeye çalışılmıştır. Örgütlerin üst düzey yönetiminin, kurumsal ve teknik çevresel koşullardan, örgütün stratejisinden ve bunlardaki değişimden en fazla etkilenen birimi olduğu bilinmektedir.b Bu amaçla Türkiye'nin 80 sonrasındaki liberalizasyon hareketinin, buna bağlı olarak iş dünyasında yarattığı değişikliklerin üst düzey yöneticilerin eğitim alanındaki özelliklerine nasıl yansıdığı araştırılmıştır. Bunun için, i 992 yılındaki yöneticiler içinden i 983 'te de görev başında olan 123 tanesi ayrılmış ve geri kalan, ı 984 sonrasında göreve gelmiş 213 yöneticinin eğitim özellikleri 1983'te görev yapmış olan yöneticilerin özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Böylece, i 984'ten itibaren hızlanan liberalizasyon hareketinin, buna bağlı olarak Türkiye'de iş yapmanın değişen çehresinin şirketleri nasıl eğitimli yöneticiler almaya ittiği araştırılmıştır. Analiz olarak birinci bölümde frekans dağılımları, ikinci bölümde buna ek olarak t-testi uygulanmıştır. BULGULAR Genel Müdürler ve Yardımcdarmm Karşılaştırmalı Eğitim Durumları Eğitimde Geçen Yıl ı olarak bakıldığında üst düzey yöneticilerin 80'lerde olsun, 90'larda olsun, eğitim seviyelerinin genelolarak yüksek olduğu görülmektedir. Üniversite mezunu üst düzey yöneticilerin oranı 1983'te yüzde 92.9, 1992'de yüzde 96.1 olarak belirmektedir. Norburn l4 i 987 tarihli bir çalışmasında aynı oranı, Amerikalı tepe yöneticiler için yüzde 87, İngiliz benzerleri için yüzde 54 olarak bulmuştur. Dolayısıyla, Türkiye'deki üst düzey yöneticilerin eğitim seviyeleri söz konusu iki ülkedeki benzerlerinden şaşııtıcı bir şekilde yüksek çıkmaktadır. Bundan başka, üst düzey yöneticilerin, 1983'te yüzde 28.5, 1992'de ise yüzde 3 Ll 'i yüksek lisans derecesi sahibidir. Aksan ve Özbaşar'ın l5 1980'de, Ataol ve arkadaşlarının!6 i 992'de yayınladıkları daha alt kademelerdeki yöneticileri kapsayan çalışmalarında yüksek lisans derecesine sahip olanların oranı sırasıyla yüzde 18 ve yüzde 28.9 olarak bulunmuştur. Son olarak, ilkokuldan sonra eğitim kurumlarında geçirilen ortalama süreye bakıldığında bunun 1983'te 1.74 standart sapma ile 10.3 yıl, 1992'de ise 1.47 standart sapma ile 10.6 yılolduğu görülmüştür. Bu ortalamalara bakıldığında üst düzey yöneticilerin lisansüstü 13 R. S. Schuler & S. E. Jackson, "Organizational Strategy and Organizationaj Level as Determinants of Human Resource Management Practices", Human Resource Planning.Journal, , s Norburn, a.g.m. ( 1987). 15 Z. Aksan & S. Özbaşar. Türkiye'de Profesyonel Yöneticiler. Yönetim Geliştirme. istanbul A. Ataol, A. E. Katrinli, Ö. N. T. Özmen, Y. Arbak. Türk Özel Kesim Endüstrisinde Yönetici Prolili, izmir. TOBB

5 Seksenlerden Doksanlara Türkiye'deki Yönetici Elitler 69 eğitim alma eğilimi farkedilmektedir. Norburn l7 benzer bir eğilimi Amerikalı yöneticilerde de gözlemlemiştir. Eğitim seviyesiyle ilgili bulgular en tepe yönetici (genel müdür) ve yardımcıları için ayrı ayrı incelendiğinde, ı 983 ve ı 992 yıllarında üniversite eğitimi almamış en tepe yöneticilerin oranı sırasıyla yüzde 8.7 ve yüzde 5.6 olarak bulunmuştur. Genel müdür yardımcıları için aynı oranlar yüzde 6.6 ve yüzde 3.4'tür. Üniversite eğitimi almamış en tepe yöneticiler arasında çoğunluğu, sahip yöneticilerin oluşturduğu görülmektedir. Bankacılık sektöründe yaptığı çalışmasındaüsdiken l1l üniversite eğitimi almamış en tepe yöneticilerin oranını yüzde 4.7 olarak bulmuştur. Her ne kadar her iki yılda da genel müdür yardımcıları arasında sadece üniversite eğitimi almışların yüzdesi genel müdürlerle kıyaslandığında yüksek çıkıyorsa da, lisans üstii eğitim göz önüne alındığında farklı bir boyut ortaya çıkmaktadır yılında en tepe yöneticilerin yüzde 34.8'inin yüksek lisans, yüzde 5.8'inin ise doktora yaptığı, aynı o ranların 1992 için sırasıyla yüzde 38 ve yüzde 7 olduğu görülmektedir. Genel müdür yardımcılarına bakıldığında ise bu oranların ı 983 için yüzde 26.4 ve yüzde 2.8, 1992 i çin ise yüzde 29.3 ve yüzde 3.4 olduğu gözlemlenmiştir. Bir üst kademeye geçişte IisansUstü eğitimin kolaylaştırıcı etkisi olduğu söylenebilir. Bankacılık sektöründe yapılan bir çalışmada!') yüksek lisans sahibi genel müdürlerin oranı özel bankalarda yüzde 28, kamu bankalarında ise yüzde 33 olarak çıkmıştır. Tablo ı: Eğitim Seviyeleri Itibar. ile En Tepe Yöneticiler ve Yardımcılar. ERitim En Tepe Yardımcı- En Tepe Durumu Yönetici ları Yönetici edan Yardım- # % # % # % # ek # % # % Ortaokul 2 2,9 2 0,9 4 1,4 i 1,4 ı 0,3 Lise 4 5,8 12 5, i 3 4, J.6 Üniversite 35 50, ,9 lo Yüksek Lisans 24 34, ,4 80 2:: J8, Doktora 4 5,8 6 2, ') Mezun Olunan Lise Yöneticilerin lise öğrenimierini tamamladıkları kurumlara bakıldığında bunların sıklıkla ya sınavlı liseler ya da cumhuriyetin öncesi veya ilk yıllarında kurulmuş liseler olduğu görülmektedir. Seksenlerin başında toplam üst düzey yöneticilerin yüzde 64.7 si, 1992 yılında ise yüzde 60 kadarı, sınavlı liseler ve cumhuriyet öncesi ya da cumhuriyetin ilk yıllarında kurulmuş liselerden gelmekteydi. Bu yüzdelere en tepe yönetici ve yardımcıla 17 Norbum. a.g.m., (1987). III B. Üsdiken. "Değişen Bankacılık Sektöründe Kamu ve Öze~ Sermayeli Bankaların Üst Düzey Yöneticileri", Amme idaresi Dergisi, 21, 1988, s Üsdiken, a,g.m.. (1988).

6 70 Amme İdaresi Dergisi rı için ayrı ayrı bakıldığında sınavlı veya eski liselerden gelenlerin oranı en tepe yöneticiler arasında 1983 için yüzde 71.7, 1992 için yüzde 68.3 olarak bulunmuştur. Bir alt kademede ise aynı oranlar, ı 983 ve 1992 yılları için sırasıyla yüzde 62.5 ve yüzde 58 olarak belirmektedir. Üst düzey yöneticiler arasında sınavla girilen kolejlerde lise eğitimini tamamlamışların oranı ı 983 ve 1992 için sırasıyla, yüzde 32 ve yüzde 37 olarak seyretmektedir. Bu o ranların genel müdür, murahhas aza gibi en tepe yöneticilerdeki dağılımı ayrı olarak incelendiğinde, her iki yılda da en tepe yöneticilerin yarıdan çoğunun bu liselerden geldiği görülmektedir. Buna karşılık genel müdür yardımcılarının olduğu bir alt seviyeye bakıldığında sınavla girilen kolejlerden gelenlerin oranının 1983 'te yüzde 25.7, 1992'de ise yüzde 33.3 olduğu görülmektedir. En tepe kademeye seçilmek açısından sınaviı kolejlerden gelen yöneticilerin daha şanslı konumda olduğu görülmektedir. T a blo 2: Mezun Oldu kı arı L'ıse i er ifbarı i ı '1 e En T epe Y" onef'l ıcı er ve Y ard ımcı arı En Tepe Yardımcı- En Tepe Yardımcı- Yönetici ları Yönetici ları # % # % # % # % # % # % Sınaviı Liseler Sınavsız Liseler Mezun Olunan Üniversite Üst düzey yöneticilerin lisans öğrenimierini gerçekleştirdikleri kurumlara bakıldığında 2 önemli bulgu göze çarpıyor. Araştırmanın kapsadığı iki yıl itibarı ile, üst düzeylerin en sıklıkla gittikleri üniversiteler listesinde herhangi bir değişiklik görülmemesi ve yüzde 80' leri aşan oranda bu eğitim kurumlarından gelmeleri bunlardan en belirgin olanı. Her iki yılda da İstanbul Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İktisadi Ticari İlimler A kademisi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi en sıklıkla görülen yüksek öğrenim kurumları olmuşlardır. Yurtiçindeki bu üniversitelerden başka, yurtdışındaki üniversiteler de yurtdışı başlığı altında bu listeye eklenmiştir. Bu başlık Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Almanya, İsviçre ve Fransa'daki çeşitli üniversiteleri kapsamaktadır. En tepe yönetici ve yardımcıları ayrı ayrı incelendiğinde geldikleri üniversiteler, isim o larak aynı olsa da ağırlıkları her kademede büyük farklılıklar göstermektedir. En tepe yönetici ler arasında yurtdışında üniversite eğitimi almış olanlar ı 983 'te yüzde 25 ile en kalabalık grubu oluşturmaktadırlar. Bu grubu 1983 'te, yüzde 20 ile İstanbul Üniversitesi mezunları ve yüzde 15.9'la İTÜ mezunları izlemektedir. Eğitimini ODTÜ ve Boğaziçi'nde (ve Robert Kolej'de) yapmış genel müdürlerin payı ise sırasıyla yüzde 7.9 ve yüzde 1 ı olarak bulunmuştur. İTİA ve Ankara Üniversitesi mezunu en tepe yöneticiler ise yüzde 6.3'lük payla listenin sonunda yer almaktadırlar. 90'lı yıııarın başında ise, payları (% 22) azalmış olmakla birlikte yuı1dışında üniversite eğitimi almış olanlar yine en kalabalık grubu oluşturmuşlardır. Bunları yaklaşık yüzde 18 ile İTÜ mezunları izlemektedir. 80'li yıllardan farklı olarak Boğaziçi Üniversitesi kökenli en tepe yöneticilerin

7 Seksenlerden Doksan/ara Türkiye'deki Yönetici E/itler 71 payı artarak 3. kalabalık kümeyi oluşturmaktadır. Bunları ODTÜ mezunu genel müdürler takip etmektedir. İstanbul Üniversitesi mezunları ise yarı yarıya azalarak (% 10) İTİA ve Ankara Üniversitesi'nin hemenöncesindeki sıraya yerleştiği görülmektedir. Bir alt kademeye yani genel müdür yardımcılarına bakıldığında ise, dağılımın oldukça farklı olduğu görülüyor. Bu grupta her iki senede de İstanbul Üniversitesi mezunları yüzde 2S'ler civarında bir payla en kalabalık kümeyi oluşturuyor ve İTÜ yüzde 14' ler civarında bir payla onu izliyor. ı 983 yılında İTİA mezunlarının İTÜ mezunlarıyla aynı yüzdeyi yakalayarak sıralamanın üstlerinde yer aldığı görülüyor. Onu, yüzde 9.6'lık oranıyla ODTÜ, ve yüzde 8.1 'lik oranıyla Boğaziçi Üniversitesi mezunları izliyor. Yurtdışında üniversite eğitimi almış olanlar ise yüzde 7.6 civarındaki ağırlıklarıyla sıralamanın sonundaki Ankara ÜniversitesPnin hemen önünde yer alıyor. 1992'ye bakıldığında ise yurtdışında üniversite bitirmişlerin payının yüzde ı 2 seviyesine çıktığı ve genel müdür yardımcıları arasında 3. kalabalık grubu oluşturduğu görülmektedir. Bunları yüzde ı 1.4 ile ODTÜ mezunları izlemektedir. 90'ların başında İTİA mezunlarının payının yüzde 9'a düştüğünü, onları yüzde 7.8 ile Boğaziçi Üniversitesi, yüzde 3.1 ile Ankara Üniversitesi mezunlarının takip ettiğini görüyoruz. Bu sayılardan da anlaşıldığı gibi, üniversite eğitimlerini aldıkları kurumların isimleri aynı olsa bile, en tepe yöneticiler ve yardımcıları arasında dağılımları itibarı ile farklılıklar görülmektedir. Yurt dışında eğitim alınış olanlar en tepe yöneticiler arasında en kalabalık grupken, yardımcıları arasında en yaygın kurumun istanbul Üniversitesi olduğu gözlemlenmektedir. Tablo 3: Mezun Oldukları Üniversiteler itibarı ile En Tepe Yöneticiler ve Yardımcıları En Tepe Yardımcıları En Tepe Yardımcı Yönetici Yönetici lan # % # % # (k # (/(1 # % # % Üniversite *' i 25. İstanbul 50 6J R itü Lo.9 27 J7 I U :1, J 7 Yurtdışı J i J n.j J i ı.u itia U. 7 :q ı i.() \ t) 2K X.7 ODTÜ 7HI K I!,l) 29 IlA Boğaziçi 16 lu 2J fu; LO i 7.R 30 9.J Ankara <) 4.6 U J X 3.1 LO.ll Eğitim Alanı üst düzey yöneticilerin 1983'te yüzde 40' ının 1992'de ise yüzde 46'sının eğitim aldıkları alan mühendislikti. Makine mühendisleri her iki yılda da sırasıyla yüzde 18.8 ve yüzde 21.3 ile en kalabalık grubu oluşturuyorlardı yılında Zoga 2f1, hir holding bünyesinde yaptığı çalışmada üst yönetimin yüzde 46.9'unun mühendislerden oluştıığıı 2n E. Zogu, Koç Topluluğunda Eğitim ihtiyaç Araştırması. istanbul: Kogcın, 1987.

8 Amme idaresi Dergisi nu bulmuştu. Fakat yine aynı dönemlerde bankacılık sektöründe yapılan bir çalışmada mühendislerin oranının çok daha düşük (yüzde 6.4)21 olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, bu farklılığın sektörden kaynaklandığı düşünülebilir. Türk imalat sanayiinin bu en büyük finnalarının ticaret zihniyetinden 22 git gide sanayi zihniyetine kaydıkları ve üretimin öncelikli işleri konumuna geldiği söylenebilir. Eğitim alanına göre ikinci yoğunlaşma işletme ve iktisat alanlarında görülmektedir. Tepe yöneticilerin 1983 yılında yüzde 34. i ' i, 1992 yılında ise yüzde 36.6'sı işletme iktisat e ğitimi almış kişilerden oluşuyordu. Yöneticilerin lisansüstü ve doktoradaki eğitim alanlarına bakıldığında yine mühendisliğin her iki yılda da sırasıyla yüzde 15.8 ve yüzde 19 oranlarında başta geldiği, bunu işletme eğitiminin (yüzde 13- yüzde 12) takip ettiği görülmektedir. Sosyal bilimler, fen bilimleri ve diğer alanlarda yüksek lisans yapanların oranı her iki yılda da yüzde 3 'ü aşmamıştır. Bunun dışında yöneticiler genelolarak tek bir alanda tüm eğitimlerini tamamlamayı tercih etmektedirler. Tüm yöneticilerin 1983'te sadece yüzde 4.6'sl, 1992'de ise yüzde 5.9'u aldığı lisans eğitimi alanından farklı bir alanda yüksek lisans ve doktora derecesi almış görünmektedir. Örneğin lisans derecesini makine mühendisliğinden almış bir yöneticinin yüksek lisansını da aynı konuda atmış olduğu gözlenmektedir. Bu tutuculuğun herhangi bir alana özgü olmadığı da görülmüştür. Lisans derecesi işletme olsun, mühendislik olsun her alandan gelen yöneticilerin sadece küçük bir bölümü lisansüstü eğitimini farklı bir alanda gerçekleştirmişterdir. Tablo 4: Eğitim Alanları Itibarı ile En Tepe Yöneticiler ve Yardımcıları Eititim Alanı En Tepe Yardım- Yönetici cıları En Tepe Yönetici Ynrdımcılaırı i # % # % # % # % # % # % İşletme- Ekonomi i 34, 14 20, , , , ,6 Mühendislik 35 51, W , ,l'! Sosyal Bi- Iimler* 9 13,2 15 7,2 24 8, ,7 14 4,3 Fen Bilim. Tıp 4 5,9 8,2 21 7,6 i la 7, Diğer** o 0,0 7 3, J 1, ,7 Üniversite 6 8,8 14 6, Okumamış.. *Hukuk, sıyasal bilgıler, kamu yönetımı, uluslararası ılışkıler **Gazetecilik, co~rafya., dilbilim, harp akademileri 21 Üsdiken ve Ertuna, a.g.e., (1988). 22 A Bu~ra, Statc and Business in Modern Turkey: A Comparative Study, Albany: State Universityol' New York Press, ı 994.

9 Seksenlerden Doksan/ara Türkiye'deki Yönetici Elitler 73 Eğitim alanında en tepe yöneticiler ve yardımcıları ayrı ayrı incelendiğinde ilginç farklılıklar ortaya çıkmaktadır. En tepe yöneticilerin 1983'te yüzde 51.5'i, ı 992'de yüzde 55.Tsi mühendislik eğitimi alınışken, yardımcıları seviyesinde bu oran sırasıyla yüzde 36.1 ve yüzde 43.8 seviyelerinde seyretmektedir. Her iki grupta da mühendislik eğitimi almışların oranında bir artış eğilimi vardır. işletme ve ekonomi tahsil etmiş en tepe yöneticiler yüzde 20.6'dan yüzde 32.9'a çıkarken, yardımcıları seviyesinde zaten nispeten daha yüksek olan oranda belirgin bir değişiklik olmamıştır. En tepe yöneticiler arasında işletme ve ekonomi eğitimi görmüşlerin artış eğilimi dikkat çekicidir. Bu iki alan dışındaki konularda eğitim almışların yüzdesi genel müdürler arasında yüzde 19'dan yüzde 5.7 civarına, yardımcıları seviyesinde ise yüzde 18.8'den yüzde 13. ı 'e düşmüştür. 1980'lerden 1990'lara Yöneticilerin Eğitim Durumu Veriler incelendiğinde 123 üst düzey yöneticinin her iki gözlem yılında da görev başında olduklarını görüyoruz. Bu 123 yönetici analiz dışı bırakılarak 1992 yılındaki yönetici grubu sadece 1984 ve sonrasında yeni katılan 2 ı 3 yöneticiyi kapsar hale getirilmiştir. Böylelikle ı 983 'te görev başındaki 289 yönetici ve seksenlerin sonu ve doksanların ba şında yeni göreve gelen 213 yönetici karşılaştırılmıştır. Böylelikle değişen şartların da zorlamasıyla ortaya çıkan eğilimlerin daha net olarak sergilenmesi hedeflenmiştir. Eğitim Süresi Yeni göreve getirilen tepe yöneticilerin eğitim süreleri açısından 1983 'teki benzerlerin den anlamlı bir şekilde farklılaşmadıkları görülmektedir. Dolayısıyla iş çevresinin yaşa dığı değişikliklerin yöneticilerin eğitim seviyesinde herhangi bir farklılaşmayı berabe rinde getirmediği söylenebilir. Bunun en önemli sebebi üst düzey yöneticilerin zaten çok yüksek olan eğitim seviyeleri olarak sayılabilir. Lise a o :,gı ım resı Toılam Toılam # % # % Ortaokul 4 1,4 O O Lise 16 5, Üniversite 17t 60, Yüksek Lisans 80 28, Doktora 10 3, Sınavlı sınavsız lise ayrımı olarak bakıldığında eski yöneticiler ve yeni katılan yöneticiler arasında sınavlı liseler lehine bir artış görülmekle birlikte çok büyük bir farka rastlanmamaktadır. Sınavlı liselerden gelen yöneticilerdeki artış istatistiki olarak anlamlı değildir.

10 74 Amme İdaresi Dergisi Tablo 6 Mezun Olunan Lise # % # % Sınavlı Liseler Sınavsız Liseler Türkiye'deki üst düzey yöneticilerin bitirdikleri orta öğrenim kurumlarına isim olarak bakıldığında ise her iki gözlem yılında en sıklıkla görülen ilk beş lisenin sadece bir farkla aynı liseler olarak kaldığı görülmektedir. Robeıt Lisesi, Kabataş Lisesi, Haydarpaşa lisesi ve İstanbul Erkek Lisesi gerek 1983 'ün tüm yöneticileri arasında gerekse 1992'nin yeni yöneticileri arasında en sıklıkla rastlanan mezun olunan lise özelliklerini korumaktadırlar. Her iki yılda da en sıklıkla görülen liseler sıralamasına bakıldığında bunların ya sınavlı liseler ya da Türkiye'nin en eski liseleri oldukları görülmektedir. Bu bağlamda liselerin isimlerinde küçük farklılaşmalar olsa da özellikleri itibarı ile aynı kaldıkları söylenebilir. Tablo 7: En Sıklıkla Görülen Liseler Liseler # % Cum Robert Lisesi Kabataş Lisesi Haydarpaşa Lisesi Tarsus Amerikan Lisesi LO İstanbul Erkek Lisesi LO Galatasaray Lisesi Lo Saint Joseph Lisesi Pertevniyal Lisesi Konya Erkek Lisesi Bursa Erkek Lisesi 7 2.R 42.3 Adana Erkek Lisesi Vefa Lisesi Beyoğlu Atatürk Erkek Lisesi Bursa Erkek Lisesi Adana Erkek Lisesi Vefa Lisesi Beyoğlu Atatürk Erkek Lisesi İstanbul Erkek Lisesi J i Robert Lisesi LO S 10.5 Kabataş Lisesi LO Alman Lisesi

11 Seksenlerden Doksanlara Türkiye 'deki Yönetici Elitler 75 Liseler # % i Cum Haydarpaşa Lisesi Kadıköy Maariflisesi Vefa Lisesi 6 3 2g.5 Şişli Terakki Lisesi Saint Joseph Lisesi Ankara Koleji Galatasaray Lisesi Ankara Cumhuriyet Lisesi Erzurum Lisesi Işık Lisesi Üniversite Mezun olunan üniversite temelinde eskiler ve yeniler arasında bir karşılaştırma yapıldı ğında, en sıklıkla görülen üniversiteler listesinin her iki grup için aynı olması ilginç bir bulgu olarak ortaya çıkmaktadır. İstanbul Üniversitesi mezunu yöneticiler her iki yıl iti barı ile çoğunluğu oluşturuyorlarsa da toplam içindeki yüzdelerinin azaldığı görlilmek tedir. Benzer bir azalma eğilimi İktisadi Ticari İlimler Akademileri için de gözlemjen mektedir. itü ve ODTÜ artış eğilimi içinde olan üniversiteler olarak belirmektedir. Fa kat yine de üniversiteleri itibarı ile sonradan göreve gelen üst düzeylerle öncekiler ara sında çok büyük farklılıklar olmadığı görülmektedir. Tablo 8:Mezun Olunan Üniversite Üniversite # % # % istanbul g 17.9 İTÜ Yurtdışı ]4.5 İTİA 3] ODTÜ Boğaziçi Ankara Eğitim Alanı Eğitim alanları itibarı ile karşılaştırma yapıldığında ise ilginç bir farlıiık gözlemlenmek tedir. Yeni alınan yöneticilerin yarıdan çoğunun mühendis oldukları görülmektedir. ı 983 'te mühendis yöneticilerin oranı yüzde 39.9' u geçmezken bu oran sonradan işe alı nanlar arasında yüzde 5 ı.5'i bulmaktadır. Mühendislerin oranında anlamlı (p<o.oo) bir

12 76 Amme İdaresi Dergisi artış izlenmektedir. İşletme ve ekonomi tahsil etmişlerin oranı aynı kalırken, sosyal bilimler ve fen bilimleri üzerine eğitim görmüşlerin oranı azalma eğilimi göstermektedir. Tablo 9: Eltitim Alanı Egitim Alanı # % # % İşletme Ekonomi 94 34, Mühendislik ıto 39, Sosyal B ilimler* 24 8, Fen Bilim. Tıp 21 7, Diğer** 7 2, Üniversite Okumamış 20 7, * Hukuk, sıyasal bılgıler, kamu yönetımı, uluslararası ılışkıler **Gazetecilik, coğrafya, dilbilim, harp akademileri SONUÇ Çalışmada üç önemli sonuç ortaya çıkmaktadır. İlki, Türkiye'deki yönetici elitlerin eği tim seviyesinin diğer ülkelerdeki benzerlerinden daha yüksek olduğunu gösteren bulgu dur. Bunun dışında genelolarak 90' ların başında tepe yöneticilerin neredeyse tümünun üniversite mezunu olmaları büyük sanayii şirketleri arasında bu yönde bir kurumsallaş ma olduğunu göstermektedir. Üniversite mezunu üst düzey yönetici istihdam etmek yerleşmiş bir kuralolarak karşımıza çıkmaktadır. İkinci önemli bulgu ise genel müdur, murahhas aza gibi en tepe yönetici özellikleri ile onu izleyen kademeneki yardımcılarının özellikleri arasındaki farklılıklardır. Bir üst ka demeye seçilmekte yüksek lisans yapmış olmak, sınavii liselerden gelmiş olmak, yurtdı şında okumuş olmak, mühendis olmak önemli özellikler olarak belirmektedir. Son olarak, seksenlerden doksanlara geçerken Türkiye'deki iş dünyasının ve onu çevreleyen kuralların yoğun ve sürekli değişimine rağmen tepe yöneticilerin eğitim özelliklerinde eğitim alanının dışında belirgin bir değişiklik görülmemektedir. Genelolarak bu yöneticiler aynı liseler ve üniversitelerden gelmektedirler. Zaten yüksek olan eğitim seviyesinde büyük bir farklılık yoktur. Buna karşılık eğitim alanında çarpıcı gelişmeler gözlemlenmektedir. Bunlar içinde en önemlisi mühendislerin oranının tüm üst düzeylerin neredeyse yarısını bulması ve yeni gelenler içinde ise aynı oranın yarıyı aşması olarak gösterilebilir. Mühendislerin oranının genelolarak bu kadar yüksek olması öncelikle ömeklemi imalat sanayii şirketlerinin oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Servis sektöründe yapılan çalışmalarda bu oran çok düşüktür. Artan serbestleşme ve globalizasyon. sanayii sektöründe de iş yapmanın çehresini değiştirmiş ve koşullara uygun üretimi ön plana çıkarmıştır. Daha önceleri ticaret zihniyetinin ağır bastığı ve montaja dayanan i malat sektöründeki bu değişim mühendis yöneticilerin ağırlığının daha da artması sonucunu doğurmuş olabilir. Eğitim alanları itibarı ile diğer bir gelişme de mühendislik ve

13 Seksenlerden Doksanlara Türkiye 'deki Yönetici Elirler 77 işletme/ekonomi dışında kalan alanların ağırlığının yıllar itibarı ile hızla azalması ve ö zellikle en tepe yönetici seviyesinde söz konusu iki alan dışında uzmanlığı olan yöneticilerin yüzde 5'ler seviyesine inmesidir. Doksanların başında istihdam edilen yöneticilerin eğitim alanları ile ilgili talebin iki ana kümeyi belirgin olarak ön plana çıkardığı söylenebilir; mühendislik ve/veya işletme tahsili olan tepe yöneticiler. Bu bulguların ışığında, imalat sanayiindeki üst düzey yöneticiler için doksanlı yıllar başında belli derecede bir kurumsallaşmadan söz edilebilir. Bu sektördeki tepe yöneticiler iyi eğitim almış, çoğunlukla belli okul1ardan mezun olmuş ve genellikle mühendis olarak tanımlanabilirler. Sonuç olarak, doksanların başında, yöneticilerin egitim özeııikleri itibarı ile belli bir kurumsallaşmanın gerçekleştiği ve buna baglı olarak yöneticilerin eğitim alanlarının daha belirgin özellikler kazandıgı söylenebilir.

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013 OECD 2013 EĞİTİM GÖSTERGELERİ RAPORU: NE EKERSEN ONU BİÇERSİN (4) Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 5 Ocak 2014 Geçtiğimiz üç hafta boyunca 2013 OECD Eğitim Göstergeleri

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

-1- Adres: A Blok AZ. Kat 1 Nolu Banko Oda: 12, TBMM, ANKARA Tel: +90 (312) (312) Faks: +90 (312) E-Posta:

-1- Adres: A Blok AZ. Kat 1 Nolu Banko Oda: 12, TBMM, ANKARA Tel: +90 (312) (312) Faks: +90 (312) E-Posta: -1- Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS) sonuçlarına ilişkin bu yıl da tartışmalar sürerken, asıl sınavı mezuniyet sonrası verecek olan üniversite adayları, iş bulabilmek için doğru bölüm ü seçebilme kaygısıyla

Detaylı

Araştırma Notu 16/192

Araştırma Notu 16/192 Araştırma Notu 16/192 8 Nisan 2016 ÜNİVERSİTE MEZUNU KADINLARIN İŞSİZLİKLE İMTİHANI Seyfettin Gürsel* Gökçe Uysal ve Mine Durmaz Yönetici Özeti Bu araştırma notunda Türkiye işgücü piyasasında son bir yıl

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 İstanbul Milletvekili Oran dan LYS ye girenlere doğru tercih uyarısı Tarih : İstanbul Milletvekili Umut Oran, Ağustos a kadar tercih yaparak üniversiteye girmeye çalışan yaklaşık milyon öğrenciye ileride

Detaylı

ÖZEL DR. NATUK BİRKAN İLKÖĞRETİM OKULU

ÖZEL DR. NATUK BİRKAN İLKÖĞRETİM OKULU ÖZEL DR. NATUK BİRKAN İLKÖĞRETİM OKULU 009-00 Yılı Mezunlarımızın SBS Sonuçlarına Göre Yerleştiği Okullar Okul Öğrenci Sayısı Açı Lisesi Alman Lisesi Amerikan Robert Lisesi Arnavutköy Korkmaz Yiğit Anadolu

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6

DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6 DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6 Sabahat Tezcan ve Alanur Çavlin Bozbeyoğlu Bu bölümde isteyerek düşükler, kendiliğinden düşükler ve ölü doğumlara ilişkin bulgular sunulmaktadır. Ölü doğumlar ve kendiliğinden

Detaylı

EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI

EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI Prof. Dr. Nezih Güven (ODTÜ, Rektör Danışmanı) Doç. Dr. Ayşe Gündüz Hoşgör (ODTÜ,Sosyoloji Blm.) Y. Doç. Dr. Mustafa Şen (ODTÜ, Sosyoloji Bölümü) Bağlantı

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ. Maliye Anabilim Dalı Doktora Programı, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi (1986-1989)

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ. Maliye Anabilim Dalı Doktora Programı, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi (1986-1989) Prof. Dr. Coşkun Can Aktan Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Buca-İzmir TÜRKİYE http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ EĞİTİM Doktora Maliye

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 638 1. SEKTÖRÜN TANIMI Motorlu kara taşıtı, römork ve yarı-römork sektör ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına

Detaylı

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Ömür GENÇ ESAM Müdür Yardımcısı 78 1. SEKTÖRÜN TANIMI Tütün ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 16 no lu gruplandırma

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

ÖSYS de İlk 100 e Yerleşen Adayların Analizi

ÖSYS de İlk 100 e Yerleşen Adayların Analizi ÖSYS de İlk 100 e Yerleşen Adayların Analizi Parlakbirgelecek.com Araştırma Raporu No: 5 Nisan 2015 İstanbul İçindekiler 1 Giriş 1 2 Yerleşme Genel Görünüm: Üniversiteler 2 3 Yerleşme Eğilimleri: Üniversiteler

Detaylı

Çalışan Devir Oranı Araştırması İşgücü Analitikleri Haziran 2015

Çalışan Devir Oranı Araştırması İşgücü Analitikleri Haziran 2015 Çalışan Devir Oranı Araştırması İşgücü Analitikleri Haziran 2015 2015 Peryön ve Towers Watson. Tüm hakları saklıdır. Çalışan Devir Oranı Araştırması - 2014 İçindekiler o Araştırma Hakkında 3 o Katılımcı

Detaylı

PISA 2009 Sonuçlarına İlişkin Bir Değerlendirme

PISA 2009 Sonuçlarına İlişkin Bir Değerlendirme PISA 2009 Sonuçlarına İlişkin Bir Değerlendirme Bengisu Özenç Araştırmacı Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Aralık 2010 PISA 2009 Sonuçlarına İlişkin Bir Değerlendirme Türkiye puanını

Detaylı

2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi

2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Parlakbirgelecek.com Araştırma Serisi Yıl:3 Sayı:7 26 Haziran 2015 2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Üniversite Kontenjanlarındaki Artış*: 2015 yılında toplam kontenjan %1.8 artmıştır.

Detaylı

YÖNETİCİ ÖZETİ. Besfin İletişim

YÖNETİCİ ÖZETİ. Besfin İletişim YÖNETİCİ ÖZETİ 2012 yılında En Yüksek ARGE Harcaması yapan uluslararası firmaların sektörlerine bakıldığında en yüksek 10 sektör toplam ARGE harcamalarının %84 ünü karşılamaktadır. Türkiye de yapılan ARGE

Detaylı

2015 Üniversite Tercih Dönemi İlk 100 e Giren Adayların Tercihlerinin Analizi

2015 Üniversite Tercih Dönemi İlk 100 e Giren Adayların Tercihlerinin Analizi 2015 Üniversite Tercih Dönemi İlk 100 e Giren Adayların Tercihlerinin Analizi Parlakbirgelecek.com Araştırma Raporları Yıl:4 Sayı:10 Şubat 2016 İstanbul Yönetici Özeti 2015 ÖSYS 1 sonuçlarına göre, 18

Detaylı

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...

Detaylı

Çalışanların yüzde 94 ü yurtdışında yaşamak istiyor!

Çalışanların yüzde 94 ü yurtdışında yaşamak istiyor! Çalışanların yüzde 94 ü yurtdışında yaşamak istiyor! Türkiye'nin mavi yaka ve ara kademede lider insan kaynakları sitesi Eleman.net göç konulu bir anket çalışması gerçekleştirdi. Eleman.net üyesi 12 bin

Detaylı

BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR!

BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR! BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR! Ülke yönetiminde söz sahibi olup, sorumluluk makamlarını temsil edenler iyi yönetim sergilediklerini her fırsatta kamuoyuna yüksek vurgularla belirtmektedirler. Yöneticilerin

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 364 1. SEKTÖRÜN TANIMI Plastik ve kauçuk ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında

Detaylı

DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7

DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7 DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7 Banu Akadlı Ergöçmen ve Mehmet Ali Eryurt Bu bölümde gebeliği önleyici yöntem kullanımı dışında kadının gebe kalma riskini etkileyen temel faktörler incelenmektedir.

Detaylı

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi Gökhan Arslan, Serkan Kıvrak Anadolu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü İki Eylül Kampüsü 26555 Eskişehir Tel: (222) 321 35 50

Detaylı

Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları

Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları PISA ARAŞTIRMALARI ve TÜRKİYE Yrd. Doç. Dr. Ergül Demir Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Ankara, 21 Kasım 2015 1 PISA Nedir? Uluslararası eğitim

Detaylı

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Seramik sektörünün en

Detaylı

YÜKSEK LİSANS 1/8 İŞLETME

YÜKSEK LİSANS 1/8 İŞLETME KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ 2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA PROGRAMLARI ÖĞRENCİ KONTENJANLARI VE BAŞVURU ŞARTLARI YÜKSEK LİSANS İŞLETME TEZLİ KONTENJAN TEZSİZ

Detaylı

Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart

Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Bengisu Özenç Araştırmacı Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Politika Notu Aralık 2010 Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Aralık 2010 tarihinde yayınlanmış olan

Detaylı

AVRUP A Bİ RLİ Ğİ NE İ HRACAT İ ZLEME RAP ORU

AVRUP A Bİ RLİ Ğİ NE İ HRACAT İ ZLEME RAP ORU AVRUP A Bİ RLİ Ğİ NE İ HRACAT İ ZLEME RAP ORU I I. VE I I I. ÇEY REK 25 CN KODU 728 Sıcak Haddelenmiş Sac 25 yılının ikinci çeyreğinde12.292 ton olan nin Topluluğa ihracatı, üçüncü çeyrekte %66 düşerek

Detaylı

2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI. 27 Haziran 2014

2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI. 27 Haziran 2014 2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI 27 Haziran 2014 2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI SAYISAL BİLGİLER 2014-LYS ADAY BİLGİLERİ YGS sonrası herhangi bir LYS ye girmeye hak kazanan aday

Detaylı

UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ

UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ TMMOB Makina Mühendisleri Odası I. Ulusal Uçak Havacılık ve Uzay Mühendisliği Kurultayı 12 Mayıs 2001 Eskişehir-Türkiye UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ Mehmet Nazım

Detaylı

ALES PUAN TÜRÜ. Türkiye Cumhuriyeti. Uyruklu ÜNİP* SÖZEL SÖZEL Y.Lisans. Alan Dışı SÖZEL.

ALES PUAN TÜRÜ. Türkiye Cumhuriyeti. Uyruklu ÜNİP* SÖZEL SÖZEL Y.Lisans. Alan Dışı SÖZEL. EĞİTİM TÜRÜ ALES PUAN TÜRÜ Türkiye Cumhuriyeti Uyruklu ÜNİP* Yabancı Uyruklu ESRUC** KAMU KURUM YÖNETİCİLERİ (KKY) T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ 0506 Öğretim Yılı Güz Yarıyılı

Detaylı

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR?

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Haziran 2010 SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Proje Koordinatörleri: İndeks Araştırma Ekibi Simge Şahin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Giriş:

Detaylı

KOK KÖMÜRÜ, RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ VE NÜKLEER YAKIT İMALATI Hazırlayan Seher OZAN DÜNDAR Kıdemli Uzman 302 1. SEKTÖRÜN TANIMI Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatı

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNE VE CİHAZLARIN İMALATI Hazırlayan Birgül OĞUZOĞLU Kıdemli Uzman 540 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı

Detaylı

Yerleştiği Puan Türü

Yerleştiği Puan Türü İZMİR FEN LİSESİ LYS 2010 YERLEŞTİRME SONUÇLARI Say-2 Puanı Tercih Sırası Yerleştiği Puan Türü Yerleştiği Üniversite Yerleştiği Bölüm 575,000 1 MF-4 Boğaziçi Üniversitesi Elektrik Elektronik Müh. 563,763

Detaylı

T. C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi

T. C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi İçindekiler 1.... 2 1.1. Yapılan Ülkeler... 4 1.2. 'ın En Büyük Partneri: Irak... 5 1.3. Ürünleri... 6 2. İthalat... 8 2.1. İthalat Yapılan Ülkeler... 9 2.2. İthalat Ürünleri... 10 3. Genel Değerlendirme...

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

142

142 GİYİM EŞYASI İMALATI; KÜRKÜN İŞLENMESİ VE BOYANMASI SANAYİİ Hazırlayan Mustafa ŞİMŞEK ESAM Müdür Yardımcısı 142 1. SEKTÖRÜN TANIMI Giyim eşyası imalatı; kürkün işlenmesi ve boyanması sektörü, ISIC Revize

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "GENEL KÜLTÜR" BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE GENEL KÜLTÜR BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "GENEL KÜLTÜR" BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU Eğitim, toplumsal yapının en temel sistemlerinden biridir ve diğer toplumsal

Detaylı

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI 2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI Ege Bölgesi Sanayi Odası nın 1982 den beri sürdürmekte olduğu Ege Bölgesi nin 100 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, bölgemiz sanayiinin içinde bulunduğu duruma,

Detaylı

2014 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi

2014 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Parlakbirgelecek.com Araştırma Serisi Yıl:2 Sayı:3 26 Haziran 2014 2014 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Üniversite Kontenjanlarındaki Artış*: 2014 yılında toplam kontenjan %1 artmıştır.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR ARALIK 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma ve Kurumsal Yönetim Eğitimi 22 Şubat 2014 Eğitmen:Dr. Güler Manisalı Darman Eğitimin Amacı Bütün dünyada, şirketlerin temeline bakıldığı

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015

Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015 Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015 Üniversitemizin akademik personele sunduğu hizmetlerin değerlendirilmesi ve iyileştirmeye açık alanlarının tespit edilebilmesi amacıyla

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Esen Çağlar, Ozan Acar, Haki Pamuk Mart 2007 2001 krizinden günümüze Türkiye ekonomisinde iki önemli yapı değişikliği birlikte yaşanmıştır. Bir yandan makroekonomik

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

AYLIK İSTİHDAM DEĞERLENDİRMELERİ

AYLIK İSTİHDAM DEĞERLENDİRMELERİ SOSYAL SEKTÖRLER VE KOORDİNASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTİHDAM VE ÇALIŞMA HAYATI DAİRESİ AYLIK İSTİHDAM DEĞERLENDİRMELERİ OCAK 2014 DÖNEMİ Hazırlayan: Eyüp VAROĞLU Hane halkı İşgücü Anketi (HİA) 2014 yılı Ocak

Detaylı

2013 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi

2013 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Parlakbirgelecek.com Araştırma Serisi Yıl:1 Sayı:2 5 Temmuz 2013 2013 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Üniversite Kontenjanlarındaki Artış: 2013 yılında toplam kontenjan artışı %4 olmuştur.

Detaylı

Araştırma Notu 16/190

Araştırma Notu 16/190 Araştırma Notu 16/190 ASGARİ ÜCRET ETKİSİ GENÇLERDE VE KADINLARDA YOĞUNLAŞIYOR Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl Yönetici Özeti Bu araştırma notunda Ocak 2016'dan itibaren geçerli olan

Detaylı

MAKİNE VE TEÇHİZATI HARİÇ; METAL EŞYA SANAYİİ Hazırlayan Mustafa TOSUN Kıdemli Uzman 450 1. SEKTÖRÜN TANIMI Makine ve teçhizatı hariç; metal eşya sanayii, ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii

Detaylı

5. BÖLÜM: BULGULAR Yerleşik Yabancılara Yönelik Bulgular

5. BÖLÜM: BULGULAR Yerleşik Yabancılara Yönelik Bulgular 5. BÖLÜM: BULGULAR Bu bölümde proje süresince belirlenmiş hedefler ışığında ulaşılan bulgulara yer verilmiştir. Bulgular, yerleşik yabancılar ve halk kütüphaneleri olmak üzere iki farklı bölümde sunulmuştur.

Detaylı

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI!

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Yönetim Kurulu tarafından İzmir turizmine yönelik kapsamlı bir istatistik verileri

Detaylı

Kıbrıs Türk Toplumuna yönelik AB Bursları Programı Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte ve British Council tarafından uygulanmaktadır

Kıbrıs Türk Toplumuna yönelik AB Bursları Programı Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte ve British Council tarafından uygulanmaktadır Ek A Kıbrıs Türk Toplumuna yönelik AB Bursları Programı Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte ve British Council tarafından uygulanmaktadır Kıbrıs Türk Toplumuna yönelik AB Bursları Programı 2016/17

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

ANADOLU NUN İKİNCİ 500 DE YILDIZI PARLADI ARAŞTIRMA

ANADOLU NUN İKİNCİ 500 DE YILDIZI PARLADI ARAŞTIRMA İKİNCİ 500 DE ANADOLU NUN YILDIZI PARLADI İstanbul Sanayi Odası nın Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2015 listesinde Anadolu kentlerinden 320 firma yer aldı. Bir önceki yıl bu rakam 317 idi.

Detaylı

YÖK tarafından ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarının akademik ve idari hizmetlerinin kalite düzeylerinin iyileştirilmesine yönelik olarak

YÖK tarafından ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarının akademik ve idari hizmetlerinin kalite düzeylerinin iyileştirilmesine yönelik olarak YÖK tarafından ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarının akademik ve idari hizmetlerinin kalite düzeylerinin iyileştirilmesine yönelik olarak Yükseköğretim Kurumlarında Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme

Detaylı

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ 253 MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ Özge ALTUN ÖZET Ülkemizde gelişen teknoloji ve ileri seviye mühendislik uygulamalarının artmasıyla

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA

ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA MART EĞİTİMLERİ ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA EĞİTİM PROGRAMLARI Geçmişten geleceğe köprü... MART/ 2010 10 MARTT

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

URAP 2014-2015 ALAN SIRALAMASI 28 MAYIS 2015 URAP (University Ranking by Academic Performance)

URAP 2014-2015 ALAN SIRALAMASI 28 MAYIS 2015 URAP (University Ranking by Academic Performance) URAP 2014-2015 ALAN SIRALAMASI 28 MAYIS 2015 URAP (University Ranking by Academic Performance) ODTÜ Enformatik Enstitüsü URAP Laboratuvarı nın, üniversitelerin güçlü ve geliştirmeye açık yönlerine dikkat

Detaylı

Duyurunun başlangıç tarihi: 25 Ağustos 2015 Son Başvuru Tarihi: 08 Eylül 2015

Duyurunun başlangıç tarihi: 25 Ağustos 2015 Son Başvuru Tarihi: 08 Eylül 2015 Duyurunun başlangıç tarihi: 25 Ağustos 2015 Son Başvuru Tarihi: 08 Eylül 2015 T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ NDEN Üniversitemiz aşağıda belirtilen birimlerine 2547 Sayılı Kanun ile Öğretim Üyeliğine

Detaylı

VEFA LİSESİ REHBERLİK ve PSİKOLOJİK DANIŞMA SERVİSİ www.vefalisesirehberlikservisi.blogspot.com vefarehberlik@gmail.com

VEFA LİSESİ REHBERLİK ve PSİKOLOJİK DANIŞMA SERVİSİ www.vefalisesirehberlikservisi.blogspot.com vefarehberlik@gmail.com Vefa Lisesi, 2014 TEOG sınavlarında hazırlık sınıflarına nakil haftaları (ekim ayı itibarıyla) içinde okuldan nakil giden 65 öğrenci ve nakil gelen 66 öğrenci bulunmaktadır. (X) işaretli öğrenci Gazi çocuklarına

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi TR-06590 Cebeci, Ankara Tel.: (0312) 319 77 20 den 340 Faks: (0312) 319 77 36 E-posta: kibritci@dialup.ankara.edu.tr URL: http://dialup.ankara.edu.tr/~kibritci/

Detaylı

Doç. Dr. Şaban UZAY. Yrd. Doç. Dr. Ahmet TANÇ. Akademik Forum Mayıs 2010, İstanbul

Doç. Dr. Şaban UZAY. Yrd. Doç. Dr. Ahmet TANÇ. Akademik Forum Mayıs 2010, İstanbul İç Denetim Uygulamalarına Yönelik Global Genel Bilgi Tabanı (CBOK) Araştırması: Türkiye ve Avrupa Ülkeleri Sonuçlarının Karşılaştırılması Doç. Dr. Şaban UZAY (Erciyes Üniversitesi) Yrd. Doç. Dr. Ahmet

Detaylı

Beykoz İlçesi Üniversiteye Giriş Analiz Çalışması (2012, 2013 ve 2014 Yılları)

Beykoz İlçesi Üniversiteye Giriş Analiz Çalışması (2012, 2013 ve 2014 Yılları) Beykoz İlçesi Üniversiteye Giriş Analiz Çalışması (2012, 2013 ve 2014 Yılları) Beykoz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 7 Şubat 2015 SUNUŞ 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu nun 28. maddesi ile ortaöğretim

Detaylı

... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN

... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN --.... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN 1.GİRİş Bilindiği gibi,dünya ekonomisi son 3-4 yıldır ciddi anlamda büyüme sancıları çekmektedir. Bu anlamda, ABD ekonomisindeki yavaşlama

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

Prof. Dr. Mustafa Taşlıyan (BA., MBA., PhD.) 2 Temmuz 1970 tarihinde Karabük te dünyaya geldi.

Prof. Dr. Mustafa Taşlıyan (BA., MBA., PhD.) 2 Temmuz 1970 tarihinde Karabük te dünyaya geldi. Prof. Dr. Mustafa Taşlıyan (BA., MBA., PhD.) 2 Temmuz 1970 tarihinde Karabük te dünyaya geldi. İlkokulu 1976-81 yılları ve ortaokulu 1981-1984 yılları arasında Karabük te tamamladı. İstanbul Maliye Meslek

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma yedinci kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma yedinci kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma yedinci kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ALES PUAN TÜRÜ. Uyruklu ÜNİP* Doktora SÖZEL SÖZEL SÖZEL SÖZEL SÖZEL. Y. Lisans EA Doktora EA SÖZEL SÖZEL

Türkiye Cumhuriyeti ALES PUAN TÜRÜ. Uyruklu ÜNİP* Doktora SÖZEL SÖZEL SÖZEL SÖZEL SÖZEL. Y. Lisans EA Doktora EA SÖZEL SÖZEL ALES PUAN TÜRÜ Türkiye Cumhuriyeti Uyruklu ÜNİP* Yabancı Uyruklu ESRUC** T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ 2014-2015 Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı Anabilim-Anasanat / Bilim-Sanat

Detaylı

EKONOMİ MEZUNLARI NE İŞ YAPAR?

EKONOMİ MEZUNLARI NE İŞ YAPAR? EKONOMİ MEZUNLARI NE İŞ YAPAR? Ekonomi Bölümünden mezun olanların ne iş yaptıkları sorusuna çoğu zaman çok geniş bir yelpazeden söz edilerek cevap verilir. Bu yelpaze: Dünya Bankası, IMF, Uluslararası

Detaylı

Araştırma Notu 16/191

Araştırma Notu 16/191 Araştırma Notu 16/191 7 Mart 2016 REİSİ KADIN OLAN 1,2 MİLYON HANE YOKSUNLUK İÇİNDE YAŞIYOR Gökçe Uysal * ve Mine Durmaz ** Yönetici özeti Gerek toplumsal cinsiyet eşitliği gerekse gelecek nesillerin fırsat

Detaylı

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Fatma Büşra Atalay, Gökhan Barutcu, Anıl Öner Koçak, Emine Gül Taş, Irmak Üstündağ Danışman: Prof. Dr. Rengin Erdal ÖZET Genç nüfusun oldukça

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

KONYA DIŞ TİCARET BÜLTENİ

KONYA DIŞ TİCARET BÜLTENİ HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 41 Konya Ticaret Odası (KTO) tarafından Türkiye İstatistik Kurumu ndan ve Türkiye İhracatçılar Meclisi nden alınan verilere dayalı olarak Konya nın dış ticaretinin durumu

Detaylı

Muhammed ALYÜRÜK. Evli ve 2 kız çocuğu babasıdır. İngilizce bilmektedir. Muhammed ALYÜRÜK İBB İSBAK A.Ş. Genel Müdürü

Muhammed ALYÜRÜK. Evli ve 2 kız çocuğu babasıdır. İngilizce bilmektedir. Muhammed ALYÜRÜK İBB İSBAK A.Ş. Genel Müdürü Muhammed ALYÜRÜK Muhammed ALYÜRÜK İBB İSBAK A.Ş. Genel Müdürü 1980 İstanbul/Bakırköy doğumlu olan Muhammed Alyürük İlk, Orta, Lise ve Üniversite eğitimlerini İstanbul da tamamladı. Marmara Üniversitesi

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - KASIM 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Uluslararası Sıralamalarda Türk Üniversiteleri. Atılım Üniversitesi Deneyimleri M. Hasan Atasoy

Uluslararası Sıralamalarda Türk Üniversiteleri. Atılım Üniversitesi Deneyimleri M. Hasan Atasoy Uluslararası Sıralamalarda Türk Üniversiteleri Atılım Üniversitesi Deneyimleri M. Hasan Atasoy Atılım Üniversitesi - Strateji ve İş Geliştirme Müdürlüğü Aralık 2016 Uluslararası Sıralamaların Gelişimi

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ SAYI 12 EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ 2014 2. Çeyrek Yıllar İtibariyle Yatırım Teşvik Belgeli Yatırım Bilgileri YATIRIM TEŞVİK İSTATİSTİKLERİ (ENERJİ YATIRIMLARI HARİÇ) Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bölgemizde

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

Türkiye nin kriz sürecinde AB pazarındaki performansı. Betam Araştırma Notu 10/82

Türkiye nin kriz sürecinde AB pazarındaki performansı. Betam Araştırma Notu 10/82 AB PAZARINDA TÜRKİYE VE RAKİPLERİ Zümrüt İmamoğlu Son günlerde büyük tartışma yaratan TEPAV ın AB pazarındaki ihracat kayıpları adlı politika notunda Türkiye nin Avrupa Birliği deki (AB) pazar payının

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

T.C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNDEN

T.C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNDEN T.C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNDEN Üniversitemiz Enstitülerinin aşağıda kontenjanları belirtilen Anabilim Dallarına 2016-2017 Eğitim- Öğretim Yılı Güz Yarıyılı için kurum içi ve kurum

Detaylı

URAP ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance)

URAP ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance) URAP 2015-2016 ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance) ODTÜ Enformatik Enstitüsü URAP Laboratuvarı, üniversitelerin güçlü ve geliştirmeye açık yönlerini belirlemelerine

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Akademik Yılı Güz Yarıyılı LİSANÜSTÜ PROGRAM ÖNŞART VE KONTENJAN BİLGİLERİ

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Akademik Yılı Güz Yarıyılı LİSANÜSTÜ PROGRAM ÖNŞART VE KONTENJAN BİLGİLERİ T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü 2016-2017 Lisansüstü Akademik Yılı Güz Yarıyılı LİSANÜSTÜ PROGRAM ÖNŞART VE KONTENJAN BİLGİLERİ ANABİLİM DALI BİLİM DALI PROGRAM SEVİYESİ PROGRAM TÜRÜ

Detaylı

Türkiye'de yükseköğretirnde öğretim yılında önlisans ve lisans programlarında: Yeni kayıt Okuyan Mezun

Türkiye'de yükseköğretirnde öğretim yılında önlisans ve lisans programlarında: Yeni kayıt Okuyan Mezun Kurgu Dergisi S: 8, 341-349, 1990 TANıMLAYıCı İSTATİSTİKLERLE YÜKSEKÖGRETİM (1989-1990) Prof. Dr. Şan ÖZ-ALP Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından hazırlanan yayında öğretim elemanları ve öğrencilerle

Detaylı

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME İZSİAD/ GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İMALAT SANAYİSİ ÜRETİMİ EN BÜYÜK İLK 15 ÜLKE Türkiye nin %9,2 gibi çok yüksek bir oranda büyüdüğü

Detaylı

MUHASEBE SİSTEMİ VE VERGİ MEVZUATI EĞİTİMİ. 26 Mart 2009 Bilkent Otel Ankara. Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik Merkezi

MUHASEBE SİSTEMİ VE VERGİ MEVZUATI EĞİTİMİ. 26 Mart 2009 Bilkent Otel Ankara. Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik Merkezi MUHASEBE SİSTEMİ VE VERGİ MEVZUATI EĞİTİMİ 26 Mart 2009 Bilkent Otel Ankara Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik Merkezi MUHASEBE SİSTEMİ VE VERGİ MEVZUATI EĞİTİMİ 09.00-09.15 Kayıt Güler Manisalı Darman

Detaylı