BÖLÜM 14. DIfi KUVVETLER. DIfi KUVVETLER. 5- Tundra : So uk nemli Tundra iklim bölgelerinin yar donmufl verimsiz topraklar d r. Ülkemizde görülmez.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BÖLÜM 14. DIfi KUVVETLER. DIfi KUVVETLER. 5- Tundra : So uk nemli Tundra iklim bölgelerinin yar donmufl verimsiz topraklar d r. Ülkemizde görülmez."

Transkript

1 BÖLÜM 14 DIfi KUVVETLER DIfi KUVVETLER 1- F Z KSEL (MEKAN K) PARÇALANMA : Günlük ve y ll k s cakl k fark n n fazla oldu u bölgelerde kayalar n ufalanmas d r. Çöllerde, yüksek da larda ve karasal iklim bölgelerinde etkilidir. Ülkemizde Do u Anadolu, ç Anadolu ile Güneydo- u Anadolu bölgelerinde etkilidir. 2- K MYASAL ÇÖZÜLME : Ya fl ve nemin fazla oldu u bölgelerde görülür. Ekvatoral bölge, Muson ve okyanus iklimleri ile deniz k y lar nda etkilidir. Ülkemizde Karadeniz Bölgesinde etkilidir. Toprak oluflumu : Toprak oluflumu üzerinde iklim, bitki örtüsü, anakayan n özellikleri, yerflekilleri ve zaman n etkisi vard r. Topraklar oluflumlar na göre ikiye ayr l r. 5- Tundra : So uk nemli Tundra iklim bölgelerinin yar donmufl verimsiz topraklar d r. Ülkemizde görülmez. b) Kurak Bölge Topraklar 1- Çernozyomlar (Kara topraklar) : Orta kufla- n yar nemli step sahalar nda oluflan humus bak m ndan zengin topraklard r. Ülkemizde Erzurum-Kars Bölümünde görülür. 2- Kestane ve Kahverengi bozk r : Yar kurak bozk r sahalar n n az verimli topraklar d r. Ülkemizdeki en yayg n toprak türüdür. ç Anadolu, Güneydo u Anadolu ile Trakya da görülür. 3- Çöl : Çöl iklim bölgelerinde oluflan çok verimsiz topraklard r. Kimyasal ve biyolojik ayr flman n yetersizli i toprak oluflumunu engellemifltir. Ülkemizde görülmez. A - Tafl nm fl Topraklar 1- Alüvyonlar Akarsular n tafl y p biriktirdi i topraklard r. 2- Lösler Rüzgârlar n tafl y p biriktirdi i topraklard r. 3- Morenler Buzullar n tafl y p biriktirdi i topraklard r. Alüvyonlar farkl bölge topraklar n n kar fl m ndan olufltuklar için verimlidirler, bulunduklar bölgenin iklimi hakk nda bilgi vermezler. B - Yerli Topraklar a) Nemli Bölge Topraklar 1- Lateritler : S cak nemli bölgelerin y kanm fl verimsiz topraklar d r. Ülkemizde Do u Karadeniz k y lar nda görülür. 2- Terra Rossa (K rm z ) : Akdeniz iklim bölgesinde kireçtafl üzerinde geliflen k rm z renkli topraklard r. Ülkemizde Akdeniz ve Ege k y lar nda görülür. 3- Kahverengi orman : Il man nemli iklim bölgelerinin ormanl k alanlar nda oluflan verimli topraklard r. Ülkemizde Karadeniz k y lar nda görülür. 4- Podzoller : Serin nemli iklim bölgelerinin i ne yaprakl orman alanlar nda oluflan topraklard r. Ülkemizde Bat Karadeniz k y lar nda görülür. Heyelâna neden olan etkenler 1- Bol ya fl (Kayaçlar n suya doymas ) 2- E imin fazla olmas 3- Tabakalar n e im do rultusunda uzanmas 4- Kayaçlar n yap s 5- Yamaçta do al dengenin bozulmas Ya fl bol, kayaçlar killi yamaç e imleri fazla oldu- undan heyelan en çok Karadeniz Bölgesi nde görülür. Topra n suya doygun hale gelmesi nedeniyle ilkbaharda heyelan olaylar nda büyük art fl olur. Heyelan Erozyona yol açan etmenler 1- klimin yar kurak olmas 2- Bitki örtüsünün tahrip edilmesi 3- Engebeli arazi yap s ve e im fazlal 258

2 4- Meralarda afl r otlat lma yap lmas 5- Topraklar n nadasa b rak lmas 6- H zl nüfus art fl (Bitki örtüsü tahribi, yanl fl arazi kullan m ) 7- E imli yerlerde tarla aç lmas ve tarlalar n e ime paralel sürülmesi Erozyonun zararlar 1- Tar m topraklar yok olur. 2- Meralarda verim azal r. 3- Baraj ve göller toprakla dolar. 4- Akarsular kirlenir. 5- Do al denge bozulur. (Hayvan ve bitki türleri azal r, tar msal verim azal r.) Erozyonu önlemenin yollar 1- Bitki örtüsü tahribini azaltmak, a açland rma yapmak 2- Mera hayvanc l yerine ah r hayvanc l n yayg nlaflt rmak 3- E imli yamaçlar basamaklar haline (taraça) getirmek 4- Nadas yerine, nöbetlefle ürün ekimi yapmak 5- Uygun olmayan alanlarda tar m yapmamak, e imli alanlarda tarlalar e ime dik sürmek 6- Halk bilinçlendirmek, h zl nüfus art fl n önlemek. 7- Meralar slah etmek 3- AKARSULAR Akarsuyun Havzas : Bir akarsuyun kollar yla birlikte sular n toplad alana o akarsuyun havzas denir. Havzan n büyüklü ü yerflekillerine ve akarsuyun uzunlu una ba l d r. Sular n denize ulaflt ran havzalara aç k havza, ulaflt ramayan havzalara ise kapal havza (Tuz Gölü çevresi, Van Gölü çevresi, Göller Yöresi, Aras Havzas ) denir. Akarsuyun Ak m (Debisi) : Akarsuyun enine kesitinden 1 saniyede geçen su miktar d r, m 3 /sn olarak ifade edilir. Akarsuyun ak m, iklim özelliklerine (ya fl miktar ve flekli, s cakl k vs.) havzan n büyüklü üne, arazinin geçirimlilik yap s na, akarsuyun beslendi- i kaynaklara ve insanlar n etkisine ba l d r. Akarsuyun Rejimi : Akarsu ak m n n y l içerisinde gösterdi i seviye de iflikliklerine denir. Bir y l içerisinde su seviyeleri (debileri) aras nda fark azsa rejimi düzenli, (Ekvatoral iklim, Karadeniz) çoksa rejimi düzensizdir. (Akdeniz, Muson) Akarsuyun rejimi üzerinde iklim özellikleri (ya- fl rejimi, ya fl flekli, s cakl k vs.) ve beslendi i kaynaklar etkilidir. Türkiye deki Akarsular n Özellikleri 1- Havzalar dard r. (Üç yandan denizlerle çevrili olmas, engebeli yerflekilleri, da lar n k y - ya parelel uzanmas ) 2- Rejimleri düzensizdir. (Her mevsim ya fl olmad ndan) 3- En fazla su tafl d klar dönem genelde ilkbahard r. (Kar ve buz erimesi, ya fl) 4- Hidroelektrik üretimine uygundurlar. (Derin ve e imli vadilerde akt klar ndan) 5- Tafl mac l a uygun de illerdir. (Rejimleri düzensiz, yatak e imleri fazla, a zlar alüvyonla dolmufl) 6- En çok yararland m z alanlar; enerji üretimi, tar mda sulama ve içme suyu teminidir. 7- Denge profiline ulaflamam fllard r. (Genç yap l arazi oldu u için) 8- Yatak e imleri fazla oldu undan h zl akarlar, bol alüvyon tafl rlar. 9- Da lar n uzant s nedeniyle genelde do u-bat uzan fll d rlar. 10- Ya fl miktar na ba l olarak genelde az su tafl rlar. Akarsu Afl nd rmas Akarsular n afl nd rmas nda en önemli etken e im fazlal (h zl ak fl)d r. Ayr ca tafl d su miktar, bitki örtüsü, arazi yap s ve tafl d yük miktar da afl nd rma üzerinde etkilidir. 259

3 Akarsu Afl nd rma fiekilleri 4- Peneplen (Yontukdüz) 1- Vadiler : En yayg n afl nd rma flekilleridir. Deniz 1 Çentik (Kertik) Vadi Kanyon Vadi Bo az (Yarma) Vadi Genifl tabanl vadi Deniz 5- K rg bay r 2 6- Denge profili Menderes Vadi (E imin azald n n kan t d r.) P s 2- Dev Kazan R t A B C 1 1 s t 2 Ça layan Deniz Deniz Ça layan fiekil : Dev Kazan n n oluflumu 3- Peri bacalar Yumuflak tüfler Sert kayaçlar 1 Dev Kazan 1 - Bafllang ç safhas 2 - Oluflum sonras safhas 2 Denge Profili = Bir akarsuyun bir yamaç üzerinde yata n afl nd rmas ve zamanla denge profiline ulaflmas P = Kaynak, R = A z st = Denge profili (A, B, C = Afl nd rma profilleri) Akarsu Biriktirmesi Akarsuyun biriktirmesinde en önemli etken e im azalmas d r. Ayr ca tafl nan su miktar n n az olmas ve yük miktar n n artmas da biriktirmeye neden olur. Akarsu Biriktirme fiekilleri 1- Birikinti Konisi I II fiekil : Peribacalar n n meydana gelifli : I. Peribacalar n n bafllang ç safhas II. Peribacalar n n oluflum sonras safhas 260

4 2- Da ete i ovas 6- Taraça (Seki) Taraça Da ete i ovas Kaynak Çeflitleri 3- Da içi ovas Da içi ovas 1- Yamaç (vadi) Kayna Vadi C kaynak kaynak 4- Irmak ada ve setleri Akarsu Yata 2- Fay Kayna kaynak Irmak adalar Irmak setleri Fay 3- Karstik kaynak 5- Deltâ Ovalar : Akarsuyun denize döküldü ü yerde tafl d alüvyonlar üçgen ( = deltâ) fleklinde biriktirmesiyle oluflur. Bir k y da deltâ oluflabilmesi için; K y da gel-git ve ak nt lar n etkili olmamas, K y n n s (az derin) olmas, Akarsuyun bol alüvyon tafl mas gerekir. Karstik kaynak (Sular bol kireç içerir.) kaynak 4- Artezyen kayna DEN Z DEN Z Akarsu Bafllang ç Deltâ ovas Geçirimli tabaka Geçirimsiz tabaka Artezyen Kayna 261

5 5- Gayzer kayna Ülkemizde rüzgârlar n en etkili oldu u yer ç Anadolu Bölgesinin Karap nar yöresidir. Rüzgâr Yönü Dulda Mantarkaya Kum tepeleri Barkan Suç kan Gayzer kayna Karstik Yerflekilleri Kalker, jips ve kayatuzu gibi kolay eriyen kayaçlar n yayg n oldu u yörelerde afl nd rma (Lapya, Dolin, Uvala, Polye = Gölova, Obruk, Düden, Ma- ara) ve biriktirme (Sark t, Dikit, Sütun, Traverten) sürecine ba l olarak meydana gelen yerflekilleridir. Ülkemizde karstik flekillerin en yayg n oldu u bölge Akdeniz dir. Kör vadi Düden (Subatan) Dolin Obruk Polye fiekil : Bafll ca Karstik fiekiller Uvala Dolin Kanyon vadi Ma ara 5- BUZULLAR : Kutup bölgeleri ve yüksek da larda yeryüzünü flekillendiren en önemli d fl kuvvet buzullard r. Ülkemizin flekillenmesinde en az etkisi olan d fl kuvvettir. Erimeden, ertesi y la kalan kara kal c (daimi) kar, karalar üzerinde hareket eden buz tabakalar na ise buzul ad verilir. Kal c kar ve buzullar n yükselti s n r Ekvatordan kutuplara do ru gidildikçe deniz seviyesine do ru alçal r. Buzullar n etkisiyle hörgüçkayalar, tekne vadiler, sirk gölleri, fiyort ve skyer tipi k y lar (afl nd rma) ve morenler (biriktirme) meydana gelir. Kanada n n kuzeyi, Kuzey Avrupa ve skandinav yar madas nda buzullar n flekillendirici etkisi belirgindir. Ülkemizde ise; Hakkari çevresinde Cilo ve Sat Da lar ile A r, Süphan, Munzur, Kaçkar, Erciyes, Alada lar ve Uluda üzerinde buzul flekillerine rastlan r. 4- RÜZGÂRLAR : Çöllerde, bitki örtüsünden yoksun kurak ve yar kurak alanlarda ve k y kumsallar nda en etkili flekillendirici d fl kuvvet rüzgârlard r. Rüzgâr n etkisiyle mantarkaya (afl nd rma), barkan, kum tepeleri, lös ve kumullar (biriktirme) meydana gelir. 262

6 90 K 80 K (0 metre) 60 K 30 K 0 30 G 60 G 70 G (o metre) 90 G 500 m 1200 m 2200 m 4500 m 5000 m 4500 m 5000 m 4500 m 1500 m 1000 m 400 m Daimi kar s n r en yüksek Kar ya fl az S cakl k yüksek Daimi kar s n r subtropikal kuflaktan düflük Yüsek nemlilik ve atmosferin yo unlu u nedeniyle Daimi kar s n r en yüksek Kar ya fl az S cakl k yüksek Daimi kar s n r yüksek enlemlerde 0 metreye iner. Güney Kutbu O lak Dön. Yengeç Dön. Kuzey Kutbu So uk (Kutup) Kufla Il man (Orta) Kuflak Subtropikal Kuflak subekvatoral Kuflak Subtropikal Kuflak Il man (Orta) Kuflak So uk (Kutup) Kufla Daimi kar s n r n n yükselti s n r ndaki de iflimler Daimi Kar (Tokto an Kar) S n r Ekvatordan Kutuplara Do ru Gidildikçe Afla lara Düfler Enlem etkisi Göller Karalar üzerindeki durgun su kütlelerine göl denir. Bir gölün d flar ya ak fl (gidegeni) varsa sular tatl, ak fl yoksa sular tuzludur. Göller oluflumuna göre; 1- Tektonik Göller : znik, Manyas, Ulubat, Tuz, Hazar 2- Karstik Göller : Salda, Sö üt, Avlan, Su la (Akdeniz Bölgesi) 3- Buzul (Sirk) Gölleri : Yüsek da larda 4- Volkanik Göller : Meke, Nemrut 5- Set Gölleri a) Heyelân Seti : Abant, Yedi göller, Uzungöl, Tortum, Sera (Karadeniz Bölgesi) b) Alüvyon Seti : Eymir, Mogan, Bafa, Marmara c) K y seti (Lagün) : Büyük ve Küçükçekmece, Terkos d) Lav Seti : Van, Ç ld r, Erçek, Nazik, Haçl (Do- u Anadolu) e) Yapay Set (Baraj gölleri) : Keban, Atatürk, Karakaya, Dicle, Hirfanl, Sar yar v.s. Göllerimizden; enerji üretimi (hidroelektrik), tar mda sulama, içmesuyu temini, tuz üretimi, turizm ve su ürünleri avc l amac yla yararlan l r. Göllerin su seviyesi iklim koflullar na ba l olarak mevsime göre de iflebilir. 6- DALGA VE AKINTILAR Dalgalar n oluflumunda rüzgâr, deprem ve volkanizma ile gel-git etkili olurken, ak nt lar n oluflumunda rüzgâr ve yo unluk fark etkili olur. Dalgalar n etkisiyle falez = yal yar (afl nd rma) k - y oku (Fethiye Ölüdeniz) Lagün = deniz kula (Büyük ve Küçük Çekmece Gölleri), Tombolo = Sapl ada (Kap da yar madas ) meydana gelir. 263

7 Lagün Kara Tombolo K y oku Ada Deniz Dalga ve ak nt lar n etkisiyle oluflan yerflekilleri Dalga Falez (Yal yar) Dalga Limanl k y lar 3- Limanl K y : Su basmas na u rayan alçak bölgelerin önünün k y oklar ile kapanmas sonucu oluflan k y lard r. Ukrayna n n Karadeniz k y lar fiekil : Bir yal yar n (Falez) meydana gelifli K y Tipleri Boyuna k y lar 1- Boyuna K y : Da lar n k y ya paralel uzand, girinti ve ç k nt n n az oldu u k y lard r. (Karadeniz ve Akdeniz k y lar ) Dalmaçya tipi k y lar 4- Dalmaçya k y : Denizin k y ya paralel uzanan da s ralar aras ndaki vadilere dolmas sonucu oluflan k y lard r. Da lar k y önünde k y ya paralel adalar oluflturur. (Kafl-Finike aras ) Enine k y lar 2- Enine k y : Da lar n k y ya dik uzand bölgelerde çöküntü alanlar n n sular alt nda kalmas yla ortaya ç kan çok girintili ç k nt l k y lard r. (Ege Bölgesi k y lar ) Rial k y lar 5- Rias k y : Akarsular n plâtolarda açt klar derin vadilerin sular alt nda kalmas yla oluflan k y lard r. (Çanakkale ve stanbul Bo azlar, stanbul Halici, Güney Ege k y lar ) 264

8 Fiyord tipi k y lar 6- Fiyort K y : Buzul vadilerin sular alt nda kalmas yla oluflan çok girintili ç k nt l körfezlerdir. (Norveç k y lar - Türkiye de görülmez.) Skyer k y 7- Skyer K y : Deniz ilerlemesi sonuçu hörgüçkayalar n irili ufakl binlerce adaya dönüfltü ü çok girintili ç k nt l k y lard r. (Kanada ve skandinav yar madas k y lar - Türkiye de görülmez.) Haliçli k y lar 8- Haliçli (Estuar) K y lar : Gel-git olay n n görüldü- ü k y larda akarsu a zlar n n temizlenmesi sonucu oluflan k y lard r. (Kuzeybat Avrupa k y lar : Londra, Hamburg, Amsterdam, Anvers - Türkiye de görülmez.) ÖZETLE Fiziksel (mekanik) çözülme çöl iklimi ve sert karasal iklim tiplerinde çok etkilidir. Ülkemizde heyelân olaylar n n ço unun ilkbaharda görülmesi kar ve buz erimelerine ba l olarak topra n suyla doygun hale gelmesinden kaynaklan r. Bitki örtüsünden yoksun alanlarda hem akarsu hem de rüzgâr erozyonu etkili olur. Alüvyon, buzultafl ve lös gibi tafl nm fl topraklar n ortak özelli i verimli olmalar d r. Ülkemizde deltâ ovalar n n bulunmas, k y lar - m zda gel-git olay n n etkili olmad n n bir kan t d r. Bir akarsuda mendereslerin artmas yatak e iminin az olmas na ba l d r. Bir bölgede ya fl n olmad dönemde akarsular n bol ak ml olmas ; Kar ve buz erimesi Yeralt su kaynaklar ve Baraj gölü ile beslenmesine ba l d r. Kapal havzalar n oluflumunda en önemli etken yerflekilleridir. Akarsular m z n denize döküldükleri yerlerde deltâ ovalar oluflturmalar çok alüvyon tafl - d klar na en iyi kan tt r. Gel-git, deniz ak nt s ve akarsular n oluflumuna katk da bulunduklar yerflekli haliçtir. Akdeniz Bölgesinde obruk, düden, ma ara, polye, uvala, lapya gibi oluflumlar n yayg n olmas karstik arazinin genifl yer tutmas ile ilgilidir. Bir kaynak suyu yerin derinliklerinden geliyorsa, s cakl y l boyunca fazla de iflmez. Karstik kaynaklar n suyu bol miktarda kireç içerir. Bir akarsudan sulama amac yla y l n ancak belirli bir kesiminde yararlan labiliyorsa, akarsuyun rejimi düzensizdir. Alüvyon, kahverengi orman ve çernozyom en verimli, çöl, tundra ve lateritler ise en verimsiz toprak türleridir. Ülkemizde rüzgâr afl nd rmas n n en çok görüldü ü bölge ç Anadolu, en az görüldü ü bölge ise Karadeniz dir. 265

9 Peribacalar n n oluflumunda, sel sular, akarsular, rüzgâr, volkanik arazi yap s ve bitki örtüsünün azl etkili olmufltur. Haliç gel-git genli inin fazla oldu u k y larda, deltâ ise gel-git genli inin az oldu u k y larda görülür. Bir akarsuda tafl mac l k yap labilmesi için yata n n denge profiline ulaflmas rejiminin düzenli olmas ve bol su tafl mas gerekir. Ülkemizde erozyonun en etkin oldu u bölgeler bitki örtüsünün c l z, ya fl miktar n n az oldu- u ç Anadolu ile Güneydo u Anadolu dur. Yerflekillerinin benzerli ine ra men Akdeniz Bölgesinde heyelân olaylar Karadeniz Bölgesi kadar yayg n de ildir. Nedeni ya fl azl ve karstik arazi yap s d r. Göllerimizin ortalama yükseltisi bat dan do uya gidildikçe artar. Karadeniz Bölgesi nde heyelân set gölleri, Do u Anadolu Bölgesinde volkanik göller, Akdeniz Bölgesinde karstik göller, Ege Bölgesinde alüvyal set gölleri, Marmara Bölgesinde ise tektonik ve k y set gölleri yayg nd r. Göl bak m ndan en zengin bölgelerimiz Do u Anadolu ve Akdeniz, en fakir bölge ise Güneydo u Anadolu dur. Do u Anadolu akarsular nda kar ve buz erimesiyle beslenme belirgindir. Fay kaynaklar Ege ve Marmara, karstik kaynaklar ise Akdeniz Bölgesi nde yayg nd r. Yükselti azl nedeniyle Ege ve Marmara Bölgesi nde buzullara rastlanmaz. Artezyen ve gayzer kaynaklarda su yüzeye f flk rarak ç kar. Aktif volkanizma olmad ndan ülkemizde gayzer kayna bulunmaz. Ülkemizde toprak çeflitlili inin fazla olmas, iklim çeflitlili ine kan tt r. Taraça (seki) ve menderes oluflumunda hem afl nd rma hem de biriktirme etkili olmufltur. Genç arazi yap s nedeniyle ülkemizde denge profili ve peneplen gibi yerflekilleri azd r. K y n n s, dalga ve ak nt n n az etkin olmas nedeniyle deltâ ovalar n n en yayg n oldu u bölge Ege dir. Bütün y l ya fll geçen bir bölgede tar mda sulama amac yla baraj yapmaya gerek yoktur. Yerflekillerinin engebeli olmas nedeniyle ülkemiz komflu ülkelere oranla baraj gölleri yap - m na uygundur. Abant, Uzungöl, Yedigöller, Van Gölü gibi göllerimizden turizm amac yla yararlan l r. ç Anadolu, Ege, Güneydo u Anadolu ve Marmara Bölgesi nde sulama ve içmesuyu sa lamaya, Do u Anadolu da ise hidroelektrik üretimine yönelik barajlar yayg nd r. Kapal havza olduklar için Van ve Tuz Göllerinin sular tuzludur. Bu nedenle tuz elde edilir, içme suyu temini ve sulamada yararlan - lamaz. Bafra, Çarflamba, Silifke ve Çukurova deltâ ovalar na örnek verilebilir. Hidroelektrik üretimine en elveriflli bölgemiz Do u Anadolu, en az elveriflli bölgemiz ise Marmara d r. Buna yükselti ve yerflekillerinin farkl l neden olmufltur. Ya fl olmad halde Akdeniz Bölgesi akarsular n n yaz mevsiminde bol ak ml olmas n n sebebi karstik kaynaklarla beslenmedir. Göller Yöresi nin kapal havza olmas nda bölgenin karstik yap s etkilidir. Falezler s rada lar n yüksek ve k y ya paralel uzand bölgelerde yayg nd r. Gel-git ay n çekim etkisiyle oluflur. Haliçli k y tipi oluflturur. Ülkemizde fiyort ve skyer k y ile haliç k y yoktur. Bir akarsuyun bir kaç kol halinde akmas ve biriktirme flekilleri oluflturmas e iminin az oldu- unu gösterir. Da lar n k y ya paralel uzand bölgelerde; K y da girinti ç k nt azd r. Falezler yayg nd r. fielf sahas dard r. K y ile iç kesimler aras nda ulafl m zordur. Da lar n k y ya dik uzand bölgelerde; K y da girinti ç k nt fazlad r. fielf sahas genifltir. K y dan yararlanma kolayd r. K y ile iç kesimler aras nda ulafl m kolayd r. 266

10 BÖLÜM 14 D fl Kuvvetler - Çözülme - Erozyon - Heyelân TEST fiehir Mu la Kayseri Trabzon A r Ocak ort. S c. ( C) Yukar daki tabloda s cakl k ve ya fl de erleri verilen flehirlerin hangi ikisinde fiziksel parçalanma en fazlad r? A) Mu la Kayseri B) Kayseri Trabzon C) A r Kayseri D) Mu la Trabzon E) Trabzon A r 2. Fiziksel (mekanik) parçalanma afla dakilerden hangisiyle do ru orant l olarak artar? A) S cakl k farklar yla B) Ya fl fazlal yla C) Nemlilik oran yla D) Bitki örtüsünün zenginli iyle E) Akarsu zenginli iyle Temmuz Y ll k Ya fl Ort. S c. ( C) (mm) Çok nemli ve çok s cak tropikal bölge topraklar - d r. Buralarda bitki örtüsü gür olmakla beraber yüksek s cakl k ve bol ya fl n neden oldu u afl r y kanma, topraktaki mikroorganizmalar n fazlal nedeniyle "humus birikimi " olmaz. Yukar da özellikleri verilen toprak türü afla - dakilerden hangisidir? A) Lateritler B) Tundralar C) Podzoller D) Çöl topraklar E) Çernozyumlar 4. Türkiye'de yer kaymalar n n en fazla görüldü ü yerlerden biri de Do u Karadeniz Bölümü'dür. Bu bölümde yer kaymalar n n fazla olmas nda afla dakilerden hangisinin etkisi yoktur? A) Yamaç e imlerinin fazla olmas n n B) Bitki örtüsünün zengin olmas n n C) Ya fl ve suyun bol olmas n n D) Tabakalar n uzan fl do rultusunun E) Kayaç tabiat ve toprak cinsinin 5. Y ll k s cakl k farklar yüksek Ya fl rejimi düzensiz Bitki örtüsü fakir olan bir bölge ile ilgili hangi yarg ya kesinlikle var lamaz? A) Fiziksel parçalanma belirgindir. B) Rüzgar afl nd rmas etkilidir. C) Nemlilik oran azd r. D) Deniz k y s ndad r. E) Akarsular ulafl ma elveriflli de ildir. 6. Rüzgar afl nd rma ve biriktirmesi sonucu oluflan yerflekillerine afla daki ülkelerin hangisinde yayg n olarak rastlan r? A) ngiltere B) Endonezya C) Kanada D) M s r E) Brezilya 7. D fl kuvvetlerle ilgili afla daki yarg lardan hangisi yanl flt r? A) Ekvatoral bölgede kimyasal ayr flma çok etkilidir. B) En verimli tafl nm fl topraklar morenlerdir. C) Dalga afl nd rmas en fazla dik k y larda etkili olur. D) Mekanik çözülme en fazla çöllerde ve kutuplarda etkilidir. E) Akarsular n en yayg n afl nd rma flekilleri vadilerdir. 267

11 - Çözülme - Erozyon - Heyelân 8. Topraklar n özellikleri ile ilgili afla daki yarg - lardan hangisi yanl flt r? A) Podzoller, nemli, so uk bölgelerin topraklar - d r. B) Terra Rossa'lar bileflimlerindeki demir oksitler nedeniyle k rm z renk kazan rlar. C) Çok nemli ve çok s cak tropikal bölgelerin topraklar olan lateritler humusça çok zengindirler. D) Çöl topraklar, yüzeydeki tuz ve kireç birikmesi nedeniyle en verimsiz topraklard r. E) Kutba yak n sahalar n ve yüksek da lar n topra Tundralard r. 11. Afla dakilerden hangisi Türkiye'nin bugünkü jeomorfolojik görünümünü kazanmas nda en az etkili olmufltur? A) Da oluflumu B) Buzullaflma C) Volkanizma D) Akarsu afl nd rmas E) K ta oluflumu 12. Günlük ve y ll k s cakl k fark n n fazla oldu u bölgelerde fiziksel ufalanma etkilidir. 9. Afla da verilen yöreler ile yayg n toprak türleri efllefltirmelerinden hangisi yanl flt r? Ekvator I II III V IV A) Akdeniz Terra Rossa B) Do u Karadeniz Lateritler C) ç Anadolu - Kahverengi step D) Marmara Podzoller E) Ege Terra Rossa 10. E imli yamaçlar n varl na ra men ç ve Güneydo u Anadolu bölgelerinde heyelan olaylar na pek s k rastlan lmaz. Bu bölgelerimizde heyelan olaylar n n bu denli az görülmesinde afla dakilerden hangisi daha çok etkili olmufltur? A) Ya fl miktar n n az olmas B) Geçirimsiz kayaçlar n yayg n olmas C) Bitki örtüsünün zengin olmas D) Akarsu kaynaklar n n az olmas E) Ya fl rejiminin düzenli olmas Buna göre, yukar daki haritada numaralarla gösterilen yerlerin hangisinde fiziksel ufalanma en fazla etkilidir? A) I B) II C) III D) IV E) V 13. Afla dakilerden hangisi "Erozyonu önlemek ve topra korumak için ne gibi önlemler al nmal d r." sorusuna cevap olamaz? A) Yamaçlar basamakland rmak B) Topra nadasa b rakmak C) Orman tahriplerinin önüne geçmek D) Yanl fl arazi kullan m n önlemek E) Gerekli yerleri a açland rmak 268

12 - Çözülme - Erozyon - Heyelân 14. Yerflekilleri benzer olmas na ra men Akdeniz Bölgesi'nde yer kaymalar Karadeniz Bölgesi kadar fazla de ildir. Bu farkl l n ortaya ç kmas nda Akdeniz Bölgesi'nin hangi özelli i daha çok etkili olmufltur? A) Bitki örtüsünün çok gür olmas B) Yamaç e imlerinin çok az olmas C) Ya fl ve suyun az olmas D) Kayaçlar n geçirimsiz olmas E) Ekili dikili arazinin fazla olmas 17. Türkiye de heyelan olaylar n n en fazla ve en az görüldü ü co rafi bölgeler afla dakilerden hangileridir? A) Karadeniz Güneydo u Anadolu B) Ege Güneydo u Anadolu C) Marmara ç Anadolu D) Akdeniz Marmara E) ç Anadolu - Do u Anadolu 15. Y kanman n en fazla oldu u toprak tipi afla - dakilerden hangisidir? 18. Bölgelerimize göre toprak da l fl ile ilgili seçeneklerden hangisi yanl flt r? A) Terra Rossa B) Laterit C) Çernozyum D) Podzol E) Kahverengi step A) Ege Bölgesi Terra rossa B) Bat Karadeniz Podzol C) ç Anadolu Kahverengi Step D) Do u Karadeniz Laterit E) Güneydo u Anadolu Tundra 16. Afla daki bölgelerin hangisinde kimyasal ayr flma en fazlad r? A) Kutuplarda B) Akdeniz ülkelerinde C) Karasal iklim bölgelerinde D) Ekvatoral bölgede E) Çöl bölgelerinde 269

13 TEST 38 D fl Kuvvetler - Akarsular BÖLÜM Akarsular n yatak e imlerinin azald yerlerde, afla daki yerflekillerinden hangisi oluflmaz? A) Irmak adas B) Menderes C) Delta ovas D) Alüvyal tabanl vadi E) Dev kazan 2. "Bir akarsuyun y l içerisinde gösterdi i ak m de iflikliklerine o akarsuyun rejimi denir." Buna göre afla daki iklim bölgelerinin hangisinde akarsu rejimi daha düzenlidir? A) Muson B) Ekvatoral C) Karasal D) Çöl E) Akdeniz 3. Sadece y ll k ya fl miktar ve mevsimlere da- l fl gözönüne al nd nda, afla daki akarsular m zdan hangisinin rejimi daha düzenlidir? A) Büyük Menderes B) Seyhan C) Gediz D) Ceyhan E) Çoruh 4. I. Tafl nan yük miktar n n az olmas II. Yatak geniflli i III. Yatak e iminin az olmas IV. Bitki örtüsü zenginli i Akarsular n biriktirme faaliyetinde en önemli etken yukar dakilerden hangisidir? A) Yaln z II B) I ve IV C) Yaln z III D) Yaln z IV E) I ve II 6. Bat Anadolu'da akarsular n ak m yükselmeleri nisan may s aylar na rastlarken, Do u Anadolu'da akarsular n ak m yükselmeleri may s haziran aylar nda olmaktad r. Do u Anadolu bölgesi akarsular ndaki ak m yükselmesinin bir ay gecikmeyle meydana gelmesinde bu bölgenin hangi özelli i daha fazla etkili olmufltur? A) Bitki örtüsü B) Yerflekilleri C) Ortalama yükseltisi D) Ekvatora uzakl E) Denize göre konumu 7. I. Yata n n uzun olmas II. Rejiminin düzenli olmas III. Havzas n n geniflli i IV. Denge profiline ulaflm fl olmas Bir akarsuyun tafl mac l a elveriflli olmas yukar dakilerden hangisine ba l d r? A) I ve III B) Yaln z IV C) II ve IV D) Yaln z II E) I ve II 5. Afla dakilerden hangisi, denge profiline ulaflm fl bir akarsu yata nda görülebilecek bir özellik de ildir? A) Enerji üretimine elverifllidir. B) Yatak e imi iyice azalm flt r. C) Derine do ru afl nd rma sona ermifltir. D) Ak fl h z iyice yavafllam flt r. E) Deniz seviyesinden yüksekli i azd r. 8. Ege Bölgesi akarsular n n menderesler çizerek akmas afla dakilerden hangisine kan t olamaz? A) Rejimlerinin düzenli oldu una B) Derine do ru az afl nd rma yapt klar na C) Ak fl h zlar n n yavafl oldu una D) Yataklar n n genifl oldu una E) Biriktirme faaliyetlerinin fazla oldu una 270

14 - Akarsular Ak m(m 3/sn) O fi M N M H T A E E K A Aylar Yukar daki grafikte Kuzey Yar mküre deki bir akarsuyun aylara göre ak m miktarlar verilmifltir. Grafikteki bilgilere dayan larak, bu akarsu ile ilgili hangi yarg ya var lamaz? A) Ak m maksimumu ilkbahardad r. B) En az su tafl d ay aral k't r. C) Ak m minimumlar sonbahar mevsimindedir. D) lkbahar ortalama ak m 1400 m3/sn'dir. E) Ekvatoral iklim bölgesindedir Yukar da görülen yerfleklinin meydana gelmesinde afla dakilerden hangisinin etkisi yoktur? A) K y derinli inin B) Dalga ve ak nt lar n C) Buzul afl nd rmas n n D) Gel git genli inin E) Akarsuyun bol ak ml olmas n n II IV V Yukar da denizlerimiz ile adalar n k y uzunluklar verilmifltir. I ve III numara ile s ras yla hangileri gösterilmifltir? I Deniz III 10. Bir bölgedeki akarsulardan nehir tafl mac l nda yararlan l yorsa o bölge ile ilgili hangi yarg - ya kesinlikle var labilir? A) Ya fl rejimi düzenlidir. B) Bitki örtüsü bozk rd r. C) Yerflekilleri engebelidir. D) Ortalama yükseltisi fazlad r. E) Topraklar verimlidir. 11. Afla daki toprak tiplerinden hangisinin oluflumunda akarsular n etkisi en fazlad r? A) Lös B) Moren C) Tundra D) Alüvyon E) Terra rossa 14. I III A) Akdeniz Karadeniz B) Adalar Akdeniz C) Marmara Ege D) Ege Karadeniz E) Karadeniz Ege Üst Yukar da bir akarsuyun tafl y p biriktirdi i materyalin dikey kesiti verilmifltir. Buna göre bu akarsu ile ilgili yarg lardan hangisi do rudur? Alt A) Üç kez alçalma olmufltur. B) ki kez yükselme olmufltur. C) Üç kez yükselme olmufltur. D) ki yükselme, iki alçalma olmufltur. E) Bir alçalma, üç yükselme olmufltur. 271

15 - Akarsular 15. "Akarsu yata nda e imin azald ya da akarsuyun geniflledi i alanlarda kum, çak l veya mil y - lmalar ile oluflurlar." Yukar da tan mlanan yerflekli afla dakilerden hangisidir? A) Vadi B) Dev kazan C) Peribacas D) Lapya E) Irmak adas 18. Afla da ak m grafikleri verilen ve yaln zca ya mur sular yla beslenen Güney Yar mküredeki befl akarsudan hangisinin bulundu u bölgede, k fl mevsiminin en kurak oldu u söylenebilir? A) Ak m (m 3 /sn) D) B) Ak m (m 3 /sn) Ak m (m 3 /sn) C) E) Ak m (m 3 /sn) Ak m (m 3 /sn) Afla daki akarsulardan hangisinin havzas di- erlerine göre daha büyüktür? A) Gediz B) Ergene C) F rat D) Bak rçay E) Çoruh 17. Afla dakilerden hangisi Türkiye akarsular n n çok alüvyon tafl d klar na iyi kan t olabilir? A) K y larda delta ovalar n n oluflmas B) Karstik arazinin yayg n olmas C) S k s k deprem görülmesi D) Akarsular n menderesler çizerek akmas E) Buzul göllerinin fazla olmas 19. Afla da baz yerflekilleri ile oluflumlar nda etkili kuvvetler verilmifltir. Buna göre hangisi yanl flt r? A) Barkan Rüzgâr biriktirmesi B) Tombolo Dalga biriktirmesi C) Dev Kazan Akarsu afl nd rmas D) Lapya Karstik afl nd rma E) Mantarkaya Buzul afl nd rmas 272

16 BÖLÜM 14 D fl Kuvvetler TEST I. Delta ovas II. Menderes III. Taban seviyesi ovas Yukar daki yerflekillerinin yayg n olarak görüldü ü bir bölgenin akarsuyu ile ilgili hangi yarg ya kesin olarak var lamaz? A) Yatak e imi azalm flt r. B) Biriktirdi i malzeme fazlad r. C) Akarsu yata genifltir. D) Rejimi düzenlidir. E) Ak fl h z azd r. 2. Afla da verilen co rafi bölgelerin hangisinde karstik kaynaklar daha yayg nd r? A) Marmara B) Karadeniz C) Akdeniz D) Do u Anadolu E) Güneydo u Anadolu 3. Afla daki grafikte Kuzey Yar mküredeki bir akarsuya ait y ll k ak m grafi i verilmifltir. 4. Bir akarsuyun flekildeki gibi menderesler çizerek akmas nda temel etken afla dakilerden hangisidir? A) Bitki örtüsünün c l z olmas B) Yerflekillerinin engebeli olmas C) E imin az olmas D) Tafl nan suyun fazla olmas E) Tafl nan malzemelerin az olmas 5. Türkiye akarsular ile ilgili afla daki yarg lardan hangisi yanl flt r? A) Hidroelektrik enerji potansiyelleri yüksektir. B) Ak fl yönleri genellikle do u bat yönündedir. C) Da s ralar n aflarken derin bo azlar olufltururlar. D) Genelde az su tafl rlar. E) Derine do ru afl nd rmalar çok azd r Aylar Ak m (m 3 /sn) Çöller ile Orta Kuflak karalar n n iç kesimlerinde fiziksel parçalanman n çok etkili olmas nda afla dakilerden hangisi daha çok etkili olmufltur? A) Ya fllar n fazla olmas B) S cakl k farklar n n fazla olmas C) Bitki örtüsünün zengin olmas D) Topra n afl r kullan lmas E) Su kaynaklar n n zengin olmas Grafikten yararlan larak bu yöreyle ilgili afla - daki bilgilerden hangisi elde edilemez? A) Ak m n mevsimlere da l fl B) Akarsuyun yatak e imi C) Ak m n en fazla oldu u ay D) Ak m n aylara göre de iflimi E) Ak m n en az oldu u ay 7. Afla dakilerden hangisinin oluflumunda dalga ve ak nt lar n etkisi yoktur? A) Tombolonun B) Falezin C) Dev Kazan n n D) Haliçin E) K y okunun 273

17 8. Akarsu ve sel sular n n tafl yarak bir yerde biriktirdi i çok ince unsurlardan oluflan topraklara alüvyal toprak denir. Buna göre afla dakilerden hangisi bu tür topraklar n görüldü ü ovalara iyi bir örnek oluflturmaz? A) Ergene B) Bafra C) Silifke D) Büyük Menderes E) Antalya 9. Türkiye'deki tektonik çöküntü gölleri hangi seçenekte do ru verilmifltir? A) Van, Tuz, znik, Abant, Erçek B) znik, Tuz, E ridir, Beyflehir, Manyas C) Sapanca, Tortum, Ulubat, Eber, Manyas D) K. Çekmeçe, Bafa, Hazar, znik, E ridir E) Nemrut, Köyce iz, Ulubat, Beyflehir, Hazar 10. Da lar n k y ya paralel uzand klar yerlerde denizin da lar ve tepeler aras ndaki vadileri, çukurluklar kaplamas yla, k y ya parelel bo azlar kayalar ve ada s ralar meydana gelmifltir. H rvatistan n Atlantik k y lar nda çok güzel örnekleri olan bu k y lara... tipi k y lar denir. Bofl b rak lan yere afla dakilerden hangisi gelmelidir? A) Dalmaçya B) Fiyord C) Skyer D) Haliç E) Liman 12. Gel git olay n n temel nedeni afla dakilerden hangisidir? A) Okyanus ak nt lar B) Dünya n n eksen e ikli i C) Ay' n çekim gücü D) Sürekli rüzgarlar E) Depremler 13. Afla daki grafikte Güney Yar mküredeki bir akarsuya ait y ll k ak m grafi i verilmifltir m 3 /sn Aylar Afla dakilerden hangisi, bu grafikten ç kar labilecek bir sonuç de ildir? A) Ak m n en yüksek oldu u mevsim sonbahard r. B) Y ll k ak m miktar 600 m 3 /sn den fazlad r. C) Rejimi düzensizdir. D) Ekim-kas m ve aral k aylar n n ak m ayn d r. E) K fl mevsiminde kar ya fl nedeniyle ak m azalm flt r. 11. Afla da verilen göllerimiz ile oluflum flekilleri aras ndaki efllefltirmelerden hangisi yanl flt r? A) Van Gölü Volkan seti B) Tortum Heyelan seti C) znik Tektonik D) Nemrut Krater E) Büyük Çekmece Lav seti 14. Deniz suyunun s cakl afla da verilenlerin hangisine ba l olarak de iflmez? A) Enleme B) Mevsime C) Gel - gite D) Ak nt lara E) Derinli e 274

18 15. Afla da y ll k ak m grafi i verilen akarsulardan hangisi Kuzey Yar mküresi Akdeniz iklim tipine aittir? A) 3 Ak m (m /sn) B) 3 Ak m (m /sn) 18. Yanda bir akarsuyun y l boyunca tafl y p biriktirdi i ma- Üst OOOOOOOOO OOOOOOOO OOOOOOOOO teryallerin dikey kesiti verilmifltir. OOOOOOOOO OOOOOOOO OOOOOOOOO Alt Buna göre bu akarsuyun y ll k ak m grafi i afla dakilerden hangisidir? Aylar C) Ak m (m 3 /sn) Aylar D) Ak m (m 3 /sn) A) C) m 3 /sn m 3 /sn B) Aylar D) m 3 /sn m 3 /sn Aylar Aylar E) Ak m (m 3 /sn) Aylar E) m 3 /sn Aylar Aylar Aylar Aylar 16. Afla daki toprak türlerinden hangisinin bulundu u bölgede Akdeniz iklim tipinin görüldü ü söylenebilir? A) Tundran n B) Çernozyomun C) Lateritin D) Podzolün E) Terra rossan n 17. Afla da verilen akarsu - döküldü ü deniz efllefltirmelerinden hangisi yanl flt r? A) Çoruh Karadeniz B) Büyük Menderes Ege C) Seyhan Akdeniz D) Sakarya Marmara E) Meriç Ege 19. Karadeniz Bölgesi akarsular, di er bölgelerle karfl laflt r ld nda y l içinde tafl d klar su miktarlar nda daha az de iflme oldu u gözlenir. Bölgenin afla daki özelliklerinden hangisi bu durumun temel nedeni olarak gösterilebilir? A) Buharlaflman n az olmas B) Her mevsim bol ya fl düflmesi C) Ormanlar n genifl yer kaplamas D) Nehir sular n n sulamada az kullan lmas E) Buzul göllerinin yayg n olmas 275

19 TEST 40 D fl Kuvvetler BÖLÜM Afla daki yarg lardan hangisi yanl flt r? A) Yeryüzünü flekillendiren en önemli d fl kuvvet akarsulard r. B) Türkiye akarsular n n en bol ak ml olduklar mevsim ilkbahard r. C) Akarsu afl nd rmas nda, e im temel etkendir. D) Yamaç e iminin azald yerde biriktirme belirginleflir. E) En düzenli rejime sahip akarsular Akdeniz Bölgesi'ndedir. 2. Afla dakilerden hangisi Türkiye deki set göllerine örnek verilemez? A) Van B) Büyük Çekmece C) Tuz D) Bafa E) Eymir 3. Afla da verilen bölgeler ile etkili flekillendirici etmenleri aras ndaki efllefltirmelerden hangisi yanl flt r? 5. Afla da oluflumunda d fl kuvvetlerin etkili oldu u üç farkl yerflekli verilmifltir. I II III Bu yerflekillerini oluflturan d fl kuvvetler hangisinde do ru olarak verilmifltir? I II III A) Buzullar Akarsular Rüzgârlar B) Rüzgârlar Akarsular Dalga ve ak nt lar C) Akarsular Rüzgârlar Fiziksel parçalanma D) Dalga ve ak nt lar Buzullar Akarsular E) Kimyasal ayr flma Dalga ve ak nt lar Buzullar 6. I. Akdeniz II. Ege Her iki bölgede de bulunan toprak çeflidi afla- dakilerden hangisidir? A) Tundra B) Podzol C) Laterit D) Terra Rossa E) Çernozyum A) Kurak ve s cak bölgeler Rüzgâr B) Yüksek da lar Buzullar C) Nemli ve ya fll bölgeler Depremler D) Ekvatoral bölge Kimyasal çözülme E) Deniz ve okyanus k y lar Dalga ve ak nt lar 4. Afla da verilen d fl kuvvetler ile meydana getirdikleri flekil, efllefltirmelerinden hangisi yanl flt r? A) Buzullar Hörgüçkaya B) Akarsular Dev kazan C) Rüzgar Mantarkaya D) Akarsular Deltâ E) Buzullar Peribacas 7. Bat Toroslarda afla daki oluflumlardan hangisine rastlanmaz? A) Lapyaya B) Doline C) Düdene D) Krater Gölüne E) Ma araya 8. Akt klar bölgelerin iklim özellikleri gözönüne al nd nda, afla daki akarsular n hangisinde kar ve buz erimeleriyle beslenme en belirgindir? A) F rat B) Büyük Menderes C) Dalaman D) Sakarya E) Ergene 276

20 9. Afla da verilen denizlerin hangisinde tuzluluk oran en azd r? A) Akdeniz B) K z ldeniz C) Marmara D) Ege E) Balt k 10. Afla daki bölgelerin hangisinde k y çeflitlili i en fazlad r? A) Do u Karadeniz B) Marmara C) Güney Ege D) Do u Akdeniz E) Bat Karadeniz 11. I. Yatak e imi II. Rejimi III. Debisi IV. Derinli i Bir akarsudan ulafl m amac yla yararlanabilme, akarsuyun yukar daki özelliklerinden hangisine ba l d r? 14. I. Delta, Dev Kazan, Taraça II. Graben, Antiklinal, Senklinal III. Moren, Hörgüçkaya, Fiyort K y IV. Falez, Tombolo, K y oku V. Traverten, Lapya, Uvala Yukar daki oluflumlardan bir grup yap ld nda hangisi d flar da kal r? A) V B) IV C) III D) II E) I 15. Afla daki bölgelerin hangisinde rüzgâr n flekillendirici etkisi en azd r? A) Afrika'n n kuzeyinde B) Orta Asya da C) Avusturalya'n n bat s nda D) Arap Yar madas nda E) Bat Avrupa k y lar nda A) Yaln z II B) I ve IV C) Yaln z III D) Yaln z I E) I, II, III ve IV 16. Bir akarsudan ulafl m amac yla bütün y l yararlan l yorsa, afla dakilerden hangisi kesinlikle söylenemez? 12. Afla da verilen ak nt lar ile etkiledikleri k y efllefltirmelerinden hangisi yanl flt r? A) Benguela Güneybat Afrika k y lar B) Golf Stream Kuzeybat Avrupa k y lar C) Oya fiiyo Brezilya k y lar D) Labrador Kanada'n n do u k y lar E) Humbolt (Peru) Güney Amerika'n n bat k - y lar A) Ak m yüksektir. B) Rejimi düzenlidir. C) Yatak e imi azd r. D) Derine do ru afl nd rma fazlad r. E) Yata genifltir. 17. Y l boyunca s cakl nda fazla de iflme görülmeyen bir yeralt su kayna ile ilgili yarg lardan hangisi en do rudur? 13. Afla daki ovalardan hangisinin oluflumu di- erlerinden farkl d r? A) Çarflamba B) Çukurova C) Bafra D) Bursa E) Silifke A) Yüzeye yak nd r. B) Kar ve buz sular yla beslenir. C) Derinlerden gelmektedir. D) Karstik arazide yer al r. E) Bol miktarda kireç içerir. 277

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

Zeus tarafından yazıldı. Perşembe, 29 Aralık 2011 18:12 - Son Güncelleme Perşembe, 29 Aralık 2011 19:15

Zeus tarafından yazıldı. Perşembe, 29 Aralık 2011 18:12 - Son Güncelleme Perşembe, 29 Aralık 2011 19:15 Dış kuvvetler iç kuvvetler sonuşu oluşan yerşekillerinin son düzeltmelerinin yapıldığı kaynağını güneşten alan kuvvetlere denir. Dış kuvvetlerin etkisiyle yüksek yerler aşındırılmaktadır. Böylece yeryüzü

Detaylı

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KPSS Sınavına hazırlık dosyalarımız son 3 yılda yapılan sınavlarda çıkmış sorular baz alınarak hazırlanmıştır. İtinalı çalışmalarımıza rağmen

Detaylı

Sosyal Bilgiler. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z.

Sosyal Bilgiler. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. Ad : Soyad : S n f : 5. SINIF Nu. : Bölgemizi Tan yal m TEST 100 Uygulamal Etkinlik 1. Afla daki foto raflarda yer alan evleri inceleyiniz. Bu evlerin hangi bölgelerde yayg n oldu unu ve bu bölgelerin

Detaylı

KL M ÇEfi TLER BÖLÜM 8

KL M ÇEfi TLER BÖLÜM 8 KL M ÇEfi TLER BÖLÜM 8 9 2 1 3 4 6 7 KUTUP KL M her zaman C nin alt nda, toprak kar ve buzla kapl, bitki yok, yerleflik hayata rastlanmaz. TUNDRA KL M En s cak ay n ortalamas 1 C yi geçmez. çok düflük.

Detaylı

DIŞ KUVVETLER. Hazırlayan : Taylan Batman Coğrafya Öğretmeni

DIŞ KUVVETLER. Hazırlayan : Taylan Batman Coğrafya Öğretmeni DIŞ KUVVETLER Rüzgar aşınım ve birikim şekilleri Akarsu aşınım şekilleri Akarsu birikim şekilleri Yer altı suları ve kaynaklar Karstik aşınım ve birikim şekilleri Buzul aşınım ve birikim şekilleri* Dalga

Detaylı

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 :

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 : CO RAFYA DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 : K rk nc paralel üzerindeki bir noktan n hangi yar mkürede yer ald afla dakilerin hangisine bak larak saptanamaz? A) Gece-gündüz süresinin

Detaylı

YERYÜZÜNÜN BİÇİMLENMESİ (DIŞ KUVVETLER)

YERYÜZÜNÜN BİÇİMLENMESİ (DIŞ KUVVETLER) YERYÜZÜNÜN BİÇİMLENMESİ (DIŞ KUVVETLER) Enerjisini Güneş ten alan ve yeryüzünü aşındırma, taşıma ve biriktirme yoluyla şekillendiren güçlere Dış Kuvvetler denir. Dış kuvvetler, iç kuvvetler tarafından

Detaylı

YERYÜZÜNÜN BİÇİMLENMESİ (DIŞ KUVVETLER)

YERYÜZÜNÜN BİÇİMLENMESİ (DIŞ KUVVETLER) YERYÜZÜNÜN BİÇİMLENMESİ (DIŞ KUVVETLER) Enerjisini Güneş ten alan ve yeryüzünü aşındırma, taşıma ve biriktirme yoluyla şekillendiren güçlere Dış Kuvvetler denir. Dış kuvvetler, iç kuvvetler tarafından

Detaylı

Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler.

Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler. Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler. Rüzgarların şekillendirici etkilerinin görüldüğü yerlerin

Detaylı

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... LYS COĞRAFYA Ödev Kitapçığı 1 (TM-TS) Doðal Unsurlar - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Adý

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com 1.1.Su Kaynakları ve Hidrolojik Rejim Üzerindeki 1.2. Toprak Kaynakları Üzerindeki 1.3. Atmosfer Üzerindeki 1.2.Toprak Kaynakları Üzerindeki Toprak Tuzluluğu ve Suya Doygunluk Toprak u Sedimentasyon 1.2.Toprak

Detaylı

KPSS 2015 GENEL KÜLTÜR GELİŞİM COĞRAFYA PSİKOLOJİSİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 GENEL KÜLTÜR GELİŞİM COĞRAFYA PSİKOLOJİSİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM GENEL YETENEK BİLİMLERİ GENEL KÜLTÜR GELİŞİM COĞRAFYA PSİKOLOJİSİ Tamamı Çözümlü 20 30 KPSS 2015 Birincilerin DENEME Tercihi Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Mesut Atalay -

Detaylı

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir?

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Soru - Yanýt 15 1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Yanýt: Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere kayaç denir.

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Doðal Sistemler ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR...12 Ölçme ve Deðerlendirme...14 Kazaným Deðerlendirme Testi...16 Ünite Deðerlendirme Testi...18 Doðal Sistemler ÜNÝTE - 2 LEVHA

Detaylı

8. Ünite Yeryüzünde Yaşam

8. Ünite Yeryüzünde Yaşam 8. Ünite Yeryüzünde Yaşam 381 Yer kabuðu Nelerden Oluþur? Milyarca yýl önce Dünya, ekseni etrafýnda dönen, erimiþ ve gaz hâlinde bulunan maddelerden oluþmuþtu. Zamanla dýþtan içe doðru soðuyarak yer kabuðu

Detaylı

2. TAFONİ Kayaçların sular tarafından çözünen kısımları rüzgar tarafından aşındırılır. Böylece kayaç içinde kavuklar meydana gelir.

2. TAFONİ Kayaçların sular tarafından çözünen kısımları rüzgar tarafından aşındırılır. Böylece kayaç içinde kavuklar meydana gelir. GÜNEŞ'TEN GELEN GÜÇ: DIŞ KUVVETLER Dış kuvvetlerin etki alanını iklim belirler. Başlıcaları rüzgârlar, akarsular, yer altı suları, buzullar, dalgalar ve akıntılardır. A. RÜZGARLARIN OLUŞTURDUĞU ŞEKİLLER

Detaylı

1. A 2. C 3. E 4. A 5. B 6. D 7. C 8. E

1. A 2. C 3. E 4. A 5. B 6. D 7. C 8. E BÖLÜM 6 Yerin Şekillenmesi (Güneş ten Gelen Güç: Dış Kuvvetler) 1. Dış kuvvetlerle, yeryüzünde en fazla etkili oldukları alanlar eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlış olur? A) Mekânik çözünme

Detaylı

salınımlar yaparak akmasına. .denir.

salınımlar yaparak akmasına. .denir. ADI SOYADI: İÇ VE DIŞ KUVVETLER ÇALIŞMA KÂĞIDI 1. İç kuvvetler 4 gruba ayrılır. Bunlar.,.,. ve. 2. Esnek yapılı tabakalar yan basınçlara uğrayınca. sert yapılı tabakalar yan basınçlara uğrayınca. Olur.

Detaylı

TÜRK YE N N CO RAF BÖLGELER BÖLÜM 12

TÜRK YE N N CO RAF BÖLGELER BÖLÜM 12 TÜRK YE N N CO RAF BÖLGELER BÖLÜM 12 MARMARA BÖLGES Bölgede yerflekillerinin esas n alçak plâtolar ve çöküntü ovalar oluflturur. Bölgenin ortalama yükseltisi az, yerflekilleri sadedir. Yükselti azl ve

Detaylı

BÖLÜM ON TÜRKİYE DE DEPREMSELLİK

BÖLÜM ON TÜRKİYE DE DEPREMSELLİK BÖLÜM ON TÜRKİYE DE DEPREMSELLİK 10.1 TÜRKİYE DE DEPREMSELLİK Alp-Himalaya deprem kuşağında yer alan ülkemizde olan depremler, Atlantik Okyanus ortası sırtının iki tarafa doğru yayılmasına bağlı olarak

Detaylı

Coğrafya ve Türkiye nin En'leri

Coğrafya ve Türkiye nin En'leri Coğrafya ve Türkiye nin En'leri Enlemin etkilediği en önemli faktör iklimdir. Boylam en çok yerel saat farklılaşmasını sağlar. En büyük paralel Ekvator, en küçük paraleller kutup noktalarıdır. Meridyenlerin

Detaylı

TÜRKİYE NİN YERŞEKİLLERİ ve İKLİMİ. 18. Hafta ( 12-16 Ocak ) Hoş Geldiniz

TÜRKİYE NİN YERŞEKİLLERİ ve İKLİMİ. 18. Hafta ( 12-16 Ocak ) Hoş Geldiniz TÜRKİYE NİN YERŞEKİLLERİ ve İKLİMİ 18. Hafta ( 12-16 Ocak ) Hoş Geldiniz 6 Merhabalar. Akıllı Tahta uyumlu slaytlarımız güncel bir şekilde sevgili meslektaşlarımızın hizmetine sunulmuştur. Animasyonlu

Detaylı

EĞİRDİR VE BEYŞEHİR GÖLLERİNİN UYDU VERİLERİ VE TOPOĞRAFİK HARİTA YARDIMIYLA KIYI ÇİZGİSİ DEĞİŞİMLERİ

EĞİRDİR VE BEYŞEHİR GÖLLERİNİN UYDU VERİLERİ VE TOPOĞRAFİK HARİTA YARDIMIYLA KIYI ÇİZGİSİ DEĞİŞİMLERİ Doğal Kay. ve Eko. Bült. (2015) 20: 37-45 EĞİRDİR VE BEYŞEHİR GÖLLERİNİN UYDU VERİLERİ VE TOPOĞRAFİK HARİTA YARDIMIYLA KIYI ÇİZGİSİ DEĞİŞİMLERİ oluşturmaktadır. Günümüzde artan su ihtiyacı ve mevcut su

Detaylı

SORU 6: Su yapılarının tasarımında katı madde hareketinin (aşınma, oyulma, yığılma vb. olayları) incelenmesi neden önemlidir, açıklayınız (4 puan).

SORU 6: Su yapılarının tasarımında katı madde hareketinin (aşınma, oyulma, yığılma vb. olayları) incelenmesi neden önemlidir, açıklayınız (4 puan). KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 014-015 GÜZ YARIYILI SU KAYNAKLARI MÜHENDİSLİĞİ I ARASINAV SORULARI Tarih: 16 Kasım 014 SORULAR VE CEVAPLAR Adı Soyadı: No: İmza:

Detaylı

Akarsular ve oluşturduğu şekiller

Akarsular ve oluşturduğu şekiller Akarsular ve oluşturduğu şekiller akarsular Yeryüzünde doğal bir yatağa bağlı olarak akan su kütlelerine denir. Seyelan da akış belli bir yatağa bağlı olarak meydana gelmez yeryüzünü kaplarcasına bir örtü

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

JEOMORFOLOJİ DIŞ KUVVETLER

JEOMORFOLOJİ DIŞ KUVVETLER JEOMORFOLOJİ (YER ŞEKLİ BİLİMİ) DIŞ KUVVETLER AKARSU TOPOĞRAFYASI AKARSU Yeryüzünün şekillenmesinde en etkili dış kuvvettir. Akarsuyun doğduğu yere kaynak, denize, göle veya okyanusa döküldüğü yere ağız

Detaylı

SU YAPILARI. Su Alma Yapıları. 5.Hafta. Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr

SU YAPILARI. Su Alma Yapıları. 5.Hafta. Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr SU YAPILARI 5.Hafta Su Alma Yapıları Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su alma yapısı nedir? Akarsu ya da baraj gölünden suyu alıp iletim sistemlerine veren yapılara su alma yapısı denir. Su

Detaylı

Temel Kaynak 4. Ülkeler

Temel Kaynak 4. Ülkeler SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m Ülkeler Dünya n n 1/4 i karalarla kapl d r. Karalar, büyük parçalar hâlinde de bulunmaktad r. Buna k ta denir. Dünya da 6 k ta vard r. Bunlar, Asya Amerika

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

2015-2016 Bahar. Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1.

2015-2016 Bahar. Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1. Hidroloji Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 1 Hidroloji

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

AKARSU HAVZASI NEDİR?

AKARSU HAVZASI NEDİR? AKARSU Dünya yüzeyinin şekillenmesi açısından en önemli pay hiç şüphesiz akarsulara aittir. Yüzeydeki sularının bir yatak içinde toplanıp akmasıyla oluşurlar. Akarsuyun doğduğu yere akarsu kaynağı, döküldüğü

Detaylı

TEST 10. Afla daki noktal yerlere uygun sözcükleri bularak cümleyi tamamlay n z. 1. Dünya n n flekli...

TEST 10. Afla daki noktal yerlere uygun sözcükleri bularak cümleyi tamamlay n z. 1. Dünya n n flekli... TEST 10 Tamamlama Afla daki noktal yerlere uygun sözcükleri bularak cümleyi tamamlay n z. 1. Dünya n n flekli... 2.... Dünya ya s ve fl k verir. 3. Uzayda insan n yaflad bilinen tek gök cismi... d r. 4.

Detaylı

URLA-KARABURUN-ÇEŞME YARIMADALARI

URLA-KARABURUN-ÇEŞME YARIMADALARI URLA-KARABURUN-ÇEŞME YARIMADALARI URLA-KARABURUN-ÇEŞME YARIMADALARI Urla-Karaburun-Çeşme yarımadası, Bozdağların sona erdiği Kemalpaşa (Nif) Dağı batısındaki kuzey-güney doğrultulu Menderes Ovası (Cuma

Detaylı

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Ancak, benzer iklim kuşaklarına sahip alanlar büyük iklim kuşakları oluştururlar. Yüzlerce km 2 lik sahaları etkileyen

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

STANDARD ŞUBAT 2010 DOĞA. Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN

STANDARD ŞUBAT 2010 DOĞA. Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN DOĞA Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN 100 Çoruh Vadisi: Suya Gömülecek Miras Eray ÇAĞLAYAN Doğa Derneği Bozayı Araştırma ve Koruma Projesi Sorumlusu Çoruh Vadisi, Türkiye deki 305 Önemli Doğa Alanı ndan bir

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER 0/18 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI İZMİR BULUŞMASI 26 OCAK 2007 1/18 İklim Değişikliği 970 Atmosferdeki CO 2 konsantrasyonu

Detaylı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı İstanbul un geleceğini etkileyecek üç proje olan 3. Köprü, 3. Havalimanı ve Kanal İstanbul un hayata geçirilmesi halinde meydana gelebilecek etkiler TEMA

Detaylı

Türkiye'nin Hidrografik Özellikleri

Türkiye'nin Hidrografik Özellikleri Türkiye'nin Hidrografik Özellikleri (Akarsular, Göller, Denizler ve Yeraltı Suları) Yazar Prof.Dr. Selâmi GÖZENÇ ÜNİTE 2 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Ülkemizin hidrografyası hakkında bilgi sahibi

Detaylı

Basit Elektrik Devresi FEN VE TEKNOLOJ

Basit Elektrik Devresi FEN VE TEKNOLOJ Basit Elektrik Devresi FEN VE TEKNOLOJ Temel Kaynak 5 Yaflam m zdaki Elektrik BAS T ELEKTR K DEVRES Devrede Ampullerin n Nas l De ifltirebiliriz? Basit bir elektrik devresinde pil ampul anahtar ba lant

Detaylı

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D AZ BASINCI ES - 1 1. Balona etki eden toplam bas nç; aç k ava bas nc - na, yüksekli ine ve un a rl na ba l - d r. Bu büyüklükler kald rma kuvvetini etkiledi inden, gerilme kuvvetini de etkiler. areketli

Detaylı

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir?

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? KPSS Coğrafya Kısa Bilgiler 1-Bitki çeşitliğinin en fazla olduğu bölgemiz hangisidir? -Marmara Bölgesi 2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? -Doğu

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

Konu: Bölgeler Coğrafyası Özet-2

Konu: Bölgeler Coğrafyası Özet-2 AKDENİZ BÖLGESİ Tarımsal ürün çeşitliliği fazladır. Yüksek sıcaklık isteyen ürünler yetiştirilebilir. Yıl içinde aynı yerden birden fazla ürün alınabilir. Tarım ürünlerinin en erken olgunlaştığı Yer şekilleri:

Detaylı

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin doğusunda yer alan bölge kabaca üçgene benzer. Marmara ve Ege Bölgeleri hariç her bölge ile komşudur. Suriye hariç bütün doğu komşularımızla

Detaylı

www.cepsitesi.net Lys Coğrafya Dersi Konu Anlatımı Ders Notları

www.cepsitesi.net Lys Coğrafya Dersi Konu Anlatımı Ders Notları Lys Coğrafya Dersi Konu Anlatımı Ders Notları www.cepsitesi.net Türkiye de aynı anda farklı iklim özeliklerinin yaşanmasının nedeni nedir? Özel Konum Türkiye de yıl içinde farklı iklim özelliklerinin yaşanmasının

Detaylı

Orojenez (Dağ Oluşumu) Jeosenklinallerde biriken tortul tabakaların kıvrılma ve kırılma olayına dağ oluşumu ya da orojenez denir.

Orojenez (Dağ Oluşumu) Jeosenklinallerde biriken tortul tabakaların kıvrılma ve kırılma olayına dağ oluşumu ya da orojenez denir. İç Kuvvetler Enerjisini yerin içinden (magma) alan güçlerdir. İç güçlerin oluşturduğu yer şekilleri dış güçler tarafından aşındırılır. İç güçlerin oluşturduğu hareketlerin bütününe tektonik hareket denir.

Detaylı

DOĞAL SİSTEMLER İÇ ve DIŞ KUVVETLER

DOĞAL SİSTEMLER İÇ ve DIŞ KUVVETLER 289 1. Ünite DOĞAL SİSTEMLER 4. BÖLÜM İÇ ve DIŞ KUVVETLER 1. Yerin Yapısı ve Oluşum Süreci... 104 2. İç Kuvvetler... 107 3. Dış Kuvvetler... 112 Konu Değerlendirme Testi - 9... 127 103 Yerin Yapısı ve

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + =

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + = ZARLARLA OYNAYALIM Zar kullanarak toplama ve ç karma ifllemleri yapabiliriz. Zarda karfl l kl iki yüzdeki say lar n toplam daima 7 dir. Zarda 2 gözüküyorsa karfl s ndaki yüzeyin 7 2 = 5 oldu unu bulabilirsiniz.

Detaylı

Is Büzüflmeli Ürünler 3

Is Büzüflmeli Ürünler 3 Is Büzüflmeli Ürünler 3 3.1 CTW-602 2:1 Is ile Daralan Makaron...20 3.2 HSR 2:1 Renkli Is ile Daralan Makaron...21 3.3 MDT-A Is ile Daralan Yap flkanl Hortum...22 3.4 HDT-A Is le Daralan Yap flkanl Hortum...23

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

Buz. Fen ve Teknoloji. Zeytin ya. Hava. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z.

Buz. Fen ve Teknoloji. Zeytin ya. Hava. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. Ad : Soyad : S n f : 4. SINIF Nu. : Maddeyi Tan yal m TEST 74 Uygulamal Etkinlik 1. Afla da maddelerin kat, s v ve gaz hâlleri ile ilgili baz resimler verilmifltir. Maddenin bu hâllerinin özelliklerini

Detaylı

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS 18. Doğal ve beşerî unsurlar birbirleriyle karşılıklı etkileşim içindedir. 19. Arazide yön ve hedef bulma sporlarında pusula ve büyük ölçekli haritalar sporcuların en önemli yardımcılarıdır. Sporcular

Detaylı

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz.

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz. 17. 18. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti sadece iki şeye güvenir. Biri millet kararı, diğeri en elim ve güç şartlar içinde dünyanın takdirlerine hakkıyla layık olan ordumuzun kahramanlığı; bu iki şeye güvenir.

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ İklim Tipleri Dünya da İklim ve Doğal Bitki Örtüsü Dünya da Görülen İklim Tipleri Bir yerde benzer sıcaklık, basınç, rüzgar, nemlilik

Detaylı

FURKAN ERKAN 1263 10/H COĞRAFYA PERFORMANS

FURKAN ERKAN 1263 10/H COĞRAFYA PERFORMANS FURKAN ERKAN 1263 10/H COĞRAFYA PERFORMANS Su, yeryüzünde canlı hayatı için vazgeçilmez bir unsurdur. Geçmişte büyük medeniyetlerin Fırat, Dicle, Ganj ve İndüs havzalarında kurulmaları tesadüf değildir.

Detaylı

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014 BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER 26 ŞUBAT 2014 1 19.02.2014 TANIŞMA, DERSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER, DERSTEN BEKLENTİLER 2 26.02.2014 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 3 05.03.2014 DOĞAL

Detaylı

DOĞADAKİ ÜÇ UNSUR; SULAR. Veli&Sümeyra YILMAZ

DOĞADAKİ ÜÇ UNSUR; SULAR. Veli&Sümeyra YILMAZ DOĞADAKİ ÜÇ UNSUR; SULAR 1 2 3 4 Dünyadaki Su Tatlı Su Tatlı Yüzey Suları 5 Su ihtiyacının karşılanması için alınabilecek önemler: a) Baraj yapma b) Suların kirlenmesini engelleme c) Her alanda su tüketiminde

Detaylı

Coğrafi Bilinç (Yerel, Ulusal, Kültürel)

Coğrafi Bilinç (Yerel, Ulusal, Kültürel) 1 9.SINIF COĞRAFYA DERSİ KAVRAM HARİTALARI DOĞA Su, İklim, Yer şekli, Bitki, Toprak Karşılıklı İlişki İNSAN Nüfus, Yerleşme, Kültür, Ekonomi, Politika Coğrafi Bilinç (Yerel, Ulusal, Kültürel) Sahiplenecek

Detaylı

Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi

Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi Ali R za VEREL EMO Denizli ube Enerji Komisyonu Üyesi ELTA Elektrik Üretim Ltd. ti. / Denizli Ege Bölgesi Enerji Forumu 1. Giri ekil 1. Jeotermal saha Bilindi

Detaylı

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K 50 EETR E EETRO ODSTÖRER ODE SORU DE SORURI ÇÖZÜER. ε. ba nt - s na göre, ε azal nan konan- satörün s as azal r. I. yarg o ruur. + onansatör üretece ba l iken, levhalar aras naki potansiyel fark e iflmez.

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

TÜRKĠYE NĠN ĠKLĠMĠ BĠTKĠ ÖRTÜSÜ VE TOPRAK TĠPLERĠ

TÜRKĠYE NĠN ĠKLĠMĠ BĠTKĠ ÖRTÜSÜ VE TOPRAK TĠPLERĠ COĞRAFYA TÜRKĠYE NĠN ĠKLĠMĠ BĠTKĠ ÖRTÜSÜ VE TOPRAK TĠPLERĠ Türkiye nin Matematik Konumunun İklim Üzerindeki Etkileri Dört mevsim belirgin olarak yaşanır Akdeniz iklim kuşağında bulunur Batı rüzgarlarının

Detaylı

TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU

TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU Bölgelerimiz ve en kalabalık bölümlerinin eşleştirilmesi: İç Anadolu- Yukarı Sakarya Bölümü, Karadeniz - Doğu Karadeniz kıyıları, Ege-Kıyı ovaları, Marmara

Detaylı

AB ve Uluslararas birli i ubesi

AB ve Uluslararas birli i ubesi STANBUL T CARET ODASI AB ve Uluslararas birli i ubesi ND STAN ÜLKE ETÜDÜ Mart- A.K. 1 I- ÜLKEN N KÜNYES Resmi Ad : Hindistan Cumhuriyeti Yönetim ekli : Federal Cumhuriyet Co rafi Konumu : Kuzeybat da Pakistan,

Detaylı

Buna göre, ekosistemdeki besin zincirinin en son halkasını aşağıdaki canlılardan hangisi oluşturur? 1. Aşağıda verilen;

Buna göre, ekosistemdeki besin zincirinin en son halkasını aşağıdaki canlılardan hangisi oluşturur? 1. Aşağıda verilen; 1. Aşağıda verilen; - Sıcak iklim dönemlerinde suların yükselmesiyle kıyıda yaşayan hayvanların yok olması - Soğuk iklim dönemlerinde buzulların genişlemesiyle karada yaşayan hayvanların yayılış alanının

Detaylı

Coğrafyacının Özel Sorularının Çözümleri

Coğrafyacının Özel Sorularının Çözümleri LİSANS Coğrafyacının Özel Sorularının Çözümleri Bu soruları görün, KPSS sorununu çözün... İÇİNDEKİLER Türkiye'nin Coğrafi Konumu... Türkiye'nin Yer Şekilleri... Türkiye'nin İklimi... Türkiye'de Toprak,

Detaylı

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve uzayi kesfet 13/2/6 19:35 Page 34 Uzay Keflfediyoruz n yaln zca biri! de in is kc gö da y sa evrendeki sonsuz Dünya bizi eviiz ve ister isiniz? ak n ta z r la flu renek, ko Evrendeki adresiizi ö Her Yer

Detaylı

TÜRKİYE NİN AKARSULARI VE VADİLERİ Türkiye, akarsuların ve buna bağlı olarak vadilerin çok ve sık bulunduğu bir memlekettir. Türkiye nin yeryüzü

TÜRKİYE NİN AKARSULARI VE VADİLERİ Türkiye, akarsuların ve buna bağlı olarak vadilerin çok ve sık bulunduğu bir memlekettir. Türkiye nin yeryüzü TÜRKİYE NİN AKARSULARI VE VADİLERİ Türkiye, akarsuların ve buna bağlı olarak vadilerin çok ve sık bulunduğu bir memlekettir. Türkiye nin yeryüzü şekilleri, ana çizgileriyle, uzun sıradağlar, tek tek yükselen

Detaylı

Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri

Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri İMO - 01 / 2005 EK 1 E 1-1 Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri E1.1. Kayna a Uygun Tasar m Kaynak dikiflleri afla daki durumlarda çentik etkisi yarat r: a) Kesit yüksekli ince uygun olmayan gerilme

Detaylı

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları TURİZM Kütahya ya gelen yabancı turistler Merkez ve Tavşanlı ilçelerinde; yerli turistler ise Merkez, Emet, Simav ve Tavşanlı ilçelerinde yoğun olarak konaklamaktadırlar. 2012 yılı içerisinde ildeki işletme

Detaylı

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ İ İ İ İ Ğ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ TÜRKİYE VE YAKIN ÇEVRESİ NEOTEKTONİK HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI-2 TÜRKİYE PALEOZOİK ARAZİLER HARİTASI TÜRKİYE

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

Sosyal Bilgiler. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. 3. A açlar n... k s mlar kuzey yar m kürede kuzeyi gösterir.

Sosyal Bilgiler. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. 3. A açlar n... k s mlar kuzey yar m kürede kuzeyi gösterir. Ad : Soyad : S n f : 4. SINIF Nu. : Yaflad m z Yer 98 1. Uygulamal Etkinlik Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. Yukar da 2:30'u gösteren saati kullanarak yönlerin nas l bulunabilece ini

Detaylı

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler,

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Bu araştırmada Fen Bilgisi sorularını anlama düzeyinizi belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için hazırlanmış bu testte SBS de sorulmuş bazı sorular

Detaylı

S cakl k de iflimi ( C) 5. Aç k bir kapta s t lan tuzlu suyun kaynama s cakl : ESEN YAYINLARI. Tson = + + CEVAP C. 7. Buz s n rken: Q 1 T X ( X)

S cakl k de iflimi ( C) 5. Aç k bir kapta s t lan tuzlu suyun kaynama s cakl : ESEN YAYINLARI. Tson = + + CEVAP C. 7. Buz s n rken: Q 1 T X ( X) ISI VE SICAI ES - 1 1. adde ütle (g) Verilen s (cal) S cakl k de iflimi 4. adde Erime aynama 2m 3 4 6 3m 2 2 1 12 4m 4 2 8 m.c. c m. 3 c 2m 2 c 3m. 2 3m 4 c 4m. 3m Buna göre, ile ayn olailir, farkl d r.

Detaylı

TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ

TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ COĞRAFYA TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ JEOLOJĠK DEVĠRLER I. Jeolojik Zaman (Paleozoik) Masif (sert) kütleler oluģmuģtur (Bitlis, Yıldız Dağları, Saruhan-MenteĢe, KırĢehir, Mardin ve Kastamonu-Daday) TaĢkömürü

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

Test. Doğa ve İnsan BÖLÜM 1

Test. Doğa ve İnsan BÖLÜM 1 Doğa ve İnsan 1. Aşağıdakilerden hangisi insanın doğrudan veya dolaylı etkisi ile oluşmamış doğal olaylardandır? A) Kuraklık B) Orman yangını C) Sel D) Erozyon E) Aşırı yağış Test 1 6. Coğrafi araştırmalarda

Detaylı

Mu la Antik Karya Bölgesi nin en eski yerleflim

Mu la Antik Karya Bölgesi nin en eski yerleflim YERYÜZÜ CENNET Mu la Antik Karya Bölgesi nin en eski yerleflim alanlar ndan olan Mu la, s ras yla Karya, M s r, skit, Asur, Dor, Met, Pers, Makedon, Roma ve Bizans egemenli inde kalm flt r. Antik ad, çeflitli

Detaylı

Arkadafl. 1. Afla daki seçeneklerden hangisi, toplumumuzda çocuklar n sahip oldu u temel haklardan biri de ildir?

Arkadafl. 1. Afla daki seçeneklerden hangisi, toplumumuzda çocuklar n sahip oldu u temel haklardan biri de ildir? Ad : Soyad : S n f : Nu. : Okulu : Haklar m Ö reniyorum SOSYAL B LG LER TEST 26 1. Afla daki seçeneklerden hangisi, toplumumuzda çocuklar n sahip oldu u temel haklardan biri de ildir? A) Her çocu un, sa

Detaylı

BÖLÜM YE RİN ŞEKİLLENMESİ

BÖLÜM YE RİN ŞEKİLLENMESİ BÖLÜM 6 EKİLLEN M NŞ E Rİ S İ YE BÖLÜM 6 COĞRAFYA Magmanın etkisiyle yer kabuğunun hareket etmesine yer kabuğu hareketleri (tektonik hareketler) denir. Buna göre; enerjisini yerin derinliklerinden alan

Detaylı

TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi DSİ 5. Bölge Müdürlüğü-ANKARA TMMOB, JMO - Bilimsel Teknik Kurulu Hidrojeoloji

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

HAFİF BETONLARIN ISI YALITIM VE TAŞIYICILIK ÖZELİKLERİ

HAFİF BETONLARIN ISI YALITIM VE TAŞIYICILIK ÖZELİKLERİ HAFİF BETONLARIN ISI YALITIM VE TAŞIYICILIK ÖZELİKLERİ Canan TAŞDEMİR(*) ÖZET Hafif betonlara kıyasla daha yüksek basınç dayanımına, özellikle daha yüksek elastisite modülüne sahip yarı hafif betonların

Detaylı

Türkiye'de Tarım. İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir.

Türkiye'de Tarım. İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. Türkiye de Tarım Türkiye'de Tarım İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. Türkiye Topraklarından Yaralanma Oranları Topraklarımızdan faydalanma

Detaylı

YILDIZLAR NASIL OLUŞUR?

YILDIZLAR NASIL OLUŞUR? Zeki Aslan YILDIZLAR NASIL OLUŞUR? Yıldız nedir sorusunu insanlık yüz binlerce belki de milyonlarca yıldır soruyordu? Fakat yıldızların fiziksel doğası ve yaşam çevrimleri ancak 1900 lü yıllardan sonra

Detaylı

Kavram Dersaneleri 10 ELEKTR K AKIMI ÇÖZÜM 17: ÖRNEK 17:

Kavram Dersaneleri 10 ELEKTR K AKIMI ÇÖZÜM 17: ÖRNEK 17: EET AII ÖNE 7: Özdefl,, lambalar flekildeki gibi ba lanm fllard r. anahtar kapat l nca ve lambalar n n parlakl nas l de iflir? (Üretecin iç direnci önemsenmiyor.) A) De iflmez De iflmez B) Azal r De iflmez

Detaylı

ÇOK-SENSÖRLÜ YAĞIŞ TAHMİN ÜRÜNÜ

ÇOK-SENSÖRLÜ YAĞIŞ TAHMİN ÜRÜNÜ ÇOK-SENSÖRLÜ YAĞIŞ TAHMİN ÜRÜNÜ (MULTI SENSOR PRECIPITATION ESTIMATE - MPE) M. Kürşad ATALAR 1, İsmail MERT 2, Mustafa YURTSEVEN 3 1 Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, Uzman Tel: 302 2695 mail:

Detaylı

F Z K OPT K. Kavram Dersaneleri 6. Çözüm: ÖRNEK 1 : Karanl k bir ortamda, küresel bir X fl k kayna n n önüne flekil I deki gibi Y topu konulmufltur.

F Z K OPT K. Kavram Dersaneleri 6. Çözüm: ÖRNEK 1 : Karanl k bir ortamda, küresel bir X fl k kayna n n önüne flekil I deki gibi Y topu konulmufltur. F Z OT ÖRNE 1 : fiekil I L M aranl k bir ortamda, küresel bir fl k kayna n n önüne flekil I deki gibi topu konulmufltur fiekil II Ifl kl bölge fiekil III ayna a, L, M noktalar n n birinden bak ld nda,

Detaylı