YAYıN NO: İSTANBUL o TICARET. ODASı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YAYıN NO: İSTANBUL. 2007-41 o TICARET. ODASı"

Transkript

1 YAYıN NO: İSTANBUL o TICARET ODASı

2 ISTANBUL TİCARET ODASI YENİ MÜŞTERİ HAZIRLAYANLAR Doç. Dr. Ömer TORLAK Doç. Dr. Remzi ALTUNIŞIK Yrd. Doç. Dr. Şuayıp ÖZDEMİR YAYIN NO: İstanbul, 2007

3 2007, Hayat Yayıncılık İletişim, Yapım, Eğitim Hizmetleri ve Tic. Ltd. Şti. Tüm yayın hakları anlaşmalı olarak Hayat Yaymları'na aittir. İstanbul Ticaret Odası (İTO) için 500 adet özel olarak üretilmiştir. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir; izinsiz çoğaltılamaz, basılamaz. ISBN: İTO ÇAĞRI MERKEZİ Tel: (212) İTO yayınları için ayrıntılı bilgi Bilgi ve Doküman Yönetimi Şubesi Dokümantasyon Servisi'nden alınabilir. Tel : (212) Faks : (212) E-posta : İnternet : Odamız yayınlarına tam metin ve ücretsiz olarak internetten ulaşabilirsiniz. YAYINA HAZIRLIK, BASKI, CİLT BİLGE YAYINCILIK, MATBAACILIK A.Ş. Yılanlı Ayazma Sokak No: 8 Örme İş Merkezi Kat: 1 (Kale İş Merkezi Karşısı) Davutpaşa, Zeytinburnu-İstanbul Tel: Fax:

4 ÖNSÖZ Günümüzde, alışverişin yada genel anlamda "tüketim"in tüm bireylerin yaşamlarının ayrılmaz bir parçası olduğu malumdur. Diğer taraftan, her gün değişen hayat şartlarına bağlı olarak yön değiştiren, sosyal, kültürel ve coğrafi değerlere göre şekillenen yeni bir tüketim anlayışının ortaya çıktığı da bir başka gerçektir. Geleneksel toplumdan modern topluma geçiş, yeni ihtiyaç ve istekleri de beraberinde getirmiş ve bu olgu alışverişlerin şeklini de doğal olarak değiştirmiştir. Bugünün alışveriş mekanizmasına bakıldığında, alışverişin sadece satıcılar açısından değil, özellikle müşteriler veya daha geniş bir tanımla tüketiciler açısından bir hayat tarzına dönüştüğü açıktır. Günümüz tüketicisi, sürekli bir bilinçlenme ve ihtiyaç ve istekleri doğrultusunda bir öğrenme çabası içindedir. Ayrıca, iletişim teknolojilerindeki gelişme sayesinde çok kısa sürede çok fazla kaynak ve veriye ulaşabilmekte ve ürünlerle ilgili değerlendirmeyi daha sağlıklı yapabilmektedir. Tüketicinin her türlü bilgiye sahip donanımlı bir alışverişçi haline gelmesi ve alışverişlerde söz hakkı edinmesi, işletmeleri, onların beklenti ve tercihlerine uygun çözümler üretmeye mecbur kılmakta, müşteri tatmini, üretim politikalarının en önemli unsuru haline gelmektedir. Ortaya çıkan bu yeni müşteri yada tüketici profili bütün dünyada olduğu gibi Türkiye'deki işletmeleri de etkilemekte ve yakından ilgilendirmektedir. Özellikle, esnek yapıları ve pazara uyum hızları ile dikkati çeken KOBİ'lerin bu konuya gereken önemi vermeleri ve sahip oldukları avantajı kaybetmemek için önce yeterli bilgi, beceri ve donanımı edinmeleri, daha sonra da bu kazanımlarını tüketicinin yeni tercihleri doğrultusunda kullanmaları şarttır. Bu bağlamda, yeni tüketici tipinin özelliklerini anlatan, onun tüketim eğilimlerini, pazarlama sürecine katılımını ve bu süreçteki tutum ve davranışlarını inceleyen, özetle postmodern dünyadaki tüketiciyi yeniden tanımlayan bu kitabın önemli bir kaynak olacağını düşünüyor, hazırlanmasında emeği geçenleri kutluyorum. Dr. Cengiz ERSUN Genel Sekreter

5

6 YAZARLARIN ÖNSÖZÜ Tüketim ve tüketici davranışları, pek çok bilim dalının ilgi alanı olmaya devam etmektedir. Yaklaşık yüz yıllık bir akademik birikime sahip pazarlama disiplini de tüketici davranışları ve tüketim eylemlerine olan ilgisinde geçmişten günümüze tüm disiplinlerin birikimini dikkate almaktadır. Özellikle 1980 sonrası çalışmalarda bu durum daha açık olarak görülmektedir. Tüketim eylemini gerçekleştiren birey aynı zamanda toplum içinde görünür durumdadır ve tüketici olarak elde etmek istediği fayda yanında, statü beklentileri de söz konusudur. Geleneksel toplumdan postmodern eğilimlerin yoğun olarak yaşandığı günümüz toplumlarına tüketim eylemlerinin temel amacı değişmemekle beraber; beklentiler, tüketim tarzları ve araçlarda ciddi değişiklikler yaşandığı bir gerçektir. Daha genel ifadeyle, tüketicilerin hayat tarzları büyük ölçüde değişmiş ve global etkileşim artmıştır. Bu hızlı değişim, yeni tüketici kavramının irdelenmesini gerektirmektedir. Çünkü pazarlamanın başarısı yeni tüketicinin anlaşılmasına sıkı sıkıya bağlıdır. Geleneksel anlamda varolanla yetinmek durumunda kalan ve israftan kaçman tüketicinin, ürünlere yüklediği anlamların daha yerel ve kısıtlı olduğunu söylemek mümkündür. Modernizm tüketiciye daha fazla refah, daha yüksek standartlar vaat etmiş ve kapitalist tüketim kültürü, toplumun farklı kesimlerinde derecesi değişmekle birlikte, bu vaatleri önemli ölçüde gerçekleştirmeyi başarmıştır. Modern toplumda yaşayan tüketiciler zamanla sahip olduklarıyla tatmin olmamaya başlamışlardır. Modern dünyanın tüketicisi, bir taraftan sıradanlıktan kurtulma diğer taraftan kapitalist tüketim kültürünün ortaya çıkardığı eşitsizliklere karşı gelme eğilimlerine paralel olarak postmodern tavırlar ortaya koymaya başlamıştır. Tutum ve davranışları hızla değişen ve bazı yerlerde gelenekten bazı yerlerde ise modernden postmoderne geçiş yapan yeni tüketicileri anlamaya ilişkin çalışmaların son yıllarda pazarlama literatüründe artan oranda yer aldığı gözlenmektedir. Çünkü yeni tüketicinin davranışları, beklentileri, istek ve ihtiyaçlarındaki değişim, alışverişe ilişkin tutumları ve ürünlere bakış açıları, pazarlama stratejilerini etkilemektedir.

7 Bu kitapta, yeni tüketicideki değişimi ve nedenlerini temel bazı yönleriyle anlama amacını taşıyan çalışmalar yer almaktadır. Kitapta yer alan yazılarda, konunun kuramsal boyutu yanında uygulamaya ilişkin örneklere sıkça vurgu yapılmasına özen gösterilmiştir. Bu bağlamda kitabın pazarlama uygulayıcılarına, akademisyenlere ve öğrencilere fayda sağlayacağı umulmaktadır. Bu tür çalışmaların eleştirilerle zenginleşeceği ve gelişeceğinin bilincinde olarak, uygulayıcılar, akademisyenler ve öğrencilerden gelecek her türlü eleştirilere açık olduğumuzu belirtmek isteriz. Her türlü çalışma bir birikimin sonucudur ve her birikimde hocalarımızın önemli katkıları vardır. Pazarlama alanında yönelişimizi ve gelişmemizi sağlayan ve katkıda bulunan tüm hocalarımızın bu yazıların doğrularında payları vardır. Eksik ve kusurlar ise bizlerindir. Bir teşekkür borcumuz ise, çalışmalarımızda zaman zaman ihmal ettiğimiz eş ve çocuklarımızadır. Hepsine ayrı ayrı gönülden teşekkürlerimizi sunarız. 17 Ekim 2006 Doç. Dr. Ömer TORLAK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İşletme Bölümü Doç. Dr. Remzi ALTUNIŞIK Sakarya Üniversitesi, İşletme Bölümü Yrd. Doç. Dr. Şuayıp ÖZDEMÎR Afyon Kocatepe Üniversitesi, İşletme Bölümü

8 İÇİNDEKİLER Önsöz 3 Yazarların Önsözü 5 Yeni Tüketici 9 Ömer Torlak - Remzi Altunışık - Şuayıp Özdemir Modernizmden Postmodernizme Değişen Tüketici 15 Şuayıp ÖZDEMİR Deneyimsel Pazarlama ve Tüketici Deneyimi 37 Ömer TORLAK - Remzi ALTUNIŞIK Tüketim Sürecindeki Pasiflikten Katılımcı Müşteriye 57 Cevahir UZKURT Kültürel Etkileşim ve Yeni Tüketici 79 Ömer TORLAK - Cevahir UZKURT Yeni Tüketicilerin Tüketime Yansıyan Farklılıkları 95 Remzi ALTUNIŞIK Tüketicilerin Değişen Hayat Tarzları 113 Ömer TORLAK Yeni Tüketicilere Yeni Alışveriş Mekanları 139 Şuayıp ÖZDEMİR Yeni Tüketicinin Hediye Verme Davranışı 155 Müjdat ÖZMEN Yeni Tüketicinin On-Line Alışveriş Alışkanlıkları 169 Reha SAYDAM Özel Bir Tüketici Grubu Olarak Kadınlar 181 Nilgün SARIKAYA

9

10 YENİ TÜKETİCİ Ömer TORLAK* Remzi ALTUNIŞIK** Şuayıp ÖZDEMİR*** İnsan hayatının ayrılmaz bir parçası olarak tüketim, aynı zamanda insanı toplum içinde konumlandırma, onun hayat tarzını belirleme ve gerek bireylerarası, gerekse kültürlerarası etkileşim sağlamada önemli bir anlam transfer etme aracıdır. Hayatı boyunca çocuk, aile üyesi, eş, arkadaş, işadamı, çalışan vb. rolleri oynayan insanların vazgeçemeyecekleri tek rol tüketici rolüdür. Geçmişten günümüze tüketici olarak insanın temel olarak iki amacı, ihtiyaçların karşılanması ve toplum içinde kabul görme olarak sınıflandırılabilir. Tüketici birey, bir yandan hayatın sürdürülebilmesi için fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamak bir yandan ise tüketici olarak tutum ve davranışlarıyla sembolik mesajlar vermek ister. Geleneksel toplumdan modern topluma ve modern toplumdan postmodern topluma geçiş, tüketici olarak bireyin bu iki temel amacını değiştirmemiş, ancak amaçlara ulaşma biçimlerini farklılaştırmıştır. Geleneksel toplumda tüketici birey, daha dar sınırlar içinde tüketici olma rolünü gerçekleştirirken, var olan ve ancak farkında olduğu mal ve hizmetlerle yetinmek durumundaydı. Üstelik geleneksel toplumda bireyin toplumsal dışlanma korkusunun bugüne oranla çok daha fazla olduğu rahatlıkla söylenebilir. Geleneksel toplumda psikolojik tatmin bakımından bazı tüketicilerin sıkıntı çektikleri, ancak sosyal ve kültürel faktörlerin baskısının bu konunun üzerini örttüğü ifade edilebilir. Modem toplumda, kitle üretimine geçişle, daha rasyonel, konformist bir anlayışın ortaya çıktığı söylenebilir. Modernizmin insana vaadi daha standart, daha fazla şeyler tüketmek ve bunları tüketmek için daha fazla kazanç peşinde koş- * Doç. Dr. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İşletme Bölümü ** Doç. Dr. Sakarya Üniversitesi, İşletme Bölümü *** Yrd. Doç. Dr. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İşletme Bölümü 9

11 maktır. Modern toplumda yaşayan birey, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ve kitlesel üretimin mümkün hale gelmesiyle, daha kısa sürede farkında olduğu mal ve hizmetlerden tüketebilmenin hayat standardını yükseltmek anlamına geleceği kanısındadır. Bunu yapabilmenin yolu ise, daha fazla kazanmaktan geçmektedir. Modern birey ayrıca, bu kazancı daha az çalışarak elde etmenin yollarını da aramaktadır. Bu durumda, modern toplumlarda ilkesizlik, kültürel değerlerin göz ardı edilmesi daha fazla mümkün hale gelebilmektedir. Modernizmin insana vaat ettikleri belli bir süre gerçekleşmiş, ancak bu sürede tatmin kendi içinde duyumsuzlukları da getirmiştir. Özellikle modern dünyanın önerdiği rasyonalite ve kalıplaşmış standartlardan sıkılan pek çok tüketici, bugün daha sıra dışı davranmak istemektedir. Mimari yapılaşma, resim, müzik, eğlenme biçimi vb. pek çok uğraşta olduğu gibi tüketme eylemlerinde de bugünün tüketicisi sunulan kalıpların dışına çıkmak istemekte ve daha serbestçe, kendince daha özgürce bir tüketici profili çizmek istemektedir. Standart ürünler yerine kişiselleştirilmiş ürünlere ilgi artarken, tek tip mağazalar yerine alternatif alışveriş yerlerine gitme eğilimi belirginleşmekte, alışverişe gitmek bazılarınca eğlence, bazılarınca ise eziyet olarak algılanabilmektedir. Postmodern durum olarak da ifade edilen bu durum, yeni tüketici olarak adlandırabileceğimiz farklı bir tüketici profilini ortaya çıkarmıştır. Yeni tüketici; zaman zaman konfora düşkün zaman zaman basitlik ararken, standart ürünleri tüketirken bile farklı deneyimler yaşamak istemektedir. Üretileni satın almak yeni tüketiciyi tatmin etmemekte, çoğu kez kendine uygun bir ürün alabilmek için özellikle hizmetlerin üretim sürecine katılmak istemektedir. Yeni tüketici küresel ve yerel kültürlerin etkileşimi altında çok farklı anlam transferine girişmekte ve bu süreçte tüketim eylemlerindeki amaçlan da farklılaşabilmektedir. Bu anlamda, günlük hayata yönelik tüketim eylemlerinde bile gösterişçi olma, haz alma ve hesapsız alışveriş davranışları ortaya çıkabilmektedir. Bütün bunlar yeni tüketicinin geçmişe göre farklı bir hayat tarzına işaret etmektedir. Yeni tüketicinin hayat tarzının değişmesinde medyanın rolü elbette inkar edilemez. Alışverişi eğlenceye dönüştüren önemli bir gelişme, tüketim eylemlerinin gerçekleştirildikleri mekanlar olarak alışveriş yerlerindeki dönüşümdür. Yeni alışveriş mekanları ye- 10

12 ni tüketicinin kutsadığı mekanlara benzemektedir. Geçmişten günümüze insanlar birbirlerine farklı gerekçelerle hediye alıp verme konusuna önem vermişlerdir. Yeni tüketicinin hediye verme davranışları da bu anlamda incelemeye değer gözükmektedir. Yeni tüketicinin alışverişlerini daha özgürce gerçekleştirebilecekleri farklı alternatifler arasında internet çok önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu nedenle, on-line alışveriş yeni tüketicilerin alışkanlıklarını değiştirmektedir. Kadının toplumsal hayata daha fazla katılımı ve tüketici olarak daha fazla görünür hale gelmesi, onların yeni tüketiciler içinde özel olarak incelenmesini gerekli hale getirmektedir. Bu çalışmada, yeni tüketici yukarıda bahsedilen özel alanları çerçevesinde on bölüm halinde incelenmektedir. Birinci bölümde, geleneksel ve modern tüketicilerin özelliklerine değinilmekte, daha sonra modern ve postmodera tüketicilerin özelliklerinin karşılaştırılması yapılmaktadır. Modern tüketimin konformist, fonksiyonlara önem veren ve şekilci davranış kalıplarına vurgu yapılmakta, modernlikten postmodernliğe geçişte tüketici kimliğinde ve tüketim bağlamında önceliklerde meydana gelen değişimler anlatılmaktadır. Ayrıca, kalıplara girmek istemeyen, sembollere önem veren ve asla tatmin olmak bilmeyen postmodern tüketiciyi güdüleyen faktörler üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde yeni tüketicinin davranışlarını yönlendirmede deneyimlerin etkisi üzerinde durulmaktadır. Yeni tüketicinin öğrenme süreci, tüketim deneyiminin oluşumu, tüketim deneyiminin oluşumunda değer ve fayda vurgulanarak tüketim deneyiminin algılaması üzerinde durulmaktadır. Yaşam içerisinde sıradan faaliyetlerin ve ürünlerin farklılaştırılarak markalaştırıldığı, sembolik anlamlarının tüketici için arttırıldığı ortaya konmaya çalışılmaktadır. Ayrıca müşteri deneyiminin etkileşimli, göreceli ve tercihli olduğuna vurgu yapılmakta; medyanın ve tüketici beklentilerinin tüketici deneyimine etkisi üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde tüketicinin pazarlama sürecine katılımı üzerinde durulmaktadır. Tüketicinin pasif katılımdan aktif katılıma geçişte içinden geçtiği süreç 11

13 anlatılmaktadır. Ayrıca tüketicinin aktif katılımını belirleyen bireysel ve kültürel farklılıklar vurgulanmaktadır. Bu bölümde tüketicinin üretim, pazarlama ve tüketim üçgeninde yaşanan süreçler ve etkili olan aktörlerle etkileşimi açıklanmaktadır. Yazıda tüketicinin aktif katılım sürecini açıklayan bir model geliştirilmektedir. Bu modelde müşterinin katılım istekliliğini belirleyen ve katılımını kolaylaştıran faktörler üzerinde durulmakta; enformasyonel, davranışsal ve etkileşimsel katılım biçimleri ile katılımın sonuçları açıklanmaktadır. Dördüncü bölümde, yeni tüketiciyi etkileyen kültürel faktörler üzerinde durulmaktadır. Bu bölümde globalleşme ve kültürel etkileşimin, yeni tüketici üzerindeki etkileri açıklanmaktadır. Tüketicilerin etnosentrik eğilimlerinin davranışlarına yansımalarına dikkat çekilmektedir. Ayrıca popüler kültür ve yeni tüketici arasındaki etkileşiminin bireysel değil kollektif olduğu vurgulanmaktadır. Beşinci bölümde, postmodern dünyada yeni tüketicinin farklı tüketim eğilimleri üzerinde durulmaktadır. Aşırı tüketim, hedonizm ve gösterişçilik ekseninde yeni tüketicinin davranışları belirlenmeye çalışılmaktadır. Bu bölümde ayrıca, hesapsız ve plansız satın alma davranışının dinamikleri üzerinde de durulmaktadır. Altıncı bölümde, yeni tüketicilerin tüketim eğilimleri ve hayat tarzları yaşanan değişimler ekseninde anlatılmaktadır. Yeni hayat tarzında sembollerin tüketici için önemi anlatılmaktadır. Bu bölümde gösterişçi, teşhirci ve hedonik tüketici davranışları, yeni tarzlar olarak sunulmaktadır. Ayrıca, yeni hayat tarzında tüketicilerin tükenen mi yoksa tüketen mi olduğuna ilişkin bir tartışmaya yer verilmektedir. Yedinci bölümde, geleneksellikten modernliğe, modernlikten postmodernliğe geçişte tüketicilerin ihtiyaçlarını karşılamak için kullandıkları mekanlar özellikle alışveriş merkezleri üzerinde durulmaktadır. Alışveriş merkezlerinin çekim gücünün dinamikleri ve tüketicilere sağladığı faydalar üzerinde durulmaktadır. Ayrıca tüketici-mekan ilişkileri tartışılmakta; alışveriş mekanlarının mimari yapıları üzerinde yaşanan değişimlere dikkat çekilirken, bu me- 12

14 kanlar içinde yaşayan yeni tüketicilere sunulan yeni hayat tarzı ve yeni ilişki biçimlerine değinilmektedir. Sekizinci bölümde, yeni tüketicinin hediye verme davranışına analitik bir yaklaşımla yakından bakılmaktadır. Yaşadığımız dünyada karşılıklı olarak verilen hediyelerden beklenen ekonomik, işlevsel ve sosyal değerlere dikkat çekilmektedir. Hediye vermenin nedenleri ve hediye verme nedenine bağlı olarak ortaya çıkan roller ve biçimler üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda muhatabı hoşnut etmek için, tazmin etmek için, fayda sağlamak için verilen hediyeler üzerinde durulurken; hediye vermekten kaçınanların davranışı da açıklanmaya çalışılmaktadır. Dokuzuncu bölümde, ülkemizden ve dünyadan rakamlarla internet üzerinden satın almalar analiz edilmekte ve on-line tüketici olmanın nedenleri açıklanmaktadır. On-line tüketici tipleri ve alışveriş davranışlarına analitik bir bakış sergilenmekte; on-line alışverişin tüketicilere sağladığı faydalar ve yeni tüketicinin internet ile olan etkileşimi üzerinde durulmaktadır. Tüketicilerin internet üzerinden alışveriş yaparken algıladıkları avantajlar ve riskler açıklanmakta ve bazı on-line satın almalar örnek olarak anlatılmaktadır. Onuncu ve son bölümde ise, daha önce yapılmış çalışmalardan hareketle, tüketim sürecindeki tutum ve davranışlarda erkek ve kadın olarak tüketicilerin gösterdikleri farklılıklar tespit edilmektedir. Reklam objesi olarak kadınlar üzerinde kısa bir tartışmaya girilmektedir. Ayrıca, tutumlarda ve davranışlarda gözlenen cinsiyete dayanan farklılıklar vurgulandıktan sonra yeni tüketiciler olarak kadınların tüketim biçimleri üzerinde durulmaktadır. Bu çalışma, bu bağlamda geçmişten bugüne değişen yeni tüketiciyi daha iyi anlama çabasının bir ürünüdür. Hiç şüphesiz, yaşanan hayat bugünden yarına değişmektedir ve her değişim tüketicinin davranış ve alışkanlıklarını etkilemektedir. Tüketiciyi tanıma ve anlamaya ilişkin uğraşıları ifade eden bu çalışmanın alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 13

15

16 MODERNİZMDEN POSTMODERNİZME DEĞİŞEN TÜKETİCİ Şuayıp ÖZDEMİR* GİRİŞ Modernizm, insanı belirli kalıplarla tanımlamaya çalışır ve onların davranışları için belirli standartlar ortaya koyar. Bu amaç doğrultusunda, üretim süreçleri, tüketim kalıpları ve düşünme biçimleri, birbirine benzeyen ve daha rahat bir hayat yaşamayı hedefleyen bir anlayıştan bahsedilebilir. Dolayısıyla, modern insan, modernizmin öngördüğü daha rahat, daha rasyonel ve daha fonksiyonel bir hayat tarzına ulaşabilmek için daha çok gelir elde etmeyi hedefleyen birey olarak düşünülebilir. Postmodernizm ise, toplumun kültürel yapısını ve toplumda yaşayan bireylerin değerlerini değiştirmek suretiyle, modernizmin öngördüğü hayat tarzına karşı görüşler öne sürer. Bu çerçevede postmodernizm, modernizmin bir eleştirisi olma yanında, kalıplara girmek istemeyen ve sembollere daha fazla önem veren bireyi ön plana çıkaran bir yaklaşım olarak da değerlendirilebilir. İnsanoğlunun yüzyıllar boyu birçok düşünür ve olaylarla ortaya koyduğu ve tüketicilerin insani değerlerini zora sokan modernizmi eleştirme fırsatı veren postmodern anlayış, iletişim teknolojileri, popüler kültür ve küreselleşme ile birlikte tüketiciler arasında hızla yayılmaktadır. Ancak önemli birkaç sorunun cevabı henüz bulunmuş değildir. Postmodern anlamda toplumsal değerlerin değişmesini sağlayarak bireysel değerlerin de değişmesini sağlayan güçler nelerdir? Bu güçleri kimler, nasıl kullanmaktadırlar? Acaba postmodernizm tüketici için kendisiyle ve içinde yaşadığı çevre ile barışık olarak yaşamasını getirecek bir düşünme ve yaşama biçimi midir? Yoksa tüketicinin bireysel değerlerinin aleyhine kurulacak yeni denge için kullanılacak bir araç mıdır? * Yrd. Doç. Dr. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İşletme Bölümü 15

17 Postmodernizm, modernizmi olgunlaştıran bir eleştirel akım olarak tüketicinin aleyhine olan dengenin pekiştirilmesini mi sağlamaktadır? Postmodernizm gerçek zamanlı bir süreç olduğundan, modernizmin tüketici tanımlamasındaki kesinlik kadar postmodern tüketicinin açıkça tanımlanmasına fırsat vermemektedir. Bu tanımlamayı yapmak için tarihin ilerleyen dönemlerini beklemek gerekecektir. Buna rağmen, bugünü yaşayan ve tanımlamaya çalışan bireyler olarak postmodern tüketim ve postmodern tüketici çalışmalarından uzak kalamayacağımız da bir gerçektir. Başka bir ifadeyle yeni tüketici tanımlanmayı ve incelenmeyi bekleyen önemli bir konu olarak karşımızda durmaktadır. Toplum içinde yaşayan bireylerin iç dünyasına yönelmeyi amaçlayan sosyalpsikolojiden yararlanarak genelde insan davranışları ve özelde tüketici davranışlarmdaki değişimi açıklamaya çalışan bilim adamları, doğal olarak küreselleşme, modernité ve postmodernite kavramları ve yansımaları hakkında çalışmalar yapmaktadırlar. Bu çalışma ile literatürde yer alan farklı disiplinlerdeki çalışmalardan yararlanarak, postmodern çağda yeni tüketicinin davranışı açıklanmaya çalışılmaktadır. BİLDİĞİMİZ TÜKETİCİ Otomobiller hareketlerini sürdürebilmek için yakıta ihtiyaç duyarlar. İnsanların hayatlarını sürdürebilmesi de ihtiyaçlarının karşılanmasını gerektirir. Aradaki önemli fark, insanın mekanik sayılabilecek özellikleri ile birlikte aynı zamanda zihinsel ve duygusal özelliklere sahip olmasıdır. Konuyla ilgili araştırmalar incelendiğinde, fizyolojik ihtiyaçların tanımlanması ve tatmininde ciddi sıkıntılar söz konusu olmadığı halde, asıl zorluğun düşünsel ve duygusal ihtiyaçları tanımlama ve tatmin konuları olduğu açık bir şekilde görülmektedir. Bu açıdan bakıldığında, modernist bakış açısıyla gerçekleştirilen çalışmaların zor alan olarak tanımlanan düşünsel ve duygusal ihtiyaçların belirlenmesi ve tatmininden kaçındıkları, postmodernist bakış açısıyla ortaya konan son dönemdeki çalışmalarda konunun bu yönüne daha fazla ağırlık verilmesi, yeni tüketicinin tanımlanmasında önemli katkılar sağlamaktadır. 16

18 Bireyi, bir davranışa iten içsel dinamikler vardır. İnsanın açlık, susuzluk gibi fizyolojik ihtiyaçlarının yanında sevilme, takdir edilme ve ait olma gibi duygusal ihtiyaçlarını da gidermesi gerekmektedir. Bu tür içsel dinamiklerin (güdü) bilinmesi, tüketicinin davranışını analiz etmede oldukça kullanışlı bilgiler sunmaktadır. Acıkanm göstereceği tepkilerle susayanın göstereceği tepkilerin bilinmesi bu tepkilerle karşılaşan diğer bireylerin buna tedbirli olmalarını getirmekte ve hayattaki sürprizlerin sayısını azaltmaktadır. İnsanlar acıktıklarında genellikle benzer davranışlar sergilemektedir. Açlık hisseden insanı açlık duygusu güdülemektedir. Acıkan birisi ne kadar yediğinde yeterince yemiş olacaktır? Bu bilgiyi içgüdüsel olarak kazanan insanoğlu zaman zaman kendisine yetenden fazla yeme eğiliminde olabilmektedir. Bunun sonucu olarak toplumumuzda sindirim bozuklukları arttığı gibi şişman olan insanların oranı da artmaktadır. Sindirim bozukluğu ve şişmanlık birer sonuçtur. Bu sonuçlar insanları rahatsız edebilmektedir. Bu rahatsızlığı gidermek için de yine insanoğlu bir dizi yaklaşım geliştirmeye gayret etmektedir. Ama asıl problem, "insanın kendisine yeterli olandan biraz daha fazlasını yemek istemesini ifade eden düşünce biçimidir. Tüketiciler, bilinçli olarak isteyebilirler ya da ihtiyaç duydukları halde farkında olmayabilirler. Her iki halde de tüketicinin dikkati gittikçe daha yoğun olmak üzere istek ya da ihtiyaç duyulan nesneye odaklanmaktadır. Bundan sonra gerçekleşen olaylar ihtiyaç duyulan nesne etrafında dönmeye başlamaktadır. İnsanın bu hali bir dengesizlik durumudur. Dengesizlik ortadan kaldırılmadığı sürece bu hal devam etmektedir. İstek ya da ihtiyaç ne zaman karşılanırsa o zaman bir insan olarak tüketici başka konularla ilgilenebilmektedir. İnsanın diğer varlıklardan önemli bir farkı her boyutta sınırları zorlama isteğidir. Yenilik ve heyecan arayışları insanoğlunu kalıplarının dışına çıkaran nedenlerdir. Statükoya aykırı davranmak tüketiciler arasında bir erdem olarak kabul edilmekte, muhafazakarlık gibi değerleri ya da mevcut durumu korumayı çağrıştıran durumları savunan tüketiciler baskı altına alınmaktadır. Sonuçta tüketici yenilik adı altında sahip olduğu değerleri de değiştirerek, toplumsal ve içsel barışı yakalamaya çalışmaktadır. 17

19 Bunun gibi sevdiğine daha uzun süre sahip olma, hoşlandığı yiyecekten daha fazla yeme arzusu insanoğlunun sınırları zorlamasının göstergeleri olarak kabul edilebilir. Bu istek bazen ölçüyü kaçırmaya neden olmaktadır. Tüketici sıfatıyla insanoğlu, ihtiyaçlarını karşıladığı zaman doyuma (satisfaction) ulaşmış olmaktadır. Bilinen bir gerçek vardır ki, tüketiciler fiziki anlamda doyuma ulaştıktan sonra da tüketmeye devam etmektedirler. İktisat teorisinin üzerine kurulduğu bu varsayımdan pazarlama disiplini de aynı ölçüde, belki de daha fazla yararlanmaktadır. İş dünyasındaki yöneticiler, insanların isteklerini ve ihtiyaçlarını bilerek bunu kazanca dönüştürmeye çalışmaktadır. Bu bağlamda düşünüldüğünde ihtiyaçları, yapay ve gerçek ihtiyaçlar olmak üzere sınıflandırmak mümkün görülmektedir. Yapay ya da diğer adıyla sahte ihtiyaçlar, toplum ve işletmeler tarafından yaratılmaktadır. (Odabaşı, 1999; 8) Tüketicilerin korunması fikrinin ortaya çıkma tarihinin uzun bir geçmişe sahip olmaması, modern tüketim anlayışının yapay ihtiyaçları doğurduğu fikrini çağrıştırmaktadır. (Karaalioğlu, 1995:85) İhtiyaç, bazı zamanlar tüketicinin içsel dinamiklerinin harekete geçmesi nedeniyle bazen de dışarıdan bir uyarıcının etkisiyle hissedilir. Tüketicinin açlık, susuzluk ve barınma gibi ihtiyaçları tüketicinin içsel dürtülerinin birer sonucudur. Halbuki mektubu postaya verebilmek için gerekli olan pul ihtiyacının tüketicinin iç dünyasıyla bir ilişkisi yoktur. Öğrenci, seyirci ya da şoförü harekete geçiren dinamikleri, iki temel grupta toplamak mümkündür. Bu dinamikleri ateşleyen ilk grup bireyin değerlerinden oluşmaktadır. İkinci grup faktör ise bireyin içinde yaşadığı toplumun kültürel sistemidir. Bireysel değerler; güdüler öğrenme, fırsat yakalama, fiziki aktivite, spor, eğlenme, uyarıcı bekleme, ürüne dokunma, koklama, ürünleri görme, can sıkıntısından kaçma, kendini ödüllendirme, ideallere ulaşma gibi değerlerdir. Sosyal değerlere ise sosyal deneyim, iletişim, hobiler hakkında konuşma, hizmet 18

20 alma, emir verme isteği gibi örnekler verilebilir. (Antonides ve Raaij, 1998: ) İnsan davranışları arasında en çok ilgi çekenlerden birisi alışveriş yapma davranışıdır. Alışveriş yaparken tüketici sıfatı kazanan insan farklı bir davranış düzleminde hareket etmektedir. İçgüdüsel davranışların ve toplumun etkisinde olan tüketiciler, belirli tüketme kalıplarını kabullenmektedirler. (Freedman vd., 1989:63) Küreselleşme ile beraber tüketim tarzlarının türdeşleşmesi tartışılırken, mikro ölçekte tüketicilerin birer birey olarak önemli olduğu vurgulanmaktadır. (Ritzer, 1996:220) Müşterilerin, o anda yer aldıkları davranış düzlemi ve üstlendikleri roller bu kararlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Tüketicilerin davranışlarını etkileyen birçok faktörden bahsetmek mümkündür. Bu faktörlerin önemli olanlarından bazıları; sosyal sınıfın etkisi, kültürün etkisi, alt kültür gruplarının etkisi, referans gruplarının etkisi, pazarlamanın etkisidir. Tüketici davranışları üzerinde en somut ve doğrudan etkiyi referans gruplarının yaptığı söylenebilir. Çünkü satın alma davranışından hemen önce satın alma davranışı sırasında ve hemen sonra bu gruptan tepkiler alınmaktadır. (Avery, 1996; Meyer ve Anderson 2000). Bunun sonucu olarak referans grupları içinde yer alan kişiler, tüketicileri daha belirgin bir şekilde etkilemektedirler. Bu etki, grup üyelerinin güvenilir bilgi sağlaması, bilgi aktarımı, grup tarafından kullanılma sırasındaki onaylama ve yardım, ürün ya da mağazaya referans grubunda yer alanların verdikleri değer şeklinde karşımıza çıkmaktadır. (Howard, 1989:249) MODERNİZM VE TÜKETİM Fransız İhtilali ya da Sanayi Devrimiyle başladığı kabul edilen modernizm akımı, disiplinli ve uzun soluklu çalışmalarla insan davranışlarını açıklamaya çalışmıştır. Darwin'in evrim teorisinden, evrenin oluşumunu açıklayan Big 19

21 Bang (Büyük Patlama) teorisine kadar uzanan çok genel teorilerden Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi ve belirli ürünleri satın alma ve kullanma davranışlarının ayrıntılarına inilerek yapılan uygulamalı araştırmalara kadar pek çok farklı düzeyde ve perspektifte çalışma bulunmaktadır. Jeaniere göre modernizm bilimsel, kültürel, endüstriyel ve siyasal alan olmak üzere dört alanda köklü değişiklikler meydana getirmiştir. Modernizm din hukuk, ahlak ve ekonomi gibi alanların birbirinden ayrışmasını getirmiştir. (Atiker, 1998:67) Modernizm kültürel olarak ölçütlerin rasyonelleşmesi ve dine karşı geliştirilmiş bir eleştiri olarak sekülarizmi geliştirmiştir. Modernlik, ilahi kaynaklı düşüncelerin aksine; kainatın Tanrı tarafından insan için yaratılmış olduğunu değil, insanın doğanın bir parçası olarak yaşadığını düşünmektedir. (Küçük, 2000: 101) Modernizm batı toplumu aydınlarının Hristiyanlığın topluma müdahalesinden kurtulmak üzere başlattıkları bir tür başkaldırı olarak değerlendirilmektedir. AGB Anadolu ve British Market Research Bureau ile yaptığı ortak çalışmada, Türk insanının %78'inin tüketimle ilgili kararları verirken bir şekilde dini referans aldığını tespit etmişlerdir. (Baysal, 2005:16) Bu anlamda Türk toplumu batılı anlamda modern değildir. Bu durum iki ihtimali akla getirmektedir. İlk ihtimal, Türk insanı ve toplumu henüz modernleşememiştir. İkinci ihtimal, batı dünyasında yaşanan Hristiyanlık ile medeniyet arasında yaşanan çatışma İslam ile medeniyet arasında yaşanmamaktadır. Modern tüketici tüketen insandır (homo-consumer), bencildir ve bireysel olarak tüketmektedir. (Orçan, 2004:245) Modern çağda tüketici, parası yoksa, ne kraldır ne de velinimettir. Tüketicinin talebi de çok önemli değildir. Çünkü talep, arz eden işletmecilerin arzların bir fonksiyonu olarak ortaya çıkarılır. (Zijderveld, 2001:255) Geleneksellikten modernliğe geçişte tüketicinin amacı, sadece ihtiyaçları karşılama amacından, düzenli, standart ve kaliteli tüketime geçmiştir. Bu geçiş tüketicinin ihtiyaçların doğal olarak karşılanmasının yeterli olmadığı ve ihtiyacı karşılayan ürünün içeriğinin ve karşılama biçiminin de önemli olduğu 20

22 bir yapıya kavuşmuştur. Başka bir açıdan bakıldığında; "dış dünya", tüketim de daha fazla önem kazanmıştır. Görünüşü düzgün ürünleri üretmek ve tüketicilerin standartlarına ve tüketim hızına yeterli ürünler sunabilmek için hormonlu ürünler kullanılmış ve bu çağa özgü hastalıkların (kanser, depresyon gibi) oluşmasına neden olmuştur. Yine modernizm, endüstriyel alanda otomasyonu getirmekte ve insan unsurunu üretim sürecinin dışına itmektedir. Bilgisayarlar ve otomatize edilmiş üretim bantları modern üretim makinelerinin tipik örnekleridir. (Küçük, 2000:102) Bunların sonucu olarak modern tüketiciler, standart ürünleri talep eden, ürünün kullanım amacına uygunluğunu öncelik olarak alan tüketicilerden oluşmaktadır. Modern tüketicilerde, tüketilecek ürünlerde imajla ilgili boyut ön plana çıkmamakta, rasyonel kararlar gündeme gelmektedir. Modernizm ve postmodernizm düşünce biçimlerinden etkilenen insanoğlunun düşünüş tarzları değişiklik göstermektedir. Modernizmde tüketici, kontrollü bir hayatı ve düzeni benimsemektedir. Postmodern tüketici ise düzensizliği ve kaosu benimsemektedir. İçerik yerine stili, yarını düşünmek yerine bugünü düşünmeyi, konsensüs oluşturma yerine çoğulculuğu, gerçekliğin yerine taklitleri, tasarlama yerine katılımı ve şansı tercih etmektedirler. 21

Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi

Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi ÖN SÖZ İçinde bulunduğumuz çağ bilgi çağı olarak nitelendirilmektedir. Bilginin geçmiş dönemlere göre çok hızlı artışı ve teknolojik gelişmeler toplumların sosyokültürel, ekonomik, siyasal yapılarını da

Detaylı

PAZARLAMA YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF

PAZARLAMA YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF PAZARLAMA YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKAT Burada ilk 4 sayfa gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- Pazarlamanın

Detaylı

Tüketici Satın Alma Davranışı Tüketici Davranışı Modeli

Tüketici Satın Alma Davranışı Tüketici Davranışı Modeli Bölüm 6 Pazarları ve Satın alma Davranışı Bölüm Amaçları davranış modelinin unsurlarını öğrenmek davranışını etkileyen başlıca özellikleri belirtmek Alıcı karar sürecini açıklamak Satın Alma Davranışı

Detaylı

Pazarlama: Tanım, Tarihçe, Kavramlar

Pazarlama: Tanım, Tarihçe, Kavramlar Pazarlama: Tanım, Tarihçe, Kavramlar Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazarlama - Tanımlar Tanım sayısının çokluğu Anlayış farklılıkları Tanımları yapanların özellikleri Dar ve geniş anlamda yapılan

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF

Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- PAZARLAMADA SATIŞIN YERİ VE ÖNEMİ.

Detaylı

Pazarlamanın Önemi. Toplumsal açıdan önemi. İşletmeler açısından önemi. Para Uzmanlık Pazar - 1. BBY 465, 6 Ekim 2015

Pazarlamanın Önemi. Toplumsal açıdan önemi. İşletmeler açısından önemi. Para Uzmanlık Pazar - 1. BBY 465, 6 Ekim 2015 Pazarlamanın Önemi Toplumsal açıdan önemi Para Uzmanlık Pazar İşletmeler açısından önemi - 1 Pazarlamanın Topluma Sağladığı Katkılar Toplumun gereksinim ve isteklerini karşılama hizmeti görür Ekonomik

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ

DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ DAVRANIŞ BİLİMLERİ ve İLETİŞİM DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ Davranış Bilimleri üzerine Davranış Bilimleri insan davranışını, davranışa etki eden toplumsal, psikolojik, grupsal ve

Detaylı

1. Sosyolojiye Giriş, Gelişim Süreci ve Kuramsal Yaklaşımlar. 2. Kültür, Toplumsal Değişme ve Tabakalaşma. 3. Aile. 4. Ekonomi, Teknoloji ve Çevre

1. Sosyolojiye Giriş, Gelişim Süreci ve Kuramsal Yaklaşımlar. 2. Kültür, Toplumsal Değişme ve Tabakalaşma. 3. Aile. 4. Ekonomi, Teknoloji ve Çevre 1. Sosyolojiye Giriş, Gelişim Süreci ve Kuramsal Yaklaşımlar 2. Kültür, Toplumsal Değişme ve Tabakalaşma 3. Aile 4. Ekonomi, Teknoloji ve Çevre 5. Psikolojiye Giriş 1 6. Duyum ve Algı 7. Güdüler ve Duygular

Detaylı

Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles of Marketing,

Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles of Marketing, Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles of Marketing, Prentice Hall, Inc., New Jersey, 15 th Edition Tüketici

Detaylı

MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ

MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ Medya Ekonomisi Kavram ve Gelişimi Ünite 1 Medya ve İletişim Önlisans Programı MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Nurhayat YOLOĞLU 1 Ünite 1 MEDYA EKONOMİSİ KAVRAM VE GELİŞİMİ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu. SİSTEM SOSYAL BİR SİSTEM OLARAK SINIF Sınıfta Kültür ve İklim Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sistem: Aralarında anlamlı ilişkiler bulunan, bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen

Detaylı

Hizmet Pazarlaması BBY 401, 25 Kasım Hizmet Pazarlaması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

Hizmet Pazarlaması BBY 401, 25 Kasım Hizmet Pazarlaması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Hizmet Pazarlaması Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Hizmet Pazarlaması - Giriş Alvin Toffler Üçüncü dalga 1980 li yıllar Arz talep dengesindeki bozulma Yıkıcı rekabet

Detaylı

Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir.

Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir. Hızla artan iletişim olanakları karşısında hedef kitleye en etkin şekilde ve doğru kanaldan ulaşmanın

Detaylı

10/14/14. Tüketici Davranışı Modeli Tüketici davranışını etkileyen faktörler Tüketici satınalma karar süreci

10/14/14. Tüketici Davranışı Modeli Tüketici davranışını etkileyen faktörler Tüketici satınalma karar süreci Tüketici Davranışı Modeli Tüketici davranışını etkileyen faktörler Tüketici satınalma karar süreci Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - Kotler, Philip & Armstrong,

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

Yönetim ve Yöneticilik

Yönetim ve Yöneticilik Yönetim ve Yöneticilik Dersin Amaçları Öğrencinin Yönetim kavramını ve sürecini kavramasını Yönetim biliminin özelliklerini anlamasını Yöneticiliğin fonksiyonlarını ve gereklerini anlayıp gerekli bilgi

Detaylı

Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul.

Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRMESİ Devrim ERTÜRK Araş. Gör., Mardin Artuklu Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü. Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. Beden konusu, Klasik

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

6. BÖLÜM: BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

6. BÖLÜM: BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 6. BÖLÜM: BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu bölümde araştırma bulgularının değerlendirilmesine yer verilecektir. Yerleşik yabancılara yönelik demografik verilerin ve ev sahibi ülkeye uyum aşamasında gereksinim

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU

Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU i Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU TURİZM PAZARLAMASI Bu çalışma; Allah-u Ekber dağlarında, Çanakkale de, Sakarya da, Dumlupınar da bizler için kan döken gazilerimizin, can veren şehitlerimizin aziz hatıralarına

Detaylı

Niçin değişmek zorundayız?

Niçin değişmek zorundayız? Niçin değişmek zorundayız? Niçin değişmek zorundayız? Zorunlu olunduğu için Kaynaklarını verimli kullanmak için Rekabet edebilmek için Kurumların kendileri ile yarışmaları için Farklı olabilmek için Hızlı

Detaylı

SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ

SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sınıf Nedir? Ders yapılır Yaşanır Zaman geçirilir Oyun oynanır Sınıf, bireysel ya da grupla öğrenme yaşantılarının gerçekleştiği

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA İstanbul - 2014 Beta I Yayın No : 3055 İşletme-Ekonomi Dizisi : 639 1. Baskı - Ocak 2014 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-082 - 0 Copyright Bu kitab n bu bas s

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞIN TANIMI Davranış Kavramı, öncelikle insan veya hayvanın tek tek veya toplu olarak gösterdiği faaliyetler olarak tanımlanabilir. En genel anlamda davranış, insanların

Detaylı

1. Tüketici Davranışı Kavramı ve Özellikleri. 2. Öğrenme ve Güdülenme. 3. Algılama ve İlgilenim. 4. Tutum ve Değerler

1. Tüketici Davranışı Kavramı ve Özellikleri. 2. Öğrenme ve Güdülenme. 3. Algılama ve İlgilenim. 4. Tutum ve Değerler 1. Tüketici Davranışı Kavramı ve Özellikleri 2. Öğrenme ve Güdülenme 3. Algılama ve İlgilenim 4. Tutum ve Değerler 5. Kişilik, Benlik ve Yaşam Biçimleri 6. Danışma Grupları ve Aile 1 7. Sosyal Sınıf ve

Detaylı

GÜDÜLENME. Doç.Dr. Hacer HARLAK - Psikolojiye Giriş I

GÜDÜLENME. Doç.Dr. Hacer HARLAK - Psikolojiye Giriş I GÜDÜLENME Dersin konuları Güdülenme ile ilişkili kavramlar Güdülenme kuramları Biyolojik kuramlar İçgüdü Dürtü-azaltma Uyarılma Psikososyal Kuramlar Özendirici Bilişsel Biyopsikososyal kuram Maslow un

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı.

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı. Değerli Basın Mensupları, Kıymetli Konuklar, İstanbul, 14 Temmuz 2008 Öncelikle Real Hipermarketleri Türkiye Genel Müdürü olarak gerçekleştirdiğimiz ilk basın toplantımıza katılımınız için çok teşekkür

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız Disiplinlerüstü Temalar Kim Olduğumuz Bulunduğumuz mekan ve zaman Kendimizi ifade etme Kendimizi Gezegeni paylaşmak Bireyin kendi doğasını sorgulaması, inançlar ve değerler, kişisel, fiziksel, zihinsel,

Detaylı

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak,

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

8. Araştırmacılar Zirvesi, 9-10 Kasım 2004

8. Araştırmacılar Zirvesi, 9-10 Kasım 2004 , Biz araştırmacılar müşterilerimizin pazarlama, satış çabalarına destek olmak için varız... Tüketiciye odaklanma : Davranışlarının ardındaki nedenleri anlamak Onlara doğru mesajları iletmek Onları etkilemek

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel YÖNETİM 3+0+3 6 rekabetlerle üstünlük sağlayabilecekleri

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Türk Yönetim Tarihi (KAM 315) Ders Detayları

Türk Yönetim Tarihi (KAM 315) Ders Detayları Türk Yönetim Tarihi (KAM 315) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Türk Yönetim Tarihi KAM 315 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Mine Afacan Fındıklı. İş Değerleri ve Çalışma Hayatına Yansımaları

Yard. Doç. Dr. Mine Afacan Fındıklı. İş Değerleri ve Çalışma Hayatına Yansımaları Yard. Doç. Dr. Mine Afacan Fındıklı İş Değerleri ve Çalışma Hayatına Yansımaları İstanbul - 2013 Yayın No : 2918 İşletme-Ekonomi Dizisi : 590 1. Baskı Haziran 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-943 - 8 Copyright

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sunuş Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları

İÇİNDEKİLER. Sunuş Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları İÇİNDEKİLER Sunuş... 13 Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü... 15 1. Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları 1.1. Küreselleşme Kavramı... 15 1.1.1. Küreselleşme Sürecinin

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Bölümlendirmesi Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Plan Pazar bölümlendirmesi Pazar araştırması Pazarlama araştırması Bilgi merkezlerinde pazar bölümlendirmesi SWOT

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... v İçindekiler... ix Tablolar Listesi... xv Şekiller Listesi... xv BİRİNCİ BÖLÜM SOSYOLOJİ VE TURİZM SOSYOLOJİSİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... v İçindekiler... ix Tablolar Listesi... xv Şekiller Listesi... xv BİRİNCİ BÖLÜM SOSYOLOJİ VE TURİZM SOSYOLOJİSİ İÇİNDEKİLER Önsöz... v İçindekiler... ix Tablolar Listesi... xv Şekiller Listesi... xv BİRİNCİ BÖLÜM SOSYOLOJİ VE TURİZM SOSYOLOJİSİ SOSYOLOJİNİN TANIMI VE KONUSU... 1 SOSYOLOJİNİN GENEL AMAÇLARI... 3

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri

Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri On5yirmi5.com Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri "Türkiye'deki Sosyo-Kültürel Değişmeler Hakkında Liseli Gençlik Ne Düşünüyor" araştırmasından çarpıcı sonuçlar elde edildi. İşte o araştırma...

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK Küçük İşletmelerde Pazarlama İşlevi Pazarlama sadece bir satış eylemi değildir. Üretimden önce yapılan Pazar

Detaylı

MODA YÖNETİMİ KURS PROGRAMI

MODA YÖNETİMİ KURS PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı MODA YÖNETİMİ KURS PROGRAMI ANKARA 2012 1/6 KURUMUN ADI : KURUMUN ADRESİ : KURUCUNUN ADI : PROGRAMIN ADI PROGRAMIN DAYANAĞI PROGRAMIN DÜZEYİ

Detaylı

Uluslararası Yeni Medya Yeni Yaklaşımlar Konferansı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 8-9 Mayıs 2014

Uluslararası Yeni Medya Yeni Yaklaşımlar Konferansı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 8-9 Mayıs 2014 Uluslararası Yeni Medya Yeni Yaklaşımlar Konferansı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 8-9 Mayıs 2014 Sosyal medya, bir benlik inşası, benlik sunumu ve paylaşımı ortamıdır. Sosyal medya, bir sosyalleşme

Detaylı

E- İKY / E- HRM (II)

E- İKY / E- HRM (II) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (II) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNİN İŞLETMELERDE KULLANIMI Dünyadaki küreselleşme eğilimlerinin yaygınlaşması

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU

AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU DEĞERLERİMİZ 1. Dürüstlük 2. Saygı 3. Sorumluluk 4. Üretkenlik 5. Farkındalık 6. Hoşgörü EVRENSEL DEĞERLERİMİZ 1. Evrensel kültür birikimine değer veririz. 2. Evrensel ahlak

Detaylı

ERKEKLER ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri

ERKEKLER ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri ERKEKLER ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri 21 Ekim 2005 A company of ( Kadınlar dan hatırlatma) Pazarlama yönetimini geliştirmek için ilerleyebileceğimiz alanlar Hedef

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ

KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ KAMU DİPLOMASİSİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ VE MEDYANIN ROLÜ Doç. Dr. O. Can ÜNVER 15 Nisan 2017 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ KAMU DİPLOMASİSİ SERTİFİKA PROGRAMI İletişim Nedir? İletişim, bireyler, insan grupları,

Detaylı

12. SINIF MANTIK DERSİ SÖKE ANADOLU LİSESİ 1. ORTAK SINAVI KAZANIM TABLOSU (Sınav Tarihi: 4 Nisan 2017)

12. SINIF MANTIK DERSİ SÖKE ANADOLU LİSESİ 1. ORTAK SINAVI KAZANIM TABLOSU (Sınav Tarihi: 4 Nisan 2017) 12. SINIF MANTIK DERSİ SÖKE ANADOLU LİSESİ 1. ORTAK SINAVI KAZANIM TABLOSU (Sınav Tarihi: 4 Nisan 2017) ÜNİTE: 2-KLASİK MANTIK Kıyas Çeşitleri ÜNİTE:3-MANTIK VE DİL A.MANTIK VE DİL Dilin Farklı Görevleri

Detaylı

Öğretmen Liderliği ÖĞRETMEN LİDERLİĞİ

Öğretmen Liderliği ÖĞRETMEN LİDERLİĞİ Öğretmen Liderliği ÖĞRETMEN LİDERLİĞİ Doç. Dr. Cevat ELMA İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı E-posta: cevat.elma@omu.edu.tr Öğretmen liderliğini etkileyen faktörler: Bilgi kaynaklarının

Detaylı

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 1 EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2 ÖĞRETİM TEKNOLOJİSİ ve İLETİŞİM Öğretim teknolojisi, öğrenmenin amaçlı ve kontrollü olduğu durumlarda öğrenmeyle ilgili sorunların analizi ve çözümünde insanları, yöntemleri,

Detaylı

kavramının inşa edilmesi

kavramının inşa edilmesi B E N L İ K kavramının inşa edilmesi Ben kimim? Doç.Dr. Hacer HARLAK - Sosyal Psikoloji I sorular sorular - sorular Siz diğerlerinden farklı mısınız, yoksa benzer mi? Herkes için aynı kişi misiniz? (Eğer

Detaylı

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Hayatın Estetiği Tasarım Rakiplerinizle Aranız Sadece Farklılığınızla Açılsın İçerik Farklılık Gereksinimi Tasarımla Farklılık Yaratmak Farklı Tasarımların

Detaylı

ULUSLARARASI İLİŞKİLER

ULUSLARARASI İLİŞKİLER ULUSLARARASI İLİŞKİLER LİSELER İÇİN KAYNAK DERS KİTABI ULUSLARARASI İLİŞKİLER Prof. Dr. Tayyar ARI aritayyar@uludag.edu.tr ISBN: 978 605 5911 15 7 Sayfa Düzeni: MKM Yayıncılık Kapak Tasarımı: Star Ajans

Detaylı

Giriş Bölüm 1. Giriş

Giriş Bölüm 1. Giriş GİRİŞİMCİLİK Bölüm 1. Giriş scebi@ktu.edu.tr http://scebi.ktu.edu.tr Giriş İşletme Kurma Düşüncesi ÖN ARAŞTIRMA Ekonomik Teknik Mali Yasal Araştırma Araştırma Araştırma Araştırma Ön Proje Yatırım Kararı

Detaylı

ÜNİTE:1. İşletmeler ve Özellikleri ÜNİTE:2. İşletme Çevresi ÜNİTE:3. Etik ve Sosyal Sorumluluk ÜNİTE:4. İşletmelerin Kuruluşu ve Büyümesi ÜNİTE:5

ÜNİTE:1. İşletmeler ve Özellikleri ÜNİTE:2. İşletme Çevresi ÜNİTE:3. Etik ve Sosyal Sorumluluk ÜNİTE:4. İşletmelerin Kuruluşu ve Büyümesi ÜNİTE:5 ÜNİTE:1 İşletmeler ve Özellikleri ÜNİTE:2 İşletme Çevresi ÜNİTE:3 Etik ve Sosyal Sorumluluk ÜNİTE:4 İşletmelerin Kuruluşu ve Büyümesi ÜNİTE:5 1 İşletmelerde Yönetim ÜNİTE:6 İşletmelerde Üretim ve Pazarlama

Detaylı

Yerel Yönetimler ve Kentsel Politikalar (KAM 403) Ders Detayları

Yerel Yönetimler ve Kentsel Politikalar (KAM 403) Ders Detayları Yerel Yönetimler ve Kentsel Politikalar (KAM 403) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Yerel Yönetimler ve Kentsel Politikalar KAM 403 Güz 3 0

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Sosyal Psikoloji-II Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER A. Sosyal Değişim...2 B. Öğretmenlerin İşleri ve Kimlikleri...6 C. Akademisyen-Öğretmen Ayrımı...9 D. Geleceğe Bakış...10 E. Yapılandırıcılık

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

Editörler Prof.Dr.Mustafa Talas & Doç.Dr. Bülent Şen EKONOMİ SOSYOLOJİSİ

Editörler Prof.Dr.Mustafa Talas & Doç.Dr. Bülent Şen EKONOMİ SOSYOLOJİSİ Editörler Prof.Dr.Mustafa Talas & Doç.Dr. Bülent Şen EKONOMİ SOSYOLOJİSİ Yazarlar Prof.Dr. Mustafa Talas Doç.Dr. Bülent Şen Doç.Dr. Cengiz Yanıklar Doç.Dr. Gülay Ercins Doç.Dr. Özgür Sarı Yrd.Doç.Dr. Aylin

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Proje Adı: TÜKETİCİ İÇGÖRÜSÜ VE MARKA KONUMLANDIRMA ARAŞTIRMASI Araştırma Şirketi: ERA RESEARCH & CONSULTANCY Araştırma Veren: İNCİ DERİ MAMULLERİ SAN. VE TİC.

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM SÜHEYLA ŞENOĞLU Müşteri İlişkileri Yöneticisi 1 21. yüzyılı yaşamaya başladığımız, şaşırtıcı ve hızlı değişimlerin yaşandığı dünyada geleneksel pazarlama anlayışını değiştirmek

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABALAR ve ERGENLER

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABALAR ve ERGENLER rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI BABALAR ve ERGENLER PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2013 Babalar ve Ergenler Evet, yanlış duymadınız! Bu ayki bültenimizde ergenlerin gizli kahramanlarından

Detaylı

1.Bireyden Kitleye. 2.Habere İlk Adım: Gazete. 3.Her Yerdeki Ses: Radyo. 4.Düş mü, Gerçek mi?: Sinema. 5.Evdeki Dünya Televizyon

1.Bireyden Kitleye. 2.Habere İlk Adım: Gazete. 3.Her Yerdeki Ses: Radyo. 4.Düş mü, Gerçek mi?: Sinema. 5.Evdeki Dünya Televizyon 1.Bireyden Kitleye 2.Habere İlk Adım: Gazete 3.Her Yerdeki Ses: Radyo 4.Düş mü, Gerçek mi?: Sinema 5.Evdeki Dünya Televizyon 1 6.Becerikli F@reyle Uzaklara: İnternet 7.Markalar ve İmajlar: Reklam ve Halkla

Detaylı

HEDEF KİTLE DAVRANIŞINI ETKİLEYEN PSİKOLOJİK FAKTÖRLER

HEDEF KİTLE DAVRANIŞINI ETKİLEYEN PSİKOLOJİK FAKTÖRLER Ünite 5 HEDEF KİTLE DAVRANIŞINI ETKİLEYEN PSİKOLOJİK FAKTÖRLER Öğr. Gör. Şadiye Nur GÜLEÇ Bu ünitede, reklamın önemi ve reklamın hedef kitlesi konusu işlenecektir. Hedef kitle davranışını etkileyen psikolojik

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz. fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

Öğrenme, Örgütsel Öğrenme

Öğrenme, Örgütsel Öğrenme Öğrenme, Örgütsel Öğrenme Öğrenme: Kişide istediği sonuca ulaşmak amacıyla hareket etmesini engelleyecek çeşitli eksiklikleri tamamlamasını sağlayacak bir süreç Hayatın her sürecinde öğrenme İşyerinde

Detaylı

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ Timur Akarsu, 24.05.2011 KURULUŞLARIN TEMEL ÖNCELİKLERİ KARLILIK BÜYÜME VARLIĞINI DEVAM ETTİRME KURUMSAL DEĞER ARTIŞI İŞLETMELER BÜYÜMEK VE VARLIKLARINI SÜRDÜREBİLMEK

Detaylı

KÜRESEL SİYASET KABUL GÖRME MÜCADELESİ SORUNLAR ÇÖZÜMLER

KÜRESEL SİYASET KABUL GÖRME MÜCADELESİ SORUNLAR ÇÖZÜMLER KÜRESEL SİYASET KABUL GÖRME MÜCADELESİ SORUNLAR ÇÖZÜMLER ŞENİZ ANBARLI BOZATAY II Yay n No : 2883 İşletme - Ekonomi : 576 1. Baskı - Mart 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-906 - 3 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

TOPLUMSAL KURUMLAR VE AİLE ÇIKMIŞ SINAV SORULARI MURAT YILMAZ EGE ANADOLU LİSESİ

TOPLUMSAL KURUMLAR VE AİLE ÇIKMIŞ SINAV SORULARI MURAT YILMAZ EGE ANADOLU LİSESİ TOPLUMSAL KURUMLAR VE AİLE ÇIKMIŞ SINAV SORULARI MURAT YILMAZ EGE ANADOLU LİSESİ 1-) Türkiye de cumhuriyetin ilanından hemen sonra eğitimde, dinde, yönetimde, hukukta, ekonomide, sanatta, aile yapısında

Detaylı

EKO-GASTRONOMİ. Arş. Gör. Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi

EKO-GASTRONOMİ. Arş. Gör. Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi EKO-GASTRONOMİ Arş. Gör. Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi Cittaslow Gökçeada II. EKO-GASTRONOMİ KONGRESİ Gökçeada, 13-14 Nisan 2015 Dünya nüfusunun yaklaşık yarısı kırsal kesimde yaşamaktadır.

Detaylı

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ 06 KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Sosyal Araştırmalar Merkezi USAK RAPOR NO: 11-06 Dilek Karal Eylül 2011 Korkmadan Öğrenmek: Okul ve Okul

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

HER TÜRLÜ MEKANIN YIKILIŞINI İŞİTİYORUM,PARÇALANAN CAMI VE ÇÖKEN

HER TÜRLÜ MEKANIN YIKILIŞINI İŞİTİYORUM,PARÇALANAN CAMI VE ÇÖKEN ZAMAN-MEKAN HER TÜRLÜ MEKANIN YIKILIŞINI İŞİTİYORUM,PARÇALANAN CAMI VE ÇÖKEN DUVARLARI, ZAMAN İSE SON BİR KIZGIN ALEV. JAMES JOYCE Küreselleşme sürecinde hız kazanan teknoloji, mesafelerin sesten bile

Detaylı

Pazarlama İlkeleri. Yrd.Doç.Dr. Mustafa KAYIK Dumlupınar Üniversitesi Tavşanlı Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu

Pazarlama İlkeleri. Yrd.Doç.Dr. Mustafa KAYIK Dumlupınar Üniversitesi Tavşanlı Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Yrd.Doç.Dr. Mustafa KAYIK Dumlupınar Üniversitesi Tavşanlı Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Tüketici Davranışlarının Analizi Tüketici Davranışlarının Analizi Dünyada milyarlarca insan yaşamaktadır.

Detaylı

GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR

GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR 2016 Geleneksel gıdalar, her kültürde olduğu gibi Türkiye de de coğrafya, iklim, tarımsal üretim imkanları ve hepsinin üzerinde de «geleneksel yaşam tarzının» etkisi

Detaylı

Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü İyi ve kötü, yanlış ve doğru kavramlarını tanımlar, Etik bilincini geliştirmeye ve insanları aydınlatmaya

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Bölümlendirmesi Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün ve hizmetleriyle

Detaylı