GEÇİRİLMİŞ HEPATİT B İNFEKSİYONUNUN KRONİK HEPATİT C TEDAVİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. (Uzmanlık Tezi) Dr. Bahadır Ceylan

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GEÇİRİLMİŞ HEPATİT B İNFEKSİYONUNUN KRONİK HEPATİT C TEDAVİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. (Uzmanlık Tezi) Dr. Bahadır Ceylan"

Transkript

1 T.C. Sosyal Sigortalar Kurumu İstanbul Eğitim Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Kliniği. Klinik Şefi; Dr. Muzaffer Fincancı GEÇİRİLMİŞ HEPATİT B İNFEKSİYONUNUN KRONİK HEPATİT C TEDAVİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ (Uzmanlık Tezi) Dr. Bahadır Ceylan İstanbul

2 ÖNSÖZ Hastanemiz Başhekimi Sayın Dr. Özgür Yiğit e, Bilgi ve tecrübelerinden yararlandığım, yetişmemde büyük katkıları olan, her zaman desteğini gördüğüm saygıdeğer hocam Klinik Şefi sayın Dr. Muzaffer Fincancı ya, Bilgilerinden yararlandığım, bana her zaman sevgi ve hoşgörü ile destek olan değerli Şef. Doç. Dr. Nail Özgüneş e Yanlarında rotasyon yaptığım Göztepe Eğitim Hastanesi Çocuk Hastalıkları Klinik Şefi Dr. Müferet Ergüven e Tez çalışmamı hazırlama aşamasında benden desteğini hiç eksik etmeyen eşim Şule Ceylan ve kızım Elif Ceylan a Bizlere destek ve yardımlarını esirgemeyen kliniğimizin değerli uzmanları; Dr. Rüçhan Ulutürk, Dr. Zeki Boztaş, Dr. Ferda Soysal, Dr. Aylin İzat, Dr Selma Sander ve Dr. Gülhan Eren ve kendileriyle çalışmaktan mutluluk duyduğum, iyi ve kötü günleri birlikte paylaştığımız asistan arkadaşlarım; Dr. Abdullah Cevahir, Dr. Mehmet Yahyaoğlu ve Dr. Habip Gedik e sonsuz sevgi ve teşekkürlerimi sunarım. İstanbul 2004 Dr. Bahadır Ceylan 2

3 İÇİNDEKİLER 1-ÖNSÖZ 2 2-GİRİŞ VE AMAÇ 4 3-GENEL BİLGİLER 5 a) Okült HBV infeksiyonunun tanımı b) Okült HBV infeksiyonunun olası mekanizmaları c) Okült HBV infeksiyonunun klinik önemi d) Okült HBV infeksiyonunun özellikle araştırılması gereken durumlar 4-GEREÇ VE YÖNTEM 13 5-BULGULAR 16 6-TARTIŞMA 22 7-SONUÇ 27 8-ÖZET 28 9-KAYNAKLAR 30 3

4 GİRİŞ VE AMAÇ Hepatit B virus (HBV) ve hepatit C virus (HCV) ile oluşan kronik infeksiyonlar benzer bulaşma yollarına sahiptirler. Bu nedenle HCV için pozitif serolojik testlere sahip bireylerde HBV infeksiyonu içinde serolojik pozitiflik tesbit edilmesi olağan dışı değildir. Ülkemizde HBV infeksiyonuna sık rastlanmaktadır. HBsAg (hepatit B virus yüzey antijeni)-pozitifliği bölgeden bölgeye değişmek üzere % 3,9-12,5 oranlarında görülürken olgunun HBV infeksiyonuyla karşılaştığını gösteren anti-hbc (hepatit B virus kor antijenine karşı oluşan antikor)-pozitifliği % 20,6-52,3 arasında değişmektedir (1). Son yıllarda HBV ile karşılaşan bazı hastalarda HBsAg nin negatifleşmesine ve hatta anti-hbs ve anti-hbc oluşumuna rağmen hassas PZR teknikleri kullanılarak serum ve/veya karaciğerde HBV-DNA pozitifliğinin bulunduğu gösterilmiş ve bu durum okült HBV infeksiyonu olarak isimlendirilmiştir (2). Okült HBV infeksiyonunun en sık beraber bulunduğu serolojik göstergenin tek başına anti-hbc-pozitifliği olduğu bildirilmiştir (3). Okült HBV infeksiyonu tanısında PZR tekniğinin duyarlılığının düşük olması nedeniyle bazı çalışmalar okült HBV infeksiyonunun göstergesi olarak HBsAg negatifliği ile birlikte olan anti-hbc-pozitifliğini almışlardır (3). Kronik HCV infeksiyonu bulunan hastalarda eğer iyileşmiş HBV infeksiyonunu gösteren anti-hbc pozitifliği varsa interferon (İNF) tedavisine virolojik yanıtın azaldığı öne sürülmüştür (4). Bu çalışmanın amacı kronik HCV infeksiyonlu hastalarda geçirilmiş HBV infeksiyonunu gösteren serolojik testlerin pozitif bulunmasının (anti-hbc-pozitifliği) İNF ve ribavirinden oluşan standart tedaviye cevabı etkileyip etkilemediğinin araştırılmasıdır. 4

5 GENEL BİLGİLER OKÜLT HBV İNFEKSİYONU a)hastaliğin TANIMI HBV infeksiyonu tüm dünyada 350 milyondan fazla insanı etkileyen önemli bir sağlık problemi olup akut hepatit, asemptomatik taşıyıcılık, kronik hepatit, hepatoselüler karsinom ve sirozdan oluşan geniş bir hastalık grubundan sorumludur (5). Son yıllarda HBV un sorumlu olduğu hastalıklara okült HBV infeksiyonuda dahil edilmeye başlanmıştır. Akut HBV infeksiyonu değişik klinik gidişler gösterebilir: 1- Tamamen iyileşen hastalar: Hastaların çoğunluğunu bu hastalar oluşturur ve bunların serumlarında HBV proteinleri ve HBV-DNA tesbit edilemez. Bu hastaların hastalığı bulaştırmaları ve komplikasyon geliştirmeleri söz konusu değildir (6). (İyileşen HBV infeksiyonunun gidişi sırasında görülen serolojik değişiklikler şekil 1 de özetlenmiştir) 2- Hastalığın devam ettiği bireyler (şekil 2): Bu gruba giren hastalar üç farklı gidiş gösterebilir: a) Kronik HBV infeksiyonu (şekil 2). b) Sağlıklı taşıyıcı. c) Okült HBV infeksiyonu. 5

6 Kronik HBV infeksiyonu akut infeksiyondan 6 ay sonra halen devam eden HBsAg pozitifliği ile tanımlanır. Bu hastalarda HBV-DNA seviyeleri ve transaminazlar yüksek olup karaciğerde inflamatuvar değişiklikler mevcuttur ve hastalar yüksek bulaştırıcılık gösterir. Bu hastalarda serumda genellikle HBeAg (hepatit B virus -e- antijeni) pozitiftir (6). Sağlıklı taşıyıcılık durumu akut HBV infeksiyonundan 6 ay sonra serumda HBsAg pozitifliği ile birlikte normal karaciğer enzimleri ve HBeAg nin negatif olmasıyla karakterizedir. Bu hastalar düşük HBV- DNA seviyeleriyle birlikte düşük bulaştırıcılığa sahiptirler ve daha az oranda hepatoselüler karsinom ve siroz gelişimi gösterirler (7). Okült HBV infeksiyonu HBV infeksiyonu sonrası spontan veya tedavi ile HBsAg si negatifleşen hastalarda hassas PZR teknikleri ile serum ve/veya karaciğer dokusunda HBV-DNA nın saptanması durumudur. Bu hastaların çoğunda anti-hbs ve/veya anti-hbc total pozitiftir. Okült hepatit vakalarının % 20 sinde HBV-DNA dışında tüm hepatit serolojisi negatiftir (8). HBV infeksiyonunun iyileşmesi ile okült hepatit arasındaki sınır net olarak ortaya konamamıştır. Okült hepatit olarak kabul edilen hastalarda kantitatif PZR teknikleriyle HBV-DNA tesbit edilemezken daha hassas bir yöntem olan nested-pzr yöntemiyle tesbit edilebilmektedir. İyileşmiş olarak kabul edilen hastalarda HBV nin tamamen temizlendiği öne sürülemez. Muhtemelen iyileşmiş olarak kabul edilen hastalarda nested-pzr yöntemiyle bile tesbit edilemeyecek kadar düşük düzeylerde HBV- DNA pozitifliği vardır. HBV infeksiyonlu hastaları serum HBV-DNA düzeyi açısından büyükten küçüğe doğru sıralarsak kronik HBV infeksiyonu, sağlıklı taşıyıcı, okült HBV infeksiyonu ve iyileşmiş HBV infeksiyonu sırası ortaya çıkar. Tamamen iyileşmiş vakalarda bile immun supresyon sonrası HBV infeksiyonunun nüksedebildiği gösterilmiştir (9). Özetle HBV infeksiyonunun seyrini belirleyen esas faktör kişinin virusa karşı immun yanıtıdır. 6

7 b) OKÜLT HBV İNFEKSİYONU OLUŞUMUNDA OLASI MEKANİZMALAR HBV DNA okült hepatitli hastaların serum, karaciğer dokusu ve periferik mononükleer hücrelerinden PZR tekniğiyle elde edilmiştir (10). Yapılan çalışmalarda vireminin dalgalanmalar yaptığı gösterilmiştir (11). Okült hepatitli hastalarda karaciğer dokusu içindeki HBV-DNA miktarı seruma göre daha yüksektir(12). Buda bize karaciğerin okült hepatitlilerde HBV replikasyonu için önemli bir organ olduğunu gösterir. HBV replikasyonu bir revers transkripsiyon olayıdır. Konak hücre nukleusuna giren virus DNA sının iki ucu birleşerek çift zincirli sirküler bir DNA yapısı oluşur. Buna HBV-cccDNA ismi verilir. Bu DNA dan pregenomik RNA sentezlenir. Pregenomik RNA dan önce negatif DNA iplikçiği ve bundanda pozitif iplikçik sentezlenerek genom sentezi bitirilir (13). Yapılan çalışmalarda okült hepatitli hastalarda karaciğer dokusunda HBV ccc-dna ve HBV-RNA nın tesbit edilmiş olması aktif replikasyonun göstergesidir (12). Okült hepatit oluşumundan sorumlu tutulan mekanizmalar şunlardır. 1-Genomun S bölgesinde mutasyon: HBV genomunun pre-s/s (yüzey antijeni) bölgesinde oluşan mutasyonlar HBsAg nin antijenitesini azaltarak immun saldırıdan korunmasına ve anti-hbs (hepatit B virus yüzey antijenine karşı oluşan antikor) oluşumunun azalmasına neden olur (2). Örneğin S bölgesindeki numaralı aminoasitlerde meydana gelen mutasyon bu bölgenin B lenfositler için bir epitop teşkil etmesi nedeniyle anti-hbs üretiminde azalmaya ve sonuçtada okült hepatite yol açabilir (14). Yine yapılan bir çalışmada okült HBV infeksiyonlu hastalarda S geninin majör hidrofilik bölgesindeki mutasyon sayısının S geninin diğer bölgelerine ve okült HBV infeksiyonu olmayanlara göre daha fazla olduğu bulunmuştur (15). Ancak okült HBV li hastaların çoğunluğunun mutasyonu olmayan viruslarla infekte olması bu mekanizmanın hastaların yalnızca bir grubunda söz konusu olabileceğini göstermektedir (16). Pre-S1 gen bölgesindeki mutasyonların S proteini sentezini bozduğu, HBV virus oluşumunu ve virusun hepatositlere ilgisini azalttığı gösterilmiştir (2). S proteininin Pre-S2 bölgesinin gluteraldehitle bağlı serum albuminine bağlanma özelliği vardır. 7

8 Bu bölgedeki mutasyon virusun serum albuminine bağlanmasını ve sonuçta infektiviteyi azaltarak okült hepatite yol açabilir (17). 2-HBV un konak hücre genomuna integrasyonu: Okült HBV infeksiyonlu hastalarda hem genoma integre hemde serbest episomal HBV-DNA molekülleri gösterilmiştir. Bu DNA moleküllerinin integrasyon sırasında yeniden düzenlenmesi HBsAg salınımını değiştirerek HBsAg negatif okült hepatite yol açabilir (18). Yapılan çalışmalarda okült HBV infeksiyonlu hastalarda ve özelliklede beraberinde hepatoselüler karsinom bulunanlarda HBV DNA integrasyonunun sık olduğu gösterilmiştir (19). 3- Periferik mononükleer hücrelerin HBV ile infeksiyonu: Akut ve kronik HBV infeksiyonu sırasında periferik mononükleer hücrelerin (PMH) infekte oldukları gösterilmiştir (20). Okült hepatitli hastalarda da PMH lerin HBV ile infekte olduğunu gösteren çalışmalar vardır (21). Yine kronik HBV infeksiyonunda spontan veya tedavi ile HBsAg kaybından sonrada PMH lerde 4 yıl süresince HBV izole edilebilmiştir. Karaciğer transplantasyonları sonrası verilen yüksek doz immunglobulin ile serumda HBsAg ve karaciğerde HBV-DNA negatifliği sağlanmasına rağmen PMN hücrelerde yer alan virus partikülleri bu tedaviden korunarak HBV infeksiyonunun tekrarlamasına neden olabilir (22). Bir hastada karaciğer ve PMH lerde yer alan virusların birbirinden farklı mutantlar olduğu ve transplantasyon sonrası serumda tesbit edilen virusların PMH lerdeki suş yönüne kaydığı gösterilmiştir (23). Buda PMH lerin transplantasyon sonrası HBV nüksünde önemli olduğunu göstermektedir. 4- İmmun kompleks oluşumu: Akut HBV infeksiyonu sırasında virusun kanda immunglobulinle bağlı ve serbest olarak iki formda bulunduğu gösterilmiştir. Bu virus partikülleri HBsAg den anti-hbs ye serokonversiyon oluştuktan sonra tamamen immunglobulinle bağlı hale geçerler (24). HBV DNA ve anti-hbs içeren bu immunkomplekslerin iyileşen vakaların % 91 inde ve 2-3 dekad 8

9 gibi uzun süreler boyunca gözlendiği ve okült hepatitten sorumlu olduğu öne sürülmüştür (25). Kronik HBV infeksiyonu sırasında HBsAg negatifleşmesi ile oluşan okült hepatitli hastalarda ise HBV DNA içeren immunkompleksler bulunamamıştır (12). Bu nedenle bu hasta grubunda okült hepatit patogenezinden immunkompleksleri sorumlu tutamayız. 5-Konağın immun cevabı: HBV infeksiyonunun seyrinde en önemli faktörlerden biride konağın virusa karşı gösterdiği hücresel ve humoral immun cevabın gücüdür. Akut HBV infeksiyonunun iyileşmesi sırasında immun cevap ne kadar güçlü ise kanda tesbit edilen HBV DNA seviyesi o kadar düşük seviyelere iner. HBV DNA hassas PZR yöntemleriyle bile tesbit edilemeyecek düzeylere inmişse ve HBsAg negatifleşip anti-hbs oluşmuşsa tam iyileşmeden bahsedilir. Ancak bu hastalar bile hayatlarının bir döneminde immunsupresif tedavi alırlarsa HBV infeksiyonu alevlenmesi gösterebilirler. Eğer hastaların immun cevabı kanda tesbit edilen HBV-DNA miktarını ancak hassas PZR yöntemleriyle tesbit edilebilir seviyeye indirebiliyorsa ve HBsAg negatifleşiyorsa okült hepatitten bahsedilir (9). Kronik HCV infeksiyonu bulunan hemodiyaliz hastalarında okült HBV infeksiyonuna daha sık rastlanmasıda immunsupresyonun okült hepatit gelişimindeki önemini gösteren önemli bir örnektir (26). 6- HCV ile koenfeksiyon: Kronik HCV ve HBV infeksiyonun beraber bulunduğu hastalarda HBV DNA seviyesinin daha düşük bulunduğu ve bunlarda HBsAg negatifliğinin daha sık görüldüğü bildirilmiştir (27). Koinfeksiyonu bulunan hastalarda HCV core proteininin HBV replikasyonunu inhibe ettiği düşünülmektedir. Kronik HCV infeksiyonu ve okült HBV infeksiyonu olan hastalarda HBV core promoter ve X bölgelerinde 8 nükleotidlik delesyon olduğu gösterilmiştir (28). HBV infeksiyonunun tek başına olduğu hastalarda bu delesyon gösterilememiştir (29). Bu mutasyona sahip suşla koinfeksiyon bulunan hastalar tek başına HCV infeksiyonu bulunanlara göre daha fazla serum HCV-RNA seviyesi gösterirler (28). Bu bulgular mutant suşun HCV replikasyonunu 9

10 artırdığını ve baskın infeksiyon haline getirdiğini göstermektedir. Bu teorinin karşısında yer alan tek durum koinfeksiyonlu ve okült HBV infeksiyonlu hastaların yalnızca % 30 unun mutant suşa sahip olmasıdır (28). 7-HBV genotipi: Okült hepatitli hastaların % 61 i HBV genotip D ile infekteyken HBsAg pozitif hastaların % 53 ü genotip A ile infektedir (15). Buda genotipin okült hepatit gelişiminde rolü olabileceğini gösterir. c) OKÜLT HBV İNFEKSİYONUNUN KLİNİK ÖNEMİ Okült HBV infeksiyonu olan birinden yapılan kan transfüzyonu virusun bulaşmasına neden olabilir. Bu nedenle alınan tüm önlemlere rağmen transfüzyona bağlı HBV infeksiyonu olasılığı halen 1/63000 dir (30). Organ transplantasyonu sonrası vericideki okült hepatit alıcıya %25-94 e varan oranlarda bulaşabilir (31). Yine alıcıda bulunan okült hepatit organ transplantasyonu sonrası yapılan immunsupresif tedavi sonrası alevlenebilir (32). Yapılan bir çalışmada okült hepatitli 2 hastanın 30 yıl sonraki biyopsisinde hafif inflamasyon bulguları ve birinde hafif transaminaz yükselmesi görülmüştür (25). Bu çalışma okült hepatitin uzun dönemde iyi gidişli bir hastalık olduğunu göstermektedir. Yapılan çalışmalar kronik HBV infeksiyonu olup sonradan HBsAg negatifleşmesi gösteren hastaların prognozu ile ilgili olarak değişik sonuçlar vermiştir. Bazı çalışmalar HBsAg negatifleşmesinin yararlı etkileri olduğunu ortaya koyarken bazılarıda ilerlemiş ve komplikasyonlara yol açmış hastalıkla beraber olduğunu göstermiştir (33). Bu çelişkili sonuçlar olasılıkla HBsAg nin negatifleşmesinden önceki uzun süreli ve aşırı karaciğer hasarından kaynaklanıyor olabilir (2). HbsAg negatifliği gösteren sirozlu hastaların pozitif olanlara göre asit geliştirme ihtimalleri daha az olup daha iyi sürviye sahiptirler (34). HBsAg ve anti-hcv si negatif olan kriptojenik karaciğer hastalıklı hastalarda PZR ile HBV- DNA sıklığı %10,8 ile 30 arasında değişen değerlerde bulunmuştur (35). 10

11 Yapılan çalışmalarda HBsAg negatif fulminan karaciğer yetmezlikli hastalarda PZR ile HBV DNA pozitifliği % 0-47 bulunmuştur (36). Bu hastalarda HBV genomunda değişik mutasyonlar bildirilmiş olmakla birlikte bulgular bu mutasyonların fulminan hepatit riskini artırdığını desteklemekten uzaktır (37). Okült hepatitli hastalarda HBV-DNA nın pozitifliğinin aralıklı olarak ortaya çıktığı gösterilmiştir. Kronik HCV infeksiyonu ile birlikte okült HBV infeksiyonu birlikteliğinde zaman zaman görülen ALT artışları ile HBV DNA pozitifleşmelerinin aynı zamana rastladığı belirlenmiştir (38). Okült HBV infeksiyonu kronik HCV infeksiyonu bulunan hastalarda HCV dışı kronik hepatitlere göre daha sıktır (%62 ye karşı %13) (39). Kronik HCV infeksiyonu okült HBV infeksiyonu ile birlikte bulunduğunda siroz gelişme riski tek başına HCV infeksiyonuna göre daha fazladır (39). Okült HBV infeksiyonu ile birlikte olan HCV infeksiyonunun interferon tedavisine cevabı kötüdür. Ancak bunun tersini iddia eden çalışmalarda vardır (39-40). Bu hastalarda HBV DNA düzeylerinin kronik HCV için verilen interferon tedavisinden etkilenmediği gösterilmiştir. Okült hepatitlerdeki azalmış interferon reseptörü sentezinin kötü cevapta rol oynadığı düşünülmektedir (41). Kronik HCV infeksiyonu bulunanlarda beraberinde okült HBV infeksiyonuda varsa hepatoselüler karsinom gelişme ihtimali artar ve karsinom gelişme süresi kısalır (42). Tümörlü dokuda HCV-RNA ve HBV DNA nın birlikte bulunma ihtimali % 43,8 iken tümör dışı karaciğer dokusunda %25 tir (2). Okült HBV infeksiyonu çeşitli yollarla hepatoselüler karsinoma yol açar: 1-Apoptozun bozulması. 2-DNA tamir mekanizmalarının bozulması. 3-Hücresel sinyal yollarının (cell signaling pathway) bozulması (43). 11

12 4-HBV X geni ürünleri karsinogeneze neden olabilen hücresel sinyal yollarının güçlü bir uyarıcısıdır (44). 5-HBV un konak DNA sı ile integrasyonu genlerin yeniden düzenlenmesine ve sonuçta karsinogeneze yol açabilir (2). d) OKÜLT HBV İNFEKSİYONUNUN ÖZELLİKLE ARAŞTIRILMASI GEREKEN DURUMLAR 1- Kronik HCV infeksiyonunun tedavisi sonrası HCV-RNA nın negatifleşmesine rağmen transaminaz yüksekliğinin devam etmesi ve diğer sebeplerlede bunun açıklanamaması. 2- İmmunsupresif tedavi uygulanacak hastalar. 3- Etyolojisi bulunamayan transaminaz artışları ve kriptojenik sirozlar. 4- Tek başına anti-hbc pozitifliği olan organ donörleri. 5- HBV aşılaması yapılacak olan ve tek başına anti-hbc pozitifliği olan kişiler (8). GEREÇ VE YÖNTEM Bu çalışmaya SSK İstanbul Eğitim Hastanesi Kronik Hepatit Polikliniği tarafından izlenmekte olan kronik HCV infeksiyonlu hastalar arasından seçilen hastalar alındı. Hastaları çalışmaya almak için göz önüne alınan kriterler şunlardı: -Yaşın olması. -Serumda ELISA ile bakılan anti-hcv ve PZR ile bakılan HCV-RNA nın pozitif olması. -Tüm hastaların HCV genotip 1b ile infekte olmaları -Serumda ELISA ile HBsAg nin negatif bulunması. -Metabolik karaciğer hastalığının bulunmaması. -Otoimmun karaciğer hastalığının bulunmaması. 12

13 -Siroz bulunmaması (Ultrasonografide asit olmaması, üst gastrointestinal endoskopide varislere rastlanmaması, bisitopeni veya pansitopeni olmaması, geçmişte hepatik dekompansasyon ile ilgili bir anamnezin bulunmaması, karaciğer iğne biyopsisinde fibroz skorunun 3 veya daha düşük olması). -Alkol kullanımı anamnezinin bulunmaması. -ELISA ile anti-hiv testinin negatif olması. -İnterferon ve ribavirin kullanımı için herhangi bir kontrendikasyonun bulunmaması. -Sitopeni bulunmaması (lökosit sayısı>4,0x10³/mm³ and trombosit sayısı> /μl). Bu hastalarda tam kan sayımı, karaciğer hasarını gösteren testler (aspartat transaminaz (AST), alanin transaminaz (ALT), alkalen fosfataz (ALP), gama glutamil transpeptidaz (GGT), total bilirubin, direk bilirubin, total protein, albumin, gama-globulin, protrombin zamanı), serum ferritin düzeyi, PZR ile serum HCV-RNA düzeyi, ELISA yöntemi ile HBV ile ilgili serolojik testler (HBsAg, anti-hbs, anti-hbc) ve anti-hiv testi ve floresan antikor yöntemiyle otoantikor (antimitokondriyal antikor, anti nükleer antikor, anti düz kas antikorları, anti karaciğer-böbrek mikrozomal antikorları) testleri yapıldı. Tüm olgulara tedavi öncesi perkutan karaciğer iğne biyopsisi uygulandı. HCV-RNA ve HCV genotip tayini: HCV-RNA PZR yöntemiyle saptandı. HCV-RNA nın çoğaltılması için b-dna (branch-dna) kullanıldı. (Quantiplex HCV-RNA, Chiron Corporation). Genotiplemede HCV-RNA asit-guanidyum-fenol-kloroform metodu ile elde edildi (45). HCV genotip tesbiti için RFLP (restriction fragment length patterns) yöntemi kullanıldı (46). Karaciğer biyopsisi: Karaciğer biyopsisi 14 numaralı perkutan karaciğer biyopsi iğnesi (Baxter, Valencia, CA) kullanılarak gerçekleştirildi. Karaciğerin histolojik değerlendirmesi: Karaciğer biyopsi örnekleri modifiye Knodell skoru kullanılarak değerlendirildi. Bu değerlendirmede 4 parametre (periportal nekroz, portal inflamasyon, fibrozis ve intralobular nekroz) 0 dan 4 e kadar derecelendirildi. Bu skorlama 13

14 sisteminde toplam skorun 2 veya daha küçük olduğu vakalar normal kabul edilirken; en kötü skorda 16 olarak belirlendi. Fibroz skorunun 4 olması ise siroz olarak kabul edildi. Tedavi: Bütün olgulara rebetol kiloya uygun olarak mg/gün oral yolla ve INF-alfa- 2b 9 mü/hafta (toplam doz üçe bölünerek) dozda subkutan yolla verildi. Serum HCV-RNA düzeylerinin 3. ayda pozitif kaldığı hastalar tedaviye cevapsız kabul edilerek tedavi durduruldu. HCV-RNA düzeyleri 3. ayda negatif tesbit edilen hastalarda ise tedavi 12 aya tamamlandı. Hastalarda ilk bir ay boyunca haftada bir ve daha sonra ayda bir tam kan sayımı ve karaciğer hasarını gösteren laboratuvar testleri (AST, ALT, ALP, GGT, total bilirubin, direk bilirubin, protrombin zamanı) ile izlendi. Serum HCV-RNA seviyeleri 3 ayda bir PZR ile takip edildi. Hastalar anti-hbc pozitif ve negatif olarak iki gruba ayrıldı ve bu iki grup tedaviye yanıt açısından 0, 3 ve 6. aylarda değerlendirildi. IFN tedavisine virolojik yanıt HCV-RNA nın negatifleşmesi olarak kabul edildi. İstatistik: Anti-HBc-pozitif ve negatif hasta gruplarının yaş, serum ALT düzeyi, karaciğer biyopsisindeki Knodell skoru ve fibroz skoru açısından karşılaştırmaları Student t testi ile; cinsiyet ve tedaviye cevap açısından karşılaştırmaları ise Yates düzeltmeli X 2 testi ile değerlendirildi. P<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bütün değerler ortalama ± standart sapma olarak verildi. 14

15 BULGULAR Çalışmaya 46 hasta alındı. Bunlardan 25 i kadın 21 i erkekti. Bu hastalara ilişkin ortalamalar tablo 1 de özetlenmiştir. Ortalama Standart sapma YAS 47, ,02547 Serum ALT 70, ,37429 FIBROZ 1,6957 0,93973 KNODELL SKORU 9,1522 2,82817 Tablo 1: Çalışmaya alınan kronik HCV infeksiyonlu hastalara ilişkin ortalama veriler. Hastaların 30 u (%65) ELİSA ile anti-hbc negatif iken 16 sı (%35) pozitifti. Anti-HBcpozitif ve negatif olan hasta grupları arasında cinsiyet, yaş, serum ALT düzeyi ve karaciğer biyopsisinde gözlenen Knodell skoru ve fibroz skoru açısından istatistiksel anlamlı fark yoktu (tablo 2). Anti-HBc-pozitif Anti-HBc-negatif p Hasta sayısı Cinsiyet 10 kadın 6 erkek 15 kadın 15 erkek 0,549 (Yates düzeltmeli X 2 ) Yaş 49,25±10,38 45,10±10,02 0,194 (Student t) Serum ALT 63,68±58,33 73,96±73,86 0,633 (Student t) Knodell skoru 9,56±2,73 8,93±2,89 0,479 (Student t) 15

16 Fibroz skoru 1,75±0,85 1,66±0,99 0,778 (Student t) Tedaviye cevaplı olgu sayısı ,354(Yates düzeltmeli X 2 ) Tablo 2: Kronik HCV infeksiyonu olup anti-hbc-pozitif ve negatif olan olgulara ilişkin özellikler. Kronik HCV infeksiyonuna yönelik olarak uygulanan ribavirin ve interferondan oluşan standart tedavi ile 30 (%65) hastada tedaviye cevap gözlenirken 16 (%35) hasta cevapsız kaldı. ELİSA ile anti-hbc negatif olan 30 hastanın 21 inde (%70) tedaviye cevap varken anti- HBc pozitif olan 16 hastanın 9 unda (%56) tedaviye cevap gözlendi. Tedaviye cevap açısından anti-hbc-pozitif ve negatif olan olgular arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmedi. Anti-HBc-pozitif hastalarda tedaviye cevap veren ve vermeyen hasta grupları arasında yaş, cinsiyet, serum ALT değeri ve karaciğer biyopsisinde Knodell skoru ve fibroz skoru açısından istatistiksel anlamlı fark yoktu. Anti-HBc-negatif hastalarda tedaviye cevap veren ve vermeyen hasta grupları arasında yaş, cinsiyet, serum ALT değeri ve karaciğer biyopsisinde Knodell skoru ve fibroz skoru açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Bu bulgular tablo 3 ve 4 te özetlenmiştir. Tedaviye cevaplı Tedaviye cevapsız p Yaş 48,77±10,34 49,85±11,24 0,845 (Student t) Serum ALT 66,55±58,18 60,00±62,97 0,832 (Student t) 16

17 Knodell skoru 9,11±3,14 10,14±2,19 0,473 (Student t) Fibroz skoru 1,66±0,86 1,85±0,89 0,674(Student t) Cinsiyet 5 kadın 4 erkek 5 kadın 2 erkek 0,633 (Fisher testi) Tablo 3: Anti-HBc-pozitif olan hasta grubunda tedaviye cevap veren ve cevapsız hastalara ilişkin değerler. Tedaviye cevaplı Tedaviye cevapsız p Yaş 46,04±9,27 42,88±11,90 0,439 (Student t) Serum ALT 69,28±79,91 84,88±60,17 0,605 (Student t) Knodell skoru 9,23±2,79 8,22±3,19 0,389 (Student t) Fibroz skoru 1,61±1,07 1,77±0,83 0,696 (Student t) 17

18 Cinsiyet 12 kadın 9 erkek 4 kadın 5 erkek 0,694 (Fisher testi) Tablo 4: Anti-HBc-negatif olan hasta grubunda tedaviye cevap veren ve cevapsız hastalara ilişkin değerler anti-hbc-pozitif anti-hbc-negatif 5 0 cevaplı cevapsız Şekil 3: Anti-HBc-pozitif ve negatif olan kronik HCV infeksiyonlu hastaların interferon tedavisine cevap açısından karşılaştırılması 18

19 Knodell Fibroz anti-hbc-pozitif anti-hbc-negatif Şekil 4: Anti-HBc-pozitif ve negatif hastaların karaciğer biyopsisinde Knodell skoru ve fibroz skoru açısından karşılaştırılması 19

20 Yaş ALT anti-hbc-pozitif Şekil 5: Anti-HBc-pozitif ve negatif hastaların yaş ve serum ALT düzeyleri açısından karşılaştırmaları Erkek Kadın anti-hbcnegatif anti-hbcpozitif anti-hbcnegatif Şekil 6: Anti-HBc-pozitif ve negatif hastaların cinsiyet açısından karşılaştırılması TARTIŞMA 20

21 Kendiliğinden veya tedavi ile HBsAg si kaybolan bazı hastalarda serum ve/veya karaciğerde hassas PZR teknikleri ile düşük düzeyde HBV-DNA varlığı gösterilmiş ve bu durum okült HBV infeksiyonu olarak tanımlanmıştır (2). Akut HBV infeksiyonu sonrasında iyileşen hastalarda HBsAg negatifleşir. İnfeksiyonun seyri sırasında oluşan antikorlar genellikle hayat boyu kanda saptanırlar. Bazı hastalarda ise anti-hbs kaybı ile birlikte geçirilmiş infeksiyona ait tek belirti olarak anti-hbc-pozitifliği kalır (47). Bu nedenle okült HBV infeksiyonu serolojik olarak en sık anti-hbc-pozitifliği ile birlikte görülür (28, 48). Okült HBV infeksiyonu tanısında HBV-DNA tesbiti için en duyarlı yöntem nested PZR dir. Ancak okült HBV infeksiyonunda serum HBV-DNA sı dalgalanmalar gösterebileceğinden okült hepatit varlığına rağmen HBV-DNA negatif bulunabilir (11). Ayrıca serum HBV-DNA sı negatif olduğu halde karaciğer dokusunda HBV-DNA pozitifliği bulunabilir (12, 24). Kısacası okült HBV infeksiyonu tanısında PZR ile HBV-DNA tetkikinin duyarlılığı düşüktür. Bu nedenle bazı çalışmalar anti-hbc-pozitifliğini okült HBV infeksiyonu göstergesi olarak almışlardır (3). Biz de çalışmamızda anti-hbc-pozitifliğini okült HBV infeksiyonu göstergesi olarak aldık. Okült HBV infeksiyonu bazı hasta gruplarında daha sıktır. Bu hasta gruplarından biri de kronik HCV infeksiyonlu hastalardır (8). Bazı çalışmalarda kronik HCV infeksiyonu bulunan hastalarda geçirilmiş HBV infeksiyonunu gösteren serolojik testlerin (ELISA ile anti-hbc ve anti-hbs) normal populasyona göre daha yüksek oranda (% 50-55) pozitif bulunduğu öne sürülmüştür (49, 50). Benzer bulaşma yollarına sahip olmasından dolayı kronik HCV infeksiyonlu hastalarda geçirilmiş HBV infeksiyonunu gösteren anti-hbc-pozitifliğinin sık görülmesi beklenen bir gelişmedir (51, 52). Ayrıca HCV ve HBV infeksiyonunun birlikte bulunduğu bireylerde HBV replikasyonunun HCV core proteini aracılığı ile baskılanmasının okült hepatite yol açabileceği öne sürülmüştür (53). Kronik HCV ve HBV infeksiyonun beraber bulunduğu hastalarda HBV-DNA seviyesinin daha düşük bulunması ve bunlarda HBsAg negatifliğinin daha sık görülmesinin nedeni olarak bu mekanizma ileri sürülmüştür 21

22 (27). Ayrıca kronik HCV infeksiyonu ve okült HBV infeksiyonu olan hastalarda HBV core promoter ve X bölgelerinde 8 nükleotidlik delesyon olduğu gösterilmiştir (28). HBV infeksiyonunun tek başına olduğu hastalarda bu delesyon gösterilememiştir (29). Bu mutasyona sahip suşla koinfeksiyon bulunan hastalar tek başına HCV infeksiyonu bulunanlara göre daha fazla serum HCV RNA seviyesi gösterirler (28). Bu bulgular mutant suşun HCV replikasyonunu artırdığını ve baskın infeksiyon haline getirdiğini göstermektedir. Bu teorinin karşısında yer alan tek durum koinfeksiyonlu ve okült HBV infeksiyonlu hastaların yalnızca % 30 unun mutant suşa sahip olmasıdır (28). Türkiyede tesadüfen seçilmiş bireylerde anti- HBc-pozitifliği % 30,9 oranında pozitif bulunmuştur (54). Çalışmaya aldığımız kronik HCV li olgularda ise bu oran % 34 bulunmuştur ve normal topluma göre istatistiksel olarak fark göstermemektedir. (Student t testi; p>0,05). HBV infeksiyonunun iyileşmesi ile okült HBV infeksiyonu arasındaki sınır net değildir. İyileşme her hastada HBV un tamamen eradikasyonu anlamına gelmez, ancak güçlü bir immun yanıt ile baskılanmıştır. Araya giren immunsupresyon yeniden aktivasyona yol açabilir (9, 55). Örneğin HBsAg-negatif/anti-HBc-pozitif hastalardan yapılan kan transfüzyonları ve karaciğer transplantasyonlarından sonra alıcıda akut HBV infeksiyonu oluşabildiği gösterilmiştir (56). Bu durumda kronik HCV infeksiyonlu hastalarda klinik gidiş ve tedaviye cevap üzerine okült HBV infeksiyonunun etkisinin ne olduğu sorusu akla gelmektedir. Okült HBV infeksiyonu bulunanlarda interferon reseptör sayısının azaldığı gösterilmiştir. HCV infeksiyonuyla okült HBV infeksiyonunun birlikte bulunduğu olgularda kronik HCV infeksiyonunun tedaviye kötü cevap vermesinde bunun rol oynadığı öne sürülmektedir (41). Ayrıca HBV-DNA düzeylerinin kronik HCV infeksiyonu için verilen interferon tedavisinden etkilenmediği gösterilmiştir (41). Tablo 5 ve 6 da kronik HCV infeksiyonlu hastalarda anti- HBc-pozitifliği ve okült hepatitin serum ALT düzeyi, karaciğer histolojisi, tedaviye cevap ve siroz gelişimi üzerindeki etkisine dair literatür bilgileri derlenmiştir. Görüldüğü gibi anti- HBc-pozitifliğini kriter olarak alan kimi çalışmalarda (4, 39) okült hepatit karaciğer 22

23 histolojisi üzerine kötü yönde etki yaparken kimi çalışmada da (57, 58, 59) klinik gidişi etkilememektedir. İki çalışmada ise anti-hbc-pozitifliğinin interferona yanıtı azalttığı gösterilmiştir (4, 2, 39). Okült HBV infeksiyonu için PZR ile HBV-DNA pozitifliğini kriter olarak alan bazı çalışmalar (8, 16, 17, 24, 28, 29, 38, 39, 40, 41, 60, 61) okült HBV infeksiyonu bulunanlarda serum ALT düzeylerinin daha yüksek, karaciğer histolojisinin daha bozuk ve tedaviye cevabın daha kötü olduğunu gösterirken diğer çalışmalarda (18, 62, 63, 64, 65, 66) böyle bir ilişkiye rastlanmamıştır. Bizim çalışmamızda anti-hbc-pozitif ve negatif grup arasında yaş, cinsiyet, tedaviye yanıt, karaciğer histolojisi, ve serum ALT düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (tablo 2). Bu sonuç okült HBV infeksiyonunun HCV infeksiyonunun klinik gidişini etkilemediği yönündeki literatür bilgisiyle uygundur. Serum Histoloj Tedaviye Siroz Zignego, 1997 (4); Cacciola, ALT Farksı z i cevap Farksız Azalmış Farksız 1999 (39) Shev, 1997 (58); De Maria, 2000 (56); Kubo, 1999 (59) Giannini, Daha kötü - Daha - Artmış - Artmış (57) De Maria, 2000 kötü - Azalmış - (56) 23

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Prof. Dr. Reşat Özaras İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon AD. rozaras@yahoo.com Genel Bakış HBV Enfeksiyonunda Neredeyiz? Eradikasyon

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HÇ, 28 yş, E, Memur 2010 yılı ocak ayında kan bağışı sırasında sarılık olduğu söyleniyor. Başvuru sırasında bazen halsizlik ve

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı?

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sunum Planı Giriş HBsAg Pozitifliği Kronik Hepatit

Detaylı

OLGU. 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008

OLGU. 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008 OLGU 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008 OLGU 35 yaşında erkek hasta 2002 yılında Non-Hodgkin Lenfoma ( Diffüz büyük B hücreli ) CHOP verilmiş ( Adana dışında) 2006 tekrar KT için Ç.Ü.T.F. Onkoloji geliyor.

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Hepatit B ve İnsan 16. yy, Kore de Joseon Hanedanlığı ndan bir çocuk mumyası HBV genotip C2 3.000-100.000 yıl öncesine ait,

Detaylı

Kronik HCV li hemodiyaliz hastalarında occult HBV infeksiyonu sıklığı

Kronik HCV li hemodiyaliz hastalarında occult HBV infeksiyonu sıklığı AKADEMİK GASTROENTEROLOJİ DERGİSİ, 2005; 4 (2): 106-111 Kronik HCV li hemodiyaliz hastalarında occult HBV infeksiyonu sıklığı The prevalence of occult HBV infection in hemodialysis patients with chronic

Detaylı

Uzm. Dr. Cahide Saçlıgil Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi

Uzm. Dr. Cahide Saçlıgil Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi Uzm. Dr. Cahide Saçlıgil Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi Birçok hasta Hepatit B infeksiyonundan iyileşir ve Anti-HBs geliştirir gibi görünür. Kronik taşıyıcılarda HBsAg ( + ) fakat AntiHBs genellikle

Detaylı

Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Sunum Kapsamı HCV tanımı HCV enfeksiyonunun seyri Epidemiyoloji HCV genotiplerinin önemi, dağılımı Laboratuvarımızdaki

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi. Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi. Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi EKMUD İstanbul Günleri 1 Mart 2016 Kronik hepatit B ve C Kronik hepatit B ve C dünyada önemli

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Dr. Faruk KARAKEÇİLİ Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 22.01.2016 HATAY Tedavisi Zor Olgular! Zor hasta

Detaylı

İNAKTİF HBsAg TAŞIYICILARINDA SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ İZLEMİ VE HEPATİT B VİRUS YÜKÜNÜN ARAŞTIRILMASI

İNAKTİF HBsAg TAŞIYICILARINDA SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ İZLEMİ VE HEPATİT B VİRUS YÜKÜNÜN ARAŞTIRILMASI MİKROBİYOL MİKROBİYOLOJİ BÜLT 2007; 41: BÜLTENİ 429-433 429 İNAKTİF HBsAg TAŞIYICILARINDA SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ İZLEMİ VE HEPATİT B VİRUS YÜKÜNÜN ARAŞTIRILMASI THE FOLLOW-UP OF SERUM AMINOTRANSFERASE

Detaylı

KRONİK HEPATİT B DE GÜNCEL TEDAVİ. Doç.Dr.Beytullah YILDIRIM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı

KRONİK HEPATİT B DE GÜNCEL TEDAVİ. Doç.Dr.Beytullah YILDIRIM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı KRONİK HEPATİT B DE GÜNCEL TEDAVİ Doç.Dr.Beytullah YILDIRIM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı SUNUM PLANI: Genel Bilgiler Tedavide 2012 EASL Önerileri Tedavide kullanılan

Detaylı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı HCV İnfeksiyonu Akut hepatit C Kronik hepatit C HCV İnfeksiyonu Akut Viral

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GİZLİ HEPATİT B VARLIĞI YÖNÜNDEN ARAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ HASTALARININ GİZLİ HEPATİT B VARLIĞI YÖNÜNDEN ARAŞTIRILMASI MİKROBİYOL MİKROBİYOLOJİ BÜLT 2007; 41: BÜLTENİ 227-233 227 HEMODİYALİZ HASTALARININ GİZLİ HEPATİT B VARLIĞI YÖNÜNDEN ARAŞTIRILMASI INVESTIGATION OF HEMODIALYSIS PATIENTS IN TERMS OF THE PRESENCE OF OCCULT

Detaylı

Okült Hepatit B Enfeksiyonu Uzm.Dr. Mehmet Reşat CEYLAN

Okült Hepatit B Enfeksiyonu Uzm.Dr. Mehmet Reşat CEYLAN Okült Hepatit B Enfeksiyonu Uzm.Dr. Mehmet Reşat CEYLAN Viranşehir Devlet Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Hepatit B virüs (HBV) enfeksiyonu tüm dünyada yaklaşık 350-400

Detaylı

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ *

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * Emel Aslan, Reşit Mıstık, Esra Kazak, Selim Giray Nak, Güher Göral Uludağ Ü Tıp Fakültesi *Uludağ Ü Bilimsel

Detaylı

Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi. Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş

Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi. Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş Giriş Hemodiyaliz hastalarında enfeksiyon önemli mortalite nedenleri arasındadır Hepatit C

Detaylı

Uzm. Dr. Burcu Uysal Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kırşehir

Uzm. Dr. Burcu Uysal Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kırşehir Uzm. Dr. Burcu Uysal Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kırşehir Tanım Sadece anti-hbc IgG nin saptanması Virusla karşılaşmayı gösteren en duyarlı gösterge En çok görülen olağan dışı

Detaylı

Akut Ve Kronik HBV İnfeksiyonunda Doğal Seyir

Akut Ve Kronik HBV İnfeksiyonunda Doğal Seyir güncel gastroenteroloji 14/2 Akut Ve Kronik HBV İnfeksiyonunda Doğal Seyir Halil DEĞERTEKİN 1, Ali Kemal OĞUZ 2 Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi, 1 Gastroenteroloji Bilim Dalı, 2 İç Hastalıkları Ana Bilim

Detaylı

Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer

Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer Near East University Faculty of Medicine Infectious Diseases and Clinical Microbiology HCV tarihçesi 1989 Hepatitis C (HCV) genomu

Detaylı

Kronik Hepatit B tedavisinde HBsAg klirensinin önemi

Kronik Hepatit B tedavisinde HBsAg klirensinin önemi Kronik Hepatit B tedavisinde HBsAg klirensinin önemi Prof. Dr. Hasan ÖZKAN Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı HBV İmmun Cevabı Çift Tarafı Keskin Kılıç 2 1. Efektif immun cevap

Detaylı

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD.

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. Kasım-1999 HK 41 yaş, erkek Öğretmen Gaziantep Yakınması: Yok Bir yıl önce tesadüfen HBsAg

Detaylı

KONU 24A HEPATİT C. Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ

KONU 24A HEPATİT C. Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ 165 KONU 24A HEPATİT C Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ Hepatit C virusu (HCV) hemodiyaliz hastalarında kronik karaciğer hastalığının en sık nedenidir. Hepatit C virus infeksiyonu, ülkemizde hemodiyaliz ünitelerinin

Detaylı

HBV-HCV TRANSPLANTASYON. Dr Sevgi Şahin Özel Gaziosmanpaşa Hastanesi

HBV-HCV TRANSPLANTASYON. Dr Sevgi Şahin Özel Gaziosmanpaşa Hastanesi HBV-HCV TRANSPLANTASYON Dr Sevgi Şahin Özel Gaziosmanpaşa Hastanesi HBV infeksiyonu ve HD HBV infeksiyonu insidansı agresif aşılama politikaları ile azalmıştır A.B.D: %1 seropozitif HBV TÜRKİYE: %3.9-4.8

Detaylı

Özgün Araştırma. Mürüvvet DOĞUKAN 1, Ahmet KİZİRGİL 1, Ayhan DOĞUKAN 2

Özgün Araştırma. Mürüvvet DOĞUKAN 1, Ahmet KİZİRGİL 1, Ayhan DOĞUKAN 2 Özgün Araştırma Hemodiyaliz, Periton Diyalizi ve Prediyaliz Hastalarda Gizli Hepatit B Enfeksiyonunun Polimeraz Zincir Reaksiyonu The Investigation of Occult Hepatitis B Infection in Hemodialysis, Peritoneal

Detaylı

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya Akut Hepatit C Tedavisi Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya HCV DSÖ verilerine göre tüm dünya nüfusunun %3 ü (yaklaşık 170 milyon kişi) HCV ile infekte. İnsidans;

Detaylı

HBV VE HCV KOENFEKSİYONU

HBV VE HCV KOENFEKSİYONU HBV VE HCV KOENFEKSİYONU Prof. Dr. Hasan Özkan, Uz. Dr. Mustafa Yakut Epidemiyoloji Hepatit B virüs enfeksiyonu ile hepatit C virüs birlikteliği Güneydoğu Asya ve Akdeniz ülkelerinde daha sık görülmektedir.

Detaylı

Olgu sunumu. Dr. Selma Gökahmetoğlu. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ

Olgu sunumu. Dr. Selma Gökahmetoğlu. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Olgu sunumu Dr. Selma Gökahmetoğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Olgu D. E., 34 yaşında, bayan, iki çocuklu, çalışmıyor, Kayseri Başvuru

Detaylı

Kronik Hepatit B ve C

Kronik Hepatit B ve C İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri TÜRKİYEDE SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLAR II Sindirim Sistemi Hastalıkları Akciğer Kanserine Güncel Yaklaşım Sempozyum Dizisi No:58 Kasım 2007;

Detaylı

Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa

Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa Olgunun asıl sahibi olan kişi Dr. Derya KETEN Necip Fazıl Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

Hepatit B enfeksiyonu, akut ve kronik karaci-

Hepatit B enfeksiyonu, akut ve kronik karaci- Güncel Gastroenteroloji Okült (OCCULT) Hepatit B Enfeksiyonu Benan KASAPO LU 1, Cansel TÜRKAY 2 Fatih Üniversitesi T p Fakültesi, ç Hastal klar Ana Bilim Dal 1, Gastroenteroloji Bilim Dal 2, Ankara Hepatit

Detaylı

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi?

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi? GEBELİKTE HEPATİT Gebelik ve hepatit Gebelik ve hepatit iki ayrı durumu anlatır. Birincisi gebelik sırasında ortaya çıkan akut hepatit tablosu, ikincisi ise kronik hepatit hastasının gebe kalmasıdır. Her

Detaylı

Tedaviye Yanıtlı Kronik HBV Enfeksiyonunda Alevlenme Hepatiti Gelişimini Belirleyen Değişkenler

Tedaviye Yanıtlı Kronik HBV Enfeksiyonunda Alevlenme Hepatiti Gelişimini Belirleyen Değişkenler İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 2011;12(2):72-78 doi: 10.5505/1304.8503.2011.63935 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Tedaviye Yanıtlı Kronik HBV Enfeksiyonunda Alevlenme Hepatiti Gelişimini Belirleyen

Detaylı

Hepatit B enfeksiyonu sebep olduğu klinik sorunlar

Hepatit B enfeksiyonu sebep olduğu klinik sorunlar HBsAg (+) HASTAYA YAKLAŞIM Dr. Abdullah SONSUZ İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları-Gastroenteroloji Bilim Dalı, İstanbul Hepatit B enfeksiyonu sebep olduğu klinik sorunlar bakımından

Detaylı

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır.

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. GİRİŞ Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. HBeAg pozitif annelerden bebeğe bulaş oranı % 90 dır. Perinatal olarak kazanılan

Detaylı

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var KARACİĞER NEDEN ÖNEMLİ 1.Karaciğer olmadan insan yaşayamaz! 2.Vücudumuzun laboratuardır. 500 civarında görevi var! 3.Hasarlanmışsa kendini yenileyebilir! 4.Vücudun

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü ÖZET Amaç: HCV-HBV koinfeksiyonlu olgularda viral replikasyon durumunun kesitsel de erlendirmesi ve koinfeksiyonlu olgularla kronik HBV infeksiyonlu olgular n HBV replikasyonu aç s ndan karfl laflt r lmas.

Detaylı

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Olgu 1 28 yaşında erkek Ortopedi

Detaylı

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 27 (1) 17-21, 2005 17

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 27 (1) 17-21, 2005 17 Özbilge, ARAŞTIRMALAR Zeyrek, Uzala (Research Mızraklı, Reports) Tümkaya HEPATİT B VİRUS DNA POZİTİFLİĞİ VE SEROLOJİK TESTLER* DNA positivity of Hepatitis B virus and serological tests Hatice ÖZBİLGE 1,

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA OKÜLT VİRAL B HEPATİT SIKLIĞI VE HEPATİT C ENFEKSİYONUNUN OKÜLT VİRAL B HEPATİT SIKLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA OKÜLT VİRAL B HEPATİT SIKLIĞI VE HEPATİT C ENFEKSİYONUNUN OKÜLT VİRAL B HEPATİT SIKLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ ii T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI HEMODİYALİZ HASTALARINDA OKÜLT VİRAL B HEPATİT SIKLIĞI VE HEPATİT C ENFEKSİYONUNUN OKÜLT VİRAL B HEPATİT SIKLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ

Detaylı

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında

Detaylı

İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu. Dr. Yunus Gürbüz

İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu. Dr. Yunus Gürbüz İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu Dr. Yunus Gürbüz SUNU PLANI Hepatit C hastalarının takip ve tedavisinde kullanılan kavramlar Olgu sunumu Yeniden tedavide seçenekler Hızlı Virolojik

Detaylı

Mardin Ýlinde Elektif Cerrahi Öncesi Tetkik Edilen Çocuklarda HBV, HCV ve HIV Seroprevalansý

Mardin Ýlinde Elektif Cerrahi Öncesi Tetkik Edilen Çocuklarda HBV, HCV ve HIV Seroprevalansý ARAªTIRMA Alicem Tekin 1 Bahattin Aydoðdu 2 1 Mardin Kadýn Doðum ve Çocuk Hastalýklarý Hastanesi, Týbbi Mikrobiyoloji laboratuarý, Mardin 2 Mardin Kadýn Doðum ve Çocuk Hastalýklarý Hastanesi, Çocuk Cerrahi

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

OLGU SUNUMU. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD OLGU SUNUMU Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD VHÇG, Hepatit Kampı, Bolu, 01.03.2014 Olgu MŞ, 58 yaş, erkek, emekli Rutin yapılan tetkikler sırasında anti-hcv pozitif

Detaylı

HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU

HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 14.03.2013, Kervansaray Lara Otel, Antalya Olgu Erkek, 44 yaşında, bekar On yıl önce, yurt

Detaylı

Kronik Hepatitlerin serolojik ve moleküler tanısı Doç. Dr. Kenan Midilli

Kronik Hepatitlerin serolojik ve moleküler tanısı Doç. Dr. Kenan Midilli Kronik Hepatitlerin serolojik ve moleküler tanısı Doç. Dr. Kenan Midilli İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültei Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Hepadnaviridae ailesi Orthohepadnavirus cinsi semisirküler (relaxed),

Detaylı

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Asıl Dr. Alpay alt başlık ARIstilini düzenlemek için tıklatın İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

Variables Associated with Relapse in Cases with Chronic HBV Infection who had Virological and Biochemical Response to Adefovir Treatment

Variables Associated with Relapse in Cases with Chronic HBV Infection who had Virological and Biochemical Response to Adefovir Treatment İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 2011;12(2):53-60 doi: 10.5505/1304.8503.2011.60362 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Adefovir Tedavisi ile Virolojik ve Biyokimyasal Yanıt Alınan Kronik Hepatit B Enfeksiyonlu

Detaylı

LAMİVUDİNE CEVAPLI HBeAg NEGATİF KRONİK HEPATİT B HASTALARININ UZUN SÜRELİ TAKİP SONUÇLARI

LAMİVUDİNE CEVAPLI HBeAg NEGATİF KRONİK HEPATİT B HASTALARININ UZUN SÜRELİ TAKİP SONUÇLARI LAMİVUDİNE CEVAPLI HBeAg NEGATİF KRONİK HEPATİT B HASTALARININ UZUN SÜRELİ TAKİP SONUÇLARI Dr. Bahadır Ceylan, 1 Dr. Muzaffer Fincancı, 1 Dr. Cüneyt Müderriso lu, 2 Dr. Ferda Soysal, 1 Dr. Gülhan Eren

Detaylı

KRONİK HEPATİT C Lİ HASTALARDA HEPATİT C VİRUSU (HCV) GENOTİPLERİ İLE ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE HCV-RNA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI

KRONİK HEPATİT C Lİ HASTALARDA HEPATİT C VİRUSU (HCV) GENOTİPLERİ İLE ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE HCV-RNA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kısa Bildiri/Short Communication Mikrobiyol Bul 2010; 44: 111-115 KRONİK HEPATİT C Lİ HASTALARDA HEPATİT C VİRUSU (HCV) GENOTİPLERİ İLE ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE HCV-RNA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN

Detaylı

KRONİK HEPATİT B TEDAVİSİNDE GÜNCEL DURUM

KRONİK HEPATİT B TEDAVİSİNDE GÜNCEL DURUM ANKEM Derg 2011;25(Ek 2):234-237 KRONİK HEPATİT B TEDAVİSİNDE GÜNCEL DURUM Tansu YAMAZHAN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, İZMİR tansu.yamazhan@ege.edu.tr

Detaylı

Hepatit B, akut hepatitin ve kronik viral enfeksiyonların en sık nedenidir.

Hepatit B, akut hepatitin ve kronik viral enfeksiyonların en sık nedenidir. Hepatit (karaciğer iltihabı) ilaçlar, toksik maddeler, otoimmün hastalıklar, alkol, virüsler gibi bir çok nedenle oluşabilirse de % 95 nedeni hepatit virüsleri (hepatit A,B,C,D,E) dir. Hepatit B, akut

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD. Viroloji Ünitesi

Yrd. Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD. Viroloji Ünitesi Hepatit C enfeksiyonlarında yeni bir laboratuvar testi: HCV kor (özyapı) antijeni Yrd. Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD. Viroloji Ünitesi Hepatit

Detaylı

Hepatit B Virus (HBV) İnfeksiyonunda Serolojik Belirteçler, Transaminaz Düzeyleri Ve HBV DNA nın Birlikte Değerlendirilmesi #

Hepatit B Virus (HBV) İnfeksiyonunda Serolojik Belirteçler, Transaminaz Düzeyleri Ve HBV DNA nın Birlikte Değerlendirilmesi # Araştırma Hepatit B Virus (HBV) İnfeksiyonunda Serolojik Belirteçler, Transaminaz Düzeyleri Ve HBV DNA nın Birlikte Değerlendirilmesi # Canan KÜLAH 1, Füsun CÖMERT 1, Nagihan ÖZLÜ 1, Özlem EROĞLU 1, İshak

Detaylı

Uz.Dr.Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikrobiyoloji KLİMİK Kongresi-Mart 2013

Uz.Dr.Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikrobiyoloji KLİMİK Kongresi-Mart 2013 Uz.Dr.Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikrobiyoloji KLİMİK Kongresi-Mart 2013 HIV/HBV KOENFEKSİYONU HIV ile enfekte bireylerin üçte ikisi hepatit B virusu ile karşılaşmış olup,

Detaylı

SUT HEPATİTLERİ NASIL TEDAVİ EDİYOR?

SUT HEPATİTLERİ NASIL TEDAVİ EDİYOR? SUT HEPATİTLERİ NASIL TEDAVİ EDİYOR? Dr. Bahar ÖRMEN İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Kronik Hepatitlerde Tedavinin

Detaylı

NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ*

NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ* ANKEM Derg 2015;29(1):3640 doi: 10.5222/ankem.2015.036 Araştırma NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ* Deniz

Detaylı

ÖZEL VAKALARDA KRONİK B HEPATİT TEDAVİSİ. Uzm.Dr. Saadet Yazıcı

ÖZEL VAKALARDA KRONİK B HEPATİT TEDAVİSİ. Uzm.Dr. Saadet Yazıcı ÖZEL VAKALARDA KRONİK B HEPATİT TEDAVİSİ Uzm.Dr. Saadet Yazıcı SİROZ(KOMPANSE -DEKOMPANSE) OLGULARDA TEDAVİ Karaciğer sirozunun en önemli nedenlerinden biri HBV dır. Ölüm genellikle k.c yetmezliği, HCC,

Detaylı

HBV Reaktivasyonu. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

HBV Reaktivasyonu. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HBV Reaktivasyonu Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 5. EKMUD Bilimsel Platformu, 1-5 Nisan, Sheraton Oteli, Çeşme Sunum Planı Tanım Nedenleri Etiyopatogenez Tedavi

Detaylı

Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015

Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015 Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015 Doç.Dr. Elif Şahin Horasan Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kronik hepatit B Tüm

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Güncel Durum

Kronik Hepatit B Tedavisinde Güncel Durum Kronik Hepatit B Tedavisinde Güncel Durum Dr.Tansu Yamazhan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji İZMİR İçerik Neden başaramıyoruz? Yeni etkili ilaç? Yeni tedavi

Detaylı

TRANSFÜZYONLA BULAŞAN HASTALIKLAR TARAMA TESTİYAPILANLAR: HEPATİTLER VE HIV

TRANSFÜZYONLA BULAŞAN HASTALIKLAR TARAMA TESTİYAPILANLAR: HEPATİTLER VE HIV TRANSFÜZYONLA BULAŞAN HASTALIKLAR TARAMA TESTİYAPILANLAR: HEPATİTLER VE HIV Doç. Dr. Mustafa GÜL Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1 Sunum Planı Transfüzyonla

Detaylı

GEBELERDE KRONİK HEPATİT B TEDAVİSİ. Doç. Dr. Sabahattin Ocak Mustafa Kemal Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD

GEBELERDE KRONİK HEPATİT B TEDAVİSİ. Doç. Dr. Sabahattin Ocak Mustafa Kemal Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD GEBELERDE KRONİK HEPATİT B TEDAVİSİ Doç. Dr. Sabahattin Ocak Mustafa Kemal Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD Dünyada 350-400 milyon insan hepatit B virüsü ile enfektedir Dünyadaki kadınların yaklaşık

Detaylı

HEPATOTROPİK OLANLAR A, B, C, D, E, G F????? DİĞERLERİ HSV CMV EBV VZV HIV RUBELLA ADENOVİRÜS

HEPATOTROPİK OLANLAR A, B, C, D, E, G F????? DİĞERLERİ HSV CMV EBV VZV HIV RUBELLA ADENOVİRÜS HEPATOTROPİK OLANLAR A, B, C, D, E, G F????? DİĞERLERİ HSV CMV EBV VZV HIV RUBELLA ADENOVİRÜS.. HGV hariç (hafif hastalık veya hastalık yok) diğerleri benzer klinik tablo oluşturur. HBV DNA virüsü, diğerleri

Detaylı

VİRAL HEPATİTLERİN ÜLKEMİZDEKİ DEĞİŞEN EPİDEMİYOLOJİSİ

VİRAL HEPATİTLERİN ÜLKEMİZDEKİ DEĞİŞEN EPİDEMİYOLOJİSİ ANKEM Derg 213;27(Ek 2):128-134 VİRAL HEPATİTLERİN ÜLKEMİZDEKİ DEĞİŞEN EPİDEMİYOLOJİSİ Selma TOSUN İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği,

Detaylı

HBV ve HCV Moleküler Tanı. Dr. Cafer Eroğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi

HBV ve HCV Moleküler Tanı. Dr. Cafer Eroğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi HBV ve HCV Moleküler Tanı Dr. Cafer Eroğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi HBV ve HCV de Moleküler Tanı Kültür Ǿ, Hayvan modelleri, mutasyon oranı HBV DNA veya HCV RNA sının gösterilmesi için

Detaylı

Hepatit B Virus İnfeksiyonu İle Savaşımda Ülke Kaynaklarının Ekonomik Kullanımı #

Hepatit B Virus İnfeksiyonu İle Savaşımda Ülke Kaynaklarının Ekonomik Kullanımı # Araştırma Hepatit B Virus İnfeksiyonu İle Savaşımda Ülke Kaynaklarının Ekonomik Kullanımı # Selma TOSUN 1, Mehmet Semih AYHAN 2, Bingül İSBİR 3 1 Manisa Devlet Hastanesi, Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon

Detaylı

Hepatit Göstergelerini Nas l Yorumlamal y z? Olağan D ş Profiller Nelerdir?

Hepatit Göstergelerini Nas l Yorumlamal y z? Olağan D ş Profiller Nelerdir? Hepatit Göstergelerini Nas l Yorumlamal y z? Olağan D ş Profiller Nelerdir? Ahmet DANALIOĞLU*, Fatih BEŞIŞIK** * SSK Vak f Gureba Eğitim Hastanesi, İç Hastal klar II. Kliniği, Gastroenteroloji Departman,

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

KRONİK HEPATİT B - DOĞAL SEYİR

KRONİK HEPATİT B - DOĞAL SEYİR KRONİK HEPATİT B - DOĞAL SEYİR Doç. Dr. Bülent Kantarçeken GİRİŞ Hepatit B virüs (HBV) enfeksiyonu halen tüm dünyada en önde gelen sağlık sorunlarından biridir. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri serolojik

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

Kanserli Hastalarda Hepatit B ve C S kl : Vaka Kontrol Çal flmas

Kanserli Hastalarda Hepatit B ve C S kl : Vaka Kontrol Çal flmas ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI MAKALE / ARTICLE International Journal of Hematology and Oncology Kanserli Hastalarda Hepatit B ve C S kl : Vaka Kontrol Çal flmas Güngör UTKAN*, Alpay AZAP**,

Detaylı

SINIR DEĞERLER NE ÖNERİLİR? Düzen Laboratuvarlar Grubu

SINIR DEĞERLER NE ÖNERİLİR? Düzen Laboratuvarlar Grubu SEROLOJİK TANIDA SINIR DEĞERLER NASIL DEĞERLENDİRİLİR? NE ÖNERİLİR? Dr. Tutku TANYEL Dr. Tutku TANYEL Düzen Laboratuvarlar Grubu Şüpheli ilişkimin üzerinden 5 gün geçti acaba ne testi yaptırsam HIV bulaşıp

Detaylı

Hepatit B Virus (HBV) DNA Düzeyleri ile Serum Alanin Aminotransferaz Düzeyleri ve HBV Serolojik Göstergeleri Arasındaki İlişki

Hepatit B Virus (HBV) DNA Düzeyleri ile Serum Alanin Aminotransferaz Düzeyleri ve HBV Serolojik Göstergeleri Arasındaki İlişki Araştırma Hepatit B Virus (HBV) DNA Düzeyleri ile Serum Alanin Aminotransferaz Düzeyleri ve HBV Serolojik Göstergeleri Arasındaki İlişki Şükran KÖSE, Filiz OĞUZ GÜLCÜ, Selim TOPALOĞLU, Tuncer İYİ İzmir

Detaylı

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale Tedavi Uyum Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale SGK SUT Güncellemeler ECZANE İlaç temini Sisteme kayıt Reçetenin muadille değişimi HASTA UYUM HEKİM Tedavi kararı Günlük aktivite

Detaylı

HEPATİT B İNFEKSİYONU. Dr. Bilgehan Aygen

HEPATİT B İNFEKSİYONU. Dr. Bilgehan Aygen HEPATİT B İNFEKSİYONU Dr. Bilgehan Aygen Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon y Hastalıkları Anabilim Dalı KAYSERİ Hepatit B virusu Kor protein HBc DNA DNA polimeraz

Detaylı

www.expasy.ch/viralzone/all_by_species/94.html

www.expasy.ch/viralzone/all_by_species/94.html Türkiye de hepatit virüslerinin moleküler epidemiyolojisi Dr Hakan Abacıoğlu XXXIV Türk Mikrobiyoloji Kongresi Kıbrıs Moleküler epidemiyoloji nedir? Hepatit virüslerinin moleküler epidemiyolojisi neden

Detaylı

HEPATİT A TANI, TEDAVİ, KORUNMA

HEPATİT A TANI, TEDAVİ, KORUNMA HEPATİT A TANI, TEDAVİ, KORUNMA Dr. Hüseyin TURGUT Pamukkale Ünv. Tıp Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları AD, Denizli 1 Sunum Planı I. TANI Klinik Tanı Biyokimyasal Tanı Serolojik

Detaylı

HEPATİT B İNFEKSİYONUNDA TANI VE TEDAVİ

HEPATİT B İNFEKSİYONUNDA TANI VE TEDAVİ HEPATİT B İNFEKSİYONUNDA TANI VE TEDAVİ Kimler olası hepatit B enfeksiyonu yönünden incelenmelidir? Yüksek ve orta endemisiteye sahip bölgelerde doğan ve bu bölgelerden evlat edinilen kişiler, HBsAg pozitif

Detaylı

VİRAL HEPATİTLER. Doç.Dr.Mustafa Kemal ÇELEN

VİRAL HEPATİTLER. Doç.Dr.Mustafa Kemal ÇELEN VİRAL HEPATİTLER Doç.Dr.Mustafa Kemal ÇELEN Hepatit B virüs (HBV) infeksiyonu, bütün dünyada sık görülen ciddi seyirli bir karaciğer hastalığıdır. Bilindiği gibi Batı Ülkelerinde HBV infeksiyonunun sıklığı

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA HEPATİTLER DR TARKAN KARAKAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ GASTROENTEROLOJİ BD, ANKARA

DİYALİZ HASTALARINDA HEPATİTLER DR TARKAN KARAKAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ GASTROENTEROLOJİ BD, ANKARA DİYALİZ HASTALARINDA HEPATİTLER DR TARKAN KARAKAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ GASTROENTEROLOJİ BD, ANKARA Viral Hepatitler Hemodiyaliz (HD) hastalarında birçok kronik hepatit nedeni vardır, ancak bunlardan en öne

Detaylı

Kronik Hepatit B veya C li Hastalarda TTV (Tork Teno Virüs) İnsidansı

Kronik Hepatit B veya C li Hastalarda TTV (Tork Teno Virüs) İnsidansı Okmeydanı Tıp Dergisi 8():8-3, 0 doi:0.5/otd.0.008 Araştırma Kronik Hepatit B veya C li Hastalarda TTV (Tork Teno Virüs) İnsidansı Semih Kalyon*, Yeter Bayram*, Kemal Kutoğlu*, Seray Türkmen Kalyon**,

Detaylı

HIV Pozitif Olgularda Okült Hepatit B Varlığının Araştırılması

HIV Pozitif Olgularda Okült Hepatit B Varlığının Araştırılması Kısa Bildiri/Short Communication Mikrobiyol Bul 2011; 45(2): 353-358 HIV Pozitif Olgularda Okült Hepatit B Varlığının Araştırılması Investigation of Occult Hepatitis B in HIV Infected Patients Akif ALTINBAŞ

Detaylı

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU

Detaylı

Olgu Sunumu (İmmünyetmezlikli hastada viral enfeksiyonlar) Dr. A. Arzu Sayıner Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD

Olgu Sunumu (İmmünyetmezlikli hastada viral enfeksiyonlar) Dr. A. Arzu Sayıner Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Olgu Sunumu (İmmünyetmezlikli hastada viral enfeksiyonlar) Dr. A. Arzu Sayıner Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Olgu Dört ay önce eşinden böbrek nakli yapılan 62 yaşındaki

Detaylı

ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ. Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD

ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ. Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD Yıllık Bireysel Riskler Yüksek(>1:100): Suçiçeği bulaşı, anneden

Detaylı

Kronik Hepatit Tedavisinde Güncel Durum: Yeni Antiviraller Olgu Sunumu

Kronik Hepatit Tedavisinde Güncel Durum: Yeni Antiviraller Olgu Sunumu Kronik Hepatit Tedavisinde Güncel Durum: Yeni Antiviraller Olgu Sunumu 16.Ocak.2014 Dr. Deniz Özkaya Karşıyaka Devlet Hastanesi 1.Olgu 61 yaşında kadın hasta Yurt dışına (Hac ziyareti) çıkış sırasında

Detaylı

Hepatit C. Doç.Dr.Nail ÖZGÜNEŞ

Hepatit C. Doç.Dr.Nail ÖZGÜNEŞ Hepatit C Doç.Dr.Nail ÖZGÜNEŞ Hepatit C 1989 yılında izole edildi Dünya ölçeğinde 300 milyon kişi Hepatit C ile infekte 1990 yılında etkili test yöntemleri geliştirildi en önemli bulaş yolu kan transfüzyonlarıyken

Detaylı

* Kocaeli Üniversitesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ** Kocaeli SSK Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi

* Kocaeli Üniversitesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ** Kocaeli SSK Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi ADANA BAYINDIRLIK VE İSKAN MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞANLARININ VE AİLELERİNİN HEPATİT B TAŞIYICILIĞI VE TAKİBİ İLE HEPATİT B AŞILARINA KARŞI İMMÜN CEVABIN PROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Atiye FEDAKAR*,

Detaylı

Lafora hastalığı, Unverricht Lundborg hastalığı, Nöronal Seroid Lipofuksinoz ve Sialidozlar en sık izlenen PME'lerdir. Progresif miyoklonik

Lafora hastalığı, Unverricht Lundborg hastalığı, Nöronal Seroid Lipofuksinoz ve Sialidozlar en sık izlenen PME'lerdir. Progresif miyoklonik LAFORA HASTALIĞI Progressif Myoklonik Epilepsiler (PME) nadir olarak görülen, sıklıkla otozomal resessif olarak geçiş gösteren heterojen bir hastalık grubudur. Klinik olarak değişik tipte nöbetler ve progressif

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif. 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar

GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif. 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar HBV nin GEBELİĞE ETKİLERİ HBV, fertiliteyi etkilemez Proinflamatuar sitokin salınımını arttırsa da Maternal ve

Detaylı

GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER. Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği

GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER. Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER Uz.Dr.Funda Şimşek SSK Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon

Detaylı

Current Breakthroughs in the Management of HEPATITIS C

Current Breakthroughs in the Management of HEPATITIS C Current Breakthroughs in the Management of HEPATITIS C Special thanks for their educational support goes out to Hepatit C nin Yönetiminde Yenilikler: Öğrenme Hedefleri Genotip 1 kronik hepatit C tedavisinde

Detaylı

Olgularla Hepatit B tedavisi. Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi

Olgularla Hepatit B tedavisi. Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi Olgularla Hepatit B tedavisi Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi Sunum içeriği Hepatit B tedavisi Ulusal ve uluslar arası kılavuzlar S.U.T sorunları Olgular Sorunlu olgu gurubu

Detaylı

Hepatit C Virusu (HCV) RNA Pozitif Olgularda Genotip Dağılımı

Hepatit C Virusu (HCV) RNA Pozitif Olgularda Genotip Dağılımı Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 10: 21-24 / Ocak-Mayıs-Eylül 2009 Afyon Kocatepe Üniversitesi Hepatit C Virusu (HCV) RNA Pozitif Olgularda Genotip Dağılımı The Distribution Of Genotype

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı