Verilen ve Bulunan. Derleme Kasım Türkçesi: Işık Barış Fidaner. yersizseyler.wordpress.com

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Verilen ve Bulunan. Derleme Kasım 2014. Türkçesi: Işık Barış Fidaner. yersizseyler.wordpress.com"

Transkript

1

2 Verilen ve Bulunan Derleme Kasım 2014 Türkçesi: Işık Barış Fidaner yersizseyler.wordpress.com Kitabın LaTeX kodları yine CC Attribution- NonCommercial 3.0 Unported Lisansı altındadır. 2

3 İçindekiler James Gleick ın Enformasyon kitabının değerlendirmesi Alok Jha Büyük veri üzerine Noam Chomsky Yasalar üzerine Bruno Latour Makine-Öğrenmesi Üstadı Michael Jordan ile Büyük Veri Hülyaları ve Diğer Dev Mühendislik Çabaları Üzerine Lee Gomes Büyük Veri, Hayp, Medya ve Başlığa Konacak Diğer Provokatif Sözcükler Michael Jordan Demokrasinin Uzmanlara Bırakılması Slavoj Žižek Eleştirel Mühendisin Manifestosu Julian Oliver, Gordan Savičić, Danja Vasiliev

4 Uygulamalı Toplumsal Sanatlar Artur Żmijewski Eğiticileri Kim Eğitecek Gayatri Spivak ile görüşme Ryan Rafaty Dilin ve dil kuramının çalışılması Louis Hjemslev Analitik Motor üzerine Çevirmenin Notları: Not A Ada Lovelace

5 James Gleick ın Enformasyon kitabının değerlendirmesi Alok Jha 22 Kasım 2012 theguardian.com Gleick kendisine anıtsal bir görev veriyor insanlık tarihi boyunca enformasyonun öyküsünü anlatmak ve yerine getiriyor. Enformasyon çağı ndayız, hepimiz biliyoruz. Laptoplar ve akıllı telefonlar bizlerin arasında, hava dalgaları, kablolar ve optik fiberler aracılığıyla sayılamaz miktarlarda enformasyon uçurmakta. Banka işlemleri, hava durumu raporları, haberler, aşk öyküleri ve ayrılıklar etrafımızdaki makinelerin yaygın enformasyon işleme yeteneği üzerinden iletilmekte. Ama neden bu çağa enformasyon çağı demeliyiz, bunun yerine mesela 1450 de Johannes Gutenberg in matbaayı icat ederek yayıncılık devrimini başlatmasından sonraki yıllara enformasyon çağı demek varken? Veya iki bin yıl önce ilk kağıt parçalarının üretilerek öykülerin ve yönetici kayıtların paylaşımın kolaylaştırıldığı zamanlara? Peki ya yazının bilinen ilk kayıtları olan çivi yazılarının işlendiği Sümer kil tabletler? Veya türümüzün tarih öncesinde bir zaman dilin icat edilmesine? Her aşamada insanlar bir şeyleri iletmek istediler. Her aşamada enformasyon vardı ve enformasyon toplumumuzun evriminde itici bir güç oldu. Duayen bilim yazarı, muazzam başarı kazanan Kaos un yanısıra Richard Feynman ve Isaac Newton biyografilerinin yazarı James Gleick, insanlığın iletişimi daha hızlı, daha verimli ve daha erişilebilir kılma denemelerinin merceği altında enformasyonun tarihini değerlendiriyor. Gleick ın kendine ne kadar kapsamlı ve anıtsal bir görev verdiğini fark etmek için bu kitabın birkaç sayfasını Afrika daki davul öyküleri ile başlıyor okumanız yeterli. Enformasyon olarak bildiğimiz şey şimdi ne kadar 5

6 Çivi yazısı en az bilisayarlar ve akıllı telefonlar kadar türümüzün enformasyona hakimiyet öyküsünün bir parçasıdır. Fotoğraf: Araldo De Luca/Corbis aşina bir kavram da olsa, çok çok uzun bir zamanda gelişti. Gleick ın öyküsünde bozkırlar, avcı-toplayıcılar, kadim uygarlıklar, alfabeler, bilimin başlangıç zamanı (herhangi bir şeyin nasıl tanımlanacağını, nasıl ölçüleceğini daha kimsenin bilmediği zamanlar), matematiksel kodlar, veriler, elektronik ve kuantum fiziği var. Okuru yitirmeden bu kadar engin bir alanı tarayabilmek için iyi bir özgüven lazım. Gleick bunu yerine getirmiş. Kitap insan toplumunda bir öğenin gelişim çizelgesini çıkarma niyetiyle dosdoğru bir tarih olarak yazılmamış. Bunun yerine, her bölüm iletişime dair belki farkında bile olmadığınız varsayımlarınızı sarsan anekdotlarla zamanda geriye ve ileriye doğru sıçramakta. Örneğin alfabenin kendisinin çoğu insan 6

7 için yeni bir fikir olduğu şartlarda alfabetik in ne anlama geldiğini nasıl açıklardınız? İlk sözlükleri yazanların bunu yapması gerekmişti. Modern mesajlaşmalardan şikayet edenler 19. yüzyıldaki ilk elektrikli telgraflar üzerine olan bölümü ilginç bulabilirler. Mesaj göndermek pahalı olduğu için insanların buldukları kodlar ve kısaltmalar muhtemelen dili bozdukları için bugünkü cep telefonu kısaltmaları kadar şikayet konusu olmuş. Enformasyon fikrinin ortaya çıktığı yerler sonradan düşününce apaçık gelse de, kendi zamanlarında anlayışta büyük sıçramalar gerektirmiş olmalı. DNA nın yapısını keşfedenlerden Francis Crick, içeride saklanan enformasyon un proteinlerin inşasındaki rolünü anlatırken enformasyonla ilgili kod, transkripsiyon ve kütüphaneler gibi sözcükler üretmişti. Gleick, metnini bugün hepimizin aşina olduğu teknolojik enformasyon çağını önceden haber veren belirtilerle süslüyor: 19. yüzyılda network sözcüğünün çıkışı mesela; makineler olmadan önce kompüter lerin insan olmaları... Enformasyon u sindirmek o kadar kolay değil matematiksel enformasyon üzerine olan kısımların özünü anlayabilmek için birkaç kere okumam gerekti ki Claude Shannon un 1948 deki çığır açan çalışması için gerekli bir girizgah ama sonuçta bugün paylaştığımız enformasyon, bilgisayar bitleri biçiminde, karmaşık matematiğin, fiziğin ve elektroniğin bir mucizesi. İnsanlar, düşüncelerini yapılandırıp paylaşmalarını sağlayan ilk sözlü dili geliştirmelerinden beri uzun bir yol geldiler. Artık bu şeyleri yazıyoruz, yayınlıyoruz, kablolar boyunca iletiyoruz ve bilgisayar anahtarları ile şifreliyoruz. Bu yol boyunca aslına uygunluk ve kesinlik gelişti, ama dilin, yazının, modern programlamanın, network altyapısı ve bilgisayarlaşan dünyamızı oluşturan cihazların üretildiği süreçler dosdoğru olmadılar. Bu yüzden insanın enformasyona hakimiyetinin ardındaki hikaye olabildiğince detaylı olarak güneşi görmeyi hak ediyor. En kayda değer olan da belki bunun ne kadar hızlı bir şekilde gerçekleştiğidir. 7

8 Büyük veri üzerine Noam Chomsky 12 Temmuz 2013 Michigan konuşması 52. dakika Dinleyici (kadın): Bilimlerde ve özellikle dilbiliminde büyük veri çalışmalarının fonlanması ve teşvikine dönük yükselen trendi yorumlayabilir misiniz? Bununla sakatlanmış ama iş bulması da gereken öğrenciler olarak bizler buna nasıl direnebiliriz, ama iş de bulabiliriz? Noam Chomsky: Evet büyük veri... Biliyorsunuz bu çok cezbedici bir fikir. Teknolojik dergilere bakarsanız büyük veriye adanmış sayıları var. Bu günlerde bir sürü veri toplamak kolay. Mesela muhtemelen burada olan biten her şey Başkan Obama isterse okuyabilsin diye doğrudan Utah ta bir veri bankasına gidiyordur. (Dinleyiciler yüksek sesle gülerler) Ve bu... E-posta ile gönderdiğiniz her şey de, ve başka her yerde de öyle. Yani veri toplamanın bir sürü yolu var. Büyük veriyle çalışmak bayağı da kolay. Fazla düşünmek gerekmez, belki yardım edecek bir istatistikçi bulursunuz, ama, o zaman... Olsa olsa... Fazla çaba harcamadan, fazla düşünmeden bir sürü malzemeniz olur ve bu cezbedici bir şey. Düşünmek zordur, fikirlere sahip olmak zordur, çoğu kez işe yaramazlar, yani, onları izlemeniz gerekir, vesaire. O zaman neden kolay bir şey yapmayalım? Yani bunun arkasında bir ideoloji var, bu her yerde yapılamaz, mesela... Ciddi alanlarda yapılamaz, mesela... Yapılamayabilir... Hmm... Bazen bir sürü veri bir şeye yardımcı olabilir, eğer elinizde... Elinizde bir... İzlemek istediğiniz bir fikir varsa, çoğu kez veriye bakarak bunu test edebilirsiniz, ama neyi aradığınızı bilmeniz gerekir, bilirsiniz, yoksa, mesela... Düşünün ki birisi Ben biyolog olmak istiyorum diyor, tamam, siz de ona diyorsunuz ki: Kolay, Harvard Biyoloji Bölümü ne git, orada büyük 8

9 bir kütüphane var, hepsi orada, tamam? Git biyolog ol. (Dinleyiciler gülerler) Evet işte büyük veri bu. Neyi aradığınızı bilmiyorsanız herhangi bir şey yapamazsınız, ve aradığınız şeye dair bir anlayışınız da olması gerekir, bir çerçeveniz olması gerekir, vesaire. Ama bu yöndeki hareket... Cazibeyi görebilirsiniz, ve aslında bir lisansüstü öğrencisi ya da genç bir araştırmacıysanız, ve bir NSF hibesi almak istiyorsanız eğer, hapı yuttunuz. Hibe başvurusu... Aslında bu günlerde bir hibe almak çok zor, tamamen alakasız bir şey için başvurmadıysanız tabi. (Dinleyiciler güler) Mesela Ben büyük bir veri toplama çalışması yapacağım ya da dilbilimi için FMRRI kullanacağım gibi, özel bir şey için, bir amaç için değil, sırf büyük bir makine satın alayım diye, çünkü büyük makineler iyidir, vesaire. İşte bunlar araştırma ve fonlamanın bazı patolojileri. Bu... Buna alışmak lazım. Dinleyici (kadın): Yani o zaman ben hapı yutmuş muyum? (Kendi kendine güler, durur.) (Dinleyiciler yüksek sesle gülerler.) 9

10 Yasalar üzerine Bruno Latour 28 Ağustos 2014 Dijital Beşeriyet Açılış 1:25 Dinleyici (erkek): Merhaba. Toplumsal çalışmaların üçüncü çağı olarak titreşimden bahsettiniz. Eğer bu salonda bir doğa bilimcisi varsa, muhtemeldir, titreşimden bahsedildiğinde, merkezi limit teoremi ve benzer şeyler aklına gelir. Büyük sayılar varsa yasalar bulunacağını düşünebiliriz. Yani acaba dijital beşeriyet topluluğu olarak şu fikir karşısında duraksamalı mıyız: bir olay disiplini olmaktan, (.?.) deyişiyle, yasa disiplini olmaya geçelim, ya da ikisini karıştıralım. Büyük sayıların yasaları var mıdır ve bunlarla ne yapmalıyız? Biz de kültürün fizikçileri mi olmalıyız yoksa ait olduğumuz yerde mi kalmalıyız? Tırnak işareti. Sorum budur. Bruno Latour: Bunu yanıtlayabilir miyim emin değilim, çünkü... Ben doğa bilimlerinin yasalarına da çok inanan birisi değilim. Bence bu, görüngülere yakın bir dikkat içine girmenin bir yolu, yani... Romanı, romana dair Moretti nin argümanını alırsak, yasalara ulaşırsınız. Ama muazzam miktarda literatürün taranabilmesi çok daha ilginçtir. Bu yine yasa tespit etmek ve dijital beşeriyet alanını suni bir doğa bilimine dönüştürmek için midir? Bence tam tersi anlamdadır. Öbür yöne gider yani, büyük miktarda toplumsal-teknik pratiğin, birlikte kitap okuma işinin, karmaşık görüngülerin soruşturulması işinin donatılmasıdır. Doğa bilimleriyle arasındaki ilişkiyi bunlar oluşturur. Şu değil: Hah! Sizde ne kadar yasa varsa biz beşeriyette de var. Aksine: Biz de sizin gibiyiz, tartışmalı veri kümesi (ne diyelim) manzarasında yaşamaya alışın. Ve bence bu... Doğa bilimcilerle yaptığım işbirliğini düşünürsem, tabi ki bir yöne doğru gitmesi gerekir... Ama coğrafyacılarla konuşur- 10

11 sunuz, onların da kendi ekrantoryası [scriptorium screentorium] vardır... Yani yerel, küçük yasalarınız olabilir, ama gaye bu değildir, yani bence. Çünkü mesela... Dijital beşeriyet, pozitivist bilime dönüşmüş beşeriyet değildir; bizim de kendi ekrantoryamızla donatılmış olduğumuzu, farklı disiplinlerle fikir paylaşarak ortak tefsirler yapabileceğimizi olgularla öğrenmemizdir. Bütün mesele, çoğu zaman tartışmalı olan karmaşık verilerin yorumlanmasıdır. Yani tartışmalı veri manzarasında ortaklaşa keşif yapmaktır. Ve veri/data ya bence sublata denmeli, çünkü bu elde edilir, doneé değildir, pardon fransızcada... Buna doneé deriz, verili anlamında. Ve onlar elde edilir. Veri/data için bir sürü başka isim de var: kapta (fx: kapıyor), sublata (fx: çekiyor)... Ama veri/data denmemeli. Bu yüzden... O fikre girmeyeceğim, yani belki siz bu konuda çok daha fazlasını biliyorsunuzdur ama ben işbirliği yaparak roman yazmanın yasalarının bulunacağını düşünmüyorum. Ama bu kesinlikle roman yazmanın anlamını tamamen dönüştürür, beş roman yerine dört yüz roman olur. Ya da Venedik örneğinde, yani üzerinden geçebileceğiniz dokuz kilometrelik arşiviniz varsa eğer, Venedik in tarihini yazmanın anlamını tamamen dönüştürür. Ama üzerinden geçtiğiniz şey esasen çok özgül, çok yerel bir öğedir. Ve toplumsal bilimleri tamamen dönüştüren şey budur. Ama bu, yasalarla ilgili değildir, titreşimle ilgilidir, tam olarak fransız sosyolojisinin kurucularından Gabriel Tarde ın sözcüğe verdiği anlamda. Fransızcada bu sözcük var ama ingilizcede işlemiyor: réplique. Bu izler yoluyla çalıştığınız birçok şey réplique tir. Replikalar değil réplique: artçı sarsıntı. Twitter bir réplique kümesidir. Okumak, yorumlamak, yorumbilimsel çember birer réplique kümesidir. İşte titreşimle bunu kastediyorum. Öyle roman yazmanın yasalarını bulmaya dönük, ya da şehirsel büyümeyi yorumlamanın yasalarını bulmaya dönük türde bir şey değil. Hatta yasalar hep biraz matrak oluyor. 11

12 Makine-Öğrenmesi Üstadı Michael Jordan ile Büyük Veri Hülyaları ve Diğer Dev Mühendislik Çabaları Üzerine Lee Gomes 1 20 Ekim 2014 spectrum.ieee.org Boşbeleş Büyük-Veri işleri ve beyinden-esinlenmiş yongalar yanlış anladığımız şeylerden iki tanesi sadece Büyük verilerin böyle aşırı istekle benimsenmesi muhtemelen ulusal köprü çökmeleri salgınıyla kıyaslanacak düzeyde bir dizi analiz felaketiyle sonuçlanacak. İnsan beynine dayanan yongalar yaratan donanım tasarımcılarının angaje olduğu girişim muhtemelen abesle iştigal olduğu anlaşılacak bir inanca dayanmakta. Son zamanlardaki tersi yönlü iddialara rağmen, bilgisayar görmesinde kat etmiş olduğumuz ilerleme, Isaac Newton ın elma ağacının altında oturduğundan bugüne fizikteki ilerleme kadardır ancak. Bu sözler IEEE konferansında güvenliği kırıp abuk sabuk konuşan bir makinekırıcı çatlağın sözlerini andırıyor olabilir. Gerçekteyse bu görüşler bir IEEE Fellow una, Kaliforniya/Berkeley Üniversitesi Pedong Chen Seçkin Profesörü Michael I. Jordan a ait. Jordan, makine öğrenmesi üzerine dünyanın en saygın otoritelerinden birisi ve alanında uyanık bir gözlemci. Özgeçmişi tek başına dev bir veritabanı gerektirir, ve alanındaki konumu, 2013 Ulusal Araştırma Konseyi raporunun ( Dev Veri Analizinin Hudutları ) giriş yazısını yazmasına elveren bir düzeydedir. San Fransiscolu yazar Lee Gomes, IEEE Spectrum için 3 Ekim 2014 te onunla görüştü. 1 Eski Wall Street Journal muhabiri, yirmi yılı aşkın süredir Silikon Vadisini konu alıyor. 12

13 Fotoğraf-İllüstrasyon: Randi Klett Michael Jordan a sorduk... Hesaplamadan Bahsederken Neden Beyin Metaforları Kullanmayı Bırakmalıyız Makine Görmesine Dair Sisli Görüşümüz Büyük Veri Neden Büyük Bir Yıkım Olabilir 1 Milyar ABD Dolarıyla Ne Yapardı Tekillik Üzerine Nasıl Konuşmamak Gerekir P = NP Olup Olmamasından Daha Çok Neyi Önemsiyor Turing Testi Gerçekte Ne Anlama Geliyor 13

14 Hesaplamadan Bahsederken Neden Beyin Metaforları Kullanmayı Bırakmalıyız IEEE Spectrum: Yazılarınızdan çıkardığıma göre derin öğrenme, büyük veri, bilgisayar görmesi ve benzeri şeylere dair ortalıkta bir sürü yanlış bilgi olduğuna inanıyorsunuz. Michael Jordan: Doğrusu ortalıkta her akademik konuya dair bir sürü yanlış bilgi var. Medya insanların okuyacağı konular bulabilmek için elinden geleni yapmaya çalışıyor. Bunlar bazen kaydedilen gerçek başarıların ötesine geçiyor. Özellikle de derin öğrenme konusunda; ki bu konu 1980 lerin nöral ağlarının yeniden piyasaya sürülmesidir büyük ölçüde. Nöral ağlar aslında 1960 lardan gelir; görünüşe göre 20 yılda bir bunlarla alakalı yeni bir dalga oluyor. Şimdiki dalganın esas başarı öyküsü evrişimsel nöral ağ, ama bu fikir zaten önceki dalgada da mevcuttu. Ve hem önceki dalgada hem de şimdiki dalgada inatla varolan sorunlardan birisi, insanların bunların arkasında nörobilimle alakalı bir şey olduğuna dair çıkarımlar yapmalarıdır. Buna göre sanki derin öğrenmede, bilginin beyin süreçlerindeki işlenişine, öğrenilişine, karar verme süreçlerine dair, ya da beynin büyük miktarda veriyle nasıl başa çıktığına dair bir anlayıştan istifade edilmektedir. Bu çıkarımlar tamamen ve açıkça yanlıştır. Spectrum: Bir medya mensubu olarak demin söylediğinize şerh koyuyorum, çünkü akademisyenler de çoğu zaman onlardan bahseden öyküler yazacak insanlara muhtaç oluyorlar. Michael Jordan: Evet bu bir ortaklık. Spectrum: Hep edindiğim bir izlenim, bilgisayar bilimindeki insanlar ne zaman beynin nasıl çalıştığını tarif etseler, nörobilimcilerden asla duymayacağınız korkunç indirgemeci beyanlarda bulunuyorlar. Bunlara beynin karikatür modelleri dediniz. Michael Jordan: İnsanlara etiket yapıştırmak, bütün bilgisayar bilimcileri şöyle çalışırlar ya da bütün nörobilimciler böyle çalışırlar demek istemem. Ama şurası doğru ki nörobilimdeki derin ilkeler anlaşılana dek onlarca, hatta yüzlerce yıl geçecektir. İlerlemeler nörobilimin en düşük düzeylerinde yapılmakta. Yüksek biliş nasıl algılarız, nasıl hatırlarız, nasıl edimde bulunuruz meselelerinde ise nöronların nasıl bilgi sakladıklarına, nasıl hesaplama yaptıklarına, kuralların ne olduğuna, algoritmaların ne olduğuna, temsillerin ne olduğuna vb. dair hiçbir fikrimiz yok. Yani akıllı sistemlerin inşasında beyne dair bir anlayışı rehber alabileceğimiz bir çağda değiliz henüz. 14

15 Spectrum: Beynin karikatür modellerini eleştirmenizin yanısıra esasen daha ileri gidiyorsunuz ve nöral gerçekçilik fikrini belirli bir donanım ya da yazılım sisteminin sırf beynin şu veya bu varsayımsal karakteristiğini paylaştığı için daha akıllı olacağı fikrini tamamen eleştiriyorsunuz. Mesela benim sistemim beyne benziyor çünkü çok paralel diyen bilgisayar bilimcileri hakkında ne düşünürsünüz? Michael Jordan: Yani bunlar metafordur ve kullanışlı olabilirler. Akışlar ve geçiş hatları çeşitli devre türlerinden çıkmış metaforlardır. Sanırım 1980 lerin başında, bilgisayar bilimi ardışık mimarilerin, saklanmış bir programın ardışık olarak yürütüldüğü von Neumann paradigmasının egemenliğinde olduğundan, bunun neticesi olarak, bu paradigmanın dışına çıkmaya ihtiyaç vardı. Bu yüzden de insanların aradıkları yüksek paralellikte beyin metaforlarıydı. Bu da kullanışlı bir şeydi. Ama konu evrimleştikçe, ulaşılan çoğu ilerlemenin nöral gerçekçilikten gelmediği görüldü. Derin öğrenmedeki en başarılı algoritma, geri yayılım denilen bir tekniğe dayanır. Elinizde işleyici birimlerden oluşan katmanlar vardır, bu katmanların bitiş yerinde bulunan bir çıktıyı alırsınız, ve sinyali katmanlar üzerinden geriye doğru yayarak bütün parametreleri değiştirirsiniz. Beynin böyle bir şey yapmadığı gün gibi açıktır. Bu adım kesinlikle nöral gerçekçiliğe mesafe koymuş ama belirgin bir ilerlemeye yol açmıştır. Fakat insanlar bu belirli başarı öyküsünü, diğer bütün beyinsi sistem inşa denemeleriyle aynı kefeye koyma eğilimindeler, bu inşa denemeleri, başarıdan yana, geri yayılımın eline su dökemeyecek olsa bile. Spectrum: Nöral gerçekçiliğin başarısızlığı konusunda bir de nöral ağların hiç de nöral olmadıklarına değindiniz. Michael Jordan: Derin-öğrenme sistemlerinde spayklar [spike] yoktur, dendritler yoktur. Bunlarda bulunan ikiyönlü sinyaller de beyinde yoktur. Nöronların nasıl öğrendiğini bilmiyoruz. Acaba öğrenmenin sorumlusu aslında sinaptik ağırlıktaki küçük bir değişiklik midir? Yapay nöral ağlar bunu yapıyor. Beyindeki öğrenmenin nasıl gerçekleştiği hakkında pek az fikrimiz var. Spectrum: Mühendislerin yeni tasarladıkları yongaları bence dili inanılmaz istismar ederek tarif edişlerini hep okuyorum. Yongalarındaki nöron ya da sinaps lardan bahsediyorlar. Ama böyle bir şey mümkün değil; nöron dediğimiz, inanılmaz karmaşıklıkta, yaşayan, nefes alan bir hücredir. Biyolojinin dilini kendine mal eden bu mühendislerin tarif ettiği yapıların biyolojik sistemlerdeki karmaşıklıkla ne ilgisi olabilir ki? 15

16 Michael Jordan: Doğrusu burada biraz dikkatli olmak isterim. Nöral sözcüğünü kullanmayı sürdüren iki alanı ayırt etmenin önemli olduğunu düşünüyorum. Bunlardan biri derin öğrenmedir ki burada her nöron gerçekten karikatürdür. Nonlineer bir işlemden geçen lineer-ağırlıklı bir toplamdır bu. Herhangi bir elektrik mühendisi bu tür nonlineer sistemleri tanıyacaktır. Buna nöron demek, açıktır ki, olsa olsa, kısa bir gösterimdir. Bu gerçekten karikatürdür ler istatistiğinin lojistik regresyon denilen yordamı, nöronlarla hiçbir ilgisi olmasa da, tam olarak aynı küçük mimari parçadır. Tarif ettiğiniz şeyle alakalı ikinci alan, doğru anlıyorsam, gerçek bir beyin benzetimine ya da en azından gerçek nöral devre sisteminin basitleştirilmiş bir modeline yaklaşmayı hedeflemekte. Benim gördüğüm sorunsa araştırmaların bu sistemin algoritmik olarak neler yapabileceğinin anlaşılmasıyla eşleştirilmemesidir. Görmede olduğu gibi verileri alıp sorunları çözen bir öğrenme sistemiyle eşleştirilmiş değildir. Esasında bu, insanların bir gün kullanışlı algoritmalar keşfedeceği umuduna yaslanan küçük bir mimari parçadır. Bu umudun teyit edilmesini gerektiren açık bir sebep de yoktur. Sanıyorum bunun dayanağı, eğer beyne benzeyen bir şey inşa edersem bu şeyin neler yapabileceği açığa çıkacaktır gibi bir inançtır. Spectrum: Elinizde olsa beynin biyolojisinin hesaplamada model alınmasını yasaklar mıydınız? Michael Jordan: Hayır. Bulabildiğiniz her yerden ilham almalısınız. Önceden dediğim gibi, 1980 lerde hadi ardışık von Neumann paradigmasının dışına çıkıp daha ziyade yüksek paralellikte sistemleri düşünelim demek gerçekten yararlıydı. Ama içinde bulunduğumuz çağda, beynin ayrıntılı işleyişinin algoritmik süreçlere dair bilgimizi beslemediği bu kadar açıkken, gösterdiğimiz başarılarda beyni kullandığımızı iddia etmek uygunsuzdur diye düşünüyorum. Beynin görsel bilgiyi nasıl işlediğini bilmiyoruz. 16

17 Makine Görmesine Dair Sisli Görüşümüz Spectrum: Görme sistemi araştırması üzerine konuşurken hayp [hype] sözcüğünü kullandınız. Son zamanlarda bilgisayarların görme sorununu hallettiğini ve artık insanlar kadar iyi görebildiğini anlatan bir öyküler salgını var gibi görünüyor. Bunlar hakikatin yanından bile geçebilir mi sizce? Michael Jordan: İnsanlar darmadağın sahnelerle başa çıkabiliyorlar. Muazzam sayıda kategoriyle başa çıkabiliyorlar. Sahneden yapacakları çıkarımlarla başa çıkabiliyorlar: Bunun üstüne otursam? Bir şeyin üstüne bir şey koysam? Bunlar bugünkü makinelerin yetkinliğinin çok ötesindedir. Derin öğrenme belirli türdeki imge sınıflandırmalarında iyidir. Hangi nesne bu sahnede? Ama hesaplamalı görme sorunu çok büyüktür. Bu sanki elma ağaçtan düştüğünde fiziğin hepsini anlamışız demeye benzer. Evet, yani, kuvvetler ve ivmeye dair bir şeyler daha anladık. Bu önemliydi. Görmede de belirli sorun sınıflarını çözen bir araç şu anda elimizde var. Ama bunun bütün sorunları çözdüğünü söylemek aptalcadır. Spectrum: Şu anda görmede ne kadar büyük bir sorun sınıfını çözebiliyoruz, insanların toplamda yapabildikleriyle kıyaslanırsa? Michael Jordan: Yüz tanıma için, bunun çözülebilir olduğu bir süredir açıktır. Yüzlerin ötesinde, başka nesne kategorilerinden de bahsedebilirsiniz: Sahnede bir bardak var. Sahnede bir köpek var. Ama birçok türden farklı nesnelerin aynı sahnede oluşlarını, birbirleriyle ilişkilenme şekillerini, bir kişi veya robotun bu sahneyle etkileşim şekillerini ele almak halen zor bir sorundur. Çözülmekten uzak zor sorunlar vardır ve bunlar çok, çok fazladır. Spectrum: İzlenimim o ki yüz tanıma bile halen, elinizdeki imgeler çok temizse çalışıyor sadece. Michael Jordan: Bunu daha iyi yapmak bir mühendislik sorunudur. Zamanla bunun iyileştiğini görürsünüz. Ama bu devrimcilik işleri aşırı zorlamadır. 17

18 Büyük Veri Neden Büyük Bir Yıkım Olabilir Spectrum: Şimdi büyük veri meselesine dönebilirsek, anlattığınız şeyler boyunca süren bir temaya göre mevcut büyük veri takıntısında belirli bir ahmak altını öğesi bulunuyor. Örneğin büyük-veri projelerinden çıkan yanlış pozitiflerin salgınlaşacağını ve toplumun bunu deneyimlemek üzere olduğunu tahmin ettiniz. Michael Jordan: Büyük miktarlarda veriniz olduğunda hipotezlere yönelik iştahınız da büyüme eğilimindedir. Ve eğer bu verilerin miktarı, istatistiksel sağlamlıklarından daha hızlı büyüyorsa, o zaman çıkarımlarınızın birçoğunun yanlış olması, beyaz gürültü olması, muhtemeldir. Spectrum: Nasıl yani? Michael Jordan: Klasik bir veritabanında, elinizde diyelim ki birkaç bin insan var. Bunları veritabanının satırları olarak düşünün. Sütunlar da bu insanların özellikleri olsun: yaşları, boyları, ağırlıkları, gelirleri, vesaire. Şimdi, bu sütunların bileşimlerinin sayısı, sütun sayısına göre üstel olarak artar. Yani bir sürü, bir sürü sütununuz varsa modern veritabanlarında olacağı gibi o zaman her bir kişiye ait milyonlarca ve milyonlarca vasıfla karşılaşacaksınız. Şimdi, eğer bu özelliklerin bütün bileşimlerine bakma iznini kendime tanıyacak olursam Pekin de yaşıyorsa, ve işe bisikletle gidiyorsa, ve belirli bir işte çalışıyorsa, ve belirli bir yaştaysa belirli bir hastalığı taşıma ya da benim reklamımı sevme olasılığı nedir? Şimdiyse milyonlarca vasfın bileşimlerine bakıyorum ve bu bileşimlerden de üstel sayıda var; böylece evrendeki atomların sayısı mertebesine ulaşırız. Dikkate almak istediğim hipotezler bunlar. Verilmiş herhangi bir veritabanında herhangi bir sonucu sadece şans yoluyla mükemmelen kestirecek sütunlar bileşimini arıyorum. Kalp krizini kestirecek sütun bileşimlerini arıyorsam eğer, kalp krizi geçiren bütün kişileri kalp krizi geçirmeyen bütün kişilerle karşılaştırsam bile, türlü türlü yalancı sütun bileşimleri bulurum, çünkü bunlardan muazzam sayıda vardır. Yani milyarlarca maymunun daktilo yazması gibi bir şey bu. Birinden birisi Shakespeare i yazacaktır. 18

19 Spectrum: Büyük verinin bu yönünün şu anda az mı değer gördüğünü düşünüyorsunuz? Michael Jordan: Kesinlikle. Spectrum: İnsanların büyük veride vaat ettikleri halde yerine getiremeyeceklerini düşündüğünüz şeyler nelerdir? Michael Jordan: Veri analizinde belirli nitelik düzeylerinde çıkarım yapılabildiğini düşünüyorum. Ama bu nitelik düzeylerinin ne olduğu hakkında net olmamız lazım. Yaptığımız kestirimlerin hepsinin etrafında hata çizgileri olmalı. Mevcut makine öğrenmesi literatürünün çoğunda eksik bir şey bu. Spectrum: Peki ya verilerle çalışan insanlar bu öğüdünüze uymazlarsa ne olacak? Michael Jordan: Köprü inşası analojisini kullanmayı seviyorum. Eğer ilkelerim yoksa, gerçek bir bilim yokken binlerce köprü inşa ettiysem, bunlardan bir sürüsü yıkılacak ve büyük felaketler yaşanacaktır. Bunun gibi, eğer insanlar verileri kullanırken, veriyle yapabildikleri çıkarımları kullanırken, hata çizgilerini, heterojenliği, gürültülü verileri, örnekleme örüntüsünü dert etmezlerse, yani mühendis ya da istatistikçiyseniz ciddiye almanız gerekecek olan bütün şeyleri dert etmezlerse o zaman bir sürü kestirim yapılacaktır, ve kimi zaman gerçekten ilginç sorunların çözülmesi şansı da vardır. Ama bazen de felaket kötü kararlar verilir. Aradaki farkı önsel [a priori] olarak bilmeyeceksiniz. Sadece bu çıktıları üreteceksiniz ve umudunuzu yüksek tutacaksınız. İşte bugün burada bulunuyoruz. Bir sürü insan işe yaramasını umduğu şeyleri inşa ediyor, ki bunlar bazen işe de yarıyor. Bir açıdan bakarsak, bunda yanlış hiçbir şey yoktur; bu keşifseldir. Ama toplumun bütünü buna tahammül edemez; bunların işe yarayacağını ummakla yetinemeyiz. İnşaat mühendisleri, ayakta durma güvencesi verilebilen köprülerin nasıl inşa edildiğini zamanla öğrendi. Yani büyük veriye yönelik gerçek bir mühendislik yaklaşımına ulaşılması, akılcı yanıtlar sunulduğundan emin olunması, hataların olabilirliğinin nicelendiğinden emin olunması, zannediyorum ki onlarca yıl alacaktır. Spectrum: Bu hata çizgilerini sağlayacak araçlara şu anda sahip miyiz? Michael Jordan: Bu mühendislik bilimini daha ancak toparlıyoruz. İstatistik ve bilgisayar biliminin yüzlerce yıllık çalışmasından gelen birçok fikre sahibiz. Bunları bir araya koymaya, ölçeklenebilir hale getirmeye çalışıyoruz. Birçok 19

20 hipoteze ait hata oranını belirten aile-odaklı hata [familywise error] denilen niceliklerin denetlenmesine dair bir sürü fikir son 30 yıl içinde çıkmış. Ama bunların birçoğu üzerine hesaplamalı çalışma yapılmamış. Bunların halledilmesinin matematiği zordur, mühendisliği de zordur, zaman alacaktır. Bir ya da iki yıl değil. Bu işi doğrultmak onlarca yıl alacaktır. Büyük veri işini iyi yapmayı öğreniyoruz halen. Spectrum: Büyük veri ve sağlık üzerine yazılanlarda sanki her üç öyküden biri, neredeyse otomatikman elde edeceğimiz harika klinik içgörülerden bahsediyor, sırf herkesten veri toplayarak, özellikle de bulut üzerinde. Michael Jordan: Bu konuda tamamen kuşkucu ya da tamamen iyimser olamazsınız. Ortada bir yerlerdedir. Bir verinin analizinden çıkan hipotezlerin hepsi listelenirse, bunların bir kısmı kullanışlı olacaktır. Ama işte bunun hangi kısım olduğunu bilmezsiniz. Yani eğer onlardan birkaç tanesini çekiyorsanız diyelim ki yulaf kepeği yerseniz mide kanseri olmayacaksınız, veri bunu belirtiyor olsun bir ihtimal şansınız yaver gidebilir. Bu veri bir destek sağlayabilir. Ama gerçekten hata çizgileri sağlayacak ve hataları niceleyecek tamölçekli mühendislikle istatistiksel bir analiz yapmıyorsanız bu bir kumar oyunudur. Kumarı hiçbir veri olmadan oynamaktan iyidir. O saf bir rulet olurdu. Buysa, bir nevi, kısmi bir rulettir. Spectrum: Tarif ettiğiniz yörüngeyi izlemeyi sürdürürsek büyük-veri alanını ne gibi olumsuz neticeler bekliyor olabilir? Michael Jordan: Esas netice bir büyük-veri kışı olacaktır. İnsanların yatırım yaptığı ve bir sürü şirketin ciddi analizler sağlamadan büyük vaatler verdiği bu balon bir süre sonra patlayacaktır. Kısa süre iki ila beş yıl içinde insanlar Bütün bu büyük-veri olayı geldi ve gitti. Öldü. Yanlıştı. diyecekler. Bunu tahmin ediyorum. Çok fazla hayp olduğunda bu döngüler böyle olur. Yani gerçek sorunların ne olduğuna dair bir anlayışa dayanmayan, sorunların çözülmesinin onlarca yıl alacağının anlaşılmasına dayanmayan, düzenli ilerleme kaydedecek olsak bile teknik ilerlemede büyük bir sıçrama yapmamış olduğumuzun anlaşılmasına dayanmayan savların neticesi budur. Daha sonraysa veri analizi için vasıtalar bulmanın çok zor olacağı bir dönem olacaktır. Alan ileriye doğru gitmeye devam edecektir, çünkü gerçektir ve ihtiyaç vardır. Ama bu geri tepme çok sayıda önemli projenin canını yakacaktır. 20

21 1 Milyar ABD Dolarıyla Ne Yapardı Spectrum: Buna harcanan para miktarını düşünürsek, sunulan reklamların arkasındaki bilim halen inanılmaz ilkel görünüyor. Saçma Kickstarter projelerini araştırma hobim var, genelde ne kadar akıldışı olduklarını görmek için, aynı şirketin aylarca sunduğu reklamları izlerim. Michael Jordan: Yani yine, bu bir spektrum. Bir sistemdeki mühendisliğin ne olduğuna, hangi sahadan bahsettiğimize bağlıdır. Belirli dar sahalarda çok iyiyken, semantiğin çok daha bulanık olduğu daha kapsamlı sahalarda çok kötü olabilir. Ben şahsen Amazon un kitap ve müzik tavsiye sistemini çok, çok iyi buluyorum. Bunun nedeni büyük miktarlarda veriye sahip olmaları ve sahanın sınırlarının çok belirli olmasıdır. Gömlek ya da ayakkabı gibi sahaların semantiği daha bulanıktır ve daha az veri vardır, bu yüzden çok daha kötüdür. Halen birçok sorun bulunuyor ama bu sistemleri inşa eden insanlar da çok çalışıyorlar. Bu noktada karıştığımız olay semantik ve insan tercihleridir. Eğer ben bir buzdolabı satın almışsam, bu benim genel olarak buzdolaplarıyla ilgilendiğimi göstermez. Zaten buzdolabımı satın almışımdır ve olasılıkla bunlarla ilgilenmeyi sürdürmem muhtemel değildir. Oysa Taylor Swift in bir şarkısını satın aldıysam, başka şarkılarını da satın almam muhtemeldir. Şarkıcıların ve ürünlerin ve öğelerin özgül semantiğiyle ilgili bir şey bu. İnsan ilgilerinin geniş spektrumu boyunca bunu doğrultmak, büyük miktarda veriye ve büyük miktarda mühendisliğe gereksinim duyuyor. Spectrum: Kısıtlamasız 1 milyar dolarlık hibeye sahip olsam doğal dil işleme üzerine çalışırdım dediniz. Google ın Google Translate le yaptığı şeylerin ötesinde ne yapardınız? Michael Jordan: Eminim Google benim yapacağım her şeyi yapıyordur. Ama Google Translate in, yani makine çevirisinin, tek dil sorunu olduğunu düşünmüyorum. Başka bir dil sorunu örneği soru yanıtlamasıdır, mesela Kaliforniya da bir nehrin yanında olmayan ikinci büyük şehir hangisidir? Şu anda bu cümleyi Google a yazarsam kullanışlı bir yanıt almam muhtemel değildir. Spectrum: Yani bir milyar dolar karşılığında en azından doğal dil meselesinde genelleştirilmiş bilgi sorununu çözebilirim ve büyük yapay zeka kodamanına insan gibi düşünen makineye ulaşabilirim mi diyorsunuz? Michael Jordan: Tabi her şeyi konu almasa da ilerlemenize izin veren daha küçük bir problemi kenara koymak istersiniz. Araştırmada yaptığımız şey 21

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz?

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

28 Aralık 2013. Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

28 Aralık 2013. Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 28 Aralık 13 Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 12-13 Eğitim Yılında (Ocak-Kasım 13 tarihleri arasında) doldurulmuş olan Bölümü Değerlendirme Anket Formları Raporu Öğrencilerin staj

Detaylı

Yaptığım şey çok acayip bir sır da değildi aslında. Çok basit ama çoğu kişinin ihmal ettiği bir şeyi yaptım: Kitap okudum.

Yaptığım şey çok acayip bir sır da değildi aslında. Çok basit ama çoğu kişinin ihmal ettiği bir şeyi yaptım: Kitap okudum. Türkiye deki en büyük emek israflarından birisi İngilizce öğreniminde gerçekleşiyor. Çevremde çok insan biliyorum, yıllarca İngilizce öğrenmek için vakit harcamış, ama hep yanlış yerlerde harcamış. Bu

Detaylı

Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol

Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol Bilgi pazarındaki sert rekabet ortamı pazarlama araştırması endüstrisinin müşterilerin bilgi ihtiyaçlarına daha fazla yoğunlaşmasını gerektiriyor.

Detaylı

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi.

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. ANKET SONUÇLARI Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. Bu anket, çoğunluğu Ankara Kemal Yurtbilir İşitme Engelliler Meslek Lisesi öğrencisi olmak üzere toplam 130 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

TÜM BİLGİLER KESİNLİKLE GİZLİ TUTULACAKTIR. Anketi Nasıl Dolduracaksınız? LÜTFEN AŞAĞIDAKİ HİÇBİR İFADEYİ BOŞ BIRAKMAYINIZ. İsim:... Cinsiyet:...

TÜM BİLGİLER KESİNLİKLE GİZLİ TUTULACAKTIR. Anketi Nasıl Dolduracaksınız? LÜTFEN AŞAĞIDAKİ HİÇBİR İFADEYİ BOŞ BIRAKMAYINIZ. İsim:... Cinsiyet:... OA TÜM BİLGİLER KESİNLİKLE GİZLİ TUTULACAKTIR İsim:... Cinsiyet:... Doğum Tarihi:... Bugünün Tarihi:... Anketi Nasıl Dolduracaksınız? Aşağıda bazı ifadelerin listesi bulunmaktadır. Lütfen her ifadeyi çok

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

KONTES ADA LOVELACE: İLK KADIN BİLGİSAYARCI

KONTES ADA LOVELACE: İLK KADIN BİLGİSAYARCI KONTES ADA LOVELACE: İLK KADIN BİLGİSAYARCI Kontes Ada Lovelace, İngiliz şair Lord Byron un kızıdır. Mekanik bilgisayar fikrinin öncüsü C. Babbage ile birlikte programlama fikrinin temelini attı. Kontes

Detaylı

Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek

Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek Tarih: 19.01.2013 Sayı: 2014/01 İSMMMO dan Türkiye nin Yaratıcı Geleceği / Y Kuşağı Raporu Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek İSMMMO nun Türkiye nin Yaratıcı Geleceği / Y Kuşağı adlı

Detaylı

Duygusal ve sosyal becerilere sahip Genç profesyoneller

Duygusal ve sosyal becerilere sahip Genç profesyoneller Duygusal ve sosyal becerilere sahip Genç profesyoneller Y jenerasyonunun internet bağımlılığı İK yöneticilerini endişelendiriyor. Duygusal ve sosyal becerilere sahip genç profesyonel bulmak zorlaştı. İnsan

Detaylı

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat-27 Mart 2015 )

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat-27 Mart 2015 ) 2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (16 Şubat-27 Mart 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Mühendisliği

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Mühendisliği Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliği Günümüzde, finans, tıp, sanat, güvenlik, enerji gibi bir çok sektör, bilgisayar mühendisliğindeki gelişimlerden

Detaylı

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ Kendinizden biraz bahseder misiniz? -1969 yılında Elazığ'da dünyaya geldim. İlk orta ve liseyi orada okudum. Daha sonra üniversiteyi Van 100.yıl Üniversitesi'nde okudum. Liseyi

Detaylı

KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin!

KİŞİSEL GÜÇ KİTABINIZ Güçlenin! KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin! Hangi alanlarda başarılıyım? Ne yapacağım? Okul hayatınız bittiğinde, önünüze gerçekleştirebileceğiniz çok sayıda fırsat çıkar. Kendi iş yerlerini açan insanların ne tür

Detaylı

3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ. (16 Aralık 2013-24 Ocak 2014)

3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ. (16 Aralık 2013-24 Ocak 2014) 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ (16 Aralık 2013-24 Ocak 2014) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 16 Aralık 2013-24 Ocak 2014 tarihleri arasında

Detaylı

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 )

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) 2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

Kriz Ortamında Üniversite Gençlerinin İstihdama Bakışı

Kriz Ortamında Üniversite Gençlerinin İstihdama Bakışı FORUM İSTANBUL GENÇLİK PLATFORMU ARAŞTIRMASI Kriz Ortamında Üniversite Gençlerinin İstihdama Bakışı 2009 GfK Türkiye Güvenilir Araştırma Belgesi (GAB) olan bir araştırma şirketidir ve tüm araştırmalarında

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü 4. Sınıf Öğrencilerinin Mezuniyet Sonrası Beklentileri

Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü 4. Sınıf Öğrencilerinin Mezuniyet Sonrası Beklentileri Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü 4. Sınıf Öğrencilerinin Mezuniyet Sonrası Beklentileri Ayşe Yelda Güneyoğlu Vildan Kandur Semra Temel Feride Yıldız Hacettepe Üniversitesi BBY Lisans

Detaylı

Bağımsız Dil Öğrencisi Kimdir?

Bağımsız Dil Öğrencisi Kimdir? Bağımsız Dil Öğrencisi Kimdir? 2012 2013 Öğretim-Öğrenim Yılı Öğrenci Kılavuzu 1 BAĞIMSIZ DİL ÖĞRENCİSİ KİMDİR?* (1) KENDİNİ İYİ TANIR: Dil öğrenimiyle ilgili olarak kendi davranıştutum-yaklaşım-düşünce

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 13 Kasım 2010

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 13 Kasım 2010 Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 13 Kasım 2010 2010-2011 Eğitim Yılı (Haziran-Kasım 2010 tarihleri arasında) Bölümü Değerlendirme Anket Formu Raporu Öğrencilerimizin staj yaptıkları

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Akademik Yazıma Giriş PSIR 182 2 3 + 0 3 3

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Akademik Yazıma Giriş PSIR 182 2 3 + 0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Akademik Yazıma Giriş PSIR 182 2 3 + 0 3 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

ULUSAL LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI 6.SALİH ZEKİ MATEMATİK ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI RAPORU HADARİZM SHORTCUT (MATEMATİK) PROJEYİ HAZIRLAYANLAR

ULUSAL LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI 6.SALİH ZEKİ MATEMATİK ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI RAPORU HADARİZM SHORTCUT (MATEMATİK) PROJEYİ HAZIRLAYANLAR ULUSAL LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI 6.SALİH ZEKİ MATEMATİK ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI RAPORU HADARİZM SHORTCUT (MATEMATİK) PROJEYİ HAZIRLAYANLAR SELİM HADAR DANIŞMAN ÖĞRETMEN SANDRA GÜNER ULUS ÖZEL MUSEVİ

Detaylı

Hazırlayan: Tuğba Can Resimleyen: Pınar Büyükgüral Grafik Tasarım: Ayşegül Doğan Bircan

Hazırlayan: Tuğba Can Resimleyen: Pınar Büyükgüral Grafik Tasarım: Ayşegül Doğan Bircan Hazırlayan: Tuğba Can Resimleyen: Pınar Büyükgüral Grafik Tasarım: Ayşegül Doğan Bircan Mart 2009 Kendi Yaşam Öykünüzü Yazın Diyelim ki edebiyatla uğraşmak, yazı yazmak, bir yazar olmak istiyorsunuz. Bu

Detaylı

> > ADAM - Yalnız... Şeyi anlamadım : ADAMIN ismi Ahmet değil ama biz şimdilik

> > ADAM - Yalnız... Şeyi anlamadım : ADAMIN ismi Ahmet değil ama biz şimdilik KISKANÇLIK KRİZİ > > ADAM - Kiminle konuşuyordun? > > KADIN - Tanımazsın. > > ADAM - Tanısam sormam zaten. > > KADIN - Tanımadığın birini neden soruyorsun? > > ADAM - Tanımak için. > > KADIN - Peki...

Detaylı

Basit Kılavuzu Eliberato bir Kitap Yayıncılık www.eliberato.com. Eylül 2010 50'den fazla dile çevrildi

Basit Kılavuzu Eliberato bir Kitap Yayıncılık www.eliberato.com. Eylül 2010 50'den fazla dile çevrildi Basit Kılavuzu Eliberato bir Kitap Yayıncılık www.eliberato.com Eylül 2010 50'den fazla dile çevrildi Içindekiler 1. Ne Eliberato olduğunu 2. Will Eliberato benim kitap yayınlayabilir miyim? 3. Ne malzeme

Detaylı

DİJİTAL PAZARLAMA. İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi

DİJİTAL PAZARLAMA. İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi DİJİTAL PAZARLAMA İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi DİJİTAL ÇAĞ Dijitalleşme süreci internetin günlük hayatımıza girmesi ile başladı. Bu ilk dönemde şirketler tek taraflı iletişim sağlayan kurumsal

Detaylı

Yaz l Bas n n Gelece i

Yaz l Bas n n Gelece i Emre Aköz Yeni Okur-Yazarlar ve Gazetelerin Geleceği ABD li serbest gazeteci Christopher Allbritton õn yaşadõklarõ bize yazõlõ medyanõn (ki bu tabirle esas olarak gazeteleri kastediyorum) geleceği hakkõnda

Detaylı

Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com. Bilim Dalı Olarak ve Uygulamada "Yapay Zeka"

Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com. Bilim Dalı Olarak ve Uygulamada Yapay Zeka Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com Bilim Dalı Olarak ve Uygulamada "Yapay Zeka" Bir önceki yazımızda beyin simulatörlerinden bahsetmiştik. Beynin işlevlerini deşifre etmeye yönelik çalışmalardan biri

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013

Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013 Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013 2002 yılından beri Koç Üniversitesi nde lisans ve lisansüstü toplam 16 farklı dersi, 35 farklı şubede anlattım. 8-10 kişilik küçük sınıflara

Detaylı

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi.

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi. Bilim dünyası, yaşamı alt üst edecek yeni bir gelişmeye daha imza atarak insan DNA'sının şifresini çözmeyi başardı. Çıkarılan 'gen haritası' sayesinde kalp ve kanser hastalığı tarihe karışacak ve insan

Detaylı

Satış Servisi Müşterilerinizin soru ve problemlerine satıştan önce ve sonra nasıl cevap vereceksiniz?

Satış Servisi Müşterilerinizin soru ve problemlerine satıştan önce ve sonra nasıl cevap vereceksiniz? Web Sitesi Hazırlarken İş Stratejisi Birçok firma başarısını web sitesine olan ziyaret sayısı ile ölçer. Hâlbuki gerçek başarı genel olarak belirlenen strateji ile ilgilidir. Web tasarımcıları ile çalışmaya

Detaylı

VELİLER İÇİN. TÜBİTAK Bilim Fuarları Kılavuzu

VELİLER İÇİN. TÜBİTAK Bilim Fuarları Kılavuzu VELİLER İÇİN TÜBİTAK Bilim Fuarları Kılavuzu 1 2 Veliler TÜBİTAK için Bilim Fuarları Kılavuzu 3 Değerli Veliler, TÜBİTAK Bilim Fuarları, öğrencilerin bireysel ilgileri doğrultusunda seçtikleri konuları

Detaylı

KIRILL ISTOMIN in. renkli dünyası ve DEKO TASARIM

KIRILL ISTOMIN in. renkli dünyası ve DEKO TASARIM DEKO TASARIM Senem ÖZTÜRK / senem.ozturk@alem.com.tr Biliyorum ki dekoratör sözcüğü bugün pek de popüler değil, hatta modası geçmiş bir ifade fakat yine de kendimi dekoratör olarak tanımlamak bana daha

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni SINIRLAR VE DİSİPLİN

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni SINIRLAR VE DİSİPLİN Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni SINIRLAR VE DİSİPLİN Biraz düşünelim... Alışverişe gittiniz; her zaman akıllı ve anlayışlı olan oğlunuz istediği oyuncağı alamayacağınızı söylediğinizde

Detaylı

Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane

Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane Dünyada yaşanan ekonomik kriz liderlik stillerinde de değişikliğe yol açtı. Hay Group'un liderlik stilleri üzerine yaptığı araştırmaya göre, özellikle

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN 1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında, disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı - 'Büyük haber gazetecinin ayağına gelmezse o büyük haberin ayağına nasıl gider? - Söz ağzınızdan bir kez kaçınca rica minnet yemin nasıl işe yaramaz? - Samimi bir itiraf nasıl harakiri ye dönüştü? - Evren

Detaylı

The European Social Survey

The European Social Survey ESS document date: 12/07/04 The European Social Survey SUPPLEMENTARY QUESTIONNAIRE F-2-F A (Round 2 2004) DENEK NO: VERSİYON NO: F-2-F A 1 ANKETÖRE: HERKESE SORUNUZ! HF1/HF2 KART A Bu bölümde kısaca bazı

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

2015 DİJİTAL SAĞLIK REHBERİ

2015 DİJİTAL SAĞLIK REHBERİ 2015 DİJİTAL SAĞLIK REHBERİ Teknolojinin ilerlemesiyle beraber değişen dünyada her sektörün değişmesiyle beraber sağlık sektörü de değişmektedir. Fakat sağlık sektörü diğer sektörlere göre biraz daha yavaş

Detaylı

Türkiye deki yenilikçi okulları belirlemek, buluşturmak ve desteklemek için yeni bir program...

Türkiye deki yenilikçi okulları belirlemek, buluşturmak ve desteklemek için yeni bir program... Türkiye deki yenilikçi okulları belirlemek, buluşturmak ve desteklemek için yeni bir program... DeGiSen DUnyada GeliSmek Her Cocuk Fark yaratabilir Empati, Yaratıcılık, Liderlik, Ekip CalıSması Ashoka

Detaylı

INTERNET NEDİR? INTERNET İN TARİHÇESİ WEB SAYFALARININ UZANTILARI

INTERNET NEDİR? INTERNET İN TARİHÇESİ WEB SAYFALARININ UZANTILARI INTERNET NEDİR? Dünya çapında yaygın olan ve sürekli büyüyen bir iletişim ağıdır. Üretilen bilgiyi saklama, paylaşma ve ona kolayca ulaşma istekleri sonrasında ortaya çıkmış olan bir teknelojidir. Bilgilere

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Blogger bunu uyguluyor!

Blogger bunu uyguluyor! Giriş Merhaba backlinkagi.com projemizin ilk adımını atmış bulunmaktasınız. Aramıza hoş geldiniz diyorum. Öncelikle sizlere bu projenin nasıl geliştiğini ve neye dayanarak oluşturulduğunu anlatacağım.

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ-1 DERS PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ-1 DERS PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ-1 DERS PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI Dersin adı: TÜRK DİLİ-1 Dersin kodu: TRD 151 AKTS kredisi: 2 1. yıl 1. yarıyıl Lisans Zorunlu 2s/hafta Teorik:

Detaylı

Hashtag ile ilgili bilmeniz gereken herşey Ne zaman hashtag yapmalıyım, nasıl hashtag oluşturmalıyım? HASHTAG KULLANIM REHBERİ

Hashtag ile ilgili bilmeniz gereken herşey Ne zaman hashtag yapmalıyım, nasıl hashtag oluşturmalıyım? HASHTAG KULLANIM REHBERİ HASHTAG KULLANMA REHBERİ 1 Hashtag ile ilgili bilmeniz gereken herşey Ne zaman hashtag yapmalıyım, nasıl hashtag oluşturmalıyım? #HASHTAG Hangimiz günlük olarak kullandığımız sosyal medya platformlarında

Detaylı

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi 80 EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi Sayın İnşaat Mühendisi Adayı, İnşaat Mühendisliği Eğitimi Kurulu, İMO 40. Dönem Çalışma Programı çerçevesinde İMO Yönetim Kurulu nca İnşaat Mühendisliği Eğitimi

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

2014 Ericsson ConsumerLab

2014 Ericsson ConsumerLab 2014 Ericsson ConsumerLab TÜRKİYE MOBİL GENİŞBANT KULLANICI ARAŞTIRMASI Ericsson ConsumerLab 2014 Türkiye Mobil Genişbant Çalışması 19.09.2014 Page 1 ARAŞTIRMA METOD VE KAPSAMI Örneklem 3G mobil interneti

Detaylı

ÜNİVERSİTEMİZ ÖĞRENCİLERİNE ÜST DÜZEY OLANAKLAR SAĞLIYOR

ÜNİVERSİTEMİZ ÖĞRENCİLERİNE ÜST DÜZEY OLANAKLAR SAĞLIYOR Çankaya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü nden 2006 da lisans derecesini alarak aynı bölümde 2009 yılında yüksek lisansını tamamlayan H. Emre Akkuş ile Çankaya Üniversitesi ve sektör hakkında

Detaylı

Koçluk, danışanın problemlerini çözüme ulaştırmak ve yolunu aydınlatmaktır.

Koçluk, danışanın problemlerini çözüme ulaştırmak ve yolunu aydınlatmaktır. BEN BĐR YAŞAM KOÇUYUM 7.SEANS Koçluk ve danışmanlık Bazen öyle zamanlar olur ki danışanlarınızın koçluk hizmetinin sınırları içinde olmayan problemlerine yardım etme durumunda kalırsınız. Böyle zamanlarda

Detaylı

Takdim. Bu, Türkiye nüfusu göz önüne alındığından her 90 kişiden birinin aday olması anlamına geliyor (TV, 17.00 Haberleri, 20.10.2013).

Takdim. Bu, Türkiye nüfusu göz önüne alındığından her 90 kişiden birinin aday olması anlamına geliyor (TV, 17.00 Haberleri, 20.10.2013). Takdim Biliyor musunuz? Bir televizyon haberine göre Türkiye de 2014 yerel seçimlerinde muhtar adaylarıyla birlikte 830 bin kişinin aday olması bekleniyordu. Bu, Türkiye de yaklaşık her 90 kişiden birinin

Detaylı

Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu

Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu Şef Makbul Ev Yemekleri'nin sahibi Pelin Tüzün Quality of magazine'e konuk oldu Hayallere inanmam, insan çok çalışırsa başarır Pelin Tüzün, Bebek te üç ay önce hizmete giren Şef makbul Ev Yemekleri nin

Detaylı

BİLGİSAYAR TEMEL ALAN KODU: 48

BİLGİSAYAR TEMEL ALAN KODU: 48 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ SAYAR TEMEL ALAN KODU: 48 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...2 1.1.ISCED 97 (FOET

Detaylı

ÖZGÜVEN. 6. Olumsuz ifadelerinizin, olumlu benlik konuşmalarıyla yer değiştirmesini sağlayın.

ÖZGÜVEN. 6. Olumsuz ifadelerinizin, olumlu benlik konuşmalarıyla yer değiştirmesini sağlayın. ÖZGÜVEN Özgüven kişinin kendisi ve içinde bulunduğu durumlar hakkında olumlu ve geçekçi bir yaklaşıma sahip olmasıdır. Daha basit bir ifade ile ki inin kendisini beğenmesi ya da beğenmemesi, kendisi hakkında

Detaylı

Bekar Evli Boşanmış Eşi ölmüş Diğer. İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Fakülte Yüksek Lisans

Bekar Evli Boşanmış Eşi ölmüş Diğer. İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Fakülte Yüksek Lisans Form no : Tarih : Bu anket hastalığınızı daha iyi anlayabilmek ve sizlere daha yararlı olabilmek için düzenlenmiştir. Lütfen olabildiğince nesnel (objektif) yanıtlamaya özen gösterin. Ankete kimliğinizi

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temaları ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

Minti Monti. B u İşte Bir Tuha flık V. Sonbahar 2014 Sayı:15 ISNN: 2146-281X. Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir

Minti Monti. B u İşte Bir Tuha flık V. Sonbahar 2014 Sayı:15 ISNN: 2146-281X. Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir Sonbahar 2014 Sayı:15 ISNN: 2146-281X... e c n ü y ü y ü B n Be e i Me slek H ayalimd k B u İşte Bir ar Tuha flık V slekler İlg inç Me İ K E

Detaylı

T.C. BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ Uluslararası İlişkiler Ofisi

T.C. BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ Uluslararası İlişkiler Ofisi Öğrenci Öğrenim Hareketliliği Faaliyeti Nihai Rapor Formu 2014/2015 Değerli Hayat Boyu Öğrenme Programı-Erasmus Öğrencisi, Deneyimleriniz hakkındaki bu rapor, AB Hayat Boyu Öğrenme/Erasmus programına,

Detaylı

ZA5439. Flash Eurobarometer 283 (Entrepreneurship in the EU and Beyond) Country Specific Questionnaire Turkey

ZA5439. Flash Eurobarometer 283 (Entrepreneurship in the EU and Beyond) Country Specific Questionnaire Turkey ZA5439 Flash Eurobarometer 283 (Entrepreneurship in the EU and Beyond) Country Specific Questionnaire Turkey FLASH 283 ENTREPRENEURSHIP D1. Görüşülen kişinin cinsiyeti [SORMAYIN UYGUN OLAN ŞIKKI İŞARETLEYİN]

Detaylı

Pazarlama Ölçüm Ekibinize Personel Alımı: Neden Verilerle Öykü Anlatabilen Kişilere İhtiyacınız Var?

Pazarlama Ölçüm Ekibinize Personel Alımı: Neden Verilerle Öykü Anlatabilen Kişilere İhtiyacınız Var? Pazarlama Ölçüm Ekibinize Personel Alımı: Neden Verilerle Öykü Anlatabilen Kişilere İhtiyacınız Var? Yazan Natasha Moonka Yayın tarihi Temmuz 2015 Pazarlama ölçümü yatırımlarınızdan gerçek sonuçlar elde

Detaylı

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz.

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz. ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Aralık 2014-23 Ocak 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

Kolektif zekayı oluşturmak ve kullanmak isteyen yöneticiler için pratik bir program

Kolektif zekayı oluşturmak ve kullanmak isteyen yöneticiler için pratik bir program Sorunlara farklı açılardan bakıp, değer katarak çözüm üretmek ve akıllıca konuşarak avantaj sağlamak Kolektif zekayı oluşturmak ve kullanmak isteyen yöneticiler için pratik bir program Konuşarak Fark Yaratma

Detaylı

D218 Sosyal Siyaset: Sosyal Yardım, Güç ve Çeşitlilik CDA1: CDA5613

D218 Sosyal Siyaset: Sosyal Yardım, Güç ve Çeşitlilik CDA1: CDA5613 D218 Sosyal Siyaset: Sosyal Yardım, Güç ve Çeşitlilik CDA1: CDA5613 Bölüm 2 Clarke Bu programda D218 ya da bir başka derse çalışmak için en önemli becerilerden birini konuşacağız. Konumuz, not tutmak.

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

Yrd. Doç. Server ACİM İnönü Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi. Bir Besteci'nin Gözünden Özgür Yazılım ve Özgür Yaşam

Yrd. Doç. Server ACİM İnönü Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi. Bir Besteci'nin Gözünden Özgür Yazılım ve Özgür Yaşam Yrd. Doç. Server ACİM İnönü Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Bir Besteci'nin Gözünden Özgür Yazılım ve Özgür Yaşam NOTA YAZISI Müziğin Kodları Kendine özgü bir kod sistemi olan, her işaretin bir anlamı

Detaylı

Senenin Son Yenilikleri

Senenin Son Yenilikleri Senenin Son Yenilikleri 000 Genel Bilgiler Bisküviyi Çaya Yatay Bandırın Bilimcilerin böylesi gerçekleri ortaya çıkarması sizce de şahane değil mi? Yazar: Rik Kuiper 150: Psikoloji Başarıya Götüren Aile

Detaylı

Makalede Giriş Bölümü Nasıl Olmalıdır? Dr. Füsun Yarış OMÜTF Aile Hekimliği AD OMÜTF ve STO Akademik Gelişim Kursu 1 25.03.2012

Makalede Giriş Bölümü Nasıl Olmalıdır? Dr. Füsun Yarış OMÜTF Aile Hekimliği AD OMÜTF ve STO Akademik Gelişim Kursu 1 25.03.2012 Makalede Giriş Bölümü Nasıl Olmalıdır? Dr. Füsun Yarış OMÜTF Aile Hekimliği AD OMÜTF ve STO Akademik Gelişim Kursu 1 25.03.2012 Makalenin giriş bölümünün yazımı ile ilgili bilgi ve deneyim paylaşımı. Yanıt

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr Türkiye'nin ilk konut çöpçatanı Tüketici ile bankaların arasını bulan bir çöpçatan gibi çalışıyor. Türkiye de büyüme potansiyelinin en yüksek olduğu piyasalardan biri de şüphesiz konut. Dünyada 2008 de

Detaylı

Başarıya Bağlılık Taahhüdü

Başarıya Bağlılık Taahhüdü Başarıya Bağlılık Taahhüdü İyi İş uygulamaları Lider olan BENİMLE başlar. QuestNet TM Bağımsız Temsilcisi olarak QNet ile olan görüşmelerimde dürüst ve adil olacak; tüm profesyonel etkinliklerimi, kendi

Detaylı

3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ. (30 Mart 15 Mayıs 2015)

3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ. (30 Mart 15 Mayıs 2015) 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (30 Mart 15 Mayıs 2015) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

HANGİ MAKALE HANGİ DERGİYE?

HANGİ MAKALE HANGİ DERGİYE? KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ-SENATURK MAKALE HAZIRLAMA VE SUNUM KURSU 11 Ocak 2013 HANGİ MAKALE HANGİ DERGİYE? Bahadır M. GÜLLÜOĞLU Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı ÇALIŞMA İÇİN DOĞRU

Detaylı

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 Bu materyale atıfta bulunmak ve kullanım koşulları için http://ocw.mit.edu/terms sayfasını ziyaret ediniz.

Detaylı

Kadınlar Ne İster? Erkekler Ne Verir?

Kadınlar Ne İster? Erkekler Ne Verir? Kadınlar Ne İster? Erkekler Ne Verir? BU KİTABI OKUYUN VE İLİŞKİLERİNİZDE GÜÇLÜ, BAŞARILI VE SEVGİ DOLU OLUN İşte size NLP Lideri Mustafa KILINÇ tan sayfalarını peşpeşe çevireceğiniz bir kitap daha. İster

Detaylı

Saf Stratejilerde Evrimsel Kararlılık Bilgi Notu Ben Polak, Econ 159a/MGT 522a Ekim 9, 2007

Saf Stratejilerde Evrimsel Kararlılık Bilgi Notu Ben Polak, Econ 159a/MGT 522a Ekim 9, 2007 Saf Stratejilerde Evrimsel Kararlılık Ben Polak, Econ 159a/MGT 522a Ekim 9, 2007 Diyelim ki oyunlarda stratejiler ve davranışlar akıl yürüten insanlar tarafından seçilmiyor, ama oyuncuların genleri tarafından

Detaylı

Erasmus Programı. Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği Faaliyeti NİHAİ RAPOR FORMU

Erasmus Programı. Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği Faaliyeti NİHAİ RAPOR FORMU Ek V.4 Hayatboyu Öğrenme Programı Erasmus Programı Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği Faaliyeti NİHAİ RAPOR FORMU Yurtdışındaki öğrenim dönemini tamamlayarak kendi yükseköğretim kurumuna dönen öğrenciden

Detaylı

Hipnoz durumu nedir? H İ P N O Z NE DEĞİLDİR? NEDİR? Uyku Uyanık bir durum. Bilinçsiz bir durum Rahatlama durumu. Aldanma Hayalinizde canlandırma

Hipnoz durumu nedir? H İ P N O Z NE DEĞİLDİR? NEDİR? Uyku Uyanık bir durum. Bilinçsiz bir durum Rahatlama durumu. Aldanma Hayalinizde canlandırma Hipnoz ile ilgili olarak hemen hemen herkesin bir fikri vardır. Ve bu fikir genellikle filmlerden öğrenilen birisine adam öldürtmek, hırsızlık yaptırmak gibi genelde olumsuz örneklerden oluşmaktadır. Peki,

Detaylı

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi İlke Beyanı: 3M çalışma ortamındaki herkes, kendisine saygıyla davranılmasını hak eder. Saygı göstermek, her bir kişiye eşsiz yetenekleri, geçmişi ve bakış

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

Öğrencilerin çektiği fotokopiye yasal formül şart!

Öğrencilerin çektiği fotokopiye yasal formül şart! On5yirmi5.com Öğrencilerin çektiği fotokopiye yasal formül şart! Üniversitelerin açılmasıyla birlikte geçen hafta İstanbul Polisi, Beyazıt ve Beşiktaş'ta bir dizi korsan fotokopi baskını gerçekleştirildi.

Detaylı

WORLD OF LANGUAGE ACADEMY IELTS SINAVI ÖNEMLİ TAVSIYELER. www.wola.com.tr

WORLD OF LANGUAGE ACADEMY IELTS SINAVI ÖNEMLİ TAVSIYELER. www.wola.com.tr IELTS SINAVI ÖNEMLİ TAVSIYELER IELTS TAVSİYE : Genel Okuma-Araştırma Bir konu hakkında daha fazla bir şey öğrenmek için araştırma yapmak anlamına gelir. İnternet arama motorları bu konuyu oldukça kolay

Detaylı

Neden Daha Fazla Satın Alalım?

Neden Daha Fazla Satın Alalım? Neden Daha Fazla Satın Alalım? Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Giderek artan bilinçsiz tüketim ve üretim çevreyi olumsuz etkiliyor.

Detaylı

1. Lütfen Araştırın!

1. Lütfen Araştırın! GENEL BİLGİLER Bu dokümantasyonu meydana getirmekteki temel amacımız, belirsizlikleri asgari düzeye indirgemek ve bazı konularda düşünmenizi sağlamaktır. Birçoğunuzun ilk defa duyduğu bu hizmetlerle ilgili

Detaylı

The European Social Survey

The European Social Survey ESS document date: 12/07/04 The European Social Survey SUPPLEMENTARY QUESTIONNAIRE F-2-F B (Round 2 2004) DENEK NO: VERSİYON NO: F-2-F B 1 ANKETÖRE: HERKESE SORUNUZ! HF1/HF2 KART A Bu bölümde kısaca bazı

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

IBM Güvenlik Sistemleri Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi

IBM Güvenlik Sistemleri Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi 6 Aralık 2012 1 2012 IBM Corporation Gündem 2 Günümüzde BT güvenliği gereksinimi IBM güvenlik çerçevesi QRadar: Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama

Detaylı

EĞLENCEM MEDYA. Prof. Dr. E. Nezih ORHON. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi

EĞLENCEM MEDYA. Prof. Dr. E. Nezih ORHON. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi EĞLENCEM MEDYA Prof. Dr. E. Nezih ORHON Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Merhaba, Öğrencilerimiz ile birlikte hayata geçireceğimiz çalışmalarda deneyim paylaşımı için aşağıdaki şu üç boyutu

Detaylı

Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık?

Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık? Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık? Bu pazarlamacılar, sosyal medya 'uzmanları' ve PR uzmanlarının her gün konuştuğu konu; Sosyal medyanın geleceği nasıl gözüküyor? 1. Geleneksel medya,

Detaylı

Çocuk Dergiciliği Alanında Türkiye den İki Örnek Bilim Çocuk ve Meraklı Minik

Çocuk Dergiciliği Alanında Türkiye den İki Örnek Bilim Çocuk ve Meraklı Minik Çocuk Dergiciliği Alanında Türkiye den İki Örnek Bilim Çocuk ve Meraklı Minik Zuhal Özer 18 Nisan 2013, İzmir Çocuk Dergileri - Amaçlar Çocuklara küçük yaşlardan itibaren bilimi sevdirmek, Bilimin yaşamın

Detaylı

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 )

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) 3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

İngilizce nasıl öğrenilir?

İngilizce nasıl öğrenilir? 1/5 İngilizce nasıl öğrenilir? İlk önce Yabancı dil nasıl öğrenilmez? sorusu ile başlayalım mı? Gramer çalışarak yabancı dil öğrenilemez. Neden mi? Şu cümleye bir bakın: Sorular çalıştıklarınızdan mı çıktı?

Detaylı