GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ"

Transkript

1 GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜ ÜSÜ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİ SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM Mİ Hazırlayanlar : Erkan KARAARSLAN ARALIK

2 VERİ TABANI Veri Tabanı Sistemlerine Giriş Giriş Veri Tipleri VTYS nin Kullanım Nedenleri Veri Tabanları Konusunu Niçin Çalışmalıyız? Veri Modeli ve Sınıflandırılması Veri Tabanı Tanımı (Şema) Veri Tabanı Dilleri Veri Tabanı Sistemi Ortamı VTYS'lerin Sınıflandırılması Veri Modeline Göre Kullanıcı Sayısına Göre Yer Sayısına Göre Genel Amaçlı ve Özel Amaçlı Olmalarına Göre Veri Tabanları İçin Kavramsal Modelleme Kavramsal Tasarım ER Modelinin Kavramları ER Modelde İlişki Tipleri Nesne tipleri arasındaki ilişki tipleri Nitelikler arasındaki ilişki tipleri ER Modelde Kısıtlar ER Modele Örnek ER Diyagramında IS-A Hiyerarşisi Fiziksel Veri Tabanı Modellemesi Fiziksel Veri Tabanına Giriş Genel Bilgiler Fiziksel Veri Tabanı Tasarımı Kayıtların Kütükleri Fiziksel Veri Tabanında Dizinleme Kütük Organizasyonları Dağıtım (Hashing) Teknikleri Dışsal (External) Dağıtım

3 Dinamik Dağıtım Yapısı Genişleyebilir Dağıtım Yapısı Dizinleme (Indexing) B+_Ağaç Yapısı B+_Ağaç Veri Yapısında Bir Verinin Girişi Verilerin B+_Ağacından Silinmesi İlişkisel Veri Modelleme İlişkisel Veri Modeli İlişkisel Veri Modeli - Tanımlar İlişkilerde Güncelleme İşlemleri İşleme (Manipulation) İşlemleri (İlişkisel Cebir İşlemleri) Seçme Operasyonu Projeksiyon Operasyonu: Kartezyen Çarpımı: Birleştirme Operasyonu (JOIN) Toplama (U), Kesiştirme ( ) ve Küme-Çıkarma (-) Operasyonları Bölme (/) Dışsal Birleşme Bir İlişkinin Anahtar Nitelikleri Bir İlişkisel Veritabanı Şemasındaki Bütünlük Kısıtlamaları VTYS Dili SQL (Structured Query Language - Yapısal Sorgu Dili) Kavramsal Değerlendirme Stratejisi SQL e Sorgu Örnekleri SQL'de EXIST Fonksiyonu Toplama (Aggregation) Fonksiyonları ve Gruplama (Grouping) Güncelleme Operasyonları Veri Tabanı Tasarımı Veri Tabanı Tasarımı İyi Bir İlişkisel Şema Tasarımının Ölçütleri Fonksiyonel Bağımlılık Çok-Verili Bağımlılık (MVD) Normalizasyon (Ayrıştırma) Normal Formlar

4 6.7 Ayrıştırma ile İlgili Problemler İlişkisel Veri Tabanı Şema Tasarımı İçin Algoritmalar Kavramsal Modelin Mantıksal Modele Dönüştürülmesi ER nin İlişkisel Modele Dönüştürmesinin Gerçekleştirimi Örnek Örnek Örnek Üçlü İlişkinin İlişkisel Şemaya Dönüştürülmesi ISA Hiyerarşilerine Örnek KAYNAKÇA

5 VERİ TABANI 1 Veri Tabanı Sistemlerine Giriş 1.1 Giriş Veri tabanı sistemlerine geçmeden önce veri işlemleri dosyalar üzerinde yapılmaktaydı. Gelişen yazılım ve donanım teknolojileri sayesinde yetersiz kalan dosyaların yerine veritabanı kullanılmaya başlanmıştır. Veritabanı kullanımı sayesinde daha önce mümkün olmayan bir çok iş rahat bir şekilde yerine getirilmeye başlanmıştır. Veri tabanı (database) bir sorunu çözmek amacıyla bir araya getirilmiş, birbirleriyle ilişkili verilerin bir topluluğudur. Veri tabanı, belirli bir tarzda organize edilmiş faydalı verilerin bir kolleksiyonudur. Bu verilerin bir araya getirilmesi ve bunların işlenerek anlaşılır bilgi haline dönüştürülmesi bilgiişlem açısından çok önemlidir. Çok sayıda bilginin, güvenilir bir şekilde saklanması ve üzerlerinde çeşitli işlemlerin yapılması gerektiğinde, bu bilgileri oluşturan verilerin anlamlı biçimde düzenlenmeleri gerekmektedir. İyi düzenlenmiş bir veri tabanı ile birçok işlev yerine getirilebilir. Veri tabanı bileşenleri üç ana bölümden oluşur. Bu bölümler Alan, Kayıt ve Dosya bölümlemeleridir. Alan (field), veri tabanı içinde verilerin isimlendirilmiş en küçük birimidir. (okul no, ad, soyadı, yabancı dili... gibi). Kayıt (record), Birbirleriyle bağlantılı alanlar topluluğudur. Bir öğrenciye ait okul no, ad, soyadı, yabancı dili bilgilerinin bütünüdür. Dosya (file), Aynı alanlara sahip kayıtların topluluğudur. 5

6 Veri üzerinde işlem yaparken iki yaklaşım vardır; bunlardan birincisi dosya yaklaşımı (VTYS kullanılmayan yapı) bir diğeri ise veritabanı yaklaşımı, bu yaklaşımda veritabanı yönetim sistemi kullanılır. VTYS kullanılmadığı durumdaki yapı: ŞEKİL Dosyalarla uygulama yazılımları arasındaki ilişki VTYS kullanılmadan, sadece dosyaların kullanılmasında karşılaşılan problemlerden bazıları: Her dosya farklı bir sırada işlenir. Kayıtın uzunluğu değiştiğinde bu kayıtın bulunduğu dosyalara ulaşan programlar da ona göre değiştirilmelidir.(lack of flexibility) 6

7 Verilerin tekrarlanması söz konusudur.(data redundancy) Her lokasyondaki veriler tutarlı(consistent) olmayabilir. İzin verilmemiş kişilerin dosyalara ulaşmalarını engellemek için etkin bir emniyet sistemi yoktur.(data security) Verilerin işlenmesinin maliyeti çok yüksek olabilir. Yazılımların etkinliği düşük olur. Çözüm : VTYS VTYS kullanıldığı durumdaki yapı: ŞEKİL Dosyalarla VTYS yazılımı arasındaki ilişki 7

8 Veritabanı(VT) birbiriyle ilgili olan verilerin toplamıdır. Bu veriler kayıt edilmiş bilinen gerçekleri temsil ederler ve herbiri bir anlam içerir. Bir VT yi minik dünya olarak adlandırabiliriz. Çünkü gerçek dünyanın sadece bir parçasını gösterirler. Veritabanları çok büyük miktarlarda bilgi içerirler. Veritabanları gerçek dünyada var olan birbirleriyle ilişkili nesneleri (örn: öğrenciler, dersler) ve ilişkileri (örn: Ali BTSP301 i alıyor) modellerler. ŞEKİL Veritabanı ve kullanıcılar ilişkisi 1.2 Veri Tipleri a-karaktersel (Alfasayısal)Veriler: ASCII karakterlerini kapsar. 1 ile 254 arası sayıda karakterden oluşabilir. (Bursa, Okul0115a,#, s, 123 ) b- Sayısal (Numeric) Veriler: Sayısal değerler, dört işlem yapabildiğimiz değerlerdir. Ondalık veya tamsayı olabilir. (123, 845) c- Tarih Tipi Veriler: Tarih gösteren verilerdir.otomatik olarak 8 karakter uzunluğundadır. Normalde gg/aa/yy formatındadır. SET KONTROL komutları kullanılarak gg/aa/yy formatına dönüşüm yapılabilir. 8

9 (05/28/95) gg aa yy g- gün a-ay y-yıl d- Memo Tipi Veriler: Bu türden olan veriler herhangi bir metni yani text i içeren verilerdir. Bu tip verilere ait sahalar diğer sahalardan farklı şekilde işlenir. Çalışılan dosya çağrıldığında bu sahaya ilişkin bilgiler görünmez, özel olarak o sahaya girilerek içeriği görülebilir. Kısa not şeklinde bir veri tipi olarak tanımlayabiliriz. e- Logical (Mantıksal) Tip Veriler: Mantıksal bir sahanın içeriği yalnızca doğru veya yanlış olabilir. Başka alternatif yoktur. (Doğru veya Yanlış) (True veya False) ( Yes veya No) Veri Tabanı Yönetim Sistemi (VTYS): genel amaçlı bir yazılım sistemi olup kullanıcıların değişik uygulamalar için veri tabanlarını tanımlanmasına, kurmasına ve işlemesine olanak verir. Veri tabanı ve veri tabanı yönetim sisteminin ikisine birden Veri Tabanı Sistemi denir. ŞEKİL VTS, VTYS ve VT kavramlarının şekilsel gösterimi 1.3 VTYS nin Kullanım Nedenleri 9

10 Gereksiz fazlalığın kontrolü: Aynı verilerin birden fazla kayıt edilmesi, kayıt alanının boşa gitmesi ve tutarsızlığa sebep olur. Verilerin paylaşımı: Çok sayıda kullanıcının VT na eş zamanlı olarak ulaşmasını sağlar. Bunun için VTYS eş zaman kontrol yazılımını içerir. İzinsiz ulaşımların engellenmesi: VTYS emniyet ve kimlik kontrolü alt sistemleri ile izinsiz ulaşımların engellenmesini sağlar. Çoklu arayüzlerin sağlanması: Sorgu dilleri arayüzleri, doğal dillerin arayüzleri, vb. arayüzleri sağlar. Veriler arasındaki karmaşık ilişkilerin sunumu: Gelişen VTYS teknolojileri ile karmaşık ilişkilerin sunumu da mümkün olabilmektedir. Doğruluk kıstaslarının sağlanması: Bunun için bazı özel doğruluk kıstaslarının VTYS tarafından sağlanabilmesi için önlemler alınmalıdır. Her kayıtın eşsiz olmasının garanti altına alınması bunlardan biridir. Bunun dışında dikkat edilmesi gereken birçok konu vardır. VTYS ler bu konuda da yardımcı özelliklere sahiptir. Ek kayıt ve kurtarma: Bir VTYS veritabanını donanım ve yazılım hatalarından koruyabilmeli ve kayıtları başka bir alanda ek olarak kaydedebilmelidir. VTYS lerin birçoğunda gerekli yardımcı unsurlar mevcuttur. Veri bağımsızlığı ve etkin ulaşımı: Uygulamaların verilerin nasıl yapılandığından ve tutulduğundan bağımsız olması gerekli bir özelliktir. Uygulama geliştirme zamanının azaltılması. Veri yönetiminin tek tip olması: Tek bir noktadan VTY(Veri Tabanı Yöneticisi) tarafından yönetilebilmesi, veri kontrolünü kolaylaştırır. 1.4 Veri Tabanları Konusunu Niçin Çalışmalıyız? Hesaplamadan bilgiye doğru bir yönelişin olması. Veri setleri hacim ve farklılık bakımından çok artmaktadır. Örneğin, dijital kütüphaneler, etkileşimli video, v.b., VTYS yi gerektiren uygulamalardır. Gelişen teknoloji bazı bilgisayar Mühendisliği alanları VTYS bilgisini gerektirir. 10

11 1.5 Veri Modeli ve Sınıflandırılması Veri modeli, veritabanının yapısını tanımlayabilmek için kullanılan kavramlar kümesidir. Veritabanının modeli; veri tipleri, işlemler ve kısıtlamalardan oluşur. VT modellerinin büyük bir çoğunluğu VT üzerinde güncelleme yapan ve kayıtları alıp getiren bir işlemler kümesini de içermektedir. Bu işlemler ilerde anlatılacaktır. Veri Modellerinin Sınıflandırılması Yüksek Seviyeli Veri Modelleri: Bu modeller varlıklar(entities), özellikler (attributes) ve ilişkiler (relationships) gibi kavramlar kullanırlar. Bu modellere örnek; ER, IFO, SDM, v.b. Mantıksal Veri Modelleri: Bu modeldeki kavramlar verilerin bilgisayarda fiziksel olarak organize olma biçimine çok benzerler. Bunlara örnekler; ilişkisel, ağ, seviyeli, nesneye-yönelik veri modelleridir. Fiziksel Veri Modelleri: Bu modeller verilerin bilgisayarda nasıl tutulduklarını detaylı olarak gösteren kavramlara sahiptirler. Bunlar kayıtların biçimiyle, kayıtların sırasıyla, ulaşma yollarıyla ilgili bilgiler içerirler. 1.6 Veri Tabanı Tanımı (Şema) Şema verilerin yapısını gösterir. Örnek: ŞEKİL Öğrenci ilişkisinin şeması Veritabanı örneği: Veritabanındaki o anda aktif bulunan veriyi gösterir. Örnek: 11

12 ŞEKİL ÖĞRENCİ ilişkisinin örnek kayıtları (tuple'ları) ŞEKİL Üç seviyeli VT yapısı Veri Bağımsızlığı: VT'nin üç seviyeli yapısıyla sağlanabilmiştir. Herhangi bir seviyedeki şemada bir değişiklik yapılırsa bir üst seviyedeki şemada değişiklik yapılmasına gerek yoktur. Sadece bu iki seviye arasındaki uyumlaştırmayı değiştirmemiz yeterlidir. 12

13 ŞEKİL VT'nin genel görünüşü ve dışsal görünüşleri Eş zamanlı (concurrent) gerçekleştirim iyi bir VTYS performansı için temeldir. Diske erişim VTYS uygulamalarında çok sık gereklidir ve dolaylı olarak yavaştır. Bundan dolayı merkezi işlemci birimini bir çok kullanıcı programında eş zamanlı olarak kullanabilmek performans bakımından önemlidir. VTYS veri tabanlarında tutarsızlıkların oluşmayacağını garanti altına almaya çalışır ve kullanıcılara sanki tek kullanıcılı sistemi kullanıyorlarmış intibaını verir. 1.7 Veri Tabanı Dilleri Veri Tanımı Dilleri (VTD, DDL): Bu diller VT nin hem kavramsal hem de içsel şemasının tanımı ve bunlar arasındaki herhangi bir uyumlaştırma için kullanılmaktadırlar. Depolama Tanımlama Dili(DTD): Kavramsal seviye ile içsel seviye arası kesin hatlarıyla ayrılmışsa özellike içsel şemanın tanımı için kullanılır. 13

14 Gözlem Tanımlama Dili(GTD): Kullanıcıların gözlemlerini belirlemekte kullanıldığı gibi, gerçek bir üç-seviyeli yapı söz konusu ise bu dışsal şemaları kavramsala dönüştürmede de kullanılırlar. Veri İşleme Dilleri(VİD, DML): VT nin işlenmesinde kullanılırlar. 1. Yüksek Seviyeli VİD: Tek başına kullanılan bu tür diller VT nin karmaşık işlemlerini bütün olarak belirtebilmektedir. Bunlar ya direk komut olarak girilebilmekte ya da genel amaçlı bir programlama diline gömülerek tanımlanabilmektedir. Bunlar ayrıca küme merkezli VİD ler diye de adlandırılırlar. 2. Düşük Seviyeli VİD: Bunlar genel amaçlı bir programlama diline gömülerek tanımlanırlar. VT'den tek tek kayıtları alıp getirirler ve her kayıt ayrı ayrı işlem görür. Eğer VİD bir genel amaçlı dilin içine yerleştirilmişse buna veri alt dili (data sublanguage) adı verilir. Eğer VİD tek başına birbirini etkileyen (interactive) biçimde kullanılmışsa buna sorgu dili (query language) adı verilir. 14

15 ŞEKİL VTYS'de bulunan kısımların genel bir ilişki şeması 1.8 Veri Tabanı Sistemi Ortamı Kayıtlı veri yöneticisi (Registered Data Manager): Bu yüksek seviyeli VTYS modülü diskte depolanmış VTYS bilgilerine ulaşmayı kontrol eder. VTD derleyici (DDL Compiler): VTD de belirtilen şemanın tanımlarını işler ve bunları VTYS kataloğunda depolar. Çalışma zamanı veri tabanı işlemcisi (Runtime DB Processor): Çalışma zamanı (runtime) VT işlemlerini halleder, güncelleme ve alıp götürme işlem komutlarını alır ve bunları VT üzerine taşır. Sorgu İşlemcisi (Query Processor): Birbirini etkileyen şekilde girilmiş yüksek seviyeli sorguları halleder; sorguyu analiz eder, ayrıştırır, sonra da bir çağrı ile yürütme zamanı işlemcisine söz konusu isteği yürütme komutunu verir. Önderleyici (PreCompiler): Bu sadece VİD komutlarını herhangi bir genel amaçlı programlama diliyle yazılmış uygulama programından seçip ayırır. 15

16 VİD Derleyicisi (DML Compiler): Önderleyiciden gelen komutlar burada derlenir ve VT işlemi yapabilecek obje koduna dönüşür. Host dili derleyicisi (Host Language Complier): VİD komutları dışındaki host dilin komutları bu modüle derlenmek üzere gelir. VİD komutları için gerçekleştirilen amaç kodu ve programın geri kalan kısmı birbirine bağlanır ve derlenmiş kısa iletişim oluşturulur. Burada sonuç olarak oluşturulan yürütülebilen kod aynı zamanda yürütme zamanı veritabanı işlemcisine çağrıyı da içermektedir. Veritabanı sistemleri ile, son noktadaki kullanıcılar, VTYS satıcıları, VT uygulama programcıları ve veri tabanı yöneticisi(vty) veritabanı ile ilgili işlerini rahat, doğru ve etkin bir biçimde yapabilmesi esastır. Veri tabanı yöneticisinin (VTY) temel sorumlulukları: Mantıksal ve fiziksel şemaların tasarımı Emniyetin sağlanması ve izin verilme işlemlerinin yapılması Verilere istenildiğinde ulaşılabilmesi ve VT nin gereken durumlarda kurtarılması. VT nin ihtiyaçları değiştikçe ayarlamaların yapılması. 1.9 VTYS'lerin Sınıflandırılması Veri Modeline Göre İlişkisel VTYS ler Sybase, Oracle 7.6, SQL Server Seviyeli VTYS ler IMS Ağ VTYS ler DBTG İlişkisel nesne modelli VTYS ler Oracle 8, DB2, Informix Nesneye-yönelik VTYS ler GemStone, O2, ObjectStore 16

17 Genişletilmiş İlişkisel VTYS ler Starburst Çıkarımcı VTYS ler Postgres, Educe, Prosql Çıkarımcı Nesneye Yönelik VTYS ler Kullanıcı Sayısına Göre Tek kullanıcılı sistemler Çok kullanıcılı sistemler Yer Sayısına Göre Merkezi VTYS ler Dağıtık VTYS ler Homojen VTYS ler bunlar çok yerde aynı VTYS yazılımını kullanırlar. Heterojen VTYS ler bunlar federal VTYS lere dönüşürler ve diğer bir isimle de çoklu veritabanı sistemi olarak adlandırılırlar Genel Amaçlı ve Özel Amaçlı Olmalarına Göre 17

18 2. Veri Tabanları İçin Kavramsal Modelleme 2.1 Kavramsal Tasarım ŞEKİL Veritabanı uygulamaları için tasarım safhaları Kavramsal tasarım veritabanı tasarım safhalarında gösterildiği gibi ihtiyaçlar analizini takip eder ve veritabanında tutulacak olan verilerin yüksek seviyede bir gösterimini verir. Varlık-İlişki (ER) Modeli, kavramsal tasarım için en popüler ve en çok kullanılan modeldir. ER deki notasyonlar oldukça bilgi verici ve insan bakışına yakın özelliklere sahiptir. ER nin en temel kavramları varlıklar (entities), ilişkiler (relationships) ve özellikler (attributes)dir. ER modelinin bir çok değişik varyasyonu vardır ve notasyonların gösterimleri çok farklı olabilmektedir. Ancak en çok kabul gören ve kavramları içeren ER modelini burada ele alacağız. 2.2 ER Modelinin Kavramları - Varlık: ER nin sunduğu temel nesnedir. Gerçek dünyada bağımsız olarak var olan bir şey dir. 18

19 - Özellik: Varlığın belirli bir özelliğini belirtir. Varlığı tanımlayan özelliklerin değerleri veri tabanında depolanan verilerin ana kısmını oluştururlar. - Basit özellikler: Daha küçük parçaya bölünemeyen özelliklerdir. - Birleşik özellikler: Birden fazla basit özellikten oluşan özelliklerdir. - Tek verili özellikler: Birden fazla veriye herhangi bir nesnede sahip olamayan özelliklerdir. - Çok verili özellikler: Birden fazla veriye herhangi bir nesnede sahip olabilen özelliklerdir. - Oluşturulan özellikler: Öteki özelliklerden elde edilen özelliklerdir. - Varlık tipi: Aynı özelliklerden oluşan varlıkların kümesidir kümesi. - Nesne-tipi şema: Nesne tipinin tanımını gösterdiği gibi belirli bir tipe sahip olan nesnelerin paylaştığı bir genel yapıyı da belirtir (genelde şema sözcüğü bütün verilerin mantıksal görünüşünü belirtir). - Örnekler: Belirli bir tipteki bireysel nesnelerin belirli bir zamanda ve andaki örnekler kümesini gösterir ve zamanla değişirler. - İlişki tipi: Nesneler arasındaki ilişkiler kümesini gösterir. İlişki tipinin derecesi ilişkide yer alan nesnelerin sayısıyla belirlenir. - Zayıf varlık tipi: Bunlar kendilerine ait anahtar niteliğe sahip değillerdir. Bu tür nesne tipine ait olan nesneler diğer bir nesne tipindeki belirli bir nesneye aittir ve kendi nitelikleri ve diğer nitelik tipinin anahtar niteliğiyle birlikte ayırt edilebilirler. Sözü edilen diğer nitelik tipine belirleyici sahip, bu ikisi arasındaki ilişki tipine de belirleyici ilişki denir. - Anahtar nitelik: Bu niteliklerin değerleri her nesne için farklı olmak zorundadır. - Değerler kümesi(alan): Bu her bir nesnenin her bir niteliğinin alabileceği değerler kümesidir. - Yapısal kısıtlamalar: Bunlar kardinality oranı (ratio), bir nesnenin dahil olabileceği ilişki örneklerinin sayısıdır. - Dahil olma kısıtlaması (participation constraints): Bir nesnenin varolmasının ilişki tipi üzerinden diğer bir nesneyle ilgili olup olmamasına bağlı olduğunu belirler. Bunların iki değişik tipi vardır: 19

20 - Toptan (total): bütün nesneler ilişki tipi üzerinden birbiriyle ilgili olmak zorundadırlar. - Kısmi (partial): bütün nesneler ilintili olmak zorunda değildir. Bu kavramlarla ilgili ER notasyonları verildikten sonra örneklerde kullanacaklardır. Bir nesne kümesindeki tüm nesneler aynı nitelik kümesine sahiptirler. Her nesne kümesinin bir anahtarı vardır. Her niteliğin bir değerler kümesi vardır. Her nesne kümesi bir ilişkiye kolayca dönüştürülebilir. ŞEKİL ER'da kullanılan temel notasyonlar 2.3 ER Modelde İlişki Tipleri Nesne tipleri arasındaki ilişki tipleri Hasta < > Yatak 1-1 ilişkisi söz konusudur Hasta << > Hastane Odası 1-m ilişkisi vardır 20

21 Hasta <<- - - >> Doktor n-m ilişkisi ile tanımlanabilir Nitelikler arasındaki ilişki tipleri Hasta no < > Hasta ismi, doğum tarihi 1-1 ilişki tipi Hasta no < >> Hasta ismi 1-m ilişki tipi Hasta ismi << >> Doktor ismi n-m ilişki tipi ŞEKİL ER'da kullanılan ilişki tipleri 2.4 ER Modelde Kısıtlar ER modelde birçok tutarlılık kısıtları gösterilebilmektedir. Bunlar; anahtar kısıtı katılım kısıtı üstüste gelme/örtme kısıtı yabancı anahtar kısıtı Bu kısıtlardan bazıları veritabanının dilinde (SQL) ilerdeki bölümlerde görülebileceği gibi direk olarak gösterilebilmektedir. Bazı kısıtlar (örneğin fonksiyonel kısıtlar) ER modelde gösterilememektedir. Kısıtlar iyi bir veritabanı tasarımı için çok önemli anahtar rolü oynamaktadırlar. 21

22 2.5 ER Modele Örnek ŞEKİL Örnek ÇALIŞAN veri tabanı uygulamasının ER ile gösterimi Bu örnekte; Çalışan: Nesne tipine bir örnektir. Bağımlı: Zayıf nesne tipine bir örnektir. İçin_Çalışır: İlişki tipine bir örnektir. Bağımlısı_Olan: Tanımlayıcı ilişki tipine bir örnektir. Maaş: Nitelik. SSN: Anahtar nitelik. Yerler: Çok verili nitelik. İsim: Birleşik nitelik. 22

23 ŞEKİL 2.5- ÇALIŞAN uygulamasının ER ile değişik bir gösterimi Bu örnek bir önceki örneğin aynısıdır. Sadece yapısal kısıtlamalar (min, max) kullanmaktadır. Halbuki bir önceki örnek toptan ve kısmi kısıtlamaları kullanmaktadır. ŞEKİL Üçlü ilişkiye örnek ER diyagramı Bu örnek üçlü ilişkiyi göstermektedir. Bu üçlü ilişkiyi nesne tiplerinin ayrı ayrı ikili ilişkileri ile gösteremezsiniz. Yani aşağıdaki örnek yukarıdaki üçlü ilişki ile aynı değildir. ŞEKİL Üçlü ilişki (şekil 2.6) ile aynı olmayan bir başka gösterim ER tasarımı subjektiftir. Yani verilen bir senaryoyu bir çok değişik şekilde tasarlamak mümkündür. 23

24 Alternatif tasarımları analiz etmek (özellikle büyük çaptaki uygulamaların tasarım alternatiflerini analiz etmek) oldukça zor olabilir. Birbirinin alternatifi olabilecek bazı ER kavramlarını şöyle sıralayabiliriz: Nesne-nitelik, nesne-ilişki, ikili-üçlü ilişkiler, ISA hiyerarşisi, birleşik nitelik, vs. İyi bir veritabanı tasarımı elde edebilmek için, elde edilecek olan ilşkisel veri modeli analiz edilmeli ve daha iyi bir duruma getirilmelidir. Fonksiyonel Bağımlılık(FB) bilgisi ve normalizasyon teknikleri (ilerideki bölümlerde anlatılacak) özellikle çok faydalıdır ve veritabanı tasarımını bu tekniklere göre yapmak gerekir. 2.6 ER Diyagramında IS-A Hiyerarşisi Bazı karmaşık uygulamalarda ER nin şimdiye kadar tartıştığımız yapıları yeterli olmayabiliyor. Bundan dolayı ER modeli genişletilmiş ve IS-A hiyerarşileri modele dahil edilmiştir. Bu kısımda sadece IS-A hiyerarşilerinin ER modeline dahil edilmesini çalışacağız. Eğer A IS-A B olarak tanımlanırsa, bunun anlamı her A nesnesi bir B nesnesi olarak da düşünülebilecektir. Örnek: ŞEKİL Örnek ISA diyagramının ER'da gösterimi Bu örnekte her kontratlı çalışan ile saatli çalışan aynı zamanda bir çalışan nesnesidir ve çalışan nesne-tipine ait olan niteliklerin hepsi (no, isim, yaş) aynı zamanda kontratlı çalışan ve saatli çalışan nesnelerin de nitelikleridir. Bu kalıtım (inheritance) yoluyla IS- A hiyerarşisi durumunda daha genel nesne tipinden (üst sınıf) özeline (alt sınıf) geçer. IS-A kullanmanın bazı nedenleri arasında şunları sayabiliriz: Bir alt sınıfa özel açıklayıcı nitelikler eklemek durumu gerekli olduğunda, Bir ilişkinin parçası olacak olan nesneleri tanımak gerekli olduğunda, ISA kullanmak modelimizin anlaşılmasını kolaylaştırır. 24

25 3. Fiziksel Veri Tabanı Modellemesi 3.1 Fiziksel Veri Tabanına Giriş Genel Bilgiler VTYS bilgileri ikincil hafıza olan yan bellekte (hard diskte) tutar. VTYS nin verileri yan bellekte tutmasının bazı sonuçları vardır. Bunlar; READ: Verilerin yan bellekten (hard disk) ana belleğe (RAM) transfer edilmesi. WRITE: Verilerin ana bellekten yan belleğe transfer edilmesi. Bu iki operasyon da ana bellek için operasyonlarla karşılaştırılırsa oldukça pahalıdır. Bundan dolayı çok iyi planlanmalıdır. Bu durumda neden tüm veriler ana bellekte tutulmuyor diye sorulabilir. Bunun nedenlerini şöyle sıralayabiliriz: Ana bellekte veri tutmanın masrafı çok fazladır. Örneğin 128 MB ana bellek satın alınabilirken aynı fiyata 8GB disk alınabilir. Ana bellek geçicidir (volatile). Verileri yürütmeler esnasında kaybetmek istemeyiz. Tipik depolama hiyerarşisi şu şekildedir: RAM halihazırda kullanılan veriler içindir. (ana bellek) Disk ana veritabanı içindir. (ikincil bellek) Teypler verilerin eski versiyonlarını tutmak içindir. (üçüncül bellek) Disklerde veriler disk blokları ya da sayfalar halinde tutulur ve alınırlar. Ana bellekten farklı olarak bir disk sayfasını alıp getirmenin masrafı o sayfanın diskteki yerine bağlıdır. Dolayısıyla sayfaların diskte relatif yerleştirildiği yerler VTYS nin performansına en fazla etki eden faktördür. Bir disk sayfasına ulaşmanın (READ ve WRITE) zamanı üç değişik zamanın toplamıyla bulunur. Arama zamanı (seek time disk kolunun hareketi için gerekli zaman) 25

26 Dönme zamanı (rotational time disk blokunun disk başının altına gelmesi için gerekli zaman) Transfer zamanı (transfer time verinin disk yüzeyine/yüzeyinden hareketi için gerekli zaman) Arama ve dönme için geçen süre tüm süreyi en fazla etkileyen süredir. Örneğin arama zamanı 1 ile 20 msec arasında değişirken, dönme süresi 0 ile 10 msec ve transfer süresi her 4 KB sayfa için 1 msec dir. Bu süreler teknolojinin gelişmesiyle değişmektedir, ancak göreli hız farklılıkları hala benzerdir. Bu durumda I/O masrafını azaltmanın anahtarı arama/dönme gecikme sürelerini azaltmaktır. Diskte sayfaları yerleştirme biçimi I/O masrafını azaltmakta etkili olabilmektedir. Örneğin bir sonraki bloğun aynı iz(track) üzerinde olması, bir kütükteki blokların ardarda yerleştirilmesi arama ve dönme gecikmesini en aza indirir. Buna ilave olarak eğer bir ardısıra (sequential) bakma yöntemi kullanılıyorsa, bir anda birkaç sayfanın önceden alınması masrafın azaltılmasında etkili olur. VTYS nin en alt seviyede yönettiği diskteki alanlardır. Daha yukarıdaki seviyelerdeki çağırma sayfayı tahsis etmek/geri tahsis etmek (allocate/deallocate) sayfayı oku/yaz Yüksek seviyelerde sayfaların tahsis istekleri belirtilir ve bunun nasıl yapıldığının, boş alanların nasıl yönetildiğinin bilinmesine gerek yoktur. Bir VTYS de ara bölge (ya da tampon - buffer) yönetimi veri tabanının performansını artıran bir yaklaşımdır. ŞEKİL VTYS'de tampon alanı 26

27 Popüler yerleştirme stratejilerinden; en az son zamanlarda kullanılan (least recently used, LRU) en son kullanılan (most recently used, MRU) günümüzde kullanılan en önemli yerleştirme stratejileridir Fiziksel Veri Tabanı Tasarımı Fiziksel veri tabanı tasarımı veri tabanının etkin bir şekilde işlenebilmesini sağlayan belirli bir veri organizasyon tekniğini seçmeye dayanır. Diskin üzerinde toplanan veriler kayıtların kütükleri olarak organize edilirler. Kayıtlar disk üzerinde öyle bir depolanmalıdır ki onlara gereksinim duyulduğunda onları bulup getirmek hızlı olabilsin. Birbiriyle ilgili olan değerlerden oluşan kayıttaki her değer kayıtın belirli bir alanına karşılık gelir ve birkaç byte yer tutar. Kayıtlar genellikle nesneleri, onların nitelikleri ve nesneler arasındaki ilişkileri tanımlarlar. Alanların isimleri onların karşılık geldiği tipler bir kayıt tipini ya da kayıt biçimi tanımını oluşturur. Bir veri tipi bir alanın alabileceği değeri belirler. Bunların en önemlileri şunlardır: - integer - long integer - real number } } } sayısal - sabit uzunluk - değişken uzunluk - boolean - tarih } } } } karakterler dizisi (string of characters) Bir kütük kayıtlardan oluşur ve kütük sabit uzunluklu kayıtlardan ya da değişken uzunluklu kayıtlardan oluşabilir. 27

28 ŞEKİL Kütükte kayıt yapıları Bir kütükte değişken uzunluklu kayıtların olması aşağıdaki nedenlerden dolayı gereklidir. Çünkü: değişken uzunluktaki alanların olması tekrarlanan alanların olması seçenekli alanların olması farklı kayıt tiplerinin (eğer farklı tiplerin ilgili kayıtları bir arada tutuluyorsa) olması ŞEKİL Kayıtların alternatif bir gösterimi Blok (sayfa) Biçimi : Uzunluğu Sabit Kayıtlar Kayıt_no(kno) = <sayfa_no, yer#> ŞEKİL Değişik blok yapıları Kayıtların yer değiştirmesi boş alan yönetimi için kno değişmesini gerektirir. 28

29 Sayfa Biçimi : Uzunluğu Değişken Kayıtlar ŞEKİL Uzunluğu değişken kayıtların bir gösterimi Uzunluğu değişken kayıtları sayfa için yer değiştirebiliriz (kno yu değiştirmeden). Bundan dolayı sabit uzunluklu kayıtlara tercih edilebilirler. ŞEKİL Blokların kütükte organizasyonu - Eğer kayıtların sayfa sınırlarını aşmalarına izin verilmiyorsa buna aktarımsız (unspanned) organizasyon denir. - Eğer bir kayıt birden fazla bloğa taşınabiliyorsa buna aktarımlı (spanned) organizasyon denir. 1. Ardısıra (contigious) atama: Kütük blokları diskteki ardısıra bloklara atanır. Bu tür kütüklerden okumak kolay ancak kütüğün genişlemesi zordur. 2. Bağlantılı (linked) atama: Her kütük bloğu bir diğerine bağlanabilmek için bir göstergeye (pointer) sahiptir. Bu tür kütüklerin genişlemesi kolay ancak okuma işlemi yavaştır. 3. Ardısıralı disk bloklarının salkımlarının (clusters) birbiriyle bağlanması. 4. Dizinlenmiş (indexed) atama: Bir ya da daha fazla dizin blok gerçek kütük bloklarına işaret eden göstergeler içerirler. Bu yapıyla kayıtları niteliklerin değerini belirterek hızlı bir şekilde bulmak mümkündür. 29

30 5. Yukarıdakilerden oluşan kombinasyonlarla elde edilen teknikler vardır. Başarılı bir kütük organizasyonu özellikle kütüğe sık sık uygulayacağımız bütün kütük operasyonlarını (find (locate), read (get), findnext, delete, modify, insert, findall, findordered, reorganize, open, close) mümkün olduğunca hızlı yapmalıdır Kayıtların Kütükleri VTYS nin yüksek seviyelerinde kayıtlar ve kayıtların kütükleri üzerinde operasyon gerçekleştirilir. Kütük, kayıtların bir grubundan oluşmuş sayfaların toplamıdır. Kütüklerle kayıtların giriş, silme, değiştirme, bir kayıdı okuma ve tüm kayıtların üzerinden geçme gibi operasyonları gerçekleştirilebilir. Sıralanmamış (unordered) Kayıtların Kütüğü: En basit kütük yapısıdır. Yeni kayıtlar kütüğün sonuna eklenir. Yeni kayıt eklemek çok hızlıdır. Kayıt arama operasyonu linear aramayı gerektirir. Kayıt silme işlemi yavaştır. Sıralanmış (ordered) Kayıtların Kütüğü: Diskteki kütüğün kayıtları kayıttaki bir alanın değerine göre fiziksel olarak sıralanmıştır. Bu alana kütüğün sıralayan alanı (ordering field) denir ve bu tür kütüklere sıralanmış ya da sırasal (sequential) kütük adı verilir. Bazı avantajları: Sıralayan alan değer sırasına göre kayıtların okunması oldukça hızlı Sıralayan alan değer sırasına göre bir sonraki kayıtın bulunması oldukça hızlı Sıralayan alan değer üzerinde bir arama kriterine göre kayıtların aranması oldukça hızlı Bu tür kütüklerde kayıtların girme ve silme işlemi oldukça pahalıdır. Çünkü kayıtlar fiziksel olarak da sıralanmış olmak zorundadır. Bu işlemleri biraz hızlandırmak için bazı teknikler kullanılabilir: o Silinmiş işareti kullanmak ve belli periyotlarla kütüğü organize etmek. 30

Bu işleçlerin dışında, aşağıda belirtilen karşılaştırma işleçlerinden de yararlanılır.

Bu işleçlerin dışında, aşağıda belirtilen karşılaştırma işleçlerinden de yararlanılır. 18 SQL SORGU DİLİ SQL (Structured Query Language) yapısal sorgu dili, veritabanı yönetim sistemlerinin standart programlama dili olarak bilinmektedir. SQL dilinin Access içinde sorgu pencerelerinde veya

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Veri Tabanı Nedir? Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir kuruluşa

Detaylı

1. Veri Tabanı Sistemine Giriş

1. Veri Tabanı Sistemine Giriş 1. Veri Tabanı Sistemine Giriş Dr. Hidayet Takçı VTYS den önce verilerin tutulması için dosyalama sistemleri kullanılmaktaydı. Dosyalama sistemlerinde başta veriler arasındaki ilişkilerin kurulması olmak

Detaylı

SQL'e Giriş. SELECT Deyimi. SQL Komutları. Yardımcı Deyimler

SQL'e Giriş. SELECT Deyimi. SQL Komutları. Yardımcı Deyimler SQL'e Giriş SQL komutları kullanılarak aşağıdaki işlemler yapılabilir: Veritabanı nesnelerinin oluşturulması ve bu nesnelerle ilgili işlemlerin yapılması Bilgilerin istenilen koşullara göre görüntülenmesi

Detaylı

SQL veri tabalarına erişmek ve onları kullanmak için geliştirilmiş bir lisandır.

SQL veri tabalarına erişmek ve onları kullanmak için geliştirilmiş bir lisandır. SQL veri tabalarına erişmek ve onları kullanmak için geliştirilmiş bir lisandır. Bu dersimizde biz Microsoft SQL Server veritabanı sistemini kullanmayı öğreneceğiz. SQL Nedir? SQL Structured Query Language

Detaylı

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1 1 Temel Kavramlar Veritabanı 1 Veri Saklama Gerekliliği Bilgisayarların ilk bulunduğu yıllardan itibaren veri saklama tüm kurum ve kuruluşlarda kullanılmaktadır. Veri saklamada kullanılan yöntemler; Geleneksel

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Dosya Organizasyonu (File Organization) Veritabanı Sistemleri (Database Systems) BM307 Dosya Organizasyonu (File Organization) İçerik Dosya

Detaylı

SQL Komutları (2) Uzm. Murat YAZICI

SQL Komutları (2) Uzm. Murat YAZICI SQL Komutları (2) Uzm. Murat YAZICI Sıralama Sıralama işlemi için SELECT ifadesinde ORDER BY kullanılır. Bu ifadede ASC kelimesi kullanılırsa sıralama küçükten büyüğe doğru (A-Z), DESC kullanılırsa büyükten

Detaylı

SQL Kod ile Tablo Oluşturma

SQL Kod ile Tablo Oluşturma SQL Kod ile Tablo Oluşturma Aşağıdaki SQL kodları Veri tabanı hazırlama programında yazılıp çalıştırıldığı zaman PERSONEL adında bir tablo oluşturulur ve bu tablonun sütunları Personel_no, Adı, Soyadı

Detaylı

VERİTABANI. SQL (Structured Query Language)

VERİTABANI. SQL (Structured Query Language) VERİTABANI SQL (Structured Query Language) SQL'de Gruplama Bir tablonun satırları gruplara ayrılarak fonksiyonların bunlara uygulanması mümkündür. Gruplara ayırmak için SELECT deyimi içerisinde GROUP BY

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Öğr. Gör. Erdal GÜVENOĞLU Ofis : MUH 313 Ofis Saatleri : Pazartesi: 10.00-12.00,

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Veritabanı Modeli

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Veritabanı Modeli Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Veritabanı Modeli Konular Temel Kavramlar Tablo Anahtar Süper Anahtar Birincil Anahtar Yabancı Anahtar İkincil Anahtar Bütünlük Kuralları Birincil

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri İçerik Temel kavramlar Veri tabanı modelleri Normalizasyon Coğrafi Bilgi Sistemlerinde veri tabanı yönetimi Temel kavramlar Veri

Detaylı

YAPISAL SORGULAMA DİLİ (SQL)

YAPISAL SORGULAMA DİLİ (SQL) YAPISAL SORGULAMA DİLİ (SQL) OGRENCI Tablosu 1234 Zeynep Makina K 23.06.1984 1. Cad 3.4 CREATE TABLE VERİ TANIMLAMA DİLİ (VTD) Veritabanında yeni bir tablonun oluşturulmasını sağlar. Yukarıda tanımlanan

Detaylı

Genel Kavramlar. Bilgisayar ortamında işlenebilecek durumda bulunan kayıtlar. Birbiri ile ilişkili veriler topluluğu ve veriler arası ilişkiler

Genel Kavramlar. Bilgisayar ortamında işlenebilecek durumda bulunan kayıtlar. Birbiri ile ilişkili veriler topluluğu ve veriler arası ilişkiler Genel Kavramlar Veri Nedir? Bilgisayar ortamında işlenebilecek durumda bulunan kayıtlar Veri Tabanı Nedir? Birbiri ile ilişkili veriler topluluğu ve veriler arası ilişkiler Veritabanı Yönetim Sistemi (DBMS)Nedir?

Detaylı

Veritabanı. SQL (Structured Query Language)

Veritabanı. SQL (Structured Query Language) Veritabanı SQL (Structured Query Language) SQL (Structured Query Language) SQL, ilişkisel veritabanlarındaki bilgileri sorgulamak için kullanılan dildir. SQL, bütün kullanıcıların ve uygulamaların veritabanına

Detaylı

VERĐTABANI YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ

VERĐTABANI YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ VERĐTABANI YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ Öğr.Gör.Sedat Telçeken ANADOLU ÜNĐVERSĐTESĐ FEN FAKÜLTESĐ MATEMATĐK BÖLÜMÜ 2005 2006 Bahar Dönemi D M L Bilindiği üzere SQL tablolar üzerinde sorgulama yapar. Bu sorgular

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ ÜNİTE 2 VERİ TABANI İÇİNDEKİLER Veri Tabanı Veri Tabanı İle İlgili Temel Kavramlar Tablo Alan Sorgu Veri Tabanı Yapısı BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR II HEDEFLER Veri tabanı kavramını

Detaylı

Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi. Varlık-İlişki Modeli

Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi. Varlık-İlişki Modeli Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi Varlık-İlişki Modeli Veritabanı Tasarım Aşamaları Gereksinim Analizi Kavramsal Tasarım Mantıksal Tasarım İlişkilerin Normalizasyonu Veritabanı Uyarlaması Uygulama Programı

Detaylı

Mysql Veritabanı Komutları

Mysql Veritabanı Komutları Mysql Veritabanı Komutları Mysql Veri Tabanı Komutları Hazırlayan : M. Başar ACAROĞLU Kaynaklar: http://www.hrzafer.com/sql-dersleri http://www.w3schools.com/sql/default.asp Veri Tabanı Nedir? Mysql Veritabanı

Detaylı

Örnek Veritabanı Çalışması. Kütüphane Veritabanı

Örnek Veritabanı Çalışması. Kütüphane Veritabanı Örnek Veritabanı Çalışması Kütüphane Veritabanı İçindekiler Kütüphane veritabanı şeması Tabloların oluşturulması Tablolar arası ilişkilerin varlık ilişki ve ilişkisel modeldeki gösterimleri Sorgu örnekleri

Detaylı

EBE-368 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Veri Tabanı Tasarımı

EBE-368 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Veri Tabanı Tasarımı EBE-368 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Veri Tabanı Tasarımı Dr. Dilek Küçük Veri Tabanı Tasarımı Kavramsal Veritabanı Tasarımı Gereksinim analizi adımında edinilen bilgilerle, verinin kısıtlamalarıyla

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS VERİ TABANI BG-313 3/1 3+1+0 3+0,5 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi : LİSANS

Detaylı

SQL (Structured Query Language)

SQL (Structured Query Language) SQL (Structured Query Language) Genel SQL SQL çok yüksek seviyeli bir dildir. Biraz ingilizce bilgisi gerektirir. Programlama dillerine göre öğrenilmesi çok daha kolaydır. Çünkü programlama dillerindeki

Detaylı

SQL e Giriş. Uzm. Murat YAZICI

SQL e Giriş. Uzm. Murat YAZICI SQL e Giriş Uzm. Murat YAZICI SQL (Structured Query Language) - SQL Türkçe de Yapısal Sorgulama Dili anlamına gelmektedir ve ilişkisel veritabanlarında çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. - SQL ile

Detaylı

Veri Tabanı Tasarım ve Yönetimi

Veri Tabanı Tasarım ve Yönetimi SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Veri Tabanı Tasarım ve Yönetimi Hafta 5 Prof. Dr. Ümit KOCABIÇAK Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

DAO İLE SQL KOMUTLARI. Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım.

DAO İLE SQL KOMUTLARI. Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım. DAO İLE SQL KOMUTLARI Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım. SQL-1 SELECT En basit SQL cümleciği oluşturmak için SELECT sözcüğü

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Veri Tabanı Nedir? Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir kuruluşa

Detaylı

ACCESS PLATFORMUNDA SQL

ACCESS PLATFORMUNDA SQL ACCESS PLATFORMUNDA SQL (STRUCTURED QUERY LANGUAGE) KODLAMA ÖRNEKLERİ DISTINCT : Bir alanda birbirinin aynı kayıtlar bulunabilir. Öğrenciler tablosundaki aynı isimde öğrencilerin bulunması durumunda aynı

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) SQL (Structured Query Language)

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) SQL (Structured Query Language) Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) SQL (Structured Query Language) Konular Yapısal SQL Komutları Gruplama İşlemi SQL Fonksiyonları Kaynaklar 2 SQL (Structured Query Language) SQL Carlos

Detaylı

5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili. Veritabanı 1

5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili. Veritabanı 1 5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili Veritabanı 1 SQL- Yapısal Sorgulama Dili SQL ifadeleri yapısal olarak üç gruba ayrılır. Veri Tanımlama Dili (DDL - Data Definition Language) Veri İşleme Dili (DML - Data Manipulation

Detaylı

SQL'e Giriş. SELECT Deyimi. SQL Komutları. 1. DDL (Data Definition Language - Veri Tanımlama Dili)

SQL'e Giriş. SELECT Deyimi. SQL Komutları. 1. DDL (Data Definition Language - Veri Tanımlama Dili) SQL'e Giriş SQL komutları kullanılarak aşağıdaki işlemler yapılabilir: Veritabanı nesnelerinin oluşturulması ve bu nesnelerle ilgili işlemlerin yapılması Bilgilerin istenilen koşullara göre görüntülenmesi

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri Veri modelleri, veriler arasında ilişkisel ve sırasal düzeni gösteren kavramsal tanımlardır. Her program en azından bir veri modeline dayanır. Uygun

Detaylı

Veritabanı sistemlerinde veri bütünlüğünü sağlayabilmek için CONSTRAINTS olarak adlandırılan bazı zorlayıcı ifadeler kullanılabilir.

Veritabanı sistemlerinde veri bütünlüğünü sağlayabilmek için CONSTRAINTS olarak adlandırılan bazı zorlayıcı ifadeler kullanılabilir. VERİ BÜTÜNLÜĞÜ VTYS lerde veri bütünlüğünü sağlamanın iki temel yolu vardır; Tanımlanabilir veri bütünlüğü ve prosedürel veri bütünlüğü. Tanımlanabilir veri bütünlüğü, tanımlanan nesnelerin kendi özellikleri

Detaylı

Veri Tabanı Programlamaya Giriş

Veri Tabanı Programlamaya Giriş Veri Tabanı Programlamaya Giriş Kitap özeti Veri Tabanı Programlamaya Giriş SQL insanların veritabanı sistemleri ile konuşmasını sağlayan popüler bir dildir. Bu dil sayesinde, bir veritabanından kayıtları

Detaylı

Tablolar Arası İlşikiler ve Alan Özellikleri Siparis.musteri_no musteri.musteri_no Siparis.urun_kodu musteri.urun_kodu

Tablolar Arası İlşikiler ve Alan Özellikleri Siparis.musteri_no musteri.musteri_no Siparis.urun_kodu musteri.urun_kodu SQL'DE VERİ İŞLEME KOMUTLARI SQL'de verileri işlemek için kullanılan komutlara DML (Data Manipulation Language Veri İşleme Dili) denilmektedir. Bu komutlar ile oluşturulan ifadeler tablolara kayıt eklemek,

Detaylı

20461C Querying Microsoft SQL Server Modül Seviye Belirleme Testi

20461C Querying Microsoft SQL Server Modül Seviye Belirleme Testi 20461C Querying Microsoft SQL Server Modül Seviye Belirleme Testi 1) Aşağıdaki SQL Server sürümlerinden hangisi ana sürümlerden bir tanesidir? a) Parallel Data Warehouse b) Express c) Standart d) Developer

Detaylı

2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı ve Normalizasyon. Veritabanı 1

2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı ve Normalizasyon. Veritabanı 1 2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı ve Normalizasyon Veritabanı 1 Veritabanı Tasarımı Tasarım yapılırken izlenecek adımlar; Oluşturulacak sistemin nelerden oluşması gerektiği ve hangi işlemlerin hangi aşamalarda

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Cebir Konular Biçimsel Sorgulama Dilleri İlişkisel Cebir İlişkisel Cebir İşlemleri Seçme (select) işlemi Projeksiyon (project) işlemi Birleşim

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması Ağaç, verilerin birbirine sanki bir ağaç yapısı oluşturuyormuş gibi sanal olarak bağlanmasıyla elde edilen hiyararşik yapıya sahip

Detaylı

2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar

2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar 2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar Öğr. Gör. Saliha Kevser KAVUNCU Veritabanı neden kullanılır? Veritabanının amacı; insanların ve organizasyonların birşeyleri takip edebilmesine yardımcı

Detaylı

Sıralı Erişimli Dosyalar. Kütük Organizasyonu 1

Sıralı Erişimli Dosyalar. Kütük Organizasyonu 1 Sıralı Erişimli Dosyalar Kütük Organizasyonu 1 Dosya Fiziksel depolama ortamlarında verilerin saklandığı mantıksal yapılara dosya denir. Dosyalar iki şekilde görülebilir. Byte dizisi şeklinde veya Alanlar

Detaylı

Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş

Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş -1- Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 1.1. Veri ve Bilgi (Data & Information) Hesaplama, saklama gibi çeşitli işlemler amacıyla bilgisayara verilen sayı, yazı, resim, ses,

Detaylı

Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi

Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi SAKARYA ÜNIVERSITESI Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi Hafta 2 Prof. Dr. Ümit KOCABIÇAK Bu ders içeriğinin basım, yayım vesatış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

Yukarıdakilerden hangileri DML (Data Manipulation Language) ile gerçekleştirilir?

Yukarıdakilerden hangileri DML (Data Manipulation Language) ile gerçekleştirilir? 1) I. Tablo Oluşturma II. Veri Güncelleme III. Veri Silme IV. Veri Ekleme V. Tablo Silme Yukarıdakilerden hangileri DML (Data Manipulation Language) ile gerçekleştirilir? a) I, IV ve V b) II, III ve IV

Detaylı

VT Sistem Gerçeklemesi. Ders Notları- #8

VT Sistem Gerçeklemesi. Ders Notları- #8 VT Sistem Gerçeklemesi Remote: Kullanıcıdan gelen JDBC isteklerini karşılar. Planner: SQL ifadesi için işleme planı oluşturur ve karşılık gelen ilşkisel cebir ifadesini oluşturur. Parse: SQL ifadesindeki

Detaylı

ELIF KIOTZEOGLOU RESUL MURAD MERT PACOLARI

ELIF KIOTZEOGLOU RESUL MURAD MERT PACOLARI ELIF KIOTZEOGLOU 0510130077 RESUL MURAD 0510120082 MERT PACOLARI 0510120083 SQL SQL,(İngilizce "Structured Query Language", Türkçe: Yapılandırılmış Sorgu Dili) verileri yönetmek ve tasarlamak için kullanılan

Detaylı

Dosyaların Özellikleri (Attribute) Dosya İşlemleri. İki Seviyeli Katalog Sistemleri. Tek Seviyeli Katalog Sistemleri. Hiyerarşik Katalog Sistemleri

Dosyaların Özellikleri (Attribute) Dosya İşlemleri. İki Seviyeli Katalog Sistemleri. Tek Seviyeli Katalog Sistemleri. Hiyerarşik Katalog Sistemleri Bilgilerin Uzun Vadeli Saklanması 8 DOSYA SİSTEMS STEMİ saklanacak veriler çok fazla olabilir veriler proses sonlandıktan sonra da kaybolmamalı bilgiye prosesler ortak olarak ulaşabilmeli 424 Dosya Sistemi

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210)

Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210) Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Öğr.Gör. Erdal GÜVENOĞLU Ofis : MUH 312 Ofis Saatleri : Pazartesi: 14:00 14:50, Salı:

Detaylı

VTYS İlişkisel Veri Modeli Y R D. D O Ç. D R. M. B E T Ü L Y I L M A Z

VTYS İlişkisel Veri Modeli Y R D. D O Ç. D R. M. B E T Ü L Y I L M A Z VTYS İlişkisel Veri Modeli Y R D. D O Ç. D R. M. B E T Ü L Y I L M A Z İlişkisel Veri Modelinde İlişki Kavramı Bu modelde İlişki (relation) kavramı matematiksel bir kavramdır. Daha önce gördüğümüz Varlık-İlişki

Detaylı

T.C GAZİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM ENSTİTÜSÜ YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANA BİLİM DALI MS SQL KOMUTLARI VE MS SQL KOMUTLARI İLE İLGİLİ UYGULAMALAR

T.C GAZİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM ENSTİTÜSÜ YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANA BİLİM DALI MS SQL KOMUTLARI VE MS SQL KOMUTLARI İLE İLGİLİ UYGULAMALAR T.C GAZİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM ENSTİTÜSÜ YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANA BİLİM DALI MS SQL KOMUTLARI VE MS SQL KOMUTLARI İLE İLGİLİ UYGULAMALAR YÜKSEK LİSANS PROJESİ Mehmet Emin AKKAYA Danışman: Yrd. Doç.

Detaylı

Çok tablolu sorgulamalar

Çok tablolu sorgulamalar Çok tablolu sorgulamalar Eğer birden fazla tabloda yer alan verilerin tek bir sorgu ile görüntülenmesi istenirse FROM kısmında ilgili tablolar araya virgül konularak yazılmalı, WHERE kısmında ise o tabloları

Detaylı

Tablolar Arası İlşikiler ve Alan Özellikleri. Şekil 1. Magaza veritabanının tabloları ve tablolar arasındaki ilişkiler

Tablolar Arası İlşikiler ve Alan Özellikleri. Şekil 1. Magaza veritabanının tabloları ve tablolar arasındaki ilişkiler SQL'de Veri İşleme Komutları SQL'de verileri işlemek için kullanılan komutlara DML (Data Manipulation Language Veri İşleme Dili) denilmektedir. Bu komutlar ile oluşturulan ifadeler tablolara kayıt eklemek,

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 4

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 4 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 4 İçerik SQL e Giriş. SQL Yapısal Sorgulama Dili. Temel SQL Komutları: Sorgulama İşlemleri SELECT deyiminin temel yapısı Seçme İşlemi Atma İşlemi Aritmetik İfadelerin

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

TESİ. indeks. söylenebilir?? bir ilişkidir d) Hiçbiri. veya somutlaştırılmış. düzeyidir? sağlayabilir? sına. d) Hepsi. olabilir? c) Verilerin d) Hepsi

TESİ. indeks. söylenebilir?? bir ilişkidir d) Hiçbiri. veya somutlaştırılmış. düzeyidir? sağlayabilir? sına. d) Hepsi. olabilir? c) Verilerin d) Hepsi 1. 2. 3. 4. 5. 6. Görünüm (view) için özellikle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?? a) Veritabanındaki kayıtlı verileri düzenlemek, yönetmek ve elde etmek için kullanılan bir dildir b) Bir ilişkinin

Detaylı

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Data Hiyerarşisi Files (Dosyalar) ve Streams (Kaynaklar)

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri, 2. basım Zehra ALAKOÇ BURMA, 2009, Seçkin Yayıncılık

Veritabanı Yönetim Sistemleri, 2. basım Zehra ALAKOÇ BURMA, 2009, Seçkin Yayıncılık Veri Kaynaklar Veri Tabanı Sistemleri, 2. basım Prof. Dr. Ünal YARIMAĞAN, 2010, Akademi Yayınevi Veritabanı Yönetim Sistemleri, 2. basım Zehra ALAKOÇ BURMA, 2009, Seçkin Yayıncılık Veritabanı ve Uygulamaları

Detaylı

10-Veri Tabanları. www.cengizcetin.net

10-Veri Tabanları. www.cengizcetin.net 10-Veri Tabanları 1 VERİ TABANI VERİTABANI (DATABASE) Birbiri ile ilişkili bir veya daha fazla tablodan oluşan bilgi topluluğudur. Veri tabanındaki tablolara ulaşılarak sorgulama yapılır ve istenilen bilgiler

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I BÖLÜM 7 7. TEMEL SQL KOMUTLARI-I SQL (Structured Query Language) kendisi bir programlama dili olmamasına rağmen bir çok kişi tarafından programlama dili olarak bilinir. SQL herhangi bir veri tabanı ortamında

Detaylı

Veritabanı Tasarımı. Birincil Anahtar, İkincil Anahtar ve Kontrol Kısıtlamaları

Veritabanı Tasarımı. Birincil Anahtar, İkincil Anahtar ve Kontrol Kısıtlamaları Veritabanı Tasarımı Konular Birincil Anahtar, İkincil Anahtar ve Kontrol Kısıtlamasını tanımlamak ve örnek vermek Birincil Anahtar, İkincil Anahtar ve Kontrol Kısıtlamasının amacını tanımlamak CREATE TABLE

Detaylı

Veri Tabanı-I 5.Hafta

Veri Tabanı-I 5.Hafta Veri Tabanı-I 5.Hafta DataBase Oluşturma 1 DATABASE Kolon,özellik,alanColumn,attributes,fields) Sunucu Tablo numarası adı soyadı 0913109001 Ali Can 0913109002 Nuri Koç Database 0913109003 Fatma Kara Satır,Kayıt

Detaylı

Veriyi ve Bilgiyi Organize Etmek. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Veriyi ve Bilgiyi Organize Etmek. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Veriyi ve Bilgiyi Organize Etmek Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Veri ve Dosya Yapıları Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 2 Veri ve Dosya Yapıları Bilgi, içerisinde bulunduğumuz çağda hızlı ve sürekli

Detaylı

Dosyalarda Farklı Yaklaşımlar. Kütük Organizasyonu 1

Dosyalarda Farklı Yaklaşımlar. Kütük Organizasyonu 1 Dosyalarda Farklı Yaklaşımlar Kütük Organizasyonu 1 Giriş Şimdiye kadar öğrendiğimiz temel dosyalama komutlarıyla (fopen,flclose, fputs vb..) dosya oluşturabilmekte, kayıt ekleyebilmekte ve her bir kaydın

Detaylı

BÖLÜM -7: TABLOLARI OLUŞTURMA VE YÖNETME

BÖLÜM -7: TABLOLARI OLUŞTURMA VE YÖNETME BÖLÜM -7: TABLOLARI OLUŞTURMA VE YÖNETME Ana veritabanı nesnelerini sınıflandırmak Tablo yapısını inceleme Tablo sütunlarının veri tiplerini listeleme Basit bir tablo oluşturma Constraint oluşturma Şema

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ ÖĞR.GÖR.VOLKAN ALTINTAŞ 26.9.2016 Veri Tabanı Nedir? Birbiriyle ilişkisi olan verilerin tutulduğu, Kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler topluluğunun, Mantıksal

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri İleri SQL

Veritabanı Yönetim Sistemleri İleri SQL Veritabanı Yönetim Sistemleri İleri SQL Konular Ürün Sipariş Sistemi DML İle Alt Sorgu Kullanımı Where İle Alt Sorgu (Tek Değer Döndüren) Kullanımı Where İle Alt Sorgu (Çok Değer Döndüren) Kullanımı Having

Detaylı

2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı. Veritabanı 1

2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı. Veritabanı 1 2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı Veritabanı 1 Veritabanı Tasarımı Tasarım yapılırken izlenecek adımlar; Oluşturulacak sistemin nelerden oluşması gerektiği ve hangi işlemlerin hangi aşamalarda yapıldığı

Detaylı

Basit SQL Sorguları Veritabanından verilerin SELECT cümleleri ile alınması işlemine sorgulama denir.

Basit SQL Sorguları Veritabanından verilerin SELECT cümleleri ile alınması işlemine sorgulama denir. SQL SELECT CÜMLELERİ Oracle birçok kullanışlı ve güçlü özellikleri olan bir veritabanıdır. Bu özelliklerinin birçoğu SQL ile ilgilidir. VTYS lerinin çoğunluğunda veriler ile çalışmak için SQL kullanılmaktadır.

Detaylı

ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2

ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2 ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2 VERİ YAPILARI Sunu Planı Kendini-gösteren Yapılar Dinamik Bellek Tahsisi Bağlı Listeler Yığınlar Kuyruklar Ağaçlar 1 Veri Yapıları Şu ana kadar, diziler, matrisler ve yapılar

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I BÖLÜM 8 8. TEMEL SQL KOMUTLARI-II 8.1. SELECT (Seç) Komutu Veri tabanındaki tablo veya tablolardan istenilen özellikteki verileri seçip listeleme için kullanılan komuttur. Genel kullanımı aşağıdaki gibidir.

Detaylı

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ VERİ TABANI ve YÖNETİMİ Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2 BÖLÜM -12- TETİKLEYİCİ (TRIGGER) 3 Giriş Trigger lar Trigger lar Ne Zaman Kullanılmalıdır? Klasik Trigger ların Özellikleri

Detaylı

SP_RENAMEDB eski_isim, yeni_isim VEYA SP_RENAMEDB 'eski isim', 'yeni isim'

SP_RENAMEDB eski_isim, yeni_isim VEYA SP_RENAMEDB 'eski isim', 'yeni isim' Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1- Veri Tabanı Adı Değiştirme 2- Nesnelerin Adını Değiştirme a. Tablo Adı Değiştirme b. Alan Adı Değiştirme c. Constraint (Kısıtlama) Adı Değiştirme 3- Tablo Düzenleme Komutları

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 6

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 6 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 6 İçerik Fonksiyonlar Tek Satır Fonksiyonlar Karakter Fonksiyonlar Sayısal Fonksiyonlar Tarih ve Saat Fonksiyonları Dönüştürücü Fonksiyonlar Çoklu Satır Fonksiyonlar

Detaylı

Oracle da kullanılan veri tipleri:

Oracle da kullanılan veri tipleri: ORACLE A GİRİŞ Oracle ile SQL Server ı karşılaştıralım, 1 Oracle da veritabanı yerine kullanıcı oluşturulur. Kullanıcılar veritabanı gibi davranır. 2 Tablo oluşturma, yapısını değiştirme, silme kodları

Detaylı

SORGULAR. Öğr.Gör.Volkan Altıntaş

SORGULAR. Öğr.Gör.Volkan Altıntaş SORGULAR Öğr.Gör.Volkan Altıntaş SORGULAR VE ÇEŞİTLERİ Seçme Sorguları: En sık kullanılan sorgu türüdür. Seçme sorguları, bilgileri veri sayfası görünümü nde gösteren veri tabanı nesnesi türüdür. Sorgu,

Detaylı

VERİTABANI DERS NOTLARI

VERİTABANI DERS NOTLARI VERİTABANI DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr. Buket Doğan 1 Ders İçeriği Veritabanı ve ilişkisel veritabanı kavramı, tasarımı ve yönetimini y anlamak, veri tabanı sistemlerinin denetimi ve erişimi imi yöntemlerini

Detaylı

Pursaklar İMKB Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi

Pursaklar İMKB Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Modül 1: Eylül 3 (1) Veritabanı kavramını bilme. Tablo kavramını bilme. İlişkisel veritabanı kavramını bilme. Tablo yapısını tanımlayabilme. Tablolar arasında ilişkiler kurabilme. Anahtar alan kavramını

Detaylı

2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1

2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1 2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1 Veritabanı Kullanıcıları Veritabanı Yöneticisi (DBA-Database Administrator) Tasarım,oluşturma ve işletiminden sorumludur. Görevleri; Tasarımı Performans Analizi Erişim

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI NEDİR? Bir konuyla ilgili çok sayıda verinin tutulmasına, depolanmasına ve belli bir mantık içerisinde gruplara ayrılmasına veri tabanı denir. Veri tabanı programları;

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları Veri yapısı, bilginin anlamlı sırada bellekte veya disk, çubuk bellek gibi saklama birimlerinde tutulması veya saklanması şeklini gösterir. Bilgisayar

Detaylı

Veritabanı Tasarımı. Tablo Oluşturma

Veritabanı Tasarımı. Tablo Oluşturma Veritabanı Tasarımı Tablo Oluşturma Konular Ana veritabanı nesnelerini listeleme ve kategorize etme Bir tablo yapısını inceleme Şema nesnelerinin Oracle veritabanı tarafından nasıl kullanıldığını açıklama

Detaylı

8 Oracle da tablo yapısı içinde otomatik artan kolon yoktur. (identity kolon

8 Oracle da tablo yapısı içinde otomatik artan kolon yoktur. (identity kolon ORACLE GİRİŞ Oracle ile SQL Server ın karşılaştıralım. 1 Oracleda veritabanı yerine kullanıcı oluşturulur. Kullanıcılar veritabanı gibi davranır. 2 Tablo oluşturma, değiştirme ve silme kodları aynı. 3

Detaylı

BIM 312 Database Management Systems. Veritabanı Kavramına Giriş

BIM 312 Database Management Systems. Veritabanı Kavramına Giriş BIM 312 Database Management Systems Veritabanı Kavramına Giriş Veritabanı Nedir? Veritabanı, birbirleriyle ilişkili verilerin hızlı ve verimli bir şekilde ulaşılmasına olanak verecek biçimde saklanmasıyla

Detaylı

Aşağıdaki tabloyu inceleyin. Sorgulama işlemlerini bu tabloya göre yapacağız.

Aşağıdaki tabloyu inceleyin. Sorgulama işlemlerini bu tabloya göre yapacağız. Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1- Basit Sorgulamalar a. Tablodan tüm alanları sorgulama b. Tablodan alanları belirterek sorgulama c. Tekrarlı satırları önleme d. Belirli sayıda veya oranda sorgulama yapma

Detaylı

Veri Tabanı-I 4.Hafta

Veri Tabanı-I 4.Hafta Veri Tabanı-I 4.Hafta Normalizasyon(Normalleştirme) 1 Normalleştirme Normalleştirme, bir veritabanındaki verileri düzene koyma işlemidir. Tablolar oluşturmak ve bu tablolar arasında hem verileri koruyacak

Detaylı

3. Hafta Tablo İşlemleri BPR255 Veritabanı. Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1. Tablo İşlemleri. 1.2. Kısıtlamalar (Constraints)

3. Hafta Tablo İşlemleri BPR255 Veritabanı. Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1. Tablo İşlemleri. 1.2. Kısıtlamalar (Constraints) Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1. Tablo İşlemleri 1.1. Tablo Oluşturma 1.2. Tablo Oluşturmada Kısıtlamalar Constraints 1.3. Tablo Silme a. NULL, NOT NULL b. PRIMARY KEY c. UNIQUE d. FOREIGN KEY e. CHECK f.

Detaylı

İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir.

İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir. İlişkisel Veritabanı Yaklaşımı: İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir. İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi verilerin tablolarda satır ve sutunlar halinde tutulduğu

Detaylı

SQL (Structured Query Language) kendisi bir programlama dili olmamasına rağmen bir çok kişi tarafından programlama dili olarak bilinir.

SQL (Structured Query Language) kendisi bir programlama dili olmamasına rağmen bir çok kişi tarafından programlama dili olarak bilinir. SQL'e Giriş SQL (Structured Query Language) kendisi bir programlama dili olmamasına rağmen bir çok kişi tarafından programlama dili olarak bilinir. SQL (Structured Query Language) kendisi bir programlama

Detaylı

VT Gerçeklenmesi Ders Notları- #3

VT Gerçeklenmesi Ders Notları- #3 VT Gerçeklenmesi Ders Notları- #3 Remote: Kullanıcıdan gelen JDBC isteklerini karşılar. Planner: SQL ifadesi için işleme planı oluşturur ve karşılık gelen ilşkisel cebir ifadesini oluşturur. Parse: SQL

Detaylı

ÜNİTE NESNE TABANLI PROGRAMLAMA I. Uzm. Orhan ÇELİKER VERİTABANI SORGULARI İÇİNDEKİLER HEDEFLER

ÜNİTE NESNE TABANLI PROGRAMLAMA I. Uzm. Orhan ÇELİKER VERİTABANI SORGULARI İÇİNDEKİLER HEDEFLER VERİTABANI SORGULARI İÇİNDEKİLER Select İfadesi Insert İfadesi Update İfadesi Delete İfadesi Verileri Sıralamak Verileri Gruplandırmak Veriler Üzerinde Arama Yapmak NESNE TABANLI PROGRAMLAMA I Uzm. Orhan

Detaylı

TRIGGER. Trigger lar, tablo üzerinde tanımlanabilen ve bu tablo üzerinde bir işlem gerçekleştiğinde tetiklenen programlama ögeleridir.

TRIGGER. Trigger lar, tablo üzerinde tanımlanabilen ve bu tablo üzerinde bir işlem gerçekleştiğinde tetiklenen programlama ögeleridir. TRIGGER Trigger lar, tablo üzerinde tanımlanabilen ve bu tablo üzerinde bir işlem gerçekleştiğinde tetiklenen programlama ögeleridir. DML ve DDL trigger lar olarak ikiye ayırmak mümkündür. DML (Data Manipulation

Detaylı

Veri ve Dosya Yapıları. Kütük Organizasyonu 1

Veri ve Dosya Yapıları. Kütük Organizasyonu 1 Veri ve Dosya Yapıları Kütük Organizasyonu 1 Veri ve Dosya Yapıları Bilgi, içerisinde bulunduğumuz çağda hızlı ve sürekli bir biçimde artmaktadır. Her iki kavram da verinin gösterimi, veriye erişim işlemlerini

Detaylı

Veritabanlarına ve SQL'e Giriş. Devrim GÜNDÜZ. Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com. devrim@gunduz.org

Veritabanlarına ve SQL'e Giriş. Devrim GÜNDÜZ. Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com. devrim@gunduz.org Veritabanlarına ve SQL'e Giriş Devrim GÜNDÜZ Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com devrim@gunduz.org http://seminer.linux.org.tr http://www.gunduz.org Giriş Bu seminerde, aşağıdaki konular anlatılacaktır:

Detaylı

DOSYA ORGANİZASYONU. Doğrudan erişimli dosya organizasyonu ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

DOSYA ORGANİZASYONU. Doğrudan erişimli dosya organizasyonu ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DOSYA ORGANİZASYONU ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Doğrudan erişimli dosya organizasyonu Sunum planı Doğrudan erişimli dosyalar Anahtar değerin tek adres olması durumu Anahtar

Detaylı

Herhangi bir tablonun tekrarlı veriler içerdiği duruma birinci normal form denir. Birinci normal formu Aşağıdaki tablo ile ele alacağız.

Herhangi bir tablonun tekrarlı veriler içerdiği duruma birinci normal form denir. Birinci normal formu Aşağıdaki tablo ile ele alacağız. Normalleştirme ve Uygulaması Normalleştirme Neden Uygulanır: İlişkisel veritabanı oluşturmak için normalleştirmeyi bilmek çok önemlidir. Normalleştirme işlemini anlayabilmek için ise fonksiyonel bağımlılık

Detaylı

Konular. Hafta 5 Veri Tipleri (Devam) BLG339 PROGRAMLAMA DİLLERİ KAVRAMI

Konular. Hafta 5 Veri Tipleri (Devam) BLG339 PROGRAMLAMA DİLLERİ KAVRAMI BLG339 PROGRAMLAMA DİLLERİ KAVRAMI Hafta 5 Veri Tipleri (Devam) Yrd. Doç. Dr. Melike Şah Direkoğlu Konular Dizi Tipleri Kayıt Tipleri Birleşik Tipler Küme Tipleri İşaretçi ve Referans Tipleri Alındığı

Detaylı

DOSYA ORGANİZASYONU. Çarpışma çözümleme yöntemleri ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

DOSYA ORGANİZASYONU. Çarpışma çözümleme yöntemleri ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DOSYA ORGANİZASYONU ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Çarpışma çözümleme yöntemleri Sunum planı Bağlantıları kullanarak çarpışmaların çözümlenmesi. Coalesced Hashing (Birleştirilmiş

Detaylı