COĞRAFYA ÖĞRETİMİNDE ELEŞTİREL DÜŞÜNME STRATEJİLERİ VE SORGULAMA YOLUYLA ÖĞRENMENİN KULLANIMI Hilmi DEMİRKAYA*

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "COĞRAFYA ÖĞRETİMİNDE ELEŞTİREL DÜŞÜNME STRATEJİLERİ VE SORGULAMA YOLUYLA ÖĞRENMENİN KULLANIMI Hilmi DEMİRKAYA*"

Transkript

1 COĞRAFYA ÖĞRETİMİNDE ELEŞTİREL DÜŞÜNME STRATEJİLERİ VE SORGULAMA YOLUYLA ÖĞRENMENİN KULLANIMI Hilmi DEMİRKAYA* Özet: Bu çalışmada, coğrafya derslerini yürütecek olan bir coğrafya öğretmeninin kullanabileceği bazı öğretim stratejileri ele alınmıştır. Çalışmada, coğrafî diyalog ve düşünme becerilerini geliştirme bağlamında sorgulama yoluyla öğrenme teknikleri kullanılmaktadır. Sınıf ortamında sorgulama yoluyla öğrenmenin gerekçesi açıklanmakta olup, öğrencilerin coğrafî düşünme becerilerini geliştirebilmeleri ve içselleştirebilmeleri için aktif katılım ve öğretim stratejilerine cesaretlendirici bir dizi uygulamaya yer verilmektedir. Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, sorgulama yoluyla öğrenme, coğrafya, eleştirel düşünme stratejileri Using Critical Thinking Strategies and Inquiry Learning in Geography Instruction Abstract: This paper will describe strategies to be employed by the geography teachers in conducting geography courses in classes. This article uses the techniques of philosophical inquiry as a means of developing the skills of geographical dialogue and thinking. This also provides a rationale for the role of inquiry in the classroom, a range of practical activities for encouraging students participation and teaching strategies to develop and refine geographical thinking skills. Key Words: Critical thinking, inquiry, geography, critical thinking strategies 1. GİRİŞ En basit tanımıyla eleştirel düşünme, kendi düşüncemizi ve başkalarının fikirlerini daha iyi anlayabilmek ve düşünceleri açıklayabilme becerilerimizi geliştirmek için gerçekleştirilen aktif organize ve fonksiyonel bir süreçtir (Chaffee, 1994). 21. yy. ve eğitim konusunda bir literatür taraması yapılacak olursa eleştirel düşünme eğitiminin, öğrenci merkezli eğitimle birlikte eski klasik sistemin yerini almaya aday bir sistem olduğu görülür. Yeni kuşak öğrencilerin sorgulayıcı, tartışan, dogmalardan uzak gençler olması konusunda önemli bir çaba göze çarpmaktadır (Kökdemir, 1999:4-5). * Yrd. Doç. Dr., Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Öğretim Üyesi

2 Hilmi DEMİRKAYA Eleştirel düşünme eğitiminde kazandırılmaya çalışılan pek çok beceri vardır. Tek bir konu değil, genel bir sistem eğitimi olan bu süreçte kazandırılması düşünülen becerilerden bazıları şunlardır: Kanıtlanmış gerçekler ve öne sürülen iddialar arasındaki farklılığı yakalayabilme, Kaynak güvenirliğini test edebilme, İlişkisiz bilgileri kanıtlardan ayıklama becerisi, Önyargı ve diğer sistematik bilişsel hataların farkında olma, Tutarsız yargıların farkına varma, Etkili soru sorma becerisi, Sözel ve yazılı dilin etkin kullanımı; düşüncelerin ya da yargıların organize bir biçimde sunumu, Bilişsel farkındalık becerisi. Bir amaç için yapılan araştırma süreci olarak da tanımlanabilen düşünme, kesin olarak bilinmeyen şeylerin ortaya çıkarılması sürecidir. Bir düşünme sürecinde bulunması gerekenler şöyle sıralanabilir (Clark ve Star, 1991): 1. Verileri ölçme - Karşılaştırma 2. Mantık kurallarını uygulama - Yorumlama 3. Projeleri tasarımlama - Sınıflama 4. Geçerli sonuçlar çıkarma - Karar verme 5. Varsayımları ortaya koyma - Tasarlama 6. Toplama ve organize etme - Eleştirme 7. Analiz yapma ve veri toplama - Genelleme 8. Hipotez kurma - Özetleme Eleştirel düşünme, inançları geliştirmeye ve elde etmeye rehberlik edebilen değerlendirmeler yaparak ve tartışma ya da önerileri zihnen değerlendirme aktivitesi ile disipline etmektir. Eleştirel düşünme tartışmalarında göz önünde bulundurulması gereken en önemli faktörlerden bazıları aşağıda verilmiştir (Huitt, 1995): 90 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

3 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama Eleştirel düşünme 21. yüzyılda başarı için gerekli olan önemli bir özelliktir 2- Eleştirel düşünme kavramını dikkatlice tanımlamaya ihtiyacımız vardır. Yaratıcı düşünme ya da iyi düşünme gibi benzer kavramlardan ana hatlarını çizerek ayırmamız gerekmektedir. 3- Eleştirel düşünme ile ilgili alt görevleri ve kullanılan tanımları geliştirmek ve beklenen davranışları tamamlamamız gerekmektedir 4- Görev analizlerini, orta vadedeki hedefler ve değerlendirme yöntemlerini geliştirerek başarmamız gerekmektedir. 5- Eleştirel sürecin her yönü için en iyi öğretim yöntemlerini tanımlamamız gerekmektedir. Eleştirel sosyal bilim kavramı, eğitim araştırmalarına uygulandığında çeşitli anlamlar kazanmaktadır. Bunlar birçok yazar tarafından derinliğine incelenmiştir. Carr ve Kemmis (1986: ) coğrafya eğitimi araştırmalarına uygun düşen 5 temayı vurgulamıştır: Mantıklı bir yorumlamanın lehine olan gerçeklik, tarafsızlık ve pozitivist mantıklılık anlayışından kaçınmamak Eğitim sürecinin öğretmen ve diğer katılımcıların yorumlarına ve yaşantılarına dayanması Öğretmenlerin yaşantılarını kavramsallaştırırlarken ideolojik olarak çarpıtılmış yorumlardan uzak durmaları Eleştirel eğitimsel amaçlara ulaşmaya engel olan mevcut sosyal düzenin ilgili yönlerini belirtmek Ortak bir dil oluşturarak teori ve uygulamayı bütünleştirerek, eleştirel eğitime engel oluşturan yanlış anlamaları ortadan kaldırmak için stratejiler geliştirmek İleri düzeyde çalışma yapmak isteyen öğrencilere yardımcı olunmalıdır. Bu özellikler, eleştirel eğitim araştırmaları için üç kriter meydana getirir: Anlama, ideolojinin eleştirilmesi ve eğitimle ilgili eylem (Deetz ve Kertsen, 1983). Eleştirel düşünme ve sorgulamaya teşvik etmek, konuların öğretiminde bir öğretmen için büyük çaba gerektiren önemli görevlerden bi- TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

4 Hilmi DEMİRKAYA risidir. Bu durum öğrencilerin zihinlerinde merak ve araştırma heyecanı uyandırarak, onlara inceleme yapmaları için cesaret verir. Böylece öğrencilerin araştırma becerilerinin geliştirilmesine yardımcı olur. Bunlar sorunları, problemleri ve konuları araştırma arzusu, eleştirel düşünme ve sorgulama sırasında ayırt edici değerlendirmeyi öğrencilerin nasıl dikkatli bir şekilde gerçekleştirebilecekleri konularından oluşur. Tek başına düşünmek yeterli değildir. Herhangi bir konuyu eleştirel düşünmek gerekir. Eleştirel düşünme eğitim hedeflerinin bir seçeneği olarak görülmemelidir. Çünkü, eleştirel düşünebilme her bireyin sahip olması gereken etik bir haktır (Şahinel, 2005:123) yılında geliştirilen Coğrafya Öğretim Programı, özellikle, problemlere karşı sıkı sıkıya bağlı olma özelliğine daha az önem veren, hızla değişen günümüz dünyasındaki düşüncelerimizi değiştirmek için bu iki amacın etkili bir şekilde teşvik edilmesi gerektiğini ifade etmektedirler. Coğrafya dersi öğretim programında, diğer programlarda da verilen ortak becerilerin yanında coğrafyaya ait temel coğrafî becerilerin kazandırılması da ana amaçlardan birisidir. Coğrafî beceriler; öğrencilerin yaşamlarında, mesleklerinde ve gelecekte de kullanabilecekleri niteliktedir. Bu beceriler; harita, gözlem, arazi çalışması, coğrafî sorgulama, tablo, grafik, diyagram hazırlama ve yorumlama, zamanı algılama, değişim ve sürekliliği algılama ve kanıt kullanmadır (Coğrafya Dersi Öğretim Programı, 2005). Bir öğrencinin yeni konu ve problemlerle karşılaştığı zaman, onu hızla anlayabilme ve çözebilme yeteneğini geliştirebilmesi ve sürekli olarak karşılaştığı problemlerin üstesinden gelebilmesi için ona esnek bir düşünce yapısı kazandırılmalıdır. Bunu yaparken önceden karşılaşmış olduğu konu ve problemler ona yeni cevapları ve çözüm yollarını ararken rehberlik edebilir. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı, coğrafya öğretiminde eleştirel düşünme ve sorgulamanın önemini ve gerekçelerini ortaya koymak şeklinde ifade edilmiştir. SINIF İKLİMİ Sınıf ortamı sadece öğretmenleri değil, bununla birlikte öğrencilerin tutum, kişilik, öğrenme güdüsü ve hızını etkileyen en önemli faktörler arasındadır. Öncelikle, öğrenci hoşlandığı, kendini rahat hissettiği ve olumlu bulduğu ortamda bulunmaktan zevk alacaktır (Açıkgöz, 1998:127). 92 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

5 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama... Eleştirel düşünme ve araştırma, öğrencileri bağımsız bir şekilde düşünmeye cesaretlendiren, farklı fikirlere değer veren ve kendi fikirlerine ters fikirleri değerlendiren öğretmenlerin bulundukları sınıflarda büyük başarıya ulaşmaktadır. Yapılan bir araştırma sonucunda ortaya çıkmıştır ki; çocuklara tartışma seansları esnasında kendi fikirlerini ortaya koyma fırsatı verildiği takdirde, belli bir alanda başarılı aktiviteler gerçekleştirilirken, farklı düşünceler (yani, onların kendi bilgi birikimleri ve yaşantılarından elde ettikleri fikirleri ortaya çıkararak) ortaya çıkabilmektedir. Diğer yandan, tartışma seansaları esnasında öğretmenin önceden hazırlamış olduğu programın temel yapısından uzaklaşan az sayıda farklı düşünce, isteksiz ve öğretmenin direktifleri ile söz alan öğrenciler tarafından ortaya atılabilmektedir (Charlotte, 1967). Öğretmenin şeffaflığı ve esnekliğinin yanında öğrencilerin karşılaştıkları problemlere çözümler getirebilen bir öğretim programı hazırlanmalıdır. Bazı durumlarda çocuklar kendi kendilerine seçim yapamayacakları gibi, en yakın çevrelerinde ortaya çıkan problemlerin dahi üstesinden gelemeyebilirler. Fakat, öğretmenlerin onların eleştirel incelemeye istekli olmalarını sağlamak için konu ile ilgili bireysel düşüncelere gereksinimleri vardır. Öğretim programı çok çeşitli faktörleri göz önünde bulundurarak hazırlanmalıdır. Bunlar; öğrencilerin yaşı, geçmiş yaşantıları, zihinsel olgunluk ve öğrenmelerinin somut teşviklere dayanma derecesi v.b. Demokratik bir sınıf iklimi oluşturulurken, öğretmen merkezli öğrenme-öğretme etkinlikleri terk edilmektedir. Geleneksel yöntemlerde öğrencileri düşündüren, araştırmaya yönelten aktiviteler yer verilmediği bilgiyi kullanma, problem çözme, kısacası bilgiyi yeniden yapılandırma fırsatları verilmediğinden öğrenciler ezberledikleri yüzeysel bilgilerle mezun olmaktadır (Sarpkaya, 2005:209). Öğretim materyalleri de eleştirel düşünmeyi ve sorgulamayı etkiler. Maalesef, merak uyandırıcı ve yaratıcı düşünceyi özendiren materyaller çok sınırlıdır. Alışılmış ders kitabı soruları, öğrencilerin ne okuduklarını hatırlamalarını sormaktan daha az bir öneme sahiptir. Yeni coğrafya öğretim programı incelendiğinde üst düzey yaşam ve düşünme becerilerine ağırlık veren etkinlik ve yöntemlere sık sık yer verildiği dikkatleri çekmektedir. Örneğin; araştırma, yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, iletişim becerileri gibi öğrencinin üst düzeyde aktif katılı- TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

6 Hilmi DEMİRKAYA mını sağlayan etkinliklere yer verilmiştir. Güncel olaylarla ilgili gazetelerde yayınlanan baş makaleler, tartışmalı sorularla basit hatırlatmalara vurgu yaparak, sorunların doğru bir şekilde anlaşılmasına katkıda bulunabilirler. Çağdaş yöntemleri kullanıp kullanmama inisiyatifi her zaman öğretmenlere bağımlı kalmıştır. Öğrencileri eleştirel düşünme ve sorgulamaya özendirmek ve heyecanlandırmak için belli bir süreye gereksinim duyulmaktadır. Bu süreçler ezberlenmiş olan bilgilerin tekrarlanmasından daha fazla zaman almaktadır. Eleştirel düşünmede karşılıklı fikirleri tartışma, onları organize etme, onlarla ilişki kurma, onları karşılaştırma ve sentez etme önemli rol oynamaktadır. Birileri sonuçları belirleyerek onları değerlendirmelidir. Buradaki görevler ertesi gün için yapılması gereken ev ödevlerine göre çok yönlüdür ve çok zaman alır. Tartışma sırasında öğretmen bir soru ya da problemi ortaya attığı zaman öğrencilere düşünmeleri için zaman tanımalı ve sadece 5-10 saniye içerisinde hiçbir cevap alamadığı zaman kendisini rahatsız hissetmemelidir. İNCELEME SÜRECİ İnceleme süreci, problemlerin çözümü ya da soruların yanıtlanmasını sağlar. Dewey e (1910) göre problem çözme sürecinde yer alan başlıca adımlar: 1- Problemin farkına varma, 2- Problemi tanımlama, 3- Problemin çözümü olabilecek seçenekleri belirleme, 4- Seçenekleri değerlendirmede kullanılabilecek verileri toplama, 5- Verileri değerlendirme, 6- Genellemelere ve sonuçlara ulaşma, 7- Çözümü uygulamaya koyma ve etkililiğini değerlendirme. Sınıf ortamında aşağıdaki türden sorular ortaya çıkabilir: İnsanlar, Sagalassos antik kentini (Burdur-Ağlasun) niçin terk etmek zorunda kalmışlardır? Tartışma esnasında aşağıdaki üç hipotez ortaya atılmaktadır: 1. Sagalassos antik kentinde yaşayan insanlar kentten ayrılmak istemişlerdir. Çünkü, burada meydana gelen büyük depremler 94 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

7 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama... nedeniyle evleri, çarşıları v.b. yıkılmıştır. Kentin düzeni bozulmuştur. 2. Selçuklular, kent halkının kendilerine itaat etmesini ve vergi vermesini istiyor. Sürekli savaşlar, depremler ve salgın hastalıklar nedeniyle halkın maddi gücü kötü durumdadır. 3. Salgın hastalıklar toplu ölümlere neden olmaktadır. Değişen koşullar kentin cazibesini yok etmiştir. Halk ya aşağıdaki ovaya ya da başka bölgelere göç etmek zorunda kalmıştır. Öğretmen yukarıdakilere benzer hipotezleri tahtaya yazar. Her bir hipotezin nasıl test edileceği üzerinde durulur. İkinci bir örnekte, sorulara cevap verebilecek bir öğrenci grubu oluşturulur (Wayne ve Herman, 1967) : İsviçre halkı uzun yıllar boyunca ülkelerinin bağımsızlığını nasıl korumuşlardır? Aşağıdaki hipotezler çocukların araştırma aktivitelerine başlama noktası olarak verilebilir: Hipotezler 1. Bağımsızlık duygusu, herhangi bir küçük, dağlık ülkede yaşayan insanların bireysel karakterlerinde vardır. 2. Bağımsızlık William Tell in kahramanlığının bir neticesidir. 3. Ne kadar çok insan kendi ülkeleri için çaba gösterirse, bağımsız yaşama şansı o kadar yüksek olur. 4. Geniş ve güçlü ülkelerin arabuluculuk yapmaları, esirlerin değişimi gibi konularda yararlanmak için savaş esnasında ya da sonrasında küçük tarafsız bir ülkenin bulunmasını faydalı görürler Gerçeklerin doğruluğunu kanıtlama yöntemleri a) diğer küçük dağlık ülkelerin incelenmesi b) küçük fakat dağlık olmayan (düzlükte) ülkelerin bağımsızlık kayıtlarının kontrol edilmesi İsviçre tarihi ve William Tell efsanesinin incelenmesi Ne kadar İsviçreli nin ülkesi için çalıştığı nı, onların hangi ölçüde ekonomik olarak kendi kendilerine yeterli olduklarının tespit edilmesi, inceleme yapılması II. Dünya savaşı sırasında İsviçre Tarihinin incelenmesi TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

8 Hilmi DEMİRKAYA Öğrenciler, inceleme süreci aşamalarını bir defa öğrendikten sonra, hayatı boyunca yararlı bir şekilde kullanabileceği bir vasıta onun hizmetine girmiş demektir. Beceri sadece bir ya da iki defa gösterilerek, bir-iki uygulama yapılarak kazanılamaz. Öğrenciler, becerileri yıllar boyunca defalarca kullanarak alışkanlık haline getirebilir. BASİT PROBLEM ÇÖZME YAŞANTILARI Öğretmen çok basit uygulamalar yaptırarak inceleme sürecini başlatmalıdır. Coğrafya öğretiminde problem-çözme deneyimlerinde başarısız olan öğretmenler, genellikle çocukların uzmanlık kazanmalarının gerçek değerini kavrayamamışlar ve bu yüzden sınıfın bazı üyelerinden gereğinden çok fazla beceriler beklemişlerdir. Deneyimi olmayan problem-çözme kullanıcıları aşağıdaki düzeyde basit uygulamalarla işe başlayabilirler: Öğrenciler Rize kıyılarında yer alan bir balıkçı köyünün özelliklerini öğrendikten sonra (kıyının belli bir kısmında bulunan), Fransa, Portekiz ve Hindistan da kıyı çizgisi boyunca bulunan balıkçı köylerinin yerleştikleri konumları çözebilirler. Öğrenciler, antik şehirlerin genellikle çevresine göre yüksek, korunaklı alanlara kurulduğunu öğrenirler. Öğrenciler antik şehirlerin niçin yüksek ve savunması kolay yerlere kurulduklarını sorarlar. Öğrenciler, öncelikle antik kentlerin kuruldukları yerlerin coğrafi ve ekonomik özelliklerini öğrenirler. Bunun çevreden gelen baskınlara karşı bir korunma yöntemi olduğunu anlamaları ilk aşamadır. Böylece, bu şehirleri kuran insanların buralara yerleşme kararı alırken hangi kriterleri göz önünde bulundurdukları anlaşılmış olur. Bu arada sınıftaki bazı öğrenciler, diğer faktörleri ortaya çıkarabilirler. Örneğin, antik kentler çevresine göre yüksek, ulaşılması güç ve korunaklı alanlara kurulmamış olsalardı, antik kentteki kalıntılar şu anki özelliklerini koruyabilirler miydi? Daha ileri düzeydeki öğrenciler aşağıdaki türden sorulara yanıt verebilmelidirler: 1. Niçin daha az fabrika bacasına filtre takılmaktadır? 2. Niçin daha fazla insan yenilenebilir enerji kaynakları yerine yenilenemez enerji kaynakları (fosil yakıtlar) kullanmaktadırlar? 96 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

9 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama Niçin daha fazla insan toplu taşıma yerine özel otomobillerini kullanmayı tercih etmektedirler? Öğretmen bu üç gerçeğin ne anlama geldiğini sınıfa sorar. Bazı öğrenciler şöyle cevaplar verebilir: İnsanlar daha ucuz ve daha kolay yaşamayı tercih etmektedirler. Bu makul bir genellemedir. Öğretmen yukarıdaki soruları tekrar sorar ve öğrencilerden daha uygun cevaplar almaya çalışır. İLERİ DÜZEYDE PROBLEM ÇÖZME YAŞANTILARI Sınıf basit bir sorgulama yöntemiyle heyecanlı ve meraklı insanların bulunduğu bir ortama dönüştürülebilir. Böyle bir sınıf ortamında öğrenciler basit bir değişkenin ötesinde problemlere hazırlıklıdır. Eğer bir sınıf hakim rüzgar yönü ve yoğunlaşma ile ilgili gerçekleri öğrenirse Toros dağlarının güney ve kuzeyi arasındaki yağış miktarı ilişkisini çözüme kavuşturabilirler. İnsanların mantıklı düşünmeleri sahip oldukları bilgi üzerine kurulmuştur. Çeşitli şehirler ya da ülkeler arasındaki ulaşımın ana hatlarını çizerek ve belli yerlerdeki şehirlerin kurulma sebepleri konusunda öğrencilerin kişisel görüşleri alınarak bir sınıf tartışması sürdürülebilir. Bir saat kadar süren heyecanlı bir tartışmadan sonra öğrenciler kendi çizdikleri haritalarla atlaslarındaki haritayı karşılaştırırlar. Bir problem çözme örneği uygulaması ( Türkiye de Ağır Sanayi), aşağıdaki soruları bir Türkiye Maden Kaynakları Haritasına bakarak cevaplayınız. Demir-çelik sanayiinin nerelere kurulması gerektiğini tartışın. 1. Demir anahtar bir kaynaktır. Harita üzerinde nerelerde demir madeni yataklarının bulunduğunu tespit ediniz. 2. Demir-çelik fabrikalarının maden kaynakları yakınına mı yoksa deniz kıyılarına mı kurulması gerektiğine karar verin. Bu kararı niçin verdiğinizi açıklayın. 3. Her bir demir cevheri yatağının yakınında bulunan yerleşim birimi yeni bir demir-çelik fabrikası kurmak için ideal bir yer midir? 4. Maden kömürünün yakın bir yerden temin edilmesi çok önemlidir. Buna göre fabrika kurmak için en şanslı kasaba hangisidir? 5. Türkiye de bulunan önemli demir cevheri yataklarından, seçtiğiniz kasabaya en yakın olan hangisidir? Fabrikayı işletirken hangi materyali uzaklardan taşımak zorunda kalacaksınız? TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

10 Hilmi DEMİRKAYA BİLGİLERİN SINIFLANDIRILMASI Pek çok Coğrafya çalışmasının içeriğinin iyi anlaşılabilmesi için bir sınıflandırma şemasına gereksinim duyulur. Böylece çocuklar, sınıflandırma yetenekleri ve kazanacakları daha kullanışlı düşünme becerileri ile konuları rahat bir tarzda çözüme kavuşturabilirler. Taba ve çalışma arkadaşları, okul öncesi de dahil her seviyedeki öğretmenlerin dikkatini çekecek bir öğretim stratejisi geliştirmişlerdir (Taba, 1964). Bu öğretim şemasında, öğretmen öğrencilere aşağıdaki sırayı izleyerek proje çalışmasını başlatabilir: 1. Genel bir birlik oluşturan maddeleri listele. Örneğin; volkanizma, depremler, akarsular, buzullar, rüzgar v.b. 2. Seçilmiş kriterler için birbirini tamamlayan materyalleri grupla. Örneğin; Yeryüzü şekillerinin oluşmasını etkileyen tüm dış kuvvetler ve yeryüzü şekillerinin oluşmasını etkileyen tüm iç kuvvetler. 3. Her grubu etiketle. Örneğin; dış kuvvetler ve iç kuvvetler gibi. Bu aşamaları gerçekleştirdikten sonra, tüm sınıf ve öğretmenle birlikte birkaç kez çalışarak öğrenciler bunları yalnız başına ya da küçük gruplarla uygulayabilirler. Tartışmalı Konuların Analizi Öğrenciler arasındaki farklı görüş açıları ile öğrencileri karşı karşıya getirmeksizin eleştirel düşünme ve araştırmanın rahatça yapılmasına öğrencileri cesaretlendirmek imkânsızdır. Genellikle küçük yaştaki çocuklar anne-babalarının görüşlerini yansıtırlar. Sınıftaki temel uyuşmazlık değer yargıları, genellikle toplum içerisindekilerle aynıdır. Fakat bütün tartışmalı konuları sınıf içerisinde öğrencilerin tartışmalarına gerek yoktur. Zaman zaman öğrenciler önceden çözüme kavuşturulmuş olan bir konuyu ele alabilirler. Örneğin; küresel ısınmaya yönelik önlemleri güçlü devletlerin alıp almayacakları konusu ele alınabilir. Onların eleştirel becerilerini ortaya koymalarının yanında, böyle durumlar öğrencilere hariçte kalan konunun gerçek kökenine karşı çözümleri test ederek onu bilimsel düşünme eğitiminde kullanabilmeleri için bir fırsat verir (Ralph ve Wayne, 1967). Öğretmenlerin katkıları, mantıklı düşünce için bir atmosfer oluştu- 98 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

11 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama... rabilir. Aşağıdaki aktiviteler tartışmalı konuların tartışılmasına rehberlik eden bir çerçeve olarak önerilebilir (Coombs ve Meux, 1971): 1. Sorunu ifade etme 2. Kavramları tanımlama 3. Çeşitli kaynaklardan ortaya konulan gerçekleri toplama 4. Ortaya konulan gerçeklerin doğruluğunu test eden kanıtları bulmaya çalışma 5. Kanıtların test edildiği hayati öneme sahip gerçeklerin uygunluğunun kontrol edilmesi 6. Bir sonuç elde edilmeye çalışılması 7. Sonuçlar vasıtasıyla düşünerek kararları test etme Aşağıdaki tablolarda bu uygulama süreçlerini bulabilirsiniz: Aynı alandaki bilim adamları bile bir gerçeği gerçek olarak kabul etmeden önce hangi kanıt ve kanıt derecelerini kullanacakları konusunda tartışırlar. Öğrenciler, genellikle öğretmenlerine uyarlar ve öğretmenden herhangi bir konuyla ilgili düşüncelerini öğrenmek isterler. Eğer bu olay tartışmanın başlarında gerçekleşirse, öğrencilerin kendi fikirlerini ifade etmeleri ve konuları değerlendirinceye kadar, öğretmenin fikrini gizlemesi en iyi yöntemdir. Sonraki aşamada öğretmen hem kendi fikirlerini açıklamaktan kaçınmalı hem de bu fikirleri sınıfa dayatmamalıdır. Kendi görüş açısını ortaya koyduktan sonra öğrencilerle yaptığı gibi farklı fikirlere sahip olan yetişkinlere de bahsetmelidir. Öğrenciler için, konu hakkında velileri ve diğer yetişkinlerle konuşmak arzulanan bir durumdur. Öğretmen, bazı öğrenciler mantıklı süreçleri reddederlerse cesaretini kaybetmemelidir. Bazı örneklerde bu süreçler değerlerin güçlü bir şekilde ele alınmasıyla karmaşaya dönüşebilir. Öğretmenin amacı tartışmalı bir konuya nasıl mantıklı bir tarzla yaklaşılabileceğini göstermek olmalıdır. ELEŞTİREL DÜŞÜNME VE SORGULAMAYA ARAÇ OL- MASI BAKIMINDAN TARTIŞMA Tartışmayı yürüten öğretmenin yeteneği eleştirel düşünme ve incelemenin özendirilmesinde anahtar unsurdur. Coğrafya derslerinde sınıf tartışmaları son derece yaygındır. Değerleri üzerindeki araştırma aka- TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

12 Hilmi DEMİRKAYA demik başarı bakımından karmaşa yarattığı halde, basitçe özümsenen bilginin kullanılmasından farklı süreçleri uygulamanın öğrenilmesini sağlarlar. Tartışmada, sadece zihnen duyduklarını ve okuduklarını kaydettiği zamandan, önemli derecede fazla zamanını fikirlerini beceriyle kullanmak için harcamaktadır. Sık sık değerlendirmeler, sentezler yapar ve fikirleri uygular (Bloom, 1954). Coğrafya içeriğindeki tartışmalarda buluş yoluyla öğrenme, çözüme kavuşturulmamış problemleri ve zor problemleri araştırma ve aktif düşünmeyi meydana getirmek önemli görünmektedir. Eğer tartışma öğretmen tarafından dikkatli bir şekilde planlanmazsa, yapılan tartışmalar her zaman öğrenme deneyimi kazandırmaz TARTIŞMA İÇİN BİR AMAÇ OLUŞTULUR Başarılı bir tartışmanın ilk şartı onun açık bir amaca sahip olmasıdır. Amaç çeşitli türlerde olabilir. Amaç düşünülen konu için öğretmenin takdimini ima etmelidir. Bazı amaçlar aşağıda verilmiştir. Amaç Bir problemi çözmek Değerleri araştırmak Tartışmalı bir konuda fikirleri karşılaştırma ve değerlendirme Karmaşık bir eylem, süreç ya da fikrin incelenmesi Bir sınıf aktivitesinin planlanması Bir grup deneyimi özetleme ve değerlendirme ( örneğin; bir arazi gezisi ya da film izlemek) Örnek Kurak alanlardaki çiftçiler ürünlerinin miktarını nasıl arttırabilirler? Tarihi çağlar hakkında öğrendiklerimizi nasıl kullanırız? Ülkemizde nükleer enerji santrallerinin kurulması gerekli midir? Panama kanalının havuzları nasıl çalışır ve insan amaçlarına nasıl hizmet eder? Bize bilgi vermesi için bir yapıştırma albümü-kolaj (deprem konulu) nasıl yapabiliriz? Eğer öğrendiğimiz önemli konuları görmek için bir araya toplanabilirsek, yerinde görmeye gidelim. Bazı tartışmaların amacı çalışma standartlarını oluşturmak olabilir. Aşağıda bazı örnekler verilmiştir: Bir coğrafya defterinin organize yöntemleri Çalışma ve test etme sırasındaki karışıklıkların etkileri 100 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

13 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama... Bir duvar resmi planlama ve yapma Bülten tahtasının görünüşünü ve değerlerini geliştirmek İlginç bir sözlü açıklama yapmak Öğrenciler standart çalışma ortamına katıldıkları zaman, üst düzey düşünme ve farkları görebilme yeteneği ile çalışmaları gerektiğini anlamaktadırlar. Öğrenciler, kendileri için belirlenmiş standartlar varsa, bu standartlardan daha fazla büyük bir itina ile çalışma eğilimindedirler. Öğretmenler tartışmaya katılarak ve rehberlik ederek öğrencilerin gerçekçi ve büyük azim ve gayret isteyen standartları oluşturmalarına yardım ederler. Yani, yaşlarına uygun ve başarılabilir standartları oluşturmalarını sağlarlar. HAZIR BULUNUŞLUK DÜZEYİ Anlamlı (mantıklı) tartışmanın ikinci şartı öğrencilerin bir konuyu düşünmek için bir bilgi temeline sahip olmalarıdır. Bir tartışma, bilgi ya da fikirlerin sunulmasıyla ya da tamamlanmış bir çalışmanın okunmasıyla bağlantılı olmalıdır. Bir öğretmenin aşağıdaki soruyu sorduğunu varsayalım: Niçin bazı illerimiz göç alırken diğerleri almazlar? Öğrenciler, bulmacanın anahtarını elinde tutan gerekli veri ve fikirlerle şimdiden karşı karşıya gelebilirler. Gelişmiş iş olanakları yüksek olan illerin göç aldığı ve ekonomik anlamda geri kalmış iş olanakları sınırlı illerin göç almadığını kavrayabilirler. Eğer böyle bir durumla karşılaşırlarsa, onlar durumu açıklayabilecekleri önsezilerini derhal oluşturmaya başlayabilirler. Öğrenciler mümkün olduğu kadar fazla bilgi edindikten sonra, öğretmen soruyu sınıfa tekrar yöneltir ve sınıfın gerçekleri çözmelerine ve mantıklı cevaplar vermelerine rehberlik eder. Sınıf üyeleri daha sonra gazete ve dergilerde bu konu üzerine yazan yazarlara karşı elde ettikleri sonuçları kontrol edebilirler. ÖĞRENCİLERİN BİR ARAŞTIRMA ASİSTANI OLARAK ÇALIŞABİLMESİ Tüm üyelerinin araştırmaya katıldığı bir sınıfta, öğretmen bir kaynak yardımcısı olarak hareket etmek üzere her tartışma için bir öğrenci seçebilir. Öğretmen, öğrenci konuya hazırlanabilsin diye yeterli süre tanıyarak tartışmaların birkaç gün uzamasını isteyebilir. Öğretmen öğrencilere konuyla ilgili geniş bilgiler veren yazılı materyaller önerebilir. TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

14 Hilmi DEMİRKAYA KAVRAMLARIN TANIMLANDIĞINI GÖRMEK Sınıf tartışma sırasında veya önce kavramların temel tanımlarını öğrenmelidir. Eğitim almış yetişkinler bile genellikle bir tartışmada hiç yoktan atışmaktadırlar. Çünkü onlar göç, az gelişmiş, iş olanakları v.b. kavramların gerçek anlamlarını kavrayamamışlardır. Öğrencilerden oluşan kaynak uzmanları kavramların tanımlarının yerleşmesine yardımcı olmalıdırlar. TARTIŞMANIN YÜRÜTÜLMESİNİ SAĞLAMAK Öğretmenin sorumluluklarından birisi sınıfı bir planın tamamlanması ya da problemin çözümüne götürmektir. Tartışma sona ermeden önce en azından geçici bir sonuca ulaşılmalıdır. Aksi takdirde herkeste boşa zaman geçirdikleri hissi ortaya çıkacaktır. Öğrencilerde derse ilginin azalması durumlarında, öğretmen onları konuya katmak için çeşitli yöntemler kullanmalıdır. Öğretmen orijinal soruları ve ifadeleri tekrar ederek, onları başka sözcüklerle ifade ederek ya da grubun herhangi bir üyesine şu ana kadar neler öğrendiklerini sorarak ilgisi dağılan öğrencileri konuya döndürmeye çalışır. Öğretmen konuyu değiştiren öğrencilerde konuşarak konu dışına çıkılmasını önler: Çok ilginç. Bu konuyu daha sonra konuşalım. Pekala tartıştığımız konuya geri dönelim. Elbette, arasözler, konuyla ilgili fikirler olabilir fakat, konuyla ilgisi açık olmadığı için konunun anlaşılmasını güçleştirir. Eğer öğretmen böyle bir olasılığı gözönünde bulundurursa, öğrencileri konuyu ayrıntılı bir şekilde araştırmaları için cesaretlendirir. TÜM ÖĞRENCİLERİN KATILIMINI SAĞLAMAK Sınıf tartışmasında karşılaşılan zorluklardan birisi, tartışmayı birkaç öğrencinin tekeline alması olasılığıdır. Öğrencilerin tartışmalara yaptıkları katkı ile ilgili yapılan bir çalışmada şu sonuçlar ortaya çıkmıştır: Çok konuşkan bir öğrenci, 16 adet çok az konuşkan çocuğun tartışmaya yaptığı katkı kadar katkı sağlayabilir ve sınıfın konuşkan olan dörtte birlik kısmı, tüm katkıların yarısından fazlasını sağlayabilir (Jersild, 1947). Ayrıca bu çalışma sonucunda, çok konuşkan öğrencilerin çoğu zaman çok bilgili çocuklar olmadıkları sonucu ortaya çıkmıştır. Açıkçası, öğretmen mümkün olduğu kadar eşit bir katılım ölçeği geliştirmek için gereken önlemleri almak zorundadır. Öğretmen bunu çeşitli yöntemlerle başarabilir: 102 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

15 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama... Sınıfla tartışırken birçok katılıma ihtiyaç duyulur. Bazıları çok az şey söylerken birkaçı çok fazla şey söyleme eğilimindedir. Çok konuşkan öğrencilere dinlemek için daha büyük sorumluluklar yüklenebilir. Ele alınan konu ile ilgili bilgi ya da ilgi yaklaşımları olduğu düşünülen çekingen öğrencilere tartışmaya katılmaları için cesaret vermelidir. Onların zaman zaman bir araya getirilerek küçük tartışma gruplarında öz-güven kazanmaları sağlanabilir. Kendilerine aşırı güven duyan ve çekingen öğrencilerin, niçin böyle davrandıklarını araştırarak her iki uç noktaların merkeze çekilmesi için gerekli çalışmaları yapılmalıdır. Böyle çabalarla normal şartlar geliştirilir. Fakat ender durumlarda, genel katılımlar olduğu zaman öğretmenler onu başarmak için kendini zorlayacak ölçüde çalışmamalıdır. TARTIŞMADA BİR GRUBUN ÜSTÜNLÜĞÜ YERİNE, KAR- ŞILIKLI ETKİLEŞİM ÖNEMLİDİR Tartışma sürecini anlamak için öğretmen baskı ve karşılıklı etkileşim arasındaki ayrıma yardım eder. Baskı iki insan arasındaki karşılıklı değişimdir. Genellikle öğretmen soru soran, öğrenci de bu soruya cevap verendir. Bu durum defalarca tekrar edilir. Sonuçta öğretmen sürenin yarıdan fazlasını konuşarak geçirir. Karşılıklı etkileşim ise öğrenci-merkezli bir tartışmadır. Ders öğretmenin ortaya bir soru atmasıyla başlamasına rağmen, kısa bir süre sonra öğrencilerin diğer öğrencilerin düşüncelerine yanıtlar vermeye başlamaları ile tartışma bütün sınıfa yayılır. Karşılıklı etkileşim, sadece öğrencilerin birbirlerini dinlemelerine cesaretlendirmekle kalmaz, aynı zamanda eleştirel düşünce ile daha büyük bir başarı kazanmalarını sağlar. Karşılıklı etkileşim gerçekleştirildiği zaman, öğrenciler cevaplarını öğretmenlerine yöneltmek yerine birbirlerine ya da tüm sınıfa sorarlar. Bu tartışma modelinde sınıfın bir çember şeklinde oturma düzeni alması, öğretmenin önünde arka arkaya dizilmiş sıra düzeninden daha yararlıdır. Öğrenciler söz almak için ellerini kaldırmadan konuşmayı öğrenebilirler. Katılım ve karşılıklı etkileşimi artırmanın bir diğer yolu, çocukları 5-6 kişilik küçük gruplarda tartışmalarını devam ettirmelerini sağlamaktır. Grup aidiyeti ve birbirine bağlılık duyguları oluşsun diye haftalarca hatta aylarca grupların devam etmesi gerekebilir. Her grup tüm sınıf bir araya gelmezden önce bulgularını biriktirmek için tartışma seansı- TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

16 Hilmi DEMİRKAYA nın sonucunda hepsi bir yazıcı ya da sekretere sahip olmalıdırlar. Haklı olarak tüm sınıf tartışması sosyal bilimlerde yaygın olduğu halde çok parçalı grup deneyimleri tavsiye edilmiştir. Üstelik, çocuklar tüm odaya yayılmış bir sınıf düzeninde oturuyorlarsa tüm sınıf tartışmaları daha az sıklıkla yapılmakta ve küçük grup tartışmaları tercih edilmektedir. ELEŞTİREL DÜŞÜNME VE ARAŞTIRMAYI ÖZENDİRİCİ SORULAR Coğrafya derslerindeki tartışmaların başarısı, öğretmenin soru seçimine bağlıdır. Gerçeğe dayalı gizli bir soru (Örneğin; Ankara nın enlem derecesi kaçtır? ya da Türkiye nin ortalama yükseltisi kaç metredir? ) küçük değerlidir. Bu tür sorular sadece tek bir doğru cevap kabul ederler. Seyrek yapılan bir quiz için uygun olabilen bu tür sorular eleştirel düşünme ve araştırmaya hiçbir katkıda bulunmaz. SORU SORMA SÜRECİ Sorular çocukları verilerden genellemelere götürmelidir. Taba ve çalışma arkadaşları bunun gerçekleştirilmesine yönelik bir süreç önermişlerdir (Taba ve diğ, 1971). Sorularını formüle etmeleri için öğretmenlere bazı yöntemler sunmuşlardır. Taba nın bu konudaki görüşleri revise edilerek aşağıda verilmiştir. Bir Tartışmadaki ilk sorular açık sorular olmalıdır. Açık bir soru, pek çok öğrencinin farklı şekillerde cevaplayabilecekleri bir sorudur. Bu yüzden, onun etkisi büyük katılıma sebep olur. Bir tartışmayı başlatmak için böyle bir soru örneği Burdur Müzesi nde Hacılar Höyüğü nden bulunan hangi eserleri gördünüz? Bu soru son derece açık olan bir sorudan daha etkilidir ( müzeye yapılan gezide karşılaştığınız en ilginç olay hangisiydi? Ya da son derece özel, ayrıntılı bir soru ( onlar tarımda hangi aletleri kullanıyorlardı?). İlk sorular tartışmada öğretmeni nesnelliğe götürecek şekilde formüle edilmelidir. Eğer öğretmen sınıftaki öğrencilerine Neolitik dönemdeki Hacılar sakinlerinin işgücünü kadınlar ve erkekler arasında bölüşmelerini düşündürmek isterse, ve günümüzün değişen kadın-erkek çalışma rolleri kavramı ile karşılaştırmalarını isterse, onun ilk sorusu hem açık bir soru hem de bu konuya doğal bir geçişi sağlayacaktır. Yukarıda önerilen ilk soru, ( Burdur Müzesi nde Hacılar Höyüğünde bulunan hangi eseleri gördünüz? ) öğrencilere müzede gördükleri pekçok 104 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

17 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama... nesneyi tanımlama fırsatı verecektir (ya da bir ders kitabından onunla ilgili konuyu okuyabilirler). Öğrencilerin yukarıdaki sorunun cevabını öğrendiklerini varsaysak dahi yine de onların bazıları erkekler, bazıları kadınlar tarafından yapılmıştır. Bir sonraki soru öğrencilerin, ustaların cinsiyetlerine göre insan eliyle yapılmış olan şeyleri sınıflandırmalarını sağlayabilir. Cevaplar yazı tahtasında özetlenebilir. (Eğer öğretmenin amacı Hacılar Höyüğünde yaşamış olan Neolitik Dönem insanlarının sahip oldukları araç-gereçlerle ilgili değerleri ve onların kültürlerinin çevreden etkilenme yollarını düşündürmek istiyorsa elbette ilk sorular buna uygun olarak düzenlenebilir.) İzleyen sorular öğrencileri genellemeler yapmaya cesaretlendirmelidir. Birbirini izleyen sorularda öğrenciler, öğretmenin ilk sorusuna verdikleri cevapların bir araya getirilmesiyle oluşan bilgileri inceleyebilirler. Öğretmen öğrencilerden hangi verileri topladıklarını ifade etmelerini isteyebilir: Bütün bunları nasıl yaptınız? sorusu ile sınıftan bir genelleme yapmaları istenir. Cevap veren her çocuğun kendi yöntemiyle bir genelleme yapma ihtimali vardır. Birisi şöyle bir ifadede bulunabilir: Erkek ve kadınlar farklı işler yapıyorlardı. Bir diğeri cesaretle: Erkekler avcılık yapıyorlar, tarlaları sürüyorlar, hayvanları otlatıyorlardı; kadınlar dokuma, yemek pişirme, sebze ve meyve yetiştirilmesinde kocalarına yardım ediyorlardı Öğretmen bütün bu cevapları tahtada sınıflandırır ve en iyi genellemenin hangisi olduğuna karar vermelerine yardımcı olur. Yani, verilerden pek çoğuna açıklama getirebilen ve tümünü kapsayan bir cevabı kabul eder. İzleyen soru dizilerinde, kadın ve erkek işleri ile ilgili günümüzde kabul edilmesi gereken uygulamalar ve düşüncelerle Neolitik dönem insanlarının fikirlerini sınıfın mukayese etmesi istenebilir. Bilgiler tartışma içerisine sokulduktan sonra tekrar bir genelleme çıkarılması için öğretmen çeşitli sorular sorar. Çalışmanın daha önceki aşamalarında belirtildiği gibi zengin bir veri tabanı oluşturulmasının önemi büyüktür. Bazı durumlarda öğrenciler genelleme yapma yeteneğine sahip değillerdir. Çünkü, onlar çok az bilgiye sahiplerdir. Böyle durumlarda daha ileri sorular, ilave gözlem, okuma ve dinlemelerle gerçekleri daha ayrıntılı öğrenme fırsatı yakalayıncaya kadar ertelenmelidir. SORU TİPLERİ Araştırmalar, öğretmenlerin gerçeğe dayalı soruları daha fazla kullanma eğiliminde olduklarını göstermektedir. Adaların oluşumunda rol TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

18 Hilmi DEMİRKAYA oynayan iki faktör nedir?. Buna karşılık düşünmeyi gerektiren soruları daha az kullandıkları ortaya çıkmıştır. Bir adada yaşamanın iyi tarafları nelerdir? ve iyi olmayan yönleri nelerdir?. Öğretmenlerin bir tartışmayı hazırlarken gerçeğe dayalı sorular üzerine aşırı yoğunlaşmaktan kaçınmalarını sağlayan bir yol olarak, soru tiplerinin dengeli bir şekilde dağıtıldığı eğitim hedeflerinin sınıflandırılmasındaki hedefler listesinden yararlanmaları gösterilebilir. Herhangi bir tartışmada, öğretmenlerin bu birkaç kategori sorudan daha fazla soru sorması beklenmez. Fakat bir veya iki hafta süren bir çaba sonucunda bu soru kategorilerinin büyük bölümünden yararlanılmasını sağlayabilir. Taksonomiye dayalı olası soru tiplerine aşağıda yer verilmiştir: Güncel Sorular: Güncel sorular, önceden öğrenilmiş olan kavramları, eğilimleri, genellemeleri v.b. içerir. Ölçülü olunduğunda, bu tip sorular tartışmalarda belli bir yer işgal ederler. Fakat güncel sorulara fazla yer verilecek olursa gerçeklerin geri plana alınması ile öğrenciler gerçeklerle ilgilenmek istemeyebilirler. Diğer yandan, gerçeklerle, güncel olayları beraber hesaba katıp katmamak isteğe bağlıdır. Örneğin; Rasat istasyonları kurulmazdan önce insanlar hava tahminlerini nasıl yaparlardı?, Hava durumu ne anlam ifade etmektedir?, Denizlerdeki kirliliğin nedenleri nelerdir?, Hızlı nüfus artışının olumsuz sonuçları nelerdir? Kavrama Soruları: Kavrama sorularının cevapları bilgi unsuru içeriyorsa sadece gerçeğe dayalı olmalıdır. Bu bilgiler daha önce hatırlatma ve bilgi olarak öğrencilere verilmiş olmalıdır. Eğer böyle ise öğrenciler sadece onları hatırlamaya gereksinim duyarlar. Fakat kapsamlı ve diğer yüksek seviyeli sorular farklıdır. Bu tür sorular, öğrencilerin öğrendikleri ve onları zihinlerinde yeniden düzenledikleri şekliyle düşünmelerini gerektirir. Örneğin; Kış mevsiminde niçin kalorifer yakıyoruz?, İnternette aradığımız bilgiye nasıl erişebiliriz?, (Evsel atıklar gölün ekolojik dengesini bozar) cümlesinde çevre bilimci ne demek istemektedir? E-devlet uygulaması günlük yaşantımızda neleri değiştirecektir? Uygulama Soruları: Uygulama soruları, eğer öğrenciler belli bir bağlamda belli bir durumla ilgili öğrenmiş oldukları ve farklı bir bağlamda uygulayacakları bilgileri alabileceklerse bunu görmeleri için tasarlanmıştır. Örneğin; Yerleşime açılmış ormanlık alanların satılma- 106 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

19 Coğrafya Öğretiminde Eleştirel Düşünme Stratejileri ve Sorgulama... sına izin veren 2b yasa tasarısı onaylanırsa bu durumdan kimler rahatsızlık duyar ya da kimler memnun olur? Ülkemizin nüfus yoğunluğu Çin in nüfus yoğunluğu düzeyinde olsaydı bu durum, yaşam tarzımızı nasıl değiştirebilirdi? Bir fabrika işçisi, polis memuruna, çiftçiye, öğretmene v.b. na nasıl bağımlıdır? Analiz Soruları: Analiz soruları bir konunun ilişkilerini ve organizasyonunu inceler. Benzer ögeler arasında yüzeysel bir ayrımı sağlar. Küçük önyargılar, sonuçlar ve amaçlar ve içeriğin diğer detaylı sınav türlerini yapmak gibi. Bir bilgiyi, düşünceyi ya da ilkeyi analiz edebilme, bir bütünü öğelerine ayırabilme ve öğeler arasındaki ilişkileri anlayabilme gücü analiz düzeyindeki sorularla sınanır. Ortaöğretim I. sınıf coğrafya dersi programında öngörülen hedeflere ulaşılabilmesi için, öğrencilerin yeryüzündeki doğal, beşerî ve ekonomik olaylar ve olgular arasındaki ilişkileri analiz edebilir düzeye erişmeleri gerekmektedir (Doğanay, 2002). Analiz düzeyindeki sorulara; Yükselti faktörünün Doğu Anadolu Bölgesi nin ekonomik yönden geri kalmışlığı üzerindeki rolünü açıklayınız ya da Ege ve Akdeniz kıyılarını morfolojik özellikleri bakımdan karşılaştırınız örnek olarak verilebilir (Akpınar, 2003). Değerlendirme Soruları: Değerlendirme soruları, öğrencilerin değerlendirme yaparken kullandıkları kriterleri geliştirir. Örneğin; Yağmurlu, bulutlu ve güneşli günleri uzun süre kaydettikten sonra önümüzdeki kış meydana gelecek hava durumlarını nasıl tahmin edebilirsiniz? İcatlar ve uygarlığa yaptıkları katkı göz önünde bulundurulduğunda, Türk toplumunun katkı oranı nedir? Duyuşsal Sorular: Duyuşsal sorular ilgileri, tutumları, davranışları, değerleri ve diğer duygusal davranış yönlerini ele alır. Verilen değerleri, sözleri değerlendirmeleri için öğrencilere aşağıdaki tür sorular sorulabilir: Örneğin; Sulak alanlarımızdaki kirliliğin nasıl önlenebileceğine dair görüşlerinizi ortaya koymadan önce kirlilikle ilgili gerçekleri bilmek ne kadar önemlidir?, Bu niçin önemlidir?, Kirliliği durdurmak için neler yapabilirsiniz?, Bunu yapmak sizin için eğlenceli olabilir mi? Eğer eğlenceli ise neden?, Eğer çevremizde bize yardım etmeyeceğini bildiğimiz bir topluluk olsa bile toplumumuzu geliştirmek için çaba harcamalı mıyız?, Niçin yapmalıyız ya da niçin yapmamalıyız? TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan

20 Hilmi DEMİRKAYA 3. SONUÇ VE ÖNERİLER Coğrafya öğretmenleri, eleştirel düşünme becerilerini derslerinde aktif bir şekilde kullanarak, öğrencilerin farklı konu alanlarına duyarlı olmalarını ve konu alanını açık, tam ve doğru düşünerek anlamalarını ve kazandıkları bilgiyi güncel hayata aktarabilmelerini sağlayabilmelidir. Öğrencilerin düşüncelerinin ortaya çıkarıldığı ve değerlendirildiği sokratik tartışmalar öğrencilerin açık bir şekilde düşüncelerini sergilemelerine ve değerlendirmelerine fırsat verir. Bu yolla öğrenciler, kendi görüşlerini daha tutarlı ve geliştirilmiş perspektifleri esas alarak şekillendirebilirler. Bu esnada öğretmen, öğrencisinin ne düşündüğünü ve nasıl ifade edeceğini merak etmeli ve öğrencisini dikkatle dinleyerek dönüt vermelidir. Eğitim durumları yapılandırılırken tasarlanan ve öğrencilerin katılımı yoluyla gerçekleştirilen etkinlikler, öğrencinin süreçten bilgi ve beceri kazanımı, düşünme değişikliği ve bireysel yaşantıları ile öğrendiklerini ilişkilendirebilme gibi öğrenme çıktıları ile ayrılmasına olanak vermelidir. Coğrafya dersleri, öğrencilerin düşüncelerini paylaşabilecekleri ve değerlendirebilecekleri bir ortama dönüştürülmelidir. Böyle bir ikliminde öğrencilere akranlarının farklı bakış açılarını anlayabilecekleri öğrenme-öğretme etkinliklerinin yaptırılması istendik sonuçlara ulaşılmasına katkıda bulunacaktır. Coğrafya öğretmeni sorduğu sorulara farklı çözümler bulunmasını isteyerek, öğrencilerden edindikleri becerileri çeşitli ortamlarda kullanmalarını istemeli ve öğrencilerin kompleks soruları cevaplandırabilmeleri için yeterli süreyi tanımalıdır. Bazı durumlarda beceriyi ve becerinin nasıl kullanılabileceğini anlatan öğretmen, öğrencinin gerçekleştirmesi gereken düşünme işini öğrenci yerine yapabilmektedir. Bu yüzden öğrenciler, yaşamalarında karşılaştıkları ikilemleri çözümlemeye, gerçek yaşamla ilgili yargıda bulunmak üzere düşünmeye yönlendirilmeli, öğretmen rehberliğinde alıştırma yapmalıdırlar (Seferoğlu ve Akbıyık, 2006:198). Coğrafya derslerinde, öğrencilerin düşünce sistemlerini harekete geçirecek tarzda sorular üretebilmek için öncelikli olarak öğretmenlerin bu konuda kendilerini geliştirmeleri beklenmektedir. Bu nedenle, hiz- 108 TSA / Yıl: 12, S: 1, Nisan 2008

Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi

Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi Program geliştirme sürecinin üçüncü öğesi öğrenme öğretme süreci dir. Eğitim durumları olarak da bilinen bu öğe nasıl? sorusuna yanıt arar. Eğitim durumları, öğrencilere

Detaylı

Hedef Davranışlar. Eğitim Programının birinci boyutudur. Öğrencilere kazandırılması planlanan niteliklerdir (davranışlar).

Hedef Davranışlar. Eğitim Programının birinci boyutudur. Öğrencilere kazandırılması planlanan niteliklerdir (davranışlar). Hedef Davranışlar Eğitim Programının birinci boyutudur. Öğrencilere kazandırılması planlanan niteliklerdir (davranışlar). Bu nitelikler bilişsel, duyuşsal ve psikomotordur. 2 aşamada ele alınmaktadır.

Detaylı

AKTIF (ETKİN) ÖĞRENME

AKTIF (ETKİN) ÖĞRENME AKTIF (ETKİN) ÖĞRENME 2 AKTIF (ETKİN) ÖĞRENME Aktif öğrenme, bireyin öğrenme sürecine aktif olarak katılımını sağlama yaklaşımıdır. Bu yöntemle öğrenciler pasif alıcı konumundan çıkıp yaparak yaşayarak

Detaylı

PROBLEM ÇÖZME BASAMAKLARI ve YARATICI DÜŞÜNME

PROBLEM ÇÖZME BASAMAKLARI ve YARATICI DÜŞÜNME PROBLEM ÇÖZME BASAMAKLARI ve YARATICI DÜŞÜNME Problem Nedir? Çözülmesi gereken mesele, soru, sorun veya aşılması gereken engel. Organizmanın karşılaştığı her türlü güçlük. Tek boyutlu veya çok boyutlu

Detaylı

KPSS/1-EB-CÖ/ Bir öğretim programında hedefler ve kazanımlara yer verilmesinin en önemli amacı aşağıdakilerden hangisidir?

KPSS/1-EB-CÖ/ Bir öğretim programında hedefler ve kazanımlara yer verilmesinin en önemli amacı aşağıdakilerden hangisidir? 82. Belgin öğretmen öğrencilerinden, Nasıl bir okul düşlerdiniz? sorusuna karşılık olarak özgün ve yaratıcı fikir, öneri ve değerlendirmeleri açıkça ve akıllarına ilk geldiği şekilde söylemelerini ister.

Detaylı

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ A. DİL BİLEŞENLERİ VE DİL EDİNİMİ BİLGİSİ A.1. İngilizceyi sözlü ve yazılı iletişimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A.2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaşımlarını ve stratejilerini bilme A.3.

Detaylı

1:1 netbook senaryosu, Nº3

1:1 netbook senaryosu, Nº3 1:1 netbook senaryosu, Nº3 Bir yabancı dil dersinde nanoteknolojinin etik yönlerini tartışma Konular: yabancı dil, bilim, etik Seviye: Ortaöğrenim Süre: +/-120 dakika sınıf çalışması; +/-30 dakika evde

Detaylı

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ A. DĠL BĠLEġENLERĠ VE DĠL EDĠNĠMĠ BĠLGĠSĠ A1. Ġngilizceyi sözlü ve yazılı iletiģimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaģımlarını ve stratejilerini bilme Bu alan,

Detaylı

EK-1 BEDEN EGİTİMİ DERSİNDE ÖĞRENCİ BAŞARISININ DEĞERLENDİRİLMESİ

EK-1 BEDEN EGİTİMİ DERSİNDE ÖĞRENCİ BAŞARISININ DEĞERLENDİRİLMESİ BEDEN EGİTİMİ DERSİNDE ÖĞRENCİ BAŞARISININ DEĞERLENDİRİLMESİ EK-1 Beden eğitimi dersinde öğrencilerin başarıları; sınavlar, varsa projeler, öğrencilerin performanslarını belirlemeye yönelik çalışmalardan

Detaylı

Öğretim içeriğinin seçimi ve düzenlenmesi

Öğretim içeriğinin seçimi ve düzenlenmesi Öğretim içeriğinin seçimi ve düzenlenmesi Öğretim hedefleri belirlendikten sonra öğrencileri bu hedeflere ulaştıracak içeriğin saptanması gerekmektedir. Eğitim programlarının geliştirilmesinde ikinci aşama

Detaylı

FEN ÖĞRETİMİNDE LABORATUVAR YAKLAŞIMLARI. Burak Kağan Temiz (burak@gazi.edu.tr)

FEN ÖĞRETİMİNDE LABORATUVAR YAKLAŞIMLARI. Burak Kağan Temiz (burak@gazi.edu.tr) FEN ÖĞRETİMİNDE LABORATUVAR YAKLAŞIMLARI 1800 lerden günümüze Bilgi Bilginin Elde Ediliş Yöntemleri Demonstrasyon Bireysel Yapılan Deneyler Öğretmen Merkezli Öğrenci Merkezli Doğrulama (ispat) Keşfetme

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.216 Diploma Program Adı : MEDYA VE İLETİŞİM, ÖNLİSANS PROGRAMI, (UZAKTAN ÖĞRETİM) Akademik

Detaylı

Ortaokul Sınıflar Matematik Dersi Öğretim Programı*: Kazandırılması Öngörülen Temel Beceriler

Ortaokul Sınıflar Matematik Dersi Öğretim Programı*: Kazandırılması Öngörülen Temel Beceriler Ortaokul 5.- 8. Sınıflar Matematik Dersi Öğretim Programı*: Kazandırılması Öngörülen Temel Beceriler Yrd. Doç. Dr. Nuray Ç. Dedeoğlu İlköğretim Matematik Eğitimi * MEB (2013). Ortaokul matematik dersi

Detaylı

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra başlayan, en gelişmiş uluslararası

Detaylı

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER. Üçüncü sınıf ders programının hedefleri:

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER. Üçüncü sınıf ders programının hedefleri: I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra başlayan, en gelişmiş uluslar arası

Detaylı

Öğrenme Öğretme Yaklaşımları ÖĞRETIM ILKE VE YÖNTEMLERI 4. HAFTA

Öğrenme Öğretme Yaklaşımları ÖĞRETIM ILKE VE YÖNTEMLERI 4. HAFTA Öğrenme Öğretme Yaklaşımları ÖĞRETIM ILKE VE YÖNTEMLERI 4. HAFTA Sunuş Yoluyla Öğrenme Sunuş Yoluyla Öğretme Ausubel tarafından geliştirilmiştir. Tüm buluş yoluyla öğrenmeler anlamlı değildir. Düşük düzeyde

Detaylı

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012)

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012) 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012) Sayın Velimiz, 22 Ekim 2012-14 Aralık 2012 tarihleri arasındaki ikinci temamıza ait bilgiler bu bültende yer almaktadır. Böylece temalara bağlı düzenlediğimiz

Detaylı

NEDEN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM? OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI PROGRAMIN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME MERKEZLERİ AYLIK EĞİTİM PLANI GÜNLÜK EĞİTİM AKIŞI GÜNE

NEDEN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM? OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI PROGRAMIN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME MERKEZLERİ AYLIK EĞİTİM PLANI GÜNLÜK EĞİTİM AKIŞI GÜNE NEDEN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM? OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI PROGRAMIN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME MERKEZLERİ AYLIK EĞİTİM PLANI GÜNLÜK EĞİTİM AKIŞI GÜNE BAŞLAMA ZAMANI OYUN ZAMANI ETKİNLİK ZAMANI GÜNÜ DEĞERLENDİRME

Detaylı

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİNE GÖRE PROJE İLE PERFORMANS ÇALIŞMASININ KARŞILAŞTIRILMASI

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİNE GÖRE PROJE İLE PERFORMANS ÇALIŞMASININ KARŞILAŞTIRILMASI MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİNE GÖRE PROJE İLE PERFORMANS ÇALIŞMASININ KARŞILAŞTIRILMASI PROJE: Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği Madde 4.ş) Proje: Öğrencilerin istekleri doğrultusunda

Detaylı

Sunuş yoluyla öğretimin aşamaları:

Sunuş yoluyla öğretimin aşamaları: ÖĞRETĠM STRATEJĠLERĠ Öğretim stratejisi, belirlenmiş hedeflere ulaşmak için seçilen genel yoldur. Öğretim stratejileri; sunuş yoluyla öğretim, buluş yoluyla öğretim, araştırma ve inceleme yoluyla öğretim

Detaylı

Portfolyo, Portfolyo Değerlendirme Nedir? (öğrenci gelişim dosyaları)

Portfolyo, Portfolyo Değerlendirme Nedir? (öğrenci gelişim dosyaları) Portfolyo, Portfolyo Değerlendirme Nedir? (öğrenci gelişim dosyaları) Öğrencilerin belirli bir zaman diliminde, belirli bir amaç dahilinde becerilerini, yeteneklerini, zayıf ve güçlü yönlerini öğrenme

Detaylı

Eğitim Fakülteleri ve İlköğretim Öğretmenleri için Matematik Öğretimi

Eğitim Fakülteleri ve İlköğretim Öğretmenleri için Matematik Öğretimi Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19 (2012) 269-273 269 KİTAP İNCELEMESİ Eğitim Fakülteleri ve İlköğretim Öğretmenleri için Matematik Öğretimi Prof. Dr. Murat ALTUN Dilek SEZGİN

Detaylı

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Giriş Öğretim bir sanattır ve her sanat dalında olduğu gibi öğretim alanında da incelikler vardır. Disiplinler arası

Detaylı

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması Yalçın Ezginci Selçuk Üniversitesi Elk.-Elt.Mühendisliği Konya ANKET Anket, insanlardan fikirleri, duyguları, sağlıkları, planları,

Detaylı

ZEKA ATÖLYESİ AKIL OYUNLAR

ZEKA ATÖLYESİ AKIL OYUNLAR ZEKA ATÖLYESİ AKIL OYUNLAR Akıl Oyunları çocukların ve yetişkinlerin strateji geliştirme, planlama, mantık yürütmemantıksal bütünleme, görsel-uzamsal düşünme, yaratıcılık, dikkat - konsantrasyon, hafıza

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Aytekin ERDEM Namık Kemal Üniversitesi Meslek Yüksekokulu

Yrd.Doç.Dr. Aytekin ERDEM Namık Kemal Üniversitesi Meslek Yüksekokulu FE EĞĐTĐMĐ DE PROJE TABA LI ÖĞRE ME Yrd.Doç.Dr. Aytekin ERDEM Namık Kemal Üniversitesi Meslek Yüksekokulu PROJE TABA LI ÖĞRE MEDE KAVRAMLAR Proje: Tasarı ya da tasarı geliştirme Taban: Temel, temel ilke,

Detaylı

Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım

Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım Pedagoji, Yunanca; paid (çocuk) ve agogos (rehberlik) köklerinden türetilmiştir ve özellikle "çocuklara öğretmenin bilim ve sanatı" anlamına gelir. Androgoji (ya da adragoloji)

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.216 Diploma Program Adı : MEDYA VE İLETİŞİM, ÖNLİSANS PROGRAMI, (UZAKTAN ÖĞRETİM) Akademik

Detaylı

Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü

Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü Ek 1 ÖZ DEĞERLENDİRME FORMU (Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerine İlişkin) Sayın Öğretmenim, Bu form, sizin kişisel ve mesleki yeterlik düzeyinizi kendi bakış açınızla değerlendirmeniz için hazırlanmıştır.

Detaylı

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme

Detaylı

Eğitim Bilimlerine Giriş

Eğitim Bilimlerine Giriş Eğitim Bilimlerine Giriş Yrd. Doç. Dr. Tuncay Sevindik E-posta: tuncaysevindik@hotmail.com Web: www.tuncaysevindik.com 1/44 Ders İçeriği Bu dersin amacı; eğitimle ilgili temel kavramlar, eğitimin psikolojik,

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. İşletmelerde Simülasyon MAN

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. İşletmelerde Simülasyon MAN DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İşletmelerde Simülasyon MAN424 8 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Almanca Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Zorunlu Dersin Koordinatörü Prof.Dr.

Detaylı

Problem çözme durumları öğretmen tarafından modellenmeli ve öğrenciler uygun sorular yardımı ile yönlendirilmelidir. Bir problem çözüldükten sonra,

Problem çözme durumları öğretmen tarafından modellenmeli ve öğrenciler uygun sorular yardımı ile yönlendirilmelidir. Bir problem çözüldükten sonra, Problem Çözme Problem Çözme Problem çözme esasen tüm öğrenme alanlarında pekiştirilen ve diğer beceriler ile ilişki hâlinde olan temel bir beceridir. Matematik öğretiminde problem çözme becerisine atfedilen

Detaylı

COĞRAFYA BİLİM GRUBU COĞRAFYA I KURS PROGRAMI. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği.

COĞRAFYA BİLİM GRUBU COĞRAFYA I KURS PROGRAMI. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği. COĞRAFYA BİLİM GRUBU COĞRAFYA I KURS PROGRAMI 1. KURUM ADI : Yedi Sistem Özel Öğretim Kursu 2. KURUMUNADRESİ :Atatürk Bulvarı No: 90/32 Kat:1-2-3-4-5-6-7-8-9 Kızılay Çankaya / ANKARA 3. KURUCUNUN ADI :

Detaylı

KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin!

KİŞİSEL GÜÇ KİTABINIZ Güçlenin! KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin! Hangi alanlarda başarılıyım? Ne yapacağım? Okul hayatınız bittiğinde, önünüze gerçekleştirebileceğiniz çok sayıda fırsat çıkar. Kendi iş yerlerini açan insanların ne tür

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Bireyler ve Toplumlar Öykü ve Öğretim

Bireyler ve Toplumlar Öykü ve Öğretim Bireyler ve Toplumlar Öykü ve Öğretim tanım Öyküleme, yeni icat edilmiş bir uygulama olamamasına rağmen geçmişi yüzyıllar öncesine ulaşan bir öğretim tekniği olmadığı da belirtilmelidir. 20.Yüzyılın ikinci

Detaylı

Kazanımların Değerlendirilmesi. Doç. Dr. Muhittin ÇALIŞKAN NEÜ Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi

Kazanımların Değerlendirilmesi. Doç. Dr. Muhittin ÇALIŞKAN NEÜ Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Kazanımların Değerlendirilmesi Doç. Dr. Muhittin ÇALIŞKAN NEÜ Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi İçerik Kazanım nedir? Kazanımların belirleyicileri Taksonomi Kazanımların sahip olması gereken özellikler

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6 Ön Koşul Dersleri BBA 282 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

alan Lawrance Hall of Science adlı bir fen merkezi tarafından oluşturulmuş, sürekli gelişen bir programdır.

alan Lawrance Hall of Science adlı bir fen merkezi tarafından oluşturulmuş, sürekli gelişen bir programdır. GEMS (GREAT EXPLORATION IN MATHS AND SCIENCE) MATEMATİK VE FEN DE BÜYÜK BULUŞLAR Matematikte ve Bilimde Büyük Keşifler GEMS (Great Explorations in Math and Science) : California Üniversitesi bünyesinde

Detaylı

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview)

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview) Görüşme Görüşme Türleri Görüşme Süreci (mülakat-interview) Nitel araştırmada en sık kullanılan veri veri toplama aracıdır. Amacı, bir bireyin iç dünyasına girmek ve onun bakış açısını anlamaktır. Odak

Detaylı

Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir iş değildir. Etkili sonuçlar alabilmek için belli bir süre gereklidir.

Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir iş değildir. Etkili sonuçlar alabilmek için belli bir süre gereklidir. Rehberlik Servisinin Ve Rehberliğin Tanıtılması Rehberlik Nedir? Rehberlik; eğitimde bir hizmet alanı olarak demokratik ortam içinde öğrencinin bedensel, zihinsel ve sosyal bütün kapasitelerini en ileri

Detaylı

DERS PROGRAMININ UYGULANMA ESASLARI

DERS PROGRAMININ UYGULANMA ESASLARI DERS PROGRAMININ UYGULANMA ESASLARI I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra

Detaylı

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM Yrd.Doç.Dr. Gülçin Tan Şişman Eğitim Programları ve Öğretim İletişim "Ne kadar çok bilirsen bil, söylediklerin karsındakinin anlayacagı kadardır."

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 8.9.216 Diploma Program Adı : MEDYA VE İLETİŞİM, ÖNLİSANS PROGRAMI, (UZAKTAN ÖĞRETİM) Akademik Yıl

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.216 Diploma Program Adı : MEDYA VE İLETİŞİM, ÖNLİSANS PROGRAMI, (UZAKTAN ÖĞRETİM) Akademik

Detaylı

Mühendislik Eğitimi ve 21. Yüzyıl

Mühendislik Eğitimi ve 21. Yüzyıl Mühendislik Eğitimi ve 21. Yüzyıl Prof. Dr. Süheyda Atalay Ege Üniversitesi 30. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı 21-22 Mayıs 2015, Karabük Üniversitesi Mühendislik Eğitimi : Değişimler 1950 Yılı

Detaylı

DERS PROGRAMININ UYGULAMA ESASLARI

DERS PROGRAMININ UYGULAMA ESASLARI DERS PROGRAMININ UYGULAMA ESASLARI I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra

Detaylı

EĞİTİM PSİKOLOJİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF

EĞİTİM PSİKOLOJİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF EĞİTİM PSİKOLOJİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- EĞİTİM VE PSİKOLOJİ İLİŞKİSİ: EĞİTİM PSİKOLOJİSİ.... 4 2. ÜNİTE-GELİŞİMİN TEMELLERİ........7 3. ÜNİTE-FİZİKSEL

Detaylı

Zaman Çizgisi. Venn Şeması

Zaman Çizgisi. Venn Şeması Zaman Çizgisi Zaman çizgisi, bir değerlendirme planını göstermenin ve öğrenme döngüsü boyunca çeşitli değerlendirme yöntemlerinin ortaya çıkışını incelemenin basit bir yoludur. Venn Şeması Venn şeması

Detaylı

X X X X X X X X X X X

X X X X X X X X X X X Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Program Yeterlilikleri TYYÇ Yaşam Bilimleri Temel Alanı Yeterlilikleri 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 BİLGİ (Kurumsal ve Olgusal) 1-Lisans düzeyi yeterliliklerine

Detaylı

Akademik İngilizce II (ENG102) Ders Detayları

Akademik İngilizce II (ENG102) Ders Detayları Akademik İngilizce II (ENG102) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Akademik İngilizce II ENG102 Bahar 2 2 0 4 3,5 Ön Koşul Ders(ler)i ENG101 Dersin

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Üretim ve Operasyon Yönetimi BBA 382 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Üretim ve Operasyon Yönetimi BBA 382 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Üretim ve Operasyon Yönetimi BBA 382 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri MATH 169, BBA 282 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans

Detaylı

Tasarım Psikolojisi (GRT 312) Ders Detayları

Tasarım Psikolojisi (GRT 312) Ders Detayları Tasarım Psikolojisi (GRT 312) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Tasarım Psikolojisi GRT 312 Bahar 2 0 0 2 3 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

OKUL ÖNCESİ REHBERLİK HİZMETİ

OKUL ÖNCESİ REHBERLİK HİZMETİ OKUL ÖNCESİ REHBERLİK HİZMETİ Marmara Evleri Anaokulunda Rehberlik Hizmetleri (3 6 yaş) Okulumuzdaki tüm öğrencilerin her yönüyle sağlıklı gelişmeleri, okul ortamına uyum sağlamaları ve kapasitelerini

Detaylı

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 )

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) 3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

Ögretimde Kullanılan Teknikler (3)

Ögretimde Kullanılan Teknikler (3) Ögretimde Kullanılan Teknikler (3) İşbirliğine Dayalı Öğrenme (İDÖ) -2- İşbirliğine Dayalı Öğrenme (İDÖ) İşbirliğine dayalı öğrenme, öğrencilerin küçük gruplar oluşturarak bir problemi çözmek ya da bir

Detaylı

FEN BĠLGĠSĠ EĞĠTĠMĠNĠN TEMELLERĠ

FEN BĠLGĠSĠ EĞĠTĠMĠNĠN TEMELLERĠ FEN BĠLGĠSĠ EĞĠTĠMĠNĠN TEMELLERĠ Fen Bilgisi Eğitiminin Önemi 06-14 yaş arasındaki zorunlu eğitim döneminde fen bilgisi eğitimi önemli bir yere sahiptir. Fen bilgisi eğitimi; Çocuğa yaratıcı düşünme becerisi

Detaylı

BÖLÜM 2 ÖĞRENME KURAMLARI VE e lif b YENİ PROGRAM e n g ü

BÖLÜM 2 ÖĞRENME KURAMLARI VE e lif b YENİ PROGRAM e n g ü BÖLÜM 2 ÖĞRENME KURAMLARI VE YENİ PROGRAM Öğrenme kuramları öğrenmeyi açıklamaktadır. Öğrenmenin nasıl gerçekleştiği ve en iyi öğrenmenin nasıl olabileceği vb. ile ilgili temel ilkeler ve süreçler bir

Detaylı

DERS PROGRAMININ UYGULANMA ESASLARI

DERS PROGRAMININ UYGULANMA ESASLARI DERS PROGRAMININ UYGULANMA ESASLARI I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra

Detaylı

1 SF. Kuzucuk Okul Öncesi Eğitim Seti

1 SF. Kuzucuk Okul Öncesi Eğitim Seti Kuzucuk Okul Öncesi Eğitim Seti 1 SF SF 2 Kuzucuk Okul Öncesi Eğitim Seti Eğitimin temel basamağı olan Okul Öncesi Eğitim nitelikli ve çok yönlü bir eğitim sürecini gerektirir. Çocukların keyifli zengin

Detaylı

PDR ÇALIŞMALARIMIZ. 3. Sayı / Şubat - Mart 2016 ŞUBAT AYI ANA SINIFI ETKİNLİKLERİMİZ ŞUBAT AYI. sayfa 2. SINIF ETKİNLİKLERİMİZ. 2 de. sayfa.

PDR ÇALIŞMALARIMIZ. 3. Sayı / Şubat - Mart 2016 ŞUBAT AYI ANA SINIFI ETKİNLİKLERİMİZ ŞUBAT AYI. sayfa 2. SINIF ETKİNLİKLERİMİZ. 2 de. sayfa. ANA SINIFI ETKİNLİKLERİMİZ sayfa 2 de PDR ÇALIŞMALARIMIZ 2. SINIF ETKİNLİKLERİMİZ sayfa 4 te ANA SINIFI ETKİNLİKLERİMİZ Sınıflarımızda Ben Yapabilirim etkinliğini uyguladık. Etkinlikte; öğrencilerimizin

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.216 Diploma Program Adı : MEDYA VE İLETİŞİM, ÖNLİSANS PROGRAMI, (UZAKTAN ÖĞRETİM) Akademik

Detaylı

Yeşilalım Projesi. Eğiticilerin Eğitimi. 12-14 Şubat 2013 Ankara

Yeşilalım Projesi. Eğiticilerin Eğitimi. 12-14 Şubat 2013 Ankara Yeşilalım Projesi Eğiticilerin Eğitimi 12-14 Şubat 2013 Ankara 1 Öğrenme Hedefleri Yetişkin öğrenenlerin özelliklerini öğrenmek; Yetişkinlere uygun çeşitli eğitim yöntemleri ile yaklaşımlarını uygulamak;

Detaylı

ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 )

ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2. Program Öğrenme Çıktıları 5, 12

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2. Program Öğrenme Çıktıları 5, 12 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

GELİŞİM OYUNLARI SETİ

GELİŞİM OYUNLARI SETİ GELİŞİM OYUNLARI SETİ Fiyat : 139,00 TL Yaş Grubu : 4 7 yaş arası Uygulama : Bireysel İçindekiler : 4 kitap, 4 ahşap uygulama materyali, 1 öğretmen klavuzu, 1 aile broşürü Gelişim Oyunları Seti, WISC-R

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

Tam Öğrenme Kuramı -2-

Tam Öğrenme Kuramı -2- Tam Öğrenme Modeli Tam Öğrenme Kuramı Okulda öğrenme (Tam öğrenme) kuramı, başarıyı normal dağılım eğrisinden üçgen dağılıma götüren ya da okuldaki % 20 oranındaki beklendik başarıyı % 75 ile % 90'a hatta

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri İşletme Finansı Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ

SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sınıf Nedir? Ders yapılır Yaşanır Zaman geçirilir Oyun oynanır Sınıf, bireysel ya da grupla öğrenme yaşantılarının gerçekleştiği

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : ANNE BABA EĞİTİMİ Ders No : 0100101 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 5 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.216 Diploma Program Adı : MEDYA VE İLETİŞİM, ÖNLİSANS PROGRAMI, (UZAKTAN ÖĞRETİM) Akademik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. İş Araştırma Metodolojisi BBA 381 Güz

DERS BİLGİLERİ. İş Araştırma Metodolojisi BBA 381 Güz DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS İş Araştırma Metodolojisi BBA 381 Güz 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri BBA 282 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bitirme Çalışması 2 YDA

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bitirme Çalışması 2 YDA DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Bitirme Çalışması 2 YDA 410 8 2+2 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin

Detaylı

Yapay Zeka (MECE 441) Ders Detayları

Yapay Zeka (MECE 441) Ders Detayları Yapay Zeka (MECE 441) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Yapay Zeka MECE 441 Bahar 3 0 0 3 4 Ön Koşul Ders(ler)i Yok Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Okulöncesi eğitim çevresini merak eden, öğrenmeye ve düşünmeye güdülenmiş çocuğun bu özelliklerini yönetme, teşvik etme ve geliştirme gibi çok önemli bir görevi üstlenmiştir.

Detaylı

Yıl: 2014,Yazarlar: Okay DEMİR,Yasemin ERSÖZ, Dergi Adı:İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERGİSİ, Cilt:1, Sayı:1 Sayfa Sayısı: (1-11

Yıl: 2014,Yazarlar: Okay DEMİR,Yasemin ERSÖZ, Dergi Adı:İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERGİSİ, Cilt:1, Sayı:1 Sayfa Sayısı: (1-11 Yıl: 2014,Yazarlar: Okay DEMİR,Yasemin ERSÖZ, Dergi Adı:İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERGİSİ, Cilt:1, Sayı:1 Sayfa Sayısı: (1-11 arası) Türkçe dersinin temel amaçlarından biri öğrenenleri

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2 Dersin Kodu ve Adı : TRD101 Türk Dili I DERS TANIMLAMA FORMU Programın Adı: Makine Mühendisliği Yarıyıl Teor i Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Uyg. Lab. Proje/Ala n Çalışması Diğer Topla m Krediler

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI MAN Ön Koşul Dersleri - Dersin Seviyesi

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI MAN Ön Koşul Dersleri - Dersin Seviyesi DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI MAN 336 6 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.2017 Diploma Program Adı : HUKUK, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖĞRETİM) Akademik Yıl : 2016-2017 Ders Adı ROMA HUKUKU

Detaylı

Üstün Zekalılar ve Özel Yetenekliler ÖZEL EĞİTİM. Kasım 2010

Üstün Zekalılar ve Özel Yetenekliler ÖZEL EĞİTİM. Kasım 2010 ve Özel Yetenekliler ÖZEL EĞİTİM Kasım 2010 Genel Giriş Örnek Video Sunum Akışı Üstün Zekalı ve Özel Yetenekli Çocukların Özellikleri Çoklu Zeka Alanları Üstün Zekalılara ve Yeteneklilere Sunulan Eğitim

Detaylı

Bana göre; öğrenemeyen öğrenci yoktur. Herkes öğrenebilir Tüm bilgiler okulda öğrenilebilir Hedeflenen başarı %70-%90 arasındadır.

Bana göre; öğrenemeyen öğrenci yoktur. Herkes öğrenebilir Tüm bilgiler okulda öğrenilebilir Hedeflenen başarı %70-%90 arasındadır. Bana göre; öğrenemeyen öğrenci yoktur. Herkes öğrenebilir Tüm bilgiler okulda öğrenilebilir Hedeflenen başarı %70-%90 arasındadır. Öğrenme bölümlere ayrılır Öğrenme gerçekleşmediyse ek süre ve ek öğrenme

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM III: HAYAT BİLGİSİ VE SOSYAL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER BÖLÜM III: HAYAT BİLGİSİ VE SOSYAL BİLGİLER Önsöz İÇİNDEKİLER BÖLÜM I: HAYAT BİLGİSİ VE SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİMİNİN TANIMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ 11 Giriş 12 Hayat ve Sosyal Bilgilerin Tanımı 13 Sosyal Bilimler ile Sosyal Bilgiler Farkı 13 Demokratik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI PROJE YÖNETİMİ MAN 313 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 2 10,19 6,7 5,7 8,13

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI PROJE YÖNETİMİ MAN 313 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 2 10,19 6,7 5,7 8,13 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi KTS ULUSLRRSI PROJE YÖNETİMİ MN 313 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü lmanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 319 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 4,6 1,2,5 2,20 7,8

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 319 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 4,6 1,2,5 2,20 7,8 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 39 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Muhasebeye Giriş I+II, Maliyet Muhasebesi Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 0-36 AYLIK GELİŞİMSEL RİSK ALTINDAKİ ÇOCUKLAR AİLE DESTEK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 0-36 AYLIK GELİŞİMSEL RİSK ALTINDAKİ ÇOCUKLAR AİLE DESTEK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 0-36 AYLIK GELİŞİMSEL RİSK ALTINDAKİ ÇOCUKLAR AİLE DESTEK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ

Detaylı

Performans değerlendirmenin belli aşamaları vardır. Bu aşamalar:

Performans değerlendirmenin belli aşamaları vardır. Bu aşamalar: Performans değerlendirmenin belli aşamaları vardır. Bu aşamalar: 1)Amacın belirlenmesi: Performans değerlendirmede sürecin mi, sonucun mu? yoksa her ikisinin birlikte mi değerlendirileceğine karar verilmelidir.

Detaylı

Eğitim, sevgi Özel Önsöz Anaokulu

Eğitim, sevgi Özel Önsöz Anaokulu Başarının Önsöz ü 1 2 Eğitim, sevgi Özel Önsöz Anaokulu 1200 m² kullanım alanı, oyun salonları, çalışma sınıfları, sınıfların dışında açık ve kapalı oyun bahçesi, kum havuzu, bilim atölyesi, spor salonu,

Detaylı