İktisadi Büyüme ve Kamu Harcamaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İktisadi Büyüme ve Kamu Harcamaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi"

Transkript

1 İktisadi Büyüme ve Kamu Harcamaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi Doç. Dr. Murat Nişancı Yrd. Doç. Dr. Metin Uçar Yrd. Doç. Dr. İlyas Karabıyık Özet Bu çalışmada yılları arasındaki veriler kullanılarak kamu harcamaları ile milli gelir arasındaki ilişki incelenmiştir. Kamu harcamalarının iktisadi büyüme üzerindeki etkisi Wagner ve Keynes hipotezlerine dayalı olarak, hata düzeltme ve nedensellik ilişkisi çerçevesinde test edilmiştir. Milli gelirden kamu harcamalarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu neticesine ulaşılmıştır. Analizlerde, Türkiye için Keynes hipotezi doğrulanmazken, Wagner hipotezinin geçerli olduğu anlaşılmıştır. Buna dayalı olarak kamu harcamalarının iktisadi büyümede etkin bir araç olamayacağı fikrine ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: kamu harcamaları, iktisadi büyüme, Wagner ve Keynes hipotezi, hata düzeltme, nedensellik ilişkisi, Türkiye The Causality Relation Between Economic Growth and Government Expenditures Abstract In this study, the relationship between national income and government expenditures was examined by using data between 1950 and The effect of government expenditures on economic growth based on Keynesian and Wagner s hypotheses was tested with the frame of the error correction model and causality tests. The result of one way causality from national income to government expenditures has been determined. For Turkey, Even Keynesian hypothesis was rejected, Wagner s hypothesis was confirmed. As a result of these findings, the conclusion of the government expenditures is not an effective instrument of economic growth has been reached. Key Words: Government Expenditures, Economic Growth, Keynesian and Wagner s Hypotheses, Error Correction Models, Causality Test, Turkey Jel Codes: C22, O11 1. Giriş Yirminci yüzyıl boyunca hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde, siyasal, sosyal ve iktisadi açıdan devletin artan rolüne paralel olarak, ekonomide kamunun payı giderek artma eğilimi sergilemiştir. Gelişmekte olan ülkelerde, özellikle kalkınma ve yapısal dönüşüm üst başlığı altında toplanan faaliyetlerde kamunun rolü ön plana çıkarken, gelişmiş ekonomilerde istikrarın sağlanması ve çevre sorunlarının minimize edilmesini amaçlayan sürdürülebilir büyümenin sağlanmasında kamunun rolünde artış olmuştur. Ekonomide kamunun rolünün artışı kendisini kamu harcamalarının artışı şeklinde göstermiştir. Kamu harcamalarının artış nedenleri, teorik düzeyde Keynes, Wagner, Peacock-Wiseman ve Erzincan Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü öğretim üyeleri. 1

2 Baumol hipotezi gibi yaklaşımlar çerçevesinde, farklı nedenlere dayalı olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Bu teorilerden, kamu harcamalarını milli gelir ile ilişkilendiren Wagner Kanunu ve Keynes hipotezi uygulamada en fazla kullanılan ve test edilen yaklaşım olmuştur. Konu üzerinde bir çok ülke verilerine dayalı olarak zengin bir literatür meydana gelmiştir. Ortodoks iktisadi yaklaşımda, kamunun ekonomideki rolünü açıklamada iki temel yaklaşımın öne çıktığını söylemek mümkündür. Bunlardan ilki, Klasik iktisadi bakış açısını yansıtan, kamu mal ve hizmet talebinin gelir esnekliğinin birden büyük olduğunu ifade eden Wagner kanunudur. Buna göre milli gelir artışı kamu harcamalarını artırır, ancak artış oranı milli gelir artış oranından büyüktür. İkinci olarak Keynes ci yaklaşıma göre ise kamu harcamalarındaki büyüme, ekonomide özellikle kısa dönem konjonktürel dalgalanmaların etkisini minimize etmek için yapılan harcamalardan kaynaklanmaktadır. Literatürde farklı ülkelerde, esas itibariyle bu iki yaklaşım tarzı dikkate alınarak analizler yapılmaktadır (Kalam and Aziz; 2009; Asseery, vd. 1999). Wagner kanununa göre kamu harcamalarındaki artış iktisadi büyümenin bir sonucudur. Buna göre nedensellik açısından bakıldığında iktisadi büyüme kamu harcama artışına neden olmaktadır. Diğer yandan, Keynes çi yaklaşıma göre de kamu harcamaları iktisadi büyümeyi etkileyen dışsal bir politika aracı olarak değerlendirilmektedir. Bu durumda Keynes hipotezi verilerle desteklendiği durumda, kamu harcamaları iktisadi kalkınma amacına ulaşmada bir araç olarak düşünülebilir (Tang, 2008; Burney, 2002; Benos, 2009). Türkiye örneğinde kamu harcamaları ve milli gelir arasındaki ilişki farklı modeller ve veri setleri kullanılarak değişik çalışmalarda incelenmiştir. Bu çalışmalardan bazılarını Akçoraoğlu (1998), Ulutürk (2001), Çavuşoğlu (2005), Arısoy (2005), Bağdigen ve Başar (2009) olarak sıralamak mümkündür. Bu çalışma, Türkiye için yapılan çalışmalardan bazı bakımlardan farklılaşmaktadır. Mümkün olduğu kadar uzun bir zaman serisi dikkate alınmıştır. Zaman serilerinde uzun veri seti kullanılması bir takım eğilim problemlerinin düzeltilmesine yardımcı olmaktadır. Bu bağlamda Wagner ve Keynes hipotezleri çerçevesinde kamu harcamaları ve milli gelir arasındaki ilişki, son yıllarda literatürde yaygın olarak kullanılan eşbütünleşme, hata düzeltme modeli ve nedensellik yaklaşımı ile test edilecektir. Kullanılan veriler yıllarını kapsamaktadır. 2. Yöntem, Veriler ve Model döneminde Türkiye de, diğer ülkelerde olduğu gibi, kamu harcamaları ve kamu gelirlerinde, hem mutlak olarak hem de oransal olarak önemli artışların olduğu görülmektedir. Mesela, 1950 yılında kamu harcamalarının milli gelire oranı %13,84 iken 2010 yılında %35,24 e çıkmıştır. Aynı yıllar için kamu gelirlerinin milli gelire oranı ise %13,03 den %30,49 a yükselmiştir. Kamu harcamalarını dışsal olarak alan ve ekonomide istikrarsızlığı gidermek için kullanılan bir araç olarak gören Keynesçi yaklaşımı haklı gösterecek biçimde, ekonomide kriz yıllarında kamu harcamalarının payı önemli oranda artmıştır. Ekonomide yaşanan 2001 ve 2009 kriz yıllarında kamu harcamalarının payı, sırasıyla, %45,66 ve %37,35 olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca milli gelir artışına paralel olarak kamu harcamaları payının da sürekli artış göstermesi Wagner hipotezini doğrular bir görüntü sergilemektedir. Dolayısı ile bu durumun ekonometrik testlerle incelenmesi önem kazanmaktadır. Literatürde Wagner kanunu ve Keynes hipotezini test ederken farklı fonksiyonel formlar kullanılmaktadır. Burada kullanılacak olan denklemler Biswal vd. (1999), Iniguez- Montiel (2010), Chow vd. (2002) de kullanıldığı gibidir. K = f(y) (1) K/N = f(y/n) (2) 2

3 K/Y = f(y/n) (3) K/Y = f(y) (4) Burada K kamu harcamalarını, Y milli geliri, ve N nüfusu göstermektedir. Bu modeller yardımıyla Wagner kanunu ve Keynes hipotezinin, Türkiye verileri için geçerliliği, yani kamu harcamaları ve milli gelir arasında uzun dönem ilişkisinin olup olmadığı ve milli gelirin kamu harcamalarının Granger nedeni olup olmadığı test edilecektir. Nedensellik testi sonucunda, nedenselliğin yönü, Wagner ve Keynes hipotezlerinin hangisinin, Türkiye için geçerli olduğu hakkında bilgi verecektir. Milli gelirden kamu harcamalarına doğru bir nedensellik Wagner hipotezini doğrularken, tersi durumunda Keynes hipotezi doğrulanmış olacaktır. Veya bir nedensellik ilişkisinin olmadığı da yine bu test sonucunda anlaşılacaktır. Çalışmada kullanılan veriler yıllarını kapsayan yıllık zaman serisi verileridir. Veriler TUİK, DPT, Maliye Bakanlığı yayınlarından yararlanılarak elde edilmiştir. Kullanılan veri setleri gayri safi milli hâsıla deflâtörü (1987=100) kullanılarak reel olarak elde edilmiştir. Tahminlerde reel değişkenlerin doğal logaritmaları kullanılmıştır. 3. Uygulama Sonuçları a) Birim Kök Testi Zaman serileri kullanılarak yapılan analizlerde serilerin birim kök taşıyıp taşımadığı araştırılır. Bu çalışmada serilerin birim kök taşıyıp taşımadığı Augmented Dickey-Fuller (ADF) testi yardımı ile yapılmıştır. Birim kök eşitliğinin genel yapısı, X herhangi bir seriyi göstermek üzere: Xt n t 1 i Xt i t t X (ε t ~ N(0, 2 )) i 1 Gecikmeli X değeri birim kök testi için kullanılır. Trend değişkeni, trend durağan alternatif hipotezinin gücünü artırmak için modele dahil edilir. Gecikme uzunluğu hata terimini beyaz gürültü yapacak biçimde seçilir. Değişkenlerin düzey değerleri durağan değilse birinci farkları alınarak yeniden test edilir. Eğer değişkenlerin birinci farklarında durağanlık sağlanırsa, değişkenlerin birinci derece bütünleşik olduğu söylenir. Serilerin durağanlığı önce grafik yoluyla ve korelogram testi ile sınanmış ve elde edilen sonuçlara göre trend etkisi ile beraber birim kök taşıdığı gözlenmiştir (Sonuçlar burada gösterilmemiştir). Bu önsel bulgulardan sonra Phillips-Person (PP) ve Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) testleri yardımıyla durağanlık sınaması yapılmış ve sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo:1. Birim Kök Testleri PP ADF Düzey 1. fark Düzey 1. fark Y* -2,813 [1] -8,456 [3] -2,847 [0] -8,419 [0] (K/N) -2,867 [3] -9,469 [0] -2,859 [0] -9,469 [0] (Y/N) -3,094 [2] -8,771 [4] -3,046 [0] -8,567 [0] K -2,899 [3] -9,563 [1] -2,883 [0] -9,571 [0] (K/Y) -2,696 [2] -7,962 [1] -2,546 [0] -7,964 [0] Not: PP ve ADF testleri düzey değerlerinde %1 ve %5 önem düzeyinde kritik değerler, -4,118 ve -3,486; birinci farklarda ise -4,121 ve -3,487 dır. Parantez içleri Schwartz kriterine göre gecikme uzunluklarıdır. *Değişkenler, sırasıyla, Y: reel milli gelir, (K/N): kişi başına reel kamu harcaması, (Y/N): kişi başına reel milli gelir, K: reel toplam kamu harcamaları, (K/Y): kamu harcamalarının milli gelire oranıdır. 3

4 Tabloda kullanılan verilerin orijinal (düzey) değerlerinin birim kök taşıdığı ve birinci farklarda durağanlık sağlandığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple PP ve ADF test sonuçlarına göre serilerin I(1) olduğu söylenebilir. Dolayısı ile değişkenler arasında uzun dönem ilişkisinden bahsedilebilir. Durağanlık testleri yapılırken serilerin düzey değerleri sabit ve trend dikkate alınmıştır. Birinci farklarında ise sabitsiz ve trendsiz olarak yapılmıştır. Çünkü farklar alındığında, genellikle trend ve sabit kaybolmaktadır (Tarı, 2010:400). b) Eşbütünleşme ve Hata Düzeltme Tahminleri Analizde kullanılan seriler birinci dereceden bütünleşik, I(1) ve eşbütünleşik iseler, serilerin orijinal değerleri, I(0), arasında ya bir yönlü ya da iki yönlü nedensellik ilişkisi olabilir. Eşbütünleşme ve nedensellik testleri ancak seriler aynı dereceden bütünleşik oldukları zaman yapılabilir. Durağan olmayan iki zaman serisi aynı dereceden entegre iseler bunlar arasında eşbütünleşme olabilir ve iki serinin orijinal değerleri arasında bulunacak regresyon denklemi sahte olmayıp, anlamlıdır. Çünkü aynı dereceden bütünleşik olan serilerin ikisindeki trendin birbirini yok ederek trend faktöründen arındırılmış bir ilişkinin ortaya çıkarılmasını sağlar. Eşbütünleşme testi önce Engle-Granger yöntemiyle yapılacaktır. Engle-Granger eşbütünleşme testi iki değişken arasında kurulan regresyondan elde edilen hata teriminin durağan olup olmadığı araştırılır. Hata teriminin ADF test istatistiğinin mutlak değeri MacKinnon kritik değerinin mutlak değerinden büyükse; birim kök olmadığına ve hata serisinin durağan olduğuna ve böylece iki serinin eşbütünleşik olduğuna karar verilir (Tarı, 2010:407). Eşbütünleşme testi Engle-Granger yöntemi ile yapılmıştır. Tablo 2 de eşbütünleşme regresyon tahminleri yer almaktadır. Her bir model için elde edilen hata terimleri serisine uygulanan test sonucuna göre hata serisi için ADF değerleri %1 önem düzeyinde değişkenler arasında eşbütünleşmenin varlığı kabul edilmektedir. Ayrıca denklem tahminlerinden elde edilen Durbin-Watson istatistiğinin çok küçük olması da eşbütünleşmenin varlığının bir delili olabilir. Kullanılan değişkenler arasında uzun dönem ilişkisi kabul edildiğinden kısa dönem ilişkilerinin tespiti için hata düzeltme modeli tahmin edilebilir. Tablo:2. Eşbütünleşme Tahminleri Değişkenler Sabit Y veya Y/N R 2 D-W ADF Model 1-9,571 1,446 0,97 0,49-3,398* (-17,933) (48,12) Model 2-3,390 1,869 0,94 0,57-3,647* (-18,92) (32,11) Model 3-1,079 0,419 0,69 0,39-2,831* (-9,61) (11,48) Model 4-1,446 0,093 0,69 0,33-2,654* (-9,93) (11,36) ADF %1 ve %5 kritik değerleri, sırasıyla, -2,605 ve -1,946 dir. *%1 düzeyinde anlamlıdır. %5 önem düzeyinde hiçbir eşbütünleşen vektör yoktur diyen sıfır hipotezi reddedildiğini ve en az bir eşbütünleşen vektör vardır diyen alternatif hipotezin kabul edildiğini gösterir. Tablo 2 de ulaşılan sonuçlara bağlı olarak kullanılan modellerde eşbütünleşme ilişkinin varlığı anlaşıldıktan sonra, kısa dönem ilişkilerini yansıtan hata düzeltme modeli tahmin edilmiştir. Eşbütünleşme denkleminden elde edilen hata terimi modele dâhil edildikten sonra tahminler yapılmış ve sonuçlar Tablo 3 de verilmiştir. 4

5 Hata düzeltme modeli Schwarz kriterine göre optimal gecikme uzunluğu bir olarak bulunmuştur. Hata düzeltme teriminin her modelde anlamlı olduğu görülmüştür. Hata teriminin işaretinin negatif olması sapmanın uzun dönem değerine yaklaştığını göstermektedir. Değişkenlerden birinde ortaya çıkacak bir sapmanın her dönem yaklaşık %17 ve %23 oranında azalarak dengeye yaklaşacağı söylenebilir. Tablo:3. Hata Düzeltme Modeline Dayalı Nedensellik Testleri Değişkenler F (Wald İstatistiği) HDT Nedensellik Sonuçları Kısa Dönem Uzun Dönem K = f(y) 0,0249-0,231 Red Wagner Model 1 (0,875) (-2,745)* Y= f(k) 0,410 (0,525) -0,024 (-0,461) K/N = f(y/n) 0,409-0,230 Red Wagner Model 2 (0,841) (-2,675)* Y/N = f(k/n) 0,589 (0,446) -0,066 (-0,982) K/Y = f(y/n) 0,860-0,184 Red Wagner Model 3 (0,357) (-2,533)* Y/N = f(k/y) 1,069 (0,305) -0,040 (-1,186) K/Y = f(y) 0,342-0,169 Red Wagner Model 4 (0,561) (-2,319)** Y= f(k/y) 0,542 (0,464) -0,017 (-0,975) * %1 de anlamlıdır. HDT, Hata düzeltme terimidir. c) Nedensellik Testi Birinci farkları durağan, yani I (1) olan ve eşbütünleşen seriler arasında en az bir yönde nedensellik ilişkisi olabileceği beklenebilir. Nedensellik ilişkisi Granger yöntemi ile araştırılmış ve hem kısa dönem hem de uzun dönem Granger nedensellik test sonuçları Tablo 3 de gösterilmiştir. Granger nedensellik ilişkisi uygulamada yaygın olarak kullanılmaktadır. Konu iyi bilindiğinden, burada teorik yönüne değinilmemiş sadece uygulama sonuçları verilmiştir. Tabloda da görüldüğü gibi kısa dönemde değişkenler arasında bir nedensellik ilişkisi gözlenmemektedir. Uzun dönemde ise her bir modelde milli gelir (Y) kamu harcamalarının (K) Granger nedenidir. Bu durumda nedenselliğin yönü milli gelirden kamu harcamalarına doğrudur. Elde edilen bu sonuçlarla Türkiye de Wagner hipotezinin geçerli olduğu söylenebilir. Kullanılan modellerin hiç birinde, kısa ve uzun dönemde, kamu harcamalarından (K), milli gelire doğru bir nedensellik ilişkisi söz konusu olmadığı ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, ele alınan dönemde Türkiye verileri için Keynes hipotezinin geçerli olduğu söylenemez. Bu çalışmada ulaşılan sonuçlar ile Türkiye üzerine yapılan (farklı model ve değişkenleri kullanan) başka çalışmaların sonuçları ile mukayese edildiğinde benzer bulgulara ulaşıldığı söylenebilir. Bağdigen ve Beşer (2009) sadece bir modelde, Akçoraoğlu (1998) Wagner hipotezini doğrulayan sonuca ulaşmıştır. Arısoy (2005) toplam kamu harcamaları ve milli gelir arasında nedensellik tesbit edemezken, alt harcama kalemleri (yatırım, transfer ve cari harcama) ile milli gelir arasında uzun dönemde Wagner hipotezini destekleyen bulguya 5

6 ulaşmaktadır. Çavuşoğlu (2005) ne Keynes ne de Wagner hipotezini doğrulayan bir sonuca ulaşmıştır. 4. Sonuç Milli gelir ile kamu harcamaları arasındaki ilişkinin teorik yönü, diğer yaklaşımlarla birlikte, esas olarak Wagner ve Keynes hipotezi olmak üzere iki yaklaşım üzerinde temellendirilmiştir. Wagner hipotezi milli gelir artışlarının kamu harcamalarında bir artışa neden olacağını ileri sürerken, Keynesçi bakış açısında, kamu harcamaları dışsal olarak dikkate alınır. Keynesci teoride, özellikle kısa dönemde, kamu harcamalarındaki bir artış ekonomide istikrarsızlığın giderilmesini sağlayarak, uzun dönem iktisadi büyümeyi pozitif olarak etkiler. Bu durumda kamu harcamalarından milli gelire doğru bir nedensellikten bahsedilebilir. Kamu harcamaları ile milli gelir arasında yakın bir ilişkinin varlığı teorik olarak ortaya konduktan sonra, birçok ülkede konu üzerinde çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların bazılarında Wagner hipotezini, bazılarında ise Keynes hipotezini doğrulayan sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmada, Türkiye de arası yıllık verilere dayalı olarak toplam reel kamu harcamaları ve reel milli gelir arasındaki etkileşim, nedensellik ilişkisi modeli çerçevesinde irdelenmiştir. Zaman serileri kullanılarak yapılan tahminlerde, serilerin birim kök ve eşbütünleşme gibi taşıdığı bir takım özellikler test edilmiştir. Serilerin düzey değerlerinde durağan olmadığı, ancak birinci farklarda durağan olduğu anlaşılmıştır. Engle- Granger yöntemine göre değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin olduğu tesbit edilmiştir. Daha sonra Granger nedensellik testi yapılmıştır. Bu test sonuçlarına göre, milli gelir (Y) ile kamu harcamaları (K) arasında, kısa dönemde nedensellik ilişkisine rastlanmazken, uzun dönemde milli gelirden kamu harcamalarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu belirlenmiştir. Yapılan tahminlerden elde edilen sonuçlar, Türkiye için uzun dönemde, Wagner hipotezinin geçerli olduğunu, fakat Keynes hipotezinin geçerli olmadığını ortaya çıkarmıştır. Bu noktadan hareketle iktisadi büyümede, kamu harcamalarının tek başına etkin bir politika aracı olarak kullanılamayacağı ileri sürülebilir. Kaynakça Akçoraoğlu, Alpaslan, (1998), Kamu Harcamaları, Kamu Gelirleri ve Keynesçi Politikalar: Bir Nedensellik Analizi G.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi, 2, 99, Ansari, M. I., Gordon, D. V. and Akuamoah, C.(1997), Keynes Versus Wagner: Public Expenditure and National Income for Three African Countries, Applied Economics, 29, 4, Arısoy, İbrahim, (2005), Wagner ve Keynes Hipotezleri Çerçevesinde Türkiye de Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 2, Asseery, A. A., Law, D. and Perdikis, N.(1999), Wagner's Law and Public Expenditure in Iraq: A Test Using Disaggregated Data, Applied Economics Letters, 6, 1, Bağdigen, Muhlis ve Beşer, Berna, (2009), Ekonomik Büyüme İle Kamu Harcamaları Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Wagner Tezi Kapsamında Bir Analizi: Türkiye Örneği, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5, 9, 2009, Benos, Nikos, (2009), Fiscal Policy and Economic Growth: Empirical Evidence from EU Countries, MPRA Paper No

7 Biswal, Bagala, Dhawan, Urvashi and Lee, Hooi-Yean, (1999), Testing Wagner versus Keynes Using Disaggregated Public Expenditure Data for Canada, Applied Economics, 31, Burney, Nadeem A.(2002), Wagner's Hypothesis: Evidence from Kuwait Using Cointegration Tests, Applied Economics, 34, 1, Chimobi, Omoke, P., (2009), Government Expenditure and National Income: A Causality Test for Nigeria, European Journal of Economic and Political Studies, 2, 2, Chow, Ying-Foon, Cotsomitis, John A. and Kwan, Andy C. C.(2002), Multivariate Cointegration and Causality Tests of Wagner's Hypothesis: Evidence from the UK, Applied Economics, 34: 13, Çavuşoğlu, A.Tarkan, (2005), Testing The Validity of Wagner's Law in Turkey: The Bounds Testing Approach, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60, 1, Iniguez-Montiel, Alberto, J., (2010), Government Expenditure and National Income in Mexico: Keynes versus Wagner, Applied Economics Letters, 17, Kalam, Mohammad Abul and Aziz, Nusrate, (2009), Growth of Government Expenditure in Bangladesh: An Empirical Enquiry into the Validity of Wagner s Law, Global Economy Journal, 9, 2, Tang, Chor Foon, (2008), Wagner s Law versus Keynesian Hypothesis: New Evidence from Recursive Regression-Based Causality Approaches, The Icfai University Journal of Public Finance, 6, 4, Tarı, Recep, (2010), Ekonometri, Umuttepe Yayınları, İzmit. Ulutürk, Süleyman, (2001), Kamu Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi, Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi 1,

Türkiye de Kamu Harcamaları ve Büyüme İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı

Türkiye de Kamu Harcamaları ve Büyüme İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2009 13 (1): 301-314 Türkiye de Kamu Harcamaları ve Büyüme İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı Selim BAŞAR (*) Hayati AKSU (**) M. Sinan TEMURLENK (***)

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 37 Temmuz 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 37 Temmuz 2013 TÜRKİYE DE SAĞLIK-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Şadan ÇALIŞKAN Doç. Dr., Uşak Üniversitesi, İİBF İktisat Bölümü, sadan.caliskan@usak.edu.tr Mustafa KARABACAK Arş. Gör., Uşak Üniversitesi, İİBF İktisat Bölümü,

Detaylı

Sosyo Ekonomi. Türkiye de Adalet Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri. Effects of Justice Expenditure on Economic Growth in Turkey

Sosyo Ekonomi. Türkiye de Adalet Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri. Effects of Justice Expenditure on Economic Growth in Turkey Sosyoekonomi / 2011-1 / 110101. Fatih DEYNELİ Sosyo Ekonomi Ocak-Haziran 2011-1 Türkiye de Adalet Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri Fatih DEYNELİ fdeyneli@pau.edu.tr Effects of Justice

Detaylı

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 4(1): 67-72, 2014 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi ( )

Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi ( ) B.E.A. TÜRKİYE DE AR-GE, PATENT VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ (1970-2012) YALOVA SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ 127 Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi (1970-2012) Mehmet KARAKAŞ 1* Mehmet ADAK

Detaylı

Kamu Harcamalarının Bileşenleri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Ampirik Bir Analiz (1980-2010)

Kamu Harcamalarının Bileşenleri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Ampirik Bir Analiz (1980-2010) C. YÜKSEL, M. SONGUR Kamu Harcamalarının Bileşenleri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Ampirik Bir Analiz (1980-2010) Cihan YÜKSEL * Mehmet SONGUR ** Özet Kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 9 () 2009: 25-259 TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ ANALYSIS OF THE CASUAL RELATIONSHIP BETWEEN R&D EXPENDITURES

Detaylı

Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Eski Sovyetler Birliği Ülkelerinde Wagner Yasası Analizi ( )

Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Eski Sovyetler Birliği Ülkelerinde Wagner Yasası Analizi ( ) Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Eski Sovyetler Birliği Ülkelerinde Wagner Yasası Analizi (1995-2009) Seymur AĞAYEV Yrd. Doç. Dr., Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, İİBF İktisat Bölümü seymur.agayev@rize.edu.tr

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ TALEBİ VE ELEKTRİK TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ TALEBİ VE ELEKTRİK TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 07 TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ TALEBİ VE ELEKTRİK TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ Murat NİŞANCI * Özet Bu çalışmada Türkiye de elektrik talebi

Detaylı

TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET

TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET Burak GÜRİŞ 1 Makale, 1968-2012 döneminde Türkiye de Feldstein Horioka hipotezinin geçerliliğini,

Detaylı

Türkiye de Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı

Türkiye de Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı Türkiye de Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: ARDL Türkiye de Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı Özet Mürüvvet PAMUK İstanbul Üniversitesi

Detaylı

RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ

RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ Ekonometri ve İstatistik Sayı:11 2010 90 99 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ YRD. DOÇ. DR. UĞUR SİVRİ

Detaylı

TÜRKİYE, KURU İNCİR İHRACATININ EKONOMETRİK ANALİZİ. AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF DRIED FIGS EXPORT in TURKEY

TÜRKİYE, KURU İNCİR İHRACATININ EKONOMETRİK ANALİZİ. AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF DRIED FIGS EXPORT in TURKEY Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2017, C.22, S.2, s.439-448. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2017,

Detaylı

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 9, Sayı 18, 2013 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 9, No. 18, 2013 TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ:

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ Rüstem YANAR Yrd.Doç.Dr., Gaziantep Üniv. İİBF, İktisat Bölümü E-posta: yanar@gantep.edu.tr Güldem KERİMOĞLU Gaziantep Üniv. SBE E-posta:

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2011 303 ÜST ORTA GELİR GRUBU ÜLKELERİNDE DIŞ TİCARET VE İKTİSADİ BÜYÜME

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2011 303 ÜST ORTA GELİR GRUBU ÜLKELERİNDE DIŞ TİCARET VE İKTİSADİ BÜYÜME C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2011 303 ÜST ORTA GELİR GRUBU ÜLKELERİNDE DIŞ TİCARET VE İKTİSADİ BÜYÜME Murat NİŞANCI *, İlyas KARABIYIK ** ve Metin UÇAR *** Özet Bu çalışmada

Detaylı

DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRK TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN BİR ANALİZ

DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRK TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN BİR ANALİZ Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2016/2, Sayı:24 Journal of Süleyman Demirel University Institute of Social Sciences Year: 2016/2, Number:24 DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME:

Detaylı

Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı

Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı 1. Proje Kapsamında Eğitim Talep Edilmiş ise, Eğitimin İçeriği Hakkında bilgi veriniz. Ekonometri alanı iktisat teorisi, işletme, matematik ve istatistiğin birleşmesiyle

Detaylı

DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ ( ): TÜRKİYE ÖRNEĞİ

DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ ( ): TÜRKİYE ÖRNEĞİ DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ (1968-2003): TÜRKİYE ÖRNEĞİ Bayram GÜNGÖR (*) Serdar KURT (**) Özet: Bu çalışmada, 1968-2003 dönemini kapsayan yıllık verilerle, Türkiye ekonomisinde dışa açıklık ve kalkınma

Detaylı

TURİZM SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE NİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: 1963-2011 THE EFFECT OF TOURISM SECTOR ON THE ECONOMIC GROWTH OF TURKEY: 1963-2011

TURİZM SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE NİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: 1963-2011 THE EFFECT OF TOURISM SECTOR ON THE ECONOMIC GROWTH OF TURKEY: 1963-2011 ÖZ TURİZM SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE NİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: 1963-2011 Nurgün TOPALLI 1 Turizm ülkelerin ekonomik ve sosyal alanlarında önemli bir hizmet sektörü olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın

Detaylı

Sosyal Bilimler Dergisi 43

Sosyal Bilimler Dergisi 43 Sosyal Bilimler Dergisi 43 TÜRKİYE DE İHRACATA DAYALI BÜYÜMENİN SEKTÖRLER İTİBARİYLE ANALİZİ Seval AKBULUT 1 Harun TERZİ 2 ÖZET Bu çalışmanın amacı 1980 sonrası Türkiye de ihracat-ekonomik büyüme ilişkisini

Detaylı

TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ. Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET

TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ. Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET Bu çalışmada 1962-1992 yılları arasında Türk İmalat Sanayiinde

Detaylı

Eğitim ve Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Eğitim ve Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama Iğd Üniv Sos Bil Der / Igd Univ Jour Soc Sci Sayı / No. 10, Ekim / October 2016: 189-204 Araştırma Makalesi / Research Article Eğitim ve Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ Abdulkadir KAYA Ünal GÜLHAN Bener GÜNGÖR Öz Bu çalışmada, finansal piyasalardaki gelişmelerin ekonomik büyümeye katkıda bulunduğunu iddia eden

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 29, Sayı: 2, 2015 407 TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Cüneyt KILIÇ Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi:

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM THE ANALYSIS OF R&D EXPENDITURES IN TURKEY: AN ECONOMETRIC APPROACH

TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM THE ANALYSIS OF R&D EXPENDITURES IN TURKEY: AN ECONOMETRIC APPROACH TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM Arş. Gör. Mustafa KOÇ Sakarya Üniversitesi mustafakoc@sakarya.edu.tr Arş. Gör. Tuğba KOÇ Sakarya Üniversitesi tcekici@sakarya.edu.tr

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2005/15 http ://www.tek. org.tr. TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI ve EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ( )

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2005/15 http ://www.tek. org.tr. TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI ve EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ( ) TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2005/15 http ://www.tek. org.tr TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI ve EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ(1950-2003) İbrahim Arısoy Kasım, 2005 1 TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK

Detaylı

Ekonometri ve İstatistik Sayı: TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ İSTİHDAMSIZ BÜYÜMENİN EKONOMETRİK ANALİZİ * Ömür URAS **

Ekonometri ve İstatistik Sayı: TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ İSTİHDAMSIZ BÜYÜMENİN EKONOMETRİK ANALİZİ * Ömür URAS ** Ekonometri ve İstatistik Sayı:24 2016 94-108 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ İSTİHDAMSIZ BÜYÜMENİN EKONOMETRİK ANALİZİ * Ömür URAS ** Özet

Detaylı

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi Journal of Economic Policy Researches Cilt/Volume:2, Sayı/Issue:1, Yıl/Year: 2015, 32-38 DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ

Detaylı

Jell Sınıflandırması: Q 20, Q42, 047, C22

Jell Sınıflandırması: Q 20, Q42, 047, C22 Arş.Gör. Veysel İNAL 1 Doç. Dr. Selim İNANÇLI 2 Arş.Gör. Mustafa ÇALIŞKAN 3 Alternatif Enerjinin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Saklı Testi Bu çalışmada Türkiye de GSYH nın yıllık büyümesi ile toplam enerji

Detaylı

KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*)

KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*) EKONOMİK YAKLAŞlM 71 KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*) Rahmi YAMAK* * Bayram GÜNGÖR * * * GiRiŞ Bir çok ülkede olduğu gibi, Türkiye'de de konut elektrik tüketiminin

Detaylı

Cilt 7 Sayı 17 Yıl 2016

Cilt 7 Sayı 17 Yıl 2016 Gümüşhane Üniversitesi Cilt 7 Sayı 17 Yıl 2016 Sosyal Bilimler Enstitüsü KAMU HARCAMALARI-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Selim ŞANLISOY 1 Orçun SUNAL 2 ÖZ Bu çalışmada, 1980-2010 döneminde

Detaylı

TÜRKİYE DE AR GE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ

TÜRKİYE DE AR GE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ Journal of Yasar University 2010 20(5) 3320 3330 TÜRKİYE DE AR GE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ RESEARCH AND DEVELOPMENT INVESTMENTS IN TURKEY AND THE RELATIONSHIP

Detaylı

AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi ISSN:1694 528X Sayı: 5 Ocak 2005

AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi ISSN:1694 528X Sayı: 5 Ocak 2005 ZAMAN SERİLERİNDE SAHTE REGRESYON SORUNU VE REEL KAMU HARCAMALARINA YÖNELİK BİR EKONOMETRİK MODEL UYGULAMASI Nevin UZGÖREN * Ergin UZGÖREN ** ÖZET Zaman serisi verilerine dayalı ekonometrik analizlerde

Detaylı

PETROL PRICE DEVELOPMENTS IN THE ANALYSIS OF THE EFFECTS OF TURKEY'S CURRENT ACCOUNT DEFICIT

PETROL PRICE DEVELOPMENTS IN THE ANALYSIS OF THE EFFECTS OF TURKEY'S CURRENT ACCOUNT DEFICIT Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2009, C.14, S.3 s.289-299. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2009,

Detaylı

Türkiye de Sağlık Harcamaları, Sağlık Harcamalarının Nisbi Fiyatı ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Türkiye de Sağlık Harcamaları, Sağlık Harcamalarının Nisbi Fiyatı ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2014 Cilt:21 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye de Sağlık Harcamaları, Sağlık Harcamalarının Nisbi Fiyatı ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

REKLAM VE TANITIM İLE YURTDIŞI SATIŞLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİST TE İŞLEM GÖREN GIDA FİRMALARI ÜZERİNDE UYGULAMA

REKLAM VE TANITIM İLE YURTDIŞI SATIŞLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİST TE İŞLEM GÖREN GIDA FİRMALARI ÜZERİNDE UYGULAMA Article Info/Makale Bilgisi Received/Geliş: 25.08.2016 Accepted/Kabul: 03.11.2016 DOİ: 10.5505/pausbed.2017.08870 REKLAM VE TANITIM İLE YURTDIŞI SATIŞLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİST TE İŞLEM GÖREN GIDA FİRMALARI

Detaylı

ESKISEHIR OSMANGAZI UNIVERSITY JOURNAL OF ECONOMICS AND ADMINISTRATIVE SCIENCES CİLT / VOL: 7 SAYI / NO: 2 EKİM/ OCTOBER 2012 ISSN 1306-6730

ESKISEHIR OSMANGAZI UNIVERSITY JOURNAL OF ECONOMICS AND ADMINISTRATIVE SCIENCES CİLT / VOL: 7 SAYI / NO: 2 EKİM/ OCTOBER 2012 ISSN 1306-6730 ESKISEHIR OSMANGAZI UNIVERSITY JOURNAL OF ECONOMICS AND ADMINISTRATIVE SCIENCES CİLT / VOL: 7 SAYI / NO: 2 EKİM/ OCTOBER 2012 ISSN 1306-6730 ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER

Detaylı

Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu

Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu Prof. Dr. Ahmet BurçinYERELİ Hacettepe Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi,

Detaylı

Gelişmiş ve Azgelişmiş Ülkelerde Ekonomik Büyüme Dinamikleri: Bir Panel Veri Analizi

Gelişmiş ve Azgelişmiş Ülkelerde Ekonomik Büyüme Dinamikleri: Bir Panel Veri Analizi Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi International Journal of Alanya Faculty of Business Yıl:2012, C:4, S:1, s.127-136 Year:2012, Vol:4, No:1, s. 127-136 Gelişmiş ve Azgelişmiş Ülkelerde Ekonomik

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE KARLILIK VE MAKRO EKONOMİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE KARLILIK VE MAKRO EKONOMİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE KARLILIK VE MAKRO EKONOMİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ Canan DAĞIDIR Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü Göztepe Kampüsü İbrahim Üzümcü Binası Kadıköy/İstanbul

Detaylı

Türkiye de Reel Kesim ile Bankacılık Kesimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Sektörel Bir Yaklaşım

Türkiye de Reel Kesim ile Bankacılık Kesimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Sektörel Bir Yaklaşım Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 7(2). 1-9 2015 Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi http://iibfdergi.aksaray.edu.tr Türkiye de Reel Kesim ile Bankacılık

Detaylı

7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller. Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla.

7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller. Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla. 7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla. Kaynak: TÜĐK dönemler gayri safi yurt içi hasıla düzeyi 1987-1 8680793 1987-2 9929354 1987-3 13560135 1987-4

Detaylı

ENFLASYON VE PARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12)

ENFLASYON VE PARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12) ENFLASYON VE ARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12) Taha Bahadır SARAÇ Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, Niğde E-posta:

Detaylı

KAMU HARCAMALARI VE BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ

KAMU HARCAMALARI VE BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 24, Ocak - Haziran 2005, ss. 63-75. KAMU HARCAMALARI VE BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ Nihat IŞIK * Mehmet ALAGÖZ ** ÖZET Bu çalışmada,

Detaylı

İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI*

İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI* İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI* Özet: Bu çalışmada Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya, Güney Kore, Filipinler, Malezya, Tayland ve

Detaylı

Telafi Hipotezi Türkiye İçin Geçerli midir? Is the Compensation Hypothesis Valid for Turkey?

Telafi Hipotezi Türkiye İçin Geçerli midir? Is the Compensation Hypothesis Valid for Turkey? SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 437 Telafi Hipotezi Türkiye İçin Geçerli midir? Is the Compensation Hypothesis Valid for Turkey? Asst. Prof. Dr. Murat Can Genç (Karadeniz Technical University, Turkey)

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi Türkiye Örneği. Financial Development and Economic Growth in Turkey

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi Türkiye Örneği. Financial Development and Economic Growth in Turkey İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ Cilt: 5, Sayı: 7, 2016 Sayfa: 1757-1765 Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi Türkiye Örneği Hacı Bayram IŞIK Prof. Dr., Kırıkkale Üniversitesi, İktisat

Detaylı

EKONOMİK BÜYÜME, İŞSİZLİK VE ENFLASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) (*)

EKONOMİK BÜYÜME, İŞSİZLİK VE ENFLASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) (*) EKEV AKADEMİ DERGİSİ Yıl: 21 Sayı: 69 (Kiş 2017) 31 EKONOMİK BÜYÜME, İŞSİZLİK VE ENFLASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (2007-2014) (*) Özer ÖZÇELİK (**) Nuri USLU (***)

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES WINTER 2012 VOLUME:3 ISSUE:2. Özet

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES WINTER 2012 VOLUME:3 ISSUE:2. Özet Türkiye de Kamu İnşaat Harcamalarının Belirleyicileri İle Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki Özet Ramazan Kılıç 1 Erkan Demirbaş 2 Bu çalışmanın amacı, kamu kesimi inşaat harcamalarının belirleyicileri

Detaylı

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ Doktora Uzmanlık Alanı MLY898 3 3 + 0 6 Bilimsel araştırmarda ve yayınlama süreçlerinde etik ilkeler. Tez yazım kuralları,

Detaylı

TURİZM GELİRLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

TURİZM GELİRLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of Marmara Social Research Sayı 8, Aralık 2015 TURİZM GELİRLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1980-2013) ÖZET Yrd. Doç. Dr. Osman Cenk KANCA * Günümüz

Detaylı

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR 11 1.1. İktisat Biliminin Temel Kavramları 12 1.1.1.İhtiyaç, Mal ve Fayda 12 1.1.2.İktisadi Faaliyetler 14 1.1.3.Üretim Faktörleri 18 1.1.4.Bölüşüm

Detaylı

Zaman Serileri Ekonometrisine Giriş

Zaman Serileri Ekonometrisine Giriş Zaman Serileri Ekonometrisine Giriş Düzmece Bağlanım ve Eştümleşim Ekonometri 2 Konu 25 Sürüm 2,0 (Ekim 2011) UADMK Açık Lisans Bilgisi İşbu belge, Creative Commons Attribution-Non-Commercial ShareAlike

Detaylı

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ Arzu ÖZMERDİVANLI Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Muhasebe ve Vergi Bölümü Özet: Hisse

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ İHRACAT ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ İHRACAT ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ İHRACAT ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ ÖZET Ayberk ŞEKER 1 (Yalova Üniversitesi, ayberk.seker@yalova.edu.tr)

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ DERGİSİ YIL: 7 * CİLT/VOL.: 7 * SAYI/ISSUE:

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ DERGİSİ YIL: 7 * CİLT/VOL.: 7 * SAYI/ISSUE: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİNDE FİNANSAL GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN ANALİZİ Öz Dilek ŞAHİN Bu çalışmanın amacı finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Bu kapsamda

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (992-2003) Ahmet AY * Zeynep KARAÇOR ** Mehmet MUCUK *** Savaş ERDOĞAN **** ÖZET Bu çalışma ile bütçe ve cari işlem açıkları arasındaki

Detaylı

KAMU HARCAMA ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

KAMU HARCAMA ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 257 KAMU HARCAMA ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Ömer YILMAZ * Vedat KAYA ** Özet Bu makale kamu harcama çeşitlerinin ekonomik büyüme üzerine olan

Detaylı

ASKERİ HARCAMALAR İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE VE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

ASKERİ HARCAMALAR İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE VE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ ASKERİ HARCAMALAR İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE VE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ ÖZ Özge KORKMAZ 1 Tuba BİLGİN 2 Askeri harcamalar, ulusal güvenliği sağlayabilmek

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2012 1

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2012 1 C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2012 1 TÜRKİYE DE KÂĞIT TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ Ali Rıza SANDALCILAR * Özet Bu çalışmanın

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Enflasyon, Kointegrasyon,Granger Nedensellik Analizi

Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Enflasyon, Kointegrasyon,Granger Nedensellik Analizi TÜRKĐYE DE ENFLASYON ĐLE GSYĐH ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN KOĐNTEGRASYON YÖNTEMĐYLE ĐNCELENMESĐ * ÖZET Bu çalışmada, Türkiye de enflasyon ile GSYĐH arasındaki ilişki kointegrasyon yöntemi kullanılarak 987:2004:3

Detaylı

G-20 Ülkelerinde Eğitim Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi

G-20 Ülkelerinde Eğitim Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2014, 1(2), 93-102 Optimum Journal of Economics and Management Sciences, 2014, 1(2), 93-102 G-20 Ülkelerinde Eğitim Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki

Detaylı

Sosyoekonomi / / Deniz AYTAÇ & Mehmet Cahit GÜRAN. Sosyo Ekonomi

Sosyoekonomi / / Deniz AYTAÇ & Mehmet Cahit GÜRAN. Sosyo Ekonomi Sosyoekonomi / 2010-2 / 100207. Deniz AYTAÇ & Mehmet Cahit GÜRAN Sosyo Ekonomi Temmuz-Aralık 2010-2 Kamu Harcamalarının Bileşimi Ekonomik Büyümeyi Etkiler Mi? Türkiye Ekonomisi İçin Bir Analiz Deniz AYTAÇ

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK BİR ANALİZİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK BİR ANALİZİ TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK BİR ANALİZİ Doç.Dr. Muhsin KAR * Arş.Grv. Esra KINIK ** Özet Enerji ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki araştırmacıların

Detaylı

Vergi Yükü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1988-2011 Türkiye Örneği

Vergi Yükü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1988-2011 Türkiye Örneği Vergi Yükü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1988-2011 Türkiye Örneği Vergi Yükü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1988-2011 Türkiye Örneği Fatih MANGIR * Hasan Murat ERTUĞRUL ** Özet Bu çalışmada Türkiye de vergi

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015) Hane Halkı İşgücü İstatistikleri 2014 te Türkiye de toplam işsizlik %10,1, tarım dışı işsizlik ise %12 olarak gerçekleşti. Genç nüfusta ise işsizlik

Detaylı

Sosyoekonomi / 2006-2 / 060208. Deniz Aytaç. Sosyo Ekonomi

Sosyoekonomi / 2006-2 / 060208. Deniz Aytaç. Sosyo Ekonomi Sosyoekonomi / 2006-2 / 060208. Deniz Aytaç Sosyo Ekonomi Temmuz-Aralık 2006-2 Maastricht Antlaşması Yakınlaşma Kriterleri Çerçevesinde Bütçe Disiplini ve Türkiye ile İlgili Bir Karşılaştırma Deniz Aytaç

Detaylı

AB nin Yeni Üyeleri ile Türkiye de Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1996-2008 Dönemi

AB nin Yeni Üyeleri ile Türkiye de Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1996-2008 Dönemi AB nin Yeni Üyeleri ile Türkiye de Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1996-2008 Ekrem GÜL * Hakan YAVUZ ** Özet Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi, ekonomi sahasında üzerinde en fazla

Detaylı

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ANALİZ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ANALİZ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ANALİZ: 1984-2014 TÜRKİYE ÖRNEĞİ Menşure KOLÇAK 1 Ali Yasin KALABAK 2 Handan BORAN 3 ÖZET İktisat Literatüründe kamu harcamalarının

Detaylı

Enerji ve Makroekonomik Değişkenler Arasındaki İlişki: Türkiye Açısından Bir Uygulama

Enerji ve Makroekonomik Değişkenler Arasındaki İlişki: Türkiye Açısından Bir Uygulama Muhasebe ve Finansman Dergisi Nisan/2013 Enerji ve Makroekonomik Değişkenler Arasındaki İlişki: Türkiye Açısından Bir Uygulama ÖZET Gülcan ÇAĞIL Sibel Yılmaz TÜRKMEN Özgür ÇAKIR Enerji verileri ile makroekonomik

Detaylı

Türkiye de Kamu Harcamaları ve Gelirleri: Nedensellik İlişkisi Üzerine Bir Araştırma

Türkiye de Kamu Harcamaları ve Gelirleri: Nedensellik İlişkisi Üzerine Bir Araştırma Türkiye de Kamu Harcamaları ve Gelirleri: Nedensellik İlişkisi Üzerine Bir Araştırma Anıl AKÇAĞLAYAN Dr., Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, İktisat Bölümü Anil.Akcaglayan@politics.ankara.edu.tr

Detaylı

Sosyo Ekonomi. Türkiye de Yabancı Ziyaretçi Harcaması ve Turizm Gelirleri İlişkisi: Bir Eş-bütünleşme Analizi ( )

Sosyo Ekonomi. Türkiye de Yabancı Ziyaretçi Harcaması ve Turizm Gelirleri İlişkisi: Bir Eş-bütünleşme Analizi ( ) Sosyoekonomi / 2010-2 / 100206. Cem IŞIK Sosyo Ekonomi Temmuz-Aralık 2010-2 Türkiye de Yabancı Ziyaretçi Harcaması ve Turizm Gelirleri İlişkisi: Bir Eş-bütünleşme Analizi (1970 2008) Cem IŞIK isikc@atauni.edu.tr

Detaylı

Semester I. PSPA 105 Introductionto Law Hukuka Giriş C 3 5 ECON 101 Introduction to Economics İktisada Giriş I C 3 5

Semester I. PSPA 105 Introductionto Law Hukuka Giriş C 3 5 ECON 101 Introduction to Economics İktisada Giriş I C 3 5 s Offered in the Undergraduate Program Semester I PUBF 101 PSPA 103 Mathematics for Public Mali Matematik C 3 5 Finance I I Introduction to Social Sosyal Bilimlere Giriş C 3 6 Sciences PSPA 105 Introductionto

Detaylı

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 29, Sayı 1, 2011, s. 1-19 AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ Seymur AGHAYEV Öz Çalışmada 1995: 01 2010: 04 dönemine ait aylık

Detaylı

Nominal Faiz Oranı-Genel Fiyat Düzeyi İlişkisinin Gibson Paradoksu Çerçevesinde Analizi

Nominal Faiz Oranı-Genel Fiyat Düzeyi İlişkisinin Gibson Paradoksu Çerçevesinde Analizi Nominal Faiz Oranı-Genel Fiyat Düzeyi İlişkisinin Gibson Paradoksu Çerçevesinde Analizi Banu TANRIÖVER * Nebiye YAMAK ** Öz Çalışmada Türkiye ekonomisi için Gibson paradoksunun varlığının sınanması ve

Detaylı

332 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2017

332 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2017 332 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2017 Teknolojik Gelişme Göstergeleri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği The Causality Relationship between Technological

Detaylı

TÜRKİYE DE DIŞ BORÇLARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ

TÜRKİYE DE DIŞ BORÇLARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ ÖZET Ekonomi politikası açısından dış borçların sürdürülebilirliği, özellikle 1980 li yıllarda gelişmekte olan ülkelerin yaşadıkları borç krizinden sonra önem kazanmıştır. Borçlu bir ülkenin ödeyebilirlik

Detaylı

Tüketici ve Üretici Fiyat Endekslerinde Fiyat Geçişkenliği: Alt Sektörler

Tüketici ve Üretici Fiyat Endekslerinde Fiyat Geçişkenliği: Alt Sektörler Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:16.Sayı:2.Aralık 2012 ss.65-81 Tüketici ve Üretici Fiyat Endekslerinde Fiyat Geçişkenliği: Alt Sektörler Price Transmission between Consumer and Producer Price Indices:

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY Yrd. Doç.Dr. Abdulkadir KAYA Erzurum Teknik Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü

Detaylı

REEL ÜCRETLER İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF RELATIONSHIP BETWEEN REAL WAGES AND EMPLOYMENT

REEL ÜCRETLER İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF RELATIONSHIP BETWEEN REAL WAGES AND EMPLOYMENT ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cilt/Vol. : 10 - S ayı/no: 2 : 55 70 (2010) REEL ÜCRETLER İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

Detaylı

İŞGÜCÜ PİYASALARINDA MEVSİMLİK ETKİLER AZALIYOR

İŞGÜCÜ PİYASALARINDA MEVSİMLİK ETKİLER AZALIYOR ÖZET İŞGÜCÜ PİYASALARINDA MEVSİMLİK ETKİLER AZALIYOR 17.04.014 Ekim Kasım Aralık Ayları. HAZIRLAYAN Prof. Dr. Halis Yunus ERSÖZ İktisat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa DELİCAN İnsan Kaynakları Araştırma

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ercan ŞAHBUDAK Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü,

Yrd. Doç. Dr. Ercan ŞAHBUDAK Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, ISSN: 2149-9225 Yıl: 2, Sayı: 3, Mart 2016, s. 85-96 Yrd. Doç. Dr. Ercan ŞAHBUDAK Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, erhoca-346@hotmail.com Yrd. Doç. Dr. Dilek ŞAHİN Cumhuriyet

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.dergipark.gov.tr/turkjans Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi Ergün ŞİMŞEK Amasya Üniversitesi Amasya

Detaylı

Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz

Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz MPRA Munich Personal RePEc Archive Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz Alper Aslan Erciyes Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü 2008 Online at http://mpra.ub.uni-muenchen.de/10611/

Detaylı

THE RELATIONSHIP BETWEEN TOURISM REVENUES AND ECONOMIC GROWTH IN TURKEY: A CAUSALITY ANALYSIS

THE RELATIONSHIP BETWEEN TOURISM REVENUES AND ECONOMIC GROWTH IN TURKEY: A CAUSALITY ANALYSIS Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2008, C.13, S.2 s.351-360. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2008,

Detaylı

DÖVİZ KURUNDAN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİNİN GRANGER NEDENSELLİK TESTİ İLE İNCELENMESİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ

DÖVİZ KURUNDAN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİNİN GRANGER NEDENSELLİK TESTİ İLE İNCELENMESİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ DÖVİZ KURUNDAN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİNİN GRANGER NEDENSELLİK TESTİ İLE İNCELENMESİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ Öğr. Gör. Emrah TÜRK * & Ögr. Gör. Ahmet Turan ÇETİNKAYA ** Öz Ticari engellerin ortadan kalktığı, yeni

Detaylı

TÜRKİYE'DE AR&GE YATIRIM HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ EŞ-BÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990 2009

TÜRKİYE'DE AR&GE YATIRIM HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ EŞ-BÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990 2009 The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Management / Volume: V FALL TÜRKİYE'DE AR&GE YATIRIM HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ EŞ-BÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990 2009 Muammer YAYLALI

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1997-2015) Yasemin YURTOĞLU Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü Doktora Öğrencisi yaseminyurtoglu@hotmail.com

Detaylı

Yeşim Kuştepeli ve Mustafa Bilman GİRİŞ Maliye politikası, bir ekonominin reel gayri safi milli hasılasındaki büyüme için çok önemli etki ve yaptırıml

Yeşim Kuştepeli ve Mustafa Bilman GİRİŞ Maliye politikası, bir ekonominin reel gayri safi milli hasılasındaki büyüme için çok önemli etki ve yaptırıml İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 1, 2009, 119-130 TÜRKİYE DE VERGİLER VE BÜYÜME ARASINDAKİ UZUN DÖNEM İLİŞKİSİ 1 Yeşim KUŞTEPELİ *, Mustafa BİLMAN ** ÖZET Vergiler tasarruf ve yatırım dürtülerini

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Tasarruf Açığının Orta Gelir Tuzağı Üzerine Etkisi

Türkiye Ekonomisinde Tasarruf Açığının Orta Gelir Tuzağı Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomisinde Tasarruf Açığının Orta Gelir Tuzağı Üzerine Etkisi Meliha ENER Prof. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi BİGA İİBF, İktisat Bölümü melihaener@comu.edu.tr Muhammet KARANFİL m.karanfill@gmail.com

Detaylı

KAMU KESİMİ BÜYÜKLÜĞÜ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: ÇOKLU KO-ENTEGRASYON ANALİZİ Seyfettin ARTAN ve Metin BERBER

KAMU KESİMİ BÜYÜKLÜĞÜ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: ÇOKLU KO-ENTEGRASYON ANALİZİ Seyfettin ARTAN ve Metin BERBER C. Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 5, Sayı 2, 2004 13 KAMU KESİMİ BÜYÜKLÜĞÜ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: ÇOKLU KO-ENTEGRASYON ANALİZİ Seyfettin ARTAN ve Metin BERBER ÖZET Kamu kesimi büyüklüğü

Detaylı

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 Kırgızistan da Dış Ticaret ve Yurtdışından Transferlerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı The Effect of Foreign Trade and Remittances

Detaylı

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 4, 2010 297 PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR

Detaylı

İktisat Bölümü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2011.

İktisat Bölümü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2011. 1/5 Ayşen Araç Özgeçmiş (güncelleme, Aralık 2016) Eğitim Doç. Dr. Ayşen Araç Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Beytepe 06800 Ankara/Türkiye Tel:+90(312)2978651/164;

Detaylı