Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Kavramları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Kavramları"

Transkript

1 Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 Issn: TOPLUMSAL CNSYET FARKLILAMASI ÜZERNE SOSYOLOJK BR ARATIRMA: ERKEKLERN KÜPE TAKMASI ÖRNE A SOCIOLOGICAL RESEARCH ON THE SOCIAL GENDER DIFFERENTIATION: THE SAMPLE OF MEN'S WEARNG EARRINGS Harun TUNÇ Öz Sosyolojik olarak bilinmektedir ki toplum içinde ina edilen toplumsal cinsiyet, kadın ve erkein toplum içindeki statüsü ve bunlara uygun rollerini belirler. Toplumsal cinsiyet rollerinin algılanıı ekonomik, eitim ve ehirleme düzeyine göre deiebilmektedir. Bilindii üzere modernlemenin daha hızlı olduu yerlerde geleneksel deerlerin deimesiyle birlikte toplumsal cinsiyet yargılarının dıına çıkmak çok daha kolay olmaktadır. Nitekim son zamanlarda ülkemiz açısından da bakıldıında toplumsal cinsiyet yargılarının kırılıp karmaık bir hal aldıı ve buna balı olarak üniseks/ortak yaam tarzlarının giderek arttıı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Cinsiyet Rolleri, Cinsiyet Kimliklerinde Farklılama, Küpe. Abstract It is known sociologically that gender which is constructed in the society, determines the statutes of men and women and their suitable roles. The detection of gender roles may change according to economical, educational and urbanization level. As known it is easier to escape from gender rulings in some places where modernization is faster. In fact, in recent years when we take our country into consideration too, it can be said that gender rulings have been demolished and it has turned in a complex situation and unisex/collective life styles have increased. Keywords: Gender, Gender Roles, Differences in Social Identity, Earring. Giri Son dönemlerde teknolojinin de gelimesiyle birlikte deiim ve dönüüm çok hızlı gelimektedir. Bunun sonucunda eskiden beri süre gelen geleneksel yaam tarzları da hızla deiime uramaktadır. Yaanan bu deimelerden cinsiyet rolleri ve kimliklerinin de nasibini aldıı gözden kaçmamaktadır. Bu aratırmada toplumsal cinsiyet rollerinde görülen farklılamalarla ilgili belirlemeler yapılmaya çalıılacaktır. Sosyolojik olarak bilinmektedir ki, toplum içerisinde ina edilen toplumsal cinsiyet, kadın ve erkein toplum içindeki statüsü ve bunlara uygun rollerini de belirler. Bir toplum içinde kadın ve erkein, özel veya kamusal alanda konumunun ne olacaı, toplumsal hayatta KSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Mezunu. Bu aratırma boyunca desteklerini esirgemeyen ve çok önemli katkılar yapan danıman hocam Prof. Dr. M. Ali KRMAN a müteekkirim.

2 nasıl temsil edileceini ve toplumsal hayata ne oranda katılacaı vb. hususları toplumsal cinsiyet rejimi tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla bir toplumda kadın ve erkeklerin toplumsal hayata katılım biçimi, oranı, görünürlüü ve temsil biçimi önemli oranda o toplumda geçerli olan toplumsal cinsiyet algısından etkilenir. Ancak bu ifade, cinsiyetlere atfedilen kalıp cinsiyet yargılarının her toplumda ve her dönemde aynı olacaı ve/veya bu yargıların dıına çıkılamayacaı anlamına gelmemektedir. Nitekim son zamanlarda ülkemiz açısından bakıldıından toplumsal cinsiyet yargılarının kırılıp karmaık bir hale geldii gözden kaçmamaktadır. Bir dier ifadeyle, modernizmle birlikte sapkın davranıların artması ve toplumsal cinsiyet yargılarının karmaık bir hal almasıyla üniseks/ortak yaam tarzlarının giderek arttıı söylenebilir. Söz gelimi son dönemlerde erkeklerin küpe vb. takılar kullanması, geleneksel olarak kızlara atfedilen pembe, mor gibi renklerde giysiler giymeleri, saç uzatmaları, tırnak uzatmaları gibi bir eilim göze çarpmaktadır. Bir dier ifadeyle, toplumsal hayat içerisinde bütün cinsiyet rollerini ve kimlikleri düzletirme noktasında oldukça güçlü bir eilim sergileyen postmodern dönemde erkeklerin efemine/kadınsı, kızların maskülen/erkeksi davranılar içinde oldukları gözden kaçmamaktadır. Bunun bir örnei olarak erkeklerin küpe takması verilebilir. Toplumsal cinsiyet farklılamasının erkeklerin küpeye karı tutum ve davranıları üzerinden belirlenmeye çalııldıı bu çalımada ilk olarak cinsiyet, toplumsal cinsiyet, tutum ve davranı kavramlarının tanımları yapılmı akabinde üniseks yaam tarzı hakkında bilgi verilmi ve teorik boyutta son olarak küpenin tarihçesinden bahsedilmitir. Ampirik verilerin deerlendirildii bölümde ise, küpe takan erkeklerle yapılan mülakatların, küpe takmayıp küpe takan erkeklere yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla yapılan mülakatlar ve son olarak da kendisi küpe taksın veya takmasın kadınların küpeli erkeklere yönelik tutumlarını ölçen mülakatların analizleri yapılmıtır. Metodoloji Toplumsal cinsiyet farklılamasının erkeklerin küpeye karı tutum ve davranıları üzerinden belirlenmeye çalııldıı bu aratırmada kullanılan veriler daha ziyade mülakatlar yoluyla elde edilmitir. Elde edilen veriler tablolar halinde sunulmu ve istatistiksel olarak deerlendirmeleri ve analizleri yapılmıtır. Dolayısıyla çalıma, daha ziyade nitel aratırma metodolojisinin ilkelerine uygun olarak gerçekletirilmi olmakla birlikte nicel metodolojiye de bavurulmutur. Zira verilerin önemli bir kısmı özellikle kendileriyle görüme (mülakat) yapılan kiilerden elde edilmi olmakla birlikte önemli bir kısmı da görüülen kiilerin dıında yüz erkek ve yüz kadın olmak üzere toplam iki yüz denein erkeklerin küpe takmasına karı tutumlarını tespit amacıyla hazırlanan mini bir anket formuyla tespit edilmitir. Bu çalıma, özgürlükçü ve modern toplumlarda önceden sapkın olarak kabul edilen davranıların zamanla daha çok görünür olacaı ve daha fazla hogörüyle karılanacaı, geleneksellikten modernlemeye doru hızla evirilen Türk toplumu için de geçerli olduu kabulünden (assumption) hareketle gerçekletirilmitir. Eitim düzeyinin ve ehirleme düzeyinin yüksek olduu aile veya toplumlarda toplumsal deiimin ve sosyalleme sürecine balı olarak Türk toplumunda da, özellikle gençler arasında cinsiyet farklılamasına rastlanacaı, bu balamda önceden sapkın bir davranı olarak görülen erkeklerin küpe takmasının daha yaygın bir kabul görmeye baladıı, bu kabulle birlikte söz konusu davranıın giderek daha çok kamusal görünürlük kazandıı varsayılmaktadır. Aratırmada tesadüfî örneklem türüne bavurulmu ve küpe takan 25 erkek, takmayan 100 erkek, taksın veya takmasın 100 kadınla yarı yapılandırılmı mülakatlar yapılmıtır. Mülakatlar ya aralıında olan kiilerle yapılmıtır. Örneklem grubunu orta öretimden mezun veya devam etmekte, dört yıllık fakülte eitimi almı veya devam etmekte olan kiiler oluturmutur. Mülakatlar yüz yüze olmakla birlikte çok azı da telefonla yapılmıtır. Çalımada örneklemin zayıf kaldıı ileri sürülebilirse de, küpe takan erkeklerin toplum genelinde oranı göz önüne alındıında söz konusu iddianın yetersizlii çok çabuk anlaılacaktır. Bu

3 aratırmanın, erkeklerin küpe takmasına yönelik yapılan ilk spesifik çalıma olması nedeniyle daha sonra suç ve sapkın davranılarla ilgili olarak yapılacak sosyolojik çalımalara da ıık tutacaı düünülmektedir. Aratırmada toplumsal cinsiyet farklılamasının erkeklerin küpeye karı tutum ve davranıları üzerinden belirlenmeye çalııldıı belirtilmiti. Bilindii gibi davranı, bir kimsenin içinde bulunduu toplumsal, ekonomik ve kültürel koullar dolayısıyla gelitirdii ve onu aynı durumdaki kimselere yaklatıran davranımların tümüne verilen ad olup dıtan gözlemlenebilme özelliine sahiptir (Eren ve ark, 1988). Buna karın tutum ise, bir bireye atfedilen ve onun bir psikolojik obje ile ilgili düünce, duygu ve davranılarını düzenli bir biçimde oluturan bir eilimdir. Tutumlar, holanma ve holanmamalardır. Durumlar ise nesneler, kiiler, gruplar ve soyut fikirlerle sosyal politikacılar da dâhil olmak üzere çevrenin tanımlanabilir herhangi bir dier özelliine karı duyulan yakınlık ve iticiliktir (Atkinson, 1995: 721). Tutumlar doutan sahip olunamayan öeler olup, zaman içinde deime ve gelime gösterirler. (Kaıtçıbaı, 1979: 84). Bu yüzden bu aratırmada sosyolojik analize tabi tutulan verilerin 2011 yılı Ekim ve Kasım aylarında elde edildii hatırda tutulmalıdır. Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Kavramları Bu aratırmada sıklıkla ifade edilen cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramlarının öncelikle açıklanması yararlı olacaktır. Cinsiyet (sex) kavramı, insanların doutan getirmi oldukları fiziksel ve biyolojik bir özellik olarak tanımlanır ve insanları erkek ve kadın eklinde iki cinse ayırır. Bu durum bir ayrım olmanın ötesinde canlıların üremesini mümkün kılan bir farklılama olarak deerlendirilir (bkz. Kirman, 2011: 68). Cinsiyet ikili bir sınıflandırmaya karılık gelmektedir, kadın ve erkek. Bebekler doduunda sahip oldukları cinsel organa bakılarak ya kadın ya da erkek cinsiyet grubuna kimliklendirilmektedirler. Ancak buna karı duranlar be ayrı cinsiyetten söz edilebileceini vurgulamaktadırlar. Kadın ve erkein yanı sıra biyolojik olarak hem kadın hem erkek olanlar, baskın olarak kadın olan ama erkek özellikleri de taıyanlar, baskın olarak erkek olan ama kadın özellikleri de taıyanlar (Dökmen, 2006: 6). Öte yandan biyolojik cinsiyet kavramının yanı sıra bir de toplumsal cinsiyet kavramı vardır ve bu kavram, son yıllarda sosyal bilimsel çalımalarda çok önemli bir yer tutmaya balamıtır (bkz. Acker, 1992: 565). Toplumsal cinsiyet, (gender) kadının ve erkein sosyal olarak belirlenen rol ve sorumluluklarını ifade eder. Toplumsal cinsiyet biyolojik farklılıklardan dolayı deil, kadın ve erkek olarak toplumun bizi nasıl gördüü, nasıl algıladıı, nasıl düündüü ve nasıl davranmamızı bekledii ile ilgili tanımlanır. Toplumsal cinsiyet, kadının ve erkein toplumsal ve kültürel olarak belirlenen toplumsal rol ve sorumluluklarını ifade etmektedir (Dökmen, 2006: 5). Dier bir ifade ile toplumsal cinsiyet, kadınlar ve erkeklere ilikin uygun rollerin tamamen toplumsal olarak üretildiini ifade eden kültürel inalar a iaret etmenin bir yoludur (Scott, 2007: 11). ki kavram arasındaki ayrım u ekilde belirtilebilir: Cinsiyet kavramı, kadın ve erkek olmanın biyolojik ve fizyolojik yönünü; toplumsal cinsiyet terimi ise kadın ve erkein biyolojik yapısından ziyade toplumun onlardan beklentilerini ifade etmektedir (Toker, 2010: 9). Toplumsal cinsiyet (gender) kavramını sosyolojiye sokan Ann Oakley e göre cinsiyet (sex) biyolojik erkek-kadın ayırımını anlatırken, toplumsal cinsiyet erkeklik ve kadınlık arasındaki buna paralel ve toplumsal bakımdan sınıfsal bölünmeye ve farklılıa gönderme yapmaktadır. lk defa 1972 yılında kullanılan kavram, kadın ve erkek arasındaki farklılıın biyolojik unsurlar yanında toplumsal ve kültürel olarak oluturulduunun, ina edildiini ifade eder (bkz. Kirman, 2011: 328-9)

4 Cinsiyet doaldır ve biyolojiktir. Cinsiyet deimez, her yerde aynıdır. Oysa toplumsal cinsiyet beerîdir, yani insan icadıdır. Bir dier ifadeyle cinsiyet ve cinsellik için fizyolojik ve biyolojik bir temel olmakla birlikte bunları isimlendirme, tanımlama, tevik etme, bastırma ve biçimleme süreci bütünüyle kültüreldir. (Brym, 1998: 75 den akt. Atay, 2012: 17). Sosyolojik Açıdan Cinsiyet Rolleri ve Kimlikleri Toplumlar insanlardan meydana gelir. nsanlar da kadın ve erkek olmak üzere iki cinsten oluur. Doan her birey cinsiyetinin dıında toplumsal bir cinsiyete sahip olur. Kültürle birlikte toplumsal cinsiyet rollerini örenir. Bir dier ifadeyle her toplumda kadın ve erkee farklı roller yüklenmektedir (Demirbilek, 2007: 16). Buna göre cinsel kimlikler, cinsiyet rolleri toplumsal ve kültürel olarak yüklenir. Sözgelimi Türk toplumunda bir erkek çocuk aladıında Sus, erkekler alamaz, ayıp denirken, kız çocuu aladıı zaman Ala ala açılırsın denilir. (Kirman, 2011: 328-9). Brannon (1976), erkelii dört temel öbekte toplar. Buna göre bir erkekte bulunması gereken özellikler unlardır: a) Tüm kadınsı davranı ve özelliklerden kaçınma b) Baarı, statü kazanımı ve ekmeini kazanma yetkinlii c) Güç, güven ve baımsızlık d) Saldırganlık, iddet ve cesaret (akt. Atay, 2012: 16). Sosyolojik teori açısından, özellikle de fonksiyonalist açıdan ele alındıında cinsiyet rollerinin toplumsal düzeni salamak amacıyla gerçekletirilmi bir i bölümü neticesi ortaya çıktıı söylenebilir. Bir dier ifadeyle, toplumsal cinsiyet ilikilerini herhangi bir toplumda toplumsal cinsiyet farklılamasını, toplumsal cinsiyet eitsizliklerini ve toplumsal cinsiyet hiyerarisini ortaya çıkaran tüm kurucu yapılar ve uygulamalar dizisi olarak tanımlamak mümkündür. (Misra ve King, 2010: 572). Bununla birlikte çatımacı perspektif içerisinde gelimi olan feminist bakı açısıyla meseleye yaklaıldıında ise durum oldukça farklı bir boyut kazanır. öyle ki, sosyolojide cinsiyet ile ilgili çalımaların balangıçta kadın ve cinsiyet rolleri ya da her ikisini içeren incelemelerden meydana geldii ve bu aamada cinsiyetin, sosyoloji disiplinini ilgilendii balıca konular açısından ikincil bir öneme sahip olduu bilinmektedir. Günümüzde ise cinsiyet, kültürel yorumların ve sosyal yapının temel bir öesi olarak teorik bir çerçeveye oturtulmutur. Bir dier ifadeyle bu kavram, son yıllarda özellikle feminist hareketlerin bir sonucu olarak sosyal bilimsel çalımalarda çok önemli bir yer tutmaya balamıtır (Acker, 1992: 565). Toplumsal cinsiyet ilikileri ekonomik, sosyal ve politik pratiin cinsiyet çevresinde yapılandırılmasıdır (Alkan, 2005: 23). Toplumsal cinsiyet ilikilerinin temeline bakıldıında, erkeklerin ve kadınların pratikleri arasında saptanan farklılıkların toplumsal olarak kurulduunu ve biyolojik bir nedensellie dayanmadıını görmek mümkündür. Toplumsal cinsiyet ilikileri öncelikle cinsiyetler arasındaki hiyerarik bir ilikiye dayanmaktadır; aslında burada söz konusu olan bir iktidar, egemenlik ilikisidir. Bütün toplumlarda mevcuttur ve bütün toplumsal alanı yapılandırmaktadır (Hirata vd., 2009: ). Toplumsallama sürecinde baat rol oynayan aile, okul, medya gibi kurumların hepsi farklı oranlarda ve biçimlerde toplumsal cinsiyet ilikilerinin düzenlenmesinde etkin bir rol oynamaktadır (Atauz vd., 1999: 2). Bununla birlikte toplumsal cinsiyet rolleri güçlü toplumsal yapılar halinde var olurlar ve politikaları çeitli ekillerde biçimlendirirler. Bir dier ifadeyle devlet politikalarının toplumsal cinsiyete özel sonuçları vardır. (Misra ve King, 2010: 572-3). Toplumsal cinsiyet ilikilerinin kendini gösterdii en temel durumlardan biri olan toplumsal cinsiyete dayalı ibölümü ya da cinsiyete dayalı ibölümü kavramı ise balangıçta etnologlar tarafından, inceledikleri toplumlarda ilerin erkeklerle kadınlar arasında tamamlayıcı biçimde paylaılmasını dile getirmek için kullanılmıtır; örnein Claude Levi Strauss bu görev paylaımını, toplumun aileler biçiminde yapılanmasını açıklayan bir

5 mekanizma olarak kabul etmitir. Bu kavram ilk kez kadın antropologlar tarafından birbirini tamamlayan ilerin paylaımını deil; tersine erkeklerin kadınlar üzerindeki iktidarını ifade eden yeni bir içerikle kullanılmıtır (Hirata vd. 2009:94). Günümüzde ise cinsiyete dayalı ibölümü, toplumsal cinsiyet eitsizliklerinin nasıl korunduunu ve yeniden kurulduunu kavramak için kilit kavram olarak kabul edilmektedir (Bhasin, 2003: 28). Cinsiyete dayalı ibölümü, kadınların ve erkeklerin ne yapması gerektii ya da neleri yapabilecei hakkında toplumda yaratılmı olan fikirlere dayanarak kadınlara ve erkeklere farklı roller, sorumluluklar ve görevler yüklenmesini ifade etmektedir. Toplum, kız ve erkek çocuklara, kadınlara ve erkeklere onların kiisel tercihleri ya da yeteneklerine göre deil; toplumsal cinsiyet rollerine göre farklı görev ve sorumluluklar atfedebilmektedir (Bhasin, 2003: 27). Cinsiyete dayalı ibölümü, ibölümünün toplumsal cinsiyet ilikilerinden kaynaklanan bir biçimidir. Bu biçim tarihsel ve toplumsal olarak deimektedir. Ayırıcı özellikleri, erkeklerin siyasal, dinsel, askeri ilevler gibi ilave bir yüksek toplumsal deeri olan ilevlere el koyması; kadınların ise yeniden üretim ilerini üstlenmeleri ve üstlendikleri üretim faaliyetlerinin evde yaptıkları ilerin bir uzantısı olmasıdır (Hirata vd., 2009: 95). Ayrıca söz konusu iler ekonomik deer taımamaktadır. Örnein, insan yaamının sürdürülmesi için gerekli olsa da tarım sektöründe kadınların çalıması ekonomik hesaplara yansıtılmamakta; bu nedenle görünmemekte ve ücreti ödenmemektedir (Bhasin, 2003: 27). Dolayısıyla ekonomik açıdan bakıldıında bu ibölümünün bir cinsin yararına veya dier cinsin sömürüsüne açık olarak yapıldıını söylemek mümkündür (Abadan Unat, 1992: 17). Cinsiyete dayalı ibölümünün iki düzenleyici ilkesi vardır: Ayrılma ve Hiyerari lkeleri. Ayrılma lkesi ne göre bir erkek ileri, bir de kadın ileri vardır. Hiyerari lkesi ne göre ise erkek ileri kadın ilerinden daha deerli dir. Bu ilkeler, bilinen bütün toplumlarda geçerlidir; ancak söz konusu ilkeler aynı kalmak artıyla cinsiyete dayalı ibölümünün biçimleri zaman, mekân ve kültüre göre deiiklik göstermektedir. Tarih ve antropoloji alanında yapılan katkılar bu deiiklii desteklemektedir. Örnein, bir toplumda ya da bir sanayi dalında kadın ii olarak görülen bir i; baka toplumlarda ya da sanayi dalında erkek ii olarak görülebilmektedir (Hirata vd., 2009: 95). Hartman a (1992) göre cinsiyete dayalı ibölümü basitçe belirli i tiplerinin farklı toplumsal cinsiyet kategorilerine bölütürülmesinden ibaret deildir; bu ibölümü erkekleri üst, kadınları tabi konuma yerletiren bir bölünmedir (Alkan, 2005: 41). Cinsiyete dayalı ibölümü hiyerarilere ve eitsizliklere yol açmaktadır; çünkü erkeklerin ve kadınların emekleri eit ücretlendirilmemekte ve ödüllendirilmemektedir (Bhasin, 2003: 28). Sonuç olarak cinsiyete dayalı ibölümü, basitçe kadınlar ve erkeklerin farklı ilevlerinin bir bütünü deildir; tersine toplumsal cinsiyet ilikilerinin nasıl belirlendiinin gözlenebilecei, bu iliki içindeki iktidar ve otorite alanlarının kurgulanma ve ileyi biçimlerinin ortaya çıktıı toplumsal bir pratie iaret etmektedir (Atauz vd., 1999: 4). Dolayısıyla cinsiyete dayalı ibölümü ile mücadele etmek, o toplumda kadın ve erkek olmanın gerekleriyle mücadele etmek demektir (Bhasin, 2003: 29). Toplumsal cinsiyet kavramının tanımında biyolojik farklılıklar deil, kadın ve erkek olarak toplumun bizi nasıl gördüü ile ilgili deerler, beklentiler, yargılar ve roller bulunmaktadır. Toplumsal cinsiyet, yaanılan zamana, mekâna ve kültüre göre deiiklikler gösteren, farklı cinsiyetlerdeki insanlardan beklenilen norm ve deer yargılarıyla balantılı olarak sosyal rol ve davranıların yanında fiziksel görünüle bütünleen bir kavramdır. Bunlara, içinde bulunduumuz kültürde aileyle birlikte balayan uzun bir sürecin sonunda modeller gözleyerek ve örenerek sahip oluruz. Yani kadın ya da erkek olmamız doutan ve doaldır. Kadınlık ve erkeklii nasıl yaacaımız ise kültür tarafından belirlenir anlayıı hâkimiyet kazanmıtır. Yalnızca kadın ya da erkek bedenine sahip olmakla, özelliklerimizin rollerimizin ya da kaderimizin ister istemez belirlenmesi söz konusu deildir. Fakat gerçekte neyin doal ve neyin

6 sosyal olarak yapılandırılmı olduunu saptamak oldukça güçtür; Çünkü çocuk doar domaz, toplum ve aileler toplumsal cinsiyetine göre çocuu yetitirmeye balarlar. ki kavram arasındaki temel farklılıkları görelim: Cinsiyet: Cinsiyet doaldır. Cinsiyet biyolojiktir. Cinsiyet deimez, her yerde aynıdır. Cinsiyet deitirilemez. (bkz. Bhasin, 2003: 2-3). Toplumsal Cinsiyet: Toplumsal cinsiyet sosyo kültüreldir, insan icadıdır. Toplumsal cinsiyet sosyokültüreldir, eril ve diil niteliklere, davranı modellerine, rollere, sorumluluklara vs. iaret eder. Toplumsal cinsiyet deikendir, zamana, kültüre, hatta aileye göre deiir. Toplumsal cinsiyet deitirilebilir. Cinsiyet Rolleri ve Kimliklerinde Farklılama: Üniseks Yaamlar nsanlık uzun bir dönemden beri modernleme adı verilen bir süreci tecrübe etmektedir. Modernleme sürecinde bireysel özgürlükler alanında önemli mesafeler alınmı olmakla birlikte deerler alanında belirgin bir aınma görülür olmutur. Büyük bir deiim ve dönüüm süreci olduu kadar aynı zamanda deitirici ve dönütürücü bir karaktere de sahip olan modernlemenin, sosyo-kültürel alanda aidiyet bilincini, ahsiyeti, kültürel deerleri ve mahremiyet sınırlarını etkiledii, hatta dönütürdüü bilinmektedir. Bu balamda din ve aile kurumlarında gözlenen deiim ve dönüümler en çarpıcı olanıdır (bkz. Kirman, 2005). Sosyologlar, modern dünyada özel alanın, yani mahremiyetin de büyük bir dönüüm yaadıı üzerinde durmaktadırlar (bkz. Giddens, 1996; Kirman, 2005b). Bir dier ifadeyle, kaçınılmaz olarak farklı ülkelere ve kültürlere mensup bireylerle dorudan iletiim kurmaya imkân salayan medya, internet, popüler kültür gibi bireysel olmayan kaynaklar aracılıı ile küreselletirici güçlerin neredeyse bütün evlere ve yerelliklere girmesi sonucunda cinsiyet kimlikleri de önemli ölçüde deiime uramıtır (bkz. Giddens, 2000). Her geçen gün bilimsel aratırmalar kadın erkek farklılıkları ile yeni bir ey ortaya çıkarırken bir yandan da kadın erkek arasındaki cinsiyet kimlikleri düzlemekte, farklılıklar adeta yok olmaya doru evrilmektedir. Bir dier ifadeyle Kadınlaan erkekler ve erkekleen kadınlar hızla artıyor. Dik balı, inat, ukala, hep kazanmaya odaklı, dediim dedik, saldırgan, sert erkeksi kadınlar ve alıngan, kırılgan, korkak, küskün, sorumluluk almaktan korkan, kadınsı erkekler her geçen gün hızla artıyor. (bkz. Maralı, 2012). Anlaılan toplumsal hayat içerisinde bütün cinsiyet rollerini ve kimlikleri düzletirme noktasında oldukça güçlü bir eilim sergileyen postmodern dönemde erkeklerin efemine/kadınsı, kızların maskülen/erkeksi davranılar içinde oldukları gözden kaçmamaktadır. Son zamanlarda üniseks (unisex) yaamlar gittikçe yaygınlamaktadır. Bir dier ifadeyle her iki cinse uygun, cins farkı gözetmeyen tutum ve davranılarda giderek güçlenme eilimi gözlenmektedir. Son dönemlerde erkeklerin küpe vb. takılar kullanması, geleneksel olarak kızlara atfedilen pembe, mor gibi renklerde giysiler giymeleri, saç modellerinin kadınsılaması gibi bir eilim var. Yine aynı ekilde kızlar arasında da kısa saç modelleri, kravat kullanımı, asker postalı vb. erkeksi kıyafetlerin kullanımı yaygınlamı durumdadır (bkz. Beçene, 2007). Üniseks yaamların nedenleri sorgulandıında unlar söylenebilir: Bir karı kültür hareketi olarak 1960 lı ve 70 li yıllarda etkili olan hippi hareketi ve gençlere sunduu yaam biçimi toplumlarda mevcut cinsel normların etkisizlemesinde önemli bir rol oynamıtır (bkz. Kirman, 2005). Bu gelimeler toplumsal cinsiyet sisteminin önemli ölçüde deimesine yol açmı; ecinselliin gelimesi ve yaygınlamasında da etkili olmutur. Toplumda mevcut düzene bir meydan okuyu olarak ortaya çıkan bu hareketlerin cinsel özgürlüü kutsamaları cinsel zevk ve üreme arasında bir ayrım yapılmasına yol açmıtır (Giddens, 2000: 110). Bu

7 ayrım, özellikle kadın grupları için erkek egemenliinden kurtulmanın bir aracı olarak görülmütür. Üniseks yaamların temel nedenini iç ve dı etkenler olmak üzere iki balık altında toplayan bir yazıya göre iç etkenler yalnızlık, aidiyet, ilgi görme, çevreye mesaj verme, kabul görme ihtiyacıdır. Dı etkenlerde ise model yaantılar, karıt cinsliin özendirilmesi, kitle iletiim araçlarının yaygınlaması, eitim sisteminin gerçek yaamdan kopuk olması, Ailelerdeki boanma oranlarının yüksek olması ve buna balı olarak çocuun baba ya da anne rolünü görememesi ve bu rollere ilikin davranıların neler olduunu örenememesi vb. (bkz. Beçene, 2007). Son yıllarda gittikçe yaygınlama eilimi gösteren üniseks yaam alanına ait konulardan biri de erkeklerin küpe takmasıdır. Daha önceleri sadece kadınlara özgü olduu düünülen küpenin erkekler tarafından takılması sapkın bir davranı olarak deerlendirilirdi. Ancak günümüzde artık yaygınlamaya ve kanıksanmaya balamıtır. Bilindii gibi bir grup ya da toplumun üyelerinin çounluu tarafından benimsenen normlara veya deerlere uymayan davranı biçimleri olarak tanımlanan (bkz. Kirman, 2011: 273) sapkın davranılarla ilgili deer yargıları zamanla deiebilme özellii taırlar. Toplumsal Cinsiyet ve Din Fonksiyonalist perspektiften bakıldıında dinlerin düzen, birlik, bütünlük, uyum vurguları yapmak suretiyle toplumda bir istikrar unsuru olduu bilinmektedir. Nitekim toplumsal düzenin salanmasında dine toplumsal bir kurum olarak büyük önem veren bir kuram olan fonksiyonel din kuramının temel tezi, din ve toplum olaylarının din ve deer sistemi aracılııyla anlamlandırılmasıdır (bkz. Kirman, 2011: 118). Bu kuram, toplumsal düzenin deer yönünü önemle vurgular. Bu balamda doal olarak deerlerin kuramsal taıyıcılarına yönelen bu kuramın temsilcileri, dinî kurumların etki ve uyum imkânlarından çok dinin toplumsal sistem, deime, bütünleme ve çatıma gibi toplumsal farklılamaya katkısı üzerinde dururlar. Bu kuramın teorisyenlerine göre, bir toplumsal sistemin dengesinin korunması ve sürdürülmesinde dinin merkezî ve çok hayatî bir fonksiyonu vardır. Kuramın en önemli isimlerinden Parsons a göre kültürel sistemin bir parçası olan dinî gelenekler, deer ve tutumlar bir toplumsal grup veya organizasyonun asıl formunu belirlemede büyük önem taırlar. Durkheim dan esinlenerek toplumun fonksiyonel bütünlüünün salanmasında en yararlı duyguların anlatı ve güçlendirme mekanizması olarak dinsel davranıın çok büyük anlamı olduunu düünen Parsons ın, dini ele alı tarzı, toplum ve dinde meydana gelen deime ve sapmaları açıklamada yetersiz olmakla eletirilmitir. Zira dinin, sistemi bütünletirici bir fonksiyonu olduu görüünü reddeden olgular vardır. (bkz. Kirman, 2011: 118-9). Bu balamda slam dinine bakıldıında kılık kıyafet konusunda cinsiyet kimlikleri tanınmakla birlikte çok fazla düzenlemeye gidilmedii görülmektedir ki bu da konunun kültürel olarak deerlendirildii sonucuna götürmektedir. Sözgelimi slam dininde örnek bir ahsiyet olarak tanımlanan ve Müslümanların da bir rol model olarak algıladıı Hz. Muhammed in gündelik hayattaki kılık kıyafeti ve tutum ve davranılarıyla ilgili bilgilerin yer aldıı kitapları bu konuda çok önemli ve deerli veriler sunmaktadır. Bu kitaplardan mam Ebu sa Muhammed et-tirmizi nin emâil-i erif adlı iki ciltlik eseri (et-tirmizi t.y.) üzerinde yapmı olduumuz incelemeler neticesinde Hz. Peygamber ile ilgili u bilgilere ulaılmıtır: Bera b. A zib ve Enes b. Malik ten rivayet olunduuna göre peygamberimizin saçlarının kulak yumuaına indii belirtilir (s.50-52). Ümmühani binti Ebi Talip ten Hz. Muhammed in saçları için dört zülüflü ve örülü olduu rivayet edilmitir. (s.51, 54). Yine peygamberimizin saçlarına kına kullandıı rivayetler arasındadır (s.78). Abdullah b. Abbas tan rivayet olunduuna göre gözlerine sürme çektii (s.81) ayrıca aynı eserin 109. sayfasında peygamberimiz için ucu açık deriden yapılmı günümüzdeki sandalet tarzı terlik giydii

8 ifade edilir. Abdullah b. Ömer ve Enes b. Malik ten rivayet olunduuna göre de peygamberimizin gümü yüzük taktıı; yüzüü sadece süs için takmadıı; bütün yüzüklerinin mühür ilevi gördüü ifade edilir (s.114-9). Hz. Peygamber in gönderildii dönemde Hicaz bölgesinde yüzük kullanılmakta, ancak yüzüün kaına mühür nakedilmesi gibi bir uygulama bilinmemekteydi. Böyle bir uygulama Hz. Peygamber tarafından hicretin 7. yılında balatılmıtır (Paksoy, 2005: 105). Yine kaynaklarda Hz. Peygamber in bir süre altın yüzük taktıı, ancak daha sonra gümü yüzük takmaya devam ettii (Paksoy 2005:106). yüzüü sol elinin serçe parmaına taktıı (Paksoy, 2005: 112) bilinmektedir. Öte yandan yine hadis kitaplarında toplumsal cinsiyetle ilgili genel uyarılar da yer almaktadır. Bu hususta en çok bilinen hadis Abdullah b. Abbas tan gelen rivayettir. Bu rivayette Hz. Peygamber in kadınlara benzeyen erkeklere, erkeklere benzeyen kadınlara, bir baka rivayette de kadınlaan erkeklere, erkekleen kadınlara uyarıda bulunduu belirtilir (bkz. Buhari, libas 61, 62; Ebu Davud, libas 28). Anlaılan slam dininde cinsiyet rolleri ve kimlikleri tanınmı, ancak konu kültürel olarak deerlendirildii için çok fazla ayrıntıya girilerek herhangi bir düzenleme yapılmamıtır. slam dininde insanların süslenmesi ve güzel görünmesi yasaklanmı deildir. Yasaklanan husus, süs ve güzellik için insan bedenine zarar verilmesi, insan vücudunun doal yapısının bozulması, insan salıına aykırı uygulamalar içerisine girilmesidir. slam, fıtrata önem veren bir din olarak insanın doal halini ve doal yapısını korumaya dönük genel tavsiyelerde ve uyarılarda bulunmutur. Kılık kıyafet noktasında toplumsal cinsiyet rolleri konusunda Kur ân ayetlerinin ve Hz. Peygamber in sıklıkla üzerinde durduu konulardan birisi de, Müslümanların fert ve toplum olarak belli bir kimlik kazanmaları, olmutur. Kılık kıyafet konusundaki uyarılar, çevredeki kültür ve medeniyetlerle, din ve kavimlerle iç içe yaayan o dönem Müslümanlarına ayrı bir kimlik ve özellik kazandırıp, onların kendi içerisinde bütünlemelerini salamaya yönelik önlemler olmutur. Nitekim Hz. Peygamberin, Ehl-i kitabın yalılarının saçlarını boyamadıından bahisle Müslümanların onlara muhalefet edip saçlarını boyamalarını tavsiye etmesi, yine mürik ve Mecûsîler e muhalefet için bıyıklarını kısaltıp sakallarını uzatmalarını emir ve tavsiye etmesi bu amaca yöneliktir. Mesela Bıyıınızı kısaltınız, sakalınızı uzatınız (Buharî, Libas, 64), Bıyıklarınızı kırpınız, sakalları uzatınız. Mecûsîler e muhalefet ediniz (Müslim, Taharet, 16), Müriklere muhalefet ediniz, sakalları çoaltınız, bıyıkları kesiniz (Müslim, Tahâret, 16), Bıyıından almayan bizden deildir gibi hadisler hemen hemen bütün sahih hadis kitaplarında yer almakta olup temelde bu gayeye matuf olduu düünülmektedir. Kılık Kıyafet konusunda sahih hadis kitaplarında yer alan rivayetleri sosyal ortamdan, kültürel arka plandan ve gelenekten ayırarak anlamak mümkün gözükmemektedir. Anlaılan slam dininde de cinsiyet rolleri ve kimlikleri tanınmı, ancak konu kültürel olarak deerlendirildii için çok fazla ayrıntıya girilerek herhangi bir düzenleme yapılmamıtır. slam dininde insanların süslenmesi ve güzel görünmesi yasaklanmı deildir. Yasaklanan husus, süs ve güzellik için insan bedenine zarar verilmesi, insan vücudunun doal yapısının bozulması, insan salıına aykırı uygulamalar içerisine girilmesidir. slam, fıtrata önem veren bir din olarak insanın doal halini ve doal yapısını korumaya dönük genel tavsiyelerde ve uyarılarda bulunmutur. Saç-sakal ve bıyıktan, giyim ve kuamdan, elence ve sanata kadar Müslümanların ayrı bir üslûp ve geleneinin olması, onlara bu sosyal ahsiyeti kazandırabilecek olumlu unsurlardır. Bu yüzden kılık kıyafetle ilgili bu düzenlemeleri yukarıda söz konusu edilen amacı gerçekletirmede olumlu katkısı olabilecek kültürel bir unsur olarak deerlendirmek mümkündür. slâm ın ekil ve suretten ziyade mâna ve muhtevaya önem verdii de bilinen bir gerçektir. Nitekim Peygamberin Allah sizin dı görünüünüze ve malınıza mülkünüze deil,

9 kalplerinize ve davranılarınıza bakar. (Müslim, Birr, 34) sözünde de bu durum gayet açık ifade edilmitir. Küpe ve Tarihçesi Yaygın bir kanaate göre, süs eyaları veya aksesuar kullanmanın yalnızca kadınlara özgü olduu inanılır. Oysa erkeklerin de aksesuarı sevdii, söz gelimi kol dümesi, saat, yüzük gibi süs eyalarını kullandıkları bilinmektedir. Nitekim bir incelemeye göre, kadınlar daha ziyade yatırım ya da süs amaçlı aksesuar ve ziynet eyaları satın alırken, erkekler kendini ifade etmek, dıarıya yansıtmak ve tarzını ortaya koymak için aksesuar kullandıına iaret edilir (bkz. Köekolu, 2012: 4). Erkeklerin kullandıı süs eyalarından biri de küpedir. Bilindii gibi, küpe, kulak memelerine takılan süs eyası demektir. ngilizcede ise earring kulaa takılan halkadır. Küpe, kulak memesine açılan bir delikten geçirilen bir halka ya da kancaya balı olarak aaı sarkar. Günümüzde daha çok bir klipsle ya da görünümünü deitirme güdüsünün evrensel bir özellik gösterdii anlaılmaktadır. Alıılagelmi uygulamanın birbirinin ei bir çift küpe kullanma yönünde olmasına karın, bazen tek küpe takıldıı da görülür ki bu tip tek küpe Avrupa da, özellikle Rönesans ve Barok dönemlerde daha yaygındı (Ana Britannica, 1994: 127). Küpenin tarihi çok eski dönemlere kadar uzanmaktadır. Mevcut bilgilere göre küpeler eskiden beri Mısır da, Etruria da, Yunanistan da süs eyası olarak kullanılmıtır. Romalı kadınların taktıı küpeler, öylesine pahalı mücevherlerdi ki Seneca, bazı kadınların kulaklarında iki üç miraslık servet taıdıını ileri sürdü. Cumhuriyet döneminde erkekler küpe takmayı küçümsediler, imparatorluk zamanında ise Alexander Severus erkeklerin küpe takmasını yasakladı. Ortaçada küpelere biçimlerinden ötürü daha çok kulak halkası adı verilirdi. Erkekler de küpe takardı. Daha sonraları kadınlar iki erkekler ise bir kulaklarında, genellikle sol kulakta küpe taımaya baladılar. Napolyon un askerlerinin de çou küpe takardı (Meydan Larousse, t.y.: 138). lkel topluluklarda kulak memelerine takılan süsler, bugünkü küpelerin ilk örneklerini oluturur. Japonya daki Aynular paçavradan yapılma küpeler kullanırdı. Yeni Dünya da Mayalar ince yeim taı, ta, kemik, istiridye, aaç ve metalden deiik büyüklükte küpeler yapıyorlardı. Öteki ilginç küpe örnekleri arasında Borneo daki Beravaların kullandıı 9.5 cm çaplı küpeler ve Masailerin aırlıı 1.3 kg. yi bulan 11.4 cm çaplı ta küpeleri sayılabilir (Ana Britannica, 1994: 127). Geçmite Douda her iki cins tarafından kullanılan küpe, Batıda, ayrıca Filistin ve Mısır da kural olarak kadınlara özgü bir takı sayılırdı. Klasik edebiyatta erkein küpe takmasından çounlukla Douya, daha dorusu Ortadou ya özgü bir alıkanlık olarak söz edilir. Avrupa da peruk, saç biçimi ya da balıın kulaı örttüü 17. yüzyıl sonraları ve 18. yüzyılda küpe yaygınlıını yitirmiti. Avrupa ve Amerika kıtasında 19. yüzyıl boyunca pek moda olmayan küpe, 20. yüzyılda, özellikle klips ayrıntısının gelitirilmesiyle birlikte yeniden gözde bir süs eyası durumuna geldi (Ana Britannica, 1994: 127). Öte yandan özellikle son yıllarda basitletirilmi, arısız kulak delme yöntemlerinin delik kulaklara takılan küpelerin yeniden yaygınlamasını saladıı belirtilmektedir. Küpe takma konusunda Türk tarihine bakıldıında Yavuz Sultan Selim in adının öne çıktıı görülmektedir. Yavuz un küpe takıp takmadıı da tarihçiler arasında tartıılmıtır. Tarihçi Erhan Afyoncu konu ile ilgili Sasani hükümdarı ah smail in tarih vesikalarında Yavuz Sultan Selim olarak gösterilmek istendiini ifade ediyor. Afyoncu, bu yanlılıın sebebinin uzun yıllar Yavuz a ait olduu ileri sürülen küpeli resimden kaynaklandıını söyler ve konuyla ilgili u deerlendirmelerde bulunur: Yavuz Sultan Selim denince aklımıza hep kulaı küpeli, palabıyıklı bir resim gelir. Bu resim tarih ders kitaplarında kullanıldıı için herkes Yavuz u böyle tanır. Hatta kulaındaki küpenin sebebini üzerine birçok hikâye uydurulmutur. Yavuz Sultan Selim kılık deitirerek

10 Tebriz e gidip, ah smail i satranç da yenince ah ehzade Selim e yenilginin hırsıyla bir tokat atmı, Yavuz da bu tokat kulaıma küpe olsun diye bu küpeyi takmı. Bir dier rivayete göre de Yavuz Sultan Selim slamiyet in kutsal topraklarına hâkim olunca Hâdimü l-haremeyn, yani Haremeyn in hizmetkârı olduunu göstermek için küpe takmıtır. Yavuz Sultan Selim e ait olduu iddia edilen küpeli resim 18. yüzyıla ait bir Avrupalı ressam tarafından yapılmıtır ve Sultan Selim le uzaktan yakından ilgisi yoktur. Yavuz u gösteren 16. yüzyıla ait ve daha sonraki dönemlerde çizilmi minyatürlerde sultanın kulaında küpe olmadıı gibi, portresi de çok farklıdır. (Afyoncu, 2008). Bu deerlendirmeye gazeteci yazarlardan skender Pala (2007), Batuhan Özkardeler (2008), Murat Bardakçı (2010) ve A. Turan Alkan (2012) da katılır. Pala ya göre, küpe takmak gibi bir hafiflii, azametiyle öne çıkan Osmanlı sultanına, hele de Yavuz gibi celalli bir adama yakıtırmak yanlıtır. O zaman da akıllara bir soru takılır: Kimdir bu küpeli, taçlı adam? Söyleyelim Yavuz un Paymal eyleyelim kiverini sürhserin diye üzerine yürüdüü Sürhser (Kızılba) ah smail indir ve baındaki kızıl börk ile taç da Kızılbalıın simgesidir (Pala, 2007). Murat Bardakçı da Yavuz Sultan Selim in sandıımız bu resim kimin? balıklı köe yazısında unları ifade etmitir: Yavuz Selim bahsinin geçtii hemen her kitapta, hükümdarın mutlaka kulaı küpeli bir tablosunun fotorafı da yer alır. Ama bu tablo aslında Yavuz a deil, ran ahı smail e aittir. Küpe, ah smail in iiliinin yanı sıra Hayderî-Kalenderî dervii olmasının sembolüdür ve Hayderîler bu küpeye mengû derler. (Bardakçı, 2010). Yine Feridun M. Emecan Yitik Hazine yayınları tarafından yayınlanan 448 sayfalık kapsamlı bir biyografi çalımasında bu meseleyle ilgili küpe efsanesinin asılsızlıı bir kere daha ortaya koyduktan sonra kitabının son kısmında Selim-i Evvel e isnat edilen bütün resim ve minyatürleri, üstelik renkli olarak neretti. lk 22 si ükri Bitlisî nin 1530 yılında Kanuni ye takdim ettii Selimnâme den, sonraki altı adedi Seyyid Lokman dan ve son dördü muhtelif tarihlerde yapılmı portrelerinden oluan bu 32 resmin hiçbirinde Selim Han ın küpe taktıına dair en küçük bir iz olmadıına dair ifadeler yer almıtır (Alkan, 2012). Hiç kukusuz Yavuz Sultan Selim küpe takıp takmaması tarih boyunca pek çok toplumda farklı amaçlar dorultusunda erkeklerin küpe taktıı gerçeini deitirmeyecektir. Küpenin tarihi ile ilgili yapılan bu kısa açıklamalardan hareketle u sonuca varılabilir: lk çalardan beri süs veya baka amaçlarla küpenin hem erkekler hem kadınlar tarafından takıldıı görülmektedir. Küpe farklı dönemlerde farklı fonksiyonlar göstermi ve deiik madde ve madenlerden deiik tarzlarda küpeler yapılmıtır. Günümüzde de yine süs vb. amaçlarla hem kız hem erkekler küpe takmaktadır. Çounlukla kızlarda her iki kulaa erkeklerde tek kulaa takılmaktadır. Erkeklerde sa veya sol kulaa küpe takmaya farklı anlamlar da yüklenmitir. Bulgular ve Yorumlar Aratırma esnasında yapılan görümeler ve anket uygulaması neticesi elde edilen veriler tablolar halinde verilmi ve sosyolojik bir bakı açısıyla deerlendirilmeye çalıılmıtır. Bunu yaparken de zaman zaman bu konuyla ilgili olarak yapılmı bilimsel çalımalarını verileriyle de karılatırmalar yapılmıtır. Deneklerin Kiisel Özellikleri Bu balık altında küpe takan/küpeli erkeklerin eitim, yerleim yeri ve ekonomik durumları ile küpe takma süreleri hakkında bilgiler yer almaktadır. Eitim Durumu Tablo 1 de küpe takan/küpeli erkeklerin eitim durumlarına yer verilmitir. Buna göre küpe takan erkelerin büyük bir çounluu (% 72) üniversite eitimi görmü veya lisans üstü çalıması yapmı kiilerden olumaktadır. Lise mezunları ise % 28 oranındadır

11 Tablo 1: Küpeli Erkekler Eitim Durumuna Göre Daılım n % lköretim - - Lise 7 28 Yüksek örenim Lisansüstü 3 12 Toplam Eitim düzeyine göre daılıma bakıldıında yüksekörenim aırlıkta olması eitimin önemli bir deiim ve sosyalleme aracı olduunu göstermektedir. Bilindii gibi eitim, güçlü bir sosyalletirici ajandır. Nitekim yapılan sosyolojik aratırmalar insanların kimliklerini eitim yoluyla edindikleri gibi aynı yolla koruduklarına dair bulgular ortaya koymaktadır. Yine seküler tutum ve davranıların üniversite mezunu olan kesimde daha fazla görüldüü tespit edilmitir (bkz. Kirman, 2005: 96). Yerleim Yeri Durumu Tablo 2 de küpe takan/küpeli erkeklerin yerleim yerine göre durumlarına yer verilmitir. Buna göre küpe takan erkelerin büyük bir çounluu (% 84) büyükehirlerde ve illerde yaamaktadır. lçede yaayanlar ise % 16 düzeyindedir. Tablo 2: Küpeli Erkekler Yerleim Yerine Göre Daılım n % Köy-Kasaba - - lçe 4 16 l 9 36 Büyükehir Toplam Sosyolojik olan bilinen en temel bilgiler arasında yer alan, kentte kırsal kesime oranla insan davranılarında toplumsal deimenin daha kolay ve sosyalleme sürecinin daha hızlı olduu gerçeini (bkz. Çelik, 2002) burada bir kez daha görmekteyiz. Bilindii gibi ehirleme ehrin deerlerinin benimsenmesi sürecini de ifade ettii için, çou zaman bir modernlik göstergesi eklinde deerlendirilir. Türkiye de de ehirleme 80 li yıllardan itibaren büyük bir ivme kazanmı ve kır-kent nüfusunun birbirine oranı sürekli kent lehine deimitir (Kirman, 2011: 308). Ekonomik Durum Tablo 3 te küpe takan/küpeli erkeklerin ekonomik durumlarına yer verilmitir. Buna göre küpe takan erkeklerin yarıdan fazlası (% 52) sosyo-ekonomik açıdan üst gruba dâhildir. Orta kesim % 16, üst-orta % 32 oranındadır. Tablo 3: Ekonomik Duruma Göre Daılımı n % Alt - - Orta 4 16 Üst-Orta 8 32 Üst Toplam Zenginlikle birlikte geleneksel deer yargılarının daha hızlı deiebildii bilinmektedir. Yine modernlemeyle birlikte deiimin daha kolay kabul gördüü bir kez daha görülmütür. Küpe Takma Süresi Deneklere Ne zamandan beri küpe takıyorsun? sorusu sorulmu, alınan cevaplar Tablo 4 te gösterilmitir. Buna göre küpe takan erkelerin büyük çounluu on yıldan daha kısa süreden beri küpe taktıklarını belirtmilerdir

12 Tablo 4: Küpe Takma Süresi n % 10 yıl ve üstü yıl yıl yıl yıl 7 28 Toplam Bu verilerden anlaıldıı kadarıyla günümüze yaklatıkça küpe takan erkeklerin sayısında artıın olması hızlı bir deiimin olduu ülkemizde de toplumsal cinsiyet rollerinin aynı yerinde kalmayıp deitii üniseks yaam durumlarının arttıı örneklerinden biri daha görülmütür. Küpe Takmaya Karı Tutumlar Erkeklerin Tutumlar Erkeklerin küpe takmaya karı tutumlarını ölçmek amacıyla iki ayrı soru sorulmutur. lki, Erkeklere küpe yakıır mı? sorusu olup, bu soruya alınan cevaplar Tablo 5 te gösterilmitir. Tablo 5: Erkeklere Küpenin Yakımasıyla ilgili Tutum ve Davranıları n % Evet, yakıır Hayır, yakımaz Bir fikrim yok Toplam Erkekler küpe takabilir mi? sorusuna verilen cevaplar ise Tablo 6 da gösterilmitir. Tablo 6: Erkeklerin Küpe Takmasına Karı Tutum ve Davranıları n % steyen takabilir Takmamalı Toplam Tablo 6 ya göre, erkeklerin Erkekler küpe takabilir mi sorusuna %58 isteyen takabilir cevap vermesi ancak Erkeklere küpe yakıır mı sorusuna %61 hayır yakımaz (Tablo 5) cevap vermeleri erkeklerin küpe takan erkeklere karı olumsuz tutum içinde oldukları ancak olumlu yönde tutum sergilediklerini göstermitir. nsanların tutumlarını tam olarak aynen ifade etmedikleri gerçeini göstermitir. Kadınların Tutumları Kadınlara genel olarak erkelerin küpe takıp takmayacakları sorusu sorulmu ve alınan cevaplar Tablo 7 de gösterilmitir. Tablo 7: Kadınların, Erkeklerin Küpe Takmasına Karı Tutumları N % Evet, takabilir Hayır, takmamalı Erkek için gereksiz bir ey Toplam Kadınlara kendi partnerlerinin küpe takıp takmayacakları sorusu sorulmu ve alınan cevaplar Tablo 8 de gösterilmitir. Tablo 8: Kadınların, Partnerlerinin Küpe Takmasına Karı Tutumları N % Partnerim takabilir Partnerim takamaz

13 Toplam Tablo 7 de de görüldüü gibi, kadınların Erkekler küpe takabilir mi sorusuna %58 evet takabilir cevabı verilmitir. Ancak Partnerinizde bu durumu nasıl karılarsınız sorusuna %52 (Tablo 8) Partnerim takamaz cevabını vermeleri tutumlarının davranıa dönümesi konusunda zayıf kaldıını göstermitir. Verilere bakıldıında her ne kadar erkeklerin küpe takmasına karı olanların oranı daha yüksek çıksa da takmasına olumlu bakanlarla arasındaki oranın çok yüksek olmaması modernlemeye doru hızla ilerleyen Türk toplumunda önceden sapkın olarak görülen davranıların imdilerde daha kabul gördüü varsayımımızı dorulamıtır. Yine Boaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası likiler Bölümü öretim üyesi Doç.Dr. Hakan Yılmaz bakanlıında yapılan bir aratırmada küpe takan erkek sorusu da sorulmu. Aratırmaya katılanların yüzde 56 sı, yani yarısından çou, Küpe takan erkek beni rahatsız eder demitir. (bkz. Özkök, 2006). Aratırmanın 2006 yılında olması adı geçen Üniversitenin genel ve özel artlarının düünülmesiyle birlikte cevabın çok fazla yüksek bir rakamda olmaması dikkat çekmitir. Partnerin Tutumları Partneriniz küpe takmanıza nasıl bakıyor? sorusuna verilen cevaplar Tablo 9 da gösterilmitir. Tablo 9: Partnerin Küpe Takmaya Bakıı N % Küpeyi bana yakıtırıyor Küpeyi bana hiç yakıtırmıyor, problem yaıyoruz 4 16 Küpesine göre deiir Partnerim yok Toplam Buna göre, küpe takan erkeklerde partnerlerinin bu durumu hogörüyle karıladıkları ancak küpesine göre deitii tespit edilmitir. Deneklerin pek çounun partnerlerinin küçük küpelerin kendisine yakıtırdıklarını ancak halkalı büyük küpelerin yakıtırmadıklarını ifade etmilerdir. Anne-Babaların Tutumları Gençlerin küpe takmasına karı anne-babaların ilk tepkisinin ne olduu ile ilgili veriler Tablo 10 da yer almaktadır. Buna göre, en sert tepkiyi babaların gösterdii; annelerin babalara göre daha hogörüyle baktıı; bunun da anne efkati gibi duygusal bir durumdan kaynaklandıını; babanın sert tepkisine karılık annenin koruma kollama tavrı gösterdii anlaılmaktadır. Tablo 10: Küpe Takmaya Anne-Babaların Tepkileri n % Anne baba ikisi de iddetli olumsuz tepki gösterdi 3 12 Anne nötr davranmı baba iddetli tepki gösterdi Baba nötr davranmı anne iddetli tepki gösterdi 5 20 Anne de baba da nötr davrandı 5 20 Toplam Yapılan mülakatlarda anne babanın ekonomik durum ve eitim düzeyi yüksek olan ailelerde anne babaların daha nötr davrandıı ancak tersi durumdaki ailelerde bata baba olmak üzere daha sert tepkilerin gösterildii söylenen ifadelerden anlaılmıtır. Nitekim anne babasının eitim düzeyi ortaokul ve lise düzeyinde ekonomik durumu orta seviyede bir ailenin çocuu olan deneklerimizden bir tanesi bu soruya babam beni küpeli gördüü ilk gece pijamalarımla evden kovdu, o geceyi dıarıda geçirdim. Daha sonra giderek sindirmeye baladı. cevabını vermitir

14 lk etapta bazı olumsuzlukların yaanmasıyla birlikte giderek ailelerin de bu durumu hogörüyle karılayıp kabul ettii verilen ifadeler arasından tespit edilmitir. Toplumsal Tepki Küpenizle herhangi bir toplu ibadete (Cuma namazı gibi) katıldınız mı katıldıysanız herhangi bir problem yaadınız mı? sorusuna verilen cevaplar Tablo 11 de yer almaktadır. Tablo 11: Toplumsal Tepki le Karılama Durumu N % Katıldım ve problem yaamadım 8 32 Küpemi çıkarıp katıldım/katılıyorum Katıldım problem yaadım 6 24 Katılmadım 1 4 Toplam Tablo 11 de yer alan verilere göre deneklerin yarısından fazlasının küpesini çıkararak toplu bir ibadete katıldıkları, dörtte birinin de küpeyle katıldıklarında problem yaadıkları tespit edilmitir. Denekler, küpeleriyle toplu bir ibadete yaftalanma korkusuyla katılmaya çekindiklerini ifade etmilerdir. Bu durum da toplum geneli olarak inançla ekil-emali karı karıya getirip ekle göre kiinin inancını ve amelini deerlendirdiimiz gerçeini bir kez daha ortaya koymutur. Problem yaayanların ise herhangi bir fiziksel iddete maruz kalmadıklarını ancak antipatik bir tavırla ve dalga geçer bir görüntüyle baktıklarını ifade etmilerdir. Sebepler ve Gerekçeler Küpe Takma Sebepleri Niçin Küpe Takıyorsun sorusuna deneklerin verdii cevaplar Tablo 12 de gösterilmitir. Buna göre deneklerin neredeyse yarısı farklı olmak için küpe taktıklarını bunun yanı sıra daha genç erkekler karı cinse ilgi uyandırmak amacıyla taktıklarını ifade etmilerdir. Tablo 12: Küpe Takma Sebepleri N % Özenti sonucu 2 8 Karı cinse daha çekici görünmek için 7 28 Farklı olmak için Herhangi bir sebebi yok 4 16 Toplam Son dönemlerde gençlerde geleneksel çizginin dıında davranı göstermenin sapkın olarak ifade edilebilecek davranıların daha çok ilgi ve dikkat çektii düünülebilir. Küpe Takmaya Karı Çıkma Gerekçeleri Tablo 13 te küpenize karı çıkanların gerekçeleri yer almaktadır. Tablo 13: Küpeye Karı Çıkı Gerekçeleri n % Kültürel açıdan Dinî açıdan 5 20 Hem kültürel hem dinî açıdan 8 32 Toplam Küpenize karı çıkanlar genellikle kültürel açıdan mı dinî açıdan mı karı çıkıyorlar? Sorusunun cevabı sosyolojik açıdan, özellikle din sosyolojisi açısından oldukça önemlidir. Aratırma neticesinde elde edilen bulgulara göre, erkeklerin küpe takmasına büyük oranda kültürel açıdan karı çıkılmı dinî açıdan karı çıkanların da bu fikrini herhangi dinî bir delile dayandırmadan geliigüzel dine aykırı olduunu söyledikleri verilen ifadeler arasında tespit edilmitir. Bunun da kültüre ters olan bir durumun dine de ters olabileceinin düünülmesinden kaynaklandıı kanısındayız

15 Bu balamda her ne kadar son dönemlerde bazı slam hukukçuları, fıkıhçılar erkeklerin küpe takmasını Kadınlardan erkeklere benzeyenlerle; erkeklerden kadınlara benzeyenler bizden deildir. (Buhârî, libas, 61) hadisinden hareketle dine uygun bir davranı bulmamılarsa da net bir delilin olmayıı onları da kültürel pencereden yorumlamaya ve bireylerin toplumun genel çerçevesinde kalmasını öütlemeye yönlendirmitir. Nitekim Süleyman Ate bu konuda unları ifade etmitir: Erkein küpe takıp takmaması tamamen örfe, gelenee balı eylerdir. Bunlar zamanla deiebilir ve dinin temel yükümlülüklerine aykırı olanlar dıında örf ve gelenekler de geçerlidir. Peygamberimizin saçları uzundu, hatta onları örerdi. Oysa imdi saç uzatan erkeklere kadın gözüyle bakanlar var. Erkein saç uzatması dine aykırı deil ama insanlar alımadıkları eyleri dılıyor. te küpe sorunu da böyle. Kur ân cennette erkeklerin ipek giysiler giyeceklerini, altın bilezikler, küpeler takacaklarını özendirir biçimde anlatır. Demek ki bu süs eyasını kullanmakta dini bir sakınca yok. Siz çocuu kırmadan toplumun genel kabulü içinde kalmasını öütlersiniz. Ancak zorlamanıza da gerek yok. Onu dinimizin güzel emirlerini uygulamaya yöneltin. (Ate, 2008). Kültürel olarak karı çıkanların ise daha alt seviyede eitim ve ekonomik duruma sahip oldukları ve daha küçük yerde yaadıkları tespit edilmitir. Nitekim yapılan görümelerde denekler, çevrelerindekilerin kendilerine Erkek deil misin niye küpe takıyorsun?, Kız mısın sen? gibi ifadeler kullandıklarını ifade etmilerdir. Öte yandan nternet ortamında konuyla ilgili yapılan aratırmalar sonucu, sosyal paylaım sayfalarında veya bloglarda Küpeli erkekler bacımızdır/ablamızdır. Küpe takıp anana benzeyeceine, bıyık bırak babana benze. gibi söylemlerin olduu bunun da meseleye genellikle kültürel toplumsal cinsiyet rolleri açısından bakıldıı tespit edilmitir. Sonuç ve Öneriler Doan her birey cinsiyetinin dıında toplumsal bir cinsiyete sahip olur. Kültürle birlikte toplumsal cinsiyet rollerini örenir. Toplumsal cinsiyet rollerinin algılanıı ekonomik, eitim ve ehirleme düzeyine göre deiebilmektedir. Nitekim bu saydıklarımızdan hareketle modernlemenin daha hızlı olduu yerlerde geleneksel deerlerin deimesiyle birlikte toplumsal cinsiyet yargılarının dıına çıkmak çok daha kolay olmaktadır. Bir zamanlar toplumda kabul edilmesi mümkün olmayan davranılar modernleen ülkemizde imdilerde daha fazla kabul görmekte ve bu süreçte kültürel deiim hızla gerçeklemektedir. Bu çalımada da hızla modernleen Türk toplumunda erkeklerin küpe takma gibi daha önceden sapkın olarak nitelenen bir davranıa karın bireylerin tutum ve davranıları ölçülmeye çalıılmıtır. Küpe takan erkeklerin oluturduu deneklerimizin % 72 si ortaöretim ve üstü, % 28 nin ortaöretim eitim seviyesine sahip oldukları tespit edilmitir. Bu verilerle birlikte daha alt kademe eitim seviyesinde olup da küpe takan denek bulunmayıı da Kirman ın deyimiyle insanların birtakım deerlerini ve kimliklerini eitim yoluyla edindiklerini ve bu yolla koruduklarını, yine eitimin önemli bir deiim aracı olduu gerçeini göstermektedir. Küpeli erkek deneklerimizin çounluunun (% 85) ehir ve büyükehirde yaayıp ortaüst ve üst ekonomik duruma sahip olmaları da ehirleme ve zenginliin bir modernlik göstergesi olduunu ve bu modernlikle birlikte deiimin daha kolay kabul gördüü düüncesini dorulamıtır. Söz konusu deneklerin küpe takma sürelerine bakıldıında günümüze yaklatıkça küpeli erkeklerin sayısının arttıı nitekim son altı yılda bu oranın % 56 ya vardıı görülmütür. Bunun da hızla modernleen ülkemizde toplumsal cinsiyet rollerinin deiime uradıı ve üniseks yaam tarzlarının arttıı ipucunu verdiini söyleyebiliriz. Giyim- kuam ve takılar, bütün olarak bir kültür ürünü olduu gerçei noktasında Türk kültürü deiimi de çok hızlı olmaktadır

16 Bu çalımada anket yoluyla görülerine bavurulan erkek deneklerin yarısından fazlası, erkeklere küpenin yakımayacaını düünmekle birlikte son derece hogörülü bir tavır takınarak isteyen erkein küpe takabileceini bunda bir problem görmediini ifade etmitir. Anket yoluyla görülerine bavurulan kadın deneklerin de yarıdan fazlası (% 58) genel olarak erkeklerin de küpe takabileceini ifade etmitir. Kadınlar genel olarak erkeklerin küpe takmasına karı hogörülü bir tutum takınmakla birlikte partnerlerinin küpe takmasını onaylama oranları (% 48) daha düüktür. Bu durum kadınların toplumsal deer yargıları konusunda daha muhafazakar bir tutum içerisinde oldukları anlamına gelebilir. Ebeveynlerin küpe takan çocuklarına verdikleri tepkilerin ilk etapta sert oluu ancak daha sonra bunu sindirmeye balamaları; ayrıca ebeyenlerden bir tanesinin veya ikisin bu durumu nötr karılama oranlarının çok düük çıkmaması da sapkın olarak nitelendirilen bu tür davranıların imdilerde ebeveynler arasında da kolay kabul gördüü sonucunu örneklendirmitir. Kentli ve eitimli ailelerde bu durum daha belirgin olarak göze çarpmaktadır. Deneklerimizin partnerlerinin bu duruma bakılarını ele aldıımızda ise %24 ünün partnerlerinin küpeyi kendilerine yakıtırdıını, % 44 ünün de küpesine göre deitiini ifade ettiklerini görmekteyiz. Küpesine göre tepkileri deise bile oranları topladıımızda partnerlerinin yüksek oranda bu durumu olumlu karıladıkları söylenebilir. Bundan hareketle de ikisi arasında cinsiyet rolleri açısından herhangi bir polemik yaanmadıı tespitine varabiliriz. Toplumsal cinsiyet rollerinin deiken olduu ve deien kültürle birlikte cinsiyet rollerinin deiimi de kolay kabul gördüü kanısını verdiimiz oranlar da teyit etmektedir. Ayrıca mülakat yapılan erkekler arasında neredeyse tamamının küpeyi sol kulaa taktıı herhangi bir bilimsel dayanaı olmamakla birlikte toplum içinde erkeklerde sa kulaa takıldıı zaman gay olarak algılandıı ifade edilmitir. Bu tutumla ilgili olarak öyle bir deerlendirme yapılabilir: Tarihte çok çeitli toplumlarda küpenin özellikle erkeklerde sol kulaa takılmasıyla ilgili bilgiler ile günümüzdeki uygulama arasında bir paralelliin söz konusu olduu, bu balamda Hz. Muhammed'in de yüzük kullandıı ve yüzüünü sol elinin serçe parmaına taktıı anlaılmaktadır. Küpe takma sebebine gelince Niçin küpe takıyorsun? sorusuna % 48 gibi bir oranla deneklerin yaklaık yarısı farklı olmak için küpe taktıklarını ifade etmilerdir. % 28 oranında da karı cinse ilgi uyandırmak gibi bir nedenle küpe taktıklarını söylemilerdir. Bu cevaplar dorultusunda modernleen toplumda insanların görünürlükleriyle de kendilerini ifade edebilmek, karı cinsle iliki kurabilmek ve kimlik oluturabilmek çabası içinde oldukları sonucuna varabiliriz. Son olarak küpe takan erkeklerin bu durumuna karılık toplumda nasıl bir tepkiyle karılatıklarını Küpenizle herhangi toplu bir ibadete katıldınız mı ve herhangi bir problem yaadınız mı? ; ayrıca küpe takmalarına karı çıkanların genellikle kültürel açıdan mı yoksa dini açıdan mı karı çıktıkları verileri verilmitir. Deneklerin %32 si küpesiyle toplu bir ibadete katıldıını (Cuma namazı gibi) ancak herhangi bir problem yaamadıklarını, % 40 gibi bir oranla deneklerin küpelerini çıkarıp katıldıklarını ve % 28 nin de katılıp problem yaadıklarını ifade ettii görülmütür. Küpesini çıkarıp katılanların yaftalanma korkusuyla böyle davrandıkları, küpemle katıldım ve problem yaadım diyenlerin de herhangi fiziksel bir iddetle karılamadıklarını ancak kendilerine dalga geçer bir görüntüyle tepki gösterdikleri verilen ifadeler arasında tespit edilmitir. Karı çıkıların ise tablo 10 da gösterildii üzere % 48 gibi bir oranla kültürel, % 24 oranla dini ve % 28 oranla hem dini hem kültürel açıdan olduu görülmütür. Dini açıdan karı çıkanların bu fikrini herhangi dini bir delile dayandırmadan kültüre aykırı olan bir durumun dine de ters olabileceinin düünülmesinden hareketle böyle bir tepki verildii düünülürse büyük oranda bu duruma kültürdeki cinsiyet rolleri açısından karı çıkıldıı söylenebilir

17 Sonuç olarak bu aratırmada hızla modernleen ve önemli bir deiim süreci içinde olan Türk toplumunda insanların modern artlar içinde geleneksel deerleri, tutum ve davranıları terk edip deien artlara uyum salamaya çalıtıı görülmektedir. Bunun sonucunda eskiden beri süre gelen geleneksel yaam tarzları ve toplumsal cinsiyet rolleri de hızla deiime uramaktadır. Çalımada elde edilen veriler dorultusunda bu konuda aratırma yapacaklar için aaıdaki önerilerde bulunulabilir: Farklı eitim düzeyindeki örencilerin toplumsal cinsiyet görüleri saptanarak, örencilerin aldıkları eitimin örenciler üzerindeki etkisi incelenebilir. Kırsal ve kentsel bölgelerdeki kiiler karılatırılarak, toplumsal cinsiyet görüleri arasındaki farklılıklar incelenebilir. Dou ve batı illerindeki kiiler arasındaki toplumsal cinsiyet görüleri farklılıkları incelenebilir. Modernlikle birlikte sapkın davranıların artıı incelenebilir. Üniseks yaam tarzlarının sebep ve sonuçları incelenebilir. KAYNAKÇA ACKER, Joan (1992); From Sex Roles to Gendered Institutions, Contemporary Sociology, Vol. 21, No 5, pp AFYONCU, Erhan (2008). ah smail i bize Yavuz diye gösterdiler, Bugün Gazetesi, 13 Mayıs 2008 ALKAN, A. Turan (2012). Son ikaz: Yavuz küpe takmazdı arkadalar!, Zaman Gazetesi, 19 ubat 2012 Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi (1994). Küpe maddesi, Cilt 20, stanbul: Ana Yayıncılık ATAY, Tayfun (2012). Çin i Japon i: Cinsiyet ve Cinsellik Üzerine Antropolojik Deiniler, stanbul: letiim Yay. ATE, Süleyman (2008). Erkein küpe takması dinen sakıncalı mı?, Vatan Gazetesi, 17 Ocak 2008 ATKINSON C, Ernest R. (1995). Psikolojiye Giri, çev. K.Atalay ve ark., stanbul: Sosyal Yayınlar. BARDAKÇI, Murat (2010). Yavuz Sultan Selim in sandıımız bu resim aslında kimin?, Habertürk Gazetesi, 27 Austos 2007 BEÇENE, Maruf (2007). Unisex (Kokteyl) Hayatlar, Genç Dergisi, Austos 2007 BHASN, Kamla (2003). Toplumsal Cinsiyet Bize Yüklenen Roller, çev. K. Ay, stanbul: Kadın Dayanıma Vakfı Yayınları. ÇELK, Celalettin (2002). ehirleme ve Din, Konya: Çizgi Yay. DEMRBLEK, Sevda (2007). Cinsiyet Ayırımcılıının Sosyolojik Açıdan ncelenmesi, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, Cilt 44, Sayı 511, s DÖKMEN, Zehra Y. (2006). Toplumsal Cinsiyet Sosyal Psikolojik Açıklamalar, stanbul: Sistem Yay. EREN, Hasan ve ark. (1988). Türkçe Sözlük, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. et-tirmizi, Ebu sa Muhammed (t.y.). emâil-i erif, Cilt 1-2, sad. M.Sadık Aydın, 2. baskı, Ankara: Hilal Yay. GIDDENS, Anthony (1996). Mahremiyetin Dönüümü: Modern Toplumlarda Cinsellik, Ak ve Erotizm, çev..ahin, stanbul: Ayrıntı Yay. GIDDENS, Anthony (2000). Sosyoloji, çev. H.Özel, C.Güzel, Ankara: Ayraç Yay. HIRATA, Helena, F. Laborie, H. Le Doare ve D. Senotier (2009). Eletirel Feminizm Sözlüü, çev. G. Acar-Savran, stanbul: Kanat Kitap. KAITÇIBAI, Çidem (1979). nsan ve nsanlar: Sosyal Psikolojiye Giri, stanbul: Cem Ofset Matbaacılık KRMAN, M. Ali (2005a). Din ve Sekülerleme, Adana: Karahan Yayınları KRMAN, M. Ali (2005b). Din ve Elence Kültürü, KSÜ lahiyat Fakültesi Dergisi, Yıl 3, Sayı 6, Temmuz-Aralık 2005, s KRMAN, M. Ali (2011). Din Sosyolojisi Terimleri Sözlüü, 2. baskı, stanbul: Rabet Yay. KÖEKOLU, Aslıhan (2012). Erkekler, hangi aksesuarı neden takar?, Zaman Cumartesi, 21 Nisan 2012, s.4 MARALI, Sema (2012). Erkekler kadınlaıyor mu?, Kaynak: (http://www.haber7.com/haber/ /erkeklerkadinlasiyor-mu.php) [ ] Meydan Larousse Büyük Lügat ve Ansiklopedi (t.y.), Küpe maddesi, Cilt 12, stanbul: Sabah Yay. MISRA, Joya ve Leslie King (2010). Kadın, Toplumsal Cinsiyet ve Devlet Politikaları, Siyaset Sosyolojisi, Ankara: Phoenix Yay. s ÖZKARDELER, Batuhan (2008). Tarihin büyük küpe yalanı, Bugün Gazetesi, 13 Mayıs 2008 ÖZKÖK, Erturul (2006). Küpeli erkek rahatsız eder mi, Hürriyet Gazetesi, 15 Mart 2006 PAKSOY, Kadir (2005). Hz. Peygamber in Yüzüü ve Mührü, Bilimname, Yıl 3, Sayı VII-1, s PALA, skender (2007). Kılıcımızın Yaltırıı, Zaman Gazetesi, 11 Aralık

18 SCOTT, Joan W. (2007). Toplumsal Cinsiyet: Faydalı Bir Tarihsel Analiz Kategorisi, (Çev. Aykut Tunç Kılıç), stanbul: Agora Kitaplıı. TOKER, Müge Erdoan (2010). Toplumsal Cinsiyet Eitliinin Salanmasında Medya Okuryazarlıının Rolü, Yayımlanmamı Uzmanlık Tezi, Ankara: TC Babakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüü

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK UYGULAMASI

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

TOPLUMSAL CNSYET BALAMINDA MEKANSAL DAVRANI: YURT ODALARI SPATIAL BEHAVIOR IN CONTEXT OF GENDER: DORMITORY ROOMS engül YALÇINKAYA

TOPLUMSAL CNSYET BALAMINDA MEKANSAL DAVRANI: YURT ODALARI SPATIAL BEHAVIOR IN CONTEXT OF GENDER: DORMITORY ROOMS engül YALÇINKAYA Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 TOPLUMSAL CNSYET

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu ette tüketim endeksi, ekonomideki tüketim eilimlerini kartla yapılan tüketimi baz alarak incelemektedir. Bu nedenle, endeks

Detaylı

Yeim ÇELK. Ar. Gör. Dr., Akdeniz Üniversitesi letiim Fakültesi Halkla likiler ve Tanıtım Bölümü, yesimcelik@akdeniz.edu.tr.

Yeim ÇELK. Ar. Gör. Dr., Akdeniz Üniversitesi letiim Fakültesi Halkla likiler ve Tanıtım Bölümü, yesimcelik@akdeniz.edu.tr. TÜRKOLU, Nurçay (Yayına Hazırlayan) (2012). Medya ve Toplumsal Dönüüm: Seyirlik Cümbüler (1. Basım), stanbul: Parömen Yayıncılık, 428 s., ISBN: 978-605-5391-34-8. Yeim ÇELK Nurçay Türkolu nun yayına hazırladıı

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 7 Volume: 8 Issue: 7 Nisan 015 April 015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 107-9581 TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

Keywords: Gender, gender roles, patriarchy, Honour and shame, descent theory, kinship

Keywords: Gender, gender roles, patriarchy, Honour and shame, descent theory, kinship TOPLUMSAL CNSYET VE KTDAR: GÜNEYDOU ANADOLU BÖLGES NN TOPLUMSAL CNSYET DÜZEN GENDER AND POWER: THE SYSTEM OF GENDER IN SOUTHEASTERN ANATOLIA evket ÖKTEN Özet Toplumsal olarak kurulan toplumsal cinsiyet,

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU 14 Aralık 1960 tarihli ktisadi birlii ve Gelime Tekilat Anlamasının, özellikle 1b), 1 c), 3 a) ve 5 b) maddeleri uyarınca; 23 Eylül

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 KAVRAM HARTALARI LE NOT TUTMANIN LKÖRETM ÖRENCLERNN DNLEDN ANLAMA

Detaylı

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Hakan Berument Bilkent Üniversitesi Ankara Tel: + 32 266 2529 Faks: + 32 266 54 e-posta: berument@bilkent.edu.tr Mart 22 . Giri: 995 Meksika krizi

Detaylı

Son vergi düzenlemeleri ile ortaya çıkan fiyat indirimleri tüketiciye yansıtıldı mı?

Son vergi düzenlemeleri ile ortaya çıkan fiyat indirimleri tüketiciye yansıtıldı mı? Son vergi düzenlemeleri ile ortaya çıkan fiyat indirimleri tüketiciye yansıtıldı mı? Ercan Türkan (ercan.turkan@tcmb.gov.tr) Mayıs 2009 Özet ç talebin canlandırılabilmesi amacıyla Mart ayında bir dizi

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Türkiye de Hanehalkı

Türkiye de Hanehalkı gücü, gelir, harcama ve yoksulluk açısından Türkiye de Hanehalkı Zaf er Yükseler Er can Tür kan TÜSAD Küresel Ekonomiye Ent egrasyon Sürecinde Büyüme Semineri 21 Mart 2008, Ankara Sunum çerii* I - gücü

Detaylı

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR Öz yeterlik (self efficacy) Bandura nın Sosyal Örenme Kuramı nda dikkati çeken bir kavramdır. Öyleyse nedir öz yeterlilik? Öz Yeterlilik Bandura ya

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 FARKLI SPOR BRANINDAK ÜNVERSTE ÖRENCLERNN

Detaylı

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Download von www.bteu.de / Avrupali Türk Isadamlari Birligi Hannover / TAM Vakfi Yayinlari!" #"# Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Bu

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

Üretim irketleri daıtım irketleri ile itirak ilikisine girebilirler fakat kontrol oluturamazlar (Md. 3.c.1)

Üretim irketleri daıtım irketleri ile itirak ilikisine girebilirler fakat kontrol oluturamazlar (Md. 3.c.1) Elektrik Sektörünün Yeniden Yapılanması Sürecinde Daıtım Faaliyetlerinde Dikey Ayrıtırma zak Atiyas, Sabancı Üniversitesi 1 18 Nisan 2006 Üretim, iletim, daıtım ve perakende satı faaliyetlerinin birbirinden

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES DETERMINING ORAL HEALTH CONDITION AND HABITS OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS IN CENTRAL SVAS Ör.Gör. Dr.

Detaylı

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi INTOSAI KAMU KESMÇ KONTROL STANDARTLARI REHBER Özet Çeviri Baran Özeren Sayıtay Uzman Denetiçisi 2 Haziran 2004 Çevirenin Notu Denetim meslei ile ilgili kamu ve özel sektör organizasyonları, son yirmi

Detaylı

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE)

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) Yrd.Doç.Dr. Öznur Öztosun Yrd.Doç.Dr. Dolunay Akgül Barı *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

3. 27 I C C' C C (V B ' C ') C DC. EM1 Modeli I B C E (V B ' E ') E' r E ' I E

3. 27 I C C' C C (V B ' C ') C DC. EM1 Modeli I B C E (V B ' E ') E' r E ' I E 3. 27 3.2.2. EM2 Modeli EM2 modeli, bir bipolar tranzistordaki yük birikimi olaylarının temsil edildii birinci dereceden bir modeldir. Bu model, kısıtlı da olsa, frekans domeni ve geçici hal analizlerinin

Detaylı

AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s.

AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s. AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s. Bahadır GÜNE * Aynı kökten geldii üst sistem durumundaki bir standart

Detaylı

1. Satı ve Daıtım lemleri " # $ "!!

1. Satı ve Daıtım lemleri  # $ !! 1. Satı ve Daıtım lemleri " " " " " %& % ' (& " & ' ( Stok kartı ilemlerine girmeden pratik bir ekilde ilem ) " & * + (& ", ) (& Satı Fatura ilemlerinde bu alan tıklayarak veya F 2 - " '"(& ". / 0 " &

Detaylı

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006)

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006) DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (-2006) Zafer YÜKSELER Danıman 10 Austos 2007 1. Giri: hracat ve ithalat fiyat endekslerindeki farklı deiimler, yıllar itibariyle dı ticaret

Detaylı

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021 TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL Büyükdere Cad.No:173 I. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 I. Levent-stanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr stanbul, 11 Ekim 2004

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062 Avrupa Konseyi Proje No EC/1062!"#$ Projenin Adı Proje Alanı Türkiye de Yolsuzluun Önlenmesi çin Etik (TYEC) Türkiye Projenin Balangıç Tarihi 30 Kasım 2007 Finansman Avrupa Komisyonu (%90) ve Avrupa Konseyi

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 3 Haziran 2011

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 3 Haziran 2011 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 3 Haziran 2011 YEN GÖÇMENLK MEKÂNLARI OLARAK YEN KURULAN ÜNVERSTELER: ORDU ÜNVERSTES

Detaylı

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 02.01.2005 KATILIMCI YEREL YÖNETM ANLAYIINDA E-BELEDYECLN YER VE ÖNEM H.Burçin HENDEN Özet 21. yüzyılın yönetim felsefesi Verimlilik,

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 123-135 123 ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Mehmet Arif ÖZERBA Gazi Üniversitesi

Detaylı

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES ! "#$#%$#%&$#' #$$ ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES Ar. Gör. Burcu ÇABUK Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri Fakültesi lköretim Bölümü Okulöncesi Eitim Anabilim Dalı Öretim Elemanı

Detaylı

ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR. Fikret enses 1

ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR. Fikret enses 1 http://www.bagimsizsosyalbilimciler.org/yazilar_bsb/iktisattoplum28ocak04-senses.doc ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR Fikret enses 1 Üniversitelerimize ilikin yasal düzenleme tartımaları, özellikle

Detaylı

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur.

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur. AVUSTRALYA NIN YEN GÜNEY GALLER EYALET SAYITAYI PERFORMANS DENETM RAPORU Yıllık Raporlardan Hareketle Performansın Deerlendirilmesi: Sekiz Kuruluun Yıllık Raporlarının ncelenmesi (Özet Çeviri) Sacit Yörüker

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAA DAYALI ELEKTRK ÜRETMNE LKN YASAL DÜZENLEME VE DESTEKLER

JEOTERMAL KAYNAA DAYALI ELEKTRK ÜRETMNE LKN YASAL DÜZENLEME VE DESTEKLER JEOTERMAL KAYNAA DAYALI ELEKTRK ÜRETMNE LKN YASAL DÜZENLEME VE DESTEKLER 351 Saffet DURAK ÖZET Yıllarca 1926 tarihli ve 927 sayılı Sıcak ve Souk Maden Sularının stismarı ile Kaplıcalar Tesisatı Hakkında

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

Bu dönemde daha önce belirttiim gibi yatırımlarımızla ilgili almı olduumuz kararlarımızın yanı sıra;

Bu dönemde daha önce belirttiim gibi yatırımlarımızla ilgili almı olduumuz kararlarımızın yanı sıra; BORYAD / Aralık 2009 1. 2009, finansal anlamda fırtınalı bir yıldı. Kısaca iecam ın 2009 yılını deerlendirebilir misiniz? Öncelikli konularınız neler oldu, kârlılık hedefleriniz de büyük amalar görüldü

Detaylı

Türkiye de Ekonomik Aktivite çinde Yabancı Sermaye Payı

Türkiye de Ekonomik Aktivite çinde Yabancı Sermaye Payı TÜRKYE CUMHURYET MERKEZ BANKASI Türkiye de Ekonomik Aktivite çinde Yabancı Sermaye Payı Ercan TÜRKAN Danıman (ercan.turkan@tcmb.gov.tr) 19 Ocak 2005 çindekiler Sayfa No. Giri... 4 I. Kullanılan Metodoloji

Detaylı

r i = a i + b i r m + i

r i = a i + b i r m + i Endeks Modelleri William Sharpe tarafından gelitirilen tekli endeks modeli ve onu takip eden çoklu endeks modelleri, portföyün beklenen getirisi ve riskinin hesaplanması için gereken veri sayısını ciddi

Detaylı

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM BEYANI Kordsa Global Endüstriyel plik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.. (bundan böyle Kordsa Global veya irket diye anılacaktır) 01

Detaylı

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Kevser Baykara Pehlivan Mula Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü E-posta: baykara@mu.edu.tr ÖZ: Bu çalımada, Hacettepe

Detaylı

SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE

SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 çindekiler: Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu nda örtülü sermaye YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE Bilindii üzere, 21.06.2006 tarihli Resmi Gazete de

Detaylı

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA A STUDY ON LEARNING SYTLES OF VISUALLY IMPAIRED STUDENTS IN ACCORDANCE WITH CERTAIN VARIABLES Tazegül DEMR Ülker EN Özet

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi. Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr. Cilt: 2 Sayı: 3 Haziran 2011

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi. Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr. Cilt: 2 Sayı: 3 Haziran 2011 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 3 Haziran 2011 LKÖRETM TÜRKÇE DERS KTAPLARINDA ORTAYA ÇIKAN TOPLUMSAL CNSYET ROLLER

Detaylı

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER **

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** Yrd.Doç.Dr. Gürsan SARAÇ * **1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

AYDIN KESEN. ZMR TCARET BORSASI-Gazi Bulvarı No:2 35210 zmir, Tel: (0232) 425 13 70 (5 Hat), Fax: (0232) 484 29 54, www.itb.org.tr

AYDIN KESEN. ZMR TCARET BORSASI-Gazi Bulvarı No:2 35210 zmir, Tel: (0232) 425 13 70 (5 Hat), Fax: (0232) 484 29 54, www.itb.org.tr The Developments in Production and Trade of Biotech Cotton in Turkey and Traceability Türkiye de Biyoteknolojik Pamuk Üretim ve Ticaretindeki Gelimeler ve Biyoteknolojik pamukların zlenebilirlii Aydın

Detaylı

KÜRESEL YÜZYILDA YEN SOSYAL HAREKETLER VE TOPLUMSAL KATILIMIN TEVK EDC ARACI OLARAK YAZILI BASIN

KÜRESEL YÜZYILDA YEN SOSYAL HAREKETLER VE TOPLUMSAL KATILIMIN TEVK EDC ARACI OLARAK YAZILI BASIN Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 KÜRESEL YÜZYILDA

Detaylı

CUMHURYETN KURULUUNDAN GÜNÜMÜZE TÜRKYE DE HAYAT BLGS DERS PROGRAMLARININ GELM EVOLUTION OF THE SOCIAL STUDIES CURRICULUM FROM REPUBLIC TO PRESENT

CUMHURYETN KURULUUNDAN GÜNÜMÜZE TÜRKYE DE HAYAT BLGS DERS PROGRAMLARININ GELM EVOLUTION OF THE SOCIAL STUDIES CURRICULUM FROM REPUBLIC TO PRESENT CUMHURYETN KURULUUNDAN GÜNÜMÜZE TÜRKYE DE HAYAT BLGS DERS PROGRAMLARININ GELM EVOLUTION OF THE SOCIAL STUDIES CURRICULUM FROM REPUBLIC TO PRESENT Mustafa AHN Özet Bu çalımada cumhuriyet dönemi boyunca

Detaylı

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Hakan Berument Bilkent Üniversitesi Ankara Tel: + 312 266 2529 Faks: + 312 266 5140 e-posta: berument@bilkent.edu.tr Mart 2002 1. Giri: 1995 Meksika

Detaylı

ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI

ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI Edip ÖRÜCÜ (*) Sedat YUMUAK (**) Özet: Bu aratırmanın amacı kamu kurulularında verilen hizmet içi eitimin çalıanlar üzerindeki etkilerinin hangi faktörlere

Detaylı

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz 2006 YILLIK RAPORU: UYUTURUCU FYATLARINDA DÜÜ, YAKALAMALARDA ARTI Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz (23.11.2006, LZBON) Avrupa Uyuturucu ve Uyuturucu Baımlıı zleme Merkezi (EMCDDA), bugün

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

Etik lkeler. Genel lkelere likin Esaslar

Etik lkeler. Genel lkelere likin Esaslar Etik lkeler Genel lkelere likin Esaslar Genel lkeler Sermaye piyasası faaliyetlerinin, toplumsal ve ekonomik yararın artırılması, aracılık mesleinin saygınlıının korunması ve gelitirilmesi, dier aracı

Detaylı

- 422 - 1) Komisyon: lköretim 7 Türkçe Örenci Çalıma Kitabı, MEB Yayınları, Ankara,

- 422 - 1) Komisyon: lköretim 7 Türkçe Örenci Çalıma Kitabı, MEB Yayınları, Ankara, Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 4 Sayı: 19 Volume: 4 Issue: 19 Güz 2011 Fall 2011 www.sosyalarastirmalar.com 7. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRENC ÇALIMA

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume: 3 Issue: 12 Summer 2010

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume: 3 Issue: 12 Summer 2010 Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume: 3 Issue: 12 Summer 2010 VATANDALIK BLNC ÜZERNE: Ege Üniversitesi, letiim Fakültesi Örencilerinin Bilgi, Vatandalık

Detaylı

KONTROL SSTEMLER LABORATUARI

KONTROL SSTEMLER LABORATUARI YILDIZ TEKNK ÜNVERSTES ELEKTRK-ELEKTRONK FAKÜLTES KONTROL ve OTOMASYON MÜHENDSL BÖLÜMÜ KONTROL SSTEMLER LABORATUARI Doç.Dr. Haluk GÖRGÜN Ar.Gör. brahim ALIKAN Ar.Gör. Yavuz EREN STANBUL - 2010-1 - DiGiAC

Detaylı

OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES

OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES A STUDY ON THE DIFFICULTIES FACED BY PRESCHOOL TEACHERS IN THE PLANNING AND IMPLEMENTATION Doç. Dr.

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES

LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES Madde 1) TARAFLAR: LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES Bi taraftan, dier taraftan aaıda belirtilen iletme sorumluluu hizmetini üstlenen.. bu sözlemenin taraflarını olutururlar. Sözlemenin devam eden bölümlerinde

Detaylı

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE)

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 51-61 51 LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Adem ÖCAL G.Ü.G.E.F.

Detaylı

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 175-189 175 KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER Cengiz AHN Ahi Evran Üniversitesi

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

GYLEBLR SANAT BALAMINDA GELENEKSELDEN GÜNCELE SHIBORI TEKN UYGULAMALARI

GYLEBLR SANAT BALAMINDA GELENEKSELDEN GÜNCELE SHIBORI TEKN UYGULAMALARI T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNVERSTES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES TEKSTL BÖLÜMÜ TEKSTL ANASANAT DALI LSANS TEZ GYLEBLR SANAT BALAMINDA GELENEKSELDEN GÜNCELE SHIBORI TEKN UYGULAMALARI Gül Menet KIRMIZI Danıman Yard. Doç.

Detaylı

1946 BELEDYE SEÇMLER VE BU SEÇMLERDE KADIN SEÇMENLERN DURUMU. Kadir EKER ÖZET

1946 BELEDYE SEÇMLER VE BU SEÇMLERDE KADIN SEÇMENLERN DURUMU. Kadir EKER ÖZET 1946 Belediye Seçimleri ve Bu Seçimlerde Kadın Seçmenlerin Kadir EKER 1946 BELEDYE SEÇMLER VE BU SEÇMLERDE KADIN SEÇMENLERN DURUMU Kadir EKER ÖZET Ülkemizde demokratik gelimeler Merutiyetle balamı, Cumhuriyetle

Detaylı

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul TÜRK SANAYCLER VE ADAMLARI DERNE TÜSAD YÖNETM KURULU BAKANI ARZUHAN DOAN YALÇINDA IN BAHÇEEHR ÜNVERSTES GLOBAL LDERLK FORUMU AÇILI KONUMASI 11 Mayıs 2007 Bahçeehir Üniversitesi, stanbul Deerli katılımcılar,

Detaylı

YEN GELMELER IIINDA YÜKSEK ÖRETMDE YAPISAL DÖNÜÜMLER STRUCTURAL TRANSITIONS IN HIGHER EDUCATION UNDER THE LIGHT OF RECENT DEVELOPMENTS

YEN GELMELER IIINDA YÜKSEK ÖRETMDE YAPISAL DÖNÜÜMLER STRUCTURAL TRANSITIONS IN HIGHER EDUCATION UNDER THE LIGHT OF RECENT DEVELOPMENTS ! "#$#%$#%&$#' #$$ YEN GELMELER IIINDA YÜKSEK ÖRETMDE YAPISAL DÖNÜÜMLER STRUCTURAL TRANSITIONS IN HIGHER EDUCATION UNDER THE LIGHT OF RECENT DEVELOPMENTS smail GÜVEN Ankara Üniversitesi, Eitim Bilimleri

Detaylı

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES Yrd. Doç. Dr. Vedat SALAM* Yrd. Doç. Dr. Yüksel TERZ** Ör.Gör. Nurettin SAVA*** Naci MURAT**** Özet Üniversitelerde

Detaylı

haline gelmitir (Dicigil, 2007: 92). Tüm dünyada olduu gibi Türkiye de de obezite yaygınlıının arttıı bilinmektedir (Tam ve Çakır, 2012: 37).

haline gelmitir (Dicigil, 2007: 92). Tüm dünyada olduu gibi Türkiye de de obezite yaygınlıının arttıı bilinmektedir (Tam ve Çakır, 2012: 37). Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÇOCUKLUK ÇAI OBEZTESNN

Detaylı

ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER. Av. Sancar BAYAZIT GENEL SEKRETER YETKL K

ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER. Av. Sancar BAYAZIT GENEL SEKRETER YETKL K ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER YETKL K ÇMENTO ENDÜSTRS VERENLER SENDKASI Kuleli Sokak No: 14 Gaziosmanpaa / ANKARA / TÜRKYE Tel: +90 312 447 20 25 Faks: +90 312 447 85 17 E-Posta: genel@ceis.org.tr

Detaylı

Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri

Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri Seçkin TUNALILAR Doç. Dr. Onur DEMRÖRS ASELSAN A., Mikroelektronik, Güdüm ve Elektro-Optik Grubu, Görüntü leme Müdürlüü, 6, Akyurt, Ankara Orta Dou Teknik Üniversitesi,

Detaylı

E-Beyanname* *connectedthinking

E-Beyanname* *connectedthinking E-Beyanname* Neden E-beyanname? Maliye Bakanlıı, Tüm dünyada hızla gelien bilgi ilem teknolojilerinden yararlanmak, Vergi beyannameleri ile bildirim ve eklerinin hızlı, kolay bir ekilde beyanını salamak,

Detaylı

ÜNVERSTELERN GÖREVLER

ÜNVERSTELERN GÖREVLER ÜNVERSTELERN GÖREVLER VE YENDEN YAPILANMA Günümüz Türkiye sini gelecee taıyanlar i adamlarıdır. Ancak, i hayatının gayretleri Türkiye yi belli bir sınıra kadar ilerletebilir. Eer Türkiye, kaybettii bilimin

Detaylı

ALE HEKML UYGULAMASINDA PERFORMANS HESAPLAMA YÖNTEM. Sürüm 2.1

ALE HEKML UYGULAMASINDA PERFORMANS HESAPLAMA YÖNTEM. Sürüm 2.1 ALE HEKML UYGULAMASINDA PERFORMANS HESAPLAMA YÖNTEM Sürüm 2.1 Salık Bakanlıı Bilgi lem Daire Bakanlıı Mart.2007 ÇERK Dokümandaki Yenilikler...3 Sürüm 2.1 Yenilikleri...3 Sürüm 2.0 Yenilikleri...3 Amaç...4

Detaylı

2. Ara tırma Sahasının Konumu ve Co rafi Özellikleri

2. Ara tırma Sahasının Konumu ve Co rafi Özellikleri Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 34 Volume: 7 Issue: 34 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 KENTSEL ALANLARA GÖÇ EDEN KIRSAL NÜFUSUN

Detaylı

Giri. Yabancı, bugün gelen ve yarın giden deil; bugün gelen ve yarın kalandır. (Simmel)

Giri. Yabancı, bugün gelen ve yarın giden deil; bugün gelen ve yarın kalandır. (Simmel) Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ULUS AIRI GÖÇ

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı