Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 Menopoz sonrası hormon replasman tedavisinin solunum fonksiyonları üzerine olan etkileri Nurhan KÖKSAL 1, Alanur GÜVEN 2, Önder ÇELİK 3, Gürkan KIRAN 2, Hakan KIRAN 2, Hasan Çetin EKERBİÇER 4 1 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, 2 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Kahramanmaraş 3 İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Malatya 4 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Kahramanmaraş. ÖZET Menopoz sonrası dönemde kullanılan hormon replasman tedavisi (HRT) nin; başta kalp damar sistemi, meme dokusu, kemik dokusu, endometrium, menopozal semptomlar ve cinsellik üzerine olan etkileri oldukça iyi bilinmektedir. Ancak HRT nin solunum fonksiyonları üzerine olan etkileri konusunda oldukça az sayıda çalışma mevcuttur. Biz bu çalışmamızda menopoz sonrası kullanılan HRT nin solunum fonksiyonlarına olan etkisini değerlendirdik. Bu amaçla çalışmaya alınan postmenopozal kadınlar iki gruba randomize edildi. Birinci gruptaki hastalara (n= 32) HRT tedavisi olarak mg konjuge equine östrojen + 5 mg medroksiprogesteron asetat ve kontrol grubu olarak kabul edilen ikinci grup hastalara (n= 20) plasebo başlandı. Tüm olgulara tedavi başlamadan önce ve tedavinin üçüncü ayında aynı teknisyen tarafından solunum fonksiyon testleri (SFT) yapıldı. FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF ve PEF parametreleri karşılaştırıldı. Her iki grup yaş, menopoz yılı ve vücut kitle indeksi (VKİ) bakımından benzerdi (p> 0.05). FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF ve PEF değerleri açısından, HRT ile plasebo grubu karşılaştırıldığında, başlangıç ve üçüncü ay değerleri arasında anlamlı fark bulunmadı (p> 0.05). HRT grubu içinde PEF in başlangıç ve üçüncü ay değeri (4.42 ± 2.6 ve 4.84 ± 1.1) arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p= 0.023). Karşılaştırılan diğer SFT parametreleri arasında anlamlı fark gözlenmedi (p> 0.05). Sonuç olarak HRT kullanan postmenopozal kadınların SFT lerinde bir obstrüksiyon parametresi olarak kullanılan PEF artışı gözlemlenmiştir. Menopozla birlikte solunum fonksiyonlarında olan değişiklikleri ve HRT nin solunum fonksiyonlarına olan etkilerini ortaya koyacak geniş kapsamlı ve prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Menopoz, hormon replasman tedavisi, solunum fonksiyon testleri. SUMMARY The effects of hormone replacement therapy on pulmonary functions in postmenopausal women Koksal N, Guven A, Celik O, Kiran G, Kiran H, Ekerbicer HC Department of Chest Dieases, Faculty of Medicine, Kahramanmaraş Sütçü İmam University, Kahramanmaraş, Turkey. Yazışma Adresi (Address for Correspondence): Dr. Nurhan KÖKSAL, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, 46050, KAHRAMANMARAŞ - TURKEY Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2004; 52(3):

2 Menopoz sonrası hormon replasman tedavisinin solunum fonksiyonları üzerine olan etkileri Although the effects of hormone replacement therapy (HRT) used after the menopause on the cardiovascular system, bone tissue, mammary gland, endometrium, menopausal symptoms and sexuality has been well known, there are very few studies about the effects of HRT on the pulmonary functions. In this study, we evaluated the effects of HRT on the pulmonary functions. For this purpose the postmenopausal women were randomized into two groups, mg conjugated equine estrogens + 5 mg medroxyprogesterone acetate as a HRT was given to the group I (n= 32), and placebo was given to the control group. Pulmonary function tests (PFT) were performed to the all cases by same technician before and three months after the treatment. FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF and PEF parameters of the groups were compared. There were no statistically significant differences between the two groups considering the age, duration of the menopause and body mass index (BMI) (p> 0.05). There were no statistically significant differences between the groups considering FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC and FEF values of initial and the 3 rd months measurements (p> 0.05). But PEF levels of the HRT group were significantly different than the initial values three months after the treatment (4.42 ± 2.6 and 4.84 ± 1.1) (p= 0.023). There were no statistically significant differences between the other compared parameters of PFT. As a result among the PFT parameters of the postmenopausal women taking HRT, PEF that was used as on obstruction parameter was found elevated. So, we concluded that more detailed and prospective studies were needed about the effects of HRT on PFT. Key Words: Menopause, hormone replacement therapy, pulmonary function tests. Östrojen ve progesteron hormonlarının solunum sistemine olan etkileri nedeniyle genç ve üreme çağındaki kadınlarda, aynı yaş grubu erkeklere göre akciğer volüm, kapasite ve hava akım hızları farklılık göstermektedir. Aynı vücut ölçülerine sahip kadınların akciğerleri, erkeklerden küçük olmasına rağmen, kadınların zorlu ekspiratuar akım hızı (FEF) daha yüksektir. Bunun gibi zorlu vital kapasite (FVC), zorlu ekspirasyonun birinci saniyede atılan volümü (FEV 1 ), FEV 1 /FVC değerlerinin de genç kız ve kadınlarda, erkeklere oranla daha yüksek olduğu izlenmektedir (1). Kadınlarda, hava yolu ve bronşların davranışı seks hormonlarının sirkadiyan ritmine bağlı olarak da değişiklik göstermektedir. Üreme çağında menstrüel siklus ve ritm, oral kontraseptif kullanımı, gebelik, menopoz ve menopoz sonrası dönemde hormon replasman tedavisi (HRT) kullanan kadınlarda farklılık gözlenmektedir (1,2). Menopozla birlikte olan hipoöstrojenizm, postmenopozal semptomların ortaya çıkmasında ana nedendir. Menopozal semptomların tedavisinde, yalnız östrojen veya östrojen progesteron kombinasyonları tüm dünyada 1990 lı yıllardan beri yaygın biçimde kullanılmaktadır (3). Amerika Birleşik Devletleri (ABD) nde menopoz sonrası yaşları 50 ile 75 arası değişen kadınların yaklaşık %38 i postmenopozal dönemde HRT yi ya devamlı kullanmakta veya belli bir süre kullanmış durumda olup bu oran giderek artmaktadır (3). HRT kullanımının yaygınlaşması, potansiyel yarar ve yan etkilerini tartışmaya açmıştır (3,4). HRT kullanımının; ateş basması şikayetini geriletmesi, osteoporoz ve vertebra kırıklarını azaltması, LDL kolesterolde azalma, HDL kolesterolde artış, koroner kalp hastalığına yakalanmada primer koruma sağlaması, demans riskini azaltması, cinsellik üzerine olumlu etkilerinin olması ve kalın bağırsak kanseri riskini azaltması gibi etkileri çeşitli çalışmalarla ortaya konmuştur. Bunun yanında, kullanılan HRT tipiyle de ilişkili olmak üzere, kan trigliserid düzeyi artışı, primer pulmoner hipertansiyon, derin ven trombozu ve pulmoner emboli riskinde artış, safra kesesi hastalıkları görülme sıklığında artış ve uzun süre HRT kullanımı ile meme kanseri görülme sıklığında artma tedavinin önemli yan etkileridir. HRT nin kan basıncı, şişmanlık ve endometrial kanser gelişimi üzerine herhangi bir etkisi yoktur (3,5,6). Biz bu çalışmamızda HRT nin akciğerler üzerine olan etkilerinden, solunum fonksiyon testleri (SFT) üzerine olan etkisini değerlendirmeyi amaçladık. MATERYAL ve METOD Hastanemiz menopoz kliniğine Mayıs 2002 ile Ekim 2003 tarihleri arasında başvuran, postmenopozal kadınlar çalışmaya alındı. Tüm hastaların menopozda oldukları serum FSH, LH ve estradiol (E2) düzeyleri ile doğrulandı. Hikayesinde daha önceden geçirilmiş veya var olan akciğer hastalığı, koroner kalp hastalığı ve kalp yetmezliği, diyabet ve diğer sistemik hastalığı olanlar, Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2004; 52(3):

3 Köksal N, Güven A, Çelik Ö, Kıran G, Kıran H, Ekerbiçer HÇ. daha önceden HRT kullanmış olanlar ve sigara içenler çalışma dışı bırakıldı. Tüm hastaların yaşı, doğal veya cerrahi menopoz olup olmadığı, menopoz süresi, boy, ağırlık ve vücut kitle indeksi (VKİ) kaydedildi. VKİ, vücut ağırlığının vücut yüzeyine oranı ile hesaplandı. VKİ 40 kg/m 2 ve üzeri olanlar morbid obez kabul edilerek çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya toplam 80 postmenopozal kadın alındı. Olgular randomize olarak iki gruba bölündü. Birinci grup hastalara (n= 40) HRT olarak mg konjuge equine östrojen + 5 mg medroksiprogesteron asetat başlandı. Kontrol grubu (n= 40) olarak değerlendirilen hastalara plasebo verildi. Tüm hastalara aynı teknisyen tarafından akım duyarlı kuru spirometri cihazı (Sensormedics Vmax 20C Kaliforniya, ABD) ile SFT yapıldı. Ölçümler Amerikan Toraks Derneği nin kurallarına uygun olarak HRT başlamadan ve tedavinin üçüncü ayında yapıldı (7). SFT parametrelerinden FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, maksimum ekspirasyon ortası akım hızı (FEF ) ve zirve akım hızı (PEF) çalışmada değerlendirmeye alındı. İstatistiksel Analiz Çalışmada elde edilen veriler ortalama ± standart sapma olarak verildi. Grupların karşılaştırması nonparametrik testler ile yapıldı. Gruplar içi HRT öncesi ve sonrası SFT parametrelerinin karşılaştırmasında Wilcoxon Signed Ranks testi kullanıldı. Gruplar arası karşılaştırmada ise Mann-Whitney testi kullanıldı. p değeri 0.05 den küçük değerler anlamlı olarak kabul edildi. Tüm işlemler bilgisayar ortamında ve SPSS 10.0 paket programı kullanılarak yapıldı. BULGULAR Çalışmaya alınan olgulardan, postmenopozal HRT alan gruptan 32, kontrol grubundan 20 hasta protokolü tamamlayıp ilk ve üçüncü ay SFT lerini yaptırdı. Tablo 1 de bu olgulara ait demografik veriler görülmektedir. Her iki grup arasında yaş, menopoz süresi ve VKİ bakımından istatistiksel olarak fark yoktu (p> 0.05). Her iki grubun VKİ değeri 30 kg/m 2 nin üzerinde idi (sırasıyla ± 6.63 ve ± 5.89). Her iki grubun ilk ve üçüncü ay SFT parametreleri Tablo 2 de görülmektedir. HRT grubu ile kontrol grubunun çalışma başlangıcındaki FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF ve PEF değerleri arasında istatistiksel olarak fark yoktu (p değeri sırasıyla 0.469, 0.560, 0.763, ve 0.598). HRT ve plasebo verilen grupların SFT parametreleri üç ay sonra tekrar değerlendirildi. Üçüncü ay SFT parametreleri iki grup arasında ve grupların kendi içinde ilk SFT leri ile değerlendirildi. HRT grubu ile kontrol grubu üçüncü ay FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF ve PEF değerleri arasında yine istatistiksel fark bulunmadı (p değeri sırasıyla 0.150, 0.072, 0.706, 0,094 ve 0.271). HRT grubunda başlangıç ve üçüncü ay FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC ve FEF değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsızken (p değeri sırasıyla 0.092, 0.119, ve 0.279), PEF değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p= 0.023) (Şekil 1). Plasebo verilen grupta başlangıç ve üçüncü ay FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF ve PEF ölçümleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı (p değeri sırasıyla 0.732, 0.388, 0.916, ve 0.225). Tablo 1. HRT grubu ile kontrol grubu hasta özellikleri. HRT grubu Kontrol grubu (n= 32) (n= 20) p Yaş ± ± Menopoz tipi Doğal menopoz Cerrahi menopoz Menopoz süresi 3.48 ± ± VKİ (kg/m 2 ) ± ± Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2004; 52(3):

4 Menopoz sonrası hormon replasman tedavisinin solunum fonksiyonları üzerine olan etkileri Tablo 2. Grupların SFT parametrelerinin karşılaştırılması. HRT grubu (n= 32) Plasebo (n= 20) Grup I-II Önce Sonra p Önce Sonra p p FVC (L) 2.96 ± ± ± ± %FVC ± ± ± ± FEV 1 (L) 2.40 ± ± ± ± %FEV ± ± ± ± FEV 1 /FVC ± ± ± ± FEF ± ± ± ± %FEF ± ± ± ± PEF 4.42 ± ± ± ± %PEF ± ± ± ± Başlangıç PEF HRT sonrası PEF* * p= Şekil 1. HRT grubunda başlangıç ve üçüncü ay PEF değeri. TARTIŞMA Bu randomize ve prospektif çalışmada, HRT kullanımı ile FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF ve PEF parametrelerinin hepsinde ilk ölçüme göre üçüncü ay değerinde artış görülmüş, ancak sadece PEF değerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Plasebo verilen grupta ise başlangıç ve üçüncü ay değerleri arasında bir değişiklik izlenmemiştir. HRT grubu ile plasebo grubu karşılaştırıldığında aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Östrojen ve progesteronun solunum sistemi üzerine daha farklı etkileri de bildirilmiştir. Progesteronun solunum stimülasyonu yapıcı etkisi ve dolayısıyla CO 2 düşüklüğü, obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda apne-hipopne indeksini Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2004; 52(3):

5 Köksal N, Güven A, Çelik Ö, Kıran G, Kıran H, Ekerbiçer HÇ. düşürücü etkisi bildirilmiştir. Bunun yanında postmenopozal kullanılan östrojen ve progesteron genioglossal kas EMG aktivitesini arttırıp, üst solunum yolu direncini düşürerek uyku apne sendromunun görülme sıklığını azalttığı bildirilmektedir (8-11). Daha önce yapılan sınırlı sayıdaki çeşitli çalışmalarda postmenopozal kullanılan HRT (östrojen veya östrojen progesteron kombinasyonu) ile daha az bronş obstrüksiyonu görüldüğü bildirilmiştir (8,12,13). Bazı çalışmalarda ise HRT olarak kullanılan östrojenin bronkokonstrüksiyona ve ağır obstrüktif hava yolu hastalığına yol açtığı bildirilmiştir (14,15). Carlson ve arkadaşları premenopozal dönemde östrojen ve progesteron kullanımının solunum fonksiyonlarını arttırdığı fikrinden yola çıkarak, 65 yaş ve üzeri 2353 postmenopozal ve HRT kullanan kadınlara SFT yapmışlar; HRT kullanmayanlara göre daha yüksek FVC ve FEV 1 değeri ve daha az obstrüksiyona rastlamışlardır (12). Pata ve arkadaşları üç farklı HRT rejiminin SFT üzerine yaptığı etkileri karşılaştırdıkları çalışmalarında, araştırılan HRT rejimlerinin hepsinin FVC ve FEV 1 değerinde başlangıca göre anlamlı derecede artış yaptığını saptamışlardır. HRT rejimleri arasında SFT üzerine olan etkileri açısından bir fark bulmamışlardır (13). Aynı şekilde retrospektif olarak farklı HRT rejimlerinin SFT üzerine olan etkileri kıyaslandığında, FEV 1 de en çok artış östrojen progesteron kombinasyonu içeren rejimde saptanırken, en az artış yalnız östrojen kullanılan rejimde bulunmuştur (12). Bizim çalışmamızda HRT grubunda üçüncü ay FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF ve PEF ölçümleri başlangıç ölçümlerine ve plasebo grubu üçüncü ay değerlerine göre daha yüksek bulunmuştur. Ancak bu artışlar içerisinde sadece bir obstrüksiyon parametresi olarak kullanılan PEF değerleri arasında anlamlı fark kaydedilmiştir. PEF değerinin, bireyin kas gücü, efor kapasitesi ve SFT ye uyumu ile yakından ilişkili olduğu unutulmamalıdır. Östrojen ve progesteronun kas iskelet sistemi üzerine olumlu etkileri olduğu bilinmektedir (3,5,12,16-20). Östrojen ve progesteron kas gücünü, fonksiyonunu ve miyoblast gelişimini olumlu yönde etkilemektedir. Bronşiyal düz kaslarda relaksasyon yaptığı da düşünülmektedir (17). Aynı zamanda HRT nin kemiklerde mineralizasyon üzerine olan olumlu etkilerinden dolayı, omurganın toraks üzerine yapmış olduğu baskıyı da azalttığı, bunun sonucunda da total akciğer kapasitesinde ve FVC de artış sağladığı öne sürülmüştür (20). HRT nin akciğer fonksiyonlarına olan etkilerinden hava yolu obstrüksiyonuna olan olumlu etkisi, total akciğer kapasitesindeki artışa bağlı gelişen vital kapasitedeki artıştan daha ön plandadır (12). Bu konuda yapılan benzer çalışmalarda gözlenen, özellikle obstrüksiyon parametrelerinde olan artış, total akciğer kapasitesindeki artıştan daha fazladır (12,21,22). Hasta sayımızın az olması belki üçüncü ay FVC, FEV 1, FEV 1 /FVC, FEF ölçümleri ile başlangıç değerleri arasında olan artışın istatistiksel olarak anlamsız olmasında etkili olmuş olabilir. PEF deki artışın, uygulanan HRT rejiminin hem bronşlar üzerine olan etkileri, hem de kas iskelet sistemine olan etkilerinin birleşmesinden dolayı istatistiksel olarak anlamlı olduğu düşünülmektedir. Ayrıca tekrarlayan ölçümlerde özellikle PEF değeri için SFT manevralarına olan hasta uyumunun da katkısı olabileceği unutulmamalıdır. HRT rejimlerinin akciğer fonksiyonlarına olan etkileri, HRT nin sistemik etkileri içerisinde az bilineni ve üzerinde az çalışılanıdır. Bu nedenle bu konuda geniş kapsamlı ve uzun süre takip gerektiren çalışmalara ihtiyaç vardır. Sonuç olarak, bizim çalışmada HRT olarak kullanılan östrojen ve progesteron kombinasyonu ile PEF değerinde artış izlenmiştir. HRT kullanımı ile bir obstrüksiyon parametresi olarak kullanılan PEF değerindeki artışın istatistiksel olarak anlamlı olması, HRT nin hava yollarına olan etkisinin yanında, bronş düz kaslarını da içine alan kas iskelet sistemi üzerine olumlu etkilerinin olduğunu düşündürtmektedir. KAYNAKLAR 1. Becklake MR. Gender differences in airway behaviour (physiology) over the human lifespan. In: Buist S, Mapp CE (eds). Respiratory Diseases in Women. European Respiratory Monograf Monograph 25, 2003: Bilancia R, Caputo G, Posca A, et al. CO diffusing capacity (DLCO) during menstruation cycle. Chest 1996; 110 (Suppl 4): Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2004; 52(3):

6 Menopoz sonrası hormon replasman tedavisinin solunum fonksiyonları üzerine olan etkileri 3. Nelson HD, Humphrey LL, LeBlanc E, et al. Postmenopausal Hormone Replacement Therapy for the Primary Prevention of Chronic Conditions: A Summary of the Evidence for the U.S. Preventive Services Task Force. AHRQ Web site August 21, 2002 (www.preventiveservices.ahrq.gov). 4. Goshman L. Postmenopausal hormone replacement therapy ongoing evaluation of benefits and risks. Pharmacotherapy Perspectives 2001: Rossouw JE, Anderson GL, Prentice RL, et al (Writing Group for the Women s Health Initiative Investigators). Risks and benefits of estrogen plus progestin in healthy postmenopausal women. JAMA 2002; 288: Morse JH, Horn EM, Barst RJ. Hormone replacement therapy a possible risk factor in carriers of familial primer pulmonary hypertension. Chest 1999; 116: American Thoracic Society. Standardization of spirometry 1994 update. Am J Crit Care Med 1995; 152: Saaresranta T, Polo O. Hormones and breathing. Chest 2002; 122: Pickett CK, Regensteiner JG, Woodard WD, et al. Progestin and estrogen reduce sleep-disordered breathing in postmenopausal women. J Appl Physiol 1989; 66: Cistulli PA, Barnes DJ, Grunstein RR, et al. Effect of short term hormone replacement in the treatment of obstructive sleep apnoea in postmenopausal women. Thorax 1994; 49: Keefe DL, Watson R, Naftolin F. Hormone replacement therapy may alleviate sleep apnea in menopausal women: A pilot study. Menopause 1999; 6: Carlson CL, Cushman M, Enright PL, et al. Hormone replacement therapy is associated with higher FEV 1 in elderly women. Am J Respir Crit Care Med 2001; 163: Pata O, Atis S, Utku Oz A, et al. The effects of hormone replacement therapy type on pulmonary functions in postmenopausal women. Maturitas 2003; 46: Lange P, Parner J, Prescott E, et al. Exogenous female sex steroid hormones and risk of asthma and asthma-like symptoms: A cross sectional study of the general population. Thorax 2001; 56: Collins LC, Peiris A. Bronchospasm secondary to replacement estrogen therapy. Chest 1993; 104: Baraldo S, Saetta M. Sex differences in airway anatomy over human lifespam. In: Buist S, Mapp CE (eds). Respiratory Diseases in Women. European Respiratory Monograf Monograph 25, 2003: Heikkinen J, Kyllonen E, Kurttila ME, et al. HRT and exercise: Effects on bone density, muscle strength and lipid metabolism. A placebo controlled 2-year prospective trial on two estrogen-progestin regimens in healthy postmenopausal women. Maturitas 1997; 26: Sarwar R, Beltran N, Rutherford OM. Changes in muscle strength, relaxation rate and fatiguability during the human menstrual cycle. J Physiol 1996; 493: Kahlert S, Grohe C, Karas RH, et al. Effects of estrogen on skeletal myoblast growth. Biochem Biophys Res Commun 1997; 232: Nguyen TV, Jones G, Sambrook PN, et al. Effects of estrogen exposure and reproductive factors on bone mineral density and osteoporotic fractures. J Clin Endocrinol Metab 1995; 80: Derimanov GS, Oppenheimer J. Exacerbation of premenstrual asthma caused by an oral contraceptive. Ann Allergy Asthma Immunol 1998; 81: Brutsaert TD, Spielvogel H, Caceres E, et al. Effect of menstrual cycle phase on exercise performance of highaltitude native women at 3600 m. J Exp Biol 2002; 205: Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2004; 52(3):

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları E. Sevil Akkurt, Özlem D. Birben, Şerife S. Bozbaş, Elif Küpeli, Serdar Demirtaşoğlu,

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir?

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? 86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? A) Angajman B) Pelvik girimden geçiş C) Orta pelvise giriş D) Pelvik çıkım düzlemine giriş E) Omuz

Detaylı

MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ

MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ Dr. Mürvet YILMAZ BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ KADINLARDA HT Yaşlanma ile birlikte kan basıncında artış görülür. Erişkin kadınların %25 Postmenopozal

Detaylı

Pulmoner Hipertansiyon Ayırıcı Tanısında Solunum Fonksiyon Testleri Spirometri

Pulmoner Hipertansiyon Ayırıcı Tanısında Solunum Fonksiyon Testleri Spirometri Pulmoner Hipertansiyon Ayırıcı Tanısında Solunum Fonksiyon Testleri Spirometri Doç. Dr. Funda Coşkun Uludağ Üniversitesi Göğüs Hastalıkları 1. Ulusal ADHAD Kongresi 26-29 Mayıs 2016 Kıbrıs Amaç Solunum

Detaylı

MENAPOZ DÖNEMİ MENAPOZ DÖNEM VE HORMONLAR

MENAPOZ DÖNEMİ MENAPOZ DÖNEM VE HORMONLAR MENAPOZ DÖNEMİ VE HORMONLAR DR.ALEV ÖKTEM Menapozun Nedeni Overlerdeki oositlerin üreme yaşlanması sırasında ovülasyon ve atrezi nedeniyle tükenmesidir Kronolojik yaş üreme yaşlanmasının tespiti için çok

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Doç Dr Tunçalp Demir SFT-SINIFLANDIRMA A-)Spirometrik inceleme 1. Basit spirometri 2. Akım-volüm halkası a)maksimal volenter ventilasyon (MVV) b)reversibilite c)bronş provokasyonu

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

Koroner Arter Greflemesi Ameliyatından Önce ve Sonra Solunum Fonksiyon Testleri

Koroner Arter Greflemesi Ameliyatından Önce ve Sonra Solunum Fonksiyon Testleri Koroner Arter Greflemesi Ameliyatından Önce ve Sonra Solunum Fonksiyon Testleri Ahmet ERGÜN*, Mustafa ŞIRLAK** * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı, ** Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 25 (1)11-15, 2003 11

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 25 (1)11-15, 2003 11 ARAŞTIRMALAR Aygen, (Research Özçelik, Reports) Başbuğ KESİNTİLİ VE KESİNTİSİZ OLARAK VERİLEN ESTROGEN REPLASMAN TEDAVİSİNİN SEX HORMON BAĞLAYICI GLOBULİN VE ANDROGEN DÜZEYLERİNE ETKİSİ The effect of cyclic

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Olgularda Tiroid Fonksiyonları

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Olgularda Tiroid Fonksiyonları Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Olgularda Tiroid Fonksiyonları Aydanur EKİCİ*, Hatice KELEŞ**, Mehmet EKİCİ*, A. Füsun KALPAKLIOĞLU*, Emel BULCUN*, Ali KARLIDAĞ*, Volkan ALTINKAYA* * Kırıkkale

Detaylı

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 SUNUM KAPSAMI Niçin KMY yaparız? Hangi yöntemi kullanırız? KMY sonuçlarını nasıl değerlendirmemiz gerekir? Kırık

Detaylı

UYKU. Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya...

UYKU. Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya... UYKU Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya... Sırça tastan sihirli su içilir, Keskin Sırat koç üstünde geçilir, Açılmayan

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Reprodük>f Endokrinoloji ve İnfer>lite

Detaylı

Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki

Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki Ayşe Ağbaş 1, Emine Sönmez 1, Nur Canpolat 1, Özlem Balcı Ekmekçi 2, Lale Sever 1, Salim Çalışkan 1 1. İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI

BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI Bariatrik ameliyatlar sadece kilo kaybı sağlayarak fiziksel değişim sağlamazlar, asıl önemli olan kilo kaybı sonrası vücudumuz için bu 7 önemli

Detaylı

Astımlı Hastalarda ve Sağlıklı Kişilerde Dispne Düzeyinin Karşılaştırılması

Astımlı Hastalarda ve Sağlıklı Kişilerde Dispne Düzeyinin Karşılaştırılması Özgün araştırma Astımlı ve Sağlıklı Kişilerde Dispne Düzeyi Astımlı Hastalarda ve Sağlıklı Kişilerde Dispne Düzeyinin Karşılaştırılması Hazal Sonbahar 1, Deniz İnal İnce 1, Melda Sağlam 1, Naciye Vardar

Detaylı

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Johanna M. Geleijnse,* Cees Vermeer,** Diederick E. Grobbee, Leon J. Schurgers,** Marjo H. J. Knapen,**

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Deniz İNAL İNCE, Nur TUNALI, Sema SAVCI, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, ANKARA

Detaylı

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES by Didem Öztürk B.S., Geodesy and Photogrammetry Department Yildiz Technical University, 2005 Submitted to the Kandilli Observatory and Earthquake

Detaylı

BAYAN SPORCULARDA MENSTRUASYONUN SÜRAT VE DAYANIKLILIĞA ETKİSİ

BAYAN SPORCULARDA MENSTRUASYONUN SÜRAT VE DAYANIKLILIĞA ETKİSİ SBD,(4)4,1993 3-9 Spor Bilimleri BAYAN SPORCULARDA MENSTRUASYONUN SÜRAT VE DAYANIKLILIĞA ETKİSİ ÖZET Rezzan ÖZDEMİR*, Selçuk KÜÇÜKOĞLU** Bu çalışmada, bayan sporcularda, menstruasyonun sürat ve dayanıklılık

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

ÇORUM HİTİT ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ NDE HEMODİYALİZ KATETER ENFEKSİYONLARI

ÇORUM HİTİT ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ NDE HEMODİYALİZ KATETER ENFEKSİYONLARI ÇORUM HİTİT ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ NDE HEMODİYALİZ KATETER ENFEKSİYONLARI DERYA YAPAR, ÖZLEM AKDOĞAN, İBRAHİM DOĞAN, FATİH KARADAĞ, NURCAN BAYKAM AMAÇ Kateter ile ilişkili enfeksiyonlar,

Detaylı

Halı Mağazası Çalışanlarında Solunumsal Yakınmalar ve Solunum Fonksiyon Testleri #

Halı Mağazası Çalışanlarında Solunumsal Yakınmalar ve Solunum Fonksiyon Testleri # Halı Mağazası Çalışanlarında Solunumsal Yakınmalar ve Solunum Fonksiyon Testleri # Sibel ÖZKURT*, Fatma FİŞEKÇİ*, Sevin BAŞER*, Remzi ALTIN*, Beyza AKDAĞ** * Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

MEME KANSERİNDE YÜKSEK RİSK TANIMI

MEME KANSERİNDE YÜKSEK RİSK TANIMI MEME KANSERİNDE YÜKSEK RİSK TANIMI DOÇ DR GÜL DAĞLAR ANEAH GENEL CERRAHİ MEME ENDOKRİN CERRAHİSİ KLİNİĞİ Prof Dr Lale Atahan Risk nedir? Absolut risk Belli bir sürede belli bir hastalığın bir olguda gelişme

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı

SĠSTEMĠK ĠZOTRETĠNOĠN TEDAVĠSĠ ALAN AKNE VULGARĠSLĠ HASTALARDA SERUM B12 VE FOLĠK ASĠT DÜZEYLERĠ

SĠSTEMĠK ĠZOTRETĠNOĠN TEDAVĠSĠ ALAN AKNE VULGARĠSLĠ HASTALARDA SERUM B12 VE FOLĠK ASĠT DÜZEYLERĠ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ATATÜRK EĞĠTĠM VE ARAġTIRMA HASTANESĠ DERĠ VE ZÜHREVĠ HASTALIKLARI KLĠNĠĞĠ SĠSTEMĠK ĠZOTRETĠNOĠN TEDAVĠSĠ ALAN AKNE VULGARĠSLĠ HASTALARDA SERUM B12 VE FOLĠK ASĠT DÜZEYLERĠ UZMANLIK

Detaylı

Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul

Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği Giriş ve Amaç

Detaylı

MENSTRUALOÖNGÜNÜN VE ORAL SU ALıMıNıN TOTAL VÜCUT SUYU VE VÜCUT KOMPOZiSYONU ÜZERiNE ETKisi:

MENSTRUALOÖNGÜNÜN VE ORAL SU ALıMıNıN TOTAL VÜCUT SUYU VE VÜCUT KOMPOZiSYONU ÜZERiNE ETKisi: Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2003,14 (4),144-161 MENSTRUALOÖNGÜNÜN VE ORAL SU ALıMıNıN TOTAL VÜCUT SUYU VE VÜCUT KOMPOZiSYONU ÜZERiNE ETKisi: BiYOELEKTRiK impeoans ANALizi Tahir

Detaylı

HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi

HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2003,14 (2), 83-91 HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Ummuhan BAŞ ASLAN, Ayşe L1VANELlOGLU Hacettepe Üniversitesi,

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Sema SAVCI, Deniz İNAL İNCE, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

BONE AND GYNECOLOGIST

BONE AND GYNECOLOGIST BONE AND GYNECOLOGIST Dr. Fatih DURMUŞOĞLU 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 1. Çeyrek 3. Çeyrek Doğu Batı Kuzey SANTRAL SİNİR SİSTEMİ UYKU, HAFIZA, ALGILAMA SICAK BASMALARI MEME KARDİYOVASKÜLER SİSTEM UROGENİTAL

Detaylı

Hava Yolu Obstrüksiyonunu Gösteren Ölçütler

Hava Yolu Obstrüksiyonunu Gösteren Ölçütler Hava Yolu Obstrüksiyonunu Gösteren Ölçütler Uğur GÖNLÜGÜR, Arzu MİRİCİ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ÇANAKKALE ÖZET Astım ve kronik obstrüktif akciğer

Detaylı

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL İdeal Bariatrik Cerrahi Kriterleri Ne Olmalıdır? 1. Düşük komplikasyon riski olmalı 2. Etkili kilo kaybı olmalı 3. Teknik olarak kolay uygulanabilmeli

Detaylı

ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans.

ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans. Spor Bilimleli Dergisi Hacettepe f. ofsport SCİences 2000, 11 (1-2-3-4), 56-63 KREATiN YÜKLEMENiN DÜZ VE SLALOM KOŞULARıNDA, SPRiNT PERFORMANSı ÜZERiNE ETKiSi Asaf ÖZKARA *, Rüştü GÜNER**Burak KUNDURACIOGlU*

Detaylı

Postmenopozal hormon replasman (yerine koyma) tedavisi ve kardiyovasküler sistem Postmenopausal hormone replacement therapy and cardiovascular system

Postmenopozal hormon replasman (yerine koyma) tedavisi ve kardiyovasküler sistem Postmenopausal hormone replacement therapy and cardiovascular system 32 Postmenopozal hormon replasman (yerine koyma) tedavisi ve kardiyovasküler sistem Postmenopausal hormone replacement therapy and cardiovascular system Dr. Aylin Yıldırır Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TANISI ALAN HASTALARDA UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUĞUN BELİRLENMESİ Burcu DOĞAN Hemşirelik Programı YÜKSEK LİSANS

Detaylı

Genetik Yüksek Riskli Kişilere Klinik Yaklaşım

Genetik Yüksek Riskli Kişilere Klinik Yaklaşım Genetik Yüksek Riskli Kişilere Klinik Yaklaşım Dr.Cem YILMAZ İtalyan Hastanesi Meme Merkezi SENATURK - Meme Bilimi Akademisi EAoS European Academy of Senology Önsöz * Onkologlar, ellerinde yeterli genetik

Detaylı

AKCİĞER VOLÜMLERİ Sema Umut. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD

AKCİĞER VOLÜMLERİ Sema Umut. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD AKCİĞER VOLÜMLERİ Sema Umut İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD VOLÜM VE KAPASİTELER Akciğerin tek kompartmanlarına volüm birden fazla kompartmanlarına kapasite denir AKCİĞER VOLÜMLERİ

Detaylı

Farkl Hormon Replasman Tedavi fiekillerinin Postmenopozal Kad nlarda Serum Lipid Lipoprotein Düzeyleri ve Enflamasyon Belirteçleri Üzerine Etkileri

Farkl Hormon Replasman Tedavi fiekillerinin Postmenopozal Kad nlarda Serum Lipid Lipoprotein Düzeyleri ve Enflamasyon Belirteçleri Üzerine Etkileri CLINICAL STUDY Farkl Hormon Replasman Tedavi fiekillerinin Postmenopozal Kad nlarda Serum Lipid Lipoprotein Düzeyleri ve Enflamasyon Belirteçleri Üzerine Etkileri Levent AKMAN 1, Murat ULUKUfi 1, Hamza

Detaylı

AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ

AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe,. ofsport Sciences 2000, 11 (1-2-3-4), 47-55 AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ SONRASı insülin VE KAN GliKOZ DEGERlERiNiN incelenmesi Cüneyt AYDIN". Kadir GÖKDEMIR"", ıbrahim

Detaylı

Hışıltılı Çocuk. Ne zaman astım diyelim?

Hışıltılı Çocuk. Ne zaman astım diyelim? Pediatrik Astım Hışıltılı Çocuk Ne zaman astım diyelim? Prof. Dr. Hasan YÜKSEL 2. Puader Kongresi 2013, Antalya Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji Bilim Dalı ve Solunum Birimi hyukselefe@hotmail.com

Detaylı

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER.

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER. EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER FİZYOLOJİ BİLİM DALI NIN BİR ALT DİSİPLİNİDİR. FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN (ANTRENMAN) DÖNEMDEKİ STRES SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Akut Atağında Reversibl Hiperkapni

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Akut Atağında Reversibl Hiperkapni Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Akut Atağında Reversibl Hiperkapni Özkan KIZKIN*, Süleyman Savaş HACIEVLİYAGİL*, Hakan GÜNEN*, Saim YOLOĞLU** * İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi Ayşe GÜNER*, Nazlı ATAK* * Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Yüksek Okulu, ANKARA ÖZET Bu çalışma, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)

Detaylı

MALATYA İL MERKEZİNDEKİ 35 YAŞ VE ÜZERİ KADINLARDA MENOPOZ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

MALATYA İL MERKEZİNDEKİ 35 YAŞ VE ÜZERİ KADINLARDA MENOPOZ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 3, Article Number: 1B0008 MEDICAL SCIENCES Received: November 2008 Accepted: June 2009 Series : 1B ISSN : 1308-7312 2009

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması (SALTurk) 2007 Türk Hipertansiyon Prevalans

Detaylı

Çocuktan Erişkine Astımın Doğal Seyri

Çocuktan Erişkine Astımın Doğal Seyri Çocuktan Erişkine Astımın Doğal Seyri Prof. Dr. İpek Türktaş Gazi Tıp Fakültesi, Ankara 6 Yaşı şına gelene kadar ~ %50 sinde en az 1 vizing atağı olacaktır Tekrarlıyan Bronşiolitler (Hışıltılı Bebekler)

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları. PURE Türkiye

PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları. PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları N (kişi) 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Türkiye Örneklemi N=2072 2072 1274 798 Kadın Erkek Toplam PURE Örneklemi N=3654 N (kişi) 4000 3500 3000 2500 2000

Detaylı

STEROİDE DİRENÇLİ NEFROTİK SENDROM OLGULARINDA SİKLOSPORİN TEDAVİSİ: 12 AYLIK TAKİP

STEROİDE DİRENÇLİ NEFROTİK SENDROM OLGULARINDA SİKLOSPORİN TEDAVİSİ: 12 AYLIK TAKİP STEROİDE DİRENÇLİ NEFROTİK SENDROM OLGULARINDA SİKLOSPORİN TEDAVİSİ: 12 AYLIK TAKİP Dr. Murat Şakacı Ankara Eğitim E ve Araştırma rma Hastanesi Nefroloji Kliniği GİRİŞİŞ Steroide dirençli nefrotik sendrom

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Prof.Dr.Nurhayat YILDIRIM

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Prof.Dr.Nurhayat YILDIRIM SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ ProfDrNurhayat YILDIRIM Spirometrik ölçüm sakin solunum, zorlu inspirasyon, zorlu ekspirasyon, derin ve hızlı olarak belli bir sürede yapılan solunum esnasında ölçülen zaman,

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

Menstrüel Siklusun Astma Alevlenmesi Üzerine Etkisi

Menstrüel Siklusun Astma Alevlenmesi Üzerine Etkisi Menstrüel Siklusun Astma Alevlenmesi Üzerine Etkisi *Ünal ŞAHİN*, Mehmet ÜNLÜ*, Ahmet AKKAYA*, Erhan TURGUT* * Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ISPARTA ÖZET

Detaylı

Kolesterol yaşam için gerekli olan mum kıvamında yağımsı bir maddedir.

Kolesterol yaşam için gerekli olan mum kıvamında yağımsı bir maddedir. On5yirmi5.com Kolesterol Nedir? Kolesterol yaşam için gerekli olan mum kıvamında yağımsı bir maddedir. Yayın Tarihi : 21 Haziran 2011 Salı (oluşturma : 11/3/2015) Kolesterol beyin, sinirler, kalp, bağırsaklar,

Detaylı

Demirtaş G S 1 Yılmaz H 1 Bilgin O 1 Saygı H 2. Özet

Demirtaş G S 1 Yılmaz H 1 Bilgin O 1 Saygı H 2. Özet Araştırma Makalesi / Research Paper Ege Tıp Dergisi / Ege Journal of Medicine 50(1): 27-32, 2011 Postmenopozal cinsel fonksiyon bozukluklarında kan lipid profilinin ve hormonların etkileri The effect of

Detaylı

fiiflli Etfal E itim ve Araflt rma Hastanesi 1. Kad n Hastal klar ve Do um Klini i 2 ABSTRACT:

fiiflli Etfal E itim ve Araflt rma Hastanesi 1. Kad n Hastal klar ve Do um Klini i 2 ABSTRACT: Araflt rmalar / Researches Cerrahi menopoz hastalar nda transdermal ve intranasal östrojen tedavilerinin serum hormon, lipid de erleri ve mamografik dansite üzerine etkinliklerinin karfl laflt r lmas Ayfle

Detaylı

Hakkari İl Merkezi Kamu Çalışanları Arasında Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Semptom Prevalansı

Hakkari İl Merkezi Kamu Çalışanları Arasında Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Semptom Prevalansı T A D Hakkari İl Merkezi Kamu Çalışanları Arasında Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Semptom Prevalansı Symptom Prevalence of Obstructive Sleep Apnea Syndrome in State Employees in Hakkari Hüseyin Günizi Hakkari

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ABDOMİNAL YOLLA YAPILAN WEDGE KOLPEKTOMİNİN ÖN KOMPARTMAN DEFEKTİ VE STRES ÜRİNER İNKONTİNANS ÜZERİNE ETKİLERİ UZMANLIK TEZİ Dr.

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

ÇOCUKLARDA DİYALİZ. Prof. Dr. Mesiha Ekim. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA DİYALİZ. Prof. Dr. Mesiha Ekim. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı ÇOCUKLARDA DİYALİZ Prof. Dr. Mesiha Ekim Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi 19-23 Mayıs 2010 Antalya 2008 yılında ilk defa RRT

Detaylı

FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI. Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI. Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı SPİROMETRİ Bir bireyin inhale ya da ekshale ettiği hava volümünün zamanın bir fonksiyonu olarak değerlendirildiği

Detaylı

Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR

Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD SPİROMETRE Spirometre soluk alma ya da verme sırasında oluşan akım ya da volüm değişikliklerini

Detaylı

ELİT SPORCULARDA YAS VE CİNSE GÖRE STATİK KUVVET ÖLÇÜMLERİNİN FİZİKSEL ÖZELLİKLER İLE İLİŞKİSİ

ELİT SPORCULARDA YAS VE CİNSE GÖRE STATİK KUVVET ÖLÇÜMLERİNİN FİZİKSEL ÖZELLİKLER İLE İLİŞKİSİ Spor Bilimleri Dergisi SBD, (3) 3,1992 3-10 ELİT SPORCULARDA YAS VE CİNSE GÖRE STATİK KUVVET ÖLÇÜMLERİNİN FİZİKSEL ÖZELLİKLER İLE İLİŞKİSİ N. Ergun* G. Baltacı* *H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Y.O.

Detaylı

KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA

KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ Ergenliğe kadar boy, ağırlık ve kuvvet bir cinsiyet farkı göstermezken, ergenlikten sonra cinsiyetler arasındaki bazı değişiklikler belirginleşir.

Detaylı

Kağıt Fabrikası Çalışanlarında Solunum Sistemi Semptomları ile Birlikte Solunum Fonksiyon Testlerinin Değerlendirilmesi

Kağıt Fabrikası Çalışanlarında Solunum Sistemi Semptomları ile Birlikte Solunum Fonksiyon Testlerinin Değerlendirilmesi Kağıt Fabrikası Çalışanlarında Solunum Sistemi Semptomları ile Birlikte Solunum Fonksiyon Testlerinin Değerlendirilmesi Ayşe ORMAN*, Hülya ELLİDOKUZ**, Hıdır ESME***, Mehmet ÜNLÜ*, Alaaddin AY* * Afyon

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI SERKAN YILDIZ¹, REMZİ DÜNDAR², ÖMÜR KURU², FERCEM ERBAY², FATİH KILIDz,

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri

Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Frequency of Some Chronic Diseases and Risk Factors Among the Elderly People

Detaylı

Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara

Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Başak Bolayır a, Muhittin Yalçın a, Gülkhat Abilova a, Sakine Güzel b, Emre Arslan a, Alev Eroğlu Altınova a, Müjde Aktürk a, Füsun Baloş Törüner a, Ayhan Karakoç a, İlhan Yetkin a, Nuri Çakır a a Endokrinoloji

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı