KRONİK SOLUNUM YETERSİZLİĞİNDE DİSPNE VE YAŞAM KALİTESİ; KULLANILAN SKALA VE ANKETLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KRONİK SOLUNUM YETERSİZLİĞİNDE DİSPNE VE YAŞAM KALİTESİ; KULLANILAN SKALA VE ANKETLER"

Transkript

1 KRONİK SOLUNUM YETERSİZLİĞİNDE DİSPNE VE YAŞAM KALİTESİ; KULLANILAN SKALA VE ANKETLER Prof. Dr. Öznur AKKOCA YILDIZ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları ABD.

2 DİSPNE Solunumun rahatsız edici bir his olarak algılanması veya fark edilmesi Veya inspiratuvar artmış iş yükü Veya yeterli nefes alamama Subjektif bir duygu Dil, ırk, kültür,cinsiyet ve önceki deneyimlerin farlılıkları bu algıda değişikliğe neden olabilir

3 DİSPNE Kardiyopulmoner hastalıklarda, dispnenin değerlendirilmesi hastanın değerlendirilmesi ve tedavisinin oldukça önemli bir bölümüdür. Hastanın dispnesinin olması her zaman akciğer fonksiyonlarında bozulma ile beraber değildir Günlük aktiviteler esnasında dispne olması hastalığın etkisi, şiddeti ve survi göstergesi olarak önemlidir

4 DİSPNE Dispneyi ölçmenin 2 önemli hedefi vardır; 1-Daha hafif derecede dispnesi olan hastaları daha ağır derecede dispnesi olan hastalardan ayırt etmeyi sağlar, 2-Zaman içinde ve/veya çeşitli tedavi protokolleri sonrası dispnenin derecesinde gelişen değişiklikleri değerlendirmeyi sağlar

5 DİSPNE SKALASI Özellikleri Güvenirlilik Geçerlilik Cevaplılık

6 DİSPNE SKALALARI Günlük aktiviteler sırasında gözlenen dispne Egzersiz sırasında gözlenen dispne

7 DİSPNE SKALALARI Medical Research Council skalası (MRC) Oksijen tüketim diyagramı (OTD) Başlangıç dispne indeksi (BDİ) Değişen dispne indeksi (DDİ)

8 DİSPNE SKALALARI Borg skalası Görsel (Vizüel) analog skalası (VAS)

9 MRC 1952, Fletcher, beş-nokta skalası Orijinal beş-nokta skalasının revize edilmesi ile Medical Research Council (MRC) skalası Tek yönlü bir sakala MRC skalası belli aktiviteleri değerlendirir (yürüme gibi) MRC skalası tanısal değerlendirme ve klinik çalışmalarda kullanılmaktadır KOAH lı hastaların survisini tahmin etmede değerlidir Güvenirlilik, Geçerlilik, Cevaplılık» AJCCM 1999;159:321» Proc Am Thorac Soc 2006;3:234-38» AJCCM 2008;31:416

10 Evre 1 : Ağır efor dışında solunum sıkıntısı yok. Evre 2: Yokuş çıkarken veya düz zeminde hızlı hareket ederken nefes darlığı olması Evre 3: Düz zeminde kendi yaşıtlarına göre daha yavaş hareket etme ya da düz zeminde normal hızla yürürken (bir mil sonra veya 30 dakika sonra) durmak zorunda kalmak Evre 4: Düz zeminde 100 m veya birkaç dakika yürüdükten sonra nefes darlığı nedeniyle durmak zorunda kalmak Evre 5: Evden çıkmak veya giyinmek gibi aktiviteler sırasında belirgin nefes darlığı olması

11 Dispne skalaları MRC skalası KOAH lı hastaların kategorizasyonunda basit ve geçerli bir yöntemdir MRC skalası ile yürüme mesafesi ve SGRQ ve CRQ skorları arasında anlamlı bir ilişki vardır fakat FEV1 ile yoktur Bestall JC, Thorax 1999;54:581

12

13

14 MRC Gradeler arası sınırların belirsizliği ve küçük fakat önemli değişiklikleri belirlemedeki güçlüğü nedeniyle; tedavi sonuçlarının değerlendirilmesinde etkinliği sınırlı olmuştur Farmakoterapi gibi işlemler sonrası cevapsızlık MRC skalasının kullanımı çok önerilmemektedir

15 OTD OTD, uyuma ile yokuş yukarı çıkma arasında gittikçe artan miktarlarda ihtiyaç duyulan oksijen düzeyini belirlemek için düzenlenmiş 13 aktivitelik ve 100mm lik vertikal görsel analog bir skaladır

16 Yokuşu hızlı çıkmak Yokuşu normal çıkmak Yokuşu yavaş çıkmak Düz yolda hızlı yürümek Düz yolda normal yürümek Yatak yapmak Düz yolda yavaş yürümek Banyo yapmak Ayakta durmak Oturmak Uyumak 0

17 BDİ Mahler, 1984 fonksiyonel bozukluk (günlük aktiviteler ve iş performansı) yapılan işin şiddeti (fiziki aktivitenin şiddeti ve güçlüğü) kullanılan eforun düzeyi (efor derecesi) Çok yönlü bir sakaldır BDİ Toplam skoru (0-12), Düşük skorlar nefes darlığının fazlalığını gösterir Mahler DA, Chest 1984;85:751-58

18 DDİ DDİ, başlangıç veya ilk duruma göre dispnede gelişen değişikliği değerlendirmede kullanılan bir değerlendirme aracıdır Farmakoterapi ve rehabilitasyon fonksiyonel bozukluktaki değişim yapılan işin şiddetindeki değişim kullanılan eforun düzeyindeki değişim DDİ Total skoru (-9, +9) bu skalaların güvenilir, geçerli ve hassas olduğu gösterilmiştir

19 BDİ ve DDİ Kendi kendine uygulanan modifiye ve kompüterize BDI ve DDI BDI;bir değişiklik yapılmıştır; iş şiddeti değerlendirmesinde, 3 kat merdiven çıkmak yerine bir kat merdiven çıkmak DDI; iki değişiklik; hastanın BDİ nin ilgili komponenti, bilgisayar ekranına işaretlenmek üzere girilmiştir. DDİ in her bir komponenti için iki yönlü VAS hazırlanmıştır (+2,+4,+6) (-2,-4,-6) Kendisi uygulanan DDI, dispnede gelişen değişikliklere MRC den daha hassasdır Mahler DA, J COPD 2004;1: Jones P, Respir Med 2005;99:s11

20 BDİ ve DDİ Orginal BDI/TDI; bilgisayar ve özel programları gerektirmemesi, temel solunum sistemi hastalığı bilgisi ve basit, kısa bir eğitimle görüşmecilerin eğitiminin sağlanması, 3-4 dk içinde tamamlanabilmesi

21 BDİ ve DDİ Çok merkezli (89 klinik, 18 ülke) 997 KOAH lı hastanın kohort olarak retrospektif analizi (tiot.,salm.,plac.) BDİ ve DDİ in geçerliliği ve cevap paterni BDI, dispne günlük skoru ve SGRQ in semptom ve aktivite skoru ile koreledir.uygun geçerlilik DDI de günlük skor değişimi ve SGRQ skorları değişimi ile koreledir Bazal FEV1 ile BDİ arasında ve DDİ ile FEV1 değişimi arasındaki ilişki yapılandırılmış geçerlilik DDİ ile cevap veren olgularda daha az salbutamol kullanımı, daha az atak, daha iyi yaşam kalitesi DDİ fokal skorunda 1 ünitelik değişim klinik olarak önemli cevap paterni olarak gösterilmiştir Witek TJ, Mahler DA, Eur Respir J 2003;21:267

22 BORG SKALASI Borg, 1982 Borg skalası, şiddetin sözlü ifadesinin sayısal olarak ve nonlineer bir şekilde belirtilmesi Borg skalası egzersiz uygulanacak hastalarda kullanımı daha kolaydır Kişilerin veya grupların direkt olarak karşılaştırılmasına imkan verir

23 0 : Hiç nefes darlığı yok 0,5: Çok çok hafif nefes darlığı var 1 : Çok hafif 2 : Hafif 3 : Orta 4 : Biraz şiddetli 5 : Şiddetli 6 : 7 : Çok şiddetli 8 : 9 : Çok çok şiddetli 10 : Maksimal

24 VAS Vizüel (Görsel) analog skala VAS da, genellikle bir kağıda horizontal veya vertikal 100 mm uzunluğunda bir çizgi çizilir ve hissettiği şiddeti işaretlemesi istenir Hiç nefes darlığı yok ve tolere edilemeyecek ölçüde nefes darlığı VAS skoru tabandan işaretli seviyenin ölçülmesi ile hesaplanır

25 Dispne skalaları 24 OAH (KOAH, astım, KF), 12 sağlıklı olgu Klinik dispne skorları (MRC, OTD ve BDİ) FEV1 ve FVC ile önemli korelasyon gösterir Dispne ölçekleri birbiri ile ilişkilidir Mahler DA, AM Rev Respir Dis 1987;135:1229

26 Dispne skalaları 20 KOAH lı hasta, 12 kontrol MRC, BDİ, Borg skalası SFT, KPET, AKG MRC :2.10±0.55 BDI: 5.65±1.60 BORG : 4.55±1.23 Dispne skalaları birbiriyle FEV1, FVC, FEV1/FVC, FEF25-75, PEFR ile korele Akkoca Ö ve ark Tüberküloz ve Toraks 2001;49:431

27 Dispne skalaları 30 KOAH lı hasta MRC, BDİ, OTD, Borg, VAS MRC: 1.67±1.21,BDİ:6.87 ±3.31,OTD:4.37 ±2.84 Borg: 1.63 ±2.36, VAS:2.13 ±2.53 MRC ve BDİ; FEV1 ile korele MRC; Borg ve VAS Özalevli S, Toraks Dergisi 2004;5:90

28 Dispne skalaları 62 KOAH hastası SFT, 6 dakika yürüme testi MRC, OTD, BDI, CRQ Dispne skalaları ve yaşam kalitesi, egzersiz performansı ile önemli ölçüde koreledir Fakat akciğer fonksiyon parametreleriyle önemli korelasyon göstermez Egzersiz kapasitesi, dispne ve yaşam kalitesi ölçütleri, Havayolu obstrüksiyonu, Pulmoner hiperinfluasyon» Wegner RE, Eur Respir J 1994;7:725

29 Dispne skalaları Dispne, klinik olarak indikatör? 90 KOAH lı hasta Spirometre, 6 dakika yürüme testi ATS skalası, Psikolojik anketler, SGRQ, CRQ Şiddetli dispne önemli ölçüde azalmış FEV1, kısa 6 dk yürüme mesafesi, egzersizde artan nefes darlığı ve artmış anksiyete ile birliktedir Dispne spirometrik parametrelerden daha çok olarak SİYK ile koreledir Schlecht NF, Chronic Respiratory Disease 2005;2:183

30 Dispne skalaları Spirometri sıklıkla hastalığın şiddetini değerlendirmek için kullanılmasına rağmen, dispne bu hastalarda hastalığın etkilerini daha iyi yansıtmaktadır Schlecht NF, Chronic Respiratory Disease 2005;2:183

31 SAĞLIKLA İLGİLİ YAŞAM KALİTESİ ANKETLERİ

32 Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi Günlük aktivitelerde kısıtlanma ve bozulmuş yaşam kalitesi KOAH ın önemli sonuçlarındandır Aktiviteler ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki Semptomlar ile aktiviteler arasındaki ilişki Semptomlar nedeniyle hiç yapılamayan aktiviteler Yapılabilen fakat çok fazla semptoma yol açan aktiviteler Semptomlardan sakınmak için çok yavaş olarak yapılan aktiviteler Aktivite kısıtlanması, bozulmuş sağlık nedeniyle etkilenen yaşam kalitesinin en belirgin özelliği olabilir İstemli kısıtlanma İstemsiz kısıtlanma Jones PW, J COPD 2007;4:273

33 Kas zayıflığı Egzersize kısıtlanması (BOZUKLUK) Hareket azalması (MALÜLİYET) Havayolu obstruksiyonu Nefes darlığı Depresyon ve anksiyete Tutum ve davranışlar Dış faktörler Yaşam stilinde kısıtlanma (SAKATLIK)

34 Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi Sağlık durumu ölçümü, hastalığın hastanın günlük yaşamı, aktiviteleri ve genel iyilik haline etkilerini değerlendiren standardize metotla sağlanır Yaşam kalitesi Arzu edilen ve mevcut olan yaşam biçimi arasındaki farkı yansıtır Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi

35 Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi Semptom, sağlık algısı, ve yaşam kalitesi sıklıkla SİYK kapsamı içerisinde yer alır. Semptomlar, fonksiyonel durum, ruhsal durum ve sosyal faktörler yaşam kalitesi komponentleri içerisinde yer alır Anketler bu komponentleri ayrı ayrı veya bileşik skor halinde değerlendirebilir

36 Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi anketleri 1-Genel sağlık durumu Genel iyilik halini değerlendirmek için kullanılan, fiziksel ve emosyonel herhangi bir hastalık veya tedavi ile değişen genel sağlık durumu belirlenebilir 2-Hastalığa özgü sağlık durumu Spesifik yaşam kalitesi anketleridir. Genel sağlık anketlerine göre daha duyarlıdır, zira özel bir hastalığa karşı hazırlanmış soruları içerir

37 Genel Yaşam kalitesi anketleri Kısa Form 36 Sağ Kalım Anketi (SF-36) Hastalık Etki Profilinin Değerlendirilmesi (SİP) Genel İyilik Halini Değerlendiren Skala (QWB) Nottingham Sağlık Etki Profili (NHP)

38 Hastalığa spesifik yaşam kalitesi anketleri Saint George Hastanesi Solunum Anketi (SGRQ) Kronik Solunum Hastalıklarını Değerlendirme Anketi (CRQ) Solunum hastalıklarında yaşam kalitesi anketi (QoL-RIO) Pulmoner fonksiyonel durum ve dispne anketi (PFSDQ-M) Pulmoner fonksiyonel durum skalası (PFSS)

39 GENEL

40 Kısa Form 36 Sağ Kalım Anketi SF , geliştirilen, 1990, standart form, Ware JE Medical Outcomes Study (MOS) 1991, IQOLA, çeviri ve geçerlilik 1996, SF versiyonu ( The international version) SF-36 sağlık durumunu daha genel olarak değerlendirir 36 adet soru içeren, çok hedefli bir ankettir Fiziksel ve mental durum değerlendirmesi 8 ayrı skala profili 5-10 dakika, 0 (en iyi) ile 100 (en kötü) Kendi-kendine veya eğitimli bir görüşmeci Ware JE, J Clin Epidemiol 1998;51:903

41

42 SF-36 SF dan fazla ülkede tercüme edilmiştir Güvenilirliği genellikle 0.90 geçer Geçerlilik testleri, fiziksel kriterler için , mental kriterler için arasındadır SF-36; genel ve spesifik toplulukların karşılaştırılmasında rölatif hastalık yükünün karşılaştırılmasında, farklı tedavilerin neden olduğu sağlığa faydaların gösterilmesinde hastaların takip edilmesinde kullanışlıdır Ware JE, SPINE 2000;25:3130

43

44 Hastalık Etki Profilinin Değerlendirilmesi SIP Gilson, Bergner, 1976 (1981 revizyon) Medical Outcomes Trust, bilgi ve izin Hastalığın fiziksel ve ruhsal fonksiyonlara etkisini değerlendirmek için kullanılır, genel anket 136 soru, 2 alt-skor (fiziksel ve psikolojik) 12 kategori (uyku, dinlenme, yemek yeme, iş yapma, ev yönetimi, eğlence, hobiler, iletişim, sosyal iletişim, duygu durumu, vücut bakımı ve fiziksel aktivite ) dakika Kendi-kendine, görüşmeci

45 SIP Anket KOAH ve astımlı hastalarda kullanılmıştır Geçerlilik Güvenirlilik Cevaplılık American Thoracic Society. Quality of life resource.

46 Genel İyilik Halini Değerlendiren Skala QWB Kaplan RM Bir görüşmeci kişi ile yönetilen genel sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi anketidir Daha çok maliyet etkinlik çalışmalarında 4 kategori: Semptomlar, fiziksel aktivite, sosyal aktivite ve hareket durumunu dakikada Skorlama : 0(ölüm) ile 1.0 (semptomsuz) Güvenilir ve geçerliği gösterilmiştir

47 Nottingham Sağlık Etki Profili NHP 6 ana başlık altında toplam 38 soru Fizik aktivite, ağrı, sosyal izolasyon, emosyonel durum, enerji ve uyku Kendi kendine 5-10 dakika Bölümlerin skorlaması ; arasında, yüksek skorlar sağlık problemini gösterir. Güvenilirliği, geçerliliği ve cevaplılığı gösterilmiştir

48 HASTALIĞA SPESİFİK

49 Saint George Hastanesi Solunum Anketi (SGRQ) 1992, PW Jones Fiks ve reversibl havayolu obstrüksiyonu olan hastalar 3 ana bölüm: Semptom (sıklık ve şiddet); Aktivite (nefes darlığına neden olan ve nefes darlığı nedeniyle kısıtlanan aktiviteler); Etki (havayolu hastalığı nedeniyle sosyal aktivitelere ve psikolojik etkiler) Semptomlar (5 nokta likert), Aktivite ve Etkiler (evet/hayır) 76 soru, 10 dk Kendisi, yüz-yüze, telefon ile arasında skorlanır (100 en kötü skor) 4 ünitelik değişim klinik olarak önemli kabul edilir (KÖMF)

50 SGRQ KOAH ta SGRQ rehabilitasyon ve farmakoterapi çalışmalarında kullanılmaktadır KOAH progresyonu (FEV1) Survi Atak sıklığı

51 SGRQ 144 KOAH lı erkek hasta, 5-yıllık takip (31 ölmüş) Egzersiz kapasitesi (peak VO2) ve sağlık durumu (SGRQ total skor) mortaliteyle önemli oranda ilişkilidir Oga T et al, Am J Respir Crit Care Med 2003;167: KOAH lı hasta, çok merkezli, 6 ay takipli çalışma KOAH atağının erken tanınmasını takiben hastaların %71 inde SGRQ etki skorunda önemli ölçüde bozulmanın olduğu gösterilmiştir Bourbeau J, Eur Respir J 2007;30: KOAH lı hasta, pilot çalışma GOLD Evre 0, SİYK inde önemli ölçüde bozulma (SGRQ) Erken tanı Maleki-Yazdi RM, J COPD, 2007;4:313

52 SGRQ Yeni evreleme sistemi SAFE indeks (SGRQ skoru, hava akım kısıtlanması, egzersiz toleransı) KOAH şiddeti, KOAH atağı Azarisman MS, Postgrad Med J, 2007;83:492 Amfizem şiddetine dayalı fenotipik karakterizasyon Şiddetli amfizemli hastalar kötü yaşam kalitesi (SGRQ ile) ve azalmış BMİ ne sahiptirler Makita H, Thorax 2007;62:932

53 SGRQ 56 KOAH lı hasta (11 kadın, 45 erkek) SFT, Dispne skalaları (MRC ve BDI), SGRQ BDI ve SFT SGRQ (aktivite ve etki) ve bazı SFT parametreleri (FEV1 ve RV/TLC) SGRQ (semptom ve aktivite) ve BDI arasında önemli ilişki vardır Demir G, Akkoca Ö Tüberküloz ve Toraks 2003;51: KOAH hastası (11 stage l, 10 stage ll, 8 stage lll) SFT, SGRQ, VAS SGRQ (etki skoru) ve, hastalığın evresi ve VAS SGRQ (aktivite ve etki skoru) ve FEV1 ve FVC arasında önemli korelasyon vardır Atasever A. Toraks Dergisi 2005;6:25

54 SGRQ KSY olan şiddetli KOAH & PR Çok merkezli çalışma, 1047 hasta (327 i KSY i olan) SFT, AKG, 6DYT KSY olan hastalar, Maugeri Solunum Yetmezliği Anketi (MRF 28) KSY olmayan hastalar, SGRQ SGRQ, etki skoru hariç, iki grup arasında herhangi bir fark göstermemiştir MRF28 skoru, KSY li grupta oldukça bozulmuştur MRF28 ayırt edici özeliğindedir Carone M (The Maugeri Study), Respir Med 2007;101:2447

55 Maugeri Solunum Yetmezliği Anketi (MRF 28) 1999, Solunum yetmezliği olan hastalar 3 Bölüm; günlük aktiviteler, bilinçsel fonksiyonları, maluliyet Kendisi 28 soru Bu anket öncelikle akciğere veya göğüs duvarı hastalıklarına sekonder olarak gelişen solunum yetmezliği olan hastalarda kullanılmak üzere geliştirilmiştir Carone M Eur Respir J 1999;13:1293

56 Kronik Solunum Hastalıkları Anketi (CRQ) Guyatt, 1987 CRQ kronik solunum hastalığında hem fiziksel hem de emosyonel durumu değerlendirmeye yarayan görüşmeci yoluyla uygulanan bir ankettir 4 kategori ;dispne, yorgunluk, emosyonel fonksiyon, hastalık üzerindeki kontrol yetisi 20 soru,15-25 dakika Numerik, 7-nokta modifiye Likert Skalası Total skor; yüksek skorlar iyi SİYK gösterir 7 nokta skalasında 0.5 lik değişim klinik olarak önemli küçük değişikliği gösterir (KÖMF) (1.0 & orta dereceli ;1.5 & büyük dereceli)

57 CRQ Görüşmeci ile uygulanan CRQ & Kendi kendine uygulanan CRQ Çok merkez, 177 KSH olan hasta, PR CRQ-GU (n:86), CRQ-KU (n:91) SGRQ, SF-36, diğer SİYK araçları Cevaplılık: CRQ-KU her bir bölüm için CRQ-GU den daha fazla değişiklik göstermiştir ve farklılıkların çoğu istatistiksel olarak önemlidir Geçerlilik: CRQ ile diğer SİYK anketleri arasında orta ve yüksek oranda korelasyonlar Schünemann HJ, Eur Respir Dis 2005;25:31

58 SGRQ and CRQ Dispne ölçekleri ile SİYK anketleri arasındaki ilişki MRC, BDİ, OKT,Borg skalası SGRQ ve CRQ MRC, BDI, OKT,SGRQ (aktivite) ve CRQ (dispne) ; fizyolojik verilerle korelasyon göstermektedir (FEV1 and VO2) Hajiro T, Am J Respir Crit Care Med 1998;158:1185 SGRQ, CRQ, AQ20 Bu 3 anket arasında orta dereceli ve güçlü korelasyonlar SGRQ ve FEV1, DLCO, VO2, RV/TLC, OKT arasında önemli korelasyon CRQ ve DLCO, VO2, OKT arasında önemli korelasyon Hajiro T, Am J Respir Crit Care Med 1999;159:1874

59 SGRQ and CRQ Meta-analiz, 15 araştırma (PR program, bronkodilatörler) CRQ değişim skor sınırları arasında SGRQ değişim skor sınırları arasında CRQ ve SGRQ değişim skorları arasındaki korelasyon 0.88 düzeyinde bulunmuş CRQ ın standart cevap oranları SGRQ den daha yüksek bulunmuştur Puhan MA, Health and Quality Of Life Outcomes 2006;4:94

60 Solunum hastalıklarında yaşam kalitesi anketi (QoL-RIO) 1997 Reversibl ve fiks havayolu obtrüksiyonu olan hastalar 7 kategori; solunum problemleri, fizik aktivite, psikolojik durum, solunum şikayetlerini uyaran faktörler, günlük aktiviteler, sosyal aktiviteler, seks hayatı, genel aktiviteleri 55 soru, 7-nokta Likert skalası Kendi-kendine Anketin geçerliliği bildirilmiş, fakat tekrarlanabilirliği ve güvenilirliği gösterilememiştir

61 Pulmoner fonksiyonel durum ve dispne anketi Pulmoner fonksiyonel durum skalası (PFSDQ-M) (PFSS) PFSDQ-M, PFSS yetişkin akciğer hastasında kullanılan fonksiyonel durumunu gösteren araçlardır 1998, KOAH lı hastalar PFSDQ-M 3 Kategori (fonksiyonel durum, dispne, yorgunluk) 40 soru Modifiye Likert (0-10) Yüksek skorlar kötü fonksiyonel durum veya semptomu gösterir 6-7 dakika Kendisi Geçerliği, tekrarlanabilirliği ve güvenilirliği raporlanmıştır PFSDQ-M akciğer fonksiyonlarında hızlı kayıp (FEV1 % bekl > 50 ml/yıl) olan grup ile yavaş kayıp olan grubu (FEV1 % bekl 50 ml/yıl) birbirinden ayırt edebilir

62 Pulmoner fonksiyonel durum ve dispne anketi Pulmoner fonksiyonel durum skalası (PFSDQ-M) (PFSS) PFSS 3 Bölüm (günlük aktivite/sosyal faaliyetler, psikolojik durum, seksüel durum ) 53 soru dakika Kendisi Likert-tipi skala Geçerliliği ve tekrarlanabilirliği gösterilmiş, fakat cevaplılığı gösterilmemiştir

63 SGRQ 56 KOAH lı hasta (11 kadın, 45 erkek) SFT, Dispne skalaları (MRC ve BDİ), SGRQ BDİ ile SFT arasında SGRQ (aktivite, etki) ile bazı SFT parametreleri arasında (FEV1 ve RV/TLC) SGRQ (semptom ve aktivite) ile BDİ arasında anlamlı korelasyon izlendi Demir G, Akkoca Ö Tüberküloz ve Toraks 2003;51: KOAH hastası (11 evre l, 10 evre ll, 8 evre lll) SFT, SGRQ, VAS SGRQ (etki skoru); hastalığın evresi ve VAS SGRQ (aktivite ve etki skoru); FEV1 ve FVC arasında korelasyon bulunmuş Atasever A, Toraks Dergisi 2005;6:25

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde SF-36 sağlık taramasının değeri

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde SF-36 sağlık taramasının değeri Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde Şadan SOYYİĞİT, Müzeyyen ERK, Nazlı GÜLER, Günseli KILINÇ İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2013; 61(2): 81-87 Geliş Tarihi/Received: 30/04/2013 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 13/05/2013 St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

Detaylı

Dr. Talha Müezzinoğlu

Dr. Talha Müezzinoğlu Kısa Form-36 (SF-36) Dr. Talha Müezzinoğlu Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD MANİSA Program: Genel Bilgi ve Tanım Puanlama SPSS e uyarlama Örnek hesaplaması Sorular & Tartışma Rand Corporation

Detaylı

GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON

GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON Pulmoner Rehabilitasyon; ERS/ATS Pulmoner rehabilitasyon kronik solunum hastalığı olup semptomatik ve sıklıkla günlük yaşam aktiviteleri azalmış olgularda kanıta

Detaylı

KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi

KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi Eylem Sercan ÖZGÜR 1, Sibel ATIŞ 1, Arzu KANIK 2 1 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM?

DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM? DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr İbrahim GÜNEY Konya Eğt. ve Arş Hastanesi Nefroloji Kliniği TND-2012 Kasım 1. Yaşam Kalitesi Nedir? 2. Yaşam Kalitesi Neden Önemlidir? 3.

Detaylı

KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Alev ATASEVER*, Ertürk ERDİNÇ* * Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İZMİR ÖZET Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ölçümleri; hastalığın,

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Doç Dr Tunçalp Demir SFT-SINIFLANDIRMA A-)Spirometrik inceleme 1. Basit spirometri 2. Akım-volüm halkası a)maksimal volenter ventilasyon (MVV) b)reversibilite c)bronş provokasyonu

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi #

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi # Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi # Serkan AKBAY*, Bahar KURT*, Arzu ERTÜRK*, Meral GÜLHAN*, Nermin ÇAPAN* * Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs

Detaylı

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri GARD Türkiye Projesi Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri KBYM Triaj Bilgilendirme Eğitim İleri teknoloji hastaneleri 2. Basamak hastane Evde bakım I. basamak Acil Servisler Özel bakım kuruluşları

Detaylı

KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2012; 60(4): 314-320 Geliş Tarihi/Received: 28/09/2012 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 13/11/2012 KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

Detaylı

KOAH lı olgularda depresyon durumu, solunum fonksiyon testi, egzersiz performansı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

KOAH lı olgularda depresyon durumu, solunum fonksiyon testi, egzersiz performansı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi KOAH lı olgularda depresyon durumu, solunum fonksiyon testi, egzersiz performansı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi Gaye ULUBAY, Sevinç SARINÇ ULAŞLI, Berna AKINCI, Aslı GÖREK, Şule

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Deniz İNAL İNCE, Nur TUNALI, Sema SAVCI, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, ANKARA

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

DĠSPNE SEMPTOMUNUN DEĞERLENDĠRĠLMESĠNDE DĠSPNE ÖLÇEKLERĠNĠN ETKĠNLĠKLERĠ VE KULLANIM SIKLIKLARI*

DĠSPNE SEMPTOMUNUN DEĞERLENDĠRĠLMESĠNDE DĠSPNE ÖLÇEKLERĠNĠN ETKĠNLĠKLERĠ VE KULLANIM SIKLIKLARI* DĠSPNE SEMPTOMUNUN DEĞERLENDĠRĠLMESĠNDE DĠSPNE ÖLÇEKLERĠNĠN ETKĠNLĠKLERĠ VE KULLANIM SIKLIKLARI* Dilek KARA 1, Hicran YILDIZ 2 ÖZET Dispne semptomunun doğru olarak tanılanması, hastalığın tanı, tedavi

Detaylı

FERİK KASLARIN EGZERSİZ

FERİK KASLARIN EGZERSİZ KOAH DA PERİFER FERİK KASLARIN EGZERSİZ EĞİTİMİ Doç.. Dr. Alev GÜRGG RGÜN Ege Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Göğüs G Hastalıklar kları Anabilim Dalı KOAH Nefes darlığı Azalmış aktivite Depresyon Sosyal

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

TÜRK TORAKS DERNEĞİ PULMONER REHABİLİTASYON CEP KİTABI. www.toraks.org.tr

TÜRK TORAKS DERNEĞİ PULMONER REHABİLİTASYON CEP KİTABI. www.toraks.org.tr TÜRK TORAKS DERNEĞİ PULMONER REHABİLİTASYON CEP KİTABI www.toraks.org.tr Pınar Ergün Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Kars Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi

Detaylı

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ 17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ GİRİŞ Ülkemizde KOAH prevalansı 40 yaş üzeri erişkin nüfusta %19 dur, diğer bir ifadeyle yaklaşık

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp

Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp Bölüm 18 Evde Astım Takibi Dr. Ömer AYTEN ve Dr. Gülhan AYHAN Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp yetmezliği hastalığı, yüksek tansiyon hastalığı,

Detaylı

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Sema SAVCI, Deniz İNAL İNCE, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR

Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD SPİROMETRE Spirometre soluk alma ya da verme sırasında oluşan akım ya da volüm değişikliklerini

Detaylı

OBEZİTE Doç. Dr. Erdal Vardar 46. UPK

OBEZİTE Doç. Dr. Erdal Vardar 46. UPK YAŞAM KALİTESİ VE OBEZİTE Doç. Dr. Erdal Vardar 46. UPK Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi Kişinin kendi sağlığını değerlendirmesi için geliştirilmiş bir ölçme metodudur. Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ölçümü

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON HAFTASI FAALİYET RAPORU (9-15 MART 2015) TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ETKİNLİKLERİ

PULMONER REHABİLİTASYON HAFTASI FAALİYET RAPORU (9-15 MART 2015) TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ETKİNLİKLERİ PULMONER REHABİLİTASYON HAFTASI FAALİYET RAPORU (9-15 MART 2015) TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ETKİNLİKLERİ İlimizde, merkez ve tüm ilçelerde 9-15 Mart Pulmoner Rehabilitasyon Haftası etkinlikleri, düzenlenmiştir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak.

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Ağrı Ağrının tanımı Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilâtı tarafından 1979 yılında şu şekilde yapılmıştır: "Ağrı, vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan,

Detaylı

Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri

Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri Uzm Dr Dicle KAYMAZ Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi EAH Kronik Solunum Yetmezliği Kliniği Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Sağlık Hizmetleri Merkezi

Detaylı

Sarkoidozun Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi

Sarkoidozun Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi Sarkoidozun Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi Döndü GÜNEYLİOĞLU*, Ferhan ÖZŞEKER*, Sevinç BİLGİN*, Çağla UYANUSTA KÜÇÜK*, Esen AKKAYA* * SSK Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar Hastalıkları Eğitim Hastanesi, İSTANBUL

Detaylı

1 Sabah yataktan kalkmak 0 1 2 3 4 5 6 7. 2 Küvete girip çıkmak 0 1 2 3 4 5 6 7. 3 Saç yıkamak, taramak 0 1 2 3 4 5 6 7

1 Sabah yataktan kalkmak 0 1 2 3 4 5 6 7. 2 Küvete girip çıkmak 0 1 2 3 4 5 6 7. 3 Saç yıkamak, taramak 0 1 2 3 4 5 6 7 JAQQ ( JUVENILE ARTHRITIS QUALITY OF LIFE QUESTIONNAIRE) 1. BÖLÜM: BÜYÜK MOTOR FONKSİYONLAR A. Son iki hafta içerisinde, aşağıdaki aktiviteleri yaparken artrit ya da tedavisine bağlı olarak ne sıklıkla

Detaylı

Performans Testleri. Antrenör Nihan DÖNMEZ

Performans Testleri. Antrenör Nihan DÖNMEZ Performans Testleri Antrenör Nihan DÖNMEZ Yetenek seçimi Vücut yapısı Reaksiyon zamanı Güç ve kuvvet testi Anaerobik kapasite Dayanıklılık Sağlık testleri gibi konu başlıkları altında farklı birçok testi

Detaylı

KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALARINDA FONKSİYONEL DURUM, AKTİVİTEYE KATILIM VE YAŞAM KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALARINDA FONKSİYONEL DURUM, AKTİVİTEYE KATILIM VE YAŞAM KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALARINDA FONKSİYONEL DURUM, AKTİVİTEYE KATILIM VE YAŞAM KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ İŞ VE UĞRAŞI TEDAVİSİ

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI. Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI. Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Statik Testlerin tanıda kısıtlayıcı özellikleri: İstirahat

Detaylı

AKCİĞER HACİM VE KAPASİTELERİ. Prof. Dr. H. Oktay SEYMEN 2006

AKCİĞER HACİM VE KAPASİTELERİ. Prof. Dr. H. Oktay SEYMEN 2006 AKCİĞER HACİM VE KAPASİTELERİ Prof. Dr. H. Oktay SEYMEN 2006 Genel çerçeve Ölü boşluk tayinleri a)anatomik b) Fizyolojik ölü boşluk Akciğer hacim ve kapasiteleri Fonksiyonel rezidüel kapasite tayini a)açık

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER Dr. Ali Kocabaş GİRİŞ Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); tam olarak geri-dönüşümlü olmayan ve genellikle yavaş bir ilerleme gösteren

Detaylı

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ Dinç Süren 1, Mustafa Yıldırım 2, Vildan Kaya 3, Ruksan Elal 1, Ömer Tarık Selçuk 4, Üstün Osma 4, Mustafa Yıldız 5, Cem

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

Titrasyonda hangisi tercih edilmeli? CPAP mı? APAP mı?

Titrasyonda hangisi tercih edilmeli? CPAP mı? APAP mı? Titrasyonda hangisi tercih edilmeli? CPAP mı? APAP mı? Dr. Selma FIRAT GÜVEN Atatürk Göğüs Hasalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara CPAP Yüksek devirli bir jeneratör Basıncı

Detaylı

AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI

AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI AKTİVİTE DÜZEYLERİ FARKLI İKİ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI ARAŞTIRMACI: AHMET MİÇOOĞULLARI TEZ DANIŞMANI: PROF. DR. AYŞE DİCLE TURHANOĞLU

Detaylı

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version Knee injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS), Turkish version LK.1.0 Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version DİZ İNCİNME VE OSTEOARTRİT SONUÇ

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Sedasyon Uygulamaları Günübirlik Anestezi Sonrası Derlenme Safhaları Modifiye Aldrete Skoru Nedir ve Nerede Kullanılır? Modifiye

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

KRONİK SOLUNUM HASTALIKLARINDA PSİKOSOYAL DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ

KRONİK SOLUNUM HASTALIKLARINDA PSİKOSOYAL DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ KRONİK SOLUNUM HASTALIKLARINDA PSİKOSOYAL DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ Prof Dr Behcet Coşar Gazi Üni. Tıp Fak. Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatri Ünitesi İNSAN Biyo Psiko Sosyal 11/6/2009 2 KOAH

Detaylı

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Millworkers by Laurence Stephen Lowry (1948) Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. Tekstil Sektörü Elyaf ve ipliği kullanım eşyasına

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYONDA HASTA SEÇİMİ, DEĞERLENDİRMEDE ALAN TESTLERİ Doç.Dr. Pınar ERGÜN Pulmoner rehabilitasyon (PR), kronik solunum hastalığı olan olgularda standart medikal tedaviye rağmen egzersiz

Detaylı

Pulmoner Rehabilitasyon ve mlanması

Pulmoner Rehabilitasyon ve mlanması Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Bakımın n Tanımlanmas mlanması Prof. Dr. Müzeyyen M Erk İ.Ü.Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları AD Konunun Planı Tanım Amaç, endikasyonlar PR nun komponentleri

Detaylı

T.C. PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ FĠZĠKSEL TIP VE REHABĠLĠTASYON ANABĠLĠM DALI

T.C. PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ FĠZĠKSEL TIP VE REHABĠLĠTASYON ANABĠLĠM DALI T.C. PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ FĠZĠKSEL TIP VE REHABĠLĠTASYON ANABĠLĠM DALI FAZLA KĠLOLU VE OBEZ KRONĠK OBSTRÜKTĠF AKCĠĞER HASTALIĞI OLAN BĠREYLERDE SÜREKLĠ VEYA ARALIKLI BĠSĠKLET ERGOMETRĠSĠ

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Prof.Dr.Nurhayat YILDIRIM

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Prof.Dr.Nurhayat YILDIRIM SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ ProfDrNurhayat YILDIRIM Spirometrik ölçüm sakin solunum, zorlu inspirasyon, zorlu ekspirasyon, derin ve hızlı olarak belli bir sürede yapılan solunum esnasında ölçülen zaman,

Detaylı

KOAH hastalarının progresyonlarını ne ölçüde tahmin edebiliriz?

KOAH hastalarının progresyonlarını ne ölçüde tahmin edebiliriz? KOAH hastalarının progresyonlarını ne ölçüde tahmin edebiliriz? Sibel ATIŞ 1, Arzu KANIK 2, Eylem Sercan ÖZGÜR 1, Suzan EKER 1, Münir TÜMKAYA 1, Cengiz ÖZGE 1 1 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs

Detaylı

KOAH DA KLİNİK ÖZELLİKLER VE TANI

KOAH DA KLİNİK ÖZELLİKLER VE TANI KOAH DA KLİNİK ÖZELLİKLER VE TANI Prof. Dr. A. Füsun Topçu Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD, Diyarbakır KLİNİK ÖZELLİKLER KOAH ın tipik semptomları; 1-Öksürük 2-Balgam 3-Nefes darlığı

Detaylı

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni İş Hijyenisti tanımı Psikososyal riskler Yüklenme Yorgunluk Stres Monotoni

Detaylı

Doç. Dr. Alev GÜRGÜN

Doç. Dr. Alev GÜRGÜN KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA PULMONER REHABİLİTASYON: PROGRAMLAR & YAŞANAN ZORLUKLAR Doç. Dr. Alev GÜRGÜN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı İZMİR Pulmoner Rehabilitasyonun

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON. Doç. Dr. Pınar Ergün drpinarergun@gmail.com

PULMONER REHABİLİTASYON. Doç. Dr. Pınar Ergün drpinarergun@gmail.com PULMONER REHABİLİTASYON Doç. Dr. Pınar Ergün drpinarergun@gmail.com Pulmoner rehabilitasyon (PR) Avrupa Solunum Araştırmaları Derneği (ERS) ve Amerika Toraks Derneği (ATS) tarafından kronik solunum hastalığı

Detaylı

BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ. Prof. Dr. Tunçalp Demir

BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ. Prof. Dr. Tunçalp Demir BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ Prof. Dr. Tunçalp Demir BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ 1.)REVERSİBİLİTE 2.)BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ REVERSİBİLİTE Tanım Havayolu obstrüksiyonu bulunan olgularda, farmakolojik bir

Detaylı

Nütrisyonel tarama metodları

Nütrisyonel tarama metodları Nütrisyonel tarama metodları Doç Dr Sema Basat Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi 02.11.2013 Özellikle hastanede yatan hastada malnütrisyon TANIMLANMIYOR TEDAVİ EDİLMİYOR. NEDEN? TARAMA, DEĞERLENDİRME,

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori. Uygulama AKTS. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 1-3. Pulmoner Rehabilitasyon

PULMONER REHABİLİTASYON. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori. Uygulama AKTS. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 1-3. Pulmoner Rehabilitasyon PULMONER REHABİLİTASYON Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar AKTS Pulmoner Rehabilitasyon FTR 307 3.YIL/ 1.yarıyıl Güz (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 1-3 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998 1. Adı Soyadı : Feyzan CANKURTARAN 2. Doğum Tarihi : 26.07.1977 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

BPH da Türkçe Yaşam Kalitesi Ölçeklerinin Kullanım Kılavuzu. Dr. Kamil ÇAM Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

BPH da Türkçe Yaşam Kalitesi Ölçeklerinin Kullanım Kılavuzu. Dr. Kamil ÇAM Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD BPH da Türkçe Yaşam Kalitesi Ölçeklerinin Kullanım Kılavuzu Dr. Kamil ÇAM Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD BPH Ġnfravezikal obstrüksiyon BPH AÜSY YK Detrüsör disfonksiyonu YaĢlanma IPSS Tedavi

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI. YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI ve GÖĞÜS CERRAHİSİ. EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ 8. KLİNİK. Doç. Dr.

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI. YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI ve GÖĞÜS CERRAHİSİ. EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ 8. KLİNİK. Doç. Dr. T.C SAĞLIK BAKANLIĞI YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI ve GÖĞÜS CERRAHİSİ EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ 8. KLİNİK Doç. Dr. ESİN TUNCAY Orta, Ağır ve Çok Ağır Evre KOAH da Taşınabilir Oksijen Tedavisinin Efor

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI Yrd. Doç. Dr. Sibel KÜÇÜK Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakımın Amacı Progresyonu önlemek,

Detaylı

ALS Hastasının Bakım Standartları

ALS Hastasının Bakım Standartları ALS Hastasının Bakım Standartları Amerikan Nöroloji Akademisi Kalite Standartları Alt Komisyon Raporu 17 Ekim 2009 Kanıtlara dayalı bir bakış (Evidence-based review) Çeviri ve uyarlama: Dr. Alper Kaya*

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

KOAH BÜLTENİ. Pulmoner Rehabilitasyon ve KOAH. KOAH ve Kömür Madenciliği

KOAH BÜLTENİ. Pulmoner Rehabilitasyon ve KOAH. KOAH ve Kömür Madenciliği KOAH BÜLTENİ ISSN: 1308-6723 SAYI: 3 w w w.solunum.org.tr Pulmoner Rehabilitasyon ve KOAH KOAH ve Kömür Madenciliği Bir Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği Hemşireleri ile Bu Kliniğin Hastalarının

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

Deomed Yay nc l k. Kartalo lu / Okutan (Ed.)

Deomed Yay nc l k. Kartalo lu / Okutan (Ed.) Deomed Yay nc l k Kartalo lu / Okutan (Ed.) Solunum Sistemi Fonksiyonel De erlendirmesi / Güncel Yaklafl mlar ve Klinikte Kullan m 16.5 x 24 cm, XII + 220 Sayfa 40 Tablo, 30 fiekil 34 Yazar Kat l m yla

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İçerik Yaşam kalitesi kavramı Kanser hastalarının bilgi gereksinimleri

Detaylı

Düzce de Hava Kirliliği ve Solunum Hastalıkları. Yrd. Doç. Dr. Ege GÜLEÇ BALBAY Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Düzce de Hava Kirliliği ve Solunum Hastalıkları. Yrd. Doç. Dr. Ege GÜLEÇ BALBAY Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Düzce de Hava Kirliliği ve Solunum Hastalıkları Yrd. Doç. Dr. Ege GÜLEÇ BALBAY Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Hava Kirliliği Doğal olarak havada olmayan ya da zararlı

Detaylı

Dr. Safiye Özkan.Ü. Florence Nightingale Hem irelik Yüksekokulu ç Hastalıkları Hem ireli i Anabilim Dalı, stanbul ÖZET

Dr. Safiye Özkan.Ü. Florence Nightingale Hem irelik Yüksekokulu ç Hastalıkları Hem ireli i Anabilim Dalı, stanbul ÖZET KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI OLAN (KOAH) HASTALARDA FONKSİYONEL PERFORMANS, YAŞAM KALİTESİ VE SOLUNUM PARAMETRELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN Dr. Safiye Özkan.Ü. Florence Nightingale Hem irelik Yüksekokulu

Detaylı

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi 1967: 18.07.2013 2 Tarihçe 1967 Acute Respiratory Distress in Adults 1971 Adult Respiratory Distress

Detaylı

FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI. Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI. Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı SPİROMETRİ Bir bireyin inhale ya da ekshale ettiği hava volümünün zamanın bir fonksiyonu olarak değerlendirildiği

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi Ayşe GÜNER*, Nazlı ATAK* * Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Yüksek Okulu, ANKARA ÖZET Bu çalışma, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)

Detaylı

Zeynep Atam Tafldemir 1, fiermin Börekçi 1, Tunçalp Demir 1, Sema Umut 1. ARAfiTIRMA

Zeynep Atam Tafldemir 1, fiermin Börekçi 1, Tunçalp Demir 1, Sema Umut 1. ARAfiTIRMA Cerrahpafla T p Dergisi 2009; 40(4): 129-135 ISSN: 1300-5227 ARAfiTIRMA Kronik Obstrüktif Akci er Hastal nda Solunum Fizyoterapisi ve Beslenmenin Solunum Fonksiyon Testleri, Efor Kapasitesi ve Yaflam Kalitesi

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

VERİFİKASYON (SEROLOJİ, MOLEKÜLER TESTLER)

VERİFİKASYON (SEROLOJİ, MOLEKÜLER TESTLER) VERİFİKASYON (SEROLOJİ, MOLEKÜLER TESTLER) Dr. Tijen ÖZACAR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD - İZMİR TANIM Ticari veya laboratuvarda geliştirilmiş bir testin, laboratuvardaki performansının

Detaylı

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları E. Sevil Akkurt, Özlem D. Birben, Şerife S. Bozbaş, Elif Küpeli, Serdar Demirtaşoğlu,

Detaylı

A) Solunumsal uyku hastalıklarında NĐMV cihazları verilme ilkeleri;

A) Solunumsal uyku hastalıklarında NĐMV cihazları verilme ilkeleri; 20.4.15. Non-invaziv mekanik ventilasyon cihazları (NĐMV) A) Solunumsal uyku hastalıklarında NĐMV cihazları verilme ilkeleri; 1. NĐMV cihazı verilecek hastalıklar; Uluslararası uyku bozuklukları sınıflamasına

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME

Detaylı

Anafilaksi olgu senaryoları

Anafilaksi olgu senaryoları Anafilaksi olgu senaryoları Sekiz aylık bebek, kahvaltıda aile için hazırlanan sahanda yumurtadan ekmeğin ucuyla verilmesinden 20 dakika sonra tüm vücunda yaygın kızarma, dudaklarda şişme ve göğsünde hırıltı

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Akciğer fonksiyon testleri değerlendirilen fonksiyonlara göre çeşitli gruplara ayrılır

Detaylı

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 Trakea Rüptürü Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 1 Klinik Öykü Ş.Ş., 75 yaş, erkek, Asenden Aort Anevrizması

Detaylı