AKTÜEL VETERİNER HEKİMLER VE BEŞERİ HEKİMLER TEK SAĞLIK KONSEPTİNE GERİ DÖNÜYOR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AKTÜEL VETERİNER HEKİMLER VE BEŞERİ HEKİMLER TEK SAĞLIK KONSEPTİNE GERİ DÖNÜYOR"

Transkript

1 AKTÜEL Arzu TEMİZYÜREK* VETERİNER HEKİMLER VE BEŞERİ HEKİMLER TEK SAĞLIK KONSEPTİNE GERİ DÖNÜYOR Tek Tıp/Tek Sağlık-One Medicine terimi; İnsan ve hayvan sağlığına hizmet eden veteriner hekimleri, beşeri hekimleri ve diğer sağlık profesyonellerini kapsayan bir terim olmakla birlikte, hayvanlardan insanlara geçebilen ve halk sağlığı açısından tehdit oluşturan enfeksiyöz hastalıkların kontrolü ile bu hastalıkların yayılımı ve evriminin anlaşılmasını sağlayan bir kavramdır şeklinde tanımlanabilir. Son yıllarda zoonoz hastalıkların, sık sık tekrar ediyor olması, bunların tüm dünyada hayvan sağlığını olduğu kadar insan sağlığını da etkilemesi, hem ulusal hem de uluslararası otoriteleri alarma geçirmiştir. Kuş gribi salgınının insanlarda oluşturduğu endişe nedeniyle ve gelecekte insanlığı bekleyen olası sağlık tehditlerinin önüne geçilebilmesi adına, dünyanın belirli bölgelerinde hem insan sağlığı hem de hayvan sağlığı ile ilişkili olan meslek dallarının zoonoz hastalıklarla ilgili ortak çalışmalar yürütülmesi için meslekleri yakınlaştırıcı faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Son günlerde bu konuda; temellerinin daha 1800 lü yıllarda atıldığı tek tıp/tek sağlık konsepti nin tekrar gündeme gelmesi söz konusu. Veteriner hekimler ile beşeri hekimlerin özellikle zoonoz hastalıklar konusunda mücadele programları hazırlaması ve zoonoz hastalıklarla ilgili toplum bilinci oluşturması hedef alınarak, bu konudaki çabalar yasal bir zemine oturtulmaya çalışılmaktadır. Dünyanın birçok yerinde konferans ve seminerlerin düzenlendiği TEK TIP/TEK SAĞLIK KONSEPTİ nedir? Tek Tıp/Tek Sağlık-One Medicine terimi; İnsan ve hayvan sağlığına hizmet eden veteriner hekimleri, beşeri hekimleri ve diğer sağlık profesyonellerini kapsayan bir terim olmakla birlikte, hayvanlardan insanlara geçebilen ve halk sağlığı açısından tehdit oluşturan enfeksiyöz hastalıkların kontrolü ile bu hastalıkların yayılımı ve evriminin anlaşılmasını sağlayan bir kavramdır şeklinde tanımlanabilir. Bu konsept, beşeri ve veteriner hekimlikteki teknolojik ve bilimsel ilerle- * Vet. Hekim, İzmir Veteriner Hekimler Odası, Veteriner Halk Sağlığı Çalışma Grubu Üyesi, Boston-USA. 16 Cilt: 78 Sayı: 4 Yıl: 2007

2 birbiriyle bağlantılı olmasına rağmen 20.yy da hızla birbirinden ayrışmıştır. Yetmişli yıllarda destek faaliyetlerinin öncelik alanlarını değiştirmesi nedeniyle bu iki meslek grubunun tıp bilimine hizmetlerinde de değişiklikler olmuştur. Günümüzde veteriner hekimler ile beşeri hekimlerin uzmanlıklarını, deneyimlerini ve görüşlerini paylaştığı tek alan Halk Sağlığı olarak kalmıştır. Tek Tıp Konsept i kimler tarafından ortaya atılmış ve savunucuları kimlerden oluşmuş? meye bağlı olarak benzer konularda veteriner ve beşeri hekimler tarafından yapılan bilimsel araştırmaların sonuçlarının bir araya getirildiğinde birbiriyle örtüşeceği görüşünü savunmaktadır. Tek tip tıp konseptinin insan ve hayvan sağlığına yaklaşımı; tüm türlerde sağlık problemlerinin çözümüne ilişkin ortak ve aktarılabilir bilgi ilişkisinin kurulmasını sağlamaya yöneliktir. Bu yaklaşım türler arasındaki ortak özelliklerden fayda sağlamayı amaçlamaktadır. Veteriner alandaki araştırmaların tek tıp konseptinin ilerletilmesine, bugünün ve yarının hayvan ve insan sağlığı problemlerine çözüm getirme yaklaşımı Sekil 1 de (http://books.nap.edu/openbook.php?record_ id=11366&page=14) ifade edilmeye çalışılmıştır. Son zamanlarda tek tıp kavramının neden ortaya çıktığı ve savunucularının kimlerden oluştuğu, görüşün ortaya atılmasındaki itici güçlerin kaynağı, tıp tarihçileri tarafından araştırılarak sürekli sorgulanmaktadır. Tıp biliminin ilk yıllarında veteriner hekimbeşeri hekim ayrımının yapılmadığı, bu ayrımın daha sonraki yıllarda ortaya çıktığı görülmektedir. İnsan ve hayvan hekimliği 19. yy da Rudolf Virchow ( ) Tek Tıp Konsepti yeni bir kavram değildir. Tarihi süreci içerisinde değerlendirildiğinde, patolojinin babası sayılan antropolojist, halk sağlığı destekçisi, politikacı ve Alman kökenli bir beşeri hekim olan Rudolf Virchow un Veteriner Hekimliğe önemli katkıları olmuştur. Gerek veteriner hekimlerin eğitimlerinin desteklenmesi gerekse et muayenesinin veteriner hekimler tarafından yapılmasının gerekliliği Virchow tarafından her fırsatta dile getirilerek veteriner hekimlik mevzuatının sağlam bir zemine oturtulması sağlanmıştır. Virchow un hem yaşadığı dönemde, hem de günümüze kadar geçen süreç içerisinde veteriner hekimlik mesleğinin değerinin anlaşılmasında büyük katkıları olmuştur. Cilt: 78 Sayı: 4 Yıl:

3 Rudolf Virchow yıllarında trichinella nın hayat döngüsü konusunda çalışmalar yaparak et muayenesinin makroskopik ve mikroskopik değerlendirmesini sadece beşeri hekimler, veteriner hekimler ve farmakolojistlerin yapması gerektiği fikrini desteklemiştir. Bu fikri o dönemdeki Prusya tarafından yeterince ciddiye alınmamıştır. Ciddi mücadelelerle birlikte 1860 lı yılların sonunda et muayenesinin halk sağlığında gerekli olduğunu duyuran ilk kişi olma özelliğini kazanmıştır. Meslek hayatı boyunca et muayenesi, parazitoji ve patoloji ilgi alanları arasına girmiş ve her fırsatta çalışmalarında mezbaha çalışmalarına büyük önem vererek veteriner hekimler ile birlikte çalışmış ve veteriner hekimlerin bu konularda gerekli ve yeterli bilimsel donanıma sahip olduğunu bildirmiştir. Siyasi bir kişiliği de bulunan Virchow, savunduğu düşünceler konusunda ısrarcı olarak federal et muayenesinin Kanada, Almanya ve Amerika Birleşik Devleri nde eş zamanlı olarak gerçekleşmesini sağlamış, böylece çok sayıda veteriner hekimin göreve getirilmesine aracılık ederek halk sağlığına da katkıda bulunmuştur. Amerikalı tarihçi F. W. Powell, Amerika da federal et muayenesinin 1890 da Hayvan Endüstrisi Bürosu nda (B.A.I.-Bureau of Animal Industry) başladığını ve 1927 ye kadar geçen süre içerisinde bu büroda çoğunluğu veteriner hekimlerden oluşan 2500 kadar inceleme elemanının çalıştığını bildirmektedir. Rudolf Virchow un karşılaştırmalı tıp ve tek sağlık konseptlerinin oluşumunda veteriner hekimlik mesleğine bir diğer katkısı ise; parlamentoda veteriner hekimlik eğitiminin Tarım Bakanlığının ya da Savaş Bakanlığının altında yapılmasını isteyen, veteriner hekimliği bir bilim alanı olarak dahi görmek istemeyen hukukçulara karşı verdiği mücadeledir. Bu konuda hukukçuları eğitmek adına 24 Haziran 1873 te yaptığı bir konuşmasında Ben sadece şunu vurgulayabilirim ki veteriner tıbbı ile insan tıbbı arasında bir bariyer yoktur; olmamalıdır da zaten. Bir alanda elde edilen deneyim diğer alanın gelişmesini destekleyecektir demiştir. 27 Haziran 1873 teki bir diğer konuşmasında da Berlin Veteriner Koleji nin, Halk Sağlığı sorumluluğunu da üstlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Sir William Osler ( ) Modern tıbbın temellerini atan, Kanadalı beşeri hekim Sir William Osler, 1800 lü yıllarda yazdığı yazılarda veteriner tıbbı ile insan tıbbı birbirini tamamlamaktadır ve bu konsept tek tıp konsepti olarak algılanmalıdır şeklinde bir ifadede bulunmuştur. Her iki meslek alanının birlikte çalışmasını desteklemiş ve hocası olan Rudolf Virchow gibi Osler de karşılaştırmalı tıbbın savunucularından birisi olmuştur. Bu süreç içerisinde Rudolf Virchow un öğrencisi olan hekim Sir William Osler, mezbaha ve et muayene çalışma larına devam etmiştir. Osler tek tıp tek sağlık terimlerini ilk defa kendisi kullanmış ve kendisine atfedilen bu konseptin savunucularından birisi olmuştur. Aynı şekilde beşeri hekim olup Toronto da Ontario Veteriner Koleji nde eğitim veren James Bovell ve aslen veteriner hekim olup tıp hekimliği derecesine de sahip olan Griffith Evans gibi kişiler de bu düşünce çerçevesinde çalışmalarda bulunmuşlardır. Daha sonraki dönemde 1960 larda epidemiyolojinin kurucusu olarak görülen ve 2006 yılında hayatını kaybeden Veteriner Hekim Dr. Calvin W. Schwabe tek tıp-tek sağlık kavramını tekrar gündeme getirmiştir. 18 Cilt: 78 Sayı: 4 Yıl: 2007

4 Dr. Calvin W. Schwabe, konseptin türler arasında fayda sağlayacağı görüşünü benimsemiş ve veteriner hekimliğin insan sağlığı ile ilgili aktivitelerin temelini oluşturduğunu savunmuştur. Veteriner hekimlik biliminin çalışmalarının ya direkt olarak biyomedikal araştırmalarla, ya halk sağlığı çalışmalarıyla, ya da evcil, yabani hayvan, çevre sağlığı çalışmalarıyla indirekt biçimde de olsa insan sağlığını ilgilendiren pek çok noktada karşımıza çıktığını bildirmiştir. İnsan ve hayvanlarda ortak görülen hastalıkların prevalansına rağmen bu konsept her iki tıp toplumunda da o yıllarda yaygınlık kazanamamıştır. 19.yy ın başlarından itibaren zaman zaman bu süreç gündeme gelmiştir. Özellikle içinde bulunulan dönem düşünüldüğünde hem çeşitlilik açısından hem de tekrar ortaya çıkması açısından, zoonoz hastalıkların Tek Tıp Konsepti ne olağandışı bir etkisinin bulunduğu görülmektedir. Zoonoz denince konu hakkında yeterince bilgi sahibi olmayan kişilerin aklına genellikle nadir görülen, uzak fakat ölümcül olabilecek hastalıklar akla gelmektedir. Gerçekte zoonoz hastalıklar bizlere çok yakındır. Gerek evimizin bahçesinde kuduz vakası şeklinde gerekse soframızda akşam yemeği olarak Salmonella formunda karşımıza çıkabilir. Seyahat ve ticaretin gelişmesi, sanitasyonun zayıf olması, hayvanlarla insanlar arasındaki yakın temas zoonoz hastalık olaylarının artmasına sebep olmuştur. Günümüzde, halk sağlığının daha iyi korunması adına; beşeri hekimlik ile veteriner hekimlik mesleklerinin birbirine yaklaştırılması düşüncesi tekrar Tek Tıp - Tek Sağlık Konseptini gündeme getirmiştir yılında ABD nde Batı Nil Virusu ortaya çıktığında veteriner hekimler kuşlarda toplu ölüm vakaları tespit ederken, beşeri hekimler insanlarda nörolojik belirtilerde artış olduğunu tespit etmişler, fakat iki meslek grubu arasında yeterli iletişimin sağlanamaması nedeniyle iki olay arasındaki ilişkinin tespiti için oldukça uzun bir zaman geçmesi gerekmiştir. Dünya da tek sağlık konsepti altında şu anda neler yapılıyor? 1) Eğitim alanında yürütülen çalışmalar Günümüzde dünyanın karşı karşıya kaldığı sağlık tehditleri tek sağlık konseptinin hayata geçirilmesini gerekli kılmaktadır. Özellikle insan (halk) sağlığı-hayvan sağlığı-ekosistem sağlığı ilişkisi konusunda yeterli derecede eğitimli kişi eksikliğini gidermek için, üniversiteler bünyesinde çeşitli eğitim programları hayata geçirilmeye başlamıştır. Bu gereksinimi karşılamak için Illinois Veteriner Koleji ile Chicago Halk Sağlığı Okulu 2004 yılında veteriner hekimlere çift diploma sunan DVM/MPH (Doctor of Veterinary Medicine/Master of Public Health) programını oluşturmuştur. Veteriner Hekimliğin ilk dört yıllık doktora programına başlayan öğrenciler ilk yıllarında, 5 yılda tamamlayabilecekleri çift diplomaya sahip olabilecekleri Halk Sağlığı master programına başvurabilmektedirler. Illinois Tek Tıp Merkezi nin; hayvan, ekosistem ve insan sağlığı ile ilgili olarak değerli araştırmaların yapılabileceği bir eğitim merkezi olacağına, biyolojik, kimyasal ve fiziksel ajanlara maruz kalınması durumunda, eyaletin ve halkın gereksinim duyacağı hizmetlerin karşılanmasına ortam hazırlayacağına inanılmaktadır. Ulusal Güvenlik ile ilgilenen hukukçular için de iyi bir araştırma merkezi olan bu merkezde 2007 Ocak ayı içerisinde gerçekleştirilen toplantıda; hem hayvan hem de insan hastalıkları konusunda araştırmalar yanında bu hususları içeren yasalar üzerine eğitilmiş hukukçuların istihdamı ve halk sağlığı meslek mensuplarına yönelik bir çatının geliştirilmesi hedeflenmiştir. Tufts Üniversitesi Veteriner Fakültesinde veteriner hekimler, çift diploma edinme kapsamında halk sağlığı çalışmalarının bir kısmını Tufts Üniversitesi Tıp Fakültesi nde gerçekleştirmektedir. Onun dışında halk sağlığı konusunda özellikle Yellow Fever- Sarı Humma hastalığının birçok sivilin ve hekimin ölümüne yol açtığı 1800 lü yıllarda tıbbi araştırmalarıyla Cilt: 78 Sayı: 4 Yıl:

5 ünlü John Hopkins Tıp Merkezi de, veteriner hekimler ile beşeri hekimlerinin birlikte araştırmalarını yürüttükleri bir merkez konumundadır. Özellikle merkezin Moleküler Karşılaştırmalı Patobiyoloji Departmanı nda (The Department of Molecular & Comparative Pathobiology- (http://www.hopkinsmedicine. org/mcp) veteriner hekimler ve beşeri hekimler tarafından yürütülen birçok çalışma mevcuttur. Departman özellikle insan hastalıkları için hayvan hastalıkları modellerinin geliştirilmesi konusuna odaklanmış olup araştırma çalışmalarını şu konular üzerinde devam ettirmektedir: AIDS hastalığının hayvan modelini oluşturmak Kardiyovasküler hastalıklar ve kanser üzerine rodent modellerinin araştırılması Rodent fenotiplendirilmesi Departman ayrıca hem insan sağlığı hem de hayvan sağlığı alanında aşağıdaki konularda önemli buluşlara da hizmet etmiştir: Cystic Fibrosis gen terapisi HIV in Lentivirus olarak identifikasyonu Kızamık aşısının geliştirilmesi Kanserin genetik temelinin identifikasyonu İnsanlarda Crytosporidium un identifikasyonu 2) Yasal anlamda veteriner hekimler ile beşeri hekimleri biraraya getiren işbirliği çalışmaları Eğitim çalışmalarının dışında, veteriner hekimler ile beşeri hekimlerinin çalışmalarını daha etkin bir şekilde yürütebilmeleri ve aradaki köprünün tekrar kurulmasının sağlanması için bilim adamları yasal anlamda bir takım yapısal zemin oluşturma çalışmalarına hız vermişlerdir. 17 Haziran 2007 tarihli Science dergisinin bir makalesinde Pensilvanya Üniversitesi Veteriner Okulu nun Dekanı Joan Hendricks; çalışmalarının veteriner hekimlerin halk sağlığında bir yer edinebilmesine yönelik çaba gerektiren bir süreç olduğundan bahsetmiş ve Biz kapıyı çoktandır kibar bir şekilde çalmaktayız fakat beşeri hekimlik buna çok yavaş cevap veriyor şeklinde bir ifadede bulunmuş ancak, takip eden günlerde Amerikan Tıp Birliği önergesi (AMA Resolution) kabul edilirse olağanüstü destek göreceklerini de eklemiştir. Bahsi geçen önerge neydi, neleri kapsıyordu? Amerikan Veteriner Birliği nin (AVMA: American Veterinary Medical Association) Başkanı Dr. Mahr, The One Health-Tek Sağlık Konseptinin 19. yy da Sir William Osler tarafından ortaya atıldığından ve veteriner hekim olan Calvin Schwabe tarafından tekrar 20. yy da gündeme getirildiğinden bahsetmiştir. Amerikan Veteriner Birliği geçen yıl içerisinde halk sağlığının iyileştirilmesi adına, insan ve veteriner tıbbının birleştirilmesi konusunda çalışmalarına başlamıştır. Birlik nisan ayında veteriner hekimlerin, beşeri hekimlik ile ilgilenen diğer meslektaşlarıyla ortaklaşa çalışma yolları konusunda öneride bulunmak için 12 üyeden oluşan bir çalışma grubu oluşturmuştur. Amerikan Tıp Birliği; Amerikan Veteriner Birliği ile diyaloğun geliştirilmesi, tıp okulları ile veteriner biliminin arasındaki bağın güçlendirilmesi, gözlemleme sürecinde birlikteliğin desteklenmesi ve tür bariyerleri arasında teşhis, ilaç ve aşı gelişiminin desteklenmesi adına düzenlenen tek sağlık teşebbüsü one health initiative şeklindeki önerge ile veteriner birliğinin hazırladığı proje konusunda kendilerini destekleyeceklerini bildirmişlerdir. Önerge, Haziran 2007 de Amerika Veteriner Birliği nin Washington DC deki toplantısında kabul edilmiştir. American Medical News in 13 Ağustos 2007 tarihli yayınında, Veteriner hekimler ve beşeri hekimler: Tek tıp için birlikte çalışıyorlar (Veterinarians and physicians: Working together for one medicine) adlı makalede, beşeri tıp ile veteriner tıp birliğinin, varolan ve gelecekte ortaya çıkabilecek olan zoonoz hastalıklarla 20 Cilt: 78 Sayı: 4 Yıl: 2007

6 mücadelede, hem insan hem de hayvan tıbbının tek tıp birleşik grubu olarak işbirliği yapacağı belirtilmiştir (İlgili resmi kararın orijinal metnine AMA (Ame rican Medical Association) Resolution 530, Collaboration Between Human and Veterinary Medicine ama-assn.org/ama1/pub/upload/mm/467/530. doc adresinden ulaşılabilir.). Tek Sağlık konseptinin onaylanmasına; Amerikan Tropikal Tıp ve Hijyen Birliği (ASM TH: American Society of Tropical Medical and Hygiene), Amerikan Veteriner Tıp Birliği (AV MA), Amerikan Tıp Birliği (AMA) ve 300 den fazla ünlü bilim adamı, beşeri hekimler, veteriner hekimler, nobel ödülüne sahip kişiler, hükümet liderleri ve Ulusal Bilim Akademisi Üyeleri katılmışlardır. Tek Sağlık Teşebbüsünün amaçlarından bazıları şöyle sıralanabilir: 1. İnsan tıbbı, veteriner tıbbı okulları ile halk sağlığı okullarının eğitim sistemi bakımından entegrasyonu, 2. Profesyonel yayınlar, konferanslar ve sağlık örgütleri arasında disiplinlerarası iletişimin geliştirilmesi, 3. Türler arası hastalık aktarımları üzerinde araştırmaların yapılması, 4. İnsan, hayvan ve yaban hayvanı hayatı hastalıklarının gözlem ve kontrollerinin entegrasyonu, 5. Hem insan hem de hayvanları etkileyen örneğin; diyabet, kanser, otoimmun hastalıklar ve obezite gibi hastalıklar konusunda karşılaştırmalı araştırmaların yapılması, 6. Türler arası hastalıkların kontrolünde ve önlenmesinde yeni teşhis metodlarının, ilaçların ve aşıların değerlendirilmesi ve geliştirilmesi konusunda akademiler, işletmeler ve hükümetler arasında birlikteliğin sağlanması, 7. Halkın ve siyasi liderlerin haberdar edilmesi ve eğitilmesi konusunda birlikte hareket edilmesi. Yasal hale gelen önergede 21.yy da zoonoz hastalıklar konusunda karşılaşılan zorluklar bu iki meslek alanının birlikte çalışmasını gerektirmektedir şeklinde bir ifade yer almaktadır. 3) Beşeri Hekimler ile Veteriner Hekimleri ni biraraya getiren konferanslar Önergenin kabul edilmesi ile birlikte zoonoz hastalıklarla ilgili olarak hem halkı bilinçlendirmek hem de hekimlerin ve halk sağlığı çalışanlarının eğitilmesi, koordinasyonun sağlanması ve iletişimin geliştirilmesi için konferans, seminer ve toplantılar düzenlenmeye başlandı. Bunlardan bir tanesi 4 Aralık 2007 tarihinde ABD nin Rhode Island eyaletinde gerçekleştirildi. Beşeri hekimler ile veteriner hekimleri bir araya getiren konferansta, konuşmacı olarak her biri kendi alanında zoonoz hastalıklar, enfeksiyöz hastalıklar konusunda uzman olan veteriner hekim ve beşeri hekimler bulunmaktaydı. Zoonoz hastalıklar hedef alınarak gerçekleştirilen konferansta; Hem veteriner hem de tıp çevrelerinde zoonoz hastalıklarla ilgili bilincin artırılması, Risk altında olan populasyon gruplarının eğitiminin artırılması, Veteriner hekimler ile beşeri hekimler arasında özellikle kuş gribi, lyme hastalığı gibi enfeksiyöz hastalıklar konusunda ortaklaşa çalışılarak karşılıklı yararların sağlanması, Hayvan ve insanlarda koruyucu hekimliğin geliştirilmesi konuları ele alındı. Konferansın odak noktalarından biri, zoonoz parazitlerden özellikle oküler larva migransı ile visseral larva migransına neden olan ve hayvanlardan insanlara bulaşabilecek parazitlerin neden olabileceği hastalıklardı. Oküler larva migransı sonucunda insanlarda granülamatöz retinitis; visseral larva migransı sonucunda ise çeşitli organlarda nodüller, hepatomegali, pnömonitis görülmekle birlikte nöral larva migransı ile ölümcül olabilen ensefalitis- Cilt: 78 Sayı: 4 Yıl:

7 lere rastlanabilmektedir. Bunlardan korunmak için hastalığın teşhisi ve tedavisi konusunda, beşeri hekimler tarafından veteriner hekimlerin bilgilerine ihtiyaçlarının olduğu açıklandı. Aynı zoonoz hastalıklar, hem beşeri hekimler hem de veteriner hekimler tarafından herbirinin kendi ilgi alanı içerisinde olmak şartıyla ele alındı ve sonuç olarak veteriner hekimlerin zoonoz hastalıklar konusunda eğitmen olarak rollerinin büyük olduğu önemle vurgulandı. İnsanlarda zoonoz hastalıkların neden olduğu vakaların tanıtıldığı toplantıda, veteriner hekimler ile beşeri hekimlerin birlikte çalıştıkları Ortak Hayvan Parazit Konseyi nin (CAPC: Companion Animal Parasite Council) tanıtımı yapıldı. Veteriner hekimler ile ortak çalışmalar neticesinde insanların gözlerini kaybetmediği açıklandı ve ensefalitlerin önlenmesinde de aynı şekilde ortak çalışmaların etkinliği gösterilmeye çalışıldı. Veteriner hekimlerin, beşeri hekimler ile tek çatı altında çalışması gereği, sadece ABD nde değil dünyanın birçok ülkesinde zoonoz hastalıkların eradikasyonunun kolaylaştırılması anlamında daha etkin araştırma ve çalışmaların yürütülebilmesi için gündeme alınmıştır. Tıp üst düzey yetkilisi Liam Donaldson, İngiltere de H5N1 avian influenza virusunun neden olduğu hastalığın; veteriner hekimler ile beşeri hekimlerin bir arada çalışması gerekliliğinin önemini gösteren tek zoonoz hastalık olmadığını belirtmiştir. Donaldson, Creutzfeldt-Jakob Hastalığı, Bovine Spongioform Encephalopathy (BSE), SARS ve yine 2001 yılında görülen Şap Hastalığı gibi hastalıkların ortaya çıkması ile birlikte, Avrupa Birliği üye ülkelerinin veteriner üst düzey yetkilileri ve insan tıbbı üst yetkilileri, Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (OIE: World Organization for Animal Health) ve birçok uzman danışman grupları arasında işbirliğinin gerekli olduğunu vurgulamıştır. Söz konusu ortak çalışmaların, hükümetlerin stratejik risk değerlendirmesi ve risk yönetimi çalışmalarının geliştirilmesinde önemli payı bulunmaktadır. Ortak çalışmayı destekleyen diğer bir neden olarak, hayvan ve insan sağlığının hastalıklardan korunmasında iyi bir gözlem altyapısının oluşturulması gösterilebilir. İnsan ve hayvan enfeksiyonlarının veri analizlerinin yapılması ve bu bilgilerin halk sağlığı risklerinin ve tehditlerinin yönetiminde görev alan kişilerle paylaşılmasının önem arz ettiği de bir diğer gerçektir. Ortak çalışmayı destekleyen diğer bir neden olarak, hayvan ve insan sağlığının hastalıklardan korunmasında iyi bir gözlem altyapısının oluşturulması gösterilebilir. İnsan ve hayvan enfeksiyonlarının veri analizlerinin yapılması ve bu bilgilerin halk sağlığı risklerinin ve tehditlerinin yönetiminde görev alan kişilerle paylaşılmasının önem arz ettiği de bir diğer gerçektir. İngiltere de zoonoz hastalıklar konusunda beşeri ve veteriner hekimlik alanında işbirliğini İngiltere Birleşik Krallığı Zoonoz Grubu (UK Zoonoses Group) sağlamaktadır. Kurum tarafından koordine edilen çalışmalar kapsamında Veteriner ve Halk Sağlığı Laboratuvar Test Grubu bir takım çalışmalar yapmıştır. Sözkonusu çalışmalarda; İzolasyon, identifikasyon, bakteri ve virus tiplendirilmesi ile, Antibiyotik duyarlılık testlerinin yapılması, Standart prosedürlerin geliştirilmesi, İnsan hayvan kaynaklı fenotipik ve moleküler bilgi verilerinin ortak olarak geliştirilmesi yer almaktadır. İnsan ve hayvan sağlığının entegrasyonu şeklinde gerçekleşen diğer projeler ise; Hayvan ve insan enfeksiyöz hastalıklarının gözlemleme prosedürlerinin biraraya getirilip harmonize edilmesi 22 Cilt: 78 Sayı: 4 Yıl: 2007

8 Veteriner ile halk sağlığı çalışanlarının yeni ve olağandışı olan zoonoz patojenlerle mücadelede yeni teknikler konusunda karşılıklı olarak eğitilmesi ve laboratuvar teşhisi konusunda geliştirilmesidir. İnsan patojenlerinin %60 ının zoonoz olduğu bir çevrede yaşıyor olmamız ve bu duruma duyarsız kalmamız, zoonoz hastalıklardan kaynaklanan bir pandemiyle karşı karşıya kalabilme ihtimalini güçlendirmektedir. Zoonoz hastalıklar bakımından Türkiye de bir risk değerlendirmesi yapılacak olursa; coğrafi konumu ndeniyle göçmen kuşların göç yolları üzerinde bulunan, insanlar arasında göçün yoğun, sınırlardan kaçak hayvan ticaretinin ve eğitim yetersizliğinin yaygın olduğu ülkemizde zoonoz hastalıkların büyük bir tehdit olabileceği açıktır. Etkin tedbirler alınmadığı müddetçe Dünya Hayvan Sağlık Örgütünün yıllık verilerinde Highly Pathogenic Avian Influenza Turkey kayıtlarına rastlanması hiç de uzak bir ihtimal değildir. Gelişmiş ülkelerde; beşeri tıp ile veteriner tıp camiaları arasında bahsi geçen birleşme, veteriner hekimler ile beşeri hekimlerin zoonoz hastalıklar konusunda gelecekte bizleri bekleyen tehditlere karşı, kaynağı ne olursa olsun daha etkin çalışmaları yürütüleceğini göstermektedir lü yıllarda temeli atılan tek sağlık konseptinin Türkiye de de dikkate alınarak hayata geçirilmesi konusunun; tüm önyargılardan, çatışmalardan arınarak gündeme getirilip ortak çalışmalara hız verilmesi, hem hayvan sağlığı açısından hem de insan sağlığı açısından gerek zoonoz hastalıklarla ilgili halkın bilinçlendirilmesi, gerekse gelecekte karşı karşıya kalabileceğimiz tehlikeler karşısında geçmiş yıllarda yaşadığımız yıkıcı durumlarla karşılaşmamamız adına önemli bir adım olacaktır. KAYNAKLAR 1. Saunder, L.Z. (2000). Commentary: Virchow s Contributions to Veterinary Medicine celebrated Then, Forgotten Now, Pathology, 37, 3 (2000): NRC (2005). Critical Needs for Research in Veterinary Science, (National Research Council of the National Academies), The National Academic Press, Washington, DC. 3. Science (2007). 15 June 2007, Vol.316, no Elliot, V. S. (2007). American Medical News, July 16, Landers, S.J. (2007). American Medical News, Aug. 13, ASTMH (2007). American Society of Tropical Medicine and Hygiene (ASTMH) Released: 30, Oct AMA (2007). American Medical Association House Of Delegates, Res:530. Erişim:[http://www.amaassn.org/ama1/pub/upload/mm/467/530.doc] Erişim Tarihi: Medscape (2007). Lyme Arthritis: Diagnosis and Management From a Rheumatologist s Perspective Erişim:[www.medscape.com] Erişim Tarihi: John Hopkins Medicine (2007). Characterization of human immunodeficiency virus (HIV)-infected cells in infiltrates associated with CNS opportunistic infections in patients with HIV clade C infection. Erişim:[http://www.hopkinsmedicine. org/mcp] Erişim Tarihi: Reynolds, D., Donaldson, L. (2005). UK government collaborations to manage threats to animal and human health Erişim: [http://www.bmj.com/ content/vol331/issue7527/index.dtl] Erişim Tarihi: Anonim (2007). Erişim:[ Erişim Tarihi: Herrmann, J. (2007). One Medcommentary. University of Illinois at Urbana Champain College of Veterinary Medicine Colloqium of on One Medicine focuses of the inter face of human, animal and public health 13. Schwabe, C.W. (1978). Cattle, Priests and Progress in Medicine ( Minneapolis University of Minnesota Press,1978); İnteractions Between Human and Veterinary Medicine; Past Present and Future, in A.R. Michell, ed, History of the Healing Profession: Parallels Between Veterinary and Medical History (Walling ford, UK,CAB International, (1993), p Crosby, C. M. (2006). The Amrican Plague: The untold story of Yellow Fever, the epidemic that shaped our history. 15. Angell Animal Medical Center (2007). Parasite Control Seminer notları, 30 Ekim 2007, Boston (Massachusetts) ABD 16. Rhode Island (2007). Pets People and Pathogens konferans notları, 4 Aralık 2007, Providence (Rode Island), ABD Cilt: 78 Sayı: 4 Yıl:

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum Prof.Dr. Ender YARSAN Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi II. Başkanı

Detaylı

Veteriner Parazitoloji de Tek Sağlık -Türkiye Perspektifi

Veteriner Parazitoloji de Tek Sağlık -Türkiye Perspektifi Veteriner Parazitoloji de Tek Sağlık -Türkiye Perspektifi Prof. Dr. Sami ŞİMŞEK Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı, Elazığ Tek Tıp/Tek Sağlık? Tek Tıp/Tek Sağlık-One Health

Detaylı

One World. One Health. One Medicine. KAYNAK:CDC- Dr.Roger K.MAHR-One World,One Health,One MedicineAVMA-2007-USA

One World. One Health. One Medicine. KAYNAK:CDC- Dr.Roger K.MAHR-One World,One Health,One MedicineAVMA-2007-USA DÜNYA DAKİ GELİŞMELER IŞIĞINDA TEK TIP TEK SAĞLIK KONSEPTİ Adnan SERPEN Arzu TEMİZYÜREK Veteriner Hekim Veteriner Hekim İZMİR VETERİNER HEKİMLER ODASI VETERİNER HALK SAĞLIĞI ÇALIŞMA GRUBU E. Ü. Tıp Fakültesi

Detaylı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ Uzm. Vet. Hekim Tayfun İDE* Uzm. Vet. Hekim A.Sarper BOZKURT* *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

Detaylı

Tek Tıp-Tek Tek Sağlık-Tek Dünya Yaklaşımı

Tek Tıp-Tek Tek Sağlık-Tek Dünya Yaklaşımı Tek Tıp-Tek Tek Sağlık-Tek Dünya Yaklaşımı Prof Dr Arif ALTINTAŞ 4. Ankara Tıp Biyokimya Günleri 21 Nisan 2011 Tek Tıp-Tek Tek Sağlık-Tek Dünya Yaklaşımı Sürekli değişen bir dünyada bulaşıcı ve salgın

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİ YÖNETİMİ. Sağlık Hizmetleri. Hizmetleri. Hizmetleri. n Destek Sağlık Hizmetleri. n Veteriner Halk Sağlığı

SAĞLIK HİZMETLERİ YÖNETİMİ. Sağlık Hizmetleri. Hizmetleri. Hizmetleri. n Destek Sağlık Hizmetleri. n Veteriner Halk Sağlığı YÖNETİMİ Sağlık n Destek Sağlık n Veteriner Halk Sağlığı n Acil Sağlık ve Cankurtarma n Sağlıklı Gıda n İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ I 011 FAALİYET RAPORU Sağlık Yönetimi 14 YÖNETİMİ Stratejik Amaç 4

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Çevrimsel Araştırma. Prof.Dr. Yağız Üresin. İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD

Çevrimsel Araştırma. Prof.Dr. Yağız Üresin. İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD Çevrimsel Araştırma Prof.Dr. Yağız Üresin İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD 1 2 Çevrimsel ve Klinik Bilim- Yeni bir bakış açısı zamanı Çevrimsel Araştırma yayınlarının yıllara göre

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr Danışmanlık Hizmeti Yüzyüze

Detaylı

A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on

A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on Determining the Opinion of Veterinarians on Continuing Education,

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı Halk Sağlığı Uygulamalarında Veterinerlik Hizmetlerinin Rolü Sempozyumu Ankara,

Detaylı

AKUT HALK SAĞLIĞI OLAYLARI HIZLI RĠSK DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI 23-24 Eylül 2013

AKUT HALK SAĞLIĞI OLAYLARI HIZLI RĠSK DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI 23-24 Eylül 2013 AKUT HALK SAĞLIĞI OLAYLARI HIZLI RĠSK DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI 23-24 Eylül 2013 Dr. Semra YILMAZ Veteriner Sağlık Ürünleri ve Halk Sağlığı Daire BaĢkanı VETERĠNER SAĞLIK ÜRÜNLERĠ VE HALK SAĞLIĞI DAĠRE

Detaylı

TIPTA HALK SAĞLIĞI UZMANLIĞI ve GELECEK SEÇENEKLERİ/BEKLENTİLERİ/ÖNGÖRÜLERİ

TIPTA HALK SAĞLIĞI UZMANLIĞI ve GELECEK SEÇENEKLERİ/BEKLENTİLERİ/ÖNGÖRÜLERİ TIPTA HALK SAĞLIĞI UZMANLIĞI ve GELECEK SEÇENEKLERİ/BEKLENTİLERİ/ÖNGÖRÜLERİ Dilek ASLAN HÜTF Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Nusret Fişek Eğitim Salonu Şubat 2017, Ankara Canlı yayın için: http://www.halksagligi.hacettepe.edu.tr/canliyayın/canliyayin.php

Detaylı

YÖNETMELİK. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinden: MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL VE TEKNOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinden: MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL VE TEKNOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 5 Aralık 2011 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28133 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinden: YÖNETMELİK MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL VE TEKNOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

AKTÜEL HEKİMLİK BİR KONSEPT MİDİR? Tıp, insan sağlığının. sürdürülmesi ya da bozulan sağlığın yeniden düzeltilmesi

AKTÜEL HEKİMLİK BİR KONSEPT MİDİR? Tıp, insan sağlığının. sürdürülmesi ya da bozulan sağlığın yeniden düzeltilmesi AKTÜEL Adnan SERPEN* HEKİMLİK BİR KONSEPT MİDİR? Hepimizin bildiği gibi çok eski bir tarihe dayanan tıp, Merriam-Webster tarafından; sağlığın korunması ve hastalığın giderilmesi, yatıştırılması veya önlenmesi

Detaylı

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE İŞYERİ HEMŞİRELİĞİNİN ÖNEMİ ROLÜ KURSU 4 MAYIS 2014 İSTANBUL VII. ULUSLARARASI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KONFERANSI SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI Uzm.

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini,

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini, 19 Ocak 2014 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28887 Turgut Özal Üniversitesinden: YÖNETMELİK TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ;

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ; 17.12.2013 İŞ GÜVENLİĞİ KAPSAMINDAKİ HİZMET TEKLİFİ TEKLİF BİLGİLERİ YETKİLİ ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI DANIŞMAN ŞİFA ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ ADRES: HEPKEBİRLER MAH. NASRULLAH İŞ MERKEZİ KAT:5

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

MEZBAHA BİLGİSİ ve ET T M U M A U Y A E Y NES E İ

MEZBAHA BİLGİSİ ve ET T M U M A U Y A E Y NES E İ MEZBAHA BİLGİSİ ve ET MUAYENESİ ETİN TANIMI: Genel olarak yenilebilen tüm hayvansal dokular et olarak ifade edilir. Bilimsel anlamda ise; çoğunluğu kas doku olmak üzere, kan, epitel, yağ ve bağ dokuları

Detaylı

HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN TEK SAĞLIK UYGULAMASININ ÖNEMĐ

HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN TEK SAĞLIK UYGULAMASININ ÖNEMĐ HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN TEK SAĞLIK UYGULAMASININ ÖNEMĐ ( Bu Makale Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın,türk Tarım Dergisinin Ocak Şubat 2010,191 Sayısı nda Yayınlanmıştır ) Adnan SERPEN Veteriner Hekim Đzmir

Detaylı

Türkiye den Yaban Hayatında Tek Sağlık Verileri ve Sonuçları. Mehmet Ali Öktem Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D.

Türkiye den Yaban Hayatında Tek Sağlık Verileri ve Sonuçları. Mehmet Ali Öktem Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. Türkiye den Yaban Hayatında Tek Sağlık Verileri ve Sonuçları Mehmet Ali Öktem Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. Tek Sağlık İnsan, hayvan ve çevre sağlığının korunması için

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları 29 Mayıs 2013 tarihinde MMKD Stratejik İletişim Planı nı oluşturmak amacıyla bir toplantı yapıldı. Toplantının ardından, dernek amaç ve faaliyetlerinin

Detaylı

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI Konusunda Geçmişte Yaşananlar 1959 dan 2003 e kadar dünya çapında başlıca 24 mihrak bildirilmiştir:

Detaylı

TEK SAĞLIK İNSAN SAĞLIĞI AÇISINDAN

TEK SAĞLIK İNSAN SAĞLIĞI AÇISINDAN TEK SAĞLIK İNSAN SAĞLIĞI AÇISINDAN D i l e k A S L A N H Ü T F H a l k S a ğ l ı ğ ı A n a b i l i m D a l ı 1 6. 6. 2 0 1 5, A n k a r a d i a s l a n. d r @ g m a i l. c o m Sağlık kavramı 1. Birey 1.

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

YAZ AKADEMİSİ TÜRK VE AMERİKALI ÖĞRENCİLER RUTGERS YAZ AKADEMİSİ'NDE BULUŞUYOR

YAZ AKADEMİSİ TÜRK VE AMERİKALI ÖĞRENCİLER RUTGERS YAZ AKADEMİSİ'NDE BULUŞUYOR YAZ AKADEMİSİ 2015 TÜRK VE AMERİKALI ÖĞRENCİLER RUTGERS YAZ AKADEMİSİ'NDE BULUŞUYOR RUTGERS YAZ AKADEMİSİ NEDİR? Rutgers Yaz Akademisi, Rutgers Üniversitesi ve Tektas Consulting LLC işbirliği ile Türk

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Kadın Araştırmaları

Detaylı

ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü

ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü Yrd. Doç. Dr. Nazan KARAHAN Ebeler Derneği Başkanı Karabük Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Ebelik Bölüm Başkanı DSÖ ve UNİCEF, UNFPA ve ICM Ana-çocuk

Detaylı

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır.

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Türkiye nin mevcut HPAI Durumu o Türkiye, 14.07. 2008 de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Survey Çalışmaları PASİF SURVEY (1) 2005-2006 salgınlar sonrası 01/04/2006-05/02/2007 *Muayeneye

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

TC. YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Bilkent/ANKARA. 26 Temmuz 2006

TC. YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Bilkent/ANKARA. 26 Temmuz 2006 TTB Merkez Konseyi YÖK Başkanı sayın Erdoğan Teziç ile 26 temmuz çarşamba günü görüştü. Görüşmede TTB Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi 2006 Raporu sunuldu. Yeni tıp fakülteleri açılması, öğrenci sayıları,

Detaylı

SENATO 2016/12-II BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ PROJE DESTEK OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SENATO 2016/12-II BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ PROJE DESTEK OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 26.12.2016 SENATO 2016/12-II Amaç BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ PROJE DESTEK OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı; Bitlis Eren Üniversitesinin stratejik

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

CURRICULUM VITAE. 4. Uyruk : Avusturya (Mavi Kart dolayısıyla çalışma ve oturma serbestisi

CURRICULUM VITAE. 4. Uyruk : Avusturya (Mavi Kart dolayısıyla çalışma ve oturma serbestisi CURRICULUM VITAE 1. İsim : ESRA 2. Soyadı : HASHEMI - SHIRZI 3. Doğum tarihi : 22 Temmuz 1970 4. Uyruk : Avusturya (Mavi Kart dolayısıyla çalışma ve oturma serbestisi mevcuttur) 5. Medeni hali : Bekâr

Detaylı

BİYOMED. e-bülten - Mayıs 2013

BİYOMED. e-bülten - Mayıs 2013 BİYOMED e-bülten - Mayıs 2013 Biyomed büyüyor Biyomedikal Mühendisleri Derneği (BİYOMED), ülkemizdeki Biyomedikal Mühendislerinin bir araya gelmesi ve Biyomedikal Mühendisliği meslek kültürü oluşturma

Detaylı

-> 5 07.08.2014 13:06

-> 5 07.08.2014 13:06 27 Temmuz 2014 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29073 Adıyaman Üniversitesinden: YÖNETMELİK ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

KANITA DAYALI HEMŞİRELİK UYGULAMALARINA DOĞRU. Yeditepe Ü iversitesi Hasta esi He şirelik Hiz etleri

KANITA DAYALI HEMŞİRELİK UYGULAMALARINA DOĞRU. Yeditepe Ü iversitesi Hasta esi He şirelik Hiz etleri KANITA DAYALI HEMŞİRELİK UYGULAMALARINA DOĞRU Yeditepe Ü iversitesi Hasta esi He şirelik Hiz etleri Ka ıt Te elli Uygula a Gereksi i i Bakı aliyetleri de artış Alışıl ış ve gele eksel akım yaklaşı ları

Detaylı

AİLE HEKİMLİĞİNİN GELİŞİMİ VE TEMEL İLKELERİ DR. HATİCE BİLGİN

AİLE HEKİMLİĞİNİN GELİŞİMİ VE TEMEL İLKELERİ DR. HATİCE BİLGİN a AİLE HEKİMLİĞİNİN GELİŞİMİ VE TEMEL İLKELERİ DR. HATİCE BİLGİN Genel Bilgiler 19. yüzyıl ikinci yarısı mikroskobun gelişmesi, anestezinin tıbbın kullanım alanına girmesi, sanayi ve teknolojinin gelişmesi,

Detaylı

İçindekiler. Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler

İçindekiler. Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler w İçindekiler Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler Çalışma Grupları Eğitim Programları İhtisas Programları Anadolu Seminerleri Kurumsal Yönetim Kütüphanesi Yayınlar Zirve ve Paneller

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

DİASPORA - 13 Mayıs

DİASPORA - 13 Mayıs DİASPORA - 13 Mayıs 2015 - Sayın Başkonsoloslar, Daimi Temsilciliklerimizin değerli mensupları, ABD de yerleşik Diasporalarımızın kıymetli temsilcileri, Bugün burada ilk kez ABD de yaşayan diaspora temsilcilerimizle

Detaylı

KARAR 2016/43 Uşak Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulama Yönergesinin aşağıdaki şekliyle kabulüne;

KARAR 2016/43 Uşak Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulama Yönergesinin aşağıdaki şekliyle kabulüne; KARAR 2016/43 Uşak Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulama Yönergesinin aşağıdaki şekliyle kabulüne; UŞAK ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç

Detaylı

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ Genel Konferansın 20. Oturumunda benimsenmiştir. (*) Giriş Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu nun amacının UNESCO Kuruluş Sözleşmesi tarafından belirlendiği

Detaylı

Açık Erişim ve DSpace Yazılımı. Sönmez ÇELİK Doğuş Üniversitesi

Açık Erişim ve DSpace Yazılımı. Sönmez ÇELİK Doğuş Üniversitesi Açık Erişim ve DSpace Yazılımı Sönmez ÇELİK Doğuş Üniversitesi YÖK Başkanlığı 30 Mayıs 2014 Sunum Başlıkları Açık Erişim Hareketi Bilimsel Yayınlara Erişim Açık Erişimli Yayın Yapmanın Yolları Akademik

Detaylı

29 Aralık 2012 CUMARTESİ. Resmî Gazete. Sayı : 28512 YÖNETMELİK. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

29 Aralık 2012 CUMARTESİ. Resmî Gazete. Sayı : 28512 YÖNETMELİK. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: 29 Aralık 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28512 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ YÖNETMELİĞİ 1 / 14 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

Ders No: 29 Hoş Geldiniz

Ders No: 29 Hoş Geldiniz Acil Durum Planları Ders No: 29 Hoş Geldiniz Eğitimimizin Amacı Katılımcıların, işyerlerinde acil durumlarda uygulanacak planlar ve bu planlamanın yapılması hakkında bilgi edinmelerini sağlamaktır. Öğrenim

Detaylı

1999 Marmara Depremlerinden pek çok acının yanısıra pek çok dersle de çıkılmıştır. Bunlardan birkaçı;

1999 Marmara Depremlerinden pek çok acının yanısıra pek çok dersle de çıkılmıştır. Bunlardan birkaçı; AFETLERDE PSİKOSOSYAL HİZMETLER BİRLİĞİ (APHB) APHB tarihçesi 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 Marmara Depremleri, depremlerin yaşandığı bölgeler dışında, Türkiye genelinde de önemli etkiler yaratmıştır. Depremin

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ PROJE KOORDİNASYON VE DANIŞMANLIK OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

FIRAT ÜNİVERSİTESİ PROJE KOORDİNASYON VE DANIŞMANLIK OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar FIRAT ÜNİVERSİTESİ PROJE KOORDİNASYON VE DANIŞMANLIK OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Fırat Üniversitesine bağlı olarak kurulan Proje

Detaylı

İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri

İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri Dr. Rana GÜVEN, MSc., PhD. Genel Md. Yrd. 24 Eylül 2013, İstanbul İÇERİK İSG Kanunu Sonrası Neler Yaptık? İSG Hizmetleri Hedef ve Planlamalar MEVZUAT TABLOSU 23.9.2013

Detaylı

ULUSAL KLİNİK ARAŞTIRMA ALTYAPI AĞI (TUCRIN) UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ULUSAL KLİNİK ARAŞTIRMA ALTYAPI AĞI (TUCRIN) UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ULUSAL KLİNİK ARAŞTIRMA ALTYAPI AĞI (TUCRIN) UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 2012 SUNUŞ Bilimsel araştırmaların günümüzdeki haliyle daha karmaşık ve zorlu sorulara cevap arandıkça, daha fazla

Detaylı

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI Sayın Âli Meclis Başkanı, Sayın Bakan, Sayın Oda Başkanları, Değerli İş Adamları,

Detaylı

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi 12.12.12 Atılım Üniversitesi, Ankara Pelin Kihtir Öztürk pelin.kihtir@undp.org UNDP Türkiye üç alanda çalışıyor: 1. Demokratik

Detaylı

Sosyal Girişimler ve Türkiye

Sosyal Girişimler ve Türkiye Sosyal Girişimler ve Türkiye İhtiyaç Analizi Raporu Yönetici Özeti Yazarlar: Tevfik Başak Ersen Derya Kaya Zeynep Meydanoğlu Yayına Hazırlayan: Tuğçe Demir Giriş Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (TÜSEV) ve

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar HAYVAN VE ÜRÜNLERİN ÜLKEYE GİRİŞİNDE ÖN BİLDİRİM VE VETERİNER KONTROLLERİNE DAİR YÖNETMELİK Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 17.12.2011-28145 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D.

Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. İhmal edilen bir konu olarak iş sağlığı ve güvenliği Bu konuda ihmal edilen bir grup olarak sağlık çalışanları Sağlık hizmeti

Detaylı

Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı/ 41

Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı/ 41 ÖZET: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Viroloji Anabilim Başkanı Dalı Prof. Dr. Mehmet Kale; Ülkemizdeki viral hayvan hastalıklarının teşhisi ve önlenmesine yönelik yapılan bilimsel

Detaylı

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; İstanbul

Detaylı

www.eurolab.org/cookbooks.aspx EUROLAB kısa haberler bülteni 3 ayda bir yayınlanmaktadır. Bunlarda TURKLAB haberleri de yer almaktadır.

www.eurolab.org/cookbooks.aspx EUROLAB kısa haberler bülteni 3 ayda bir yayınlanmaktadır. Bunlarda TURKLAB haberleri de yer almaktadır. Modern Laboratuvarlar izole olarak çalışmamalıdırlar. Çalışmalarına yön verecek bilgi erişimi ve paylaşımı için bir çatı örgütü altında buluşmalıdırlar. Türkiye'de özel ve kamu sektörüne hizmet sunan tüm

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ. Maliye Anabilim Dalı Doktora Programı, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi (1986-1989)

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ. Maliye Anabilim Dalı Doktora Programı, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi (1986-1989) Prof. Dr. Coşkun Can Aktan Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Buca-İzmir TÜRKİYE http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ EĞİTİM Doktora Maliye

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi

Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi http://lifesci.boun.edu.tr Rana Sanyal rana.sanyal@boun.edu.tr Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 11 Mart 2015 10. Hafta (02-08 Mart 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 10. hafta itibariyle çalışılan numunelerdeki İnfluenza

Detaylı

ZDH Hizmet Sunumu & Mesleki Eğitim Programı

ZDH Hizmet Sunumu & Mesleki Eğitim Programı ZDH Hizmet Sunumu & Mesleki Eğitim Programı İçindekiler 1 2 3 ZDH nin faaliyet ve işlevleri Zanaat sektöründe karar alma süreçleri Zanaatkârlara yönelik savunuculuk faaliyetleri 4 Hizmet sağlayıcı kurum

Detaylı

İlaç Sektöründe Ar-Ge ve İnovasyon

İlaç Sektöründe Ar-Ge ve İnovasyon İlaç Sektöründe Ar-Ge ve İnovasyon ITAM Toplantısı İstanbul, 11 Nisan 2013 Turgut Tokgöz Genel Sekreter İlaç endüstrisinde dinamik bir değişim var Yeni ürün portföyü giderek zayıflıyor. Küçük kimyasal

Detaylı

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve

Detaylı

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL TEST KALİBRASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİYOMEDKAM) YÖNETMELİĞİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL TEST KALİBRASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİYOMEDKAM) YÖNETMELİĞİ T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL TEST KALİBRASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİYOMEDKAM) YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı; İzmir

Detaylı

KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ

KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ DÜNYANIN EN BÜYÜK MARKALARI, GÖRMENİN ÖTESİNE GEÇTİLER. Onlara Katılın, Bugün. GÖRMENİN ÖTESİNDE GELİŞMEK Karanlıkta Diyalog Nedir? Karanlıkta Diyalog atölye çalışmaları

Detaylı

12. MĐSYON 13. VĐZYON

12. MĐSYON 13. VĐZYON 12. MĐSYON Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi nin misyonu, evrensel ölçütleri kendisine temel alan, beraberinde ulusal değerlere sahip çıkan, çağdaş tıp bilgi birikimine sahip, koruyucu hekimlik ilkelerini

Detaylı

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Yüksek İhtisas Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi

Detaylı

NEDEN DENEYSEL ARAŞTIRMALAR?

NEDEN DENEYSEL ARAŞTIRMALAR? NEDEN DENEYSEL ARAŞTIRMALAR? ÜLKEMİZDE DENEYSEL ARAŞTIRMALARDA MEVCUT DURUM DOÇ.. DR. ÖNER DİKENSOYD GAZİANTEP ANTEP ÜNİVERSİTESİ GÖĞÜS S HASTALIKLARI AD. İçerik 1. Giriş 2. Araştırma Yöntemleri 3. Türkiye

Detaylı

Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı. Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health

Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı. Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health Hollanda Hollanda; küçük bir ülke İhracatçı ülke: ürünler Tarımsal gıda endüstrisinden ihraç edilen

Detaylı

YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 10 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28524 İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

İL KANSER KONTROL KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNERGE I. AMAÇ VE KAPSAM

İL KANSER KONTROL KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNERGE I. AMAÇ VE KAPSAM İL KANSER KONTROL KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNERGE I. AMAÇ VE KAPSAM Amaç Madde.1- Bu yönergenin amacı, Kanser Kayıt Merkezleri ile Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezlerinin

Detaylı

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi.

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi. Bilim dünyası, yaşamı alt üst edecek yeni bir gelişmeye daha imza atarak insan DNA'sının şifresini çözmeyi başardı. Çıkarılan 'gen haritası' sayesinde kalp ve kanser hastalığı tarihe karışacak ve insan

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

H1N1 INFLUENZA N Domuz Gribi Dr.Yahya Laleli li Grip ve Bizler Nereden Nereye? H1N1/A Influenze Gribi: ÖZET H1N1/A mevsimsel Grip etkeni ise de yeni etkenin gen yapısı değişiktir. Klinik bulgular mevsimsel

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama

Detaylı

SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI

SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI Bugün şehirlerimizdeki problemlerin çoğu fakirlik, eşitsizlik, işsizlik, işe ve mal ve hizmetlere erişim zorlukları, düşük düzeyde sosyal ilişkiler ve kentsel alanlardaki düşük

Detaylı

KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma ve Kurumsal Yönetim Eğitimi 22 Şubat 2014 Eğitmen:Dr. Güler Manisalı Darman Eğitimin Amacı Bütün dünyada, şirketlerin temeline bakıldığı

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR)

TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR) TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR) ANTALYA DA TARIM SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI GIDA ALT SEKTÖRÜ ÇALIŞMA GRUBU RAPORU 6 Eylül 2010, Antalya 1 ANTALYA

Detaylı

Klinik psikoloji (bağımlılık odaklı) yüksek lisans programı, iki yıl süren, teorik ve uygulamalı dersler içeren tezli bir yüksek lisans programıdır.

Klinik psikoloji (bağımlılık odaklı) yüksek lisans programı, iki yıl süren, teorik ve uygulamalı dersler içeren tezli bir yüksek lisans programıdır. Klinik psikoloji (bağımlılık odaklı) yüksek lisans programı, iki yıl süren, teorik ve uygulamalı dersler içeren tezli bir yüksek lisans programıdır. Program temelde bir klinik psikoloji programıdır ancak

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU Yükseköğretim Kalite Kurulunun Kurulma Nedeni Yükseköğretimde yapısal değişikliği gerçekleştirecek ilk husus Kalite Kuruludur. Yükseköğretim Kurulu girdi ile ilgili

Detaylı

Avrupa Birliği Sürecinde Yaşam Boyu Eğitim: Standardizasyon ve İşbirliği

Avrupa Birliği Sürecinde Yaşam Boyu Eğitim: Standardizasyon ve İşbirliği Avrupa Birliği Sürecinde Yaşam Boyu Eğitim: Standardizasyon ve İşbirliği Yrd. Doç. Dr. Celal GÜLŞEN Nevşehir Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (NEVSEM) Müdürü nevsem@gmail.com 1

Detaylı

TÜBİTAK MAM GEN MÜHENDM HENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJB YOTEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ (GMBE) TANITIMI IKEV Türkiye için Biyoteknoloji Toplantısı 8 Kasım m 2007 1 GMBE Personeli Araştırmacı 50 Toplam Personel 65 Teknisyen

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmenliğin amacı; Kafkas Üniversitesine

Detaylı