DEMOKRATİK DEĞERLERİN EĞİTİMİNDE YÖNTEM VE ZAMANLAMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DEMOKRATİK DEĞERLERİN EĞİTİMİNDE YÖNTEM VE ZAMANLAMA"

Transkript

1 DEMOKRATİK DEĞERLERİN EĞİTİMİNDE YÖNTEM VE ZAMANLAMA Rüştü YEŞİL* Davut AYDIN** Özet: Değerler, insanın çevresindeki durumları tanıma ve anlamada kullandığı temel ölçütlerdir. İnsan değer üreten tek varlıktır. Değerlerin önemli bir özelliği, doğuştan bireyle birlikte gelmeyip yaşanılarak ve öğrenilerek kazanılmasıdır. Bu nedenle değerlerin edinimi başlı başına bir eğitim sorunudur. Bu çalışma, değer eğitiminde izlenecek yöntemler ve ne zaman başlaması gerektiği ile ilgili bazı belirlemeler yapmak amacıyla yapılmıştır. Değerler, öğretim yöntemleri ve insanların gelişim özellikleri konularında yazılmış eserler incelenmiş ve bu üç ayrı çalışma alanı bütünleştirilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonunda, bireyin gelişim süreci ve değerlerin özellikleri birlikte ele alındığında, değerler eğitiminde ilk çocukluk döneminin en kritik dönem olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, değerlerin yaşadığı eğitim ortamı, hedef değerlerle donanık eğitimciler ve değerleri görme ve yaşama fırsatı veren öğretim yöntemleri, değerler eğitiminin başarılı olabilmesi için ön şartlardır. Ayrıca bireyin öğrenme hızına uygunluk, kişisel güdülerinden hareket etme, pekiştireç kullanma, dönüt ve düzeltmelerde bulunma, değerler eğitiminin hedeflerine ulaşmasında belirgin etkiye sahiptir. Anahtar Kelimeler: Değer, Değer Eğitimi, Yöntem, Demokratik Değerler The Method and Timing in Democratic Values Education Abstract: Values are one of the scales that is used to understand and evaluate in the circumstance of individuals. The human being is the unique creature that produces value. One of the important characters of value that it is not acquired from birth but by learning. So, gaining value is the only matter of education. * Yrd. Doç. Dr. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi, ** Yrd. Doç. Dr. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi,

2 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN This study was done to find out what are the methods for value education and to clearify initial time. The literature related with value, teaching methods and characteristics of human development were searched and these three study fields were integrated with. In the end of study, it was determined that regarding individual development process and the specifications of values, the most critical period is childhood in values education. Also, there are some pre-conditions for education of values to be successful which are the circumstances, instructors who are qualified with values, recognizing the values and methods in the classroom. Moreover, individual development of students, learning speed, motivation, reinforcement, feed-back and corrections have a great influence to reach educational goals. Giriş İnsan, çevresindeki varlıkları anlamlandırmada kendisine özgü belirli ölçütler kullanır. Bu ölçütler kimi zaman duyu organlarının kimi zaman da duygusal yönün bir ürünüdür. Duyu organları ile elde ettiği özellikleri varlıkları tanımlamada kullanan insan, o varlığa önem atfetmede, kıymet biçmede duygusal olarak sahip olduğu izlenimlerden yararlanır. Duygusal olarak sahip olunan bu izlenimlere genel olarak değer adı verilir. Belirli değerleri bulunmayan birey ya da toplum düşünmek imkansızdır. Bir sosyal grup veya toplumun kendi varlık, birlik, işleyiş ve devamını sağlamak ve sürdürmek için üyelerinin çoğunluğu tarafından doğru ve gerekli oldukları kabul edilen ortak düşünce, amaç, temel ahlaki ilke ya da inançlardır (Özgüven (1999) dan akt. MEB, 2006, 54). Değerler; insanları birleştiren birer olgu, duygu ve heyecanları ilgilendiren birer yargı, davranışları yönlendiren birer güdüdürler (MEB, 2006, 54). Değerler bir bakıma hayatın gayeleridir (Güngör, 2000, 84). Zaten farklı bireylerden oluşan topluma o toplum olma özelliğini katan temel belirleyici, bireyleri tarafından ortaklaşa kabul edilen değerler bütünüdür. Türk milleti, İslam toplumu, Anadolu insanı, Karadenizliler gibi adlandırmaların, gruplamaların altında yatan temel gerçekliklerin başında, o grubun bireylerinin paylaştığı değerler gelmektedir. 66 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

3 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama Değerlerin birey ya da toplum açısından önemli bir işlevi, ona bir bakış açısı vermesi, varlığı ve bulunduğu yer hakkında onu bilinçlendirmesidir. Çevresindeki olgu ve olaylara anlam vermede, önem atfetmede, değer biçmede, kendine konum belirlemede birey ve toplumu yönlendiren, eline ölçütler sunan özellikler, sahip olduğu değerler bütününden başka bir şey değildir. Tozlu ya (1992, 52-53) göre farklı toplumların oluşması, birbirlerini etkilemesi, varlığını dünyanın her yerinde hissettirmesi, sahip olduğu değerlerin yüceliği ve benimsenmişlik düzeyi ile ilgilidir. Düşüncelerde oluşması nedeniyle insanı ve toplumu maddi gerçekliğin ötesine taşıma gücüne sahip olan değerler aynı zamanda bireyleri bilinçli olarak bir arada tutma, birlikte yaşatma, varlığını devam ettirme gücünü de barındırır. Bir taraftan toplumları birbirinden ayırırken diğer taraftan tüm insanların paylaştığı özelliklerin kaynağını oluşturması yönüyle de değerler birleştirici ve bütünleştirici bir güce sahiptir. Toplumsal değerler toplumları birbirinden farklılaştırırken evrensel değerler tüm insanlığı birleştiricidir. Değerleri bilimsel bir temele oturtma, bir bilim olarak görme çalışması sürecinde önce, onun kültürlere göre farklılaştığı dikkat çekmiş; ancak daha sonra, kimi filozoflarca evrensel bir değerler sistemi oluşturulabileceği düşüncesi benimsenmiştir. Örneğin Locke, ahlak sistemleri ne kadar farklı olursa olsun ahlakın kültürle ilişkili olmadığını, her kültürde üniversal değerlerin bulunabileceğini savunmuştur. H. Spencer de farklılıklar üzerinde çokça durmasına rağmen ortak değerler üzerine inşa edilecek bir ahlak ilminin kurulabileceğine inanmaktadır (Güngör, 2000, 21). Alkan ın (2002, 69) ifadesiyle paylaşılacak ana fikir de, özgün bir toplum olmayı sağlayan ayrıntılar da değerlerden oluşmaktadır. Burada ana fikir, insan haklarına saygı, hoşgörü, özgürlük gibi evrensel değerleri ifade ederken ayrıntılar ise her bir toplumun tarihinden, coğrafyasından, inançlarından getirdiği gelenek ve görenekleri, ananevi özellikleri kapsamaktadır. Bu bütünlük içinde bakıldığında değerlerin, hem tüm insanlığı kuşatan hem de her bir toplumun insanlık içerisindeki konumunu belirleyen önemli bir öge olduğu anlaşılmaktadır. TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

4 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN Güçlü bir toplum olma yolunda zamana ve şartlara bağlı olarak bir araya gelen insanların bu hedeflerine ulaşması, bireyleri tarafından paylaşılan ve benimsenen değerlerin çokluğu ve bağlayıcılık gücü ile yakından ilişkilidir. Bireylerini bir arada tutacak nicelik ve nitelikte değere sahip olan toplumlar varlığını devam ettirirken değerlerdeki çürüme, yenilenmeme, gelişmeme, aktarılmama sorunu o toplumun tarih olmasını, varken yok olmasını beraberinde getirir. Her sistem, inanç, felsefe, yaşam tarzı belirli değerler üzerine kuruludur. Belki de sistem, inanç ya da yaşam biçimlerinin en önemli ortak özelliği belirli değerler üzerine kurulu olması ve insana mutluluk vermek üzere ortaya çıkmasıdır. Her sistem için değerin yapısı, mantığı ve işlevi aynıdır. Türk ile Almanın, Müslüman ile Hıristiyan ın, Karadenizli ile Akdenizlinin, doğulu ile batılının değerlerinde farklılıklar vardır ama hepsi için de değer aynı yapı, mantık ve işleve sahiptir. Hepsi için de değer, soyut özelliklere sahip olan ama davranışlara yön verme gücüne sahip, kendilerini tanımlarken sıklıkla kullandıkları ölçütler düzeneğidir. Bu düşünceden yola çıkarak, daha belirgin bir kapsam oluşturmak ve daha somut yorum ve önerilerde bulunmak amacıyla çalışmanın bundan sonraki bölümlerinde genel değer kavramından ziyade demokratik değerler üzerinde örnekler verilecektir. Demokrasinin güncelliği ve Türk toplumunun öncelikli hedefleri arasında yer alması nedeniyle böyle bir tercih yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı değer kavramını yeniden tanımlamak, değerler listesi çıkarmak ya da birey ve toplum açısından önemini açıklamak değildir. Genelde bütün değerlerin, özelde ise demokratik değerlerin yeni nesle aktarımı sürecinde nasıl bir yöntem izlenmesi gerektiği ve bu yöntemlerin bireyin gelişimi ile ilişkisini irdelemek amaçlanmıştır. Bu amaç ve kapsamla çalışma boyunca başlıca şu sorulara cevap aranmıştır: 1. Değerlerin öğrenilme biçimi ile öğretim yöntemlerinin özellikleri arasında nasıl bir ilişki vardır? 2. Değerlerin eğitiminde etkin olarak kullanılabilecek yöntemler nelerdir ve niçin bu yöntemler etkilidir? 3. Bireyin gelişimi çerçevesinde değerler eğitimine ne zaman başlanılmalıdır? 68 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

5 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama 4. Bireyin gelişim çağ ve özellikleri ile değer eğitimi yöntemleri arasında nasıl bir ilişki vardır? Bu sorulara cevap bulmak üzere önce bir konu alanı olarak değerlerin özellikleri ele alınmış ve bu özelliklerle öğretim yöntemleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Daha sonra da bireyin gelişim yön ve özellikleri ile değer eğitimi yöntemleri arasındaki ilişkiler irdelenmiş, zamana bağlı olarak uygun yöntemler önerilmeye çalışılmıştır. Konu Alanı Olarak Değerler ve Öğretim Yöntemleri İle İlişkisi Değerler her şeyden önce insani özelliklerdir. Hatta Tozlu ya (1992, 52) göre belki de insanı diğer varlıklardan ayıran en temel özellik onun değerler var edebilmesidir. Bireysel boyutta var edilen değerler, kendi içerisinde tutarlı ve akla uygun olması durumunda, zamanla topluma mal olmakta ve toplumsal bir özelliğe dönüşmektedir. Benimsenen bu özellikler bireyi ya da toplumu tanımada, tanımlamada, yönünü ve konumunu belirlemede, diğer toplumlardan ayırmada kullanılabilecek tutarlı, doğruluk miktarı yüksek özellikler durumuna dönüşür. Değerler konusunda geniş bir çalışma yapan Alport, Vernen ve Lindzey den (1960) sonra değerler, estetik, teorik (veya ilmi), iktisadi, siyasi, sosyal ve dinî olmak üzere altı grupta ele alınmaya başlanmıştır. Güngör, bunlara bir de ahlaki değerleri eklemiştir. Rokeach a (1973) göre ise değerler gaye değerler ve vasıta değerler olmak üzere ikiye ayrılır. Gaye değerlere eşitlik, aile güvenliği, sosyal itibar, ekonomik güç; vasıta değerlere ise nezaket, sorumluluk, çalışma, zekâ örnek olarak verilebilir (Akt. Güngör, 2000, 84-85). Tüm bu değer sistemleri ya da türleri birbiriyle iç içedir. Siyasi değerle sosyal ya da ekonomik değerler, gaye değerlerle vasıta değerler birbirini etkiler, tutum ya da davranışları birlikte oluştururlar. Her biri ayrı sistem olmakla birlikte aynı zamanda değerler sisteminin de birer çarkı gibidir. Değer kavramını tanımlamaya dönük yapılan çalışmalar incelendiğinde onun genel olarak şu özelliklere sahip olduğu anlaşıl- TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

6 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN maktadır (Anonim, 1988, 345; Doğan, 1996, 258; Öncül, 2000, 281; Cevizci, 1997, 167; Güngör, 2000, 27-28): 1. Farklı bilim alanlarına göre farklı anlamları çağrıştırması, 2. Öznel ve soyut özellikleri içermesi, 3. Varlık ya da olaylara dönük olması ve onları değerlendirmede bir ölçüt işlevi görmesi, 4. Sosyal, psikolojik, ahlaki ve estetik boyutlarının olması, 5. Her insan ya da toplumda bulunması 6. Bireyin ve toplumun davranışlarının yönünü belirlemede etkin olması, 7. Bilmekten ziyade benimseme ve adanma üzerine temellenmesi ve 8. Kalıtsal olmayıp sonradan kazanılması. Bu özellikler çerçevesinde değer kavramını, insanın herhangi bir varlık ya da olaya bakış açısını ve verdiği önemi yansıtan, benimseme esasına dayalı, davranışlara yön verme gücüne sahip psikolojik, sosyal, ahlaki ve estetik boyutlu inanç ve kanaatler bütünü olarak tanımlamak mümkündür. Değerlerin önemi onun objektif bir esasa dayanıp dayanmamasında değil, insan davranışlarının yol göstericisi olarak oynadığı roldedir (MEB, 2006, 54). Bazı istisnalar dışında insan davranışları ve değerleri bilişsel sistemin bir yansımasıdır. Değerler çoğunlukla davranışta birer bağımsız değişken olarak rol oynar. Her cins davranışın (ahlaki, fiziki, ekonomik vb.) ilgili olduğu değerler sahası vardır ve bu sahalar arasında da bütünlük söz konusudur. Örneğin ahlaki değerler bireyin sadece ahlaki davranışlarını değil ekonomik, fiziksel, estetik vb. davranışlarını da yönlendirir (Güngör, 2000, 73-74). Demokratik değerler ise demokrasinin üzerinde hayat bulduğu ve onun yaşama, insana, olaylara ve genel olarak tüm varlıklara bakış açısını yansıtan yönünü ifade eder. Demokratik değerlerin tam bir listesini çıkarmak mümkün olmamakla birlikte insan haklarına saygı, eşitlik, özgürlük, katılma, uzlaşma, serbest tartışma ortamı, 70 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

7 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama açıklık, hoşgörü, çoğulculuk, farklılaşma, hukuk devleti, sosyal devlet, şiddetten kaçınma, eleştirel düşünme ve ifade etme özgürlüğü gibi değerler üzerinde bilim adamı, yazar ve düşünürlerin hemfikir olduğu gözlenmektedir (Yeşil, 2002, 5; Büyükkaragöz, 1989, 26; Uysal, 1984, 1; Rainer ve Guyton, 1999, 122). Demokratik değerlerin bireyler açısından en önemlisi, insan şahsiyetine duyulan saygı ve bunun doğal sonucu olarak bireysel iradeye verilen önemdir (Tozlu, 1998, 24). Bir diğer ifade ile insanı, yalnızca insan olması nedeniyle değerli görmek; düşüncesine, iradesine, şahsiyetine saygı göstermek, demokrasinin en temel değeridir. Değerlerin önemli bir özelliği, doğuştan kalıtsal olarak bireyle birlikte gelmeyip yaşamın içinde kazanılmasıdır. Birey, ileriki dönemlerde kişiliğini, bakış açısını, davranışlarının yönünü belirleyecek, onun tanınmasında temel ölçütler olarak işlev görecek değerleri yaşarken kazanır. Bu yüzden bireyin belirli değerlerin farkına varması, yeni değerler üretmesi, benimsemesi ve kişiliğine mal ederek davranışları ile sergilemesi başlı başına bir eğitim sorunudur. Buna kısaca değerler eğitimi denilmektedir. Toplumları oluşturan değerler sisteminin gelişmesi ve bireylerin o topluma aidiyetlik duygularının güçlenmesi, kişiliklerinin ve zihniyetlerinin o değerlerle donanık hale gelmesine bağlıdır (Selçuk, 1998, 562; Sarıbay, 1998, 80). Toplumun, kendisini oluşturan bireylerden kendi değerleri çerçevesinde davranışlar göstermesini bekleyebilmesi için öncelikle bu konuda onları bilgi ve bilinç sahibi yapması gerekir. Belirli değerler çerçevesinde davranışlar sergileme, olgunlaşma ile de ilişkili olmakla birlikte daha büyük ölçüde öğrenme ile ilişkilidir. Olgunlaşmanın buradaki etkisi, bireyin öğrenebilme yeterliğine ulaşması ile sınırlıdır. Asıl önemli olan ise öğrenmedir (Güngör, 2000, 24). Bireyler olgunlaşma düzeyine bağlı olarak belirli değerleri algılar, anlar ama öğrenme yoluyla benimser ve davranışlarına aktarır. Değerler eğitimi bir zihniyet ve kültür sorunu olarak görülmelidir. Yasa ve yönetmeliklerde yer almasıyla, öğretim programlarına konu başlıkları olarak yerleştirilmesiyle veya çeşitli baskı yolları TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

8 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN ile değer eğitimi verilemez. Elbette yasa ve yönetmeliklerde ya da eğitim programlarında belirli değerlerin yer alması değer eğitimi açısından önemlidir. Ancak bireylerin davranışlarını şekillendiren asıl belirleyici öge, benimsenmiş olan değerlerdir. İnsan davranışlarına, değerleri bilmekten ya da bilinen değerlerden çok, değerleri benimsemek ya da benimsenmiş değerler yön verir. Değerler eğitimi sürecinde benimseme ve adanmışlık, bilme ya da zorlanmaya göre daha belirleyicidir. Bireyler çoğu zaman yasa ve yönetmeliklerde yer aldığı için değil benimsedikleri için bazı değerlere sahip olurlar ve bunlara göre de davranışlar sergiler (Yeşil, 2002, 59). Değerlerin birey ve toplum açısından önemi ve işlevi, yapı ve özellikleri göz önüne alındığında değerler eğitimi zorunlu bir hal almaktadır. Hem bireyin davranışsal özellikleri hem de her toplum ya da sistemin varlıklarını koruma ve devam ettirme arzusu değerler eğitimini gerektirmektedir. Ancak burada önemli olan verilecek değer eğitiminin amacına hizmet etmesi ya da hedeflerine ulaşmasıdır. Bu da nasıl bir değerler eğitimi? sorusunu ön plana çıkarmaktadır. 2. Değerler Eğitiminde Yöntem Tüm eğitimcilerin üzerinde hemfikir olduğu düşüncelerden biri, eğitimin amaçlarına ulaşmasında, izlenilen yöntemin belirleyici bir etkiye sahip olduğudur. Yöntem, eğitim sürecine şekil ve renk veren, iklimi belirleyen, sürecin nasıllığını ifade eden temel ögedir. İmkanlar çerçevesinde, hedef ve konunun özelliklerine ve öğrenciye göre belirlenir (Yeşil, 2004, 2). Bu genel kabul, değer eğitiminde izlenecek yöntem ya da yöntemlerin belirli özellikleri taşıması gerektiğini ortaya koymaktadır. Değer eğitimi ile ilgili olarak farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı, yeni hazırladığı ilköğretim programında değer eğitimine dönük olarak başlıca (1) değer açıklamak, (2) ahlaki muhakeme, (3) değer analizi ve (4) gözlem yoluyla öğretim yaklaşımlarını önermektedir. Bunlardan değer açıklamak, bireylerin öncelikle sahip oldukları değerlerin yapı ve özelliklerinin farkında olmalarını sağlamak amacıyla yapılan bilgilendirme çalışmalarını içermektedir. Ahlaki muhakeme, öğrencilere farklı ahlaki ikilem- 72 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

9 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama ler sunularak onların bunlar arasında muhakemeler yapmalarına ve bu konulardaki problemlerine ve çıkmazlarına çözümler getirmelerine dönük çalışmalar yapmalarını gerektirmektedir. Değer analizi ile öğrencilere, değerlerin nedenleri ve nasılları gibi yönlerden düşünmeleri, akılcı yaklaşımlar sergileyerek çıkarımlarda bulunmaları amaçlanmaktadır. Gözlem yoluyla değer öğretimi yaklaşımında ise öğrencilere, doğal bir öğrenme yolu olan gözlemler yaptırarak değerleri ve yaşama yansımalarının kavratılması önerilmektedir (MEB, 2006, 55-58). Bir konu alanı olarak değerlerin öğrenilmesi, daha çok rol öğrenilmesi şeklinde olan bir sosyal öğrenmedir. Herkesin toplum içinde bir konumu (kız, erkek, memur, evli, genç vb.) ve bu konum için toplumun uygun gördüğü roller vardır. Bireyler, toplumun o konuma biçtiği role göre belirli değerleri benimser ve davranış haline getirir. Örneğin erkek için cesaret, azim, sebat, soğukkanlılık gibi değerler, zamanla erkek bireylerce değer olarak kabul edilir ve bunlara uygun davranışlar sergilenir (Güngör, 2000, 70). Değerler eğitiminde karşılaşılan önemli sorunlardan biri, onun bilgi boyutunun esas alınıp tutum ve davranış boyutunun genellikle göz ardı edilmesidir. Çünkü değerler, bilgi, duygu ve davranış olaylarının bir terkibi halindedir (Güngör, 2000, 24). Değerlerin eğitimine de bu bütünlük içinde bakılmalıdır. Bilmek önemli olmakla birlikte benimsenip davranışlara yön vermediği sürece değer eğitiminin başarısından söz edilemez. Bilgi boyutu kısaca, değerlerin ne olduğunu, neleri içerdiğini ve özelliklerini içerir. Duygu boyutu benimseme, kabul etme, önemine inanma gibi duygusal özelliklerden ve tutumlardan oluşur. Davranış boyutu ise değerlere ilişkin sahip olunan bilgi ve duyguların davranışlara yansımasını kapsar. Yalnızca bilgiler verilip duygularla tamamlanmadığı sürece değerler, basit hesaplar konusu olmaktan öte gidemez (Güngör, 2000, 26). Ortaya konulan tavır ve davranışlar, bilinçten ve benimsenmekten yoksun, başkası istediği için yapılan davranışlara dönüşür. Bu davranışların ise kalıcılığından söz etmek mümkün değildir. Değer olarak bir güç ya da kıymet ifade etmez, geçici bir nitelik taşır. Bu yaklaşım, eğitime yanlış bakışın ürünüdür ve başlı başına yöntem TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

10 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN sorunudur. Çünkü değerler, insanların kendi aralarında veya çeşitli kurumlarla ilişkiye girdiklerinde, bir şeyler istediklerinde, olumlu ya da olumsuz olaylarla yüzleştiklerinde, düşüncelerini açıklayabildiklerinde yaşama geçer. Yasalarda, eğitim programlarında, ders kitaplarında yer alan parlak sözler, toplumsal gerçeklerle yüzleştiklerinde anlam bulurlar (Büyükkaragöz, 1989, 3; Yeşil, 2002, 57; Yeşil, 2004, 3). Demokratik değerlerin eğitimi açısından Türkiye nin yarım yüzyıllık çok partili demokrasi hayatı bu savı desteklemektedir. Bu kısa dönemde Türk demokrasisi bir çok kez, açık veya gizli olarak kesintiye uğramıştır. Ancak hepsinde de bu darboğazları aşmak için, kurumlar üzerinde durulmuştur. Bunları doğuran temel nedenlere inilmemiştir. Oysa ki çoğu kez darboğazın nedeni, kurumların eksikliği veya yetersizliği değildir. Çoğunlukla temelde, kurumları işleten siyasal oyuncuların demokratik değerleri yaşantıya yeterince yansıtamamaları yatmaktadır. Burada temel belirleyici etkenin, demokratik değerlerin benimsenmemesi nedeniyle davranışları yönlendiremediği gerçeği çoğu zaman göz ardı edilmiştir (Özbudun, 1989, 4-5). Halbuki demokrasi öncelikle, demokratik değerleri benimsemiş bireyleri ve bu bireylerin davranışlarında demokrasinin yaşamasını gerektirir. Nitekim Türkiye de ve diğer ülkelerdeki eğitim programlarında demokrasi konularına yer verilmesine, adına sempozyum, kongre ve paneller düzenlenmesine, kitap ve makaleler yazılmasına rağmen, demokratik değerlerin sık sık ihlal edildiği görülmektedir. Bu durum, verilen demokratik değerler eğitiminin etkisiz olduğunu ortaya koymaktadır. Bunun önemli bir nedeni, eğitim anlayışının ve öğretim yöntemlerinin etkisizliğidir. Bilindiği üzere okullarımızda genellikle, öğrencilere düşünme, ifade etme, tartışma, katılma vb. demokratik davranışları sergileme imkanı tanımayan, öğretmen merkezli anlayışa dayanan anlatma yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntem, demokratik değerler bilgisinin verilmesinde etkili olabilir; ancak tutum ve davranış kazandırmada etkili olması güçtür. ABD de Howard Mehlinger ve İngiltere de Keith Webb tarafından iki ayrı araştırma yapılmıştır. Araştırmalar sonunda bu 74 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

11 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama ülkelerde görev yapan öğretmenlerin, öğrencilerini demokratik değerler alanında eğitirken, bilgi merkezli yaklaşımdan çok tutum ve davranış merkezli yaklaşımları kullanmaya yöneldiği belirlenmiştir (Lister, 1982, 10-11). Bu yöneliş, Türkiye de görev yapan öğretmenler arasında da yayılmalı ve eğitimin bilgi merkezli bölümünü ifade eden değerlerin öğretimi yerine tüm boyutlarına dengeli şekilde yer veren değerlerin eğitimi yaklaşımı eğitim kurumlarına egemen olmalıdır. Değerler eğitiminin tutum ve davranışlara etki etmesi için tartışma, koşullandırma ve örnek olma yöntemler etkili olabilir. Çünkü tartışma, duygu ve düşüncelerin açıklanmasına; koşullandırma, yaptırma ve yaşatmaya; örnek olma ise görmeye ve somutlaştırmaya önemli katkılar sağlayan yöntemlerdir (Kuzgun, 1982, 160). Moore a (1999, 211) göre tutum, değer ve davranışların değiştirilmesinde tartışma yöntemi genellikle anlatım yöntemine göre daha etkilidir. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından değer eğitimine dönük olarak önerilen yaklaşımlar da, bilgilenmenin ötesinde yorum, muhakeme, ilişkilendirmeler gibi etkinliklerle değerlerin bilgi düzeyinden bilinç düzeyine, tutum ve davranış boyutuna geçmesinin temin edilmesi önerilmektedir (MEB, 2006, 55). Değer eğitimi sürecinde pekiştireçler de önemli bir etkiye sahiptir. Bireyin sergilediği davranışların temelindeki değerlerin toplumsal desteğe sahip olması ve toplumca teşvik görmesi o değerlerin bireylerin kişiliklerine yerleşmesine yol açarken desteğin zayıflaması ya da geri çekilmesi o değerlerin dejenere olmasına ve değişmesine neden olur (Güngör, 2000, 70). Değerler eğitimi, bir Çin atasözü olan işitirim ve unuturum, görürüm ve hatırlarım, yapar ve anlarım eğitsel yaklaşımı üzerine temellenebilir. Bu konuların eğitim ve öğretimi tartışma, sorun çözme ve eleştirel düşünmeyi, dinleme ve gösterileni olduğu gibi tekrarlamaktan çok etkin katılımı gerektirir (Chapman, Spirer, Spirer ve Whitbeck, 1997, 366; Dewey, 1996, 43). Bu nedenle değer eğitiminde; her öğrencinin öğrenme hızına uyan, öğrencinin kişisel güdüsünden hareket eden, öğrenciye seçme imkanı veren ve bu konuda ona yardımcı olunan yöntemler tercih edilmelidir. Öğrencilere TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

12 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN olabildiğince gözlem ve deney yapma, yaşama, düşündürme, ortak araştırma ve inceleme yapma imkanı sağlayan etkinlikler düzenlenmelidir (Büyükkaragöz, 1989, 25; MEB, 2006, 55-58). Örneğin hoşgörü, sorumluluk, dayanışma, hak bilinci, uzlaşma, katılım gibi demokratik değerlerin öğrenilmesinin, davranışlarla gösterilmesinin en iyi, belki de tek yolu uygulamadan geçmektedir. Tutum ve davranışlar, önce örnek bireylerin davranışlarında gözlenip sonra da kendilerine uygulama imkanı verilerek bireylere kazandırılabilir (Lister, 1982, 11). Tibbits (1994, 364) demokratik değerlerin öğrencilere, okul kültürü içerisinde ve kendi kendilerine yaptıkları örgün öğrenme ve öğretme çalışmalarıyla kazandırılabileceğini belirtmektedir. Buna göre değer eğitimi de en ideal şekilde, hedef değerlerin yaşadığı, somut yansımalarının gözlendiği ortamlarda yaparak, yaşayarak ve gözlenerek öğrenilebilir. Eğitim ortamına değerlerin rengini vermesi, kokusunu katması, bu eğitimdeki başarıya önemli katkılar sağlar. Değerler eğitimi sürecinde model insan ya da grupların iyi örnek oluşturması, öğrenmenin somutlaşması ve kalıcılığının artması açısından önemlidir. Gözlem yoluyla öğrenme yaklaşımının temel yöntemlerinden biri, model alma yoluyla öğrenmedir (MEB, 2006, 58). Ancak bireyin sürekli olarak bir bireyi model almadığı bilinmelidir. Bazen de birey bir grubu, grup ta bir başka grubu model olarak alabilir. Model alınan gruba sosyal psikolojide referans grubu denir. Birey referans grubunu belirlerken öncelikle kendisinin de içinde bulunduğu grubu seçme eğilimindedir. Ancak bu gruptan izole olmuşsa, varlığını hissettiremiyorsa, beğenmediği davranış kalıpları varsa başka bir grubu referans grubu olarak almaya başlar. Bir grubun referans grubu olarak alınmasını sağlayan etkenler arasında grubun sosyal bünye içindeki itibarı, üst tabakalarda bulunması sayılabilir (Güngör, 2000, 69). Değer eğitiminde bireyin bu model seçme yaklaşımı ve ölçütleri dikkate alınarak ona uygun model birey ya da gruplar oluşturulmalıdır. Bireyin bu gruplar içerisinde yer alması, görev alması, varlığını hissettirmesi için fırsat ve imkanlar sunulmalıdır. Değerler eğitiminin özellikle tutum ve davranış kazandırma 76 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

13 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama boyutunda başarılı olabilmesi için uygulama ağırlıklı, süreç temelli ve yaşantı merkezli yöntemler kullanılmalıdır. Başta okul ve aile olmak üzere işyerinde, cadde ve sokakta, tüm sosyal ilişkilerde bireylerin, değerleri hem görerek hem de yaşayarak öğrenebilmesini sağlayacak yöntemler tercih edilmelidir. Öğretim yöntemleri bireylere bu değerleri görme ve yaşama fırsatı veren yöntemler olmalıdır. Grup çalışmaları özendirilerek, değerlerin işlendiği filmler izletilerek, tartışmalar yaptırarak, çevredeki kişi, kurum ve kuruluşlarla öğrencileri etkileşime sokarak, çeşitli derslerde kuramsal ve uygulamaya dönük bilgiler verilerek, değerler eğitimine katkıda bulunulabilir. Özellikle öğrencilerin bilişsel yönden etkinleşmeleri, zihinsel ve duygusal yönden ikna olmaları için probleme dayalı öğrenme, proje tabanlı öğrenme, yapılandırmacı öğrenme yaklaşımları; bu yaklaşımlara uygun düşen problem çözme, işbirlikli öğrenme, tartışma, örnek olay, gösteri, benzetim, öyküleme, drama ve rol yaptırma, diğer sanatsal etkinlikleri de içeren düşünmeye, ifade etmeye ve yaşamaya dönük strateji ve yöntemler (Bacanlı, 1999, 91-92); pekiştireçler, dönüt ve düzeltmeler değerler eğitiminde kullanılmalıdır. Yöntem zenginliği, etkin katılım ve bilişsel, duyuşsal ve psikomotor boyutları içeren çok yönlü öğrenme, değer eğitiminin temel ilkeleri olarak kabul edilmelidir. 3. Değerler Eğitimine Başlama Zamanı Değerler eğitimine ne zaman başlanılması gerektiği sorunu da bu eğitim sürecinin başarıyla sonuçlanması açısından önemli bir konudur. Bu soruna sağlıklı bir çözüm yolu bulmak, bireyin gelişim özellikleri ile eğitim kurumlarını ve özellikle de Türk eğitim sisteminin yapısını birlikte ele almakla mümkündür. Çünkü bireyleri belirli değerlerle donatma görevi öncelikle eğitim kurumlarına düşmektedir. Birey ve toplum böyle bir beklenti içerisindedir. Bu kurumların kuruluş amaçlarından birisi de budur. Çocukların öncelikle karşı karşıya kaldıkları eğitim kurumları aile ve okullardır. Bunların dışında arkadaş çevresi ve iletişim araçlarının da çocuklar üzerindeki eğitsel açıdan etkisi göz ardı edilemez. Bunlardan aile plansız, okullar ise planlı birer eğitim ku- TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

14 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN rumudur. Kıncal a (1991, 23) göre çocuk ve ergenin eğitiminden, geleceğinden aileler birinci derecede sorumlu olmakla birlikte okul bu konuda aileyi izleyen ikinci sorumlu kurumdur. Aile bir öğretme öğrenme sistemidir ve ebeveyn çocukların ilk öğretmenidir. Bu yönleriyle okul ve aile, daha birçok işlevleri olmasına rağmen, eğitim işlevi diğer işlevlerinin önüne geçen iki kurum görünümündedir (Hamby, 1992, 57-58). Bireyin gelişim dönemlerine göre aile, okul ve diğer eğitim ortamları birey üzerinde farklı dönemlerde farklı düzeyde etkiye sahip olur. Değerler eğitimi kişiliğe yönelen bir eğitim alanıdır. Amacı bireylerde, belirli değerlerle donanık bir kişilik oluşturmaktır. Değerleri kişiliğe mal etmek, tüm tutum ve davranışlarını belirleme ve yönlendirme gücüne sahip ölçütler haline dönüştürmektir. Çünkü kişilik, bireyin ruhsal ve toplumsal tepkilerinin tümüne verilen addır (Oğuzkan, 1993, 86). Bireyin bütün ilgilerini, tavırlarını, niteliklerini, çevreye uyum özelliklerini özetleyen bir kavramdır (Başaran, 1974, 195). Psikologlar ahlaki gelişmeyi 16 yaşına kadar tamamlanan bir süreç olarak görürler. Daha sonraki dönemlerde birey artık başkalarının empoze ettiği kalıplara hiç düşünmeden uymak yerine kendi kendine ahlaki hükümler vermeye, bilinçli davranmaya başlar. Ahlak öğrenme ve davranış oluşturma ömür boyu sürer (Güngör, 2000, 68). Piaget ye göre çocukta ahlaki düşüncenin gelişmesi başlıca iki aşama halindedir. Ahlaki bir düşünceye henüz sahip olmayan çocukluk döneminde ilk etki, etraftaki aile büyüklerinin etkisiyle şekillenir ve otoriteci bir ahlaki özellik gelişir. Çocuk, bu otoriteci büyüklerin direktiflerini mutlak ve değişmez gerçek kabul eder. Bu dönem 7-8 yaşlarına kadar sürer. İkinci aşamada otonomi dönemine geçilir bu dönemde çocuk, ahlakı değişmez prensipler olarak değil karşılıklı anlaşmaya ve şartlara bağlı olarak değişebilen normatif bir sistem olarak görür (Güngör, 2000, 45). Doğumdan sonraki ilk yılların, kişiliğin oluşumu bakımından kritik dönem olduğu; özellikle okul öncesi dönemde kazanılan tutum ve davranışların kalıcılığını vurgulayan birçok bilim adamı bu- 78 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

15 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama lunmaktadır (Erden ve Akman, 1996, 76; Başaran, 1974, 196; Uysal, 1984,83; Anonim, 1994, 303). Nitekim, çocuklar üzerinde yapılan araştırmalar, onlardaki kişiliğin temel özelliklerinin doğumdan sonraki ilk beş yıl içerisinde önemli ölçüde oluştuğunu göstermektedir (Ersanlı ve diğerleri, 2005, 195; Başaran, 1974, 196; Selçuk, 1996, 50-51; Güzel, 1990, 397; Anonymous, 1985, 58). Çocukların çocukluk dönemi deneyimlerinin etkisi ömür boyu göreli olarak sürmektedir. Bu dönemde edinilen temel yönelimler ileriki hayatını önemli ölçüde etkilemektedir. Küçük yaşlarda bireylere gerekli eğitimin verilmesiyle, değerlerin üzerinde şekillenebileceği psikolojik bir temel oluşturulur. Ayrıca çocuklarda, yetişkinlere göre gözlem yeteneği, ilgi ve istekle eyleme geçme, bir şeyler yapma gibi özelliklerin daha çok olduğu ve bireyin toplumsallaşmasının ve geleceğin toplumuna yön vermesi çalışmalarının en verimli olarak öğrenildiği dönemin çocukluk dönemi olduğu bilinmektedir (Dewey, 1996, 46). Zihinlerinin tazeliği, ilgi ve merak kapasitelerinin yüksekliği, ihtiyaçlarının fazlalığı gibi etkenler, çocuğun verimli öğrenebilmesini etkileyen önemli özellikleridir. Değerler eğitimi açısından bu özelliklerden en etkili şekilde yararlanabilmek için, çocuğun doğumu ile bu eğitimin verilmesine başlanılmalıdır. Shafer e (1987, 197) göre genel olarak ilkokul, diğer insanların haklarına saygıyı, sorumluluğu, işbirliğini, hoşgörüyü ve diğer demokratik değerleri çocuklara kazandırmakla görevli ve bu konuda onlara büyük oranda yardımcı olma imkanına sahip bir kurumdur. İlkokul öğretmenleri de öğrencilerin, kendi toplumlarındaki insanları karakterize edebilen kültürel farklılıkları çocuklara kazandırma imkanına sahip ve bununla görevlendirilmiş kişilerdir. Yine bunun gibi bir eğitim kurumu olarak aile ve çocukların ilk eğitimcisi olan ebeveyn de aynı imkana sahip ve aynı görevi üstlenmişlerdir sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu na göre eğitim sistemimizin temelini, okul öncesi eğitim oluşturmaktadır. Ancak bu kademe zorunlu ve Türkiye genelinde tam olarak yerleşmiş bir eğitim kademesi değildir (madde 19). Bundan dolayı bütün çocuklar okul öncesinde planlı bir eğitime tabi tutulamamaktadırlar. Ülkemizde bu TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

16 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN eksiklik, zorunlu bir öğretim kademesi olan ilköğretim (madde 22) ile aşılmaya çalışılmaktadır. Bundan dolayı demokratik değerler eğitiminin planlı bir eğitim kurumu olarak okul öncesi eğitim kurumlarında verilmesi gerekir ancak, ilköğretim kademesinde bu eğitim zorunlu olarak verilmelidir. Sonuç ve Tartışma Değerler bireyi ve toplumu tanıma ve tanımlamada kullanılabilecek, davranışları yönlendirme gücüne sahip, birey ve toplum açısından varlık ve devamlılık ölçütüdür. Bilgi, duygu ve davranış boyutları bulunan bir bütünlük gösterir. Bireyler ve toplumlar farklı değerlere sahip bulunmakla birlikte bu değerler yapı, mantık ve işlev açısından aynı özelliklere sahiptir. Kişilik tohumlarının atıldığı ve önemli ölçüde netleştiği ilk çocukluk dönemi değerler eğitimi açısından çok önemlidir. Genel olarak değerler kişiliğe ve kültüre dönük bir yapıya sahiptir. Kalıtsal olarak nesilden nesile geçme gibi bir özelliğe sahip olmadığı için başlı başına bir eğitim sorunudur. Buna göre değerler eğitiminin istenilen düzeyde yapılması; belirli değerlerle donanık bireylerin yetiştirilmesi için, çocukluk döneminde sağlam bir temelin atılması gerekir. Bireyin toplumsallaşma süreci, gelişim özellikleri, değerlerin yapı ve özellikleri dikkate alındığında değerler eğitiminin bireyin doğumu ile başlaması bir zorunluluk halini almaktadır. Okul öncesi dönemde aile, okul döneminde ise hem aile hem de okul başta olmak üzere medya, arkadaş çevresi gibi bireyi eğitme ve yönlendirme gücüne sahip tüm kişi, kurum ve kuruluşlar bu süreçte önemli rol oynamaktadır. Değerler eğitiminin etkin olarak verilmesi, hedeflenen değerlerin hakim olduğu bir eğitim ortamını, bu değerlerle donanık eğitimcileri ve yine bu değerleri görme ve yaşama fırsatı veren eğitim yöntemlerini gerektirmektedir. Bu yüzden değerler eğitiminde kullanılacak yöntemler yaşantı merkezli, üründen çok sürece önem veren ve uygulama ağırlıklı olmalıdır. Hedeflenen değerlerin bireylerde kişilik özelliğine dönüşmesi için bu ögeler arasında işbirliği bulunmalıdır. 80 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

17 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama Her dönemde yapılacak değerler eğitiminde bireyin öğrenme hızı, kişisel güdüleri dikkate alınmalı, yerinde ve zamanında pekiştireçlerden yararlanılmalı ve mutlaka dönüt-düzeltmelerde bulunulmalıdır. Her zaman için kişiliğin ilk oluşum döneminde gerekli özenin gösterilmesinin, yanlış ve kötü bir kişiliği değiştirme işine göre daha kolay, kalıcı ve zaman, emek ve parasal açıdan daha ekonomik olduğu göz ardı edilememelidir. Ayrıca bireyin gelişim özellikleri, öğrenme tarzları, hazırbulunuşluk düzeyleri, ilgi, ihtiyaç ve beklentileri dikkate alınarak değerler eğitiminde farklı öğretim yöntemlerinin kullanılması gerektiği de belirtilmelidir. Piaget in bilişsel gelişim kuramı çerçevesinde okul öncesi dönem çocuğunun öğrenme özellikleri göz önünde bulundurularak yaşantı merkezli, görmeye ve taklit etmeye dayalı öğretim yöntemleri kullanılmalıdır. Çünkü bu dönem çocukları iyi birer gözlemcidirler ve öğrenmelerinin tamamını çevresiyle etkileşime geçerek ve çevresindeki kişilerin tutum ve davranışlarını taklit ederek gerçekleştirmektedirler. Buna bağlı olarak bu dönem çocuklarına verilecek değerler eğitiminde gözlem, model olma, yaptırıp yaşatma gibi yöntemler tercih edilmelidir. İlköğretim I. kademe çocuğu ise somut işlemler döneminde bulunmaktadır. Öğreneceği şeyleri somutlaştırmalar yardımıyla öğrenmektedir. Bu dönem çocuğuna da yaparak yaşayarak öğrenme, model olma, gözlem fırsatları verme, filmler izletme gibi yöntem ve teknikler kullanılmalıdır. Soyut tartışmalara, kavram analizlerine girilmemeli, ezberletmelerden olabildiğince uzak durulmalıdır. İlköğretim II. kademe öğrencileri ise soyut işlemler döneminde bulunmaktadırlar ve artık bu öğrencilere değerler eğitiminin teorik temelleri verilebilir, tartışmalar yaptırılabilir, yeni değerler üretmeleri ya da eski değerleri eleştirmeleri istenebilir. Değer analizleri, araştırma ve gözleme dayalı muhakeme ve değer açıklama çalışmaları daha yoğun biçimde yapılabilir. Buna göre ilköğretim II. kademeden itibaren tartışma, sorgulama, araştırma ve incelemeler yaptırma, seminer ve konferanslarla bilgilendirmelerde bulunma gibi teorik temelli yöntem ve teknikler kullanılmaya başlanmalıdır. TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

18 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN KAYNAKLAR ALKAN, Ahmet Turan (2002). Kalem İşleri, Ötüken Neşriyat, İstanbul. ANONİM (1988). Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. ANONİM (1994) Uluslararası Aile Yılı Özel İhtisas Komisyon Raporu, Başbakanlık Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı, Ankara. ANONYMOUS (1985). Education In Modern Society. OECD Publucations, Paris. BACANLI, Hasan. (1999). Duyuşsal Davranış Eğitimi. Nobel Yayın dağıtım, Ankara. BAŞARAN, İbrahim Ethem (1974). Eğitim Psikolojisi, AÜ Eğitim Bilimleri Fakültesi, Ankara. BÜYÜKKARAGÖZ, S.Savaş (1989). Ortaöğretimde Demokrasi Eğitimi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Konya. CEVİZCİ, Ahmet (1997). Felsefe Sözlüğü, Ekin Yayınları, Ankara. CHAPMAN, A., Spirer, H.; Spirer, L. and Whitbeck, C. (1997). Science, scientists, and human rights education. in J. Andreopoulos & R. P. Claude (Eds.), in Human rights education fort the twenty-first entury (pp ), Philadelphia: University of Pennsylvania Press. CHAPMAN, Audrey; Spirer, Herbert; Spirer, Louise and Whitbeck, Caroline. Science, Scientists, and Human Rights Education, Human Rights Education For The Twenty-First Century, University of Pensilvanya Press, Philadelphia-1997, pp.: DEWEY, John (1996). Demokrasi ve Eğitim, (Çev.: M. Salih Otaran), Başarı Yayımcılık A.Ş., İstanbul. DOĞAN, D.Mehmet. (1996). Büyük Türkçe Sözlük, İz Yayıncılık, İstanbul. ERDEN, Münire ve Akman, Yasemin (1996). Eğitim Psikolojisi, TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

19 Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama Baskı, Arkadaş Yayınları, Ankara. ERSANLI, Kurtman ve diğerleri. (2005). Gelişim ve Öğrenme. (Editör: K. Ersanlı ve E. Uzman). Lisans Yayıncılık, İstanbul. GÜNGÖR, Erol (2000). Değerler Psikolojisi Üzerinde Araştırmalar, Ötüken Yayınları, İstanbul. GÜZEL, Abdurrahman(1990). Ailede Çocuk Eğitimi, I. Aile Şûrası Bildirileri (17-20 Aralık 1990), Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı Yayınları, Ankara. HAMBY, John V. (1992). The school-family link: A key to dropout prevention, L. Kaplan (Ed.), Education and The Family, Allyn and Bacon A Division of Simon and Schuster, Inc. 160 Gould Street, Massachusets. KINCAL, Remzi Y. (1991). Okul-Aile Birliğinin Fonksiyonunu Gerçekleştirme Düzeyi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Erzurum. KUZGUN, Yıldız (1982). İnsan Hakları ve Eğitim, Ionna Kuçuradi (Der.), İnsan Haklarının Felsefi Temelleri, Meteksan Ltd. Şti., Ankara. LISTER, Ian (1982). Issues in Teaching and Learning About Human Rights, General Education, Volume: 36, pp: MEB. (2006). İlköğretim Sosyal Bilgiler Dersi Programı. MEB Yayınları, Ankara. MOORE, Kenneth D. (1999). Middle and Secondary School Instructional Methods. McGraw Hill College, New-York. OĞUZKAN, A.Ferhan (1993). Eğitim Terimleri Sözlüğü, 3. Baskı, Gül Yayınevi, Ankara. ÖNCÜL, Remzi (2000). Eğitim ve Eğitim Bilimleri Sözlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı Basımevi, İstanbul. ÖZBUDUN, Ergun (1989). Tarihsel Gelişim İçinde Demokrasi ve Eğitim: Demokratik Toplumun Temeli Olarak Eğitim, Demokrasi İçin Eğitim, TED Yayınları, Ankara. RAİNER, Julie and Guyton, Edith (1999). Democratic practices in TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos

20 Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN teacher education and the elementary classroom, Teaching and Teacher Education, Number: 15, pp: SARIBAY, A. Yaşar (1998). Siyaset, Demokrasi ve Kimlik, Asa Kitabevi, Bursa. SELÇUK, Sami (1998). Zorba Devletten Hukukun Üstünlüğüne, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara. SELÇUK, Ziya. (1996). Eğitim Psikolojisi. Pegem Yayınevi, Ankara. SHAFER, Susanne.F.(1987). Human rights education in schools, N.B. Tarrow (Ed), Human Rights and Education,:Pergamon Press, New-York. TIBBITS, Felisa (1994). Human Rights Education in Schools in The Post Communist Context, European Journal of Education, Volume: 29, Number: 4, pp.: TOZLU, Necmettin (1992), Eğitim Problemlerimiz Üzerine Düşünceler, YYÜ Eğitim Fakültesi, Van. TOZLU, Necmettin (1998). Erdemli Toplum Olma Yolunda, 21. Yüzyıl Yayınları, Ankara. UYSAL, Birkan (1984). Siyasal Katılma ve Katılma Davranışına Ailenin Etkisi, TODAİE Yayınları, Ankara. YEŞİL, Rüştü (2004). Demokrasi Eğitiminde Tartışmanın Yeri ve Önündeki Engeller, Uluslararası Demokrasi Eğitimi Sempozyumu (20-21 Mayıs), Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Çanakkale. YEŞİL, Rüştü (2002). Okul ve Ailede İnsan Hakları ve Demokrasi Eğitimi, Nobel Yayınevi, Ankara. 84 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

Tam Öğrenme Kuramı -2-

Tam Öğrenme Kuramı -2- Tam Öğrenme Modeli Tam Öğrenme Kuramı Okulda öğrenme (Tam öğrenme) kuramı, başarıyı normal dağılım eğrisinden üçgen dağılıma götüren ya da okuldaki % 20 oranındaki beklendik başarıyı % 75 ile % 90'a hatta

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu. SİSTEM SOSYAL BİR SİSTEM OLARAK SINIF Sınıfta Kültür ve İklim Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sistem: Aralarında anlamlı ilişkiler bulunan, bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN Yakın Geçmiş... 1990 Eğitimi Geliştirme Projesi Dünya Bankası nın desteği - ÖME 1997 8 Yıllık Kesintisiz Eğitim 2000 Temel Eğitime

Detaylı

Bana göre; öğrenemeyen öğrenci yoktur. Herkes öğrenebilir Tüm bilgiler okulda öğrenilebilir Hedeflenen başarı %70-%90 arasındadır.

Bana göre; öğrenemeyen öğrenci yoktur. Herkes öğrenebilir Tüm bilgiler okulda öğrenilebilir Hedeflenen başarı %70-%90 arasındadır. Bana göre; öğrenemeyen öğrenci yoktur. Herkes öğrenebilir Tüm bilgiler okulda öğrenilebilir Hedeflenen başarı %70-%90 arasındadır. Öğrenme bölümlere ayrılır Öğrenme gerçekleşmediyse ek süre ve ek öğrenme

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ (Not: Tez konuları listesi 25 yeni tez konusu da ilave edilerek güncellenmiştir.) 1. Öğretmen yetiştirme sisteminde mevcut durum analizi

Detaylı

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI BİLİMSEL HAZIRLIK GÜZ YARIYILI DERSLERİ EGB501 Program Geliştirmeye Giriş

Detaylı

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:5 DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI Değerler bizim hayatımıza yön veren davranışlarımızı şekillendiren anlam kalıplarıdır.

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi

Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi Program geliştirme sürecinin üçüncü öğesi öğrenme öğretme süreci dir. Eğitim durumları olarak da bilinen bu öğe nasıl? sorusuna yanıt arar. Eğitim durumları, öğrencilere

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. Eğitimde Sanatın Önceliği. Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik,

Detaylı

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47.

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47. ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: AYŞE AYPAY Doğum Tarihi: 24 02 1969 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Bölümü Ankara Üniversitesi 1989 Y. Lisans

Detaylı

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Giriş Öğretim bir sanattır ve her sanat dalında olduğu gibi öğretim alanında da incelikler vardır. Disiplinler arası

Detaylı

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri 5.DÖNEM 6.DÖNEM DERSLER T U K ECTS DERSLER T U K ECTS SNF 301 FEN VE TEK. ÖĞR. 4 0 4 6 SNF 304 TÜRKÇE ÖĞRETIMI 4 0 4 6 SNF 303

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO501 Eğitimde Program Geliştirme 3 0 3 8

Detaylı

Ortaöğretime Öğretmen Yetiştirme Programları (7-12. sınıflar) Program Geliştirme ve Öğretim Bölümü (Divising of Curriculum & Instruction)

Ortaöğretime Öğretmen Yetiştirme Programları (7-12. sınıflar) Program Geliştirme ve Öğretim Bölümü (Divising of Curriculum & Instruction) Ortaöğretime Öğretmen Yetiştirme Programları (7-12. sınıflar) Program Geliştirme ve Öğretim Bölümü (Divising of Curriculum & Instruction) Prof. Dr. Nuray Senemoğlu Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi

Detaylı

HEMŞİRELİKTE DEĞERLER VE ETİK HEM 309. 2 AKTS 3. yıl 1. yarıyıl (güz) Lisans Zorunlu. İletişim: Yard.Doç.Dr. Serap BUDUK

HEMŞİRELİKTE DEĞERLER VE ETİK HEM 309. 2 AKTS 3. yıl 1. yarıyıl (güz) Lisans Zorunlu. İletişim: Yard.Doç.Dr. Serap BUDUK HEMŞİRELİKTE DEĞERLER VE ETİK HEM 309 2 AKTS 3. yıl 1. yarıyıl (güz) Lisans Zorunlu 2 Kredi Teorik : 2 s/hafta Türkçe İletişim: Yard.Doç.Dr. Serap BUDUK e-posta : serapbulduk@maltepe.edu.tr Dersle İlgili

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmeler karşısında okullarda ve iş yerlerinde

Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmeler karşısında okullarda ve iş yerlerinde Sağlık Personeli Yetiştiren Okullarda Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Eğitimi Yrd. Doç. Dr. Türkan ÖZBAYIR Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, İZMİR

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir.

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. KİTAP VE ÇOCUK Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. Türkçe dil etkinlikleri çocuğun kendi

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not V Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Bireyi Tanıma ve Tanıma Teknikleri *Kendilerine özgü birer varlık olan bireyler, gerek doğuştan

Detaylı

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

ÖZGEÇMĠġ. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

ÖZGEÇMĠġ. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ÖZGEÇMĠġ Adı-Soyadı Yrd. Doç. Dr. İsmail KARAKAYA Uzmanlık Alanı Ölçme ve Değerlendirme Doğum Yeri ve Tarihi Balıkesir. 1979 EĞĠTĠM Doktora Yüksek Lisans Lisans 2002 2007 Öğrenci Seçme Sınavının (ÖSS)

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK)

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) Özel Ata Anadolu Lisesi Müdürü Bahriye Aksoy un başkanlığında Sosyal ve Fransızca Bölüm öğretmenleri Değerler Eğitimi nde yapacakları görevleri ve kendilerine yardımcı olacak

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: FEYYAT GÖKÇE Doğum Tarihi: 25 Haziran 1957 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Eğitim Yönetimi Teftişi Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME)

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME) FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME) Hatice GÜZEL Selçuk Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, OFMAE Bölümü, Fizik Eğitimi A.B.D.,

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI Ders ismi Ders kodu Dönem Teori+Pratik Kredi AKTS EĞİTİM FELSEFESİ SNF114 1 2+0 2 3 Ön Şartlı Ders(ler)

Detaylı

PSİKOLOJİK REHBERLİK BÖLÜMÜ DANIŞMANLIK VE. Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu

PSİKOLOJİK REHBERLİK BÖLÜMÜ DANIŞMANLIK VE. Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BÖLÜMÜ Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu İÇERİK Rehberlik Birimi Tanıtımı Gelişim Dönemleri ve Okula Uyum Süreçleri Öğrencilerimizin; Zihinsel, bedensel, sosyal ve

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Test 11 (Bitişiklik Kuramı)...94. Test 12 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...97. Test 13 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...

İÇİNDEKİLER. Test 11 (Bitişiklik Kuramı)...94. Test 12 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...97. Test 13 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)... III İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Test 1 (Psikolojiye Giriş)... 1 Test 2 (Gelişim Psikolojisine Giriş)... 3 Test 3 (Gelişim Psikolojisine Giriş)... 7 Test 4 (Bilişsel Gelişim)...11 Test 5 (Bilişsel Gelişim)...15

Detaylı

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI Okul öncesi dönem genel anlamda tüm gelişim alanları açısından temellerin atıldığı

Detaylı

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin 13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI 07-09 Ekim, 2015 Mersin 2 İÇİNDEKİLER Davet Mektubu... 5 Genel Bilgiler... 7 Kurullar... 8 Davetli Konuşmacılar... 12 Paneller

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili PSİKOLOJİDE ÖLÇME TEKNİKLERİ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans() Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan

Detaylı

DEĞERLER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Emin Karip M illi Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başka nı

DEĞERLER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Emin Karip M illi Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başka nı DEĞERLER EĞİTİMİ Prof. Dr. Emin Karip M illi Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başka nı Okulların, sınıfların, okul ile ilgili tüm içerik ve düzenlemelerin niteliği, değerlere ve değerler eğitimine

Detaylı

Dr. Halise Kader ZENGİN

Dr. Halise Kader ZENGİN Bilişsel ve duygusal zekanın farklı işlevlerinin olduğu ve birbirlerinden ayrı çalışmadıkları son yıllarda yapılan psiko-fizyoloji ve beyin MR çalışmalarıyla açıklık kazandı. Bilişsel ve duygusal zekası

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ KIŞILIK KURAMLARı GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ Kişilik Nedir? Psikolojide kişilik, kapsamı en geniş kavramlardan biridir. Kişilik kelimesinin bütün teorisyenlerin üzerinde anlaştığı bir tanımlaması yoktur.

Detaylı

Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse

Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme becerilerine bağlı bulunmaktadır. Bu becerilerin kazanılması ve hayat boyu sürdürülmesi

Detaylı

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 1 EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2 ÖĞRETİM TEKNOLOJİSİ ve İLETİŞİM Öğretim teknolojisi, öğrenmenin amaçlı ve kontrollü olduğu durumlarda öğrenmeyle ilgili sorunların analizi ve çözümünde insanları, yöntemleri,

Detaylı

I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Fizyolojik Psikoloji Türkçe I: Yazılı Anlatım Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Yabancı Dil I Bilgisayar I

I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Fizyolojik Psikoloji Türkçe I: Yazılı Anlatım Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Yabancı Dil I Bilgisayar I I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Psikolojinin tanımı, psikoloji tarihi, psikolojinin alanları (sosyal psikoloji, klinik psikoloji, eğitim psikolojisi vs.), psikoloji kuramları (davranışcı kuramlar, bilişsel

Detaylı

Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989.

Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989. Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, Temmuz-Aralık 2002 KİTAP TANITIMI Yrd. Doç. Dr. Hasan KAYIKLIK Çukurova Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Yücel ÖKSÜZ Doğum Tarihi: 05 Şubat 1966 Öğrenim Durumu: Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Psikolojik Danışma ve Rehberlik Doc. / Prof. ----------------------------

Detaylı

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ 22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ Eğitimde Rehberlik Hizmetleri kitabına gösterilen ilgi, akademik yaşamımda bana psikolojik doyumların en büyüğünü yaşattı. 2000 yılının Eylül ayında umut ve heyecanla

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçent Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Niğde Ünv. 2011- 7.1. Uluslararası Hakemli Dergilerde Yayınlanan Makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçent Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Niğde Ünv. 2011- 7.1. Uluslararası Hakemli Dergilerde Yayınlanan Makaleler ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Oğuz ÇETİN 2. Doğum Tarihi : 16 Ekim 1980 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Fen Bilgisi Öğretmenliği Dokuz Eylül Üniversitesi 2002

Detaylı

HALKIN SPOR KÜLTÜRÜNÜN GELİŞİMİNDE YEREL YÖNETİMLERİN AVANTAJLARI

HALKIN SPOR KÜLTÜRÜNÜN GELİŞİMİNDE YEREL YÖNETİMLERİN AVANTAJLARI HALKIN SPOR KÜLTÜRÜNÜN GELİŞİMİNDE YEREL YÖNETİMLERİN AVANTAJLARI Prof. Dr. Hasan Kasap Marmara Üniversitesi BESYO Öğretim Üyesi ICHPER-SD Avrupa Başkanı Kültür Kavramı ve spor Kültürü Sosyal miras ve

Detaylı

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DOÇ.DR. ZEHRA ALTINAY SINIF YONETIMI Bu derste, Sınıf ortamı ve grup etkileşimi Grup türleri Grup ve lider Liderlik türleri Grup içi etkileşimin hedefleri

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir.

Detaylı

Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları

Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları Murat Demirbaş 1, Mustafa Bayrakci 2, Mehmet Polat Kalak 1 1 Kırıkkale University, Education Faculty, Turkey 2 Sakarya University, Education Faculty,

Detaylı

Not: Öğretmenimizin elinden taşlar üzerinde sanat!

Not: Öğretmenimizin elinden taşlar üzerinde sanat! Not: Öğretmenimizin elinden taşlar üzerinde sanat! SANAT EĞİTİMİ NEDİR? Sanat eğitimi, çizgi, form, mekan, renk, üç boyutlu yapı, görsel algılama ve inceleme ile ilgilenir. Temel sanat eğitimi derslerinin

Detaylı

Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 2. Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 1 DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Halil EKŞİ 17.3.

Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 2. Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 1 DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Halil EKŞİ 17.3. Temel insanî değerlerin kazandırılması toplumun okuldan beklentileri arasındadır. DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ Temel değerlerin kazandırılması hem eğitim felsefesi hem de okulların misyonu temeline dayanmaktadır.

Detaylı

Hangi onluğa daha yakın dan limite doğru

Hangi onluğa daha yakın dan limite doğru Aldemir, S. (004). Hangi onluğa daha yakın dan limite doğru, İlköğretim-Online, 3(), 4-47, [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Hangi onluğa daha yakın dan limite doğru Salih ALDEMİR salihaldemir65@mynet.com

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ İÇİNDEKİLER ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 1 Çağdaş Anlayışa Göre Eğitim...3 Eğitimin Amaçları...3 İşlevi....4 Okulun Yapısı...4 Öğrenci Kişilik Hizmetleri (Ö.K.H.)....5

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

Sınama Durumları. Sınama durumlarını düzenlerken dikkat edilecek hususlar şunlardır:

Sınama Durumları. Sınama durumlarını düzenlerken dikkat edilecek hususlar şunlardır: Sınama Durumları Sınama durumları, öğrencide gözlemeye karar verdiğimiz istendik davranışların kazanılıp kazanılmadığı hakkında bir yargıya varma işidir. Her davranışı yoklayan bir ölçme aracı ya da test

Detaylı

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK Matematik,adını duymamış olsalar bile, herkesin yaşamlarına sızmıştır. Yaşamın herhangi bir kesitini alın, matematiğe mutlaka rastlarsınız.ben matematikten

Detaylı

TEMEL SANAT EĞİTİMİ NEDİR?

TEMEL SANAT EĞİTİMİ NEDİR? TEMEL SANAT EĞİTİMİ NEDİR? Temel sanat eğitimi çizgi, form, mekân, renk, üç boyutlu yapı, görsel algılama ve inceleme ile ilgilenir. Temel sanat eğitimi derslerinin temeli Bauhaus a, Johannes Itten in

Detaylı

Kişisel Bilgiler : 0236 242 01 45 / 1762. Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 2 45400 Mrk. Manisa

Kişisel Bilgiler : 0236 242 01 45 / 1762. Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 2 45400 Mrk. Manisa Kişisel Bilgiler Yrd. Doç. Dr. Hacer ÂŞIK EV Tel İş : 036 4 0 45 / 76 Faks : 036 3 0 44 Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 45400 Mrk. Manisa E-posta : hacerev@gmail.com hacer.ev@bayar.edu.tr

Detaylı

İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM

İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM Bir bireyin eğitimi, doğumuyla birlikte başlar ve yaşam boyu sürer. Sosyal bilimciler tarafından yapılan pek çok araştırma, öğrenmenin önemli bir kısmının

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ölçme ve Değerlendirme MB302 6 3+0 3 3

DERS BİLGİLERİ. Ölçme ve Değerlendirme MB302 6 3+0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ölçme ve Değerlendirme MB302 6 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Bu dersin ön koşulu ya da eş koşulu bulunmamaktadır. Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili PSİKOLOJİYE GİRİŞ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans() Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( )

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARI İLE EŞLEŞEN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI TABLOSU

SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARI İLE EŞLEŞEN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI TABLOSU İLKÖĞRETİM SOSYAL BİLGİLER DERSİ. SINIF PROGRAMI SINIF ÖĞRENME ALANI / ÜNİTE DERS KAZANIMLARI AFETTEN KORUNMA VE GÜVENLİ YAŞAM KAZANIMLARI İnsanlar, Yerler ve Çevreler: Yaşadığımız Yer Doğal afetler karşısında

Detaylı

BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM. Jean Piaget ve Jerome Bruner. Dr. Halise Kader ZENGĠN

BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM. Jean Piaget ve Jerome Bruner. Dr. Halise Kader ZENGĠN BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM Jean Piaget ve Jerome Bruner Biliş ne demektir? Biliş; düşünme, öğrenme ve hatırlama süreçlerine denir. Bilişsel gelişim neleri kapsar? Bireydeki akıl yürütme, düşünme, bellek ve dildeki

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Adnan Boyacı

Yrd. Doç. Dr. Adnan Boyacı YAPıLANDıRMACıLıK DISIPLIN VE SORUN DAVRANıŞLARıN YÖNETIMI (BÖLÜM3) Yrd. Doç. Dr. Adnan Boyacı Disiplin Modelleri Disiplin modelleri nelerdir? Davranış Değiştirme Modeli, Canter Modeli [Güvengen Davranış

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER SOSYAL PSİKOLOJİ

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER SOSYAL PSİKOLOJİ HEDEFLER İÇİNDEKİLER SOSYAL PSİKOLOJİ Sosyal Psikoloji Nedir? Sosyal Psikolojinin Çalışma Konuları Sosyal Etki Ve Uyma Davranışı Tutumlar Sosyal Psikolojide Temel Kuramlar PSİKOLOJİ Bu üniteyi çalıştıktan

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı TARİH PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Bölümünün amacı; tarih bilimi ile ilgili meslek

Detaylı

PROJENİN AMACI: İlköğretim Okullarında Fen ve Teknoloji Dersinin Sevdirilmesi

PROJENİN AMACI: İlköğretim Okullarında Fen ve Teknoloji Dersinin Sevdirilmesi PROJENİN AMACI: İlköğretim Okullarında Fen ve Teknoloji Dersinin Sevdirilmesi PROJENİN HEDEFLERİ: Öğrencilerin Fen Dersi hakkındaki olumlu yada olumsuz görüşlerini öğrenmek Fen Dersinin sevilmemesinin

Detaylı

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER Nisan 2013 ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER İbrahim AKAR Hacettepe Üniversitesi ÜY Tanımları ve ÜY Çocukların Özellikleri ÜY Nasıl Fark Edilir ve Nasıl Tanılanır? ÜY lerin Eğitimi Sonuç

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli

KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli Prof.Dr. Öznur Özdoğan (Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim Dalı Öğretim Başkanı) KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli EĞİTİM 2006- İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı İLETİŞİM VE SUNUM BECERİLERİ DERSİ (7 VEYA 8. SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ANKARA 2015 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2 Dersin Kodu ve Adı : TRD101 Türk Dili I DERS TANIMLAMA FORMU Programın Adı: Makine Mühendisliği Yarıyıl Teor i Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Uyg. Lab. Proje/Ala n Çalışması Diğer Topla m Krediler

Detaylı

REHBERLİK BİRİMİNİN İDARECİLER-ÖĞRETMEN- ÖĞRENCİ İLE OLAN İLİŞKİLERİ SEMİNERİNE HOŞ GELDİNİZ

REHBERLİK BİRİMİNİN İDARECİLER-ÖĞRETMEN- ÖĞRENCİ İLE OLAN İLİŞKİLERİ SEMİNERİNE HOŞ GELDİNİZ REHBERLİK BİRİMİNİN İDARECİLER-ÖĞRETMEN- ÖĞRENCİ İLE OLAN İLİŞKİLERİ SEMİNERİNE HOŞ GELDİNİZ Özel Gençliğin Rehberlik Modeli Gelişimsel Rehberliktir. Gelişimsel Rehberlik, sadece Okul Rehber Öğretmeninin

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Giriş...1

İÇİNDEKİLER. Giriş...1 İÇİNDEKİLER Giriş...1 BİRİNCİ BÖLÜM ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜREÇLERİ Temel Kavramlar...5 Öğrenme ve Öğrenme İlkeleri...8 Öğretim ve Öğretme...10 Öğretim İlkeleri...12 1. Amaca Dönüklük İlkesi...12 2. Öğrenciye

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Yalçın BAY 2. Doğum Tarihi: 05.01.1973 3. Unvanı: Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu. Yıl. Derece Alan Üniversite

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Yalçın BAY 2. Doğum Tarihi: 05.01.1973 3. Unvanı: Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu. Yıl. Derece Alan Üniversite ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Yalçın BAY 2. Doğum Tarihi: 05.01.1973 3. Unvanı: Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Post Doktora Doktora Yüksek Lisans Lisans Departman of Teacher

Detaylı

Nesibe Aydın Anaokulu Öğrencisi

Nesibe Aydın Anaokulu Öğrencisi Vizyonumuz Yaşam boyu öğrenme felsefesini benimsemiş çalışanları ile; yenilikçi, uluslararası alanda sayılan, yaşamın içinde var olan ve etkin eğitim-öğretim standartlarına sahip bir kurum olmaktır. Misyonumuz

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı 1. Yarıyıl Ders İçerikleri Dersin Adı D.S KR. AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tar-1.

Detaylı

BÖLÜM II : ÖĞRENCİ DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN SOSYALVE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER... 29

BÖLÜM II : ÖĞRENCİ DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN SOSYALVE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER... 29 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III BÖLÜM I :YÖNETİM VE SINIF YÖNETİMİ... 11 Yönetim... 13 Sınıf Yönetimi Kavramı... 15 Sınıf Yönetimi... 16 Sınıf Yönetimi Gelişimi... 17 Sınıf Yönetiminin Önemi... 18 Sınıf Yönetimi

Detaylı

MİLLİ EĞİTİMDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN ÖNEMİ. Rafet ARIKAN, Yasin Dursun SARI Atılım Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İncek, Ankara

MİLLİ EĞİTİMDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN ÖNEMİ. Rafet ARIKAN, Yasin Dursun SARI Atılım Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İncek, Ankara MİLLİ EĞİTİMDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN ÖNEMİ Rafet ARIKAN, Yasin Dursun SARI Atılım Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İncek, Ankara 1. Genel 2. Genel Eğitim Amacı 3. İSG Eğitim Amacı 4. AB Ülkelerinde

Detaylı

SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 015 016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM İ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EYLÜL ÜNİTE I İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR ÜNİTE 1 İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR HAFTA 1 Ders

Detaylı

AVRASYA UNIVERSITY. Ders Ta ıtı For u. Öğreti Yö te leri. Dersi A a ı. Öğreti Dili

AVRASYA UNIVERSITY. Ders Ta ıtı For u. Öğreti Yö te leri. Dersi A a ı. Öğreti Dili Ders Ta ıtı For u Dersi Adı Öğreti Dili Ço uk Gelişi i-ii Türkçe Dersi Verildiği Düzey Ön Lisans (X) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğiti Öğreti Siste i Örgün Öğreti X) Uzakta Öğreti Diğer Dersin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı